-

Radha Altmans onstuimige liefdesleven staat centraal in De litteraire salon (1984), waarin Burnier nu eens op laconieke, dan weer op gepassioneerde wijze de onmacht tot verstandhouding en de tijdelijkheid van het aardse bestaan schetst.

‘Andreas Burnier waagt meer dan de meeste romanschrijvers winnen. Dat maakt ook dit boek weer boeiend.’ – Aad Nuis in Haagsche Courant

-

ANDREAS BURNIER

De litteraire salon

Uitgeverij Augustus

Atlas Contact

Amsterdam · Antwerpen

-

© 2003/2016 Erven Andreas Burnier en uitgeverij Augustus, Amsterdam

Omslagontwerp Wim ten Brinke

E-book Suzan Beijer

ISBN 978 90 254 4784 7

NUR 301

www.andreasburnier.nl

www.atlascontact.nl

Dit e-book werd gemaakt op basis van de achtste druk, 2003

-

When love has gone

Asregen daalt op de aarde

uit de doodgewaande vulkaan,

verduistert de reeds grijze lucht.

De zon krimpt als een lekke ballon.

Uit Gods ooghoeken regent het

traan na traan,

traan na traan.

Een kosmische depressie

zonder therapeut.

-

Voor de jongens

Daniël & Jeroen

van de oude S.,

mede namens Sophia

-

INTRO

Altijd als ik een bepaald soort eenvoudige, romantische pianomuziek hoor, moet ik denken aan een kind, tussen de vijf en zeven jaar oud, in een donkere salon. De volwassenen hebben bedacht dat het goed is voor zijn opvoeding dat hij piano studeert en zelf vindt hij dat ook. Of liever gezegd: om zijn opvoeding, zijn toekomst bekreunt hij zich natuurlijk niet, maar de muziek roept verre, voorgeboortelijke, hemelse herinneringen bij hem wakker en hij denkt dat de volwassenen, woordeloos, dit weten. Het lijkt hem dat er een geheime, nooit uitgesproken verstandhouding is tussen hen, de grote mensen, en hem, het kind. Allen weten van het goddelijke gouden licht dat in strepen en flarden door de onpeilbare, donkere ruimten gaat. Allen weten hoe je de herinnering daaraan kunt oproepen met enkele eenvoudige accoorden en een goed in het gehoor liggende melodie. Allen weten dat hij een volwassen geest is, die tijdelijk, even, in een kinderlichaam is gevangen.

De volwassenen begrijpen hem en het zijn de gouden strepen licht van de muziek die hem met hen verbinden. Dus zit hij in de donkere salon, met achter de glas-in-loodramen de herfstige schemering en oefent zoet aan de veel te grote vleugel. Zijn beentjes in de korte broek bungelen ver boven de pedalen en de grond.

-

I ° DE ZEENEVELS VAN HET VERLEDEN

Van het Panorama Mesdag herinner ik mij het gezeefde licht en de stilte als je eindelijk bovenkwam in die onwerkelijke ruimte. Een lange tocht door gangen die meestal in verbouwing waren en door houten schotten en krakende houten vloeren werden gekenmerkt. Dan eindeloze, vermoeiende, kale houten trappen op. Daarna de opluchting als je ten slotte, toch nog overrompelend onverwacht, in die verdunde realiteit stond.

Het zal wel allemaal niet waar zijn. Het is onmogelijk dat ik, Radha Altman, meer dan vijftig jaar oud, mij herinner wat ik, Radha, veertien of vijftien jaar oud, beleefde als ik weer eens wegslipte uit de beklemmingen van de puberteit naar die geheime hemel. Want wat was er anders aan de hand, daarboven, dan wat je voelt als je, pas gestorven, ineens weer in een geestelijk gebied staat?

Panorama Mesdag is te ver weg en de reis vanuit Parijs te kostbaar, om daar even te gaan kijken hoe het er nu, in de jaren tachtig, echt is en navraag te doen naar hoe het er vroeger was. Panorama Mesdag is voor mij trouwens verweven met het Van Gogh-gevoel: de onzichtbare begeleider, broeder, bondgenoot. Waren Mesdag en Van Gogh tijdgenoten? Ongetwijfeld.

Panorama Mesdag, een publieke Haagse initiatieruimte, werd schaars bezocht als ik er was. Misschien ging ik op de dagen dat de bussen wegbleven. Of misschien waren er nog geen toeristenbussen in de jaren veertig. Van al die mensen die nu ons leven verpesten: groepsreizigers, voetbalsupporters, mediatypes, heroïnejunks, popfans, overvette kazen in spijkerkleding, zou het overgrote deel pas tien of twintig jaar later worden verwekt. Zelfs geen begerige twinkeling in het oog van hun vader waren zij, op dat moment. Zij waren nog bezig uit het echte panorama daarginds, via wellicht steeds krakender en duisterder gangen, af te dalen. Of op te kruipen uit de krochten van hun hel. Maar hun vaders waren nog onwetende jongelingen. Hun moeders speelse huissloofjes-in-spe.

Ik was altijd alleen of met twee of drie andere, ernstige bezoekers in de stille wijding van het panorama. De bejaarde suppoost (bejaard? misschien was hij achtenveertig) herhaalde keer op keer zijn vriendelijke verklaringen. De omvang van het doek. Hoeveel mensen er hoe lang aan hadden gewerkt. Wat in Scheveningen (hij zei waarschijnlijk ‘op Scheveningen’) nog hetzelfde was en welke veranderingen er waren geschied sinds het Panorama werd geschilderd. Je mocht zeggen waar je woonde en als dat toevallig ‘op Scheveningen’ was, wees hij het aan. Waar op het Panorama wilde duinen waren afgebeeld, stond nu ons huis in een keurige rij huizen, in keurige rijen straten.

Vanaf welk punt er was geschilderd. Hoe bedrieglijk de dieptewerking was. De ogenschijnlijke en de werkelijke afstand tot het doek. Dat je niet over het hek mocht klimmen en op het hellende duinzand gaan lopen, want daaronder bevonden zich slechts dunne, niet-dragende planken. (Droom ik daarom nog zo vaak over onbetrouwbare, zwiepende, gapende, op breken staande vloeren?)

Achter het hek lag altijd rommel. Maar een deel daarvan werd door de suppoost zelf op het zand gegooid, om ons te laten zien hoe kort de afstand van het hek tot het doek in werkelijkheid was, terwijl je meters en meters diepte meende te zien. (Gooit een suppoost proppen papier naar het panorama dat hij bewaakt? Is ook deze herinnering getransformeerd door de alchemie van de tijd?)

Het was een geheime, andere wereld waarin ik mij een paar keer per jaar bewoog. Zij had niets gemeen met de overige werelden waarin ik verkeerde: school, huis, sportvelden, bibliotheken, zwembad, strand, ijsbaan, park, bos, duinen (de echte). Het Panorama bevond zich wel in de Zeestraat, maar met mijn zorgelijke, zoekende wandelingen door die buurt op duistere avonden had het niets gemeen. Als ik geheimzinnige artiesten bezocht in de De Ruyterstraat of nog geheimzinniger religieuze freaks in verborgen hofjes achter de Anna Paulownastraat, dacht ik nooit aan het Panorama, behalve misschien als een heel verre, onbenoembare, voorgeboortelijke herinnering. En omgekeerd wist ik eenmaal boven in het Panorama van tijd noch duur en niets van de verwarrende, onrustige gevoelens daar beneden. Hier werden eeuwig dezelfde netten geboet, dezelfde vissen gevangen, dezelfde huizen bewoond. In de wereld daaronder was ik een ander, rusteloos mens.

De herinneringen zijn onscherp en wat scherp lijkt, wantrouw ik. Het gezin van schilder Frederik Frederik, Galein Frederik en Aluin Frederik, zijn twee zoons, en voorts hun stoet van steeds wisselende moeders, althans zo leek het mij, had ook iets met het Van Gogh-gevoel te maken, maar dan de woeste, tragische kant daarvan.

Het gezin Frederik was in alles het tegendeel van onze familie. Mijn vader, accountant bij de Shell (‘de Koninklijke’), een respectabel man. Mijn moeder een huisvorstin. Precieze regels, nut, reinheid, vlijt, orde, spaarzaamheid, voorspelbaarheid, stonden hoog genoteerd. Om zeven uur ’s avonds las mijn vader de, toen nog deftige, krant Het Vaderland. Natuurlijk eerst de beurskoersen van de ‘olies’, daarna het weerbericht, het hoofdartikel, het internationale nieuws, het stadsnieuws, het landelijke nieuws, de advertenties. In die volgorde. Ik mocht als hij de krant uithad de culturele artikelen eruitknippen. Die las hij nooit, behalve als het over zeer gevestigde reputaties ging, zoals Rembrandt, Beethoven of Shakespeare.

Mijn moeder interesseerde zich niet voor dagelijks nieuws. Het belangrijkste las mijn vader haar voor, op een speciale toon die hij verder nooit gebruikte.

‘Ach, wist je dat ze nieuwe rioleringen moeten aanleggen in het Vredespaleis? Het zal minstens zes weken voor het publiek gesloten zijn.’

‘Ik zie hier dat Kakebeeke is overleden. Maar vierenzeventig jaar oud geworden. Nee, niet de procureur-generaal, de notaris.’

‘Ze willen de rozentuin in het Westbroekpark met uitheemse varianten gaan uitbreiden.’

Over de beurs en het politieke nieuws sprak hij niet met haar. Als de wereld was vergaan, zou zij het één dag later hebben bemerkt.

Terwijl mijn vader Het Vaderland las, maakte ik huiswerk. ‘De boer drijft zijn runderen naar de stal, maar de soldaten trekken ten strijde.’ Uit het Nederlands vertalen in het klassieke Grieks van 400 v. Chr.

Mijn moeder voltooide de maaltijd die om half zeven was begonnen, door borden en pannen af te spoelen en op het aanrecht te stapelen. In plaats van een lawaaiige afwasmachine des avonds, manifesteerde zich een zingende dienstbode des ochtends, om acht uur. Mollig, uiteraard, maar schoon en energiek. Zij was destijds komen solliciteren, met twintig anderen, op een advertentie waarin een ‘beschaafde hulp’ werd gevraagd.

Na de krant en de propedeutische afwas en de eerste ronde huiswerk, serveerde mijn moeder thee. Daarna ging mijn vader ‘naar boven’, mijn moeder ging handwerken of lezen en ik volgde mijn grillige puberimpulsen. ’s Avonds nog wat buiten wandelen of naar een vreemd stadsdeel fietsen, was voor een jong meisje niet bijzonder gevaarlijk. Je ging zelfs in de eerste naoorlogse jaren niet een nachtwandeling door bos of duinen maken, hoewel dat eigenlijk wel kon en ik een enkele keer toch in het donker alleen in de Scheveningse bosjes ronddoolde. Maar ’s avonds langs de boulevard lopen of naar de binnenstad fietsen om boeken uit de bibliotheek te halen, of met de tram naar een verre buitenwijk aan de andere kant van de stad gaan om iemand op te zoeken, was geen probleem. Dat je na een schoolpartijtje door een jongen werd thuisgebracht, was een kwestie van etiquette of erotiek. Niet van lijfsbehoud.

Bij de schildersfamilie Frederik telden onze normen en regels niet. Misschien hadden zij er wel nooit van gehoord dat reinheid en regelmaat, orde en spaarzaamheid ergens toe dienden. In elk geval leken zij zich nergens tegen af te zetten zoals ik, in rebelse momenten, wel deed, maar geheel spontaan ‘anders’ te zijn. Gekwelde chaos, slopende ziekten, verwarring, vage dreiging vulden hun bestaan. Daarentegen bezaten en maakten zij mooie dingen.

Bij ons was iets ‘mooi’ als het oud was of duur en liefst allebei: geërfd antiek of voor veel geld gekochte huiselijke ornamenten. Bij hen werd het mooie geproduceerd en wat mooi was, beslisten zij zelf, al naar hun opvattingen en stemmingen van het ogenblik. Talloze schilderijen hingen in hun overigens kale kamers, nog meer stonden op zolder opgeslagen en enkele werden verkocht. Iedere verkoop maakte hen opgewonden blij en tegelijkertijd boos en verdrietig. Vader Frederik ging af en toe naar zijn schilderijen kijken in de huizen van de mensen aan wie hij iets had verkocht. Als de plaatsing van het doek hem niet beviel, zei hij daar wat van.

Ik herinner mij niet, dat ik, als ik bij mijn leeftijdgenoot Galein ging spelen of, later, huiswerk maken en praten, in huize Frederik ooit iets anders heb geconsumeerd dan een door ons zelf te verdelen rol Mariakaakjes en enige repen chocolade. Meestal moesten die eerst nog in een nabije winkel worden gekocht. De enkele keren dat Galein bij mij thuis kwam, moet hij verbijsterd zijn geweest. Hij zei dan bijna niets. Was het verachting, angst of sidderend respect wat hij voelde als mijn moeder van een zilveren dienblad, bedekt met een kanten kleedje, de thee serveerde die door de dienstbode was binnengebracht? Wat dacht hij van onze kristallen bonbonnière? Van het kleine schilderijtje van een mindere god uit de Haagse School, naast de matig antieke glazen kast met buikige laden en scharnierende koperen handvatten, waarin mijn moeder haar porselein uitstalde, haar zilver opborg? Was het puberale verlegenheid en onhandigheid of een totaal gebrek aan opvoeding waardoor hij bij het weggaan vaak noch mijn moeder noch onze besch. hulp groette?

Ik, op mijn beurt, voelde in de grijsduistere, kale en morsige vertrekken van het schildersgezin alleen maar woordeloze verbijstering en tegelijk bewondering voor het totaal andere, dat wat je niet eens kunt bedenken.

Nog tijdens onze schooltijd werd ook Galein schilder. Zijn oudere broer Aluin had althans eerst de HBS afgemaakt. Galein echter hield op gymnasiumleerling te zijn in de zomervacantie tussen de derde en vierde klas. Met een rugzak en een tientje trok hij naar Parijs, later naar Antwerpen, ten slotte naar Amsterdam. Een soort omgekeerde levensreis als die van Van Gogh. Overal ging hij in de kost en in de leer bij ervaren, oudere schilders. ‘Ouder’ was soms een schilder van vijfentwintig of dertig jaar, maar er waren ook stokoude maestro’s bij de leermeesters die hij tolereerde. In ruil voor hun gastvrijheid en lessen hield hij het atelier schoon, deed boodschappen, verrichtte kleine reparaties in huis. Ten slotte verleidde hij met zijn nog haast knaapachtige charme de vrouw of de vriendin van de schilder. En dan, ontdekt of niet, vertrok hij. Soms in vrede, soms met een trap in zijn rug of de dreiging van een mes aldaar. Soms onder de tranen van zijn kortstondige maîtresse en de vervloekingen van haar officiële partner. Soms armer, soms vijfentwintig gulden rijker dan toen hij aankwam, maar altijd blijmoedig.

Nu kan ik analyseren hoe hij wraak nam op zijn vader en diens stoet van geliefden, maar toen vond ik het alleen maar romantisch en artistiek wat hij deed. Tijdens de korte intermezzo’s in zijn vaders huis, als hij even nog geen moed had voor nieuwe zwerftochten, want Galein vertrok altijd op goed geluk, was ik het klankbord voor zijn avonturen. Ik bezocht hem dan in zijn vroegere jongenskabinet. Hij kwam niet meer bij ons thuis.

‘Eerst ga ik altijd naar een kunstenaarscafé. Door mijn vader en Aluin kom ik meestal wel te weten waar dat is. Vaak heb ik de eerste avond al geluk, soms pas na een week. Dan slaap ik zolang in de openlucht. Maar het komt altijd goed. Ik krijg onderdak, eten en schilderslessen. In het begin flirt ik, voorzichtig, een beetje met de vrouw of de vriendin van de schilder, als zij leuk is, maar ik loop niet te hard van stapel, want ik wil eerst wat van hem leren. Als ik het wel heb gezien, ga ik een paar keer met haar naar bed. En daarna ga ik weg. Soms gedwongen, natuurlijk, maar het komt niet altijd uit. Vaak zijn het die stomme grieten zelf die het vertellen of laten merken.’

Ik zag in gedachten rokerige cafés voor mij, waar ik nog nooit was geweest. Houten vloer, met zand bestrooid. Geblutste houten tafels. Keukenstoelen. Ergens een biljart en een ronkende kachel. Obers in witte hemdsmouwen en bretels achter de tap en rondlopend voor de bediening. Het geheel in een grondtoon van vaal grijs en warm bruin, gebaad in een donkergeel licht. Het wit van de overhemden van de obers en het rood van hun bretels als contrastkleur.

Er waren ook spiegels. Grote, lange spiegels, verweerd, aan de ene wand en een rechthoekige, glanzende spiegel over de breedte achter de trap.

Daar kwam Galein binnen, nog zo blond en jong, in een wereld van naar bier en tabak stinkende, slecht gewassen, half of heel dronken mannen. Met grote kalmte zette hij zijn rugzak neer en bestelde iets, het goedkoopste. Natuurlijk raakten de kunstenaars met hem aan de praat en hoe het verder liep, dat regelde deze schilderende Haagse Rimbaud dan ongetwijfeld zelf, terwijl hij, haast als een meisje, de mannen in de waan liet dat zij zelf een interessant besluit hadden genomen als zij hem lieten meegaan naar huis.

Galein sliep meestal zo op de grond van kale zolders, tochtige ateliers, vochtige zijkamertjes. Op zijn negentiende jaar kreeg hij pneumonie, reisde naar huis zonder de tijd te hebben gehad de mulattin-vriendin van zijn laatste leermeester te verleiden en stierf binnen drie weken.

Ik herinner mij eigenlijk geen emoties in mijn ouderlijk huis. Zouden mijn moeder en vader ooit bedroefd, angstig of wanhopig zijn geweest, ooit een echtelijke ruzie hebben gehad? Zouden zij elkaar ooit hebben bemind, behalve de keer dat zij mij verwekten? Ik weet dat het antwoord op deze vragen natuurlijk is: ‘Ja, heel vaak.’ Maar zij verpakten hun emotionele leven zo, dat het voor mij onzichtbaar en onvoorstelbaar bleef. Jegens mij, hun enige kind, waren zij vriendelijk, vol begrip, kalm, vrijlatend. Zo ongeveer alles wat ik wilde, mocht, behalve als het tegen de goede vormen inging. Ik mocht niet mijn huiswerk versloffen of slordig praten of onbeleefd zijn tegen de leraren of rare, ‘burgerlijke’ uitdrukkingen overnemen van de minder goed opgevoede kinderen in mijn klas. ‘Ik lust’ voor ik houd van, of ik wil graag, ‘toilet’ voor WC, ‘op bed’ voor in bed, ‘alsmaar’ voor almaar of steeds, ‘gebakje’ voor taartje, ‘stuk’ voor kapot, ‘costuum’ voor pak, ‘gelijk’ voor meteen, waren taboewoorden waar onvermoeibaar dezelfde tirades op volgden, tot je het vanzelf liet, tot je ook een hekel kreeg aan die vreselijke uitdrukkingen van wat nu heet ‘de kansarmen’ of ‘de zwakkere schouders’, als ik goed ben ingelicht over de lepreuze stompen van het hedendaagse Nederlands.

Zelfs woorden als ‘gum’ of ‘woning’ waren, meen ik, taboe, maar ik heb zoveel moeite moeten doen om op oudere leeftijd nog enigszins redelijk francophone te worden, dat ik niet meer kan instaan voor de nuances.

‘Mam, waar is mijn gum?’ zeggen, mocht dus niet. Maar ik mocht wel op zaterdagavond, tot half elf, naar de séances van broeder Balthasar in het geheime hofje achter de Anna Paulownastraat. Er werd zelfs niet gevraagd wat ik daar zocht, zolang ik maar zei, dat het interessant was geweest en niet dat ik een vreemde ‘woning’ had bezocht of dat ik ‘gelijk’ zou thuiskomen na afloop.

Broeder Balthasar leek mij toen zestig, nu vijftig. Hij ging overdag en door de week gekleed in een zeer versleten visgraatpak dat hij tweedehands had gekocht op de jaarlijkse bazar van de Waalse Kerk en dat hij na een jaar of drie, vier verving door net zo’n pak, van net zo’n bazar. Maar bij de erediensten op zaterdagavond zag hij eruit als een kruising tussen een bioscoopportier en de patriarch van Constantinopel.

De diensten waren volstrekt onbegrijpelijk: het ritueel zowel als de korte toespraak die er halverwege bijhoorde. Zij waren echter zeer indrukwekkend, gingen gepaard met veel wierook en het allerindrukwekkendste was het ‘vraaggesprek’ bij koffie en koek na afloop. Pas dan werd er gecollecteerd ‘voor het onderhoud van de kerk’.

Het is waar dat Amsterdam, tot de jaren zeventig aanbraken, een bizarre, kleurrijke stad was met vreemde vogels, met tolerantie van allen voor alles, met humor. Maar de humor heeft er altijd, zoals de volksmond zegt, ‘op straat gelegen’. De conducteur op de tram was een type, de straatfiguren waren gek, de cafébezoekers waren buitengewoon, de volksvrouwen die, uit de ramen hangend, met elkaar converseerden, waren sappig en goed gebekt, de openbare happenings waren ‘te gek’.

De Haagse bizarriteiten zijn veel introverter, verborgener. Een argeloze bezoeker die tijdens de lunchpauze door een kantoorbuurt wandelt, of die ’s avonds naar binnen kijkt in de zelden door gordijnen aan het oog onttrokken avondinterieurs van de nette buitenwijken, zal er niets van vermoeden. Den Haag lijkt een stad van ambtenaren, van fatsoenlijke mensen (zoals mijn vader), van rustige, wellevende huisvrouwen (zoals mijn moeder), van noest naar de burgerstatus strevende arbeiders. De laatste jaren lijkt het ook een stad van opgeschoten tuig, van zure onderwereld en linke handelaartjes, maar, zoals gezegd, die waren in de jaren veertig na de bevrijding nog lange niet verwekt. De achterbuurt, voor zover aanwezig, wist dat zij achterbuurt was, hield zich op haar eigen terrein en schaamde zich een beetje als zij soms, noodgedwongen, daar even buiten moest komen. De mensen die arm waren, waren niet slecht en zij deden, behalve de ‘asocialen’, ook hun best door hard werken vooruit te komen. De wat meer welgestelde burgerij had daar alle humanistische en vrijzinnig-protestantse begrip voor en hielp waar zij kon, bij voorbeeld met afgedragen kleding, zoals in de Waalse Kerk. Poenigheid was Den Haag echter vreemd. De ambtenaren, ook de hoogste, en de leraren, waren nu eenmaal tamelijk arm. Wie wat meer geld had, liet dat nooit in de thuisstad merken. Soberheid was chic.

Maar onder al deze rustige keurigheid ging nu juist iets heel wilds schuil, gekker, wilder, vreemder dan welke publieke eigenaardigheden ook in Amsterdam. Oud-Indische vrouwen, gerepatrieerd uit het Jappenkamp of net op tijd, vlak voor de oorlog uitbrak, naar Europa en het moederland gevlucht (om hier honger te lijden), onbestemd deftige en toch straatarme mannen, zoals je hen verder alleen in Londen ziet, bizarre leden en aanhangers van zeer vreemde secten en coterieën, stokoude dorpsgekken, vormden een ondergrondse laag in de ogenschijnlijk zo gepolijste Haagse realiteit. Als kind kon je daar alleen per toeval mee in contact komen.

Het is mij onmogelijk me te herinneren hoe ik weet kreeg van de kerk van broeder Balthasar, die zich bij voorkeur liet aanspreken met ‘Zijne Heiligheid’ (nota bene: niet ‘Uwe’). Zijne Heiligheid had er evenwel geen bezwaar tegen, na een verward gesprekje dat later een toegangstest bleek te zijn geweest, dat ik aan zijn zaterdagliturgie deelnam. Onder de dames en heren die na afloop van de dienst voor de koffie en het vraaggesprek bleven – alleen de allerarmsten vermeden dit, vanwege de collecte –, waren nogal wat oud-Indische spiritisten, theosofen, sufi’s, bahaï’s. Hun gesprekken bewogen zich in zeer ijle sferen, ook al hanteerde men ogenschijnlijk forse termen zoals ‘het causaallichaam’, of ‘de saturnale mens’, of ‘trillingsgetal’. Ik begreep er totaal niets van, maar de sfeer beviel mij. Hoewel, er was juist iets in de sfeer wat mij tegenstond, al kon ik dat niet benoemen. Wat mij beviel, was meer dat mensen het klaarspeelden, tegen heel Nederland en heel Den Haag in, zo’n volstrekt eigen wereld te creëren. Een wereld waarin zij altijd leefden, ook als zij overdag bezig waren hun ‘kabinet’ te bewonen, hun ‘asbak’ buiten te zetten, of als zij bij de kruidenier een half ons jonge kaas, dun gesneden, bestelden.