Will Freeman is 36 en heeft niet de geringste behoefte aan kinderen. Hij is volmaakt gelukkig in zijn hippe appartement in Londen en geniet van zijn vrije tijd. Om met de leuke jonge moeder Angie in contact te komen, verzint hij een tweejarig zoontje. Het wordt pas echt ingewikkeld als hij zich aansluit bij een praatgroep voor alleenstaande ouders en zo de twaalfjarige Marcus ontmoet. Will glijdt ongemerkt de vaderrol in en dat haalt zijn ongecompliceerde vrijgezellenleventje behoorlijk overhoop.

ABOUT A BOY

Van Nick Hornby verschenen eerder

Voetbalkoorts
High Fidelity
Hoe ben je een goed mens?
31 songs
De lange weg naar beneden
Smak
Juliet, naakt
Funny girl

NICK
HORNBY
ABOUT
A BOY

Vertaald door Anneke Bok

Olympus maakt deel uit van Uitgeverij Atlas Contact

© 1995 Nick Hornby
© 1998, 2015 Nederlandse vertaling Anneke Bok
Oorspronkelijke uitgever Victor Gollancz, Londen
Omslagontwerp Marinka Reuten
Omslagillustratie Tzenko
E-book 358atwork, Almere

ISBN 978 90 254 4602 4
NUR 301

www.atlascontact.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de achtste druk, 2015, ISBN 978 90 467 0499 8.

Met dank aan David Evans, Adrienne Maguire, Caroline Dawnay, Virginia Bovell, Abigail Morris, Wendy Carlton, Harry Ritchie and Amanda Posey. De muziek is afkomstig van Wood in Upper Street, London Ni.

Ter nagedachtenis aan Liz Knights

Een

‘Is het nu uit tussen jullie?’

‘Probeer je geestig te zijn?’

Mensen dachten vaak dat Marcus geestig probeerde te zijn terwijl dat niet zo was. Hij begreep er niks van. Hij vond het volkomen normaal dat hij zijn moeder vroeg of ze het had uitgemaakt met Roger: ze hadden een fikse ruzie gehad, daarna waren ze naar de keuken vertrokken voor een rustig gesprek, en na een poosje waren ze met een ernstig gezicht te voorschijn gekomen; Roger was naar hem toe gelopen, had hem een hand gegeven en veel succes op zijn nieuwe school gewenst. Toen was hij weggegaan.

‘Waarom zou ik daar geestig over doen?’

‘Okay, wat denk je zelf?’

‘Ik denk dat het uit is tussen jullie. Maar ik wilde het gewoon zeker weten.’

‘Ja, het is uit tussen ons.’

‘Dus hij komt niet meer?’

‘Nee, Marcus, hij komt niet meer.’

Hij dacht niet dat hij ooit aan dit gedoe zou wennen. Hij had Roger best gemogen; ze hadden met zijn drieën een paar keer een uitstapje gemaakt, maar nu zou hij hem kennelijk nooit meer zien. Hij vond het niet erg, maar als je erover nadacht was het raar. Hij had een keer de wc met Roger gedeeld, toen ze allebei na een autorit vreselijk nodig moesten plassen. Je zou denken dat je op een of andere manier contact hoorde te houden als je samen had geplast.

‘Wat gaan we met zijn pizza doen?’ Vlak voordat de ruzie uitbrak, hadden ze drie pizza’s besteld, maar die waren nog niet bezorgd.

‘Die delen we. Als we trek hebben.’

‘Maar ze zijn wel groot. En had hij er niet eentje besteld met salami erop?’ Marcus en zijn moeder waren vegetariër. Roger niet.

‘Dan gooien we hem weg,’ zei ze.

‘We kunnen ook de salami eraf halen. Volgens mij doen ze er toch niet veel van op. Er zit voornamelijk kaas en tomaat op.’

‘Ik kan me nu echt niet druk maken over de pizza’s, Marcus.’

‘Okay. Sorry. Waarom hebben jullie het uitgemaakt?’

‘O… Om van alles en nog wat. Ik weet niet goed hoe ik dat moet uitleggen.’

Marcus keek er niet van op dat ze niet kon uitleggen wat er was gebeurd. Hij had vrijwel de hele ruzie gehoord, maar hij had er geen woord van begrepen; er leek ergens een stukje te ontbreken. Wanneer Marcus en zijn moeder ruzie hadden, kon je de belangrijke stukjes er zo uitpikken: te veel, te duur, te laat, te jong, slecht voor je tanden, de andere zender, fruit. Maar wanneer zijn moeder en haar vriendjes ruzie hadden, kon je uren luisteren terwijl het fruiten huiswerkaspect ervan, dat waar het om draaide, je ontging. Het was alsof iemand had gezegd dat ze ruzie móesten maken, en dat ze alles eruit gooiden wat ze konden verzinnen.

‘Had hij een andere vriendin?’

‘Ik geloof het niet.’

‘Heb jij een ander vriendje?’

Ze lachte. ‘Wie zou dat moeten zijn? De jongen die de pizzabestelling opnam? Nee, Marcus, ik heb geen andere vriend. Zo gaan die dingen niet. Niet als je een werkende moeder van zevenendertig bent. Er is een probleem met tijd. Er is een probleem met van alles. Hoezo? Zit het je dwars?’

‘Ik weet het niet.’

En dat was ook zo. Zijn moeder was verdrietig, dat wist hij wel; ze huilde tegenwoordig veel, meer dan voordat ze naar Londen waren verhuisd, maar hij had geen idee of dat iets met vriendjes te maken had. Hij hoopte min of meer van wel, want dan zou het allemaal wel goed komen. Ze zou wel weer iemand ontmoeten die haar gelukkig zou maken. Waarom niet? Zijn moeder was mooi, vond hij, en aardig, en soms geestig, en volgens hem waren er massa’s mannen als Roger. Maar als het niet over vriendjes ging, wist hij niet wat het wel kon zijn, behalve iets ergs.

‘Vind je het vervelend als ik een vriend heb?’

‘Nee, ik vond alleen Andrew vervelend.’

‘Ja, ik weet dat je Andrew niet mocht. Maar in het algemeen? Heb je niets tegen het idee op zich?’

‘Nee, natuurlijk niet.’

‘Je hebt je overal echt goed doorheen geslagen. In aanmerking genomen dat je twee verschillende soorten levens hebt gehad.’

Hij begreep wat ze bedoelde. Aan het eerste soort leven was vier jaar geleden een eind gekomen, toen hij acht was en zijn vader en moeder uit elkaar waren gegaan; dat was het normale, saaie soort leven, met school, vakanties, huiswerk en in het weekend op bezoek bij grootouders. Het tweede soort was rommeliger, en er figureerden meer mensen en plaatsen in: de vrienden van zijn moeder en de vriendinnen van zijn vader; flats en huizen; Cambridge en Londen. Je kon je niet voorstellen dat er zoveel kon veranderen alleen omdat er een eind aan een relatie was gekomen, maar hij zat er niet mee. Soms dacht hij zelfs dat hij het tweede soort leven liever had dan het eerste. Er gebeurde meer, en dat moest wel goed zijn.

Op Roger na was er in Londen nog niet veel gebeurd. Ze woonden hier nog maar een paar weken – ze waren op de eerste dag van de zomervakantie verhuisd – en tot nu toe was het nogal saai geweest. Hij was met zijn moeder twee keer naar de film geweest: Home Alone 2, die niet zo goed was als Home Alone 1, en Honey, I Blew Up the Kid, die niet zo goed was als Honey, I Shrunk the Kids; zijn moeder had gezegd dat moderne films te commercieel waren, en iets over toen zij zo oud was als hij… dat wist hij niet meer. En ze waren een kijkje gaan nemen bij zijn school, die groot en afschuwelijk was, en ze hadden door hun nieuwe buurt gelopen, die Holloway heette, waar je mooie en lelijke delen had, en ze hadden veel gepraat over Londen en de veranderingen in hun leven en dat ze vast wel goed zouden uitpakken. Maar in feite zaten ze te wachten tot hun Londense leven zou beginnen.

Toen de pizza’s kwamen, aten ze die zo uit de doos op.

‘Ze zijn beter dan die we in Cambridge hadden, vind je niet?’ zei Marcus opgewekt. Het was niet waar: het was hetzelfde pizzabedrijf, maar in Cambridge hadden de pizza’s niet van zo ver hoeven komen, waardoor ze minder klef waren. Hij vond gewoon dat hij iets optimistisch moest zeggen. ‘Zullen we tv kijken?’

‘Als je daar zin in hebt.’

Hij vond de afstandsbediening achter de kussens van de bank en zapte langs de zenders. Hij had geen zin om naar een soap te kijken, omdat soaps vol problemen zaten, en hij was bang dat de problemen uit de soaps zijn moeder aan de problemen in haar eigen leven zouden doen denken. Daarom keken ze naar een natuurfilm over een of ander visachtig wezen, dat op de bodem van grotten leefde en niets kon zien, een vis waar niemand het nut van inzag; volgens hem kon dat zijn moeder nergens aan doen denken.

Twee

Hoe cool was Will Freeman? Zo cool: hij had in de afgelopen drie maanden het bed gedeeld met een vrouw die hij niet erg goed kende (vijf punten). Hij had meer dan driehonderd pond uitgegeven aan een colbertje (vijf punten). Hij had meer dan twintig pond uitgegeven aan de kapper (vijf punten). (Hoe kon je in 1993 in vredesnaam minder dan twintig pond uitgeven aan de kapper?) Hij had meer dan vijf hiphopalbums (vijf punten). Hij had ecstasy geslikt (vijf punten), maar in een disco en niet alleen thuis als een sociologisch experiment (vijf bonuspunten). Hij was van plan bij de volgende algemene verkiezingen Labour te stemmen (vijf punten). Hij verdiende meer dan veertigduizend pond per jaar (vijf punten), en hij hoefde er niet erg hard voor te werken (vijf punten, maar hij gaf zichzelf vijf punten extra omdat hij er helemaal niet voor hoefde te werken). Hij had in een restaurant gegeten waar ze polenta met geraspte parmezaanse kaas serveerden (vijf punten). Hij had nooit een condoom met een smaakje gebruikt (vijf punten); hij had zijn Bruce Springsteen-platen verkocht (vijf punten), en hij had een baardje laten staan (vijf punten) én weer afgeschoren (vijf punten). Het vervelende was dat hij nog nooit met iemand naar bed was geweest van wie een foto op de modepagina van een krant of tijdschrift was verschenen (min twee), en als hij eerlijk was (en als Will iets had wat op een ethische overtuiging leek, was het wel dat het volstrekt fout was om over jezelf te liegen in een test), dacht hij nog steeds dat het bezitten van een snelle auto indruk maakte op vrouwen (min twee). Maar dan nog kwam hij op… zesenzestig! Volgens de test was hij beneden het vriespunt! Hij was droog ijs! Hij was de Verschrikkelijke Sneeuwman! Hij zou doodgaan aan onderkoeling!

Will wist niet hoe serieus je dit soort tests moest nemen, maar hij kon zich niet permitteren daar bij stil te staan; hij was nooit dichter in de buurt van een prestatie gekomen dan dit coolzijn volgens een mannentijdschrift, en momenten als deze moest je koesteren. Onder nul! Je kon niet veel cooler zijn dan onder nul! Hij sloeg het tijdschrift dicht en legde het op een stapeltje soortgelijke tijdschriften dat hij in de badkamer had liggen. Hij bewaarde ze niet allemaal, want daarvoor kocht hij er te veel, maar deze zou hij niet zo gauw weggooien.

Soms vroeg Will zich af – niet al te vaak omdat hij zich maar zelden overgaf aan historische speculatie – hoe mensen zoals hij zich zestig jaar geleden door het leven zouden hebben geslagen. (‘Mensen zoals hij’ vormden, naar hij wist, een aparte categorie; het was zelfs zo dat er zestig jaar geleden niemand zoals hij kon hebben bestaan, omdat geen enkele volwassene zestig jaar geleden een vader kon hebben gehad die op precies dezelfde manier zijn geld had verdiend. Dus wanneer hij dacht aan mensen zoals hij, bedoelde hij niet mensen die precies hetzelfde waren als hij, maar gewoon mensen die eigenlijk de hele dag niets deden en ook niet veel wilden doen.) Alle dingen waar Will op vertrouwde om hem de dag door te helpen bestonden zestig jaar geleden domweg niet: toen had je geen televisie overdag, geen video’s, je had geen trendy tijdschriften en daarom ook geen tests, en er hadden vermoedelijk wel platenzaken bestaan, maar het soort muziek waar hij naar luisterde was nog niet eens uitgevonden. (Op het moment hield hij van Nirvana en Snoop Doggy Dogg, en in 1933 zou je niet veel hebben kunnen vinden dat zo klonk.) Dan hield je boeken over. Boeken! Zonder boeken zou hij vrijwel zeker een baan hebben moeten zoeken, anders zou hij gek zijn geworden.

Tegenwoordig was het echter makkelijk. Er was bijna te veel te doen. Je hoefde er geen eigen leven meer op na te houden; je kon gewoon over de schutting gluren naar het leven van andere mensen, zoals zich dat afspeelde in kranten, East Enders, films en ontzettend trieste jazz of harde rapsongs. De twintig jaar oude Will zou verrast en misschien teleurgesteld zijn geweest te weten dat hij zesendertig zou worden zonder een eigen leven te hebben gevonden, maar de zesendertigjarige arige Will was er niet zo ongelukkig mee; zo had je minder chaos.

Chaos! Het huis van Wills vriend John was een en al chaos. John en Christine hadden twee kinderen – de tweede was een week geleden geboren; Will was gesommeerd het te komen bekijken – maar hij kon er niets aan doen dat hij hun huis een puinhoop vond. De vloer lag bezaaid met fel gekleurd plastic speelgoed, videobanden lagen zonder cassette bij de televisie, en de witte grand-foulard over de bank zag eruit alsof hij als een reusachtig stuk wc-papier was gebruikt, hoewel Will liever aannam dat het chocoladevlekken waren… Hoe konden mensen zo leven?

Christine kwam binnen met de nieuwe baby, terwijl John in de keuken thee aan het zetten was. ‘Dit is Imogen,’ zei ze.

‘O,’ zei Will. ‘Kijk eens aan.’ Wat moest hij nog meer zeggen? Hij wist dat er nog iets was, maar hij kon zich met de beste wil van de wereld niet herinneren wat. ‘Ze is…’ Nee, het was hem ontschoten. Hij richtte zijn poging tot een gesprek op Christine. ‘Hoe gaat het trouwens met jou, Christine?’

‘Ach, je weet wel. Een beetje gevloerd.’

‘Te veel hooi op je vork genomen?’

‘Nee, net een kind gekregen.’

‘O ja, da’s waar ook.’ Alles draaide om die klotebaby. ‘Daar zul je best moe van worden.’ Hij had met opzet een week gewacht om niet over dit soort dingen te hoeven praten, maar dat had niet mogen baten; ze praatten er nu toch over.

John droeg een dienblad met drie bekers thee binnen.

‘Barney is vandaag naar zijn oma,’ zei hij, voor zover Will wist zonder enige aanleiding.

‘Hoe gaat het met Barney?’ Barney was twee, en meer viel er niet over hem te zeggen, en daarom was hij voor niemand anders interessant dan voor zijn ouders, maar alweer scheen er, om redenen die hij wel nooit zou begrijpen, een opmerking van hem verwacht te worden.

‘Het gaat prima met hem,’ zei John. ‘Hij is op het moment een echte dondersteen, dat wel, en hij weet niet goed wat hij van Imogen moet vinden, maar… het is een schat.’

Will had Barney weleens gezien en wist zeker dat het geen schat was, en daarom besloot hij deze onlogische gevolgtrekking te negeren.

‘Hoe gaat het trouwens met jou, Will?’

‘Uitstekend, dank je.’

‘Verlang je al naar een eigen gezinnetje?’

Ik zou nog liever een van Barneys vuile luiers opeten, dacht hij. ‘Nog niet,’ zei hij.

‘We maken ons zorgen over je,’ zei Christine.

‘Ik ben tevreden zoals het is.’

‘Dat denk je,’ zei Christine, een en al zelfingenomenheid.

Hij begon fysiek onpasselijk te worden van die twee. Om te beginnen was het al erg genoeg dat zij kinderen hadden, maar waarom wilden ze die oorspronkelijke fout nog verergeren door hun vrienden aan te moedigen hetzelfde te doen? Will was er al een paar jaar van overtuigd dat het mogelijk was je door het leven te slaan zonder jezelf ongelukkig te maken op de manier waarop John en Christine zichzelf ongelukkig maakten (en hij wist zeker dat ze ongelukkig waren, ook al waren ze in zo’n merkwaardige, gehersenspoelde toestand gekomen dat ze zelf niet konden inzien hoe ongelukkig ze waren). Je kon natuurlijk niet zonder geld – en volgens Will was de enige reden om kinderen te krijgen dat ze voor je konden zorgen wanneer je oud, nutteloos en platzak was – maar hij had geld, wat betekende dat hij de chaos, de op wc-papier lijkende grand-foulards en de zielige behoefte om je vrienden ervan te overtuigen dat ze net zo ongelukkig als jij moesten worden kon vermijden.

John en Christine waren vroeger best leuke mensen geweest. Toen Will nog met Jessica ging, waren ze met zijn vieren een paar keer per week clubs afgegaan. Jessica en Will waren uit elkaar gegaan toen Jessica het frivole uitgaansleven voor iets degelijkers wilde verruilen; Will had haar een tijdlang gemist, maar hij zou het uitgaan meer hebben gemist. (Hij sprak soms nog weleens met haar af om tussen de middag een pizza te eten; dan liet ze hem foto’s van haar kinderen zien en zei dat hij zijn leven verknoeide en dat hij niet wist hoe het was; dan zei hij hoe blij hij was dat hij niet wist hoe het was, en zei zij dat hij het toch niet aan zou kunnen, en hij op zijn beurt dat hij hoe dan ook niet van plan was erachter te komen, en dan zaten ze elkaar zwijgend boos aan te kijken.) Nu John en Christine de Jessica-weg naar vergetelheid waren ingeslagen, hield hij ze eigenlijk wel voor gezien. Hij wilde Imogen niet zien en ook niet weten hoe het met Barney ging, en hij wilde niet horen hoe moe Christine was, en verder kon je het nergens meer met ze over hebben. Hij zou er maar geen energie meer insteken.

‘We vroegen ons af,’ zei John, ‘of je Imogens peetvader zou willen worden.’ Ze zaten hem allebei aan te kijken met een verwachtingsvolle glimlach op hun gezicht, alsof hij elk moment overeind kon springen, in tranen uitbarsten en met ze over de grond rollen in een euforische omhelzing. Will liet een nerveus lachje horen.

‘Peetvader? In de kerk en zo? Verjaardagscadeautjes? Adoptie als jullie bij een vliegtuigongeluk om het leven komen?’

‘Ja.’

‘Dat menen jullie niet.’

‘We hebben altijd gevonden dat jij meer diepgang hebt dan je laat blijken.’

‘O, maar weet je: die heb ik niet. Ik ben echt zo oppervlakkig.’

Ze zaten nog steeds te glimlachen. Ze begrepen het niet.

‘Hoor eens, ik waardeer het dat jullie het vragen, maar ik kan me niets vreselijkers voorstellen. Echt, dat is gewoon niets voor mij.’

Hij bleef daarna niet lang meer.

Een paar weken later ontmoette Will Angie en werd hij voor het eerst tijdelijk stiefvader. Als hij zich over zijn trots en zijn afkeer van kinderen, het gezin, huiselijkheid, monogamie en vroeg naar bed gaan had heen gezet, had hij zichzelf wellicht een heleboel ellende kunnen besparen.

Drie

De nacht na zijn eerste schooldag werd Marcus ongeveer om het halfuur wakker. Dat kon hij zien aan de oplichtende wijzers van zijndinosauriërklok: 10.41,11.19, 11.55,12..35, 12..55, Hij kon niet geloven dat hij er de volgende ochtend weer naar toe moest, en de ochtend erna, en de ochtend daarna, en… nou ja, dan was het weekend, maar vrijwel elke ochtend, min of meer de rest van zijn leven. Telkens als hij wakker werd, was zijn eerste gedachte dat er een manier moest zijn om van dit afschuwelijke gevoel af te komen of het te omzeilen of zelfs om erdoorheen te komen; als hij voorheen ergens mee had gezeten, was er meestal wel een of andere oplossing geweest – een oplossing die er meestal op neerkwam dat hij zijn moeder vertelde wat hem dwarszat. Maar dit keer was er niets wat ze kon doen. Ze zou hem niet naar een andere school sturen, en ook als ze dat wel deed, zou dat niet zoveel uitmaken. Hij zou nog steeds zijn wie hij was en dat was volgens hem het kernprobleem.

Hij was gewoon niet geschikt voor school. In elk geval niet voor een middelbare school. Punt uit. Maar hoe moest je dat aan iemand uitleggen? Het was niet erg om voor sommige dingen niet geschikt te zijn (hij wist al dat hij niet geschikt was voor feestjes omdat hij te verlegen was, en voor wijde broeken omdat zijn benen te kort waren), maar niet geschikt te zijn voor school was een groot probleem. Iedereen ging naar school. Je kon er niet omheen. Hij wist dat sommige kinderen thuis les kregen van hun ouders, maar dat kon zijn moeder niet doen omdat ze werkte. Tenzij hij haar kon betalen om hem les te geven, maar ze had hem onlangs nog verteld dat ze driehonderdvijftig pond per week verdiende. Driehonderdvijftig pond per week! Hoe zou hij zo’n bedrag bij elkaar moeten krijgen? Niet met een krantenwijk, dat wist hij wel. Het enig andere soort kind dat hij kon bedenken dat niet naar school hoefde was het Macaulay Culkin-type. Er was op zaterdagochtend een keer iets over hem op de tv geweest, en toen zeiden ze dat hij in een soort camper les kreeg van een privédocent. Dat zou niet zo gek zijn, dacht hij. Beter nog dan niet zo gek, want Macaulay Culkin verdiende waarschijnlijk driehonderdvijftig pond per week, misschien zelfs meer, dus als hij Macaulay Culkin was, zou hij zijn moeder kunnen betalen om hem les te geven. Maar als je om Macaulay Culkin te zijn goed moest zijn in toneelspelen, kon hij het wel vergeten: van toneelspelen bracht hij geen reet terecht omdat hij er een hekel aan had om voor een groep mensen te staan. Daarom had hij zo de pest aan school. Daarom wilde hij Macaulay Culkin zijn. En daarom zou hij nog in geen duizend jaar Macaulay Culkin worden, laat staan in de komende paar dagen. Hij zou morgen naar school moeten.

Die hele nacht gingen zijn gedachten zoals boemerangs vliegen: een idee schoot heel ver weg, helemaal naar een camper in Hollywood, en heel even, wanneer hij zo ver mogelijk van school en de realiteit weg was, voelde hij zich redelijk goed; dan begon het aan de terugreis, kwam met een klap tegen zijn hoofd, en dan was hij terug bij af. En al die tijd kwam de ochtend steeds dichterbij.

Hij was stil aan het ontbijt. ‘Je went er wel aan,’ zei zijn moeder terwijl hij zijn müsli zat te eten, vermoedelijk omdat hij er belabberd uitzag. Hij knikte maar wat en glimlachte naar haar; het was een goed bedoelde opmerking. Er waren keren geweest dat hij diep in zijn hart had geweten dat hij eraan gewend zou raken, wat het dan ook was, omdat hij had geleerd dat sommige moeilijke dingen na heel korte tijd makkelijker werden. De dag nadat zijn vader was weggegaan, had zijn moeder hem met haar vriendin Corinne meegenomen naar Glastonbury, waar ze een poos hartstikke leuk hadden gekampeerd. Maar dit, dit zou alleen maar erger worden. Beter dan die eerste afschuwelijke, vreselijke, angstaanjagende dag zou het niet worden.

Hij was vroeg op school, liep naar zijn klaslokaal en ging aan zijn tafeltje zitten. Hier was hij betrekkelijk veilig. De kinderen die het hem gisteren zo moeilijk hadden gemaakt, waren er vermoedelijk niet de types naar om vroeg op school te komen; die waren vast ergens aan het roken en drugs aan het gebruiken en mensen aan het verkrachten, dacht hij mistroostig. Er waren een paar meisjes in het lokaal, maar ze besteedden geen aandacht aan hem, tenzij het snuivende gelach dat hij hoorde terwijl hij zijn lesboek pakte iets met hem van doen had.

Wat was er zo lachwekkend? Niet veel eigenlijk, tenzij je van het type was dat voortdurend op zoek was naar iets waar je om kon lachen. Helaas waren de meeste kinderen, naar zijn ervaring, uitgerekend van dat type. Ze patrouilleerden als haaien op en neer door de schoolgangen, alleen speurden ze niet naar vlees, maar naar een foute broek, een fout kapsel of foute schoenen, en als ze iets vonden, gingen ze uit hun dak van opwinding. Omdat hij meestal foute schoenen of een foute broek aan had, en zijn haar altijd fout zat, elke dag van de week, hoefde hij niet erg veel te doen om ze allemaal in een deuk van het lachen te krijgen.

Marcus wist dat hij een weirdo was en hij wist dat dat gedeeltelijk kwam doordat zijn moeder een weirdo was. Ze begreep niets, maar dan ook helemaal niets van dit soort dingen. Ze zei altijd tegen hem dat alleen oppervlakkige mensen hun oordeel op je kleding of je haardracht baseerden; ze wilde niet dat hij naar flauwekulprogramma’s keek of naar flauwekulmuziek luisterde of flauwekulcomputerspelletjes deed (ze vond ze allemaal flauwekul), wat betekende dat hij uren met haar in discussie moest als hij iets wilde doen van de dingen waarmee andere kinderen hun tijd doorbrachten. Meestal moest hij het onderspit delven, maar ze was zo goed in discussiëren dat hij er vrede mee had te verliezen. Ze kon uitleggen waarom naar Joni Mitchell en Bob Marley luisteren (die toevallig haar twee favoriete zangers waren) veel beter voor hem was dan naar Snoop Doggy Dogg luisteren, en waarom het veel belangrijker was boeken te lezen dan met de Gameboy te spelen die hij van zijn vader had gekregen. Maar daar hoefde hij bij de kinderen op school allemaal niet mee aan te komen. Als hij Lee Hartley – de grootste, luidruchtigste en vervelendste van de kinderen die hij gisteren had leren kennen – zou vertellen dat hij niets van Snoop Doggy Dogg moest hebben omdat Snoop Doggy Doggs houding tegenover vrouwen niet deugde, zou Lee Hartley hem een dreun verkopen of hem uitmaken voor iets waarvoor hij niet uitgemaakt wilde worden. In Cambridge was het niet zo erg geweest omdat je daar massa’s kinderen had die niet geschikt voor school waren, en massa’s moeders die hen zo gemaakt hadden, maar in Londen lag het anders. De kinderen waren harder, gemener en minder begrijpend, en hij vond dat als zijn moeder hem alleen van school had laten veranderen omdat zij een betere baan had gevonden, ze op zijn minst het fatsoen moest hebben te stoppen met dat laten-wehier-eens-over-praten-gedoe.

Hij vond het prima om thuis naar Joni Mitchell te luisteren en boeken te lezen, maar op school had hij er niets aan. Dat was grappig, want de meeste mensen zouden waarschijnlijk het tegengestelde verwachten – dat thuis boeken lezen zou helpen, maar dat was niet zo: het maakte hem anders, en omdat hij anders was, voelde hij zich onbehaaglijk, en omdat hij zich onbehaaglijk voelde, merkte hij dat hij afdreef van alles en iedereen, kinderen en leraren en lessen.

Het was niet helemaal de schuld van zijn moeder. Soms was hij gewoon een weirdo door wie hij was, en niet door wat zij deed. Neem nou het zingen… Wanneer zou hij dat zingen eens afleren? Hij had altijd een melodie in zijn hoofd, maar af en toe, als hij zenuwachtig werd, ontglipte de melodie hem als het ware. Om de een of andere reden merkte hij het verschil tussen binnen en buiten niet, omdat er geen verschil leek te zijn. Het was alsof je op een warme dag in een verwarmd zwembad zwom en je uit het water kon komen zonder dat je merkte dat je eruit ging omdat de temperatuur hetzelfde was; dat gebeurde bij het zingen blijkbaar ook. Hoe dan ook, er was hem gisteren tijdens Engels een liedje ontglipt; hij was erachter gekomen dat als je wilde dat mensen om je lachten, echt heel hard lachten, de beste manier was om hardop te gaan zingen als alle anderen in het lokaal zich stil zaten te vervelen; dat was nog beter dan een een raar kapsel.

Deze ochtend ging het goed tot het eerste uur na de pauze. Hij was stil tijdens het opnemen van de absenten en vermeed mensen in de gangen; toen kwam er een blokuur wiskunde, wat hij leuk vond en waar hij goed in was, hoewel ze met iets bezig waren dat hij al had gehad. In de pauze ging hij tegen meneer Brooks, een van de wiskundedocenten, zeggen dat hij lid wilde worden van zijn computerclub. Hij was er tevreden over dat hij dat had gedaan, want als hij op zijn intuïtie was afgegaan, zou hij in het klaslokaal zijn blijven lezen, maar hij waagde het erop; hij moest er zelfs het schoolplein voor oversteken.

Maar tijdens Engels liep alles weer mis. Ze gebruikten een van die boeken waar van alles een beetje in stond; het fragment waar ze mee bezig waren kwam uit One Flew Over the Cuckoo’s Nest. Hij kende het verhaal omdat hij met zijn moeder naar die film was geweest, en daarom kon hij echt duidelijk voorzien wat er zou gebeuren, zo duidelijk dat hij het lokaal wilde ontvluchten.

Toen het gebeurde, was het nog erger dan hij had verwacht. Miss Maguire liet het fragment voorlezen door een van de meisjes van wie ze wist dat ze goed kon lezen; daarna probeerde ze een discussie op gang te krijgen.

‘Kijk, een van de dingen waar dit boek over gaat is… Hoe weten we wie gek is en wie niet? Want in zekere zin zijn we namelijk allemaal een beetje gek, en als iemand vindt dat we een beetje gek zijn, hoe… hoe tonen we dan aan dat we normaal zijn?’

Stilte. Een paar kinderen slaakten een zucht en rolden met hun ogen. Als je nieuw op een school kwam, was Marcus opgevallen, wist je meteen hoe goed de leraren met een klas konden ópschieten. Miss Maguire was jong en nerveus en het ging haar volgens hem niet makkelijk af. Het kon met deze klas twee kanten uitgaan.

‘Goed, laten we het anders formuleren. Hoe kunnen we vaststellen dat iemand gek is?’

Nu komt het, dacht hij. Nu komt het. Nu zul je het hebben.

‘Als ze zonder reden zingen tijdens de les, juf.’

Gelach. Maar toen werd het allemaal nog erger dan hij had verwacht. Iedereen draaide zich om en keek naar hem; hij keek naar miss Maguire, maar ze had een brede, geforceerde lach op haar gezicht en ontweek zijn blik.

‘Ja, inderdaad, daar kun je het aan merken. Je neemt al gauw aan dat iemand die dat doet een beetje typisch is. Maar als we Marcus even buiten beschouwing laten…’

Nog meer gelach. Hij wist wat ze deed en waarom, en hij haatte haar.

Vier

Will zag Angie voor het eerst – hoewel het erop neerkwam dat hij haar eigenlijk niet zag – in Championship Vinyl, een kleine platenzaak in een zijstraat van Holloway Road. Om de tijd te doden was hij aan het grasduinen en was halfslachtig op zoek naar een oude R&B-verzamelelpee die hij had gehad toen hij jonger was, een van die platen waar hij dol op was geweest, maar was kwijtgeraakt; hij hoorde haar tegen de chagrijnige, moedeloze verkoper zeggen dat ze voor haar nichtje op zoek was naar een Pinky en Perky-plaat. Terwijl zij geholpen werd, struinde hij de platenbakken af, en daarom zag hij niets van haar gezicht maar wel een massa honingblond haar; hij hoorde een lichthese stem die door hem en alle anderen sexy werd gevonden, dus luisterde hij toen ze uitlegde dat haar nichtje niet eens wist wie Pinky en Perky waren. ‘Dat is toch vreselijk? Stel je voor dat je vijf bent en niet weet wie Pinky en Perky zijn! Wat leren ze die kinderen tegenwoordig nog wel?’

Ze probeerde leuk te zijn, maar Will had door schade en schande geleerd dat leuk doen met afkeuring werd ontvangen in Championship Vinyl. Zoals hij van tevoren had geweten, werd ze onthaald op een vernietigende blik vol verachting, en gemompel dat aangaf dat ze de kostbare tijd van de verkoper stond te verdoen.

Twee dagen later zat hij in een café in Upper Street naast dezelfde vrouw. Hij herkende haar stem (ze bestelden allebei een cappuccino en een croissant), het blonde haar en haar spijkerjack. Ze stonden allebei op om een van de kranten te pakken die er lagen – zij pakte de Guardian, zodat hij met de Mail bleef zitten – en hij lachte naar haar, maar het was duidelijk dat ze hem niet herkende; hij zou het erbij hebben gelaten als ze niet zo aantrekkelijk was geweest.

‘Ik ben dol op Pinky en Perky,’ zei hij op een toon die naar hij hoopte kalm, vriendelijk en op een geestige manier beschermend was, maar hij zag meteen dat hij een vreselijke vergissing had gemaakt, dat dit niet dezelfde vrouw was en dat ze geen flauw idee had waar hij het over had. Hij had zijn tong willen uitrukken en met zijn voet in de houten vloer willen trappen.

Ze keek hem aan, lachte nerveus en wierp een blik op de ober terwijl ze vermoedelijk uitrekende hoe lang het zou duren voordat de ober door het café zou stormen en Will tegen de grond zou werken. Will begreep het en voelde met haar mee. Wanneer een volslagen vreemde in een café naast je kwam zitten en je als aanzet tot een gesprek toevertrouwde dat hij van Pinky en Perky hield, kon je niet anders dan veronderstellen dat je op het punt stond onthoofd en onder de houten vloer verstopt te worden.

‘Neem me niet kwalijk,’ zei hij. ‘Ik dacht dat je iemand anders was.’ Hij bloosde, en daardoor leek ze zich te ontspannen: zijn opgelatenheid was in elk geval een teken van normaliteit. Ze richtten zich weer op hun krant, maar de vrouw moest telkens glimlachen en keek hem aan.

‘Ik weet dat het bemoeizuchtig klinkt,’ zei ze uiteindelijk, ‘maar ik moet het je vragen. Wie dacht je dat ik was? Ik heb geprobeerd er een verhaal bij te verzinnen, maar het lukt me niet.’

Toen hij het uitlegde, moest ze weer lachen, en daarna kreeg hij eindelijk de kans opnieuw te beginnen en een normaal gesprek te voeren. Ze praatten over ’s ochtends vrij hebben (hij biechtte niet op dat hij ’s middags ook vrij had), over de platenzaak en natuurlijk over Pinky en Perky en een aantal andere figuren van de kindertelevisie. Hij had nooit eerder geprobeerd zomaar spontaan een relatie aan te knopen, maar toen ze hun tweede cappuccino op hadden, had hij haar telefoonnummer en een afspraak voor een etentje.

Toen ze elkaar de tweede keer ontmoetten, vertelde ze hem meteen over haar kinderen; hij had zin zijn servet op de grond te gooien, de tafel omver te duwen en ervandoor te gaan.

‘Nou en?’ zei hij. Dat was natuurlijk het juiste om te zeggen.

‘Ik vond gewoon dat je het moest weten. Voor sommige mensen maakt het verschil.’

‘In welk opzicht?’

‘Voor mannen, bedoel ik.’

‘Ja, dat begreep ik wel.’

‘Sorry, ik maak het niet bepaald makkelijk, hè?’

‘Je brengt het er prima van af.’

‘Het is alleen… als dit een echt afspraakje is, en dat lijkt me wel, vond ik dat ik het je moest vertellen.’

‘Dank je. Maar het is echt geen probleem. Ik zou teleurgesteld zijn geweest als je geen kinderen had.’

Ze lachte. ‘Teleurgesteld? Waarom?’

Dat was een goede vraag. Waarom? Hij had het natuurlijk gezegd omdat hij dacht dat het vleiend en innemend klonk, maar dat kon hij haar niet vertellen.

‘Omdat ik nooit eerder ben uitgeweest met iemand die moeder was, terwijl ik dat altijd heb gewild. Ik denk dat ik er goed in zou zijn.’

‘Goed waarin?’

Juist, ja. Goed waarin? Waar was hij goed in? Dat was de hamvraag, de vraag die hij nooit had kunnen beantwoorden. Misschien was hij wel goed met kinderen, ook al haatte hij ze en iedereen die ervoor verantwoordelijk was dat ze op de wereld waren gezet. Misschien had hij John en Christine en baby Imogen te snel afgeschreven. Misschien was dit het! Oom Will!

‘Ik weet het niet. Goed in dingen met kinderen. Lekker klooien.’

Dat was hij vast wel. Dat kon toch immers iedereen? Misschien had hij al die tijd met kinderen moeten werken. Misschien was dit een keerpunt in zijn leven!

Het moest gezegd worden dat het feit dat Angie aantrekkelijk was wel degelijk een rol speelde bij zijn besluit om zijn affiniteit met kinderen opnieuw in overweging te nemen. Hij wist nu dat het lange blonde haar vergezeld ging van een rustig, open gezicht, grote blauwe ogen en ontzettend opwindende kraaienpootjes – ze was aantrekkelijk op een heel innemende, gezonde Julie Christie-achtige manier. En dat was het hem nou juist. Wanneer was hij uitgeweest met een vrouw die op Julie Christie leek? Mensen die op Julie Christie leken, gingen niet uit met mensen zoals hij. Ze gingen uit met andere filmsterren, leden van het Hogerhuis of formule-1- coureurs. Wat was dit toch? Kinderen, dat was het, concludeerde hij; kinderen dienden als een symbolische onvolmaaktheid, zoals een moedervlek of overgewicht, waardoor hij een kans kreeg die hij voorheen niet zou hebben gekregen. Misschien democratiseerden kinderen mooie, alleenstaande vrouwen.

‘Ik kan je verzekeren,’ zei Angie, hoewel hij het merendeel had gemist van de bespiegelingen die haar tot dit punt hadden gebracht, ‘dat je als alleenstaande moeder een veel grotere kans hebt om in feministische clichés te gaan denken. Je weet wel: mannen zijn allemaal klootzakken, een vrouw zonder man is als een… een… weetik-veel zonder iets wat geen enkele relatie heeft met het weet-ikveel; dat soort dingen.’

‘Dat zal best,’ zei Will meelevend. Hij werd er opgewonden van. Als alleenstaande moeders echt dachten dat alle mannen klootzakken waren, kon hij zijn slag slaan. Dan kon hij tot in lengte van dagen uitgaan met vrouwen die op Julie Christie leken. Hij knikte, fronste zijn voorhoofd en tuitte zijn lippen terwijl Angie haar tirade afstak, en hij zijn nieuwe strategie plande die zijn leven zou veranderen.

In de weken die volgden was hij Will de Jofele Jongen, Will de Verlosser, en hij vond het heerlijk. Het ging ook nog moeiteloos. Hij slaagde er niet in veel contact te krijgen met Maisy, Angies raadselachtig sombere vijfjarige, die hem door en door lichtzinnig scheen te vinden. Maar Joe, de driejarige, was vrijwel meteen dol op hem, voornamelijk omdat Will hem bij hun eerste ontmoeting bij zijn enkels ondersteboven had gehouden. Dat was alles. Meer was er niet voor nodig. Hij wou dat relaties met echte mensen zo makkelijk waren.

Ze gingen naar McDonald’s. Ze gingen naar het Science Museum en naar het natuurhistorisch museum. Ze maakten een boottochtje over de rivier. De zeldzame keren dat hij over de mogelijkheid van kinderen had nagedacht (altijd wanneer hij dronken was, altijd tijdens de eerste doodsstuipen van een relatie), had hij zichzelf aangepraat dat het vaderschap een soort sentimentele fotogelegenheid zou zijn, en vaderschap in Angie-stijl was dat precies: hij kon hand in hand met een aantrekkelijke vrouw lopen terwijl de kinderen vrolijk voor hen uit dartelden; iedereen kon het hem zien doen, en als hij het een middag had gedaan, kon hij weer naar huis gaan als hij dat wilde.

En dan was er de seks. Vrijen met een alleenstaande moeder, concludeerde Will na zijn eerste nacht met Angie, won het met gemak van het soort seks dat hij gewend was. Als je de juiste vrouw uitkoos, iemand die bedrogen en uiteindelijk verlaten was door de vader van haar kinderen, en die sindsdien niemand meer had leren kennen (omdat de kinderen verhinderden dat je uitging en omdat een heleboel mannen gewoon niet van kinderen hielden die niet van hen waren, en omdat ze niet van de rotzooi hielden die vaak als een windhoos om die kinderen heen kolkte)… als je zo iemand uitkoos, was dat een reden om van je te houden. Van het ene moment op het andere werd je aantrekkelijker, een betere minnaar, een beter mens.

Voor zover hij kon beoordelen was het een regeling waar iedereen volkomen tevreden mee was. Al dat middelmatige copuleren dat zich in de wereld van de kinderloze alleenstaanden afspeelde voor wie een nacht in een vreemd bed gewoon een keertje neuken was… ze wisten niet wat ze misten. Natuurlijk had je ook keurige mensen, mannen en vrouwen, die ontzet en ontsteld zouden zijn over zijn logica, maar daar zat hij niet mee. Het verkleinde de concurrentie.

Wat voor hem uiteindelijk de doorslag gaf in zijn verhouding met Angie, was dat hij niet Iemand Anders was. Dat betekende in dit geval dat hij niet Simon, haar ex, was, die problemen met alcohol en zijn werk had en die, volslagen gespeend van enig gevoel voor clichés, met zijn secretaresse neukte. Will vond het makkelijk om niet Simon te zijn; hij was er fantastisch in. Het leek zelfs oneerlijk dat iets wat hij zo moeiteloos kon hem überhaupt enige vorm van beloning opleverde, maar dat was wel zo: er werd meer van hem gehouden omdat hij niet Simon was, dan er ooit van hem was gehouden omdat hij gewoon zichzelf was.

Zelfs het einde, toen dat kwam, had heel wat aanbevelenswaardigs. Will vond het moeilijk ergens een punt achter te zetten: hij was er nooit helemaal in geslaagd de koe bij de horens te vatten, en daardoor was er tot dusver altijd sprake geweest van een rommelige overlapping. Maar met Angie was het makkelijk; het was zelfs zo makkelijk dat hij het gevoel had dat er een addertje onder het gras moest zitten.

Ze gingen al zes weken met elkaar uit, maar er waren bepaalde dingen die hij onbevredigend begon te vinden. Om te beginnen was Angie niet erg flexibel, en al dat gedoe met de kinderen was soms echt een hinderpaal: vorige week had hij kaartjes gekocht voor de première van de nieuwe film van Mike Leigh, maar ze arriveerde pas een halfuur nadat de film was begonnen bij de bioscoop, omdat de oppas niet was komen opdagen. Daar had hij vreselijk de pest over ingehad, hoewel hij vond dat hij er redelijk goed in was geslaagd zijn ergernis te verbergen, zodat ze toch best een leuke avond hadden gehad. En ze kon nooit bij hem blijven slapen, zodat hij altijd naar haar toe moest, en ze had niet veel cd’s, geen video, satelliet of kabelaansluiting, zodat er op zaterdagavond niets anders opzat dan naar Casualty en een tweederangs televisiefilm over een of ander kind met een ziekte te kijken. Hij begon zich net af te vragen of Angie nu precies was wat hij zocht, toen zij besloot er een punt achter te zetten.

Ze waren in een Indiaas restaurant in Holloway Road toen ze het hem vertelde.

‘Will, het spijt me, maar ik weet niet of dit wel iets wordt.’

Hij zei niets. Als voorheen een gesprek zo begon, betekende dat meestal dat zij iets over hem aan de weet was gekomen, of dat hij iets gemeens, stoms of verschrikkelijk ongevoeligs had gedaan, maar hij dacht toch echt dat hij zich in deze relatie nergens aan had bezondigd. Door te zwijgen won hij tijd, waarin hij snel de geheugenbank doorliep op zoek naar mogelijke misstappen die hij wellicht was vergeten, maar er was niets. Hij zou vreselijk teleurgesteld zijn geweest als hij iets had gevonden, zoals ontrouw waaraan hij was voorbijgegaan of een onopzettelijke wreedheid die het onthouden niet waard was. Omdat deze relatie helemaal draaide om het feit dat hij aardig was, zou elk smetje hebben betekend dat zijn onbetrouwbaarheid zo diep was geworteld dat het onbeheersbaar was.

‘Het ligt niet aan jou. Jij bent geweldig geweest. Het ligt aan mij. Aan mijn situatie in elk geval.’

‘Er mankeert niets aan je situatie. Niet in mijn ogen, tenminste.’ Hij was zo opgelucht dat hij zin had om edelmoedig te zijn.

‘Er zijn dingen die je niet weet. Dingen die met Simon te maken hebben.’

‘Doet hij moeilijk? Want als dat zo is…’ Wat dan? wilde hij zichzelf geringschattend vragen. Draai je dan een stickie als je thuiskomt en zet je het uit je hoofd? Ga je veel makkelijker met iemand anders uit?

‘Nee, niet echt. Hoewel ik denk dat het daar voor een buitenstaander wel op lijkt. Hij is er niet zo gelukkig mee dat ik met iemand anders omga. En ik weet hoe dat klinkt, maar ik ken hem, en hij heeft zich er gewoon nog niet bij neergelegd dat we uit elkaar zijn. En belangrijker is dat ik dat, geloof ik, ook nog niet heb gedaan. Ik ben nog niet toe aan een relatie met iemand anders.’

‘Je brengt het er anders goed van af.’

‘Het tragische is dat ik uitgerekend op het verkeerde moment iemand heb ontmoet die precies goed voor me is. Ik had moeten beginnen met een nietszeggend tussendoortje, niet een… niet met iemand die…’

Dit, dacht hij onwillekeurig, is vrij ironisch. Als ze toch eens wist… Hij was precies de juiste; hij zou niet graag de man ontmoeten die beter geschikt was dan hij voor een nietszeggend tussendoortje. Ik heb maar gedaan alsof! wilde hij zeggen. Ik ben vreselijk! Ik ben veel oppervlakkiger dan je denkt, heus! Maar het was te laat.

‘Ik heb me inderdaad afgevraagd of ik het niet heb overhaast. Ik heb er echt een puinhoop van gemaakt, vind je niet?’

‘Nee, Will, helemaal niet. Je bent fantastisch geweest. Het spijt me zo dat…’

Ze begon een beetje te snotteren, en dat stal zijn hart. Hij had nooit eerder een vrouw zien huilen zonder zich er verantwoordelijk voor te voelen, en hij genoot behoorlijk van die ervaring.

‘Je hoeft nergens spijt van te hebben. Echt niet.’ Echt niet, echt niet, echt niet.

‘Ja, maar dat heb ik wel.’

‘Dat hoeft niet.’

Wanneer was hij voor het laatst in een positie geweest om vergiffenis te schenken? In elk geval niet meer sinds school en misschien zelfs toen niet. Van alle avonden die hij met Angie had doorgebracht, genoot hij het meest van de laatste.

Dat gaf voor Will de doorslag. Toen besefte hij dat er andere vrouwen zoals Angie zouden komen – vrouwen die aanvankelijk dachten dat ze regelmatig wilden neuken en uiteindelijk tot de conclusie zouden komen dat een rustig leven meer waard was dan alle luidruchtige orgasmes bij elkaar. Hij dacht er min of meer hetzelfde over, zij het om totaal andere redenen, en hij wist dat hij heel wat te bieden had. Fantastische seks, heel wat egostreling, tijdelijk ouderschap zonder tranen, en uit elkaar gaan zonder schuldgevoel – wat kon een man zich nog meer wensen? Alleenstaande moeders – intelligente, aantrekkelijke, beschikbare vrouwen, duizenden van hen, in heel Londen – waren de beste uitvinding die Will ooit ter ore was gekomen. Zijn loopbaan als leuke seriepartner was begonnen.

Vijf

Op een maandagochtend barstte zijn moeder voor het ontbijt in tranen uit, en dat beangstigde hem. Ochtendhuilen was iets nieuws, en het was een heel slecht teken. Dat betekende dat het nu zonder waarschuwing op elk uur van de dag kon beginnen; er was geen veilige tijd meer. Tot vandaag waren de ochtenden geen probleem geweest; ze scheen wakker te worden met de hoop dat wat het ook was wat haar ongelukkig maakte plotseling zou zijn verdwenen, in haar slaap, zoals dat soms ging met een verkoudheid of een maag die van streek was. En toen ze ’s ochtends riep dat hij moest opschieten had ze normaal geklonken – niet boos, niet ongelukkig, niet krankzinnig, gewoon normaal en moederachtig. Maar nu was het al raak; ze hing in haar ochtendjas over de keukentafel, een halfopgegeten stuk toast op haar bord, haar gezicht helemaal opgezwollen, snot uit haar neus druipend.

Marcus zei nooit iets wanneer ze huilde. Hij wist niet wat hij moest zeggen. Hij begreep niet waarom ze het deed, en omdat hij het niet begreep, kon hij niet helpen, en omdat hij niet kon helpen, stond hij er maar en keek haar met open mond aan, terwijl zij gewoon doorging alsof er niets aan de hand was.

‘Wil je thee?’

Hij moest raden wat ze zei, omdat ze zo zat te snotteren.

‘Ja, graag.’ Hij pakte een schoon schaaltje uit het afdruiprek en liep naar de provisiekast om zijn ontbijt uit te zoeken. Daar klaarde hij van op. Hij was vergeten dat hij zaterdagochtend een pak gemengde müslisoorten in het supermarktwagentje had mogen doen. Hij maakte de gebruikelijke, kwellende tweestrijd door: hij wist dat hij eerst door het saaie deel heen moest: de cornflakes en dat spul met fruit erin, want als hij het nu niet zou opeten, kwam het er nooit van, en dan zou het in de kast blijven staan tot het te oud was; dan zou zijn moeder kwaad op hem worden en zat hij de komende maanden vast aan een voordeelpak van iets vreselijks. Dat besefte hij allemaal en toch koos hij, zoals gebruikelijk, de Coco Pops. Zijn moeder merkte het niet; het eerste voordeel van haar vreselijke depressie dat hem tot dusver was opgevallen. Maar het was niet zo’n groot voordeel; al met al had hij liever dat ze opgewekt genoeg was om hem terug te sturen naar de kast. Hij zou met alle plezier zijn Coco Pops opgeven als zij niet meer steeds zou huilen.

Hij at zijn ontbijt, dronk zijn thee, pakte zijn tas en gaf zijn moeder een kus, maar een gewone, niet zo’n kleffe begrijpende, en ging de deur uit. Ze zeiden geen van beiden iets. Wat moest hij anders?

Op weg naar school probeerde hij te bedenken wat er met haar aan de hand was. Wat zou er met haar aan de hand kunnen zijn waar hij niets van wist? Ze had werk, zodat ze niet arm, maar ook niet rijk waren; ze was muziektherapeute, wat inhield dat ze een soort lerares voor gehandicapte kinderen was, en ze zei altijd dat het salaris erbarmelijk was, bedroevend, waardeloos, een aanfluiting. Maar ze hadden genoeg geld voor het appartement en voor eten en voor één vakantie per jaar en zelfs af en toe voor een computerspelletje. Waarover kon je nog meer huilen, behalve over geld? Een sterfgeval? Maar hij zou het weten als een belangrijk iemand was doodgegaan; ze zou alleen zoveel huilen om oma, opa, en oom Tom en zijn gezin, maar die hadden ze het vorig weekend allemaal gezien, op het verjaardagsfeestje van zijn nichtje Ella, die vier werd. Zou het iets met mannen te maken hebben? Hij wist dat ze een vriend wilde, maar dat wist hij omdat ze er soms grapjes over maakte, en volgens hem was het uitgesloten dat iets waar je soms grapjes over maakte kon overgaan in iets waar je voortdurend om huilde. Bovendien was zij degene geweest die Roger aan de kant had gezet, en als ze wanhopig was, zou ze ermee door zijn gegaan. Hij probeerde zich te herinneren waarom mensen in East Enders huilden, behalve dan om geld, de dood en vriendjes, maar daar schoot hij weinig mee op: gevangenisstraf, ongewenste zwangerschap, aids, dingen die niet op zijn moeder van toepassing leken.

Hij was het allemaal vergeten zodra hij eenmaal op het schoolplein kwam. Niet dat hij had besloten het te vergeten. Het kwam gewoon doordat het instinct tot lijfsbehoud de overhand kreeg. Wanneer je problemen had met Lee Hartley en zijn vrienden, deed het er nauwelijks toe of je moeder door het lint ging of niet. Maar deze ochtend ging het goed. Hij zag ze allemaal tegen de muur van het gymlokaal leunen, zich verdringend om een of ander kleinood, op een veilige afstand, en daarom wist hij zonder enig probleem het klaslokaal te bereiken.

Zijn vrienden Nicky en Mark waren er al en deden een spelletje Tetris op Marks Gameboy. Hij liep naar ze toe.