-

Stad in brand is een in alle opzichten grote en grootse roman over liefde, verraad en vergiffenis, over kunst, New York en rock-’n-roll, vol personages van wie je gaat houden. Een boek om je helemaal in te verliezen.

Oudejaarsavond 1976, vlak voor middernacht. New York staat op scherp. Vanuit Central Park klinkt een pistoolschot. En dan nog een.

De zoektocht naar de schutter brengt een aantal onvergetelijke personages bij elkaar, uit allerlei uithoeken van de stad: Regan en William Hamilton-Sweeney, de gebrouilleerde erfgenamen van een van de grootste fortuinen van de stad; Keith en Mercer, de mannen die hen, in voor- en tegenspoed, liefhebben; Charlie en Samantha, twee tieners uit de voorsteden, aangetrokken door de New Yorkse punkscene; een obsessieve journalist; diens idealistische buurvrouw en de rechercheur die probeert te achterhalen wie van hen mogelijk betrokken is geweest bij het schietincident. Al deze levens zijn met elkaar verbonden. En wanneer het licht uitvalt tijdens de beruchte black-out van 13 juli 1977, veranderen al deze levens voorgoed.

‘Een opwindende roman. Een soort punk Bleak House.’ – Vogue

‘Het soort debuut dat maar eens in de twintig jaar voorbijkomt. […] Een epos waarbij je op het puntje van je stoel zit.’ – Elle

‘Een debuut dat boven alles uitstijgt.’ – Vanity Fair

‘Je kunt haast niet geloven dat je hier met een debuut te maken hebt.’ – Entertainment Weekly

‘The very-damn-good American novel.’ – Kirkus Reviews

-

GARTH RISK HALLBERG

STAD IN BRAND

Vertaald door Harm Damsma en Niek Miedema

Uitgeverij Atlas Contact

Amsterdam/Antwerpen

-

De vertalers ontvingen voor deze vertaling een projectsubsidie van het Nederlands Letterenfonds

© 2015 Garth Risk Hallberg

© 2015 Nederlandse vertaling Harm Damsma en Niek Miedema

Oorspronkelijke titel City on Fire

Oorspronkelijke uitgave Alfred A. Knopf, een onderdeel van Penguin Random House LLC, New York

Uitgegeven in overeenkomst met Lennart Sane Agency AB

Omslagontwerp Chip Kidd/Loudmouth/DPS

Omslagbeeld Tetra Images/Alamy

Foto van de auteur Mark Vessey

E-book Suzan Beijer

ISBN 978 90 254 4630 7

D/2015/0108/794

NUR 302

www.atlascontact.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de eerste druk, 2015, ISBN 978 90 254 4608 6

-

Voor Elise,

die erin gelooft

-

‘Ziedaar die geliefkoosde orde van u, die armzalige ijzeren straatlantaarn, lelijk en kaal; en daarnaast de anarchie, weelderig, levend, vruchtbaar… de anarchie, in luisterrijk groen en goud.’

‘Dat neemt niet weg,’ antwoordde Syme lijdzaam, ‘dat u op dit moment de boom louter ziet bij het licht van de lantaarn. En ik maak me sterk dat u nooit de lantaarn zult zien bij het licht van de boom.’

G.K. Chesterton

The Man Who Was Thursday

-

Proloog

IN NEW YORK kun je alles thuis laten bezorgen. Dat is in elk geval het principe van waaruit ik werk. Het is het midden van de zomer, het midden van het leven. Ik bevind me in een verder verlaten appartement in West Sixteenth Street, waar ik zit te luisteren naar het vredige gezoem van de ijskast in de kamer hiernaast, en al bevat het ding alleen maar een half pakje boter uit de vroege Middeleeuwen dat mijn gastheren hebben achtergelaten toen ze afreisden naar de kust, ik kan binnen veertig minuten zo ongeveer alles eten wat mijn hartje zou kunnen begeren. Toen ik nog een jongeman was – een jongere man, moet ik zeggen – kon je zelfs drugs thuis laten bezorgen. Visitekaartjes met een Manhattans telefoonnummer en die verweesde woordjes bezorging aan huis erop, of, iets gebruikelijker, allerlei bullshit over therapeutische massage. Ik kan me niet voorstellen dat ik dat ooit vergeten was.

Maar ja, de stad is veranderd, of de mensen willen andere dingen. De bosjes die de transacties van de hosselaars op Union Square aan het oog onttrokken zijn verdwenen, net als de telefooncellen van waaruit je je dealer kon bellen. Toen ik er gistermiddag heen wandelde om er even uit te zijn, was er een stel moderne dansers bezig in slow motion opwinding te creëren onder de opgeleefde bomen. In wijnkleurig licht zaten gezinnetjes keurig op plaids. Ik zie dat tegenwoordig overal, openbare kunstuitingen die je nauwelijks kunt onderscheiden van het openbare leven, bestippelde auto’s die over Canal Street rondcruisen, krantenkiosken die zijn versierd met linten alsof het cadeautjes zijn. Alsof je je dromen gewoon als opties in het keuzemenu van mogelijke ervaringen kunt zetten. Merkwaardig genoeg leidt dit rationaliseren van werkelijk ieder verlangen – de overdaad van deze tegenwoordig toch al zo overdadige stad – er vooral toe dat waar je werkelijk naar smacht nou net niet op straat te vinden is.

Waar ik persoonlijk naar heb gesmacht sinds ik zes weken geleden aankwam is dat mijn hoofd op een bepaalde manier zou aanvoelen. Destijds zou ik dat gevoel niet onder woorden hebben kunnen brengen, maar nu denk ik dat het zoiets is als het gevoel dat alles nog elk moment zou kunnen veranderen.

Ooit was ik een ras-New Yorker, zwartrijder, vuilnissnuffelaar, iemand die bij wildvreemden in de stad binnenviel, en dat gevoel was de grondtoon van mijn bestaan. Als dat gevoel dezer dagen de kop opsteekt, is dat alleen maar bij vlagen. Maar goed, ik heb ermee ingestemd tot eind september op dit huis te passen, en hoop dat dat genoeg zal zijn. Het heeft de vorm van zo’n bouwblokjeshuis uit een primitief videospelletje: slaapkamer en zitkamer aan de voorkant, dan een eetgedeelte en de grote slaapkamer, plus de keuken die er als een staart aan is vastgeplakt. Terwijl ik aan de eettafel met deze prologische opmerkingen zit te worstelen, daalt buiten achter de hoge ramen de schemering neer, waardoor de asbakken en de stapel paperassen voor me eruit gaan zien alsof ze van iemand anders zijn.

Mijn lievelingsplekje bevindt zich echter achter een zijdeur van de keuken, een veranda op palen die zo hoog zijn dat ze van een strandhuis op Nantucket zouden kunnen zijn. Houtwerk in de kleur groen van parkbankjes met daaronder een tapijt van bladeren van twee stakerige Japanse notenboompjes. ‘Binnenplaats’ is het woord dat zich aan me opdringt, al zou ‘luchtkoker’ ook dienst kunnen doen. Hoge flatgebouwen sluiten de ruimte in zodat niemand anders er kan komen. De witte verf bladdert van de bakstenen aan de overkant af, en op avonden waarop ik geneigd ben mijn project maar helemaal op te geven loop ik in plaats daarvan naar buiten om het licht te zien opklimmen en verzachten naarmate de zon verder wegzakt aan alweer een regenloze hemel. Ik laat mijn mobiel trillen in mijn broekzak en kijk hoe de schaduwen van takken naar dat verre blauw reiken, waarover een zich verdikkende condensatiestreep trekt. De sirenes en de verkeers- en radiogeluiden die vanaf de drukke avenues komen aangewaaid klinken als de herinneringen aan sirenes, verkeers- en radiogeluiden. Achter de ramen van andere flats worden tv’s aangezet, maar niemand neemt de moeite de jaloezieën dicht te doen. En opnieuw krijg ik het gevoel dat de scheidslijnen van mijn leven – die tussen verleden en heden, buiten en binnen – bezig zijn te vervagen. Dat ik wellicht nog verlossing zal vinden.

Er is op deze binnenplaats immers niets wat er niet ook al in 1977 was. Misschien is het niet het jaar van nu, maar dat van toen, en moet alles wat volgt nog komen. Misschien flitst er een molotovcocktail door het donker, misschien schiet er een journalist van een tijdschrift over een kerkhof, misschien zit de dochter van de vuurwerker nog op een besneeuwd bankje haar eenzame wake te houden. Want als de feiten ergens op wijzen, is het op het feit dat er niet zoiets bestaat als één stad. En als die wel bestaat, is hij de som van duizend variaties, die zich allemaal om dezelfde plek verdringen. De wens is daarbij misschien de vader van de gedachte, maar toch stel ik me onwillekeurig voor dat de raakpunten tussen deze plek en de stad die ik ben kwijtgeraakt nog steeds een gevoelige lading hebben en de littekens hebben achtergelaten waarnaar ik tast wanneer ik mijn hoofd langs de brandladder omhoog laat gaan, naar het blauwe vierkant vrijheid daarboven. En jij, die zich daar ergens bevindt: ben jij niet op de een of andere manier hier bij me? Ik bedoel, wie blijft er niet dromen van een andere wereld dan deze? Wie van ons is – als dat betekent dat we de krankzinnigheid, de onbegrijpelijkheid, de volslagen nutteloze schoonheid van de miljoen ooit-mogelijke New Yorks loslaten – zelfs nu bereid alle hoop te laten varen?

-

-

BOEK I - WIJZELF ZIJN ONZE ERGSTE VIJAND

[DECEMBER 1976 – JANUARI 1977]

Life in the hive puckered up my night

the kiss of death, the embrace of life.

– TELEVISION

‘Marquee Moon’

-

1

ER WAS EEN KERSTBOOM in aantocht over Eleventh Avenue. Beter gezegd, hij probeerde in aantocht te zijn, want hij was verstrikt geraakt in een winkelwagentje dat iemand op het zebrapad had laten staan, en de boom sidderde, brieste en hijgde, alsof hij elk moment in brand kon vliegen. Althans zo kwam het Mercer Goodman voor terwijl hij verwoede pogingen deed de kruin van de boom uit het verbogen rasterwerk van het wagentje te bevrijden. Tegenwoordig leek alles op het punt te staan. Aan de overkant van de straat ontsierden brandvlekken het laadplatform waarop de buurtgekken ’s nachts vuurtjes stookten. De hoertjes die er overdag zaten te zonnen stonden nu door zonnebrillen uit de bazaar toe te kijken en eventjes was Mercer zich er scherp van bewust hoe hij moest overkomen: een bebrilde, in corduroy gestoken brother die probeerde achteruit te lopen terwijl aan het andere uiteinde van de boom een jonge bleekscheet met ongekamd haar en een motorjack probeerde de stam naar voren te sjorren, en jammer dan voor die winkelwagen. Toen sprong het voetgangerslicht op groen, en waren ze door een of andere wonderbaarlijke combinatie van duw- en trekwerk ineens weer los.

‘Ik weet dat je boos bent,’ zei Mercer, ‘maar zou je alsjeblieft niet zo willen rennen?’

‘Was ik aan het rennen dan?’ vroeg William.

‘Iedereen kijkt naar je.’

Als vrienden, of zelfs als buren, vormden ze een onwaarschijnlijk koppel, wat misschien de reden was waarom de man die het bomenstalletje van de padvinderij bij de oprit voor de Lincoln Tunnel bemande had geaarzeld om hun geld aan te pakken. Het was ook de reden waarom Mercer William nooit bij zijn ouders thuis had kunnen uitnodigen, en waarom ze de kerst dus getweeën moesten vieren. Je hoefde maar naar ze te kijken om het te weten: de vlezige, bruine bourgeois en de pezige, bleke punker. Wat kon deze twee in vredesnaam aan elkaar hebben geklonken behalve de occulte kracht van seks?

Het was William geweest die de grootste boom die ze nog hadden bij het stalletje had uitgezocht. Mercer had hem met klem gewezen op de toch al overvolle staat van hun flatje, om nog maar te zwijgen van de te overbruggen afstand van zes straten tussen hier en daar, maar dit was Williams manier om hem te straffen voor het feit dat hij überhaupt een boom had gewild. Hij had twee briefjes van tien afgerold van het pak geld in zijn zak en, precies zo hard dat de bomenman het kon horen, sardonisch aangekondigd dat hij het achtereind wel zou nemen. Nu voegde hij daar tussen ademwolkjes aan toe: ‘Weet je… Jezus zou ons allebei in het hellevuur hebben geworpen. Dat staat ergens in… Leviticus, geloof ik. Ik zie het nut niet in van een Messias die je naar de hel stuurt.’ Het verkeerde Testament, had Mercer kunnen tegenwerpen, en bovendien hebben we in geen weken samen gezondigd, maar het was van essentieel belang niet te happen. De hopman stond nog geen honderd meter achter hen, aan het einde van een spoor van naalden.

Geleidelijk werden de straten leger. Op dit uur van de dag bestond Hell’s Kitchen voornamelijk uit verwaarloosde terreinen en uitgebrande auto’s, met soms een verdwaalde autoruitenwasser. Het leek of er een bom was ontploft die alleen verschoppelingen had overgelaten, wat deze buurt in de late jaren zestig onweerstaanbaar moet hebben gemaakt voor William Hamilton-Sweeney. Een paar jaar voordat Mercer bij hem introk, was er trouwens daadwerkelijk een bom ontploft. Een actiegroep met als naam zo’n weerbarstige afkorting die hij nooit kon onthouden, had voor de poort van de laatste fabriek die nog in bedrijf was een vrachtwagen opgeblazen, om zodoende ruimte te scheppen voor nog meer krakkemikkige huurappartementjes. In een vorig leven van hun eigen flatgebouw waren daar pepermuntjes van Knickerbocker van de lopende band gekomen. In zekere zin was er weinig veranderd. De verbouwing van bedrijfsruimte naar woonruimte was met de Franse slag gedaan, vermoedelijk illegaal, en had een poederig industrieel residu tussen de vloerplanken achtergelaten. Hoe je ook schrobde, er bleef altijd een weeïge zweem van pepermunt hangen.

Omdat de goederenlift weer stuk was, of nog steeds stuk was, kostte het een halfuur om de boom de tien trappen op te krijgen. Williams jack zat onder het hars. Zijn doeken waren naar zijn atelier in de Bronx verhuisd, maar op de een of andere manier was de enige plek voor de boom voor het raam van het huiskamergedeelte, waar de takken het zonlicht tegenhielden. Mercer, die dit had zien aankomen, had sfeerverhogende attributen ingeslagen, zoals lichtjes voor aan de muur, een kerstboomkleed en een pak alcoholvrije eierpunch. Die stalde hij uit op het aanrecht, maar William bleef alleen maar met een gezicht als een oorwurm op de slaapbank gomballen liggen eten uit een schaaltje, terwijl zijn poes Eartha K. zelfgenoegzaam op zijn borst zat. ‘Nou, gelukkig heb je geen kerststal gekocht,’ zei hij. Dat deed pijn, want Mercer was op dat moment in het gootsteenkastje aan het zoeken naar de poppetjes van de drie wijzen die mama met haar cadeaupakket had meegestuurd.

Wat hij er in plaats daarvan aantrof was het stapeltje post waarvan hij zou hebben gezworen dat hij het die ochtend in het volle zicht op de radiator had gelegd. Normaal gesproken was dat niks voor Mercer – hij kon niet langs een van Eartha’s braakballen lopen zonder meteen naar stoffer en blik te grijpen – maar er lag daar tussen de tweede en derde aanmaning van de Americard Family of Credit Cards (wat een blabla in het kwadraat) al een week lang een bepaalde ongeopende envelop te rotten en hij had gehoopt dat William zich vandaag eindelijk van de aanwezigheid ervan bewust werd. Hij herschikte het stapeltje zodat de bewuste envelop bovenop kwam te liggen. Vervolgens legde hij het stapeltje weer op de radiator. Maar zijn geliefde maakte aanstalten klodders eierpunch over de klont groene gomballen te smeren, alsof het een futuristisch graanproduct betrof. ‘Een vorstelijk ontbijt,’ zei hij.

HET GRAPPIGE WAS dat William er steengoed in was om niet op te merken wat hij niet op wenste te merken. Een typisch voorbeeld daarvan: deze dag, de dag voor kerst 1976, was het precies anderhalf jaar geleden dat Mercer vanuit het plaatsje Altana in Georgia naar New York was gekomen. Atlanta. Ja, dat ken ik wel, hoor, verzekerden mensen hem op blijmoedig neerbuigende toon. Nee, verbeterde hij hen dan – Al-tá-na – maar op den duur deed hij geen moeite meer. Gemakzucht won het uiteindelijk van exactheid. Waar hij vandaan kwam wist men niet beter of hij was naar het Noorden gegaan om Engels te geven aan tweedeklassers op de Wenceslas-Mockingbird School voor Meisjes in Greenwich Village. Zijn onderliggende, brandende ambitie was natuurlijk geweest om de Great American Novel te schrijven (en branden deed het nog altijd, maar dan nu in de zin van schrijnen). En daar weer onder… tja, het simpelste was om te stellen dat hij iemand had ontmoet.

Zoals hij het tot dusver had begrepen was er bij liefde sprake van enorme zwaartekrachtvelden van verplichtingen en verwijten die de betrokkenen teisterden en waardoor zelfs gesprekken over koetjes en kalfjes verwerden tot een krampachtig happen naar adem. En nu zat hij met iemand die zijn telefoontjes soms wekenlang niet beantwoordde zonder ook maar de geringste behoefte te voelen zich daarvoor te verontschuldigen. Een blanke die op 125th Street rondliep alsof die helemaal van hem was. Iemand van drieëndertig die nog steeds uitsliep tot drie uur ’s middags, ook nadat ze waren gaan samenwonen. Aanvankelijk was Williams vastbeslotenheid om precies te doen waar hij zin in had, wanneer hij daar zin in had, een openbaring geweest. Plotseling was het mogelijk om liefde te scheiden van verschuldigd zijn.

De laatste tijd kreeg het er echter de schijn van dat de tol van de vrijheid een weigering was om achterom te kijken. William sprak enkel in de meest vage bewoordingen over zijn leven van vóór Mercer, de tijd van zijn heroïneverslaving in het begin van de jaren zeventig, waaraan hij zijn onverzadigbare hang naar zoetigheid had overgehouden, de stapels schilderijen die hij weigerde aan Mercer of aan wie ze ook maar had kunnen kopen te laten zien, de in elkaar geklapte rockband waarvan hij de naam, Ex Post Facto, met een metalen kleerhanger achter op zijn motorjack had gebrand. En zijn familie? Doodse stilte. Heel lang had Mercer niet eens doorgehad dat William een van dé Hamilton-Sweeneys was, wat zoiets was als Frank Tecumseh Sherman ontmoeten zonder dat het in je opkwam hem te vragen of hij soms familie was van de generaal. William verstijfde nog altijd wanneer iemand in zijn aanwezigheid de naam Hamilton-Sweeney Company liet vallen, alsof hij zojuist een nagel in zijn soep had gevonden en die probeerde te verwijderen zonder zijn tafelgenoten te alarmeren. Mercer hield zichzelf voor dat zijn gevoelens absoluut niet anders zouden zijn geweest als William een Doe of een Dinkelfelder was geweest. Toch was het moeilijk om niet nieuwsgierig te zijn.

En dat was dan nog voor de interreligieuze eindejaarsshow van de onderbouw eerder deze maand, waarbij de decaan het voltallige onderwijzend personeel zo ongeveer had verplicht aanwezig te zijn. Na een minuut of veertig had Mercer geprobeerd de verveling te verdrijven met het bekijken van de eindeloze lijst van deelnemertjes toen een naam hem was opgevallen. Bij het zwakke licht in de aula liet hij zijn vinger over de getypte letters gaan: Cate Hamilton-Sweeney Lamplighter (Kinderkoor). Hij hield zich doorgaans op in de bovenbouw, waar hij met zijn vierentwintig jaar de jongste leerkracht was en bovendien de enige zwarte, en de jongere kinderen leken hem dan ook te beschouwen als een soort goedgeklede conciërge, maar na het slotapplaus sprak hij een collega aan die lesgaf aan de kleintjes. Zij wees op een groepje oecumenische spruiten dat bij de deur naar het toneel stond. De bewuste ‘Cate’ was naar hij begreep een van hen. Dat wil zeggen een van de hare. ‘En weet je toevallig ook of zij een William in de familie heeft?’

‘Bedoel je haar broertje Will? Die zit volgens mij in groep vijf of groep zes op een school ergens in een betere buurt. Die is gemengd, ik weet niet waarom ze Cate daar niet ook heen sturen.’ De collega leek zich ineens te bedenken. ‘Hoezo eigenlijk?’

‘O zomaar,’ zei hij en draaide zich om om weg te lopen. Het was precies zoals hij had gedacht, een vergissing, toeval, iets wat hij alweer probeerde te vergeten.

Maar was het niet Faulkner die had gezegd dat het verleden nog lang geen verleden tijd is? De afgelopen week was er, op de laatste dag van het trimester, nadat de laatste lakse beursleerlinge haar allerlaatste examenblaadje had ingeleverd, een nerveus ogende blanke vrouw voor de deur van zijn klaslokaal verschenen. Ze had dat bevallige van jonge moeders – haar rok had vermoedelijk meer gekost dan Mercers hele garderobe bij elkaar – maar het was meer dan dat waardoor ze er vertrouwd uitzag, al kon hij er de vinger niet precies op leggen. ‘Wat kan ik voor u doen?’

Ze keek of de naam op het papier dat ze bij zich had overeenkwam met die op de deur. ‘Meneer Goodman?’

‘Bingo!’ Of was dat iets te populair? Lastig te bepalen. Hij vouwde zijn handen op tafel en probeerde er zo ongevaarlijk mogelijk uit te zien, zoals zijn gewoonte was wanneer hij met moeders te maken had.

‘Ik weet niet goed hoe ik dit een beetje tactisch moet aanpakken. Cate Lamplighter is mijn dochter. Haar juf vertelde dat u na de voorstelling vorige week wat vragen over haar had.’

‘O jeetje.’ Hij kreeg een kleur. ‘Dat was een misverstand. Maar mijn welgemeende excuses als…’ Toen zag hij het. De scherpe kin, de geschrokken blik in de blauwe ogen. Ze had een vrouwelijke William kunnen zijn, behalve dat ze kastanjebruin haar had in plaats van zwart, en een eenvoudig pagekapsel. En stijlvolle kleding natuurlijk.

‘Ik heb begrepen dat u naar Cates oom vroeg, naar wie we haar broer hebben vernoemd. Niet dat hij dat kan weten, want hij heeft hem nooit ontmoet. Mijn broer dus. William Hamilton-Sweeney.’ De hand die ze hem toestak was, in tegenstelling tot haar stem, vast. ‘Ik ben Regan.’

Oppassen, dacht Mercer. Hier op Mockingbird was een Y-chromosoom al een risicofactor en wat ze ook hadden gezegd toen ze hem hadden aangenomen, dat gold ook voor zwart zijn. Laverend tussen de Scylla van ‘te veel’ en de Charybdis van ‘niet genoeg’ had hij enorm zijn best gedaan om een terughoudende aseksualiteit uit te stralen. Voor zover zijn collega’s wisten woonde hij alleen, met louter zijn boeken als gezelschap. Niettemin proefde hij haar naam met genoegen op zijn tong. ‘Regan.’

‘Mag ik u vragen welk belang u bij mijn broer heeft? Hij is u toch geen geld schuldig of zoiets, hoop ik?’

‘Gunst, nee. Niets van dien aard. Hij is… een vriend van me. Ik was me er alleen niet van bewust dat hij een zuster had.’

‘We hebben geen contact. Al jaren niet meer. Ik heb eerlijk gezegd geen idee hoe ik hem kan bereiken. Ik wil me niet opdringen, maar zou ik dit bij u mogen achterlaten?’ Ze liep naar hem toe en legde iets op het bureau, en toen ze weer terugstapte voelde hij een golfje van pijn door zijn lijf trekken. In de grote, zwijgende zee van Williams verleden was een mast opgedoken, die helaas ook weer terugweek naar de horizon.

Wacht even, dacht hij. ‘Ik wilde net naar de koffiekamer gaan om koffie te drinken. Kan ik u een kopje aanbieden?’

Haar gezicht behield iets onrustigs, of iets droevigs, abstract maar diepgeworteld. Ze was echt een opvallend knappe verschijning, zij het wat aan de dunne kant. De meeste volwassenen leken zich wanneer ze bedroefd waren naar binnen te keren, ouder en onaantrekkelijker te worden. Misschien had het iets met evolutionaire aanpassing te maken, dat er geleidelijk aan een superieur ras ontstond van emotioneel onkwetsbare mensachtigen, maar als dat zo was, dan had dat gen deze Hamilton-Sweeneys overgeslagen. ‘Dat gaat niet,’ zei ze uiteindelijk. ‘Ik moet mijn kinderen naar hun vader brengen.’ Ze wees op de envelop. ‘Als u die, mocht u William nog spreken voor oudjaar, aan hem zou willen geven, en tegen hem zou willen zeggen… zou willen zeggen dat ik hem er dit jaar bij moet hebben.’

‘Hem waar bij moet hebben? Neem me niet kwalijk. Dat gaat mij duidelijk niks aan.’

‘Aangenaam met u kennis te hebben gemaakt, meneer Goodman.’ Bij de deur bleef ze even staan. ‘En maakt u zich geen zorgen over de omstandigheden. Ik ben al heel blij te weten dat hij iemand heeft.’

Voordat hij de tijd had gehad om haar te vragen waar ze op doelde, was ze al vertrokken. Hij ging stilletjes de gang op om haar na te kijken en hoorde haar hakken tikken tussen de blokjes licht op de vloertegels. Vervolgens keek hij naar de gesloten envelop die hij in zijn handen had. Er stond geen poststempel op, en op de plek waar het adres had gestaan zat een witte vlek Tipp-Ex, waaroverheen in haast met de hand geschreven stond: William Hamilton-Sweeney III. Hij had nooit geweten dat er nog Romeinse cijfers bij hoorden.

HIJ WERD OP EERSTE KERSTDAG WAKKER met een schuldgevoel. Langer slapen had kunnen helpen, maar jaren pavloviaanse rituelen hadden dat onmogelijk gemaakt. Mama kwam vroeger altijd hun kamer in wanneer het nog donker was en gooide dan kousen die waren volgestopt met sinaasappels uit Florida en prullaria uit de bazaar op het voeteneind van zijn bed en dat van C.L., en deed dan heel verbaasd als haar zoons wakker werden. Nu hij in principe volwassen was, was er geen sprake meer van kousen en lag hij gedurende wat een eindeloze tijd leek naast zijn snurkende geliefde en zag het daglicht voortkruipen over de gipsplaten. Daar had William snel nog even een afscheiding van getimmerd om een slaaphoek te creëren in het flatje, maar aan schilderen was hij nooit meer toegekomen. Naast de matras waren de enige tegemoetkomingen aan een huiselijke sfeer een onvoltooid zelfportret en een manshoge spiegel die overdwars was opgehangen, evenwijdig aan het bed. Gênant genoeg zag hij William soms naar de spiegel kijken wanneer ze in flagranti waren, maar waarom hij dat deed was een van die dingen waarvan Mercer wist dat hij er niet naar moest vragen. Waarom kon hij die hardnekkige stukjes terughoudendheid niet gewoon respecteren? In plaats daarvan lokten ze hem steeds dichterbij, tot op het punt dat hij, om Williams geheimen te beschermen, van de weeromstuit zijn eigen geheimen begon te koesteren.

Maar was Kerstmis niet juist bedoeld om je niet langer af te sluiten en te stoppen met piekeren? De temperatuur daalde momenteel gestaag, en het dikste kledingstuk voor buiten dat William bezat, was het Ex Post Facto-jack, dus had Mercer besloten hem een parka te geven, warmte die hem overal waar hij ging zou omhullen. Hij had van zijn laatste vijf maandsalarissen telkens vijftig dollar gespaard en was Bloomingdale’s binnengelopen, nog in wat William zijn onderwijzerskloffie noemde – stropdas, blazer met elleboogstukken – maar dat leek weinig te helpen om het verkopend personeel ervan te overtuigen dat hij een serieuze klant was. Sterker nog, iemand van de beveiliging, een man met een rattig snorretje, had hem geschaduwd van outdoorkleding via herenmode naar de afdeling avondkleding. Maar misschien was dat wel zijn gelukkig gesternte, want anders zou Mercer de chesterfieldjas nooit hebben ontdekt. Die was schitterend, geelbruin, alsof hij van de fijne vacht van jonge poesjes was gemaakt. Een viertal knopen en drie binnenzakken, voor penselen, pennen en schetsboeken. Kraag, ceintuur en panden waren van drie verschillende soorten lamswol. Hij was flamboyant genoeg voor William en waanzinnig warm. Hij was ook ruimschoots boven Mercers budget, maar een soort van begeesterde opstandigheid of opstandige begeestering voerde hem naar de kassa en van daar naar de inpakbalie, waar ze de jas in papier wikkelden dat bedrukt was met een hele zwerm gouden B’s. Het pak lag nu anderhalve week verstopt onder de slaapbank. Mercer kon zich niet langer bedwingen en ensceneerde een hoestbui, en niet veel later was William opgestaan.

Nadat hij koffie had gezet en de elektrische kaarsjes in de boom had aangedaan, legde Mercer de doos op Williams schoot.

‘Jezus, die is zwaar, zeg.’

Mercer veegde er een stofpluis af. ‘Maak maar open.’

Hij keek gespannen toe hoe de bovenkant van de doos met een zucht losliet en het crêpepapier ritselend opzij viel. ‘Een jas.’ William deed zijn best er een uitroepteken achter te plaatsen, maar iedereen wist dat je, als je het cadeau benoemde, eigenlijk teleurgesteld was.

‘Pas hem eens.’

‘Over mijn badjas heen?’

‘Je zult het vroeg of laat toch moeten proberen.’

Pas toen ging William de juiste dingen zeggen: dat hij inderdaad een jas nodig had gehad, dat hij prachtig was. Hij verdween in de slaaphoek en bleef daar ongehoord lang dralen. Mercer kon hem bijna heen en weer horen draaien voor de overdwars opgehangen spiegel om te bedenken hoe hij zich voelde. Eindelijk opende het kralengordijntje zich weer. ‘Hij is geweldig,’ zei William.

De jas stond hem in elk geval geweldig. Als de kraag ervan opgeslagen was kwamen Williams fraaie gelaatstrekken, de natuurlijke aristocratie van zijn jukbeenderen, extra goed uit. ‘Hoe vind je hem staan?’

‘Als Jozefs veelkleurige mantel.’ William maakte een aantal stille gebaren, klopte op zijn zakken en nam diverse poses aan voor de camera. ‘Het is net of ik een bubbelbad aanheb. Maar nu is het jouw beurt, Merce.’

Aan de andere kant van het vertrek glommen gloeilampen uit de supermarkt zwakjes tegen het middaglicht. Het kerstboomkleed was, op een paar kattenharen en wat naalden na, leeg. Mercer had het cadeau van zijn moeder de vorige avond al uitgepakt, terwijl hij met haar zat te bellen, en aan het feit dat zij hun namen op het kaartje had gezet kon hij zien dat C.L. en Pa waren vergeten of hadden geweigerd een eigen cadeautje te sturen. Hij had zich er al mentaal op voorbereid dat William mogelijk niets voor hem had gekocht, maar nu haalde William uit de slaaphoek pontificaal een pak tevoorschijn dat hij, alsof hij het in een dronken bui had gedaan, in kranten had gewikkeld. ‘Voorzichtig ermee,’ zei hij toen hij het op de vloer zette.

Was Mercer dat ooit niet dan? De scherpe geur van wapenolie kwam hem tegemoet toen hij het krantenpapier wegtrok en er ordentelijke rijen witte toetsen verschenen. Het was een schrijfmachine.

‘Het is een elektrische. Ik heb hem gevonden in een lommerd in de binnenstad, zo goed als nieuw. Ze schijnen veel sneller te zijn.’

‘Dat had je niet moeten doen,’ zei Mercer.

‘Die van jou kan echt niet meer. Als het een paard was, zou je het afmaken.’

Nee, hij had dit écht niet moeten doen. Al moest Mercer nog ergens het lef vandaan zien te halen om het tegen William te zeggen, de trage voortgang van het werk waaraan hij bezig was – of beter gezegd het gebrek aan voortgang – had niets te maken met zijn werkmateriaal, althans niet in enige gebruikelijke zin. Om niet verder te hoeven veinzen, sloeg hij zijn armen om William heen. De warmte van diens lichaam drong zelfs door de luxe jas heen. Toen moet Williams oog op het ovenklokje zijn gevallen. ‘Shit. Vind je het goed als ik de tv aanzet?’

‘Je gaat me toch niet vertellen dat er een wedstrijd is? Het is een feestdag vandaag.’

‘Ik wist wel dat je het zou begrijpen.’

Mercer probeerde een paar minuten lang naast hem te zitten en met William mee te kijken naar diens lievelingssport, maar football op televisie vond hij ongeveer even boeiend, en ook ongeveer even lastig te volgen, als een vlooiencircus, dus kwam hij overeind en liep naar het keukentje om zich aan de overige kerstkruiswegstaties te wijden. Terwijl het publiek tekeerging en de adverteerders de lof zongen van scheerapparaten met dubbele mesjes en nacho’s met kaas, glaceerde Mercer de ham, sneed hij de bataten in stukken en trok de fles wijn open om die te chambreren. Zelf dronk hij niet – hij had gezien wat het met de hersens van C.L. had gedaan – maar hij dacht dat chianti William misschien in een kerststemming zou brengen.

Boven de tweepitter bouwde zich hitte op. Hij draaide het raam open, waardoor hij twee duiven die buiten op zijn wegens de winter lege geraniumbak – nou ja, B2-blok eigenlijk – waren neergestreken opschrikte. Ze vluchtten de diepe ravijnen tussen de voormalige fabrieken in, nu eens onzichtbaar in de schaduw, dan weer plots fel oplichtend. Toen hij een blik op William wierp lag de chesterfield weer in zijn doos op de vloer naast de slaapbank en was de megazak gomballen bijna leeg. Hij voelde zichzelf in zijn moeder veranderen.

In de rust gingen ze met hun bord op schoot zitten. Omdat de wedstrijd nu stillag, veronderstelde Mercer dat William de televisie wel uit zou zetten, maar hij zette het geluid niet eens zachter en bleef ook gewoon doorkijken. ‘Yams zijn verrukkelijk,’ zei hij. Evenals reggaemuziek en Amateur Night in de Apollo was soul food een van Williams zelfgekozen affiniteiten met de zwarte cultuur. ‘Ik zou het prettig vinden als je me niet zo aanstaarde.’

‘Hoe?’

‘Alsof ik je puppy heb verzopen. Het spijt me als vandaag niet aan je verwachtingen heeft beantwoord.’

Mercer had niet doorgehad dat hij hem had zitten aanstaren. Hij verplaatste zijn blik naar de boom, die al begon uit te vallen, op zijn aluminium voet. ‘Dit is voor het eerst dat ik met de kerst niet thuis ben,’ zei hij. ‘Als het feit dat ik een paar tradities in stand probeer te houden mij een sentimenteel type maakt, nou dan ben ik maar een sentimenteel type.’

‘Vind je het niet veelzeggend dat je het nog steeds over “thuis” hebt?’ William drukte even een servet tegen zijn mondhoek. Zijn onberispelijke, niet bij deze omgeving passende tafelmanieren hadden al een eerste aanwijzing moeten zijn. ‘Weet je, Merce, wij zijn volwassen kerels. Wij scheppen onze eigen tradities. Kerst kan voor hetzelfde geld twaalf avonden in de disco zijn. We zouden elke dag met oesters kunnen lunchen als we daar zin in hadden.’

Mercer kon niet inschatten hoeveel van wat hij zei serieus bedoeld was en hoeveel domweg getuigde van Williams wens om de discussie in zijn voordeel te beslechten. ‘Meen je dat, William, van die oesters?’

‘Open kaart, snoes. Dit heeft alles te maken met die envelop die je steeds in mijn blikveld probeert te krijgen, hè?’

‘Nou, ga je die niet openmaken dan?’

‘Waarom zou ik? Er staat niks in waar ik me beter van zal gaan voelen dan ik toch al doe. Godverdomme!’

Het duurde een paar tellen voordat hij doorhad dat William op de footballwedstrijd reageerde, waar iets onverkwikkelijks het begin van het derde kwart inluidde.

‘Weet je wat ik denk? Ik denk dat je al weet wat erin staat.’ Net als Mercer zelf trouwens. Althans, hij had zo zijn vermoedens.

Hij ging de enveloppe halen en stak die in de richting van de tv. Er schemerde iets intrigerends doorheen, als het essentiële geheim op een röntgenfoto. ‘Ik denk dat hij van je familie komt,’ zei hij.

‘Wat ik wel eens zou willen weten is hoe hij hier gekomen is zonder poststempel.’

‘En wat ik zou willen weten is waarom dat zo bedreigend is.’

‘Ik kan niet met je praten als je zo doet, Mercer.’

‘Waarom mag ik geen dingen willen?’

‘Je weet donders goed dat ik dat niet gezegd heb.’

Nu was het Mercers beurt om zich af te vragen in hoeverre hij de woorden die uit zijn mond kwamen echt meende en in hoeverre het hem er gewoon om ging de discussie te winnen. Aan de rand van zijn blikveld zag hij het keukengerei, de plank met de op alfabet gerangschikte boeken, de kerstboom, alle tastbare zaken waarin William hem, eerlijk is eerlijk, tegemoet was gekomen. Maar hoe zat het in emotioneel opzicht? Hij had trouwens al te veel gezegd om zich nog te kunnen terugtrekken. ‘Dit is wat jij wilt: jouw leven blijft gewoon zoals het is, terwijl ik me als een wijnrank om je heen slinger.’

Zoals altijd wanneer de grens tussen zijn innerlijke en zijn uiterlijke leven werd geschonden, verschenen er bleke vlekjes op Williams wangen. Heel even leek hij Mercer te kunnen aanvliegen over de koffietafel. En heel even had Mercer misschien ook wel gewild dat hij dat deed. Het zou hebben aangetoond dat hij belangrijker was voor William dan zijn zelfbeheersing, en de uit boosheid geboren handtastelijkheid zou heel gemakkelijk kunnen overgaan in een prettiger soort handtastelijkheid. In plaats daarvan greep William zijn nieuwe jas. ‘Ik ga naar buiten.’

‘Het is kerst.’

‘Dat is ook iets wat we nu mogen, Mercer. We mogen tijd voor onszelf hebben.’

Maar Solitas radix malorum est zou Mercer naderhand denken, toen hij erop terugkeek. De deur sloeg dicht en hij bleef alleen achter met het eten, dat nauwelijks was aangeraakt. Maar ook zijn eigen eetlust had hem verlaten. Het zwakke namiddaglicht, dat nog verder werd afgezwakt door de boom en de laag vuil op het venster, en de kille tocht die binnenkwam door de kier die hij had opengelaten hadden iets apocalyptisch. Telkens wanneer er een vrachtwagen langsreed trilden de gerafelde uiteinden van de hulster als de naalden van een supergevoelige seismograaf. Ja, alles, zowel op het persoonlijke als op het wereldhistorische vlak, bevond zich in een crisis. Hij deed een tijdje of hij afleiding vond bij het gewemel van footballshirts op het scherm. In werkelijkheid had hij zich echter stukje bij beetje teruggetrokken in zijn hersenpan om het soort aanpassinkjes te doen dat hem in staat zou stellen dit leven vol te blijven houden, met een vriend die op eerste kerstdag doodleuk de deur uit liep.

-

2

CHARLIE WEISBARGER, zeventien jaar, had de laatste tijd nogal wat aandacht besteed aan zijn uiterlijk. Niet dat hij ijdel was, tenminste, hij dacht van niet, en hij was ook niet bepaald weg van zijn eigen uiterlijk, maar het vooruitzicht Sam weer te zien dreef hem telkens weer naar de spiegel. Wat op zich gek was, want de liefde hoorde je over je eigen grenzen heen te voeren, maar op de een of andere manier had zijn liefde voor haar – net als de muziek die hij die zomer had ontdekt, of de moedwillige verstoring van zijn zintuigen – er alleen maar voor gezorgd dat hij op zijn eigen eilandje was teruggeworpen. Het was alsof het universum hem een lesje wilde leren. De uitdaging was dus, vond hij, om het te vertikken iets te leren.

Hij haalde een lp uit de stapel bij de stereo-installatie en legde een muntje op het element om te voorkomen dat de naald zou doorschieten. De eerste lp van Ex Post Facto, uit 1974. Bijkomend weetje: die was luttele maanden voordat de band uit elkaar viel uitgebracht, en dus ook meteen de laatste. Terwijl de powerakkoorden door de boxen daverden haalde hij een ronde zwarte doos van de plank in de kast waarnaar hij de parafernalia van zijn kindertijd had verbannen. Er plakte stof aan het deksel, als een vel op koude soep. In plaats van weg te vliegen toen hij erop blies, warrelde het op zodat hij het allemaal in zijn mond kreeg, dus veegde hij de rest ervan af met het eerste het beste wat voorhanden was, een oude honkbalhandschoen die gerimpeld als een balzak tegen zijn nachtkastje leunde.

Hoewel hij wist wat er in de doos zat, joeg de aanblik van de zwarte bontmuts van zijn opa toch altijd een schok van eenzaamheid door hem heen, alsof hij op een nest was gestuit waaruit de vogels waren gevlogen. De sjtetlmuts had moeder het ding genoemd, bijvoorbeeld als ze zei: David, moet hij nou echt die sjtetlmuts weer op? Maar voor Charlie zou het altijd de Manhattanmuts blijven, de muts die opa een paar jaar geleden in december had gedragen toen ze alleen met hun tweeën met de auto naar de stad waren geweest. Hun alibi was een ijshockeywedstrijd van de New York Rangers geweest, maar waar Charlie per se zijn waffel over moest houden, was dat ze in plaats daarvan naar het kerstspektakel van Radio City waren gegaan. De oude baas uit Bialystok had zich brutaal als de beul door de menigte gedrongen. Charlie begreep eerlijk gezegd niet waar al die poespas voor nodig was, want er zou sowieso niemand geloven dat zijn opa geld zou neertellen om die gojse huppelkontjes te zien. Na afloop hadden ze wel een uur boven de ijsbaan in het Rockefeller Center staan kijken naar de schaatsende mensen. Charlie was niet gekleed op de kou, maar was zo wijs niet te klagen. Uiteindelijk stak opa hem een knokige, gebalde vuist toe en opende die. Daarin zat, in vetvrij papier gewikkeld, een butterscotchsnoepje waarvan Charlie geen idee had hoe hij eraan was gekomen. Het leek wel een laatste familiejuweel dat uit een oorlogsgebied was gesmokkeld, en dat des te kostbaarder was omdat het verborgen was gehouden.

De waarheid was dat zijn opa met hem te doen had gehad. Sinds de wonderbaarlijke geboorte van Charlies tweelingbroertjes hoorde niemand te erkennen dat de oudste zoon op een zijspoor was gerangeerd, maar zijn opa wilde het toch goedmaken, een gebaar dat Charlie wist te waarderen. Hij had gevraagd of hij dit jaar met Chanoeka naar Montreal mocht, maar zijn moeder en zijn opa gaven elkaar nog steeds de schuld van het overlijden van zijn vader. Dus was het bijna alsof er twee doden waren. Het enige wat Charlie nog had was de bontmuts.

Tot zijn verbazing merkte hij dat het enorme hoofd van zijn opa niet groter was geweest dan het zijne nu. Hij poseerde voor de spiegel op de kastdeur, schuin, en profil. Hij kon zich moeilijk voorstellen hoe hij op Sam zou overkomen, omdat hij, afgezien van de muts, alleen een onderbroek en een T-shirt aanhad, en ook omdat zich mistbanken van aantrekking en afkeer tussen Charlie en de spiegel leken te dringen. Zijn lange, bleke ledematen en het gojse dons op zijn wangen veroorzaakten een hormonale oprisping, maar die konden het trillen van een bank in de schoolbus, de geur van babyolie en bepaalde uitdagend gevormde supermarktartikelen ook teweegbrengen. En zijn astma was een probleem. Zijn tomatensaprode haar was een probleem. Hij trok de muts over zijn voorhoofd en vulde zijn kippenborst met lucht. Hij ging anders staan om het puistje dat was ontsproten op zijn rechterbovenbeen aan het zicht te onttrekken. (Hoe kon je überhaupt een puistje op je bovenbeen krijgen?) Hij vergeleek zichzelf met de foto op de hoes van de lp, waarop drie argeloze mannen, net zo mager als hij, plus een angstig ogende travestiet stonden. Hij kon zich de muts bij geen van allen voorstellen, maar dat hinderde niet. Hij vond hem prachtig.

Bovendien had hij hem juist tevoorschijn gehaald omdat hij daarmee de heersende wetten van de goede smaak overtrad. In de doorsneewereld van de doorsnee-Long Islander was 1976 het jaar van de après-ski. Het idee was dat je eruit moest zien alsof je onderweg naar school nog een slalomparcours had afgelegd: acryltruien, ijsmutsen, en geblokte ski-jacks met een liftpasje aan de trekker van de ritssluiting. Alleen dankzij die pasjes, die buiten het seizoen een pikante vergeelde kleur hadden gekregen, kende Charlie de namen van de wintersportoorden. Zijn geloofsgenoten skieden doorgaans niet. En die bontmuts van opa… tja, hij had net zo goed met een bepoederde pruik kunnen rondlopen. Maar daar ging het bij punk nou juist om, had Sam hem geleerd. Rebelleren. Dingen op hun kop zetten. Herinneringen aan hun stiekeme zomer samen, die minstens tien uitstapjes naar de stad voordat mama alles had verpest, kwamen heerlijk bij hem boven, net als de afgelopen week toen hij de telefoon had opgenomen en Sam aan de lijn bleek te zijn. Alleen zakte het fijne gevoel alweer snel weg in de gebruikelijke baaierd van gevoelens, de mengeling van zenuwen en spijt, alsof hem iets waarvan hij tegelijkertijd wel en niet bereid was afstand te doen ieder moment kon worden ontfutseld.

Hij draaide de plaat om, voor het geval hij ergens een riff gemist had of een detail van de frasering was vergeten in zijn herinnering op te slaan. Brass Tactics heette de plaat. Het was Sams lievelings-lp, ze was helemaal weg geweest van de zanger, die kleine met het leren jack en de hanenkam, die vanaf de hoes zijn middelvinger opstak. Inmiddels was het ook Charlies lievelingsplaat. Hij had hem dit najaar grijsgedraaid en was er vol lof over zoals hij nergens meer vol lof over was geweest sinds Ziggy Stardust. Ja, ook hij was eenzaam. Ja, ook hij had pijn gekend. Ja, hij had op de middag na de begrafenis van zijn vader op zijn zij op de vloer van de zolder gelegen en geluisterd naar de warme wind in de bomen buiten en ja, hij had de bladeren bruin horen worden en zich in alle ernst afgevraagd of er nog wel iets was wat enige zin had. Ja, hij had dat jaar met een been over de vensterbank van het zolderraam gezeten en voor zich gezien hoe zijn schedel als een met water gevulde ballon uit elkaar sprong op het gebarsten beton van de oprit, maar, ja, hij had zichzelf om een of andere reden tegengehouden, en misschien was dit wel de reden. Hij had Ex Post Facto te laat ontdekt om ze nog te kunnen zien optreden, maar nu was de band weer herenigd voor een oudejaarsoptreden, had Sam gezegd, met een jongen die ze kende als vervanger voor Billy Three-Sticks als leadzanger, en er was een soort vuurwerkshow gepland aan het slot. Die ‘jongen die ze kende’ zat hem niet lekker, maar had ze niet net toegegeven dat ze hém nodig had? Charlie dus?

Terwijl hij nog een laatste keer door zijn ladekast met kleren ging, vormde zich een laag sneeuw op het raamkozijn. Een beetje man bibberde niet, en hij was vastbesloten het niet koud te gaan krijgen. Aan de andere kant zag hij er in zijn lange onderbroek seksloos uit en wanneer Sam vanavond zijn broek zou openritsen – zodra ze alleen waren in de maanverlichte kamer uit zijn verbeelding (voor welke gelegenheid hij een bijna antiquarisch condoom, maat giga, in zijn zak had gestopt) – wilde hij het niet verknallen. Hij besloot, bij wijze van compromis, om onder zijn jeans zijn pyjamabroek aan te trekken. Dan zou de spijkerbroek er strakker uitzien, alsof hij de vijfde Ramone was. Hij nam een flinke trek van zijn inhaler, zette de stereo-installatie uit en slingerde de tas over zijn schouder.

Boven was zijn moeder aan het afwassen. De tweeling zat aan haar voeten een stuk speelgoed heen en weer te schuiven over het opkrullende zeil. Een dinkytoy, zag Charlie, met een plastic poppetje, dat als een stuk bagage met een elastiekje op het dak was bevestigd. ‘Hij ziek,’ legde Izzy uit. Abe maakte het ta-tu-ta-tu-geluid van een ziekenauto. Charlie bromde iets. Zijn moeder had zijn aanwezigheid gesignaleerd, en toen ze zich naar hem omdraaide kon hij zich niet voorstellen dat zijn bedrog er niet duimendik bovenop lag. Toen zag hij de draad die van haar hoofd naar de telefoon aan de muur liep. ‘Ben jij dat, lieverd?’ zei ze. En tegen de telefoon: ‘Hij komt net binnen.’ Hij zou hebben gevraagd tegen wie ze het had, als hij het niet al wist.

‘Ja, ik ga ervandoor,’ zei hij voorzichtig.

Ze had de hoorn tussen haar schouder en haar kin geklemd. Haar armen bleven ondertussen hun reinigende werk doen boven het stomende water in de gootsteen. ‘Moet ik je even brengen met de auto?’

‘Ik hoef alleen maar naar Mickey. Dat kan ik best lopen.’

‘Ze zeggen dat het eerst nog harder gaat sneeuwen voordat het opklaart.’

‘Mam! Ik red me heus wel!’

‘Nou, dan zien we je volgend jaar weer.’

De kwinkslag verbijsterde hem even, zoals elk jaar, zoals het eerste meisje dat hem een kneepje gaf op St. Patrick’s Day. Zelfs toen hij het doorhad, bleef hij nog steeds met een bittere smaak zitten. Wat hij eigenlijk wilde was dat zij zich zou omdraaien, goed zou kijken, en zou proberen hem tegen te houden. Maar waarom? Hij kneep er alleen maar voor een nachtje tussenuit en zou voor het dag werd terug zijn, en er zou niets veranderen, want er veranderde nu eenmaal nooit wat.

Buiten, vrij van de complexe bekoorlijkheden die hem aan het huis bonden, werden zijn bewegingen ongeremder. Hij pakte zijn fiets, die tegen de zijmuur in de garage stond, en verstopte zijn weekendtas achter de cv-ketel. Voor de vorm had hij er wat vuil wasgoed in gepropt dat hij van de vloer van zijn kamer had geraapt. De sneeuw viel inmiddels in dikke vlokken en bleef liggen op het trottoir als een glad vel vetvrij papier. Zijn wielen lieten er zwarte sporen in na. Toen hij onder een straatlantaarn door fietste, zwol op de grond voor hem een monster op, stakerig aan de voet, enorm bij de schouders en manen (zijn plompe jasje, zijn bontmuts). Hij reed door en kneep zijn ogen tot spleetjes vanwege de bijtende sneeuwvlokken.

Het centrum van Flower Hill was, ondanks alle inspanningen van de gemeenteraad, niet echt in staat om uit zijn eigen schaduw te treden. Overdag wist het nog de schijn van een ietwat sjofele grootstedelijkheid op te houden – je had er een bloemist, een winkel met trouwbenodigdheden, een niet al te beste platenzaak – maar ’s avonds straalden de verlichte gevelbeletteringen onmiskenbaar de ware prioriteiten van de wijk uit. Massagesalon. Tatoeagezaak. Wapenhandel. Pandjeshuis. Voor een verlaten cafetaria draaide een elektromechanische kerstman waarvan het onderstel aan een hek was vastgeketend, stijfjes in de rondte op de maat van ‘Jingle Bells’. Charlie, wiens handen gevoelloos waren geworden van de kou, ging naar binnen om snel een kop koffie naar binnen te gieten. Die begon net te werken toen hij tien minuten later zijn fiets verstopte onder een paar struiken bij het station. Hij moest er toch echt eens aan denken een slot te kopen.

Sam stond te wachten in een kegel van licht aan het einde van het perron. Hij had haar een halfjaar niet gezien, maar aan de manier waarop ze op de nagel van de duim van de hand waarmee ze haar sigaret vasthield stond te kluiven, merkte hij dat haar iets dwarszat. (Tenminste, dat had hij móéten merken, via het telepathische lijntje dat hen verbond. Hoeveel nachten had hij sinds zijn huisarrest niet wakker gelegen en in gedachten met haar gepraat? Maar als puntje bij paaltje kwam bestonden telepathie, gnosis en al die andere superkrachten die hij zichzelf op verschillende momenten had toegedicht helemaal niet. In werkelijkheid kon niemand door muren heen kijken. Niemand – bedacht hij naderhand, nadat gebeurd was wat er gebeurd was – kon gedane zaken een keer laten nemen.) Verbazend genoeg zag ze hem niet uitglijden in de sneeuw toen hij zich naar haar toe haastte. Zelfs toen hij zo ongeveer boven op haar lag, bleef ze nog naar het maangezicht van de stationsklok staren, en naar de witte vlokken die daar oplosten. Hij wilde een arm om haar heen slaan, maar omdat ze wat ongelukkig ten opzichte van elkaar stonden, gaf hij haar maar een stomp tegen haar schouder, die wat slapjes uitviel en helemaal niets had van het liefdevolle gebaar dat het zou zijn geweest van iemand met meer geoefende handen, dus maakte hij er een klein dansje van, stompte in de lucht, en deed alsof hij haar alleen maar per ongeluk had geraakt. Hé! Ho! Let’s go! En eindelijk draaide ze hem het gezicht toe dat hem zo lang onthouden was geweest, met de indringende donkere ogen, de wipneus met het zilveren ringetje, de filmsterrenmond, net een tikkeltje te breed, waaruit haar doorrookte stem – het beste aan haar – nu opklonk: ‘Dat is lang geleden.’

‘Ach, ja, ik heb het druk gehad.’

‘Ik dacht dat je huisarrest had, Charlie.’

‘Dat ook.’

Ze pakte de bontmuts. Charlies wangen waren roodgloeiend toen zij zijn door hem zelf toegebrachte haarverminking bekeek die indirect tot zijn uitgaansverbod had geleid. Je ziet eruit als iemand uit een gesticht, had zijn moeder gezegd. Het was nu weer aangegroeid, althans grotendeels. Intussen had Sam iets met haar eigen haar gedaan, namelijk het jongensachtig kort geknipt en bovendien geverfd, van oranjerood naar zwart. Ze was bijna even lang als Charlie en dankzij een donkere blazer die haar rondingen verborg, zag ze eruit als Patti Smith op de hoes van Horses, hun op een na lievelingsalbum. Al wist hij natuurlijk niet waar ze naar luisterde nu ze naar de universiteit ging in de stad. Toen hij vroeg naar het studentenleven, zei ze dat het saai was. Hij bood haar de bontmuts aan. ‘Wil jij hem op? Hij is lekker warm.’

‘Het was maar een kwartiertje.’

‘Het is best glad op straat. En ik moest even koffie drinken. Jammer genoeg heb ik de auto niet.’ Hij zei nooit dat dat kettingroken van haar funest was voor zijn astma, en zij op haar beurt deed net of ze niet zag dat hij zijn longen volzoog met chemische troep uit een suffe inhaler. ‘Mijn moeder denkt dat ik bij Mickey Sullivan blijf slapen, kun je nagaan hoe achterlijk ze is.’ Maar Sam had zich al omgedraaid naar waar het spoor afboog naar de duisternis. Er kwam een licht op hen af, als een strak aangegooide witte bal die recht op de thuisplaat afkoerst. De trein van 20.33 naar Penn Station. Over een paar uur zouden ze traditiegetrouw de tijdbal boven Times Square laten zakken en zouden mannen en vrouwen in heel New York zich naar de dichtstbijzijnde persoon keren en die een onschuldige kus geven, of een niet zo onschuldige. Hij deed net of het benauwde gevoel op zijn borst van de cafeïne kwam. ‘Niet dat het mij wat kan schelen wat Mickey ergens van vindt. Die lul groet me niet eens meer in de kantine.’ Zij drieën – Mickey, Charlie en Samantha, hadden op de middelbare school in dezelfde klas moeten zitten. Maar Sams doodenge vader, het vuurwerkgenie, had haar op de lagere school bij de nonnen gedaan en daarna naar een particuliere school in New York. Het had kennelijk gewerkt, want hoewel Sam maar zes maanden ouder was dan hij, was ze slim genoeg geweest om groep acht over te slaan en zat ze nu op New York University, terwijl Mickey en hij doorsneeleerlingen waren en ook niet meer bevriend. Misschien had hij trouwens iemand moeten zoeken die meer zin had om vannacht als alibi te fungeren, want als zijn moeder morgenochtend de Sullivans zou bellen om ze te bedanken (niet dat ze daaraan zou denken, maar áls) zou hij zwaar in de shit zitten, in een dikke, dampende berg van het spul. En stel dat ze erachter zou komen waar hij het geld vandaan had gehaald om twee retourtjes naar de stad van te bekostigen. Dan zou hij tot iets van 1980 in zijn kamer worden opgesloten. ‘Heb jij de kaartjes?’

‘Ik dacht dat jij die zou kopen,’ zei ze.

‘Ik heb het over die voor Ex Post Facto.’

Ze trok een verkreukelde flyer uit haar zak. ‘Ze heten nu Ex Nihilo. Nieuwe leadzanger, nieuwe naam.’ Even leek haar stemming in te zakken. ‘Nou ja, het is niet de opera, hè? Je hoeft er geen kaartje voor te kopen.’

Hij volgde haar door het gangpad, onder beverige verlichting, en wachtte zo lang mogelijk met haar eraan te herinneren dat hij vanwege zijn maag niet achteruit kon rijden. Weer vertrok haar gezicht kort van ergernis en even was hij bang dat hij hun romantische afspraakje (want in die termen dacht hij onwillekeurig) nu al had verpest. Maar ze had de tussendeur al opengeduwd en ging hem voor naar de volgende coupé.

Die avond was de Long Island Rail Road van de jeugd. Zelfs de volwassenen waren weer jong. Het waren er in elk geval zo weinig dat elk groepje feestgangers bij wijze van buffer een paar rijen rood-met-blauwe Bicentennial-stoeltjes ter gelegenheid van tweehonderd jaar onafhankelijkheid aan weerszijden leeg kon laten. Ze praatten veel harder dan volwassenen zouden hebben gedaan en je merkte aan alles dat het de bedoeling was dat iedereen zou meeluisteren, een soort van proactieve opstelling, een manier om te laten weten: Wij zijn niet bang voor jullie. Charlie vroeg zich af hoeveel moeders in Nassau County vanavond geen idee zouden hebben waar hun kinderen uithingen, hoeveel moeders hun simpelweg de vrije teugel hadden gegeven. Zodra de conducteur langs was geweest, werden de eerste biertjes rondgedeeld. Iemand had een transistorradio bij zich, maar de speaker was waardeloos en op die geluidssterkte kon je alleen maar een stem bronstig horen kreunen. Vermoedelijk Led Zeppelin, wier Tolkienachtige gepiel Charlies vaste achtergrondmuziek was geweest in de autowasserette waar hij in zijn brugklasjaar een bijbaantje had gehad, maar die hij had afgezworen nadat Sam Robert Plant afgelopen zomer had weggezet als crypto-misogyne uitslover. Zo was ze soms, scherp van tong en vol vuur, en dat ze nu zo stil was overviel hem nogal. Toen een jongen een paar rijen verderop net deed of hij een blikje bier naar hen wilde gooien stak Charlie, lulletje dat hij was, zijn hand omhoog om het te vangen. De vrienden van de jongen lachten hem uit. ‘Stelletje kleuters,’ mompelde Charlie op naar hij meende vernietigende toon, alleen niet hard genoeg om gehoord te worden, waarna hij weer terugzakte tegen het namaakleer van zijn naar voren gerichte stoel. Sam had zich weer van hem afgekeerd en keek door het raampje naar de glinsterende woonwijken van Queens, of naar de condens van haar adem op het glas, die de huizenblokken schimmig maakte. ‘Zeg, gaat het wel goed?’

‘Hoezo?’

‘Omdat het een feestdag is vandaag. En je lijkt niet in zo’n hele feestelijke stemming. Zou je dit trouwens niet allemaal moeten vastleggen voor dat blaadje van je?’ Het afgelopen jaar had ze een gestencild fanzine uitgebracht over de punkscene in de stad. Dat was iets heel belangrijks voor haar. Of was dat geweest althans. ‘Waar is je camera?’

Ze slaakte een zucht. ‘Ik weet het niet, Charlie. Ik heb hem waarschijnlijk ergens laten slingeren. Maar ik heb wel dit voor je meegebracht.’ Uit de pukkel op haar schoot kwam een kleverige bruine fles zonder etiket. ‘Dit was het enige wat ik kon vinden in de drankkast. Voor de rest is het op dit moment water.’

Hij rook aan de dop. Perzikbrandewijn. Hij zette de fles aan zijn lippen, hopend dat er geen bacteriën aan zaten. ‘Weet je zeker dat het goed gaat?’

‘Weet je dat jij de enige bent die mij dat ooit vraagt?’ Haar hoofd kwam op zijn schouder te liggen. Hij kon nog steeds niet inschatten wat ze dacht, maar de medicinale gloed van de drank had zijn ingewanden bereikt en haar zoenen – haar pákken, zoals R. Plant het zou hebben gesteld – leek weer tot het rijk der mogelijkheden te behoren. De rest van de rit moest hij zich de lillende wangkwabben van president Ford voorstellen om geen enorme stijve te krijgen.

Maar op Penn Station stak Sams rusteloosheid weer de kop op. Ze wrong zich door de naar hotdogs stinkende drommen mensen, wier gezichten te snel bewogen om ze te kunnen onderscheiden. Charlie, die inmiddels aardig in de olie was, had het gevoel dat ergens achter hem een reusachtig licht straalde dat elk zwart geverfd haartje op haar achterhoofd in vuur en vlam zette, en ook alle ringetjes in haar oren, en de grappige, platte, van boven spits toelopende kabouteroren, alsof ze werd gevolgd door een filmploeg die haar uitlichtte. Met licht dat niet ergens van afstraalde, maar van binnen in hen kwam. Van binnen in háár.

Ze sprongen in een vrij lege trein die net stopte, lijn 2 richting Flatbush Avenue, en toen ze door een van de stations denderden leek de trein de staccatostem van de conducteur na te bootsen: Flat-bush, Flat-bush. Sam draaide zich om. De stalen liggers boven het rangeerperron versnipperden het licht. Charlie zag nu pas dat ze een kleine tatoeage in haar nek had. Die zag eruit als een wat onbeholpen, door een kind getekend kroontje, maar Charlie wilde haar er niet naar vragen omdat dat haar erop zou attenderen dat er van alles was wat hij kennelijk niet meer over haar wist. Hij liet de stang waaraan hij zich had vastgehouden los, stak zijn handen in zijn zak en probeerde zo staande de schokken van de trein (Flat-bush, Flat-bush) op te vangen. Het was een spelletje dat zij hem had geleerd en dat ‘subwaysurfen’ heette. Wie het eerst zijn evenwicht verloor was af. ‘Kijk,’ zei hij. Toen ze dat niet deed, probeerde hij het opnieuw. ‘Potje doen?’

‘Nu even niet.’ In haar stem zat niets van de moederlijke toegeeflijkheid die hij gewend was en opnieuw voelde hij dat haar aandacht versnipperd was, zoals de verlichting in het station waar ze doorheen waren gereden. Geen goed voorteken.

‘Wie drie keer wint heeft gewonnen.’

‘Soms ben je echt nog een kind, Charles.’

‘Je weet wat ik van die naam vind, hè?’

‘Dan moet je je ook niet als een Charles gedragen.’

Hij schaamde zich, want ze zei het best hard. Iemand die niet beter wist zou zomaar kunnen denken dat ze hem absoluut niet mocht. Dus plofte hij neer op de bank aan de overkant, alsof hij zelf had besloten dat daar zijn plaats was. Bij Fourteenth Street bleef een van de deuren klemmen, zodat er maar een heel smalle doorgang overbleef om uit te stappen. En aangezien hij een heer was, liet hij haar uiteraard voorgaan, zonder dat er overigens een dankjewel van af kon. Toen stapten ze over op de lokale metrolijn, voor één halte maar, tot Christopher Street. Voordat hij betrapt was, hadden ze daar vaak rondgehangen. Ze aten er ijsjes, slikten er ’ludes en dronken er van haar vaders whisky. ’s Middags stond hij dan half zat en half stoned te koekeloeren naar de homo’s die de seksshops binnengingen, terwijl naar het zuiden de gebouwen als koninkrijken oprezen. De hemel, die zich boven hen had uitgestrekt als een reusachtig, kloppend oranjeblauw trommelvel, was nu gaan bladderen en kwam in kleine stukjes omlaagvallen. En hijzelf brandde weg in zijn dubbele broek. Hij zei tegen haar dat hij moest plassen.

‘We moeten wel de tijd in de gaten houden, Charlie.’

Maar hij ging een pizzeria binnen waar hij het toilet in dook, waarop ALLEEN VOOR KLANTEN! stond. Met de deur op slot trok hij zijn broek en pyjamabroek uit, propte de pyjamabroek in zijn jaszak en trok de gewone broek weer aan. De man achter de toonbank staarde hem onvriendelijk na toen hij weer naar buiten liep.

‘Tja, als je zo gaat doen…’ begon ze.

‘Wat bedoel je met “zo”?’

‘Zoals nu. Ik heb het gevoel dat je alleen maar spanning uitstraalt naar mij. En zou je een beetje uit willen kijken? Je blokkeert de hele stoep.’

Dat was inderdaad zo, zag hij. De dwarsstraten, die van de West Village naar de East Village liepen, wemelden van de toeristen, de freaks en andere jongeren uit de stad. Maar sinds wanneer maakte zij zich druk om hoffelijkheid? ‘Ik heb het gevoel dat je boos op me bent, Sam, en ik heb toch niks gedaan?’

‘Wat moet je van me, Charlie?’

‘Ik moet helemaal niks,’ zei hij, op een toon die angstig in de buurt kwam van jammeren. ‘Jij hebt mij gebeld, weet je nog? Ik wil gewoon weer maatjes zijn.’

Daar dacht ze even over na. Als hij ter bevestiging iets symbolisch had kunnen doen, zoals zo’n geheimzinnige handdruk van derdeklassers geven, of in de palm van je hand spuwen, of ergens een kruis in kerven, dan zou hij dat hebben gedaan. ‘Oké,’ zei ze, ‘maar kunnen we er nu gewoon heen gaan?’

‘Er’ was een door duiven ondergescheten voormalig bankgebouw in een wel bijzonder vervallen stukje Bowery. De hele voorgevel met de zuilen was volgekladderd met graffiti, iets wat ze vroeger per se zou hebben willen fotograferen. De rij stond tot ver buiten een zijdeur en ze sloten achteraan aan, onder een flakkerende straatlantaarn. Vanaf het gezicht van een lange kerel die een stuk of tien plaatsen voor hen in de rij stond, knipoogde een veiligheidsspeld naar Charlie. De man leek op een gedrochtelijke vriend van Sam die hij ooit, niet ver hiervandaan, had ontmoet. Charlie voelde zich ineens opgelaten over zijn bontmuts. Hij wilde hem afzetten voordat de man, als hij de bewuste vriend was, hen zou opmerken, maar de lantaarn was uitgefloept. Toen hij weer zoemend aanging, stootte hij Sam aan. ‘Hé, ken jij die gast niet?’

Ze keek nerveus om zich heen. ‘Wie?’ Maar de veiligheidsspeld was al door het gebouw opgeslokt en haar blik viel op een andere man, iemand met de omvang en vorm van een bedrijfskoelkast, die de stalen branddeur open- en dichtdeed zonder echt te zien wie erdoor naar binnen gingen. ‘O, dat is gewoon Bullet.’ Ze leek een hele verzameling van dat soort vage kennissen onder oudere mannen te hebben. Deze was zwaar getatoeëerd, met sprieten zwarte inkt die vanuit zijn hals helemaal doorliepen tot op zijn toffeebruine gezicht, als een soort oorlogskleuren, was van top tot teen in leer gehuld en droeg een oorbel in de vorm van een dolkje. ‘Hij is de uitsmijter.’

‘Ik heb geen identiteitsbewijs bij me,’ siste Charlie.

‘Waar heb je dat voor nodig dan? Gewoon cool zijn. Doe mij maar na.’

Hij trok de bontmuts dieper over zijn ogen en dwong zichzelf zijn schouders niet zo te laten hangen. Zijn pogingen om er volwassen uit te zien bleken er uiteindelijk niet toe te doen, want de uitsmijter tilde Sam van de grond en nam haar in een stevige omhelzing, waarbij zijn gezicht openbrak in een brede, roze grijns. ‘Ik dacht dat we jou vanavond niet meer zouden zien, schatje.’

‘Afspraken, afspraken,’ zei ze. ‘Je kent dat wel.’

‘Wie is die bonenstaak?’ Hij knikte in de richting van Charlie zonder hem aan te kijken.

‘Dit is Charles.’

‘Charles ziet eruit als een stille, met die muts.’

‘Charles is cool. Zeg eens dag, Charles.’

Charlie mompelde iets, maar stak zijn hand niet uit. Hij was sowieso een beetje bang voor zwarte mensen, en al helemaal voor deze man die, als hij daar zin in zou hebben, Charlie als een stukje aanmaakhout op zijn knie doormidden zou kunnen knakken. Als hij überhaupt zwart was, en niet supergebruind of Turks of zoiets, het was moeilijk te zien vanwege al die tatoeages.

‘Zeg,’ zei Sam, die zich dichter naar hem toe boog. ‘Heeft er iemand naar mij gevraagd?’

‘Naar jou?’

‘Ja… heeft iemand je bijvoorbeeld gevraagd of ik er ook was? Een beetje ballerig type? Knappe man? Jaar of dertig? Niet helemaal op zijn plek hier?’ Ze leek te beven, glimmend van de gesmolten sneeuw, hoopvol. Charlie deed zijn best om zijn eigen gezicht uitdrukkingsloos te houden. Laat ze nooit laten merken dat je pijn lijdt, had opa gezegd voordat hij in een DC-10 verdween, een week na de sjivve.

Intussen schemerde er iets van medelijden, iets van weten je vader en moeder wel waar je bent? door het joviale masker van de uitsmijter heen. ‘Ik zou het niet weten, schatje. Ik sta hier vanaf acht uur en zoals ik al zei, ik had niet verwacht jou te zullen zien.’

‘Charlie,’ zei ze, ‘kun jij hier een momentje bij Bullet wachten, dan ga ik eventjes naar binnen om iets uit te zoeken.’ Dus wachtte hij, van de ene voet op de andere wippend, en probeerde zo iets verder uit de buurt van de uitsmijter te raken. Op de gebogen hals van de straatlantaarn zaten duiven in elkaar gedoken. Een vrouw die was gekleed als een mimespeler, en geen make-up nodig had om haar gezicht wit te schminken, kwam de deur uit gewankeld en gleed prompt uit op de gladde stoep. Ze hield maar niet op met lachen en Charlie wilde naar haar toe gaan, maar niemand anders maakte aanstalten. De uitsmijter haalde zijn schouders op, alsof hij wilde zeggen: Wat wou je gaan doen dan?

Goeie vraag. Die zomer waarin Amerika de Bicentennial vierde, de zomer van Sam, was gekomen als een glasblauwe golf die zijn lamlendige leventje met één krachtige zwaai had opgepakt en naar voren gesmeten, met zo’n steile boog dat hij op moest kijken om de kust te kunnen zien. Maar zoals alle golven was ook deze uiteindelijk gebroken en bovendien had hij altijd hoogtevrees gehad. Hij had haar daarna nog één keer gezien, vanaf de passagierskant van de stationcar waarin hij niet meer mocht rijden van zijn moeder. Ze zat in een bushokje in Manhasset. En misschien had ze hem ook wel gezien, maar iets in hem had hem terughoudend gemaakt, en iets had ook haar tegengehouden, het deel van haar waarvan hij nu begreep dat het hier was gebleven, dat gedurfd surfte op de branding, dat de stad uittestte om te zien of die haar aankon. Blijf cool, zei hij tegen zichzelf. Gewoon cool blijven.

‘Charlie, moet je horen,’ zei Sam toen ze terugkwam. ‘Als ik nou even snel heen en weer zou moeten naar de stad, zou jij je dan een uurtje alleen kunnen vermaken?’

Hij zou natuurlijk alles voor haar hebben gedaan. Hij zou Ex Post Facto, of hoe ze zich tegenwoordig ook maar noemden, hebben laten lopen als zij dat had gewild. Maar hoe moest het als zij wilde dat hij niets deed? ‘Wat is dat nou, Sam? Ik dacht dat je oudejaarsavond met mij wilde vieren?’

‘Dat wil ik ook, maar ik zou het heel erg kut vinden als jij de eerste set zou missen en ik moet… er is iets wat ik niet langer uit kan stellen.’ Aan de andere kant van de muur van het pakhuis maakte het gedempte geluid van een drumstel duidelijk dat de ingeblikte muziek vanaf nu werd vervangen door livemuziek. ‘Ze gaan beginnen. Jij redt je wel, toch?’ Ze richtte zich tot de uitsmijter: ‘Bullet, pas jij een beetje op onze Charlie?’

‘Kan hij niet op zichzelf passen dan? Is Charlie soms zwakbegaafd of zo?’

‘Klotezooi,’ zei Charlie, tegen niemand in het bijzonder.

‘Bullet…’

De uitsmijter stak een arm uit en tilde tussen zijn reusachtige duim en wijsvinger de rand van opa’s muts op, zodat Charlie zijn ogen kon zien. ‘Ik maak maar een geintje met je, hoor, ouwe.’

Charlie negeerde hem en concentreerde zich op Sam. ‘Hoe zit het dan met “Ik heb je nodig, Charlie”?’

‘Ik heb je ook nodig, Charlie. Ik ga je nodig hebben. Luister, als ik om elf uur nog niet terug ben, kom dan naar mij toe. Ik zit om kwart voor twaalf op een van de bankjes bij het metrostation in Seventy-Second Street. Weet je dat te vinden?’

‘Natuurlijk weet ik dat te vinden.’ Hij had geen idee waar het was.

‘Hoe het ook loopt, ik zweer je dat we het nieuwe jaar samen zullen inluiden.’ Haar vlakke hand tussen zijn oorlelletje en wang was als een koel zwembad op een snikhete dag. Toen liep ze achteruit weg, en voor de eerste keer sinds het perron van de LIRR leek ze hem ook werkelijk te zien. Ondanks de geheimen die ze duidelijk nog steeds voor hem had, wilde hij haar geloven. Hij wilde geloven dat het mogelijk was dat dit ongetemde, vrije wezen hem nodig had. Maar weg was ze. De uitsmijter, Bullet, zwaaide de deur open. Charlie dacht aan een auto met open deuren die over het parkeerterrein bij school reed en buiten zijn bereik optrok, ook al riepen stemmen vanuit de wagen nog: Kom op, Weisbarger. Stap in. Maar dat was niet echt meer, zoals het ook niet echt was dat hij al met Sam had gezoend, destijds in het souterrain van dat rare huis in East Third Street, maanden geleden. Wat echt was, in het vacuüm dat ze had achtergelaten, was de herinnering aan haar huid tegen zijn huid, en de muziek die nu vanuit de muil van de club daverde.

-

3

ER WAS GEEN DESOLATER PLEK OP AARDE dan een filiaal van Gristedes op oudejaarsavond. Sprietjes slappe peterselie die uit de openingen in de winkelmandjes hingen, troosteloze gekleurde gloeilampen, waarvan eentje grijs was geworden als een afgestorven tand, de oude man met de ziekte van Parkinson voor in de rij bij de kassa, die zijn beurs leegschudde. Het was de laatste plek waar je de balans van je leven wilde opmaken. Sterker nog, het grootste deel van de afgelopen tien jaar was Keith Lamplighter erin geslaagd geen enkele gedachte aan boodschappen te wijden. ’s Ochtends marcheerde hij naar Lamplighter Capital Associates en meestal kwam hij rond deze tijd, een uur of zeven à acht, weer thuis, naar een goed gevulde koelkast, alsof kroppen sla daar gewoon achter de dichte deur waren opgeschoten, had Regan tegen het einde geroepen. ‘Jij weet niet eens waar de supermarkt is.’ Wat onwaar was. Keith wist het wel degelijk. Hij vergat alleen steeds de nummers van de straten. Was het nou tussen Sixty-Fifth Street en Sixty-Fourth? Of Sixty-Fourth en Sixty-Third? Hij was er vaak genoeg langsgelopen, maar de winkel nam geen ruimte in beslag in zijn bewustzijn, zoals het doorkiesnummer van zijn telefoon op kantoor geen ruimte in beslag nam, omdat hij nooit aanleiding had ernaar te bellen. Nu leerde hij de Gristedes kennen zoals je iemand kent op wie je razend bent, namelijk heel persoonlijk en van binnenuit, bedacht hij, terwijl de lade van de kassa rinkelend uit zijn schuilplaats tevoorschijn schoot.

Nee, Regan had, zoals altijd, gelijk gehad. Succes hebben in Amerika was zoiets als methodacting. Je kreeg een duidelijk afgebakend onderwerp waar je je op kon storten, en als je goed genoeg in je rol zat, wist je jezelf van het belang van het betreffende probleem te overtuigen. Ondertussen liepen de acteurs die te licht waren bevonden achter het toneel aan touwen te sjorren, zodat wanneer jij je tot de maan wilde richten, die er ook daadwerkelijk hing. Je maakte jezelf wijs dat jij de enige was die zo hard werkte, zelfs als achter je het toneelgordijn zacht bewoog, als door de snelle, zachte bewegingen van muizen. Hoe vaak had Keith zich de laatste tijd niet voorgenomen aandacht te hebben voor de veelgeplaagde acteurs met een bijrol? Om een beter, meer in de geest van Christus levend iemand te zijn? Maar het was alsof een allergische reactie op de Gristedes hem daarvan weerhield. Er zat iets luguber groens aan het licht, waardoor alles wat het beroerde er ziekelijk uitzag. Misschien was het om de voedingswaren te ontsmetten, om te voorkomen dat microscopisch kleine sporen zich over het oppervlak van Keiths vrijgezelleninkopen – pretzels, hotdogs, cupcakejes – zouden verspreiden voordat hij de supermarkt uit was. Als hij die al ooit uit zou komen.

Nu de oude man die vooraan in de rij had gestaan naar buiten was gesukkeld, stonden er verder alleen nog maar vrouwen in de rij. Ze staarden naar de kleurloze, met gevlekte tegels bedekte vloer of naar de soapsterren in de tijdschriftrekken. Pal voor hem hadden een paar haarsliertjes zich vrijgemaakt uit de doffe paardenstaart van een tienermoeder die alweer zwanger was van haar volgende kind – de haarstijl van iemand die geen tijd had voor een haarstijl. Ze leek het dochtertje dat aan haar loshangende sjaal trok en bedelde om een ‘bounty mama alsjeblieft’ niet te zien. Eventjes dreigde het doek open te gaan en roerde Keiths hart zich… Dat had, ooit, het uiteinde van zijn sjaal kunnen zijn. Dat had zijn hand kunnen zijn die zocht naar het muntje dat hij vast en zeker had kunnen opdiepen als dit zijn dochtertje was geweest. Maar hij had destijds gemeend dat hij belangrijker zaken te doen had, en het meisje leek dat te weten, want toen hij het kind een als medelevend bedoelde glimlach zond, kroop het weg tegen het been van de moeder, die hem aankeek met een blik die overduidelijk zei: ‘Viespeuk.’

Het vergde nog de duur van diverse mensenlevens om de caissière te bereiken. De kassabaas, zouden de kinderen hebben gezegd. Will had later kassabaas willen worden als hij groot was. Dat was toen hij drie of vier jaar was en Regan nog de hele dag bij hem thuis had gezeten, afgezien van wat besognes met de Raad van Bestuur. Ze had gebloosd, al had Keith helemaal geen blijk van afkeuring willen geven. ‘Gisteren zei je iets heel anders, schat. Vertel papa eens wat je gisteren zei.’ Keith voelde iets opwellen vanbinnen. Hij wilde net zo worden als zijn papa! Maar toen Will niet reageerde, zei Regan: ‘Brandweerwagen. Hij wilde brandweerwagen worden.’ Allicht dat hij dat wilde worden, want hoe had hij ook op zijn vierde, of hoe oud hij maar was, kunnen begrijpen wat een financieel consulent deed? Keith begreep het zelf niet eens, naar zou blijken. Maar het zou een van die momentjes worden, een van die huiselijke momentjes die hij achter het gordijn had laten glippen terwijl hij in de schijnwerpers druk bezig was met slagen. En nu, terwijl hij serieus zijn best deed de blik te vangen van de norse tiener die zijn boodschappen aansloeg en zichzelf voor te houden dat zij net zo echt was als hijzelf, deed hij het weer. Dacht hij weer alleen aan zichzelf, aan hoe hij moest komen waar hij heen moest. En aan dat hij nu te laat zou komen.

EERLIJK GEZEGD had hij de hele tijd gezocht naar een smoes om onder het jaarlijkse gala van de Hamilton-Sweeneys uit te kunnen. Oom Amory had zijn uitnodiging persoonlijk ondertekend, maar zelfs de vijf minuutjes durende intermezzi waarin hij en Regan elkaar troffen om de kinderen aan elkaar over te dragen waren ondraaglijk, en hoewel het te midden van een paar honderd gasten best mogelijk zou moeten zijn om elkaar te ontlopen, wist hij dat dat nooit zou gebeuren. Regan zou in zijn buurt blijven, ogenschijnlijk omdat ze allebei volwassen mensen waren die zich als zodanig dienden te gedragen, maar in feite als een vorm van zelfkastijding. Hij was de laatste tijd gaan begrijpen dat ze al een hele tijd aan zelfkastijding had gedaan.

Al had hij, nu ze naar Brooklyn was verhuisd, en Will en Cate had meegenomen, het gevoel dat ook hij gestraft werd. Hij zwierf door hun oude appartement als een geestverschijning die niet bij machte was iets te veranderen aan wat hij zag. Omdat haar helft van de boeken weg was, was wat er was overgebleven in zielige stapeltjes in de kast neergezakt of op de grond gevallen. Ze had ook de lampen meegenomen, en haar honderdduizend ingelijste foto’s. Soms hoorde hij ’s nachts in het donker denkbeeldige kinderen op hun sokken door de gangen glijden. Ze hadden hier nog steeds kunnen wonen als Regan er uiteindelijk niet achter was gekomen dat hij zijn minnares een keer mee naar hun appartement had genomen. Het was het enige dat hij had weggelaten toen hij alles had opgebiecht, omdat hij wist hoeveel pijn het haar zou doen. (Nou ja, en haar leeftijd dan. En haar naam.)

Hij had gezworen dat hij Samantha hier nooit meer mee naartoe zou nemen, en sinds hij de relatie had beëindigd had hij haar telefoontjes niet meer beantwoord. Maar toen had ze hem, eerder die week, op zijn werk weten te bereiken. Ze was op de een of andere manier achter het nummer gekomen, het nummer dat hij zelf niet kende. Ze zou op oudejaarsavond naar de stad komen en of ze elkaar ergens konden treffen. Hij had onwillekeurig een soort hulpeloze erectie gekregen bij de gedachte aan haar, of aan de schim van haar, neerknielend op de bank in haar witte katoenen slipje, met de ellebogen steunend op de leuning, hem over haar schouder aankijkend, alsof ze hem wilde uitdagen. ‘We moeten praten,’ had ze gezegd. ‘Ik ben niet zwanger, dus daar hoef je niet over in te zitten. Maar het is belangrijk.’ Hij had gezegd dat zijn schoonfamilie hem op het gala verwachtte. Dat was formeel gezien waar, en ingeval ze dacht dat ze zijn leven had verwoest, wilde hij dat ze goed begreep dat dat niet zo was. Maar misschien, had hij eraan toegevoegd, had hij eerder op de avond wel even een gaatje, mits ze elkaar ergens in een openbare gelegenheid zouden ontmoeten. ‘Maak je geen zorgen, Keith,’ had ze gezegd. ‘Zo onweerstaanbaar ben je niet. En ik neem een vriend mee.’ En dus was er afgesproken dat ze elkaar om halftien zouden treffen in een nachtclub in de binnenstad, die The Vault heette.

DE KOUDE AVONDLUCHT haalde hem weer uit zijn mijmeringen. De geluiden op de brede straat werden gedempt door de eerste sneeuw. Hij bleef even staan om de sfeer in zich op te nemen en te luisteren naar het minutieuze getik van de vlokken die neerkwamen op de plastic boodschappentas die tegen zijn heup hing. Een eind verderop was een figuur met een winkelwagentje het zebrapad op gescharreld. Het voetgangerslicht stond op rood, en dat straalde af op de sneeuw. Keith zag vanuit noordelijke richting een school taxi’s naderen, die vaart maakten omdat ze heuvelafwaarts reden. Hadden die taxichauffeurs wel voldoende zicht in dit weer?

Hij bereikte de gestrande winkelbezoeker net op tijd om hem veilig naar de stoeprand aan de overkant te kunnen loodsen. Het was de oude man uit de supermarkt, een kaal mannetje met een vuile visserspet op. ‘Jezus. U moet wel een beetje oppassen,’ zei Keith. De man keek knipperend door dikke brillenglazen naar hem op, met natte, niet-begrijpende ogen, als die van een boerderijdier. Hij zei iets, met een piepstemmetje, het klonk Spaans, maar alle medeklinkers sneuvelden op zijn tandvlees. Keith betrapte zichzelf erop dat hij op halve snelheid antwoordde en met een accent, alsof zijn Engels daardoor gemakkelijker te begrijpen zou zijn. Uiteindelijk wist hij met behulp van een lachwekkende pantomime, waarbij veel werd gewezen en allerlei vingers werden opgestoken, vast te stellen dat de man enkele straten verderop woonde.

Het bleek in werkelijkheid een flink stuk verder te zijn. De oude man was duidelijk in staat tot voorwaartse beweging, maar aan de arm van Keith, en met een aangroeiend sneeuwdek, verplaatste hij zich slechts met kleine, verbeten schuifelstapjes. Het kostte tien minuten om de eerste honderd meter af te leggen en Fifty-Ninth Street oversteken duurde nog langer. Keith vroeg zich af of hij de man niet juist de stuipen op het lijf joeg, in plaats van dat hij hem hielp. En of de man misschien dacht dat hij werd ontvoerd. Hij deed een stilzwijgend beroep op voorbijgangers om hem te helpen, maar die moesten naar hun eigen afspraken en omdat ze begrepen waarmee hij hun wilde opzadelen deden ze net of ze hem niet zagen. Het was duidelijk dat God wilde dat Keith de verantwoordelijkheid voor de oude man op zich nam.

Tegen de tijd dat ze het niemandsland ten oosten van Grand Central Station hadden bereikt waren Keiths blote handen ijsklompen en dreigde zijn met smeltwater volgelopen boodschappentas te scheuren. Hij had geen idee hoe laat het was. Samantha had het wachten misschien al opgegeven. Ten slotte bleef de oude man stilstaan voor een vervallen gebouw. ‘Hier?’ zei Keith. ‘Woont u hier? Uu hierr woonen? Domicilia? La casa?’ Voorzichtig liet hij de mouw los. De man zakte tegen de spijlen van het hekje dat de vuilnisemmers beschermde tegen waar vuilnisemmers ook maar tegen beschermd moeten worden. Zijn handen kromden zich om de spijlen. ‘Deeg alle ier,’ zei hij, althans zo klonk het, en hij likte spuugbelletjes van zijn lippen.

Keith schudde een griezelig gevoel dat hij dit eerder had gezien van zich af en zei: ‘Kom maar gauw, meneer. U moet naar binnen.’

Maar de man weigerde los te laten. ‘Dee galle hier,’ hield hij vol. Of was het een vraag? Hij keek met angstig opengesperde ogen langs Keith. Een snorder slipte over de besneeuwde straat. Koppige ouwe vent. Keith liet de man even voor wat hij was en ging eens in de entreehal kijken, in de hoop daar iemand te vinden die de man kende en hem binnen zou laten, aangenomen dat dit de juiste flat was. Hij zag een tapijt vol brandgaten, stapels vergeelde telefoonboeken tegen een muur, een liftlampje dat was blijven steken op de vier, maar geen mensen. Je kon een seniele oude man toch moeilijk aan zijn lot overlaten.

Ineens herinnerde hij zich, uit het niets, dat hij voor Will een keer voor de kerst een exemplaar van Duizend-en-een-nacht had gekocht. Of beter gezegd dat Regan het namens hem had gekocht. Geplastificeerd omslag, geaquarelleerde illustraties, de geur van bindlijm. Soms, als hij niet te laat thuiskwam, las hij er Will wel eens uit voor. Het verhaal waar Will keer op keer om vroeg ging over een oude man die een reiziger vroeg om hem naar de overkant van een rivier te dragen. Toen hij eenmaal op de rug van de reiziger zat, weigerde de man nog los te laten. Will leek daar geen probleem mee te hebben, maar Keith vond het griezelig, met name de bijbehorende illustratie, waarop je de bleke blauwige huid van de oude man zag, en diens pezige benen die de lucht uit de borstkas van zijn weldoener, inmiddels zijn slaaf, persten. Een allegorie van het vaderschap wellicht, of van de romantische liefde. Hij kon zich ook niet herinneren hoe de ban uiteindelijk gebroken werd, want in een verhaal wordt elke vervloeking uiteindelijk verbroken. Gold dat alleen maar voor verhalen?

Als bij toverslag stond er een jonge vrouw naast hem, uit de witte neerslag tevoorschijn gekomen. Ze had volle lippen, was Dominicaans of Porto Ricaans, en droeg een kort rokje en netkousen, wat weinig kon helpen tegen de kou. ‘Isidor,’ zei ze, ‘kwajongen die je bent.’ Ze maakte de oude man met zachte hand los van het hekje, zoals je dat met een roos zou doen bij een pergola. ‘Je hebt deze aardige meneer weer ouderwets in de veiling genomen, hè?’ Vanaf waar Keith stond leek het beven van de oude man op triomfantelijk knikken. Ze wendde zich tot Keith. Hij zag nu dat ze helemaal niet zo jong was – ze was waarschijnlijk van zijn eigen leeftijd – maar zo dik besmeerd met rouge en mascara dat ze er bijvoorbeeld in de koplampen van een langsrijdende auto zou uitzien als een figurant in een pornofilm. De vetrol die tussen haar ceintuur en haar parka naar buiten stulpte, als restmateriaal dat na haar constructie nog over was geweest, versterkte zijn tedere gevoelens voor haar alleen maar. ‘Hij speelt dat spelletje soms met mensen. Ik weet niet waarom. Hij kan prima lopen.’ Ze keken toe hoe de oude man als op klompvoeten naar de voordeur van het gebouw schuifelde. Een geverfde nagel draaide een rondje om een oor. ‘La locura.’ Waarna ze, na Keith nog een laatste keer te hebben gemonsterd, heupwiegend naar de straathoek verdween.

Terwijl hij haar zag weglopen, werd Keith zich ineens bewust van de ironie van het geval. Hij kende deze straat. Daar op de hoek had je de striptent Lickety Splitz. En vlak daarnaast stond het hotel waar je kamers kon huren per uur, en waar hij Samantha altijd mee naartoe had genomen. Voor de deur stonden gogogirls die even vrij hadden te kletsen met travestietenhoeren die van Third Avenue kwamen. Hij kneep zijn ogen halfdicht tegen de sneeuw. Iets in hem liep leeg. Downtown, uptown, wat had het voor zin om te proberen ergens toe te besluiten? Hij dumpte zijn tas met boodschappen in een van de gebutste vuilnisemmers en ging de stripper achterna. Het was, zei hij tegen zichzelf, alsof de beslissing voor hem genomen was. Alsof het niet zijn eigen verstand was dat hem zei dat elk pad dat wegvoerde van zijn zonden, hem er dieper in verzeild deed raken. Het geluid van het overal om hem heen vallende wit was als het geluid van voetstappen achter een wandtapijt, of dat van een heel bescheiden keellachje, zo niet van God de Vader, dan misschien van een van Zijn engelen, aartsengelen, overheden, tronen, heerschappijen, machten, serafijnen, hij had ze als koorknaap in Stamford allemaal uit zijn hoofd gekend. Wat was de laatste? Een vogel vloog met een boog hoog over hem heen, van dak naar dak. O ja, de cherubijn, de cupido, het lachende jongetje.

-

4

MAAR WAT HAD HIJ DAAR ÜBERHAUPT te zoeken gehad? Waarom op die dag, op dat tijdstip? (En daarachter, als een vaag, eeuwigspelend windorgel: waarom ik en niet helemaal niets?) Niet lang daarna zou William Hamilton-Sweeney alle reden hebben zich deze vragen nogmaals te stellen. Op het moment zelf zou hij echter hebben gezegd dat hij naar Grand Central Station was gegaan om precies dezelfde reden die hij Mercer had gegeven, namelijk om alleen te zijn. Al jaren ging hij daarnaartoe als hij al dan niet moest nadenken, of al dan niet iets moest doen aan de zaken waar hij al dan niet over nadacht. Toegegeven, daar was ook alle architectonische poespas die hem in zijn jonge jaren met ontzag had vervuld: de bogen, de lamphouders, de gewelfde blauwe zodiak in het midden van alles, waar duiven nestelden tussen de sterren. Maar roetaanslag had de kleuren sindsdien allang verdoft en reclame had de belijning verpest. Wat gebleven was, was het gevoel dat het leven van een enkeling in die hele mensendrom versmalde tot iets nietigs. De nabijheid van het veertig verdiepingen tellende kantoorgebouw dat de familienaam droeg had ooit de kans op een schandaal, of medelijden, opgeroepen, maar geen enkele naar een van de voorsteden reizende onderknuppel van zijn vader die hij eventueel op zijn weg omhoog vanaf het lagergelegen metroperron zou tegenkomen, zou zijn ogen van het bord met vertrektijden hebben afgewend alvorens zich verder te haasten. En met de jaren was Williams anonieme bestaan hier alleen maar levendiger en vollediger geworden. In de kringen waarin hij zich nu bewoog (voor zover hij zich nog in kringen bewoog) stond je, althans ten oosten van Eighth Avenue, ten noorden van Fourteenth Street begeven gelijk aan over de rand van de aarde varen.

Hij stond in de buurt van een trap en wachtte, om te voelen hoe sterk de verloochening met de envelop hem had aangegrepen. De herinnering aan de smekende blik van Mercer dreigde te versmelten met herinneringen aan zijn moeder, maar toen deed hij wat een tekenleraar hem ooit had geleerd en liet zichzelf vervloeien met de wereld en zijn ogen vergeten wat ze zouden behoren te zien. Je bent wat je waarneemt. Hij nam broekspijpen waar waarop vuile vegen van roltrappen te zien waren. Deuren op straatniveau die openwaaiden en het belgerinkel van kerstmannen van het Leger des Heils binnenlieten. Gulden stofdeeltjes die door plakken droef avondlicht filterden, de papierpulp, sigarettenas en huidschilfers van Amerikanen. De drukte was zo ongeveer wat je zou verwachten op een feestdag, maar zelfs die had een illusoir soort karakter. Eigenlijk waren al die sneue consumenten die zich met hun op het laatste moment gedane kerstinkopen voorbij haastten allang thuis in Westchester en zaten ze met badslippers aan hun voeten naar de brandende kersthaard te kijken. Alleen een enkele, zeldzame ziel, bedacht William, was ooit werkelijk híér, toen uit de gewelfde doorgang die naar het perron van lijn 7 leidde een plompe punker genaamd Solomon Grungy kwam aangesjokt.

Ook zonder de veiligheidsspelden, het oogverblindend witte ijshockeyshirt of de enorme sporttas over zijn schouder, zou hij moeilijk over het hoofd te zien zijn geweest. Hij was twee meter lang en zag er bleker uit dan anders. Zijn bovenlip was opgetrokken als bij een konijn. Met enige opluchting zag William dat zijn ogen nog op de grond gericht waren. Maar ineens, alsof ze gevaar voelden, waren ze dat niet meer. Net doen of hij hem niet zag zou volstrekt ongeloofwaardig zijn. De wereld zou er een stuk eenvoudiger op worden als mensen er gewoon openlijk voor zouden uitkomen dat ze de pest aan elkaar hadden! Aan de andere kant was dit niet die wereld. En William geloofde, ideeën over utopia’s daargelaten, wel degelijk in beleefdheid. ‘Sol!’ zei hij, moeizaam proberend iets van warmte in zijn stem te leggen.

‘Billy.’

‘Van alle stationshallen in de wereld…’ Sol keek al of hij ergens een uitgang zag, hetgeen betekende dat William hier in het voordeel was. Ook wat betreft het shirt met het logo van de New York Rangers stond Sol op achterstand. Sol was immers een fanatiek punker, met een kaalgeschoren kop, overal piercings en tatoeages (was dat een nieuwe, daar in zijn hals?) en zou uit principe tegen alle teamsporten (= fascisme) moeten zijn. Maar toen bedacht William wat hij zelf aanhad, die belachelijke jas die onder het lopen over de grond sleepte. Dit zou vrijwel zeker worden overgebriefd aan zijn voormalige kwelduivel Nicky Chaos, bij wie Sol diende als schildknaap, opperschenker en avatar tegelijk. De kunst was om het initiatief te houden, om te voorkomen dat Sol iets zou merken. ‘Beetje laat met je inkopen?’

‘Wat? O.’ Sol keek naar de sporttas alsof die een of ander roofdier was dat plotseling voor zijn neus uit een boom was gesprongen. ‘Nee, eh… ijshockeytraining. De dichtstbijzijnde gratis ijshal is helemaal in Queens.’

‘Op eerste kerstdag? Ik wist helemaal niet dat je ijshockeyde.’

‘Nou, wel dus.’ Voor snedige antwoorden was je bij Solomon Grungy aan het verkeerde adres.

‘Er heeft inderdaad altijd al een doorzetter in jou gezeten,’ zei William. ‘Vergeet alleen niet die piercings uit te doen voor je gaat spelen.’ Geen reactie. ‘Maar hoe gaat het verder? En met Nicky?’

Nu raakte Sol wat geprikkeld. Waarom ging iedereen er altijd van uit dat hij wist hoe het met Nicky ging?

‘Ik toon belangstelling. Ik vraag alleen maar wat jullie zoal uitvoeren, los van de band.’

‘Er zijn ook mensen die moeten werken.’

‘Ik kan me niet herinneren dat Nicky tot die categorie behoort. Ik heb gehoord dat hij tegenwoordig probeert te schilderen.’

‘Typisch iets voor jou, Billy, om te doen alsof schilderen er nog toe doet, terwijl de wereld om je heen naar de kloten gaat.’ Pas nu hij terugviel op Nicky’s stokpaardje over kunst tegenover cultuur, leek Sol wat te ontspannen. Je kon zelfs langzaam iets van berekening over zijn gezicht zien trekken, waar dat bij de meeste mensen in een flits zou zijn gebeurd. ‘Maar volgens mij heeft Nicky geprobeerd contact met je te zoeken. We zijn namelijk bezig de band weer bij elkaar te brengen.’

‘Maak dat de kat wijs.’

Vanaf de eerste snik was Ex Post Facto Williams kindje geweest. Nou ja, van hem en Venus de Nylon samen dan. Uit hun droom was het in die wazige zomer van 1973 ontstaan. William had in allerijl een beginselverklaring en een paar songs op papier gezet, ze hadden een paar vrienden ingeschakeld voor de ritmesectie, Venus had op een vlooienmarkt een partij oude bowlingtenues opgeduikeld en die dusdanig vermaakt dat ze er paramilitair uitzagen, en ze hadden die aangetrokken toen ze naar de nachtclub gingen waar een Hell’s Angel die bij William in het gebouw woonde soms als portier werkte. Ze hadden die eerste optredens als viertal gedaan. Pas nadat ze een plaat hadden uitgebracht was Nicky Chaos op het toneel verschenen. Die was blijven volhouden dat hun sound om een tweede gitaar vroeg, al klonk Nastanovich, op bas, vergeleken met Nicky als de heilige Charlie Mingus. Nee, Nicky wilde gitaar spelen omdat William gitaar speelde, en schilderen omdat hij schilderde. Soms leek het alsof Nicky Chaos er vooral op uit was meer William te zijn dan William zelf, terwijl William juist uit alle macht probeerde iets anders te worden. Sol slingerde de tas weer over zijn schouder en keek gekweld. ‘Het is echt zo. Nicky heeft een optreden geregeld voor oudejaarsavond, een comeback.’

‘Waarom in godsnaam? Jullie hebben welgeteld nul van de oorspronkelijke leden van de band.’

‘We hebben zelfs een echte versterker voor mij dit keer.’

Vermoedelijk jatwerk, Sol kennende. Net als dat ijshockeytenue, dat er verdacht smetteloos uitzag, gegeven alle modder op zijn schoenen en de rouwranden onder zijn nagels.

‘En we hebben Big Mike.’

Aha. Dus ze hadden ook zijn drummer gejat. En als ze Big Mike hadden, wie zou hen dan verder nog in de weg kunnen staan? Venus had haar handen ervan af getrokken en Nastanovich verkeerde niet langer in een positie dat hij bezwaar kon maken. Ineens kon William zich niet meer herinneren waaraan hij zich nog probeerde vast te houden. Toch bracht Nicky’s gebruikelijke onverschilligheid jegens anderen de innerlijke autocraat in hem naar boven. ‘Nou ja, zolang jullie het uithangbord maar niet gebruiken.’

‘Wat?’

‘Zeg maar tegen hem dat hij Big Mike mag hebben, maar niet de naam, Ex Post Facto. Die is van mij.’

‘Maar we hebben de naam nodig, man. Hoe denk je dat we anders een optreden in The Vault hebben kunnen krijgen?’

‘Jullie bedenken vast wel wat. Nicky kon altijd al goed lullen.’

Even was er sprake van een zekere hulpeloosheid, een beroep op een broederband die eigenlijk nooit had bestaan. ‘Je moet maar naar ons komen luisteren. Het zou je nog wel eens kunnen verbazen.’

‘Misschien doe ik dat wel, ja. Maar ho eens even… mis jij niet iets?’

‘Huh?’

‘Je stick.’ Hij wees naar de plek op Sols forse schouder waar een ijshockeystick op zou moeten hebben rusten. Zijn ritselende jas moest bol hebben gestaan van de statische elektriciteit, want er schoot een vonk tussen hen over, onhoorbaar te midden van het rumoer in de stationshal. En het was vreemd te merken hoe de tijd leek te vertragen. Hoe, toen Sol letterlijk een verschrikt sprongetje maakte, de angst William aanstaarde vanachter zijn krijtwitte gezicht. Toen dwong hij die terug in een facsimile van de welbekende, schampere Grungy-blik.

‘Ik heb hem kapotgeslagen op de kop van een kerel die me irriteerde.’

‘Vast,’ zei William. ‘Nou, tot ziens dan maar.’ En na dat te hebben beaamd – op oudejaarsavond misschien? – repte Sol zich naar lijn 6.

Die kutfeestdagen ook, dacht William. Zogenaamd gelegenheden om je leven te overdenken, maar hoe moest je dat doen als andere mensen je steeds terugtrokken naar wie je vroeger was? Zelfs nu wist hij bijvoorbeeld al dat hij zijn nieuwsgierigheid naar wat Nicky Chaos in zijn schild voerde niet zou kunnen bedwingen, zoals hij ook wist dat hij over een paar minuten weer bij de ondergrondse toiletten zou zijn, op zoek naar de diverse vormen van zalige ontlading die daar wachtten. In alle eerlijkheid was dat waarschijnlijk waarom hij hier überhaupt heen was gegaan. Maar wat had Sol Grungy, als je die ijshockeyflauwekul liet voor wat hij was, er eigenlijk te zoeken?

-

5

MERCER ORDENDE HET SCHAMELE STAPELTJE manuscriptpagina’s, legde het omgekeerd op het bijzettafeltje en draaide een vel A4-papier in de nieuwe IBM Selectric, die hem verwijtend leek toe te zoemen. Een halfjaar lang had hij William nu al willen laten geloven dat dit een min of meer dagelijks ritueel was. Wanneer hij thuiskwam van school en William in de Bronx was om zich aan zijn eigen magnum opus – een tweeluik genaamd Bewijsstukken I en II – te wijden was dat geen probleem, want dan kon Mercer de tijd benutten om in de wijngaard van deze roman te zwoegen. En als Mercer dan later onder het avondeten weigerde de voortgang van die dag te bespreken was dat omdat hij nu eenmaal nooit details losliet, en niet omdat die details helemaal niet bestonden. Hij ging heus om de zoveel tijd achter de krakkemikkige Olivetti zitten, net als vroeger in Altana. Maar meestentijds lag hij languit op de slaapbank met een stukgelezen boek van Proust. Met een writer’s block, had hij steeds gedacht. Maar had een writer’s block de goede Marcel ooit weerhouden? Waarschijnlijk was het gewoon een synoniem voor onvermogen om aan het werk te gaan, en zou hij, zodra hij deze maagdelijke toetsen beroerde, merken dat zijn cerebellum in vuur en vlam werd gezet, en zouden laaiende letters door zijn vingers omlaag vonken en het papier schroeien. Tegen de tijd dat William terugkwam, zou er zich een kerstwonder hebben voltrokken, zou het bedrog voorgoed zijn uitgebannen en zouden maanden van daadloosheid zijn getranssubstantieerd tot kunst.

Maar dingen verliepen nu eenmaal niet zoals in romans, en er kwam nog steeds niets. Het laatste daglicht kroop als een rouwstoet over de tweedehands meubels, het affiche van Gentlemen Prefer Blondes, de cyperse kat die zich als een odalisk op de Magnavox-tv met de twee voelsprieten had neergevlijd, het op maat gesneden linoleum in de kitchenette, het spiegeltje dat achter de gootsteen was geplaatst omdat de badkamer zich in de gang bevond en door de hele verdieping werd gebruikt (nog zo’n onhandige erfenis uit de tijd dat het gebouw nog een fabriek was). De stoffelijke resten van het kerstdiner, die nog eens verdubbeld werden in de spiegel, leken wel uitgestald in het museum van zijn persoonlijke mislukkingen.

Het tekende de indirecte aard van Mercers afgeleid zijn – een afgeleid zijn binnen zijn afleiding – dat hij pas hoorde dat iemand de trap op was gekomen toen de deurknop begon te rammelen. Omdat de avond inmiddels was gevallen, was degene die binnen trachtte te komen niet meer dan een silhouet tegen het matglas, en er was iets vreemds aan de houding van dat silhouet. Was het een doorgedraaide junk die met een mes in het slot stond te peuteren? Een volbloed blank lid van het buurtpreventieteam dat vastbesloten was eigenhandig de buurt weer onveilig te maken? Het was William. En toen het hem gelukt was de deur open te krijgen en hij het plafondlicht had aangeknipt, bleek zijn lip te zijn gebarsten en zijn rechteroog zo gezwollen dat het dichtzat. Onder de chesterfield die over zijn schouders hing zat zijn rechterarm in een soort provisorische mitella tegen zijn tors gesnoerd. In de duizelige microseconde voordat hij opsprong, verkeerde Mercer in het niemandsland tussen heden en verleden, eros en philia.

‘Jezus christus, William, wat is er met jou gebeurd?’

‘Het is niks.’ Zijn stem kwam van ergens hoog in zijn borstkas, van een plek waarvan Mercer het bestaan nooit had vermoed. William keek weg toen Mercer hem van dichtbij onderzoekend bekeek.

‘Jezus! Dat is helemaal niet niks!’

‘Niet overdrijven. Het is gewoon een kneuzing. Dat geneest wel.’

Mercer zocht al tussen zijn scheerspullen naar de jodium, waar mama altijd bij zwoer als C.L. weer eens binnenkwam in zo’n staat als deze. Het loon der zonde. Hij zette William op de slaapbank en knikte de lamp met verstelbare hals omlaag. Hij bracht Williams gezicht naar het licht en veegde met zijn duim het klittende haar opzij. Op zijn voorhoofd zat een tweede wond, plus een blauwe plek zo groot als een vuist, net als op zijn arm. ‘Je wilt me zeker niet vertellen wat er gebeurd is?’

William zag bleek. En beefde licht. ‘Doe me een lol, Mercer. Ik ben gewoon van een trap gevallen.’

De kans was groter dat iemand had geprobeerd zijn portemonnee te stelen. William plaagde Mercer graag met diens ‘angst voor de zwarte’, maar die ene keer dat Mercer zich had laten meetronen tot voorbij 110th Street – voor karbonades bij Sylvia’s, gevolgd door Patti LaBelle in de Apollo – had de armoede hun huidige woonomstandigheden zowaar weelderig doen lijken. Sereen ogende zwervers die zichzelf zaten te krabben in portieken en hem opnamen alsof hij een soort verrader was… Hij bette de wond zachtjes met de jodium. William zoog sissend zijn adem naar binnen. ‘Au!’

‘Daar heb je om gevraagd, snoes, als je me zo laat schrikken. Stil blijven zitten.’

DIE AVOND, ja die hele laatste week van 1976, vertikte William het om naar een dokter te gaan. Typisch William, vond Mercer. Heimelijk had hij echter altijd bewondering gehad voor de onafhankelijke instelling van zijn geliefde, voor de glimlach die hij zelfs tijdens de meest verhitte discussies aan tafel met vrienden wist te bewaren, en de morsecode die zijn hand onder de witte zoom van het tafelkleed in Mercers dijbeen leek te drukken, de houding van heimelijk vrijgesteld te zijn. Zo te leven als hij deed, was zoiets als de kant van de maan zien die zich doorgaans voor ons schuilhield. En terwijl hij Williams wonden verzorgde – blauw oog, pijnlijke kaak, een kneuzing die hij zelf als ‘licht’ beoordeelde – kreeg Mercer opnieuw het gevoel dat William, als hij alles goed deed, uiteindelijk op hém zou gaan leunen. Hij verplaatste de tv naar de slaaphoek. Hij kookte altijd uitgebreid en zei er niets van als William zich niettemin volvrat met repen. Tegen al zijn natuurlijke neigingen in hoorde hij William niet verder uit over wat er was voorgevallen. En toen William op oudejaarsdag uiteindelijk zei dat hij gek werd van het stilzitten en een paar uur in zijn atelier moest gaan werken, slikte Mercer zijn bezwaren in en dreef hem zachtjes de deur uit.

Zodra hij alleen was, ruimde Mercer de klaptafel zo veel mogelijk leeg en haalde de kleine, ingekorte strijkplank tevoorschijn. Uit de hangkast bij de deur pakte hij Williams smoking en zijn eigen nette pak, het pak waarin hij destijds naar de stad was gekomen en waarin hij er, besefte hij nu, uitzag als een verzekeringsagent. Hij had een tafeltje gereserveerd voor negen uur, in de kleine deconstructivistische bistro downtown waar het William de afgelopen zomer zo goed was bevallen. En misschien konden ze daarna uitgaan, gewoon met hun tweeën. Het was zeker lang geleden dat ze hadden gedanst. Hij ging de kreukels systematisch te lijf en legde de jasjes vervolgens op de sprei. Het jasje van Williams smoking en zijn eigen tamme bruine jasje, die elkaar net aanraakten aan het eind van de mouwen, waar hun handen zouden hebben gezeten, zagen eruit als de kleren van papieren aankleedpoppen. Maar toen de telefoon ging, wist hij al voordat hij opnam wie het was. ‘Waar zit je?’ vroeg hij onwillekeurig. ‘Het is bijna acht uur.’

Van plan veranderd, zei William. Had hij al verteld dat hij onlangs een oude bekende was tegengekomen die hem had verteld dat Nicky en de anderen vanavond voor het eerst optraden met hun nieuwe band? Het betaamde hem, zo had hij besloten, om met eigen ogen vast te stellen dat het een complete ramp was. ‘Je moet ook komen. Het wordt net zoiets als de crash van de Hindenburg.’ Achter hem klonken stemmen.

‘Zo te horen ben je al in gezelschap.’

‘Ik sta in een telefooncel, Mercer. Een Chinese vrouw probeert me sigaretten te verkopen vanuit een bestelwagen.’ Er klonk een gedempt geluid en hij hoorde William daadwerkelijk, op enige afstand van de hoorn ‘Nee, nee, dank u’ zeggen. ‘Maar inderdaad, het leek me wel leuk als we een paar mensen zouden treffen bij het optreden. Je hoeft niet te betalen, hoor. Bullet doet de deur.’

‘Ik vind Bullet eng, William.’

‘Ik wil het niet missen. Ik moet met eigen ogen zien hoe erg die wanvertoning is.’

‘Dat snap ik, maar vanwege je arm die nog moet genezen, dacht ik dat…’

‘Het is punkrock, Merce. Kom maar gewoon in je ouwe kloffie.’

Er was een piek in het achtergrondgeluid. Op een tv of radio leek iets aangeprezen te worden, maar wat precies ging verloren in de kilometers draadverbinding. Zien op afstand. Horen op afstand. Iemand die zo dichtbij was dat hij zelfs de reclameboodschappen kon overstemmen lachte of hoestte. Voor het eerst was Mercer zich ervan bewust dat hij de gedachte toeliet dat William mogelijk vreemdging. ‘Weet je, ik voel me eigenlijk niet helemaal lekker.’

‘Waar heb je het over?’

‘Pijntjes hier en daar. Grieperig.’ Dat was te veel detail. Waar het bij liegen om ging, had hij gemerkt, was niet de indruk wekken dat je iemand met alle geweld wilde overtuigen. Maar hij wilde juist dat William het smoesje aanvoelde, en dat hij naar huis zou komen om hem erop aan te spreken. De seconde die verstreek was lang genoeg om Mercer te doen beseffen dat hij dat niet ging doen. Zijn stem werd ongeveinsd schor. ‘Moet je je niet ten minste even verkleden?’

‘Ga toch lekker mee, snoes. Even uit de sleur.’

‘Ik zeg toch net dat ik me niet lekker voel? Ik moet rusten.’

De stilte die volgde was hoorbaar, de verbinding pikte hem op en vervormde hem tot een geluid, een vaag, wollig gezoem. ‘Nou, blijf maar niet op tot ik thuiskom. We zouden het wel eens laat kunnen maken.’

‘Wie zijn “we”?’

‘Zorg goed voor jezelf, Merce. Veel drinken. Tot volgend jaar.’ En met een hernieuwde uitbarsting van lawaai – vrijwel zeker gelach – kwam het telefoongesprek ten einde, waarna er alleen nog een kiestoon klonk.

Mercer liep terug naar de slaaphoek waar de bij elkaar gelegde jasjes lagen. Het was de bedoeling geweest dat William een soort paradijselijk prieeltje zou aantreffen, maar nu was dat toekomstbeeld wreed verstoord, en het enige wat hij zag toen hij zijn bril opzette, was hoe jong hij er in de spiegel aan de wand uitzag. Niet zozeer op een sexy, androgyne manier jong, zoals in die tijd de mode was, maar eerder, in alle eerlijkheid, naïef. Zijn zachte buik, waarvan de donkere huid scherp afstak tegen het witte elastiek van zijn onderbroek. Hij was er altijd van uitgegaan dat de schaamte die hem soms parten speelde wanneer hij zich in het openbaar met William vertoonde, voortkwam uit… nou ja, hun geaardheid. Maar nu vroeg hij zich af of het niet meer kwam doordat hij bang was dat het louter dit, zijn zwartheid, was die William zag als hij naar hem keek. Dat mensen zouden denken dat hij een soort jachttrofee was. Hun beste momenten samen hadden ze hier beleefd, in dit flatje, waar ze voor niemand anders dan elkaar hun beste beentje hadden voorgezet, dromen naverteld, gescrabbeld, naar sportwedstrijden gekeken (William) of die gedoogd (Mercer). Achter hem in de spiegel was de verdorde kerstboom te zien. En op de radiator die vervloekte envelop.

Hij had hem sinds de kerst niet meer aangeraakt, maar nu nam hij hem op. Het ding was roomblank en dicht generfd, en rook, te midden van de kattenbakgeuren die in hun flatje hingen, naar iets wat zo kostbaar was dat je het alleen maar in boeken tegenkwam: mirre mogelijk, of alruin. Het strijkijzer was nog heet genoeg om hem open te kunnen stomen. De kaart was, zoals hij verwacht had, een uitnodiging. De rijkelijk geblazoende Goulds waren de woorden waarmee William, zijn stiefmoeder en -oom, de enige keer dat hij die genoemd had, had getypeerd. Dat was in de week geweest waarin Mercer had ontdekt dat hij daadwerkelijk de erfgenaam van de familie Hamilton-Sweeney was, zij het onterfd. Een golfclub klimmend over een veld van azuur. Hij schreef het adres over en plakte de envelop weer dicht. Op het houten bijzettafeltje, dat de vorm had van een spoel, had William een fles korenwijn laten staan, een drank waar Mercer altijd literaire connotaties bij voelde, connotaties in de zin van Robert Burns via J.D. Salinger. Hij nam een verkennend slokje, en toen nog eentje. Hij kon geen van de veelgeroemde ervaringen van zachtheid en verfijning melden. Geleidelijk aan voelde hij echter wel dat zich een harnas van grimmige vastberadenheid om hem heen sloot.

Hij perste zich in de smoking van zijn geliefde en trok de chesterfieldjas aan die William thuis had gelaten ten faveure van zijn motorjack, bijna alsof hij alles van tevoren geweten had. Mercer wond Williams vlinderdasje om zijn hand en wilde ergens dat dat pijn zou doen. Nam nog een slokje. Toen de figuur in de spiegel er genoeg als een vreemde uitzag, liep hij snel de trap af, voordat hij van gedachten zou veranderen. In het donker nog een taxi proberen te vinden in Hell’s Kitchen was onbegonnen werk, vooral als je zelf ook donker was. Maar door de kou werd alles helder, zodat hij twee lange straten verderop de half versplinterde groene bol bij het metrostation kon zien. De takken van een eenzame boom die nog was overgebleven, een perelaar die geen vrucht meer droeg, tekenden zich wit af. Daarachter zweefde, door een warreling van sneeuwvlokken gezien, de piek van het Empire State Building op ragfijn licht, en Mercer voelde ook vanbinnen iets zweven, zijn hoopvolle verwachtingen misschien. Het jaar van passief afwachten was voorbij. Vanavond nam hij het heft in handen en dat zou tot iets groots leiden. Moest tot iets groots leiden. Ja, dit jaar, het Jaar van Mercer, zou anders zijn.

-

6

REGAN WAS TE ZEER BETROKKEN GEWEEST bij wat het inhield om een Hamilton-Sweeney te zijn om het duidelijk te kunnen zien. Voor haar was het herenhuis in Sutton Place waar ze was opgegroeid niet anders geweest dan de huizen waarin haar klasgenoten woonden. Ruim bemeten, dat zeker, maar niet op een opvallende manier. Haar vader maakte lange dagen, zodat William en zij ongestoord hun gang konden gaan. Tegen de tijd dat ze in de eerste klas van de middelbare school zat kende ze elk hoekje en gaatje van het huis en wist ze de beste verstopplekjes en door welke ramen op welk uur van de dag het meeste zonlicht naar binnen viel, en het had eeuwig zo kunnen voortduren, als in een dorpje in zo’n sneeuwbol uit de souvenirwinkel, gewoon met hun drietjes (of viertjes, als je Doonie, hun kokkin en in de praktijk ook hun kinderjuffrouw, meetelde), veilig geborgen in de hermetische overzichtelijkheid waarin de dood van hun moeder hen had achtergelaten, ware het niet dat de Goulds andere ideeën hadden gehad.

Zo was ze hen gaan zien, als een totaalpakket – de Goulds –, ook al was Felicia het eerst op het toneel verschenen. Op een avond was de tafel voor vier personen gedekt, en daar was ze ineens, in de vestibule, een klein, vogelachtig vrouwtje wier mantel haar vader hoogstpersoonlijk aannam. Hij stelde zijn ‘vriendin’ voor aan Regan, die vanaf de trap toekeek en geen verdere uitleg nodig had, zoals ze ook Felicia’s gretige handen die over de stoelruggen en tafels streken en al bezig waren de meubels met geldelijke waarde van die met sentimentele waarde te scheiden niet nodig had, evenmin als Doonies veelbetekenende blikken en de manier waarop ze met samengeknepen lippen haar hoofd schudde. Toen werd, een paar maanden later, Amory tevoorschijn getoverd, als een vuist uit een glacéhandschoen. Haar vader verklaarde, nadat hij, hoogst ongebruikelijk, diverse glazen wijn had gedronken, dat Amory in de zaak zou komen. William, die tegenover Regan aan tafel zat, verborg zijn ergernis onder een laagje onderdanigheid. Felicia’s broer liet zich op het gebied van onderdanigheid niet aftroeven, zodat het diner een soort gladiatorenwedstrijd in onoprechtheid werd die zich pal voor de neus van hun vader afspeelde, terwijl die de hele tijd zat te glunderen, alsof hij aan een heel andere tafel aanzat, in een geheel eigen, heerlijke droom.

Alras had haar vader besloten, naar hij zei op eigen initiatief, dat Williams talenten beter tot hun recht zouden komen op een kostschool. Zie je wel? had William interlokaal vanuit Vermont gezegd, waarna hij een zelfbedachte bijnaam voor hen had gelanceerd: De Goulddiggers spelen het keihard. Ze hield zichzelf voor dat die opmerking alleen maar voortkwam uit zijn slachtoffercomplex, maar het was inderdaad zo dat Amory en Felicia vaker over de vloer kwamen sinds William de deur uit was. En toen hun vader haar uiteindelijk ten huwelijk vroeg, begon Felicia plannen te maken om de hele clan te laten verhuizen naar dit kasteel in de Upper West Side.

Of misschien was het geen kasteel, het was moeilijk te zeggen. Het bevond zich boven op een hoog, bakstenen gebouw, onzichtbaar vanaf de straat, zodat je het altijd alleen maar van binnenuit zag, in wezen zoals je eigen hoofd, bedacht Regan toen ze op oudejaarsdag voor de ingang beneden stond. Er waren nergens nummers van de appartementen te zien en het woord ‘penthouse’ zou, dankzij het gelijknamige blootblad, een smet op de waardigheid van de familienaam hebben geworpen, een familienaam die Felicia uiteraard al tot de hare had gemaakt. Je zei dat je kwam ‘voor de Hamilton-Sweeneys’. Die laatste vijf lettergrepen hadden nog nooit zo oneigen aangevoeld als nu in Regans mond. De conciërge en een assistent zaten achter hun balie naar een klein televisietoestel te kijken. Regan kon zich niet voorstellen dat Felicia dat goedkeurde, maar voordat de ogen van de conciërge zich konden losmaken van het beeldscherm voelde ze zich al schuldig over haar neerbuigende instelling. Hoe heette hij ook maar weer? Manuel? Miguel? ‘Voor het gala,’ voegde ze eraan toe.

De manier waarop hij haar bekeek maakte dat ze zich bewust werd van delen van haar lichaam waarop ze tot nog toe geen acht had geslagen, het blote sleutelbeen onder haar jas, het treurige decolleté dat ze had geprobeerd met behulp van een vlinderbroche te verbergen, het aan haar opgestoken haar ontsnapte sliertje dat in haar nek kriebelde. Ze zag er vast uit als een middelbare scholiere die zich had opgetut voor een eindexamenfeest. En waarom zou Miguel haar moeten herkennen? Ze vermeed dit huis zo veel mogelijk. Pas de laatste tijd, nu haar vaders geheugen achteruitging, kwam ze af en toe langs om zijn aartsvaderlijke raad over allerlei aangelegenheden betreffende de firma te vragen. En bovendien was ze niet langer dezelfde persoon die ze een maand geleden geweest was. Ze was nu alleen. ‘Ik ben Regan. De dochter.’

‘Jah. Mevrouw Regan.’ Hij bekeek snel de gastenlijst, alsof hij zich ervan wilde vergewissen dat zij niet tot een of andere terroristische cel behoorde die trachtte binnen te dringen in het appartement. ‘Loop maar met mij mee.’

De lift was zo’n ouderwets geval met een uitschuifbaar hek en een onbehaaglijk zweefgevoel. Hoewel er naast de hendels een kruk stond, bleef Miguel staan. Regan kon niets bedenken om te zeggen. Toen schoof het hek weg en verscheen er een entreehal met hoog plafond, leeg, afgezien van het prachtige blauwe schilderij van Mark Rothko aan de muur, met aan weerszijden daarvan twee hoge… hoe noemde je die dingen? Vuurpotten, dacht ze. Boven allebei flakkerde een op gas brandende vlam.

Felicia’s nieuwjaarsgala was de afgelopen tien jaar nauwelijks veranderd. Het was net als dat kinderspelletje annamariakoekoek. Je wendde je een jaartje af, het leven ging door, maar wanneer je je weer omdraaide zag alles er nog precies zo uit als de vorige keer. Dezelfde vierhonderd mensen, dezelfde gesprekken, hetzelfde dronken gelach om dezelfde grappen met een baard. Het enige wat anders zou zijn was het thema. Volgens Felicia bracht een thema een zekere samenhang aan in een anders ongerichte sociale bijeenkomst. Het jaar daarvoor (God, was er echt nog maar zo weinig tijd verstreken?) was het een ‘Hawaïaanse avond’ geweest, hetgeen had ingehouden dat er op de bijzettafels, in plaats van wat er doorgaans op prijkte, ditmaal vazen met paradijsvogels en ananassen hadden gestaan, kleverig van de glitterlijm. Van echte orchideeën gemaakte bloemenslingers, die speciaal uit de Pacific waren overgevlogen, waren zorgvuldig door de spijlen van de trappen gevlochten. Felicia’s rieten rokje had haar iele onderlijfje bijna opgeslokt. Het jaar daarvoor was het iets Iberisch geweest. Regan herinnerde zich alleen meters ruw fluweel en stierenvechtersbroeken. En waar duidden deze vuurpotten op? Daar zij licht? Come On Baby Light My Fire? Als Keith erbij was geweest, zou hij er een spelletje van hebben gemaakt om het te raden, maar eenmaal binnen tussen de gasten zou hij moeiteloos hebben weten te verbergen hoe aartsflauw hij het hele gedoe vond. Het idee dat ze de confrontatie met haar vader en de Goulds zonder hem zou moeten aangaan maakte dat ze het liefst zou teruggaan naar Brooklyn Heights om de oppas te betalen. De helft van de dozen in haar nieuwe onderkomen moest nog worden uitgepakt. Maar het was te laat, Miguel zat waarschijnlijk alweer achter zijn balie, en daar stond ze dan, op de drempel, alleen. Ze hing haar jas op in de kast vooraan, en negeerde de garderobe die links van haar in de gang was opgezet. Ze kreeg nog steeds een schuldgevoel van een voorkeursbehandeling. Vanuit verschillende vertrekken verderop kwam het geluid van dronken gepingel op de piano aangezweefd. Ze haalde diep adem als een duiker en waagde zich in de richting ervan.

Het overviel haar altijd weer, het aanzwellen van het geluid wanneer ze de hoek omsloeg naar de grote ontvangstzaal, met de tientallen mensen. De lappen groene stof die tegen de muren gedrapeerd waren deden haar denken aan de honkbalwedstrijd waar haar vader haar jaren geleden mee naartoe had genomen – voordat ze de Polo Grounds hadden gesloopt en zij zelf was overgelopen naar de Yankees –, aan de schemerige, onder de duivenpoep zittende omlopen, met her en der vierkantjes felgroen, waarachter de zomer, het mensdom en het leven zich bevonden. Alleen was dat groen hier, bij de gloed van nog eens een stuk of zes indoorfakkels, hels en ontvlambaar. Het geroezemoes van stemmen bleef hangen onder het gewelfde plafond. Beneden droegen alle gasten een masker als in de commedia dell’arte. Ze kreeg weer een knoop in haar maag. Niemand had haar verteld dat ze een masker op moest. Bovendien zag ze daar het nut niet van in. Zouden mensen elkaar echt niet herkennen omdat dat kleine stukje van hun gezicht – de jukbeenderen, de brug van de neus – bedekt was? Nee, de ware bedoeling van de maskers was om de gastvrouw de gelegenheid te geven aan iedereen te laten zien dat zij haar wil aan de verzamelde gasten had weten op te leggen. Ten opzichte van Felicia waren slechts twee strategieën denkbaar: helemaal aan haar ontsnappen, zoals William uiteindelijk had gedaan, of je onderwerpen.

Op datzelfde moment dook pal naast haar een ijzingwekkende Scaramouche op. De lange, prothetische neus zat onder de steenpuisten en leek veelzeggend te wiebelen. ‘Jezus,’ zei ze, terwijl ze een hand op haar borst legde. ‘Ik schrok me dood.’

De stem die onder het masker vandaan kwam klonk amechtig, nasaal. Ze zag dat de spreker niet veel ouder was dan haar zoon en ze verstond niet wat hij zei.

‘Pardon?’

‘Ik zei, mag ik u er eentje aanbieden?’

Ze keek naar de mand die haar werd voorgehouden, waarin een stapel goedkope plastic Lone Ranger-maskertjes lag. Ze nam er uit beleefdheid eentje uit en spande het elastiek om haar achterhoofd. Voordat ze de jongen had kunnen bedanken was hij al in rook opgegaan.

Niet dat er gebrek was aan personeel trouwens. Het leek in nog groteren getale aanwezig dan de gasten. Liflafjes werden op schouderhoogte rondgedragen. Langs elk van de muren liep een drankjesbar waarachter een stel met martinishakers gewapende Pulcinella’s als een vierarmig organisme aan de vraag probeerde te voldoen. Regan sloot aan in de rij. Ze voelde zich in feite meer op haar gemak nu ze zelf ook een masker ophad. Ondanks haar toch herkenbare, slanke figuur in haar cocktailjurk leek niemand van de gasten te weten wie ze was. Niemand merkte haar op als laatkomer, of als het nieuwe hoofd publiciteit van de firma, of als aanstaande erfgename en jongste lid van de Raad van Bestuur, en niet één persoon vroeg naar Keith of de kinderen. Zo kon ze met gemak een uurtje doorkomen en daarna kon ze weer naar huis. Haar schoenen uittrekken, even lekker zielig zwijmelen met een glas wijn, Carly Simon opzetten, zo zacht dat Will en Cate niet wakker zouden worden, en stilletjes naar hun gezichtjes gaan kijken, allebei verlicht door een streepje licht uit de gang, alvorens terug te gaan naar de woonkamer om haar eigen feestje te bouwen, zo’n feestje waarop je mocht huilen als je daar zin in had. Haar therapeut zou trots op haar zijn.

Toen ze aan de beurt was, nam ze een glas champagne en draaide zich om. Een opening in de mensendrom bood haar een eerste glimp van haar vaders vrouw, van achteren belicht door het vuur in de schouw, die zo groot was dat je erin kon rondlopen. Tegen de vlammen gezien bleef Felicia’s gestalte vaag. Alleen het masker met de rode lovertjes pinkelde oplettend. Bij haar beide slapen rezen pauwenveren omhoog. Toen werd ze weer door de feestdrukte opgeslokt. Regan wist niet of Felicia haar echt niet had gezien, of dat ze dat alleen maar veinsde. In beide gevallen was dat misschien wel een zegen, maar het zinde haar niet dat het altijd Felicia was die de touwtjes in handen had. Het masker had Regan moediger gemaakt, of anders wel de champagne die in haar keel kriebelde. Ze pakte nog een glas van een langskomend dienblad en wachtte toen, zonder bewust de kamer te zijn overgestoken, totdat Felicia de handen van de hotemetoot of potentaat met wie ze stond te praten had gegrepen. Wanneer zij je handen in de hare nam was dat haar manier om te kennen te geven dat ze je liet gaan.

Toen de man was vertrokken, stonden Regan en haar stiefmoeder oog in oog met elkaar. Felicia’s ogen leken zich terug te trekken tussen de opmerkelijke pluimage en het pas vanuit die veilige verschansing aan te durven haar aan te kijken. Want aankijken was altijd riskant, nietwaar? Regan voelde wijsheid opwellen, een inzicht dat vanbinnen zat opgesloten en als een aura losbrak toen Felicia haar handen naar haar uitstrekte.

‘Regan, lieverd, ben jij dat? Ik had je bijna niet herkend.’

‘Jij ziet er ook schitterend uit. Dat masker is heel bijzonder.’ Regan kon zich er niet toe brengen de reikende handen aan te nemen.

‘O, dit is gewoon een carnavalsdingetje dat je vader de laatste keer heeft meegebracht uit de tropen. En nu moet jij me eens eerlijk vertellen wat je van de aankleding hier vindt, want ik weet best dat de meeste mensen alleen maar allerlei beleefde dingen zullen zeggen. Het zijn op zich tijden om de hand op de knip te houden, maar we hebben er meer middelen dan ooit aan besteed.’

Meer van papa’s middelen, zou ze bedoelen. Meer van wat Regans middelen hadden kunnen zijn, als zij niet al lang geleden haar claim op het fortuin van de Hamilton-Sweeneys had laten vallen. ‘Je hebt jezelf weer overtroffen,’ zei ze. ‘En nu je het toch over papa hebt… loopt hij hier ook ergens rond?’

‘Ik heb hem gezegd dat hij zijn terugvlucht niet moest boeken voor de dag van het gala. Je kunt nooit weten, Bill, heb ik gezegd. Chicago? Je weet toch hoe het daar ineens kan gaan spoken als de wind van het meer komt? Amory en ik hebben tientallen jaren in Buffalo gewoond. Wij weten wat een echte winter is.’

‘Ik dacht dat de kliniek in Minnesota was. Wat doet hij in Chicago?’

‘Een tussenstop. Zijn secretaresse belde om vier uur om te zeggen dat de startbaan niet zou worden vrijgegeven voordat het was opgehouden met sneeuwen, op zijn vroegst om negen uur, en dat is nog maar…’ – ze keek op haar horloge, een elegant gouden gevalletje – ‘een uur geleden. En ik ben sindsdien uiteraard niet meer in de búúrt van een telefoon geweest. Ik vermoed dat we de voorlopers van dat slechte weer nu zelf hebben.’

‘En je hebt het feest laten doorgaan?’

‘Natuurlijk. Het zou onverantwoordelijk zijn geweest om dat niet te doen. Al deze mensen rekenen op ons.’ De ogen leken zich te verheffen uit hun met lovertjes omkranste schuttersputjes. De rest van het vertrek vervaagde. ‘Maar waar is die man van jou gebleven? Die is altijd zo gezellig.’

‘Keith komt denk ik niet vanavond,’ zei Regan zacht.

‘Mmm?’

Regan had het allang opgegeven om te proberen door te dringen tot de black box van het huwelijk van haar vader, en had dus ook geen idee of de onderlinge communicatie van de echtelieden meer om het lijf had dan hun inmiddels tamelijk bloedeloze openbare gemeenzaamheid. Niettemin leek het haar onmogelijk dat zijzelf op weg zou kunnen zijn naar een scheiding zonder dat Felicia daar iets van had meegekregen. Zoals de meeste dictatoriale regimes was dat van de Goulds sterk afhankelijk van het verzamelen van inlichtingen. Sterker nog, Amory had, voordat hij in de particuliere sector terechtkwam, als jonge man bij de binnenlandse veiligheidsdienst gewerkt.

‘We hebben besloten tot een proefscheiding.’

Regan had een hekel aan alle mogelijke formuleringen, inclusief deze, zodra ze haar mond verlieten. Tijd nodig voor onszelf. Even wat afstand nemen. Vreemd genoeg leek de zorgvuldig geregisseerde parade van emoties even te stokken. Felicia’s mond ging een stukje open, en Regan had het gevoel dat ze de maskers wilde afdoen. Misschien dat ze er echt niets van had geweten. Toen was het moment alweer voorbij.

‘Ik neem aan dat je je vader op de hoogte hebt gesteld.’

‘Uiteraard.’

‘Hij heeft altijd een goede kijk op mensen gehad.’

‘Papa was dol op Keith.’

‘Precies. Dat bedoel ik. We zullen hem allemaal gaan missen. Wil je dat alsjeblieft tegen hem zeggen wanneer je hem weer spreekt? Al zijn jij en de kinderen natuurlijk onze eerste zorg.’

‘De kinderen redden zich wel. Die passen zich aan aan dit soort dingen, zoals je je waarschijnlijk nog wel herinnert. Ik kan me niet voorstellen dat papa er niets over gezegd heeft, ondanks zijn vergeetachtigheid.’ Het feest drong zich weer op. Het was merkbaar voller geworden. Overal drukten door nette jasjes bedekte armen en schouders tegen elkaar aan. Ergens vlakbij liet een schaal een geurspoor van geroosterd vlees na. De piano werd weer gemaltraiteerd. Of werd nog steeds gemaltraiteerd.

‘Ik vraag me ineens af of dit de reden is dat je oom Amory de hele avond al met zo’n verbeten trek om de mond rondloopt. Hij is naar jou op zoek, weet je. Hij zegt dat het om zaken van de Raad van Bestuur gaat, iets wat met de firma te maken heeft, en dan weet ik zoals je begrijpt van toeten noch blazen. Waar hangt die man uit?’ Het kleine vrouwtje ging bespottelijk genoeg op haar tenen staan, alsof ze met die paar centimeter extra haar broer tussen al die mensen zou kunnen ontdekken. Regan was opgelucht toen ze ont-leviteerde, terwijl op het zichtbare deel van haar gelaat de teleurstelling er wellicht wat al te duimendik op lag. ‘Nou, ik zie hem zo gauw niet. Maar jullie komen elkaar vast nog wel tegen vanavond. Hij was vastbesloten jou niet te laten ontsnappen voordat hij de kans heeft gehad je even te spreken.’

Regan wilde Felicia niet het genoegen gunnen te zien dat ze zich bedreigd voelde. ‘Nou, je hebt zelf vast ook heel veel mensen die je even wilt spreken, en mijn glas is leeg.’

‘Natuurlijk.’

‘Maar zoals ik al zei, je hebt jezelf werkelijk overtroffen. Is er trouwens een overkoepelend thema?’

‘Heb je de uitnodiging niet gekregen?’

‘Die heb ik waarschijnlijk heel snel gelezen.’

‘“Masker van de Rode Dood”. Een privégrapje van mijn broer. De tijd van de pest en zo, zegt hij. Hij heeft een heel eigen soort humor, zoals je weet.’

‘Heel geestig.’

‘Fantastisch om je te zien, Regan.’

Het was hun langste gesprek in jaren geweest, en beslist het verontrustendste, zodat Regan op zeker moment haar verdediging had laten zakken, althans wat haar handen betrof, en nu sloeg Felicia dan ook toe. Haar handen, die zich om die van Regan sloten, waren net koele, vleesetende planten. De druk die ze ermee kon uitoefenen was enorm. ‘En Regan, schat, kop op, hè? Het is nu eenmaal ons lot in het leven, zoals het dat van de man is om onverbeterlijk man te zijn, en wie zal zeggen welk lot uiteindelijk het zwaarst is?’

Dus ze hadden het wel degelijk geweten, dacht Regan, niet zozeer verbitterd als wel vol angstige voorgevoelens, toen ze zich weer onder de gasten mengde. Toen ze omkeek was haar stiefmoeder wederom een donkere vlek tegen de schouw, als een bundeltje aanmaakhout dat wacht op de vlammen.

AMORY GOULD ONTWIJKEN was nooit een sinecure geweest en vanavond was dat niet anders. De gevaren van de ontvangstzaal waren duidelijk, want het werd er naarmate middernacht naderde steeds voller en het ging er steeds dronkener aan toe, en hij kon achter elk willekeurig masker schuilgaan. Daar stond tegenover dat zij in kleinere vertrekken zelf juist meer in het oog liep. Ze zonderde zich enige tijd af in een badkamer, maar kon daar niet eindeloos blijven, en toen de weegschaal die daar stond haar uitnodigde te kijken hoe zwaar ze was, iets wat dokter Altschul haar ten strengste verboden had, vertrok ze naar een belendend vertrek dat doorgaans werd gebruikt als muziekkamer (en waar dan ook de pianogeluiden vandaan waren gekomen). Ze leunde met haar rug tegen een muur en nipte van haar derde glas champagne. Sla je er tot twaalf uur doorheen, dacht ze. Nog een uurtje, en dan heb je je plicht wel gedaan. Op een met een oranje kleed bedekte tafel wierp een tv een smet op het halfduister. Presentator Dick Clark was sinds haar studententijd geen spat veranderd. Een man schakelde naar de footballwedstrijd. Iemand bezwaar? ‘Ga gerust je gang,’ zei ze.

Als iemand vijftien jaar geleden – bijvoorbeeld in het weekend dat uiteindelijk dat van het verlovingsfeestje van haar vader en Felicia bleek te zijn, in het zomerhuis van de Goulds op Block Island – had beweerd dat zij op een dag een zekere macht zou uitoefenen over deze mensen, de mannen in hun kamgaren broeken, de vrouwen met hun sjaaltjes en hun kuitbroeken, zou ze dat niet hebben geloofd. Wanneer ze niet op het toneel stond, was ze voornamelijk een muurbloempje, want ze miste de welbespraaktheid van haar broer. Dat was wat haar naar het toneel had getrokken op Vassar, dat iemand anders je clausen al voor je had geschreven. Niettemin had haar vader haar aan de vooravond van zijn huwelijk gevraagd zitting te nemen in de Raad van Bestuur van het bedrijf. Ook daarvoor al moest hem zijn opgevallen dat ze zo mager was geworden, en moest hij hebben aangevoeld hoe ongelukkig ze was (wat in de leer die ze deelden neerkwam op zwakte van geest). ‘Niemand verplicht je dit te doen,’ had ze gezegd. Ze hadden elkaar lang aangekeken. Toen had hij tegen haar gezegd dat hij in haar geloofde. Het was alsof hij deze plaats voor William, zijn mannelijke erfgenaam, had opengehouden, maar nu tot het inzicht was gekomen dat zij er beter paste. Bovendien kon ze geen loopbaan als actrice ambiëren. Ze moest wel goed begrijpen dat ze een Hamilton-Sweeney was.

Ze had zich tijdens de maandelijkse bestuursvergaderingen jarenlang rustig maar toegewijd betoond, totdat afgelopen zomer, uitgerekend op het moment dat dokter Altschul had geopperd dat Regan, nu Cate naar school zou gaan, misschien iets meer omhanden zou moeten hebben, de functie op de veelgeplaagde afdeling Public Relations en Sponsoring van de firma vrijkwam. Ze stond erop dat ze, net als ieder ander, een sollicitatiegesprek zou hebben, maar het stond al bij voorbaat vast dat zij de baan zou krijgen. Ze kon zich geen beter onderlegde kandidaat voorstellen. Zaken zo rooskleurig mogelijk voorstellen was min of meer wat ze haar hele leven al had proberen te doen.

Aan de andere kant kon ze er niet zeker van zijn dat het vertrek van het vorige hoofd publiciteit niet door Amory was bekokstoofd, want bekokstoven was bij uitstek wat hij deed. Je zag hem daar vanzelfsprekend nooit daadwerkelijk mee bezig, je zag hem alleen maar langs de zijkanten van een vertrek schieten, behendig als een inktvis, zijn omgeving verduisterend… en vervolgens kon je uit het feit dat de zaken volgens zijn wensen waren verlopen afleiden dat zijn bemoeienissen waren geslaagd. Addergebroeder noemden de managers hem. Als je lang genoeg bij de firma werkte kreeg je het gevoel dat hij overal en nergens was, zoiets als het deïstische idee van God. Al was ze gaan beseffen dat een deel van zijn brille erin was gelegen dat hij uitsluitend intervenieerde als het er echt toe deed. Eén keer, tijdens dat weekend op Block Island jaren geleden, had ze zelf de macht van zijn bemoeienis gevoeld. Hij was toen nog jeugdig geweest, en in het flakkerende licht van de fakkels had zijn gezicht er levendig uitgezien toen hij haar vruchtendrankjes had gebracht in bekers die de vorm van Polynesische goden hadden, en hij zijn hand zacht en dwingend tegen haar onderrug had gelegd. Ze had de onheilspellende onweerswolken die zich samenbalden tegen de streep donkerblauw aan de westelijke hemel niet opgemerkt.

Ze hingen er in zekere zin nog steeds. En toen ze zijn stem hoorde in de gang, een meter of vijf bij haar vandaan, zijn onmiskenbare hoge, zachte stem waarmee hij naar iemand riep dat hij ‘zo terug’ zou zijn ‘om te kijken hoe het staat’, voelde ze zich ineenkrimpen. Ze drukte het champagneglas tegen haar wang om af te koelen, waarbij de voet van het glas achter het elastiek van haar masker bleef haken, zodat dat uit het nietje schoot. Het masker viel af. Een van de vrouwen draaide zich om en keek haar misprijzend aan. Prima, misschien was ze wat aangeschoten, maar waar was de solidariteit met seksegenoten gebleven? Toen ging de deur van het toilet in de gang dicht en zag ze haar kans schoon om te ontsnappen. Ze dronk snel haar glas leeg, zette het lukraak ergens neer en glipte de kamer uit. Amory was nergens te bekennen. In de ontvangstruimte achter haar was het een gekkenhuis. In de andere richting zag je de witte contouren van de klapdeuren naar de keuken. Ze haastte zich die kant op, in de hoop uit het zicht te zijn voordat Amory weer uit het toilet kwam. Maar de gasten leken zich te vermenigvuldigen en stroomden als een golf terug naar het centrum van het feest. En tot overmaat van ramp was ze nu ongemaskerd. In de voorbije jaren hadden ze allemaal graag een praatje gemaakt met Keith, met wie je over van alles een praatje kon maken. Tegen Regan hadden ze nauwelijks boe of bah gezegd. Nu het van essentieel belang was dat ze het einde van de gang zou bereiken, voelde ze echter allerlei handen aan de mouwen van haar jurk trekken. Regan, wat zie jij er fantastisch uit! Zo slank! Hoe gaat het met Keith? Waar is Keith? Wat naar ze aannam betekende: Kloppen de geruchten? Ze leek de kunst van het negeren te zijn verleerd. Ze meende het toilet te horen doorspoelen. ‘Beroerd, eerlijk gezegd. We liggen in scheiding,’ flapte ze eruit. Waarna ze zonder op een reactie te wachten de klapdeuren openduwde.

De keuken was een lange, smalle kombuis die niet bij de rest van het appartement leek te passen, totdat je besefte dat het het enige vertrek was waarvan het niet de bedoeling was dat de gasten zich eraan zouden vergapen. Regan had aanvankelijk gedagdroomd over middagen die ze hier zou doorbrengen om de klap samen met Doonie te verwerken, maar die was door Felicia ontslagen en vervangen door haar eigen kokkin, waarna Regan zich er uiteindelijk bij had neergelegd dat ze een buitenstaander zou blijven, het vijfde wiel aan de wagen van de rijkelui aan de andere kant van de klapdeur. Op dit moment waren er zes of acht donkergetinte vrouwen aan het werk achter de diverse aanrechten, bezig de vaat af te drogen, of deeg te ontdooien, zodat er een gistlucht in het vertrek hing. In tegenstelling tot het bedienend personeel dat voortdurend in en uit liep, droegen zij geen maskers. En aan de andere kant van de keuken zat, door niemand opgemerkt, aan een tafeltje vol wijnflessen, een zwarte man in een wit jasje. Hij had zijn nepgezicht over zijn voorhoofd geschoven en zelfs in haar aangeschoten staat kostte het haar maar een seconde om het echte gezicht eronder te kunnen thuisbrengen. Ronde wangen, onmodieuze bril, overbeet. ‘Meneer Goodman! Het is niet waar!’

Ze was vergeten dat ook zwarte mensen een kleur kunnen krijgen. Hij mompelde iets wat ze niet goed kon verstaan en toen trok ze hem overeind en bood hem haar wang aan om te kussen. De dichtstbijzijnde kokkin wierp hun een afkeurende blik toe. Regan ging zitten, vastbesloten de indruk te wekken dat zij en Williams geliefde – want dat was hij overduidelijk – dikke vrienden waren. ‘Ik kan niet geloven dat u hem zover hebt gekregen te komen! Waar is hij?’ Ze keek om zich heen.

‘William? Die eh… die weet niet echt dat ik hier ben.’

Ze voelde teleurstelling. ‘Niet echt?’

‘Niet dus. Ik had bedacht dat ik maar in zijn plaats moest gaan. Het is een lang verhaal.’ Hij bestudeerde een van de flessen. Door de damp van al het koken was het etiket wat gaan omkrullen. Zijn kennelijke ontgoocheling leidde haar af van de hare.

‘Wat doet u hier eigenlijk in de keuken? U zou daarbinnen babbeltjes moeten maken met de bloem der natie. Wist u dat Norman Mailer er ook is?’ Ze gaf hem een tikje tegen de mouw van zijn te krappe jasje. Misschien was dat wat al te familiair, ze had hem immers nog maar één keer eerder gesproken, maar hij was tenminste iemand die geen loyaliteit verschuldigd was aan de Goulds.

‘Dat heb ik geen tien minuten volgehouden. Een vrouw gaf me dit.’ Hij trok uit een zak van zijn jasje een verkreukeld servet, een buideltje met etensresten. ‘Ik denk dat ze dacht dat ik een van de bedienden was.’

‘Dat jasje zal er geen goed aan hebben gedaan. Is dat van William?’

Zijn glimlach, zag ze, was zelfs als hij zich geneerde enorm charmant. ‘Is het te?’

‘U hebt straks in elk geval een mooi verhaal te vertellen als u weer teruggaat naar uw andere leven. Ik ga zelf niet terug naar iets anders. Dit is mijn andere leven.’

‘Het lijkt anders aardig bij u te passen.’

‘Serieus?’ Ze bracht haar hand naar haar gezicht. Een van beide – hand of gezicht – gloeide nog, maar ze had niet met zekerheid kunnen zeggen welke van de twee. Het was doorgaans een veeg teken als haar hoofd en de rest van haar lijf losgekoppeld leken. ‘Dat komt enkel door de drank. En nu we het er toch over hebben, laten we wat drinken.’ Ze had een wijnfles van het tafeltje tussen hen in gepakt en keek nu of er op een van de aanrechten een kurkentrekker lag.

‘Weet u zeker dat u nog meer wilt drinken?’

Ze doorzocht een lade met van alles en nog wat en negeerde de zijdelingse consternatie bij de bedienden. ‘Om te vieren dat we elkaar hebben gevonden. Dat is echt een prettige verrassing.’

Ze kon nergens een kurkentrekker vinden, maar ergens tussen de elastiekjes, de gardes en de verfkwasten in de verborgen wanorde van Felicia’s huishouden lag een lichtgewicht zakmes. Ze trok de diverse hulpmiddelen naar buiten. Kurkentrekker, kurkentrekker… Je zou toch denken dat ze bij de padvinderij rekening hadden gehouden met een eventualiteit als deze, maar het geschiktste wat ze kon vinden was een lang, smal mesje. Ze stak het diep in de kurk en begon die er enigszins manisch uit te wrikken.

‘Eh… Regan?’ zei Mercer en pakte haar arm. En op dat moment klapte het mes terug in het heft. Er was, toen het vlijmscherpe mes al wel door de huid in het vlees was gedrongen maar de alarmsignalen vanuit de neurochemische uitgestrektheid haar bewustzijn nog niet bereikt hadden, een moment dat het de duim van iemand anders had kunnen zijn waarin gesneden was, of een stukje anatomische was. Jeetje, dacht ze. Dat ziet er diep uit. En toen was er een bijna hoorbaar bruisen terwijl wat ze voor zichzelf had uitgestippeld – een glas wijn, klinken met Mercer Goodman, wegvluchten van het feest zonder dat Amory het in de gaten had – wegviel en de duim van haar werd. Er kwam bloed, een druppel, een stroompje op het grijswitte marmer tussen hen in. Het was schokkend dat er zoiets diks en roods uit haar lichaam kon komen. En zij maar denken dat haar leven niet van haarzelf was, terwijl het al die tijd in haar doorklopte. En dan, zoals altijd, die seconde dat je bijna van je stokje ging, voordat je de pijn voelde.

-

7

CHARLIE HAD NET GEDAAN ALSOF deze avond niks bijzonders was – alsof hij om de haverklap in clubs kwam – maar in feite had hij erop gerekend dat Sam zijn gids zou zijn in de wereld van fluwelen koorden en discoballen die hem in zijn verbeelding te wachten had gestaan. En nu stond hij hier moederziel alleen achter in een snikhete, pikdonkere ruimte, stampvol als een metrocoupé. Het podium was niet te zien. Het enige wat hij kon onderscheiden waren schouders, nekken, koppen, en in de ruimtes daartussen een wolk van licht, een enkele keer een microfoonstandaard, een vuist, of een vlaag nattigheid – wat was dat, spuug? – die omhoog spatte. Ook de muziek was mistig, en zonder de jaarringen op een lp als houvast viel maar moeilijk uit te maken waar het ene nummer eindigde en het volgende begon, en of wat hij hoorde eigenlijk wel losse nummers waren. Hij kon maar het beste dezelfde kant op kijken als alle anderen, in een vaag ritme op en neer springen en hopen dat niemand zijn teleurstelling zou opmerken. Wie zou hem trouwens opmerken? De barkeeper was de enige die nog verder van het podium stond dan hij. Charlie trok zijn jasje uit en probeerde de mouwen om zijn middel aan elkaar te knopen zoals klasgenoten dat deden, maar het viel op de grond omdat het zwaar was vanwege de in de zak gepropte pyjamabroek, en nu keek er toch iemand naar hem, een meisje, zodat hij net moest doen alsof hij het jasje expres had laten vallen omdat hij zo gegrepen was door de muziek. Hij trok een zo stoer-onverschillig mogelijk gezicht en probeerde te bedenken hoe het eruitzag als je in totale vervoering was.

‘Fuck,’ zei het meisje toen de band de set eindelijk afsloot.

Had ze het tegen hem? ‘Wat?’

‘Te gek, hè?’ Er dreunde nu opgenomen muziek uit de speakers, de kriskras boven de bar opgehangen kerstverlichting was weer aangezet en werd verdubbeld in die delen van een lange spiegel die niet met spuitverf waren bewerkt, en de mensenmassa golfde op hen af, als klotsend water in een kom. Het meisje was lang – al was ze niet zo lang als Sam – en had een mollig, weelderig figuur onder een te groot Rangers-shirt. Ze had zachte, vrouwelijke gelaatstrekken. ‘Maar volgens mij sta je op iemands jas.’

‘O, ik… die is van mij.’ Hij bukte zich om hem op te rapen uit een plas (naar hij alleen maar kon hopen) bier. Toen hij weer rechtop stond was het meisje druk aan het gebaren tegen iemand verderop in de zaal. Vermoedelijk maakte ze zich vrolijk om hem. Charlie meende het internationale symbool voor toeterzat – duim in de mond, de pink omhoog als de slurf van een olifant – te herkennen. Ze kon de zenuwen krijgen. ‘Ik ga zo daar verderop staan,’ zei hij.

‘Nee, wacht.’ Ze greep hem boven aan zijn mouw. ‘Ik vind het leuk hoe je danst. Alsof het je geen reet kan schelen wie je ziet. Jij bent niet zo’n aanstellerig studentje dat alleen maar probeert erbij te horen. Mensen durven tegenwoordig niet meer gewoon uit hun dak te gaan.’

Ze was high van iets, dacht Charlie, want ze had glazige ogen en de kerstlichtjes glommen erin mee als goedkope sterren, waardoor ze er ouder en cooler uitzag dan hij. Hij haalde zijn schouders op. ‘Dit is een van mijn lievelingsbands.’

‘Get the Fuck Out?’

‘Sorry?’

‘Als je van Get the Fuck Out houdt, wacht dan maar eens tot je de hoofdact hoort.’

Charlie schaamde zich voor zijn miskleun. Geen wonder dat hij er weinig aan had gevonden. ‘Nee, die bedoelde ik. Ex Post Facto. Of Nihilo.’

‘Nihilo,’ zei ze, niet op z’n Amerikaans, maar op z’n Latijns.

‘Zeker weten. Die zijn top.’

‘Echt? Mijn vriendje doet het geluid voor ze. Ik kan je waarschijnlijk wel backstage krijgen. Maar dan moet jij ook iets voor mij doen. Fuck, man. Ik ben gek op dit nummer. Kom met me dansen.’

‘Ik weet niet eens hoe je heet.’

‘Zeg maar S.P.,’ zei ze over haar schouder, terwijl ze zich door een maalstroom van punks heen drong.

‘Charlie,’ zei hij, of mompelde hij eigenlijk. Toen begon er een ander nummer. Er klonk een stem als die van een oude vriend door de speakers: Jezus died/ for somebody’s sins/ but not mine. In de met graffiti bekladde spiegel achter de bar zag hij er nog steeds niet uit, maar iemand dacht daar kennelijk anders over en wat maakte het uit dat ze wat aan de dikke kant was? Hij vond het alleen jammer dat Sam hem niet kon zien.

Ze dansten in de buurt van een op borsthoogte aan de muur aangebrachte plank. Charlie zou die misschien niet eens hebben opgemerkt als er niet rijen plastic bekertjes op hadden gestaan, als lemmingen tegen elkaar gedrukt met verschillende kleuren smeltend ijs erin. Hij pakte een van de drankjes, zodat S.P. niet zou merken dat hij nog geen achttien was. Hij vergat ook vaak dat hij nog maar zeventien was, een schutterende slungel op soldatenkistjes. Toen het nummer de ontsnappingssnelheid naderde, bereikte Charlie die ook bijna. Ondenkbaar dat dit dezelfde omgeving was waar hij zich een paar minuten geleden nog zo eenzaam had gevoeld. Overal om hem heen waren mensen, geurend, dansend, deinend. En voor zijn neus die wulpse chick in haar te grote shirt, dichterbij dansend, en toen zijn borst per ongeluk haar tieten raakte, lachte ze alleen maar, alsof er aan de muur achter hen een tv hing en ze iets grappigs had gezien. Charlie sloeg de rest van zijn doorschijnende blauwe drab achterover, en terwijl het zijn verhemelte verdoofd hield en het oppervlak van zijn gezicht van zijn schedel scheurde, legde hij een arm om haar heen. ‘Ik ben blij dat je met me kwam praten,’ schreeuwde hij. Hij was net bezig af te wegen hoe verstandig dan wel stom het was om haar uit te leggen dat iemand hem had laten zitten, toen zij een vinger tegen zijn mond legde.

‘Stil. Nu komt het beste stukje.’

Hij sprong over de halve seconde van mogelijke gekwetstheid heen en gaf zich over aan de rest van de song, het gelukzalige gedreun in de flikkerende, doorrookte ruimte, met zijn bezwete haren die tegen zijn voorhoofd plakten en zijn jasje als een pompom in zijn hand.

Toen de plaat was afgelopen keek Charlie naar de Nazgûls die overal om hen ronddraaiden, en die stuk voor stuk het vriendje konden zijn dat hem net te binnen was geschoten. Hij wist niet zeker wat er nu van hem werd verwacht. Zijn kruis vertoonde tekenen van levenslust toen zij daar, in het struikgewas onder schouderhoogte, de rug van haar hand tegenaan legde.

‘Nou, over wat je voor me kunt doen, Charlie. Heb je nog?’

‘Nog wat?’

‘Nog wat van wat je gebruikt. Want wat het ook is, ik wil dat absoluut ook hebben.’

‘Eh… ik ben erdoorheen,’ zei hij. Sam was altijd degene geweest die de drugs kocht, als er drugs in het spel waren. Hij zou niet geweten hebben wie hij daarvoor moest aanspreken, afgezien van de jongens op school die uit de medicijnkastjes van hun moeder gejatte valiumtabletten verkochten. En nu zou het meisje zich vol afschuw van hem afwenden. Haar hand was al weggegleden van tussen zijn benen.

‘Flippen,’ zei ze en schudde met haar lange haar. ‘Je zou er geen spijt van hebben gekregen.’ Ze klonk echter niet bijster terneergeslagen. Misschien was ze al te high om zich nog ergens druk om te maken. ‘Maar Sol kan vast wel iets ritselen, als je zin hebt om backstage te gaan met mij. Ik moet alleen een tientje hebben.’

Sol, zo heette die zultkop die Sam kende. Dat moest dan toch die kerel buiten zijn geweest. ‘Wacht even. Is Solomon Grungy jouw vriendje?’

‘Ja, de geluidstechnicus. Ik dacht dat je zei dat het jouw favoriete band was?’

En toen gingen de lichten weer uit. De opgenomen muziek brak abrupt af. Mensen drongen naar voren en liepen hem bijna onder de voet. ‘Luister goed, stelletje zwervers…’ zei een stem, waarna de rest verloren ging in het gebrul dat overal om Charlie heen opsteeg. Hij werd erdoor naar voren gedrukt en hoewel de massa met elke stap die hij zette dichter werd – zijn voortgang werd een paar meter voor het podium gestuit door een muur van met spikes bezette leren jacks – was hij nu dichter bij livemuziek dan hij ooit was geweest, met uitzondering van zijn bar mitswa. De brute monofonische kracht van deze sound vaagde elke indruk die de jasje-dasje Fucks hadden nagelaten weg. Het was een lawine die de berg af kwam gedaverd, bomen en huizen als speelgoed deed knappen, en onderweg elk geluid opslokte en met oorverdovend geraas verpulverde. Zoals ook Charlie voelde dat hij erdoor werd meegevoerd, totaal, zonder dat hij kon besluiten of de muziek goed of slecht was, zonder dat dat hem zelfs maar iets kon schelen. Op de plaat hadden de nummers, in hun Ex Post Facto-versie, strak en puntig geklonken, waarbij elk instrument duidelijk los van de andere te horen was: het spastische drumstel, de laconieke basgitaar, en Venus de Nylons zomerfrisse synthesizer. Het was met name de kloof tussen het sardonische, would-be Brits-Engelse parlando-zingen en de hartstochtelijke hartenkreten van de gitaar die Charlie had aangetrokken. Het was alsof de gitaar de pijn articuleerde die de leadzanger, Billy Three-Sticks, zelf niet kon benoemen. Intussen was iedereen die op de hoes van de plaat stond weg, behalve de drummer. Een van de gitaren was in handen van een zwarte man met groen haar en de andere hing om de vlezige nek die zojuist boven zijn hoofd was opgedoken. Het was de nieuwe leadzanger, Sams nieuwste vriendje. Hij had een tondeusekapsel en donker haar, en zag er woest en beresterk uit. Iemand die dingen dééd, had ze in alle dubbelzinnigheid door de telefoon gezegd. Zijn natte, witte, ingespannen gezicht bevond zich maar een meter van hem vandaan nu het zich over iedereen heen boog. Hij leek totale vrijheid te beloven, op voorwaarde van totale overgave. En zich overgeven was nou net wat Charlie Weisbarger het beste kon. Zijn handen lagen op de schouders van vreemden. Hij stuiterde in de richting van de zanger en scandeerde de woorden terug die ooit alleen van Charlie en Sam waren geweest: City on fire, city on fire/ One is a gas, two is a match/ and we too are a city on fire.

UITEINDELIJK WAS HET AFGELOPEN. De zaallichten waren weer aan en het publiek kwam tot bedaren. Een lichaamloze stem vertelde dat de band om middernacht terug zou komen voor de tweede set en Charlie voelde zijn lijf pijnlijk terugkrimpen tot zijn normale omvang. Bij wijze van medicijn griste hij nog een halfleeg glas van de plank aan de muur, maar dat bevatte voornamelijk gesmolten ijs. Toen zag hij S.P. aan de zijkant van het podium, waar ze met een of ander motorclubtype stond te praten. Nu was het Charlies beurt om haar bij de arm te grijpen. Het leek enige tijd te kosten voor ze zich herinnerde wie hij was. ‘Wat?’ zei ze.

‘We gingen toch backstage?’

‘Ik dacht dat je pleite was.’

‘Ik heb een briefje van twintig in mijn portemonnee. Ik hoef toch niet te gaan smeken, hè?’

Ze haalde haar schouders op en wendde zich weer tot het motorclubtype. ‘Goed als mijn vriend ook meegaat?’ De man gaapte en haakte een versleten fluwelen koord los van zijn paaltje.

Backstage bleek te bestaan uit een door kale peertjes belichte doolhof aan kelders, die zo vol hingen met nietjes, stickers en flarden van oude posters dat je niet meer kon zien welke kleur de verf op de muren had gehad. Ze kwamen bij een kleine, lage ruimte waar een afvoer in de vloer verzonken was. De enige concessies aan gezelligheid waren een paar votiefkaarsen en de snotgroene bedbank waarop de zanger was neergevallen. Vanuit de deuropening leek hij perspectivisch vertekend, met smalle heupen die zich verbreedden tot robuuste benen, die op hun beurt uitliepen op enorme doodschoppers van laarzen. Hij had een sikje en een voortand waarvan een stukje was afgebroken, en zat tot aan zijn hals onder de tatoeages. Op de voorkant van zijn mouwloze hemd waren met een zwarte viltstift de woorden Please Kill Me gekrabbeld. De aanblik van S.P. leek hem weer tot leven te wekken. Hij klopte op het kussen naast zich. ‘Hé jij, kom eens hier.’ Met twee stappen had ze de afstand overbrugd, waarna ze een knielanding op de bedbank maakte. Ze sloeg haar arm om de schouders van de zanger en keek vaag triomfantelijk naar de deuropening. Charlie kon zich ineens niet meer herinneren waar mensen hun handen lieten.

‘Jullie waren wreed. O, Nicky Chaos, dit is, eh…’

‘Charlie,’ zei Charlie. Moest hij nog iets zeggen? Geweldig optreden? O, nee, niet geweldig optreden, dat nou juist niet! Al zou het Nicky Chaos sowieso niks hebben uitgemaakt. Die had zijn hoofd dicht bij dat van het meisje gebracht en fluisterde haar iets in het oor. Charlie wist niet goed wat hij ervan moest denken. Hij had gedacht dat Sol Grungy haar vriendje was. Hij kon niet weggaan zonder slap over te komen, maar kon ook niet blijven zonder de aandacht te vestigen op het feit dat hij geen enkele reden had om dat te doen. Achter hem in de gang waren leden van Get the Fuck Out met gitaren en versterkers aan het slepen. Van verder weg klonk het geroezemoes van de mensen in de zaal, vervormd door de betonnen vloer. Toen richtte Nicky zijn blik weer op hem. ‘Ga jij nog wat zeggen, Charlie, of kom je alleen maar kijken?’

‘Wat heb je het liefst?’ Hij flapte het er zomaar uit eigenlijk, maar hij meende het wel, want Charlie was bereid alles te doen wat er maar van hem verwacht werd. Maar het klonk, ook in zijn eigen oren, behoorlijk bijdehand. Nicky Chaos verstilde totaal, alsof hij probeerde tot een besluit te komen.

‘Wil iemand een biertje voor die jongen halen?’ zei hij uiteindelijk, ‘ik mag die vogel wel’, al leek degene tegen wie hij het had Charlie te zijn.

Iemand uit de gang zette een koud biertje op Charlies schouder. Het was de zwarte man met het groene haar, de gitarist. Charlie probeerde zijn handen niet te laten trillen, maar het biertje zweefde precies even snel bij hem vandaan als hij het probeerde te grijpen, wat hem deed denken aan die tieners in de trein. Toen stopte het. Zijn vingers sloten zich dankbaar om het blikje.

Toen hij weer naar de slaapbank keek, bleek S.P. met haar hoofd op het kussen te liggen, totaal van de wereld. De zanger keek naar haar alsof ze geld was dat iemand op zijn schoot had gegooid. ‘Waar ken je onze vriendin hier van, Charlie?’

Charlie kreeg een kleur. ‘We hebben elkaar net ontmoet.’

‘Nou, zorg dat je minstens drie condooms omdoet als je van plan bent haar aan te raken,’ zei de gitarist achter hem droogjes.

‘Ho ho, je hebt het wel over mijn chickie, Tremens,’ klonk een andere stem uit de gang. Het was een onwaarschijnlijk lange skinhead met veiligheidsspelden door zijn wenkbrauwen en beide oren, en een gezicht alsof hij net een citroen had uitgezogen. Bingo: Solomon Grungy, met wie Charlie al eens eerder het aperte ongenoegen had gehad, afgelopen Onafhankelijkheidsdag. Toen was hij imponerend geweest, maar nu leek hij een afgezwakte versie van Nicky Chaos. Net zo’n kleerkast, maar groter, bleker en met minder haar. En minder goochem.

‘Ja, nou, ik zou d’r maar uit de buurt houden bij Charlie. Volgens mij was ze net van plan hem suf te pijpen,’ zei Tremens.

Charlie keek naar de muur terwijl Sol hem monsterde. En snoof. ‘Ik ken jou wel. Jij bent Sams schoothondje van afgelopen zomer. Jij krijgt nog geen stofzuiger zo gek jou te pijpen.’

Tremens moest lachen, maar Nicky Chaos gebood met ijzige stem dat ze Charlie met rust moesten laten. ‘Ja, nou, zeg wel dat ie van mijn meisje afblijft,’ zei Sol. Toen draaide hij zich om en blies kankerend op zijn geluidstafel de aftocht.

‘Zo te horen heeft er weer iemand last van de bezitterigheidsziekte,’ zei Nicky tegen het meisje, dat haar ogen had opengedaan omdat iemand iets had gezegd. ‘Het is contrarevolutionair. Preposthumaan. Je moet nog flink aan de slag met hem.’ Toen tegen Charlie: ‘Zeg, ga je dat nog opdrinken?’

Charlie klokte de helft van het bier naar binnen, zich er terdege van bewust dat ze ieder moment genoeg van hem konden krijgen en hem konden vragen op te krassen, en dan zou hij niet langer, jawel meneer, in de kleedkamer zitten met Ex Huppeldepup. De drummer, Big Mike, was inmiddels binnengekomen, samen met de nieuwe toetsenist en ze knikten allebei naar Charlie alsof ze hem daar verwacht hadden. De opengetrokken blikjes Rheingold ademden tevreden uit en er verscheen een vers, koud blikje in zijn hand. Hij vroeg zich af waar ze vandaan kwamen. Uit een koelkast of een koelbox? Of van een of andere onuitputtelijke aluminiumboom die ergens diep in de wonderlijke krochten van ‘backstage’ ontsproot?

Toen hij ze hoorde praten over wie er allemaal in de zaal zaten, besefte hij weer dat dit hun eerste echte optreden was. Die galerienicht Bruno was er, heb je hem gezien? En Bullets Angels, enge types man, enge types. En de dissertationisten, die hele Nietzsche Brigade. Maar heeft iemand Billy gezien? Die eikel is vast veel te… hé… Het meisje op de bank was weer rechtop gaan zitten en had de hele tijd Charlie aan zitten kijken. ‘Dus jij kent Sam,’ zei ze. ‘Dat heb je me nooit verteld.’

‘Ja, we zijn zo’n beetje beste vrienden.’

Nicks belangstelling leek gewekt, al had Charlie het gevoel dat hij dat probeerde te verbergen. ‘Sam Cicciaro? Is die hier met jou?’

‘Dat was ze, eigenlijk, maar ze moest ineens uptown om iets te regelen. Zeg, weten jullie waar het metrostation in Seventy-Second Street is? Daar moet ik haar treffen als ze niet snel komt opdagen,’ zei hij gewichtig. ‘Het zou doodzonde zijn om jullie tweede set te moeten missen, maar…’

S.P. kwam overeind. ‘Nu we het er toch over hebben, ik kan die handdoek maar beter van Sols kop trekken, anders maakt hij nog een zootje van jullie mix. Kom op, D.T. Dadelijk ben je te ver heen om te kunnen spelen.’ Charlie maakte aanstalten haar en de gitarist te volgen, maar ze hield hem tegen. ‘Sol kan heel jaloers worden. Misschien moet hij je nu maar even niet met mij zien.’ In de kleine, besloten ruimte ging een daverend gelach op.

‘Nee, ik wilde enkel…’ Maar ze was al weg. Hij wilde aan de nieuwkomers duidelijk maken dat zij aardig voor hem was geweest, maar in plaats daarvan zei hij zomaar: ‘Ze zou me een…’

Nicky Chaos lachte en dat was genoeg om het stemmetje van zelfhaat tot zwijgen te brengen. ‘Die is goed, man.’

Iemand anders zei: ‘O man. Charlie is net uit het ei.’

‘Hij moet wel een bijnaam hebben.’

‘Een bijnaam?’

‘Ja. Zoals je vriendinnetje daar. Wat dachten jullie van Backstage Charlie?’

‘Charlie Boy, Charlie Baby,’ zei Nicky. ‘Charlie Chaplin. Charlie de Charmeur.’

‘Of Charlie de Pijper. Chuck Fellatio.’

Charlie zag niet wat er zo grappig aan was en wist niet of ze nou naar hem lachten, om hem lachten, ten koste van hem lachten… De hand van Nicky Chaos op zijn schouder was geruststellend. ‘Kom op, Charlie Chan. Ik wil je iets laten zien.’

Charlie deed net of hij de knipoog niet zag en liet zich meetronen, dieper de catacomben van de club in. Er was nergens een bierboom, er waren alleen steeds lager wordende plafonds, kale peertjes en loshangende vliegenstrips. ‘Kijk uit waar je loopt,’ zei de zanger. Er kraakte allerlei troep onder zijn voeten: draden, kippenbotjes, donkere brokjes baksteen. Charlie werd weer onrustig. Het was, hoe noemde je dat, crypteachtig. Catacombig. Ze stapten over de drempel van een betegelde wc zonder deur. ‘We moeten straks nog een set spelen,’ zei Nicky Chaos. ‘Weet je wat dat inhoudt?’ Hij haalde een plastic zakje uit zijn zak. ‘Zoef zoef.’

Die zomer met Sam had Charlie in gedachten een duidelijke streep getrokken, als de streep op een strook lakmoespapier, om hun gefröbel met verboden middelen strikt gescheiden te houden van harddrugs. Toverhazelaardrankjes, grijzige paddo’s, felrode blikjes nietgeschudde Reddi-Wip, fletsblauwe capsules met pijnstillers die hem het water in de mond deden lopen, stuk voor stuk (behalve de op dunne groene confetti lijkende, op Washington Square gekochte wiet, die hij vanwege zijn astma niet kon roken) het proberen waard. Maar van alles wat wit was bleven ze af. Hij had Panic in Needle Park gezien. Dat spul maakte levens kapot. Maar hij had zich ook nooit kunnen indenken dat hij hier in de krochten van een voormalig bankgebouw alleen zou zijn met een man die hem elk moment kon vragen hun vriendschap te bezegelen. Het was alsof dat cellofaan zakje ter grootte van een duim niet alleen maar ordinaire drugs bevatte, maar een of andere magische stof, een krijtwit salamanderoog of de bepoederde slagtand van een narwal.

De betovering had ook Nicky Chaos in haar greep gekregen. Zijn weidse gebaren werden volstrekt zakelijk toen hij het druipende kraantje stijf dichtdraaide, zijn hemd uittrok en daarmee alle eventuele vocht van het metalen aanrechtblad veegde. Met al die tatoeages op zijn superheldenlijf zag hij eruit als de Zichtbare Man, al leek hij zich daar volstrekt niet van bewust. Hij leek zelfs niet te beseffen dat er iemand bij hem was. Charlie zag al voor zich hoe Nicky ook zo het podium op zou gaan, halfnaakt, in de roes van het moment, en begreep dat diens gebrek aan hoffelijkheid in het intermenselijk verkeer deel uitmaakte van de macht die hij over anderen had. Zijn gezicht stond strak van de concentratie, maar was tegelijk leeg toen hij met twee vingers de sluitstrip van het plastic zakje openkneep en met zijn wijsvinger wat wit poeder op de stalen rand van het aanrechtblad tikte. Uit zijn achterzak kwam een knipmes en met de botte kant daarvan kamde hij het poeder tot twee duidelijke hoopjes, het ene groot, het andere klein, de lichtste dingen in het vertrek. Het mes viel kletterend in de gootsteen, maar was nog uitgeklapt en zichtbaar toen Nicky zich tot Charlie wendde als een nouveau riche die vol trots zijn villa laat zien aan minderbedeelde familieleden. ‘Heb je wel eens coke gebruikt?’ De bemodderde tegels versterkten Charlies hoest tot een kleine granaatontploffing. Ver boven hun hoofden bonkte muziek.

Hij loog. ‘Jawel, een keer.’

‘Nou, ga je gang dan.’

In Charlie vlamde een visioen op van hoe hij tandeloos in een kartonnen doos moest slapen, maar hij voelde ook een enorme aantrekkingskracht, de verlokkende charme van een lange, trage duik in een leeg zwembad, omringd door de berouwvolle gezichten van alle mensen die hem in de steek hadden gelaten, en nu machteloos moesten toekijken omdat ze hem niet konden tegenhouden. Het gezicht van zijn moeder. Het gezicht van Sam. ‘O, ga jij maar eerst, hoor.’

‘Gastvrijheid, hombre. De gasten eerst.’

Charlie haalde een keer diep adem en bukte om zijn hoofd op gelijke hoogte te brengen met het aanrechtblad. Hij dacht dat je op allebei je neusgaten een vinger moest leggen en dat je er dan met een keer snuiven was. Maar er stond in de deuropening achter hem nog iemand anders toe te kijken.

‘Laat dat joch toch met rust, Nicholas.’

Het was een vrij kleine man in een motorjack, met een dikke bos zwart haar en een platenhoes die hij op een eigenaardige manier onder een arm geklemd hield. De rechterkant van zijn gezicht was pafferig, het oog was dieppaars gezwollen, en daarom duurde het even voordat Charlie hem herkend had als de grote Billy Three-Sticks.

‘Jezus, wat is er met jou gebeurd?’ vroeg Nicky, die kaarsrecht overeind was gekomen, in de houding.

‘Er komt een man de kroeg binnen.’

‘Ik bedoel, ik wist dat je onder de knoet zat, maar niet dat het zo letterlijk was… Klopt dat trouwens? Dat je met een knuppel bent bewerkt?’

‘Niets had me ervan kunnen weerhouden jullie jongste capriolen te komen bekijken.’

‘Heel fideel dat je daar je kostbare tijd voor opoffert,’ zei Nicky, enigszins verhit.

‘Puur eigenbelang, hoor. Ik moest zeker weten dat jullie mijn goede naam niet zouden verpesten.’

‘We mochten die goede naam toch helemaal niet gebruiken van jou? Maar het zal je plezier doen te horen dat de eerste set waanzinnig goed ging. Vooruit, vertel het hem maar.’ Nicky stootte Charlie aan, maar Billy Three-Sticks was niet overtuigd.

‘Wie is dit vriendje van je, Nicky? Wil jij echt zo graag de jeugd bederven? Zeg, als jij verstandig bent, loop je met een grote boog om deze losers heen, knul.’

‘Hij zegt dat hij dit heel vaak doet. En trouwens, dat moet jij nodig zeggen.’

‘Bovendien,’ vervolgde Billy, ‘heb je volgens mij je verstand nog even nodig, Nicky. Naar wat ik hoor zijn jullie van plan als afscheid de boel in lichterlaaie te zetten. Botte bijl, maar effectief, toch?’

Nicky versteende. Het was alsof alle lucht uit de ruimte tussen hen in was weggezogen. ‘Van wie heb je dat?’

‘Hoezo van wie heb ik dat? Over een halfuur laten ze de bal zakken en Bullet vertelde dat jullie een hele partij vuurwerk hebben om aan het eind van de set af te steken. Een soort superknaleffect.’

Hoewel hij zich nu wat ontspande, leken er toch gaten in Nicky’s verdediging te zijn geschoten. ‘Weet je, Billy, we zouden er best wat van kunnen maken met de band. Het is nooit te laat om het roer om te gooien.’

‘Ik ben eerlijk gezegd al blij om te zien dat Ex Nihilo echt bestaat. Ik was al bijna gaan vermoeden dat het een soort gimmick was. Tussen twee haakjes… ik heb een wat verlaat kerstcadeautje meegenomen.’ Billy stak hem de grammofoonplaat toe die hij bij zich had gehad. ‘Beschouw het maar als een soort vredesaanbod. Heel diep allemaal, maar als je goed luistert zit er een boodschap in.’

Charlie voelde de onverklaarbare neiging Billy Three-Sticks op het hart te drukken niet zo snel op te geven of zich over te geven, maar hij hield zijn mond, want wat hier werd geregeld was niet zijn zaak. En Sam zou een rolberoerte hebben gekregen als ze had geweten dat ze deze ontmoeting van twee grote geesten miste. Ex Post Facto, Ex Nihilo. Toen herinnerde hij zich ineens: Kwart voor twaalf… Sam! Hij zag haar voor zich, wachtend bij de uitgang van de metro in de schuin neervallende sneeuw, naar links en rechts kijkend, alleen. Het kleine bergje snuifsneeuw voor hem blonk nog een laatste keer krachtig, maar zelfs het vooruitzicht van Nicky’s vuurwerk kon niet op tegen de zuiverheid van Charlies visioen, dat de zuiverheid bezat van dromen. ‘Ik bedenk net,’ zei hij, ‘dat ik ervandoor moet.’ Hij duwde de man in de deuropening opzij. Hij zou hem een minuut geleden nog niet hebben durven aanraken, maar de man leek zwakker geworden door zijn toegeeflijkheid jegens zijn vervanger. Pas in de gang keek Charlie om, zodat het laatste beeld dat bij hem bleef hangen voordat hij zich verder waagde in de doolhof aan keldergangen en de trappen naar boven beklom, er een was van twee mannen, de ene robuust en de andere klein, die bijna Talmoedisch over het aanrecht gebogen stonden te mummelen over wat daarop te vinden was.

-

8

HET BANKJE WAS AL BINNEN EEN MINUUT OF TIEN nagenoeg ondergesneeuwd, en de flessengroene latten waren net zo wit geworden als het wit dat zich eronder had verzameld. Nu de wind aanwakkerde woeien donsdraadjes van de voering van haar capuchon haar mond in, maar ze merkte er nauwelijks iets van, evenmin als van de wind of de sneeuw, of van het feit dat Charlie niet was komen opdagen, want dat zou hij uiteindelijk wel doen, dat was nou eenmaal het mooie en het tragische aan Charlie. In plaats daarvan ging haar aandacht uit naar de wollige lichtbollen voor de deur van het appartementencomplex verderop in de straat, en naar de poenerige deur naar de entreehal. Telkens als die openging, leunde ze even naar voren, maar dan was het steeds een societystel dat schuin tegen de wind opboksend op weg ging naar een glimmende zwarte huurlimousine die op datzelfde moment, als bij geheime afspraak, soepeltjes naar de stoeprand kwam gereden. Sam maakte haar sigaret uit, trok haar jas dichter om zich heen en tuurde met half toegeknepen ogen door de laatste kringel rook heen. Ze had een goed voornemen gemaakt. Morgen zou ze stoppen met roken, niet langer wakker worden met een kortademige pijn in haar longen, en niet langer elke week vijf dollar afdragen aan kwalijke multinationals. Er was echter nog één staafje dood over, dat rondrolde in het pakje. Ze vroeg zich af hoelang ze er nog voor had.

Goede voornemens waren iets waar ze vroeger met haar moeder aan deed. Oudejaarsavond was het enige moment van het jaar waarop haar moeder de bulgur en de tarwekiemen in de winkel liet staan ten faveure van de zoetigheid waar Sam naar smachtte, en dan zaten ze samen op de bank dunne Italiaanse wafeltjes in warme chocolademelk te dopen, totdat al die suiker hun te veel werd. Sam was destijds dik geweest. Haar moeder zeer waarschijnlijk stoned. En haar vader, waar zou die hebben gezeten? Op zijn werk vermoedelijk. Oudjaarsdag was de op een na belangrijkste dag van het jaar voor vuurwerkers en het contract om alle vuurwerkshows in New York te verzorgen was toen nog niet naar een ander gegaan. Bovendien was hij nog niet verzand in de rijkelijk besprenkelde sessies vol zelfmythologie met die tijdschriftjournalist die zijn Boswell zou worden. Of Groskoph, al naar gelang. Op tv was de helft van de tijd gevuld met reclame, maar haar moeder liet hem niettemin aanstaan. Elk shot van Guy Lombardo met zijn vlinderdasje en zijn microfoon zo groot als een zeehondenknuppel bracht ze dichter bij het grote moment. Rechtsonder in beeld had je een door Timex gesponsorde klok en op T-min dertig minuten pakte mama altijd de goede voornemens van het vorige jaar erbij, die geleidelijk aan in het vergeethoekje waren geraakt tussen de pareltjes van wijsheid die met magneetjes aan de koelkast waren bevestigd. Sam kon zich nog precies herinneren hoe haar moeder rook wanneer ze terugkwam naar de bank, naar cacao en gesmolten marshmallows, ja, maar ook naar iets moeilijk te bepalen bosachtigs, een vleugje Californië, waar ze, onwaarschijnlijk genoeg, vandaan kwam.

Wat ze vervolgens deden was hun goede voornemens voorlezen en de voornemens die ze ook daadwerkelijk hadden weten vol te houden afvinken. De voornemens die je had opgegeven vormden de basis voor je nieuwe lijstje. Vijftig procent werd, in tegenstelling tot op school, als een behoorlijk goede score beschouwd. Als ze er nu op terugkeek, viel Sam een aantal dingen op. Het eerste was dat haar moeder al verlangens moest hebben gekoesterd waarvan ze zich niet realiseerde dat ze daar te lezen waren, in de vorm van de goede voornemens die daar de afgelopen 364 dagen in het volle zicht hadden gehangen, als haar vader maar de moeite had genomen ernaar te kijken. Het tweede was de schuldbewuste manier waarop mama naar de vegen poedersuiker op de lycra maillot van haar dochter gluurde terwijl Sam haar eerdere voornemen om twintig pond af te vallen voorlas. En ten slotte – nu ze tien jaar gegevens had over hen beiden, en nog eens vijf over haarzelf (want Sam was een verwoed documentaliste en had alle lijstjes bewaard) – was er nog iets anders, namelijk hoe weinig het allemaal uitmaakte. Uiteindelijk verging het deze plannen zoals elke menselijke onderneming. Op 31 december straalden ze nog helder in het prosencefalon, maar allengs raakten ze in het slop en sneefden. Het was opmerkelijk hoeveel van haar eigen goede voornemens Sam in de loop van een jaar vergat. Ze zouden aan het eind ervan bij haar terugkomen als verzegelde boodschappen, flessen die door een andere ik aan de overkant van een wijde oceaan in het water waren geworpen.

Zo zat ze bijvoorbeeld, nadat ze had gezworen Keith niet meer te zullen zien (dat stond boven aan haar lijstje voor 1977), nu toch weer op hem te wachten. De glazen deur leek op de glazen kap van een stormlantaarn. Het vierkantje geel licht op de stoep werd helderder wanneer hij open was, maar ditmaal was het alleen maar een portier in een lange jas met epauletten die naar buiten wipte om even te roken. Alsof ze solidair met hem wilde zijn, en voordat ze zichzelf kon tegenhouden, stak ze haar eigen laatste sigaret op en keek naar de eenzame gestalte wiens gezicht de kleur had van een pecannoot, en die liep te ijsberen in een wolk van zijn eigen adem. Het ringetje in haar neus deed pijn. Het was moeilijk het pakje sigaretten niet te verfrommelen nu haar vingers gevoelloos waren geworden, maar ze had het niet – níét – koud. Een late toevoeging aan haar lijstje was namelijk geweest dat ze zich op deze avond, om zich moedig genoeg te voelen om te doen wat ze hier was komen doen, niet druk zou maken om hoe laat het was of hoe koud. De koppigste mens op aarde noemde haar vader haar. En hij wist nog niet de helft. Tegenover degenen van wie ze hield – zoals Charlie of haar vader zelf – kon ze, voor haar doen, best inschikkelijk zijn. Ze was op haar koppigst als ze zelf haar tegenstander was. Want hoeveel van haar goede voornemens waren in wezen niet verboden geweest? Ik zal niet X, ik mag niet Y. Ze had goed op haar moeder gelet al die voorbije jaren, toen ze nog te klein was geweest om precies te weten wat voor soort dingen je jezelf moest beloven. Ze had de formule van de lijstjes van haar moeder gevolgd, dit opgeven en dat opgeven, en elke keer dat haar moeder ‘hé, dat is een goeie’ had gezegd had ze een golf van nabijheid gevoeld. Met haar vader trouwen was in wezen ook een vorm van opgeven geweest. Het probleem met Sam was dat ze, tot pal voor de deadline, middernacht, of de datum die ze zichzelf had opgelegd om ergens mee te stoppen, haar uitspattingen intensiveerde, alsof ze aan het hamsteren was. Op een keer was ze bijvoorbeeld vanwege de vasten gestopt met snoepen en had ze zich de avond voor Aswoensdag misselijk gegeten aan pepermuntjes, waarna ze die des te erger had gemist. Bij de mis van twaalf uur ’s middags had ze hoofdpijn gehad en liep het water haar steeds in de mond, en zodra de paasdagen aanbraken ging ze zich te buiten aan chocolade-eitjes. Want eigenlijk wilde ze, diep vanbinnen, helemaal niks opgeven.

Nadat haar moeder was weggegaan, had ze een jaar lang in de put gezeten, waarna ze min of meer vanuit het niets weer had moeten opkrabbelen. Dat had ze in het geheim gedaan, in de beslotenheid van haar kamer, alleen met behulp van tijdschriftfoto’s en een transistorradio, en met als persoonlijke componentenlijm de allesverbindende behoefte nooit meer gekwetst te worden. Het ik dat ze construeerde was een soort Minerva van Suburbia: vurig, kosmopolitisch en van niemand afhankelijk. Haar lichaam veranderde, een proces dat ze bevorderde door een halfjaar lang op Marlboro’s te leven (de rook blies ze door de ventilator in haar raam naar buiten), en toen ze weer tevoorschijn kwam zou haar moeder haar nauwelijks hebben herkend. Op haar veertiende, in haar eerste jaar op de nieuwe particuliere school in de City, ontdeed ze zich van haar maagdelijkheid, met een derdeklasser die de topscorer was van het lacrosseteam en de op een na rijkste jongen uit zijn klas. Zijn ouders waren nooit thuis en er was iets spannends en gevaarlijks aan het verlaten appartement op de zestiende verdieping, waar ze konden doen wat ze maar wilden. Een maand lang gingen ze daar na schooltijd heen, werden ze er stoned, bekeken er de blootbladen van zijn vader, die zij als ‘goor’ betitelde, en neukten er. Hij wist wat hij deed, althans dat dacht ze toen. Hoe dan ook, ze had er veel van geleerd. Bijvoorbeeld hoe ze zich op seksueel gebied moest presenteren als iemand die wist wat zíj deed.

En ze had geleerd dat je dingen die er echt toe deden niet kon opslaan. Gevoelens, mensen, liedjes, seks, vuurwerk, ze bestonden alleen op het moment zelf, en wanneer alles over was, waren zij dat ook. Op dit moment waren de kale takken van de bomen boven haar hoofd net knokkels, als de knokige hanenpoten van een kind op het zachte paarse perkament van de hemel, en er drong smeltwater door haar spijkerbroek en het water in haar ooghoeken zat daar vastgevroren, het weigerde te vallen, en de kleine man liep te ijsberen voor het kalkstenen bolwerk, maar zodra dit eindeloze wachten voorbij zou zijn, zou alles langzaam verleden tijd gaan worden, en onwerkelijk. Haar behoefte om het tegen Keith te zeggen was iets fysieks geworden, alsof de cellen in haar lijf het uitschreeuwden van paniek, ook al had ze de deur vanbinnen maar op een heel klein kiertje gezet. Maar ze ging het nog een minuut volhouden, en nog een, want dat kon ze.

GOED, IN ZEKERE ZIN had ze zes weken geleden al geweten wat eraan zat te komen, toen ze in het park vlak bij zijn kantoor op hem zat te wachten. Hij liet dit op een openbare plek plaatsvinden omdat ze dan haar (naar hij aannam) fragiele zelfbeheersing zou bewaren. Iets wat zij van meet af aan aantrekkelijk aan hem had gevonden, was de manier waarop hij een volledig open boek voor haar kon zijn terwijl hij voor zichzelf zo ondoorzichtig bleef. Ze was vertederd door de dingen die hij over zichzelf wilde geloven, zoals je vertederd bent door een klein kind dat jokt over wie de bloemenvaas heeft gebroken. Zo wilde hij bijvoorbeeld graag geloven dat hij deze afgelopen maanden dichter naar haar toe was gegroeid, terwijl het in feite ging om waar hij van wegliep. Toen hij de trappen naar het park kwam op gelopen, een verwaarloosde oase die een etage boven de mallemolen van midtown was gelegen, zag ze hoe oud hij was geworden van dat weglopen. Bij zijn mond zaten rimpels die ze nooit eerder had gezien en onder zijn ogen zaten dikke wallen, een gevolg van slaapgebrek. Eerlijk gezegd wonden die haar op, als een erotische stroomstoot die door haar berusting heen brak. Ze stelde zich voor hoe zij ze kuste. Hoe ze hem bereed in een kamer met gesloten gordijnen, zich boog om zijn zorgen weg te likken. Maar wat hij haar hooguit wilde geven was een snel kusje op de wang, en zelfs daarmee wekte hij de indruk haar een enorme gunst te verlenen. Het park was een soort gemeenschappelijk plantsoen voor de herenhuizen op Tudor City Place en zo midden op de dag was er bijna niemand. Keith en zij wandelden er rond, als zwanen dobberend op een vijver, een lange, trage omgang over het pad dat speciaal voor hen had kunnen zijn aangelegd.

‘Er is iets waar ik al een tijdje met je over wil praten, Samantha.’

‘O jee, dat klinkt serieus.’ Hij gebruikte haar naam alleen wanneer hij zich extra vaderlijk voelde. Ze pakte een paar nootjes uit het witte papieren zakje in zijn hand – maar hoe serieus kon het zijn als hij nog de tijd had genomen om noten te kopen? – en stopte ze in haar mond, op een zorgeloze manier, hoopte ze. ‘We zijn toch al aan het praten?’

‘Ik had je niet naar ons appartement moeten laten komen laatst.’

Nee, natuurlijk niet. Ze hadden überhaupt niet met elkaar naar bed moeten gaan, althans niet als hij er strikte, ethische normen op na wenste te houden. Het was ongelooflijk. Hij leek te geloven, zoals kinderen geloven in de tandenfee, dat zijn daden alleen consequenties hadden als andere mensen dat zeiden, en omdat als je je kussen optilde… kijk! Een muntje!

‘Er is nog een hele kant aan mijn leven die jij nooit te zien krijgt, Samantha. Het is alsof ik soms een soort afsplitsing van mezelf ben… En toen jij daar in ons appartement was, kreeg ik het gevoel alsof die andere ik naar deze stond te kijken, en besefte ik dat ik me met dit alles enorm roekeloos heb gedragen. Ik geef om jou, dat weet je. Maar die andere ik was wel degene die ik altijd heb willen worden.’

Ze hadden inmiddels, ook al vanwege de geladen stiltes tussendoor, een heel rondje door het park afgelegd, maar het grindpad voor hen, waarop een jongetje achter een wegschietend stuiterballetje aan holde, leek hem voort te lokken. Of misschien was het gewoon de veelzijdige perfectie van zijn verhaal, dat hij dagenlang in gedachten moest hebben gepolijst, als een uitzonderlijk weerbarstig brokje steen met behulp van een slijptrommel. Hij zei dat hij het gevoel had tijd nodig te hebben om wat dingen op een rijtje te zetten, omdat hij het gevoel had dat hij ergens een paar… verkeerde inschattingen had gemaakt, en dat, hoe de zaken ook zouden uitpakken, zijn kinderen toch… enfin, het belangrijkste in zijn leven waren. Niet dat hij ze verdiend had. (Tja, nogal wiedes, dacht Sam. Dat hebben ouders nooit.)

Zijn gezicht zag nu rood van de kou en hij had zich tot een hyperemotionele staat opgewerkt, en bijna tot tranen, en zij voelde bijna een fysieke afkeer toen hij zei dat hij hoopte dat zij het niet persoonlijk zou opvatten. ‘Doe niet zo paternalistisch, Keith. Natuurlijk is het persoonlijk.’

‘Ik heb gewoon wat tijd nodig.’

‘Mij best. Dan zien we elkaar gewoon niet. Ik ben geen klein kind meer.’

Nu bleef hij stilstaan en keek haar aan. Ging zíj het nu uitmaken met hém? De glinstering van midlifesentiment was uit zijn ogen verdwenen en zijn hele lijf balanceerde gespannen tussen woede en begeerte, precies hoe ze hem het liefst zag. In de halve tel waarin ze dacht dat hij haar met geweld zou kussen, besefte ze hoe moeilijk het feitelijk zou worden om hem op te geven, dat eigenzinnige dier dat ze had afgericht in draf of galop te lopen. Maar ze dwong zichzelf een greep te doen in het papieren zakje dat hij in zijn hand hield om eruit te halen wat daar nog in zat, en met een mond vol nootjes te zeggen: ‘Het beste was er toch al van af.’

En daarmee was het in wezen voorbij geweest, al hadden ze nog wel een paar rondjes door het park gemaakt, eentje waarin hij zich impulsief, hartstochtelijk gedroeg, gevolgd door eentje waarin hij zich bagatelliserend opstelde – arm kind, tot over haar oren, weet van gekkigheid niet wat ze zegt – en ten slotte eentje waarin hij weer helemaal zijn onmogelijke, onzelfzuchtige en zelfzuchtige zelf was. Hij nam haar handen in zijn dure handschoenen en keek haar aan, en ze zag dat hij wilde dat zij niet voor altijd door de afgelopen drie maanden getekend zou worden. (Hij was ook katholiek, dat wist ze. In het gesloten graf van een per uur te huren hotelkamer had ze met haar hoofd op zijn borst gelegen en met haar vinger met het zilveren kruisje dat hij om had liggen spelen, totdat hij haar zei ermee op te houden.) Hij zei dat hij wilde dat ze goed onthield dat hij om haar gaf, en dat ze iets beters verdiende. Het woord liefde wilde hij niet in de mond nemen, en zij evenmin. Dat zou onwaar zijn geweest en bovendien gunde ze hem het genoegen niet.

HET MOEST ONDERHAND BIJNA MIDDERNACHT ZIJN. In Central Park West waren de taxi’s nu vervluchtigd en elders, in dichter bevolkte buurten, neergestreken. (Grappig hoe in de City het geld de energie volgde, maar die nooit helemaal kon bijhouden.) De warmte van de autobanden die bleef hangen liet donkere sporen na op het asfalt. Voor het overige heerste er witte perfectie. Geen voeten hadden hun sporen nagelaten op het trottoir waar Sam zat. Geen honden waren naar buiten gekomen om het met geel te bevlekken. De gloed van het verkeerslicht reikte bijna tot aan de entreehal, het gala, Keith. Rood, en dan groen. Het was haar nooit eerder opgevallen dat het licht een klikgeluidje maakte wanneer het versprong. Aan de overkant van de straat, voor de synagoge, markeerde een stralenkrans van groene sneeuw de ingang van het metrostation waaruit Charlie maar niet tevoorschijn wilde komen, en ineens werd ze huiverend getroffen door een diepe scheur in de rechtvaardigheid van alles. De volwassene die haar had geneukt en gedumpt moest terugkeren naar de wereld op twintig verdiepingen boven straatniveau terwijl zij, de zeventienjarige, moederziel alleen buiten in de kou zat. Ze drukte de sigaret uit, haar laatste. Ze liep naar de ingang. Ze was van gedachte veranderd. Ze ging de burcht bestormen, en of dat nou netjes was zou haar worst wezen. Gewoon naar binnen stormen en namens alle vrouwen die, van Eva af aan, onrechtvaardig waren behandeld tussen de rokkostuums en bontjes een scène trappen, bij wijze van waarschuwing. Ze zou tegen hem zeggen dat hij beter mee kon komen om te horen wat ze hem te zeggen had, als hij tenminste niet wilde dat ze allebei in de gevangenis zouden belanden, of nog erger, en iedereen die hij kende en hoogachtte, iedereen op wiens oordeel hij prijs stelde, zou de waarheid over hen beiden te weten komen, nog terwijl ze zich van haar plicht ontsloeg.

Ze was nu zo dichtbij dat ze haar hand uit kon steken naar de gekrulde koperen deurkruk. Ze zag de portier op zijn post zitten, en de schim van haar eigen gezicht dat ervoor hing. Haar verontwaardiging maakte haar mooi, zelfs in eigen ogen. Ze zou niet eens zeker weten wie zijn vrouw was, maar dat zou niet betekenen dat die vrouw niet zou weten wie zij was, en er zou een ogenblik komen waarop hun blikken elkaar zouden treffen en Sam zou moeten aanzien wat zij deze vrouw had aangedaan, hoe ze haar had gekwetst. Toen dacht Sam aan zijn kinderen en vooral aan zijn zoon, die maar vijf jaar jonger was dan zijzelf. De scène die zij zou trappen, de geruchten die die jongen zouden bereiken, zijn mogelijke gevoel dat het allemaal, op de een of andere manier, zijn schuld was. Ze haalde wat onbeholpen haar schouders op naar de portier, het visuele equivalent van ‘Sorry, verkeerd verbonden’. Verkleumd en sigarettenloos sjokte ze terug naar haar bankje. De wereld was bijna onzichtbaar geworden in de sneeuw. Hoe zou iemand de bal kunnen zien wanneer ze die lieten zakken? Misschien was hij al gezakt en was het vuurwerk in de haven te ver weg voor haar om te kunnen horen. Maar waar bleef Charlie nou? Ze wou dat hij een beetje opschoot. Ze stond op het punt weer te gaan zitten toen iemand vanaf de ingang van het Park haar naam riep. Ze kon de gestalte die daar stond niet goed onderscheiden, een nieuwe dimensie in het schemerduister, in de sneeuw, maar de stem deed de cilinders in haar binnenste draaien, in een slot waarachter andere dingen die ze had moeten weten waren weggesloten. ‘Ha,’ klonk de stem. ‘We hebben je overal lopen zoeken.’

-

9

WAT WAS DAT?’

‘Wat was wat?’

‘Hoorde je niks dan?’ Er had een plofje geklonken, een metalige barst in de verder onberispelijke stilte in het Park, zo zacht dat Mercer het zich misschien wel had ingebeeld. Hij hield zijn hoofd schuin, alsof hij het geluid weer wilde oproepen. Van ver sijpelde feestgedruis door lagen steen en glas, en op Columbus Avenue ploegde een sneeuwschuiver moeizaam voorbij. Het enige andere geluid kwam van Williams zuster, die naast hem stond te kuchen. Het licht dat door het gordijn voor de deur viel maakte strepen op haar oor en kaaklijn, maar haar gezicht, dat naar de straathoek was gekeerd, was niet te zien. ‘Misschien iets van vuurwerk of zo,’ zei hij.

‘Denk je dat het al volgend jaar is? Want als dat zo is, moet je me kussen.’

‘Dat zou William vast leuk vinden,’ zei hij.

‘Zeg maar dat het van de drank kwam.’ Regan leek behoorlijk aangeschoten. En high.

‘Maar hij weet dat ik niet drink.’

‘Wat zat je dan met die wijn te doen toen ik jou daarbinnen zag zitten?’

‘Wacht eens, was dat…? Shit, ik dacht dat ik het weer hoorde. Het ligt vast aan mij.’

Het balkon lag voor haar slaapsuite. Of beter gezegd, de kamer en suite waarvan de vrouw van haar vader net deed of die van Regan was, zoals ze het een paar minuten daarvoor had geformuleerd, terwijl hij haar gewonde hand onder de kraan had gehouden (blijkbaar was het zijn lot om de ziekenverzorger van de Hamilton-Sweeneys te spelen). Het water, roze getint door het bloed, waaierde uit tegen het porselein van de wastafel en bleef in druppels hangen, en toen een grijs flapje huid weer in de snee terug wipte, zag hij dat ze er een indrukwekkend litteken aan zou overhouden. Ze mocht van geluk spreken dat ze geen bot had geraakt. Hij doorzocht het medicijnkastje. Er zat niet alleen geen jodium in, ook pleisters ontbraken. ‘Reken er maar niet op dat je onder het oppervlak iets zult vinden,’ zei ze luchtig. De champagne werkte als verdoving. ‘Ik heb hier sinds mijn studietijd geen nacht meer geslapen. Felicia vindt het gewoon prettig als het er bewoond uitziet.’ Hij had een van een monogram voorzien washandje driedubbel gevouwen en nadat hij haar wond droog had gedept, wikkelde hij het geïmproviseerde verband eromheen. Hij zei dat ze erop moest blijven drukken totdat het bloed was gestold. Maar hoe moest hij het drukverband vastmaken? ‘Dat ding daar misschien?’ Ze knikte in de richting van de spiegel. Hij keek wat daarin te zien was: het ivoorkleurige tapijt van de slaapkamer daarachter. Toen zag hij dat ze naar haar eigen borst keek, naar de vlinderbroche die daarop zat vastgespeld.

‘O, die ga ik niet gebruiken. Dan raakt hij helemaal uit model.’

‘Het was een kerstcadeautje van Felicia. Ik heb hem alleen maar op omdat papa dan zou zien dat ik hem droeg.’

‘Wat moet zij wel niet denken als ze ziet dat je hem als veiligheidsspeld gebruikt?’

‘Wat moet ze wel niet denken als ze jou krampachtig mijn hand ziet vasthouden? Want dat is wel zo ongeveer het alternatief.’ Voor iemand die aangeschoten was, redeneerde ze verrassend logisch.

Omdat hij met zijn linkerhand op de wond moest blijven drukken moest hij met de rechter proberen de pin van de broche los te maken en het ding van haar laag uitgesneden jurk te laten glijden. Het leek wel dat gezelschapsspelletje Dokter Bibber. Zijn pink bevond zich maar een paar centimeter van de borst van de zus van zijn geliefde. ‘Je maakt het me niet gemakkelijker door zo te zitten kijken.’

‘Laat me maar even, Mercer. Ik heb me de hele avond niet zo vermaakt als nu.’

Eindelijk had hij de broche los. Nadat hij het washandje had vastgespeld, ging hij terug naar de kamer, waar hij zich met een plof op het bed liet vallen. De lamp op het nachtkastje deed het vertrek baden in een sterker licht. Het was het platonische ideaal van een meisjeskamer, zo’n kamer waarvan hij zich voorstelde dat zijn leerlingen erin terugkeerden na een zware middag hockeyen, compleet met beddensprei met ruches en gelakte kaptafel. Regan, die nu haar gehavende hand ondersteunde, wankelde naar de openslaande deuren.

‘Zorg dat je de wond goed uitwast zodra je thuis bent,’ zei hij. ‘Ik moet er niet aan denken dat je tetanus zou oplopen.’

‘Kom eens hier, ik wil je wat laten zien.’ Waarop ze hem het balkonnetje op leidde.

Het uitzicht was majestueus, filmisch: de stad zoals hij zich die in zijn kneuterige geboorteplaats elfhonderd kilometer hiervandaan had gedroomd. Uit de sneeuw doemden, als op het beeldscherm van een televisie die nog warm moest worden, flatgebouwen met kantelen op, uit de duisternis geponste gele ramen, poedersuiker werd uitgestrooid over de hotels die als stapeltaarten langs Central Park South stonden. Vanuit de wolken leek lichtvervuiling te stralen, het bijproduct van een of ander verborgen organisch proces, zoals de warmte die bloed afgeeft. Het Park ten oosten van hen vormde een enorme, donkere steengroeve. De overdaad aan lateien, pergola’s en waterspuwers boven hen hield de meeste sneeuw tegen, maar het verbaasde hem toch dat Regan, in haar dunne jurk, niet meteen weer naar binnen wilde. Sterker nog, ze leek hier, in alle rust, vrijer te ademen. ‘Je zou het eens op een heldere dag moeten zien.’

‘Nee, het is een waanzinnig uitzicht,’ zei hij.

‘Ik wil niet dat je denkt dat ik een voetveeg van Felicia ben of zo, maar ik vond het jammer om je het mooiste aan deze kamer niet te laten zien, nu je hier toch bent. En bovendien…’ Ze rommelde met één hand in haar tasje en haalde er een aansteker uit, en iets wat op een volslanke tandenstoker leek. ‘Deze heb ik gekregen van de vrouw die mijn haar heeft gedaan. Wil je ook?’

Mercer sloeg het aanbod af. ‘Daar doe ik ook niet aan.’

‘Ik eigenlijk ook niet,’ zei ze, ‘maar ik lig momenteel in scheiding en deze avond is een ramp geweest, dus ik dacht… Zou jij die aansteker even voor me willen vasthouden?’

Hij begon het zelf koud te krijgen, maar willigde haar verzoek in en toen ze een lange haal had genomen van het verkoold ruikende spul – de warmte straalde ervan af – besloot hij dat hij deze avond toch al ver over de schreef was gegaan. Zonder te vragen pakte hij het stickie uit haar goede hand en deed haar na, hoe ze het ding met drie vingers vasthield en haar adem even binnenhield. ‘Nog niet uitademen. Zo ja. Langzaam.’

Hij hoestte. ‘Jullie zijn echt twee loten van dezelfde stam, hè?’

‘Wie?’

‘William en jij. Hij praat niet met jou, jij praat niet met je stiefmoeder…’

‘De vrouw van mijn vader.’ Hun stemmen lagen met elkaar overhoop, maar hun handen brachten de joint in eendrachtige samenwerking terug bij haar. De straten beneden leken net de straten op een plattegrond, vrij van mensen en de wanorde die altijd op ooghoogte heerst, en hij voelde hoe de kracht van wederzijdse waardering hen verbond. ‘Mijn broer heeft ook de pest aan haar. Heeft hij het daar nooit over?’

‘Niet specifiek.’

Ze slaakte een zucht. ‘Waarom ben je hier nou eigenlijk, Mercer? Ik bedoel, wat hebben William en jij precies met elkaar? Maak je geen zorgen, je kunt het gerust tegen mij zeggen, hoor.’

Het was op dat moment dat hij het eerste plofje hoorde.

‘IK WEET HET ECHT NIET,’ zei Mercer nu, alsof haar vraag hem nog maar net had bereikt. ‘Ik weet het niet meer. Ik bedoel, zoals je zei, het is goed om iemand te hebben. Maar wat er ook tussen jullie gebeurd is, het vreet aan hem, als een gat in zijn binnenste waarvan hij vindt dat hij het moet bedekken. Dat geheimzinnige was vermoedelijk ook een van de dingen die me in hem aantrokken. Maar ik ben niet naar New York gekomen omdat ik zo graag met een vreemde wilde samenleven. Op een gegeven moment nam ik aan dat hij… ik weet het niet.’ Hij gebaarde dat hij de joint wilde, maar die was inmiddels te klein om nog aan te kunnen zuigen zonder zijn vingers te branden, dus schoot hij hem weg en viel de peuk al die verdiepingen naar beneden, een klein vuurpijltje in het halfduister.

‘Wauw. Je bent een natuurtalent.’ Ze borg de aansteker weer weg in haar tasje en zei iets over dat haar kinderen hem zouden vinden, maar maakte geen aanstalten terug te gaan naar het feest.

‘Heb je het niet ijskoud?’ zei hij.

‘Ik kan het gewoon nog niet opbrengen weer naar binnen te gaan. Er lopen daar een paar mensen rond met wie ik echt geen zin heb om te praten.’

Hij sloeg zijn armen om zichzelf heen en stampte met zijn voeten, in de hoop dat hij zich daardoor anders zou gaan voelen. ‘William heeft trouwens ook veel meer ervaring dan ik, hè? Met relaties.’

‘Is dat wat hij je verteld heeft?’

‘Ik dacht dat hij mij misschien, omdat ik een jongen ben, of een man eigenlijk, in een apart hokje hield en jullie allemaal in een ander hokje. Maar toen jij vorige week voor mijn neus stond op school…’

‘Het spijt me als ik je in verlegenheid heb gebracht. Ik was toen net uit het appartement van mijn man weg. Ik móést echt even met iemand praten en ik dacht dat de scheiding misschien betekende dat al het andere ook zou veranderen. Dat William misschien eindelijk bereid zou zijn die stomme muur van hem neer te halen.’

‘En ik op mijn beurt dacht dat hij die uitnodiging wel open zou maken en dat er ergens een gouden deur zou openzwaaien en dat we niet langer zo zouden hoeven te leven als we nu leven. Het heeft zeker zijn aantrekkelijke kanten, op een bepaalde manier, maar hoe kunnen we nou een toekomst hebben samen als ik die essentiële dingen over zijn verleden niet eens mag weten?’

‘Mijn broer is altijd al onmededeelzaam geweest. Van kinds af aan. Hij denkt dat je er een soort persoonlijke macht mee creëert als je een dubbelleven leidt. Ik denk dat hij te veel strips heeft gelezen.’

‘Dus wie weet ben ik hier wel heen gekomen omdat ik wist dat hij er de pest over in zou hebben als hij daarachter kwam. Niet dat jij geen fijn gezelschap bent, hoor.’ Waarop een bijna onverklaarbare glimlach van ergens binnen in hem opwelde. Want het was wel degelijk waar. Hij mocht Regan. Ze deed hem denken aan andere blanke meisjes die hij had gekend, de medestudentes Engels die zich op de universiteit over hem hadden ontfermd. ‘Mogen we nu naar binnen alsjeblieft? Ik sta goddomme te vernikkelen.’

Ze legde haar goede hand op zijn arm. ‘Zeg, waarom ga je niet mee?’

‘Mee?’

‘Ik ben ontboden door de broer van Felicia. Ik zal je aan hem voorstellen en dan kun je zien waar William tegen moet opboksen. En misschien kun je mij beschermen.’

‘Je beschermen tegen wat?’ Maar ze was al naar de warmte van de slaapkamer teruggekeerd. Hij pakte zijn masker weer op. ‘Heb je dat geluid echt niet gehoord?’ vroeg hij voordat hij de openslaande deuren dichttrok. ‘Ik kom uit het zuiden. Wij weten hoe een vuurwapen klinkt.’

Ze haalde haar schouders op. ‘Dit is Central Park West, Mercer. Waarschijnlijk was het gewoon de knalpot van een vrachtwagen.’

Binnen werd haar tred met elke drempel die ze overstaken doelgerichter, alsof ze kracht ontleende aan zijn aanwezigheid, of aan het roesmiddel, al wist hij niet zeker of het niet gewoon het wazige tempo in zijn eigen hoofd was. Ook de gasten leken nu dichter opeengepakt. Uit een wirwar van lichamen verschenen handen die flessen vastgrepen, gebitten die bloot werden gelachen in bulderende Republikeinse hilariteit, tanden die bijna eng waren in hun perfectie, als witte kauwgummetjes. Hij was de enige niet-blanke gast, al was hij strikt genomen niet uitgenodigd. En het moest al twaalf uur zijn geweest. Waar was William nu? Stond die met zijn rug tegen de muur van een of ander cafétoilet, terwijl een blond hoofd van onderen met hem bezig was? Hij duwde dat beeld weg en liet zijn bewustzijn een vloedgolf worden die over de Perzische tapijten heen spoelde. Liet Regan het voortouw nemen.

Hij zou niet hebben kunnen zeggen hoeveel keer ze onderweg staande werd gehouden, hoeveel whiskyzoenen van hoeveel mannen van middelbare leeftijd ze moest verduren, hoeveel complimentjes over haar uiterlijk – je ziet er góéd uit, zei een vrouw, gezónd, eufemismen die hij niet helemaal kon plaatsen –, hoeveel bezorgde blikken vanwege haar met een washandje verbonden hand, noch hoeveel paar ogen hem door spleetjes in kartonnen maskers monsterden. Iemand van de bediening? Een meeloper? Een gevalletje van liefdadigheid? Toch had hij er minder last van dan in zijn eerste uur op het feest, dat hij verstopt achter een reusachtige potpalm had doorgebracht. Als hij dan nog niet kon toetreden tot de heilige kring van de Hamilton-Sweeneys, kon hij toch in elk geval een gedetailleerde studie maken van hoe ze zich gedroegen, en misschien dat hij wel op een dag hand in hand met William zou terugkeren zonder dat iemand van hen er iets van zou durven zeggen. En Regan, die er zo mismoedig uit had gezien toen hij haar ineens in de keuken voor zich zag staan – was dat echt nog maar een halfuur geleden? –, was magnifiek, zelfs zonder masker. Hij had dat ook bij William gezien, dat er te midden van anderen als het ware een knop werd omgezet. Wat Mercer aan individuele pathologie had toegeschreven, zat kennelijk in de familie. Ze glom als een vakantiesouvenir terwijl hij achter haar aan hobbelde, niet zeker of hij zich nu kostelijk vermaakte of zich doodongelukkig voelde.

Toen keek hij, midden in een hoog vertrek dat stampvol mensen was, omhoog. Drie meter boven zijn hoofd, waar anders de bovenverdieping zou zijn geweest, liep langs de omtrek een galerij waarop van elk van de vier zijden van het vertrek een deur uit kwam. En daarboven stond een kleine man met grijs haar naar hen te kijken, en zijn glimlach leek rechtstreeks tot Mercer gericht. Hij was niet verkleed en had geen masker op. Toch had hij in zijn zwarte smoking het air van een grootvorst die zijn domein overziet. Mercer voelde hoe de gemaskerde hoofden terugweken, hoe het gekwetter zich terugtrok als de zee in een schelp en de warmte die de verzamelde lichamen afgaven wegebde. De man nam een hand van de smeedijzeren reling, hief die met de palm omhoog en klapte hem dicht.

Toen besefte Mercer dat oom Amory – want die moest het zijn – Regan wenkte, en niet hem. Hij stootte haar aan en zij verontschuldigde zich bij de mensen met wie ze op dat moment toevallig stond te praten. Ze gaf Mercer een arm en voerde hem mee naar een wenteltrap. Ze klommen naar het balkon alsof ze door een koude, stugge vloeistof moesten waden. En al die tijd week de strakke glimlach van de man geen seconde van zijn gelaat. Hij moest ooit een knappe man geweest zijn. Op zijn onberispelijk gesoigneerde hoofd was geen enkel vlekje kleur meer te bekennen. ‘Mijn lieve nicht,’ zei hij tegen Regan, ‘ik had al zo gehoopt dat we elkaar vanavond zouden treffen.’

‘Amory Gould,’ zei ze. ‘Mag ik je voorstellen aan Mercer Goodman?’

Mercer stelde tot zijn teleurstelling vast dat ze hem niet in enige hoedanigheid had voorgesteld, en dat dit dus feitelijk impliceerde dat hij mogelijk iets met Regan had, in plaats van met William. De botte kenmerken van zijn verschijning werden gebruikt om te choqueren, te kwetsen zelfs. Maar als hij de verwarring ongedaan wilde maken, zou hij haar moeten afvallen en dat kon hij niet. Haar goede hand omknelde nu zijn bovenarm als de band van een bloeddrukmeter. Hij was zich ervan bewust dat zijn mond kurkdroog was en dat zijn hart bijna hoorbaar bonsde. Het merkwaardige was dat oom Amory nog altijd glimlachte. Het viel onmogelijk te zeggen wat er zo verontrustend aan hem was, afgezien van de strakke blik in zijn blauwe ogen. ‘Wel, meneer Goodman,’ zei hij, ‘wat is uw metier?’

Mercer kuchte. Hij rook waarschijnlijk naar Woodstock. ‘Pardon?’

‘Wat doe je zoal, jongeman?’

Hij had geleerd zich niet door kleineringen of zelfs openlijke beledigingen uit zijn tent te laten lokken. Jij bent zelf de enige die macht over je heeft, had zijn moeder hem voorgehouden voordat hij naar de universiteit was vertrokken, al wist hij niet zeker of hij daar ooit echt van overtuigd was geweest. Wat hij in ieder geval zeker wist, was dat Amory Gould dat niet was. De man bekeek hem zoals een jongetje naar een mier kijkt waarop hij door een vergrootglas zonlicht laat vallen.

‘Ik ben leraar,’ wist hij uit te brengen. ‘Ik werk op een middelbare school, de Wenceslas-Mockingbird.’

‘Dan kent u vast Ed Buncombe, het sectiehoofd.’

‘Dr. Römertopf is de nieuwe man.’ Later zou hij zich afvragen waarom hij het daar niet bij had gelaten. Maar de vogelklauw van Regan prikte zo ongeveer door de stof van zijn jasje, en Amory Goulds ondoorgrondelijke glimlach was nog steeds op zijn gezicht gebeiteld, en terwijl de stilte boven op het balkon zich verdichtte kreeg Mercer het gevoel dat de mensen beneden hen hen begonnen aan te gapen. ‘En ik schrijf.’ Hij wist meteen dat hij een vergissing had begaan.

‘Aha. En wat schrijft u, meneer Goodman?’

‘Amory, hoor hem toch niet zo uit, alsjeblieft,’ zei Regan. ‘Mercer, daar hoef je geen antwoord op te geven, hoor.’

‘Ze heeft gelijk. Volkomen gelijk,’ zei Amory. ‘Wanneer je een zekere leeftijd bereikt, ben je geneigd te vergeten hoe kwetsbaar zulke zaken kunnen aanvoelen. Een zuchtje adem kan ze al omverblazen. Weet u wel dat ik als student ook poëzie neerpende? Affreus. Uiteindelijk heb ik het eraan gegeven en voor een wat praktischer loopbaan bij de overheid, en daarna in het bedrijfsleven, gekozen. De drie leeftijden van de man, u kent ze wel. Maar mag ik u iets vragen, meneer Goodman?’ Het hoofd leek nu op te zwellen, dichterbij te komen. De ogen waren roze omrand, alsof brokken ijs gaten hadden geslagen in de handen die ermee in de weer waren geweest. ‘Op uw reguliere werk, in het onderwijs… weten ze daar van die andere neigingen van u? Want dat is een mens eigenlijk wel aan hen verschuldigd, en aan zichzelf, dat hij daar eerlijk over is.’

‘Pardon?’

‘Het schrijven, jongeman. O! U dacht toch niet dat ik doelde op… hoe gênant.’

Neigingen. De insinuatie had weinig of niets met hemzelf te maken, want hij wist dat die bedoeld was om zijn veronderstelde vriendin te kwetsen. En toch was oom Amory’s geringschatting op zichzelf al vernederend. En Regan deed ook geen enkele poging om het voor hem op te nemen. Hoe had hij zichzelf ooit wijs kunnen maken dat hij deel zou kunnen uitmaken van dit milieu?

Hij mompelde iets over dat het al laat was en nam afscheid. Amory verwaardigde zich niet hem een hand te geven of te zeggen dat het aangenaam was geweest met hem kennis te maken, want hij had zich al tot Regan gewend om haar te vertellen dat ze, als ze even een momentje had, belangrijke zaken te bespreken hadden. En wat was er met haar vinger gebeurd? Toen Mercer even omkeek, vanwege de mogelijkheid dat in ieder geval zij hem met enige spijt zou nakijken, was het tweetal al door een van de balkondeuren opgezogen. Hij wou dat hij zo gemakkelijk kon verdwijnen, maar de enige weg naar buiten liep via de wenteltrap en dwars door het hele vertrek. Zijn masker was ineens een wassen neus geworden. Hij was zich er sterk van bewust dat zijn huid donker afstak tegen het witte jasje, en dat zijn ogen, mond en haardos droog waren. De vrouwen zagen er in hun kleine, bonte gewaden uit als savannevogels die zich omdraaiden om een gewonde neushoorn te zien langsstrompelen. Zelfs het meisje van de garderobe in de hal leek te ruiken dat Mercer aangeschoten wild was. Ze nam er alle tijd voor om de Meerkleurige Mantel te vinden, en toen moest hij haar ook nog een fooi geven, om haar ergste vermoedens niet te bevestigen. De lift ging tergend langzaam.

Tegen de tijd dat hij zich in de frisse avondlucht bevond, was hij al enigszins ontnuchterd en was zijn gevoel van schaamte tot een soort melancholie afgekoeld. Daar liep hij nou, verdreven uit het paradijs, terug op straat, waar een lantaarnpaal weer een lantaarnpaal was en een geparkeerde auto precies het formaat had van een geparkeerde auto. De torens van de binnenstad waren opgegaan in de sneeuw en zelfs het balkon waarop hij zich (hoe kortstondig ook) even deelgenoot had gevoeld van het glamoureuze leven waarnaar hij haakte, leek nu vlekkerig en vaag, als de herinnering aan een droom. Even was het enige tastbare bewijs dat hij zich in een functionerende stad bevond en niet tussen de puinhopen van de toekomst, het bankje aan de overkant van de straat, waarop een strookje groen ter grootte van een mens te midden van de sneeuwlaag aangaf dat hier onlangs nog iemand had gezeten. Ongetwijfeld iemand die op een bus had zitten wachten.

Toen, als door een wonder, glinsterde een heel eind verder op Central Park West, op de grens van tot waar hij in de luwende sneeuwbui kon zien, een bus zijn beeld binnen. Twee gloeilampjes met daarboven een haarband van licht. Het was altijd onbegonnen werk om uit te rekenen of je met bovengronds of ondergronds vervoer sneller thuis zou zijn, maar hij had proefondervindelijk vastgesteld dat je de openbaar-vervoervogel in de hand niet moest versmaden, en zeker niet ’s nachts na twaalven, en bovendien, zou het niet ook iets passends hebben om deze avond en het jaar af te sluiten in een benauwde, banale stadsbus, tussen de zatlappen, de epileptici en de anderszins verdoemden, bij het schijnsel van mortuariumverlichting, boven een plakkerige vloer, in de stoel het dichtst bij de chauffeur?

In de tijd die het dit stonede gedub kostte om over het toneel van zijn aandacht te stommelen en daar zijn dansje te doen, waren de verkeerslichten van oranje op rood gesprongen, zodat de bus een tiental straten verderop moest stoppen. Hij leunde tegen de paal van de bushalte en probeerde zich het beeld weer voor de geest te halen van zichzelf als romantische figuur, de eenling in de lange, bruine jas. Hij floot een paar maten uit La Traviata. Hij dacht diepgevoeld na over zichzelf als diepvoelende denker. Hij zag met genoegen hoe de gevoelvolle wolk van zijn eigen adem voor hem uit wasemde toen van achter de stenen muur aan de overkant van de straat, in het duistere Park, het meest hartverscheurende geluid kwam dat hij ooit had gehoord. Het was een snik, hoog, ademloos, gorgelend, als die van een stervende zeehond. Waarna het weer ophield. Het moest opnieuw inbeelding zijn geweest, of op zijn minst niet zijn zaak, maar zelfs voordat het geluid een tweede maal opklonk, was een soort dierlijke matrix onder de huid van zijn bewustzijn geactiveerd. De bus was nu nog maar een stuk of acht, negen straten van hem vandaan, en zakte door zijn knieën om een passagier uit te laten. Hij wou dat het ding opschoot. Dan kon hij gauw instappen en zou dat geluid, aangenomen dat het überhaupt een geluid was, het probleem zijn van degene die net was uitgestapt. Alleen waren de stoplichten weer op rood gesprongen. Shit, dacht hij. En nog eens shit. Wat moest hij doen?

Het geluid kwam niet terug. Hij dacht aan alle onschuldige dingen die het konden hebben veroorzaakt. Een stervende vos, want er zaten toch vossen in Central Park? De wind die klaaglijk door een plastic zak blies die aan een boomtak was blijven haken. Een van die treurige, dwangmatige mannen die in openbare ruimtes liepen te cruisen op zoek naar anonieme, ruige seks. Wat het ook was, het was niet zijn verantwoordelijkheid, en deze zeer gelegen komende busrit naar huis, zijn beloning voor alles wat hij deze avond had moeten verduren, was…

De chauffeur toeterde toen Mercer snel voor de naderende bus langs schoot, naar de overkant van de straat en de ingang van het Park. Terwijl hij onder de door de sneeuw gecraqueleerde takken de bosjes in dook, moest hij vertrouwen op zijn geheugen, op een indruk van iets waar hij niet bewust naar had geluisterd. Het was van vlak bij de muur gekomen, toch? Hij vervloekte zijn nette schoenen, waarop hij op het door bevriezing spekgladde, aflopende pad dreigde weg te glibberen. Links van hem rees een stapel zwarte rotsblokken op, rechts een scherm van struiken. Je bent gek, Mercer Goodman, dacht hij, een nar op de hei, en geen Lear in zicht. Maar toch, als het nou een mens was geweest? Ja, wat dan? In dat geval was er waarschijnlijk sprake van meer dan één mens, van een aanvaller en een slachtoffer, en zou Mercer met zijn vlinderdas en zijn zachte dilettantenhanden natuurlijk een vogeltje voor de kat zijn.

Hij stapte over de ijzeren stang die op kniehoogte langs het pad liep en drong zich met kracht tussen twee struiken door. Aanvankelijk was de naar de muur oplopende aarde een niet te duiden vlak van sneeuw en schaduw. Maar hij moest, met hetzelfde dierlijke instinct dat hem hierheen had gedreven, hebben aangevoeld dat er ergens werd geademd, of warmte was, want toen hij naar de voet van de muur keek zag hij zich daar een verfomfaaide vorm aftekenen. Hij ging ernaartoe. Enkele vogels die op het metselwerk zaten nestelden zich waakzaam in hun veren. Het was nog maar een kind, zag hij. Een jongen. Nee, een meisje, met kort haar. Haar gezicht was omhoog gewend, naar het lichtvlak dat zich over de muur uitspreidde, en haar hoofd lag ongemakkelijk achterover gedraaid. Ze was buiten bewustzijn, misschien wel dood. Er was bloed uit haar schouder gestroomd, dat de sneeuw had verkleurd. Tot zijn ontzetting merkte Mercer opnieuw dat bloed een geur had, een koperachtige geur. Even dacht hij dat hij zou gaan overgeven.

‘Help!’ schreeuwde hij. Zijn stemgeluid kaatste hard terug van de muur en vervloog in de leegte achter hem. Hij schreeuwde opnieuw. ‘Help!’ De vogels gingen verzitten. Het meisje verroerde zich niet. Je moest een lijk niet verplaatsen en hij wilde het ook niet aanraken, dus bleef hij een minuut lang staan kijken naar de zwarte vorm waarmee hij nu voor altijd verbonden zou zijn. Toen zette hij het op een lopen, tussen de struiken door, het pad op, een spookverschijning die uit de poorten van de hel kwam gestormd, gillend alsof iemand hem zou kunnen redden.

-

10

REGAN HAD DE OGEN, die over haar heen streken als de vingers van een pandjesbaas, al gevoeld voordat zij ze gezien had. En als ze zich al had verbeeld dat ze met Williams zwarte vriendje aan haar arm beschermd zou zijn, dan gaven die ogen haar het gevoel dat zelfs dit was geregisseerd, net als de echtscheiding, het noodweer in Chicago, het mes waarmee ze zich had gesneden. Wat natuurlijk raakte aan de kern van oom Amory’s macht. In zijn aanwezigheid verkeren betekende in de nabijheid komen van plannen die veel groter en ouder waren dan je zelf was, reusachtige sterrenkaarten die over de lege koepel van een planetarium wentelden. Voor zover zij kon zien waren die plannen de enige basis voor de belangstelling die hij voor andere mensen had. Het was geen kwestie van nieuwsgierigheid, niet van sympathie, niet eens van vermaak, maar onder de sluwe schijn van normaal menselijk gedrag school slechts de vraag wat het hem kon opleveren. Wat dat in dit geval was, moest van enig belang zijn geweest, want de laatste keer dat hij haar zo openlijk had opgenomen was tijdens dat weekend lang geleden op Block Island, toen ze dat nog abusievelijk op het conto van haar aantrekkingskracht had geschreven. En daarnaast had hij die arme Mercer binnen de kortste keren afgeserveerd en zich zonder omwegen op zijn geheim gestort. Ze voelde zich daar slecht over, maar vergeleken met haar eigen, tientallen jaren oude kwetsuur, was dit maar een schaafwondje. Mercer kwam er wel overheen. Ze liep snel een aan het balkon grenzend vertrek in, niet om van Mercer af te zijn, maar om Amory de kans te ontnemen haar te sturen.

Het was de oude serre, de enige ruimte in het driedelige penthouse waar ze nooit de kriebels van had gekregen. Toen hij het huis kocht voor Felicia, had haar vader de serre laten inrichten als een echte bibliotheek. Regan beschouwde dit graag als haar vaders onuitgesproken verontschuldiging jegens haar en William voor zijn aanstaande hertrouwen. (Al was William tegen die tijd natuurlijk al ondergebracht op zijn tweede of derde kostschool, en had hij sowieso altijd al een stoïcijnse houding verward met helemaal nergens last van hebben.) De boeken van haar moeder, met hun rijkgeschakeerde ruggen, waren gemakkelijk terug te vinden tussen de eenvormige lederen banden met gesammelte Schriften die Felicia per strekkende meter had laten overkomen van de Strand. Gedurende de eerste en enige zomer die ze hier had doorgebracht, had Regan zich afgezonderd tussen de rollende ladders en zachte divans, om bij te komen. Bij zonsondergang stroomde het zuidwestelijke licht, niet gehinderd door enig hoger gebouw tussen hier en de rivier, door de juwelendoosraampjes. Het had haar altijd het gevoel gegeven passagier te zijn op de Titanic. Het schip was tot de ondergang gedoemd, maar de herinnering eraan zou onbetaalbaar zijn. Maar wat had je eraan als je je dergelijke dingen nu te binnen bracht? De ladders waren weg. Op de plek waar een plank met boeken van haar moeder was geweest, stond nu een soort televisie, die ze herkende als een van de nieuwe, elektronische effectenkoersschermen van de firma. En op de plek van de leren divan waarop ze zich had uitgestrekt, in stille rouw om alles wat ze was kwijtgeraakt, stond een enorm bureau dat grotendeels werd bezet door een driedimensionale maquette. Uit de gecompliceerde stilte leidde ze af dat Amory nog steeds stond toe te kijken, dus rechtte ze haar rug. En haalde de eigen teugels strak aan. ‘Je hebt hier echt een lekker plekje voor jezelf ingericht.’

‘Dit?’ Hij liep om haar heen terwijl hij met zijn hand langs de rand van het bureau streek, en zette zich in de draaistoel. ‘Dit was een ideetje van je vader. Omdat hij tegenwoordig zoveel vanuit huis werkt, wilde hij een plek maken waar ik binnen handbereik zou zijn. Als zijn manusje-van-alles zogezegd.’ Soms vroeg Regan zich af of haar vader eigenlijk nog wel bestond, of dat hij wellicht alleen nog als syllogistische joker diende, een vlottende variabele die kon worden ingezet om de balans sluitend te maken. ‘Ga zitten.’

‘Ik zit al de hele avond,’ jokte ze, maar ze besefte dat de manier waarop ze achter de fauteuil stond, met haar handen op de rugleuning, vermoedelijk riekte naar angst.

‘Wat jij wilt,’ glimlachte Amory poeslief. Toen leunde hij wat naar achteren, alsof hij de maquette op het bureau beter wilde bekijken. Het was een soort stadion, zag Regan, dat oprees tussen tientallen puntiger gebouwen langs een vlakke, blauwe rivier, op een fractie van de ware grootte. Hij interpreteerde haar blik tamelijk welbewust als een vraag. ‘Heeft nog niemand je de plannen voor Liberty Heights laten zien?’

‘Ga me niet vertellen dat we een footballteam gaan kopen.’

‘Natuurlijk niet. Alleen het stadion. We gaan het bouwen, beter gezegd. Als belangrijkste projectontwikkelaar voor 32 hectare stadsvernieuwing.’

‘Is dit in de South Bronx? Daar brandt alles al jaren af. Onze investeerders gaan dat niet leuk vinden.’

‘Wat voor de één een probleem is, Regan, is voor de ander een kans. Je zult er versteld van staan hoe snel je een wijk officieel de status van afbraakbuurt kunt laten krijgen zodra er maar vaak genoeg iets affikt. En dan kan je ineens hele huizenblokken tegelijk voor een habbekrats krijgen. Plus overheidssubsidies en belastingontheffingen.’

‘Niet bepaald een schoolvoorbeeld van vrijemarktdenken.’

Maar het was alsof hij zonder het te weten op zijn verkooppraatje was overgegaan en haar helemaal niet meer hoorde. ‘We hebben in november, toen het terrein als stadsvernieuwingsgebied werd aangemerkt, Fase Een al meteen bouwrijp gemaakt, zij het nog niet officieel. Ik kan nauwelijks geloven dat je daar niet over gehoord hebt. Je zult er trouwens gauw genoeg mee aan de slag gaan, zodra we met dit project formeel naar buiten zijn getreden.’

Sinds hij tot de firma was toegetreden was ‘diversificatie’ Amory’s sleutelwoord geweest. Regan had het vooral ervaren als een opeenvolging van met geleend geld gefinancierde acquisities, die alleen nog door de Raad van Bestuur moesten worden gefiatteerd. Zij was geneigd tegen te stemmen, net als een paar anderen van de oude garde, maar tijdens pauzes in de bestuursvergaderingen placht deze kleine, nog altijd elegante man, die er op zijn stoel halverwege de tafel onopvallend bij had gezeten, zich in een stil hoekje terug te trekken met deze of gene directeur. Later, als men zich weer verzamelde om te stemmen, won Amory steevast. En Regan was gedurende die jaren in beslag genomen geweest door problemen van meer huiselijke aard. Pas toen ze fulltime ging werken zag ze de volle omvang van de investeringen die ze geacht werd te promoten: in bauxietmijnen, sigaretten, en een groot koffieconcern in Midden-Amerika, en nu weer in vastgoed, op welk terrein hij zich altijd merkwaardig optimistisch had betoond over waardestijgingen. Waarom investeren in anderen, als je anderen kunt laten investeren in jou? Hij bedekte de maquette met een doek die er dubbelgevouwen achter had gelegen. De zendingsdrang leek wat te zijn geluwd.

‘Maar goed, we hebben het tegenwoordig allemaal razend druk, Regan, dus wie kan het ons euvel duiden als we niet van alles op de hoogte blijven?’