-

‘Opvallend wat een denderend ritme haar gedichten hebben. Haar lenig gebruik van metaforen is opmerkelĳk, telkens komen de ongerĳmde buitenissigheden op hun pootjes terecht.’ – De Revisor

Marieke Rijneveld zoekt in haar gedichten de ruimte van een weiland of de zee – maar ook die van een flat of dodemanshoek. Alles krijgt de breedte van haar dichterlijke blikveld, en zo krijgen de gewoonste dingen de ongewoonste proporties. De grote thema’s zijn aanwezig in de kleine woorden, en de beeldenrijkdom waarmee fantasie en werkelijkheid elkaar raken zorgt dat haar gedichten niet zijn te vangen. Wat grappig is wordt tragisch, wat stilstaat begint te bewegen, wat onzichtbaar is valt je onverhoeds aan. Dingen, dieren of mensen zijn soms ver weg of ze staan juist dichtbij, een soort kringloop van de weidse blik. De poëzie van Rijneveld is aards en gegrond maar haar stijl laat altijd de mogelijkheid open dat je iets heel anders hebt gelezen dan je dacht. Kalfsvlies is een avontuur.

-

KALFSVLIES

Marieke Rijneveld

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam / Antwerpen

-

© 2015 Marieke Rijneveld

Omslagontwerp Vruchtvlees

Omslagillustratie Tammo Schuringa

E-book Suzan Beijer

ISBN 978 90 254 4580 5

D/2015/0108/710

NUR 306

www.atlascontact.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2015, ISBN 978 90 254 4410 5

-

Voor A.

-

ALS HET JE OVERKOMT

Hoe ga je naar bed als je net een schaap hebt overreden, trillend op de

bedrand je koude handen als rauwe sukadelappen op je ogen, haar hand

tot halve sinaasappel gevormd die zwaar op je knie drukt, heen en weer

beweegt om alles uit te persen wat je is overkomen maar vergeet niet de snelheid

van het praten, zonder pauzes blijft alles vacuüm, heeft verdriet weinig kans

ertussen te komen. Begin alsjeblieft over wijn denk je nog, over hoe de kinderen

opgroeien en al die klaprozen roekeloos openspringen maar haar hoofd is al

tijden een autocue, je weet wat je moet zeggen om haar gerust te stellen:

mooi weer spelen heeft meer met regen te maken en het regent alsof we de zon

ooit bedacht hebben. Je loopt rondjes door de slaapkamer om je gedachten als een

armband in elkaar te kunnen klikken, wast je handen keer op keer en kijkt ernaar om

de zuiverheid te testen, het lichaam sissend als een verroeste barbecue.

Ze zegt dat er glazen en een wijnfles in het nachtkastje staan, nog van de vorige keer

dat je bevend en al dat bloed. Na twee glazen valt ze uit, krimp je ineen onder de lakens

als het schaap onder je autobanden, denk je aan alles wat ooit sneuvelde en een klap

met zich meebracht, je draagt dat met je mee tot je hart in een graf verandert, je hoofd

als een granieten steen erbovenop, eindelijk tot rust gekomen huil je wijn totdat het

niet meer om het schaap gaat maar om wie de bestuurder troost, jij arme, dwaze hond.

-

THUISKOMEN

Al die tijd voor niets gezocht zag wel de slakken op het asfalt

ervan uitgegaan dat zij steevast onderweg waren tot ik hoorde dat thuis geen

plek is maar een welbevinden, het lichaam niet langer een dekmantel om alles

te verschuilen wat zich van buiten naar binnen keerde, het effect veroorzaakte

als van een opengesneden appel in de koelkast die door het bruin de schijn

geeft van niet meer genuttigd te willen worden, zie de muren aan de binnenkant

van mijn benen, zo verplaatsbaar waardoor iedere plek een thuis wordt waar ik

me ook zal vastleggen mits de huid valt als een zondags pak waar in geslapen

kan worden op de bank zonder dat het zo verkreukelt dat er sprake is van een

ander soort vermoeidheid: ik ben wel gekomen maar het weggaan zit in al mijn

ledematen zoals een voortvluchtige vaak degene is die stil blijft zitten als een fossiel

in de zetel bij het raam. Bang voor de dag dat het rennen geen achterkant meer heeft

gebouwen plat van karton, de voeten eeuwig in de vorm van een startblok gevouwen.

Net als een slak wordt de mens geboren met een huis dat groeit totdat ze het laatste

streepje op de deurpost neerkrabbelen tussen buurman en hond in, weet nog de

septembermaand dat mijn broertje met een rubberhamer, toen de hazelnoten op waren,

een slakkenhuis kapotsloeg, het parelmoer aan diggelen, het laagje vernis als huidschilfers

tussen de straatstenen. Toen we de volgende dag terugkwamen zat er alleen nog een

vochtplek alsof er iemand getuft had maar wij wisten beter. Nu de herfst zich aandient

smeer ik mijn lichaam in met wrijfwas tegen krassen, probeer in mij het ouderlijk huis te

vinden want zonder droog ik uit, verander ik in kauwgom dat aan iedere schoenzool blijft

plakken om maar met een ander mee te kunnen reizen die nooit zijn lichaam als een

plastic beschermlaagje zal gebruiken om mij daaronder warm te houden, te beschermen

tegen alles wat mij aan zal willen raken, vette vingerafdrukken, mijn nette opvoeding

etaleren. Liever een glimmend lichaam waar op een dag het welbevinden niet langer

een beurse plek is maar het klokhuis.

-

DE DODEN

Opa zegt dat als je ouder wordt je een lagere stem krijgt omdat je hoofd gaat hangen

hij heeft vrienden gehad die geen jassen met kragen kochten, het schijnt dat het dan

nog sneller gaat, je nek in een accordeon verandert, niet langer meer wisseltonig.

Hij vraagt zich af hoe vaak mannen in een leven hun adamsappel weg proberen

te slikken, of daar gegevens van zijn, grafieken van op welke leeftijd ze het opgeven,

onderkinnen verbergen veel maar nooit het wegslikken van de jaren.

Ergens gelezen: speeksel bestaat grotendeels uit water, eiwitten en

onverteerde verlangens. Er was een boer in het dorp die altijd een brok in zijn keel

had, niemand die hem vertelde over Adam en de appel die door gulzigheid bleef steken

of over het boeten van diegene die de geschiedenisboeken in wilde, dat narcisme

afkomstig is van de narcis die niemand nodig heeft om zich te vermeerderen,

de gele trompetten zie je overal tussenuit steken.

Opa moest daaraan denken toen hij gisteren de koeien in de wei zag, die hebben

een brok ter grootte van een liksteen, zie daar maar eens helder door te loeien.

Naarmate de tijd vordert raakt de mens in verval, veranderen armen in appelschillen

die zich naar elkaar toe krullen om alleen nog maar te kunnen omhelzen, schouders

hangen als levenloos vee aan een touw op de hooizolder, je zou kunnen zeggen:

er is niet altijd een klokhuis voor nodig om een rond geheel te vormen, een kern

kan ook uit de buitenkant bestaan maar wie maakt zich dan nog zorgen om het vruchtvlees?

Volgens opa is het goed om af en toe de dood in de ogen te kijken omdat ze op

een dag alleen nog maar staren, de wereld in gelatine veranderen en vaker huilen

omdat je het water van je bestaan op den duur weer moet inleveren, hoeveel procent

gaat er al verloren door een nacht lang tranen dempen? Hij streelt mijn wang en zegt

dat ouderdom lijkt op een jas die ooit gloednieuw was en nu mooi broos hangt te

wezen in een donkere kast en dat een hoofd pas weer geheven wordt wanneer het

de aarde raakt, dat er meerdere verboden vruchten in de mens verkeren maar het op

een dag toch wel verteert en je iemand voor het eerst zal horen zeggen dat je er mooi

bij ligt alsof alles om eten draait en God de begraafplaats als een bord dresseert

-

KLEINE BEER

Verdwijnen in de plooien van gebouwen en het land kleiner maken door mijn

armen te strekken, zo ver dat het splijten van mijn borstkas te horen was op de

avonden dat mijn moeder op haar pantoffels de wenteltrap op sloop, angstig vroeg

hoeveel ik van haar hield, het scheurende geluid van een wolf die opengesneden

werd om te redden wat het hart aan het bonken had gezet, alleen ik kon het horen

want het waren mijn armen die alles groter maakten, haar weggaan dat me als een sok

naar binnen frommelde en altijd bang voor de nacht die als een inbreker in het zwart

op me ging liggen. Een uur later: er waren een grote en een kleine ijsbeer die samen

in een grot woonden, de kleine kon nooit slapen, daarom deed de grote een kunstje.

Ze schoof de gordijnen open, haalde de maan naar beneden die als een lantaarn

de sok verlichtte. Als dat niet goed bedacht was maar de puberfase, twee vingers tot

geweer, vacht op de vloer en nooit meer koude voeten. Wat eerder groter werd

gemaakt door te strekken, moet nu krimpen. Zie mijn huis tussen kerk en

kroeg staan, het doet zijn best om ertussen te passen, als je goed kijkt zie je dat het

zijn adem inhoudt en al die mensen die maar lucht willen. Grote beer waar ben je

nu niemand meer het heelal naar beneden haalt, het is zo donker hier.

En het land kleiner is, overal beren lopen maar niet één die mij midden

in de nacht naar buiten draagt, een lantaarn aansteekt en net zo lang bij

me blijft totdat we niet meer samen zijn, jij in jouw klein hoekje en ik in ’t mijn.

-

VORMEN VAN OPENBREKEN

Voordat het ontpoppen zou plaatsvinden, wees je mij op de

onzijdigheid van een rups die pas als vlinder een mannelijk of

vrouwelijk kleurenpatroon kreeg met een bedenktijd van

hoogstens tien maanden, maakte je van je armen een cocon

en ik ertussen, twee vormen van openbreken fluisterde je

liet daarbij je kin op mijn hoofd rusten, na een paar minuten leek

er een kuiltje in mijn schedel te komen waar een balletje in

stilgelegd kon worden, het in een plastic golfpinnetje veranderde

en de jouwe het schot dat mijn gaten op zou vullen hoe moeilijk