KLASSIEK JUWEELTJE UIT HET OEUVRE VAN STEFAN BRIJS

•••

Twee levens. Twee huizen. Twee buren.

•••

Eén tijdstip. Kerstavond van het jaar 2000. Tien voor halfacht.

•••

In de Noorderstraat 43 krijgt een pasgetrouwde jongeman van achtentwintig jaar zijn schoonouders op bezoek. Hij heeft een cd met The Greatest Christmas Songs vol. ii opgezet. Hij wacht.

•••

In de Noorderstraat 45 herdenkt een weduwe van vijfenzestig de dood van haar man. Ze heeft een grammofoonplaat met de Weihnachtskantaten van Bach opgezet. Ze wacht.

•••

Ook sneeuwt het.

•••

•••

STEFAN BRIJS (1969) is auteur van onder meer Arend, De engelenmaker en Post voor mevrouw Bromley, en co-auteur van Verhalen van het Pajottenland (met Koenraad Tinel). Zijn werk werd meermaals bekroond en is wereldwijd vertaald.

•••

‘Een kerstverhaal dat het leven en de dood raakt zoals het hoort in dit genre.’ – De Telegraaf

•••

‘Met Twee levens leverde Stefan Brijs een beklemmend kerstavondrelaas af. Een verhaal over een leven van troosteloosheid en het onstilbare verlangen naar troost, die desnoods enkel in de dood kan worden gevonden.’ – De Morgen

•••

‘Een pracht van een kerstnovelle. Twee levens is in korte zinnen prachtig geschreven. In alle opzichten een voorbeeldig kerstverhaal.’ – Algemeen Dagblad

•••

‘Over het effect van de dramatische plot zou zelfs Dickens tevreden zijn geweest.’ – de Volkskrant

••

Stefan Brijs

Twee levens

•••

Een novelle

•••

•••

•••

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

••

© 2001, 2013 Stefan Brijs

Omslagontwerp Roald Triebels

Omslagbeeld Birgit Tyrrell/Arcangel Images

•••

E-book Zeno

•••

ISBN 978 90 254 4601 7

D/2013/0108/730

NUR 301

•••

Dit e-book werd gemaakt op basis van de vijfde druk, 2013, ISBN 978 90 254 4212 5

•••

www.stefanbrijs.be

www.atlascontact.nl

••

•••

INHOUD

•••

•••

Noorderstraat 43

•••

•••

Noorderstraat 45

•••

•••

Coda

•••

••

•••

•••

•••

NOORDERSTRAAT 43

••

•••

•••

•••

•••

•••

•••

•••

De wereld is een fluit met zoveel duizend monden.

En elkeen blaast zijn lied. En ’t maakt een droef geluid

waarin ik niets van eigen klank heb weergevonden.

En gij? Misschien hebt ge ook getikt aan meenge ruit

en werd ge als ik weer feestlijk wandelen gezonden.

•••

RICHARD MINNE, ‘De arme en de rijke dagen’

••

•••

•••

•••

•••

•••

•••

•••

Luister.

Je bent een man. Achtentwintig jaar oud. Zes maanden getrouwd. Een meter drieëntachtig lang. Drie kilo te zwaar, volgens je vrouw. Je hebt een bleke huid. Blond haar dat al begint te dunnen. Korte vingers met afgebeten nagels.

Sinds je huwelijk woon je in een oud rijtjeshuis. In een plaats die twijfelt tussen dorp en stad. Van hieruit pendel je elke dag naar het kantoor waar je werkt. Honderdtwintig kilometer ver, twee uur heen, twee uur terug, files inbegrepen. Jij had liever in een flat gewoond, vijf minuten lopen van je werk, maar je vrouw was verliefd geworden op dit huis en vooral op de plankenvloer in de woonkamer en de balken aan het plafond in de slaapkamer. Ook wonen haar ouders in de buurt.

Het is nu tien voor halfacht ’s avonds. 24 december. Van het jaar 2000. Het laatste jaar van deze eeuw, hoewel niet iedereen het daarmee eens is. Volgens sommigen eindigde de twintigste eeuw op 31 december 1999 om middernacht, toen jij op kantoor voor je computer zat, in spanning de met veel tamtam aangekondigde millenniumbug afwachtend. Er gebeurde niets toen de zes nullen op je zeventien inch-scherm verschenen. Ja, vuurwerk was er, maar alleen in de omlijsting van je raam op de zeventiende verdieping van het kantoorgebouw, dat je om twee uur die ochtend verliet.

‘Zet eens wat kerstmuziek op,’ roept je vrouw vanuit de keuken.

Je vrouw heet Nancy Winters. Ze is twee jaar jonger dan jij. Ze verkoopt verzekeringen aan bedrijven en andere grote klanten. Voor de maatschappij waarvoor jij ook werkt. Jij bent software engineer, zoals dat heet. Haar vader is jouw chef. Hij is bovendien hoofdaandeelhouder. De sierlijke letter W in het logo van de maatschappij slaat op Winters. Vanavond heeft je vrouw haar vader en haar moeder uitgenodigd om te komen eten. Je gesprekken met je schoonouders verlopen vormelijk. Meneer en mevrouw moet je zeggen. En hem in een discussie altijd gelijk geven. En haar vooral veel aandacht.

Ze krijgen vanavond fondue. Dat kan moeilijk mislukken. Je hebt een elektrisch fonduestel gekocht waarin je alleen wat olie hoeft te doen. Verder heb je bij de slager een kant-en-klare schotel vlees gehaald, op de versmarkt wat groen en bij de wijnhandelaar een paar flessen dure rode wijn. Zo ontloop je elk risico op commentaar. Hij kan niets opmerken over de wijn, zij niets over jouw kookkunst of vooral het gebrek eraan.

Kerstmuziek. Bij aankoop van vier pakken Douwe Egberts-koffie kreeg je een gratis cd: The greatest Christmas Songs vol. II. Op het doosje staat een besneeuwd peperkoeken dorpje afgebeeld, onder het licht van een straatlantaarn zingt een stel kinderen.

Je zet je stereo aan – 2 x 240 watt muziekvermogen, Sound Blaster Surround System – waardoor het LCD-scherm in vele kleuren oplicht. Met een druk op de afstandsbediening open je geruisloos de lade van de cd-speler. Je legt het schijfje in de opening en sluit de lade. Automatisch wordt het spelen in gang gezet.

De muziek komt niet opzetten. Meteen is ze nadrukkelijk aanwezig. Al vanaf de eerste noot herken je het eenvoudige melodietje van ‘White Christmas’.

Tin tintintintintin tintin.

Xylofoongetingel. Pianospel op de achtergrond, huilende hobo, brushes die ritmisch neerdwarrelen op het trommelvel, dwarsfluitje tussendoor en dan een melig koortje van twee vrouwen en een man, dromend van een witte kerst. Je schakelt het geluid uit met één druk op de mute-knop, maar het is te laat. Het liedje heeft zich al tussen je oren genesteld.

Tin tintintintintin tintin.

En ook tot de keuken is het doorgedrongen.

‘Toe, zet harder,’ roept je vrouw.

Je schakelt het geluid weer aan en daar weerklinken de nepsledebellen opnieuw. Je zucht en draait het cd-doosje om in de palm van je hand. Er wachten je nog onder meer ‘Silent Night’, ‘Let It Snow’ en zo dadelijk het onvermijdelijke ‘Jingle Bells’.

Haar ouders komen om acht uur. Stipt. De tafel is al gedekt. Het tafelkleed is groen met een rode bies, de servetten zijn rood met een groene bies. Midden op tafel een kerststukje van dennentakjes, twee zilveren kerstballen en een smalle rode kaars – alles bedekt onder een laagje kunstsneeuw.

May your days be merry and bright.

Jouw taak is eenvoudig. Jij moet er alleen voor zorgen dat het fonduestel werkt. Dus: olie in de pan doen, stekker in het stopcontact, thermostaat aanzetten, en wachten tot de olie heet is. Dat kun je controleren door er een stukje stokbrood in te dompelen. Ongeveer twintig minuten, schat je, duurt het voor de olie op temperatuur zal zijn. Om tien over halfacht moet je het toestel aanzetten. Dan kunnen haar ouders meteen aanschuiven.

Na het eten: cadeautjes.

Haar vader krijgt van jou een overhemd en sokken. Althans, dat is wat je vrouw voor hem heeft gekocht. Aan haar moeder geef je naar het schijnt een flesje parfum van haar lievelingsmerk. Je vrouw krijgt een mantelpakje. Dat had ze al laten weghangen bij haar vaste boetiek. Jij hebt het alleen nog maar moeten halen. En betalen.

Tintintin tintintin tintintintintin.

‘Jingle Bells’ vult de woonkamer. Het aantal sledebellen is vermenigvuldigd, een verkouden dwarsfluit voert de boventoon, een stroperige basstem valt in. In de keuken begint je vrouw mee te zingen. Je kijkt op je horloge. Het is vijf voor halfacht.

Om halftwaalf: gezellig samen naar de nachtmis.