Van Ulrika Rolfsdotter verscheen eveneens
bij Ambo|Anthos uitgevers

Onbegraven

Meld je aan voor onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van
de nieuwste boeken van Ambo|Anthos uitgevers via
www.amboanthos.nl/nieuwsbrief.

Ulrika Rolfsdotter

Duivelsdal

Vertaald uit het Zweeds
door Sophie Kuiper

Ambo|Anthos
Amsterdam

e-Book op basis van de tweede druk 2023

ISBN 978 90 263 5813 5

© 2021 Ulrika Rolfsdotter

Published by agreement with Ahlander Agency

© 2022 Nederlandse vertaling Ambo|Anthos uitgevers,
Amsterdam en Sophie Kuiper

Oorspronkelijke titel Rovhjärta

Oorspronkelijke uitgever Bazar

Omslagontwerp Buro Blikgoed

Omslagillustratie © DEEPOL by plainpicture/Manuel Sulzer
(bovenste afbeelding), © Unsplash (onderste afbeelding)

Foto auteur © Thron Ullberg

Verspreiding voor België:

Veen Bosch & Keuning uitgevers nv, Antwerpen

Voor alle vrouwen die voor zichzelf opkomen. En voor het mooie Ådalen, mijn geboortegrond, dat mij heeft gevormd en altijd een deel van mij zal blijven.

1

Sven Bergsten zat te knikkebollen achter de kassa, tot hij opschrok van een koude windvlaag. Hij keek naar de deur die dichtsloeg en de sneeuwvlokken die naar binnen wervelden.

De oude deur had allang vervangen moeten worden door een modern exemplaar, eentje met een fatsoenlijk slot. Alsof ze daar het geld voor hadden.

Sven liep om de kassa en de winkelwagentjes heen en haalde zijn sleutelbos uit zijn zak. Hij zuchtte. De weg was verlaten en in het licht van de straatlantaarns zag hij de vlokken dansen. Hield het nooit eens op met sneeuwen? De winter was al in oktober ingetreden en nu was het april. Hij had dit jaar al duizenden kronen uitgegeven om de parkeerplaats sneeuwvrij te houden. Alleen maar uitgaven, en steeds minder inkomsten.

Hij keek op zijn horloge. Het was pas halfvijf, eigenlijk nog een halfuur tot sluitingstijd. Normaal gesproken hield hij zich daar strikt aan, maar wat maakte het nog uit? Er zouden toch geen klanten meer komen. Het was Witte Donderdag, iedereen zat allang thuis het paasweekend in te luiden. Bovendien was buurtsuper Bergstens Livs niet meer vanzelfsprekend de eerste keus in het dorp. Tegenwoordig reden de mensen liever naar de ICA in Nyland, een kilometer of vijftien naar het noorden, die beter gesorteerd en ook nog eens voordeliger was. Mensen hebben ook geen greintje eergevoel, dacht Sven, en hij stak de sleutel in het slot. Op dat moment herinnerde hij zich de vaas met paastakken, die zijn vrouw Lillemor eerder die dag naast de ingang had gezet. Hij duwde de deur open, bukte moeizaam om de vaas op te tillen en keek recht in twee glanzende ogen. Hij schrok zo hevig dat hij de vaas liet vallen.

Het beest schoot weg, maar bleef op een paar meter afstand naar Sven staan loeren.

‘Waar kom jij vandaan? Kst, naar huis!’ riep hij, waarop de kat in het donker verdween. Wat moest dat beest hier, hem zo laten schrikken. ‘Rotkat,’ mopperde hij hardop.

De vaas was in vier stukken gebroken, constateerde hij. Met een beetje geluk kon hij hem lijmen zonder dat Lillemor erachter kwam.

Hij raapte de scherven bij elkaar en deed de deur zorgvuldig op slot. De kapotte vaas verstopte hij in een doos achter de vleeswaren en hij liep door de smalle gang naar het laadperron.

Voor het kantoortje naast het trappenhuis bleef hij staan. De brief, de ongeopende brief die hij had weggelegd. Die kon op zich wel tot morgen wachten, maar hij kende zichzelf goed genoeg om te weten dat hij nergens anders aan zou denken tijdens het paasmaal.

Sven wierp een blik op de deur van het trappenhuis en luisterde. Boven de winkel lag de vierkamerwoning waar hij was opgegroeid, en waar hij was teruggekeerd toen hij als enige zoon Bergstens Livs van zijn ouders had overgenomen. Daar was Lillemor met het eten bezig; ze zou nu vast niet naar beneden komen.

Vastberaden liep hij het kantoortje in. Hij pakte de brief uit de bureaula en ratste hem met één vlugge beweging open.

Zijn ogen zochten de laatste regel. De letters vloeiden samen, zijn zicht werd troebel. Hij was er al bang voor geweest, maar had toch op ander nieuws gehoopt. Verzoek om nieuwe lening afgewezen.

Hij trok de bureaustoel uit en plofte neer. Goede God, help me, bad hij zachtjes. Wat moesten ze nu? Ze hadden geen personeel; alleen Saga, hun enig kind, hielp een handje mee. Ze namen amper loon op, gunden zichzelf nooit een uitstapje, hielden er geen extravagante gewoontes op na. Ze keerden elke kroon om, maar de winkel was gewoon niet meer rendabel. Zijn erfenis, zijn hele leven was uit zijn handen aan het glippen.

Hij maakte de knoop van zijn stropdas los en voelde zijn slapen kloppen. Zijn blik viel op de foto boven het bureau. Voor een etalage stonden een glimlachende man en een jochie in bretels en korte broek tot boven de knie. Het jochie was hij, de glimlachende man was zijn vader, kruidenier Lars Bergsten. Zijn vader had zijn levenswerk aan Sven nagelaten. Erop vertrouwd dat het bij hem in goede handen was.

Nog twee jaar, dacht Sven. Meer hadden ze niet nodig gehad, Lillemor en hij. Nog twee jaar, en ze hadden met pensioen kunnen gaan en het familiebedrijf aan Saga kunnen overdragen, die dan negentien zou zijn. Hij had gehoopt dat ze een betrouwbare man zou vinden die haar kon helpen de winkel te runnen. Zodat ze zowel het familiebedrijf als de familie zelf voort kon zetten.

Hij kreeg een brok in zijn keel en beet op zijn knokkels om zijn tranen te bedwingen. Verman je, dacht hij met dichtgeknepen ogen. Nu niet instorten. Het was een wonder dat hij het zo lang had weten te verbergen, maar nu was het waarschijnlijk slechts een kwestie van tijd voor Lillemor erachter zou komen. Ze zou er kapot van zijn. Niet alleen vanwege de stand van zaken op zich, maar vooral omdat hij tegen haar had gelogen. Alles voor zichzelf had gehouden. Maar hij zou het oplossen. Hoe dan ook.

‘Wat zit jij hier nou in het donker?’ klonk een stem achter hem.

Sven veerde op en draaide zich om. Lillemor stond in de deuropening. Haar grijzende, schouderlange haar zat in een paardenstaart; zo leek ze op haar jongere zelf, in de goede oude tijd.

‘Het eten is klaar,’ zei ze. ‘Kom je?’

Sven keek hoe laat het was.

‘Ik moet Saga nog ophalen van Fridebo.’

‘Ze is er al, ze kon met Hoffner meerijden.’

‘Wat? Was ze alwéér in de stal?’

Lillemor streek over zijn wang.

‘Het was toch aardig van hem? Nu hoef jij niet in dit beestenweer de weg op. Zet de auto maar in de garage en kom naar boven, voor het eten koud wordt.’

Sven schoof de brief onder een stapel mappen en stond vlug op. Hij wankelde even, en Lillemor pakte hem bij de arm. Ze keek hem bezorgd aan.

‘Gaat het wel? Je ziet zo bleek.’

Sven maakte een afwerend gebaar.

‘Gewoon een beetje moe.’

Ze waren immers allebei al boven de zestig, benadrukte hij. Dan hoorden wat kleine ongemakken er toch gewoon bij?

Onderweg naar de auto hield hij zijn handen voor zijn ogen om ze te beschermen tegen de nijdige sneeuwvlokken.

‘Aardig van hem, maak dat de kat wijs,’ bromde hij terwijl hij de voorruit van de Volvo schoonveegde. Hij ging achter het stuur zitten, drukte op de afstandsbediening van de garagedeur en reed voorzichtig naar binnen.

Lillemor en hij verschilden van mening over Saga’s bijbaantje in Hoffners stal. Toen ze op een dag was thuisgekomen en had verteld dat ze was gevraagd om te helpen met de renpaarden, had Sven spontaan buikpijn gekregen. Renpaarden waren onberekenbaar. Bovendien vertrouwde hij geen enkele Hoffner, dat had hij haar heel duidelijk gezegd. Saga wist niets van de oude familievete en kon natuurlijk niet weten waarom Sven altijd zo kortaf was tegen de Hoffners. Zij dacht gewoon dat haar vader een tikje overbezorgd was, en dat liet hij maar zo. Ze hoefde er niet bij betrokken te raken. Tenzij het echt niet anders kon.

Sven zag het gezicht van zijn vader voor zich, nadat hij bij zijn zoon zijn hart had uitgestort.

We pokerden weleens met een groepje kerels. Op een avond zoop John Hoffner mij onder tafel en zette ik mijn hele bos in. De dag daarna stond hij voor mijn neus met de hele papierwinkel. Ik kon me van die avond niets meer herinneren, maar er waren getuigen. Ik moest tekenen, ik kon niet anders. Ik wilde geen gezichtsverlies lijden. Ik was stom geweest, Sven. Stom en bovendien stomdronken. Ik moest op de blaren zitten. Maar zo gewonnen, zo geronnen, en op een mooie dag zullen de Hoffners hun verdiende loon krijgen, let op mijn woorden. Eerlijk duurt het langst. Misschien zal ik het niet meer meemaken, maar vroeg of laat keert het tij. Neem dat maar van mij aan.

Lillemor wist alles over de oude vete, maar Sven had haar altijd op het hart gedrukt niets tegen Saga te zeggen. Dat betekende niet dat alles vergeven en vergeten was, integendeel. Sven had zijn vader beloofd het nooit te vergeten.

Ik weet nog niet hoe, maar ik zal dat bos terugkrijgen, dacht hij. Komt tijd, komt raad.

Hij deed de auto op slot en keek of de garagedeur goed dicht zat voor hij naar het huis liep. Hij verstijfde toen hij vanuit zijn ooghoek een beweging zag.

Verderop in het donker stond iemand.

Een vrouw in een lange witte jurk en met grijszwart, sluik haar staarde hem aan.

Een heks, dacht Sven.

De vrouw stak haar handen naar hem uit en deed haar mond open. Haar stem was weinig meer dan een rochelende fluistering.

‘Help,’ prevelde ze. ‘Het meisje! Help het meisje.’

2

Annie Ljung keek naar de magere vrouw die op het puntje van haar stoel door het intakeformulier bladerde. Haar ongewassen haar hing in slierten langs haar gezicht. Afgekloven, ongelakte nagels. Een versleten, groezelig jack, een batikbroek. Ze lijkt wel een vogelverschrikker, dacht Annie.

De blauwe plek onder haar linkeroog was geler dan tijdens haar vorige bezoek. Ze rook onmiskenbaar naar sigaretten en bier.

Haar been trilde tegen de stoel terwijl ze door het formulier bladerde.

‘Rosenhem? Is dat goed?’ vroeg ze zonder op te kijken.

‘Het is de beste instelling voor kwetsbare vrouwen. Midden op het platteland, iets buiten Hudiksvall.’

Nu keek de vrouw Annie schichtig aan.

‘En hij komt niet te weten waar ik ben?’

‘Niet zolang jij geen contact met hem zoekt. Er geldt volledige geheimhoudingsplicht. Niemand kan opvragen waar je zit.’

De vrouw sloeg haar ogen weer neer en trok haar mouwen over haar handen.

‘Ik weet het niet,’ zei ze aarzelend. ‘Het voelt net alsof ik ervandoor ga of zo.’

Hij heeft haar nog steeds in zijn macht. Hij stuurt haar.

‘Het is honderd procent vrijwillig,’ zei Annie. ‘Niemand kan je dwingen om te blijven als het je niet bevalt.’

De vrouw wiegde met haar bovenlichaam heen en weer, alsof ze zichzelf probeerde te kalmeren. Annie legde een hand op haar arm en keek haar aan.

‘Het is nu of nooit. Grijp je kans.’

Kom op, dacht Annie. Zeg ja. Voor hij je doodslaat.

‘Oké,’ zei de vrouw. ‘Ik doe het. Maar pas na Pasen.’ Ze sloeg haar armen om zich heen.

Annie balde onwillekeurig haar vuist en glimlachte.

‘Goed, dan spreek ik je dinsdag,’ zei ze. Ze stond op. ‘Pas goed op jezelf dit weekend.’

Ze deed de deur naar de gang open en botste bijna tegen haar baas op. Tord Hellman staarde naar haar en de cliënte toen ze langsliepen. Annie bracht de vrouw naar de sluis, keek of de deur achter haar in het slot viel en liep toen terug naar haar kamer, waar Tord stond te wachten.

‘Wat was dat nou?’ vroeg hij.

‘Dat was de cliënte voor wie ik een plek in Rosenhem heb geregeld. Ze doet het.’

Annie wurmde zich langs hem heen en ging aan haar bureau zitten.

‘Je weet best wat ik bedoel, Annie,’ zei Tord. ‘Wat deed ze in je kantoor? Daar hebben we de bezoekersruimte voor, dat weet je. Nooit achter de sluis. De regels zijn er niet zomaar.’

‘Ze is kwetsbaar, en ik vond dat het geen kwaad kon. Ze is niet gevaarlijk. En ik had mijn alarm bij me.’

Tord schudde zijn hoofd. ‘Dat is niet aan jou om te beoordelen, Annie. Die vrouwen zijn geen onschuldige lammetjes. Het zijn verslaafden en criminelen. Ze zouden je de keel doorsnijden voor een pakje sigaretten. Je brengt ons allemaal in gevaar met zulk onverantwoord gedrag.’

‘Oké, maar ze zijn in de eerste plaats slachtoffer van geweld. Ze hebben dingen meegemaakt die…’

Tord stak zijn hand op. ‘Als het maar nooit weer gebeurt, begrepen? We hebben ons te houden aan de contracten die we hebben afgesloten. Svanudden heeft plek, ze kan er morgen al terecht.’

Annie sloeg haar armen over elkaar.

‘Svanudden is niet alleen voor vrouwen. Het zit vol mannen die…’

‘En Rosenhem is de duurste instelling van allemaal.’

‘Omdat het de beste is voor vrouwelijke slachtoffers van geweld, ja. Ik heb het haar al beloofd.’

Tord haalde zijn schouders op.

‘Dan moet je op je belofte terugkomen, want het wordt Svanudden, punt uit,’ zei hij. ‘Ze hebben een hoog percentage geslaagde behandelingen. Lees je maar eens in.’

Annie keek naar het bureaublad. Ze wist veel meer dan Tord dacht. Svanudden was een kliniek vijfhonderd kilometer naar het noorden, in de buurt van Kramfors. Een streek die ze maar al te goed kende. Waar ze had gezworen nooit meer een voet te zetten.

Tord kwam dichterbij.

‘Til er niet te zwaar aan, Annie. Je bent veel te betrokken bij elke casus, en daar is niemand bij gebaat.’ Hij fronste. ‘Hoe gaat het eigenlijk met je?’

‘Hoezo?’

‘Nou, je bent vaak zo stil, ik weet niet hoe het in je privéleven gaat. Ik weet überhaupt niet veel over je. Het is toch een gewone vraag?’

Hij legde een hand op haar schouder. Hij stond zo dichtbij dat ze hem kon ruiken. De geur van zweet en iets vaag bekends drong haar bewustzijn binnen. Haar hart begon te bonzen.

Ze schoof haar stoel naar achteren en stond abrupt op.

‘Blijf van me af,’ zei ze.

Ze greep naar haar jas en tas en stoof naar de toiletten. Deed de deur op slot en ging op de wc-bril zitten. Het bloed suisde in haar oren, haar hart ging tekeer. Ze boog haar hoofd richting haar knieën en probeerde rustig adem te halen. In. Vasthouden. En uit. Niet in paniek raken. Je bent maar een invaller. Geef hem geen reden om je te lozen.

Ze tastte naar het potje in haar tas, schudde er twee tabletten uit en slikte ze door met water. Langzaam kwam haar hartslag tot rust.

Toen ze niet meer duizelig was, stond ze op en draaide de kraan open. Ze waste haar gezicht en hals met koud water. Staarde in de spiegel. ‘Laat je niet gek maken,’ sprak ze zichzelf zachtjes toe.

Uit haar tas klonk gedempt gerinkel. Ze viste haar telefoon eruit en keek op het scherm. Sven Bergsten, de neef van papa. Ze voelde een steek in haar maag. Het belsignaal klonk voor de tweede keer. De derde keer. Met tegenzin nam ze op.

Sven klonk gespannen. ‘Niet schrikken, Annie, maar je moeder is hier. Ze stond buiten, in haar nachthemd, verkleumd en verward.’

Annie klemde haar kaken op elkaar. Dat ellendige Fridebo ook.

‘Hoe is het nu met haar?’

‘Niet best, vrees ik. De ambulance is onderweg,’ antwoordde Sven. ‘Je hoeft je geen zorgen te maken, maar ik denk dat het zou helpen als ze je stem hoorde. Ze probeert iets te zeggen, maar ik word er geen wijs uit. Je staat op de speaker, dus als je wilt, kun je nu met haar praten.’

Annie haalde diep adem.

‘Mama,’ zei ze. ‘Ik ben het, Annie. Je dochter.’

Eerst bleef het stil, maar toen klonk een fluistering.

‘Pas op… red het meisje.’

Annie deed haar ogen dicht. Ze haalt heden en verleden door elkaar. Laat je niet meesleuren in haar gekte, dan raakt ze alleen maar meer in de war.

‘Mama, luister naar me. Met mij gaat het goed, je hoeft je geen zorgen te maken.’

Ze hoorde Sven op de achtergrond praten, hoorde hoe hij haar moeder gerust probeerde te stellen, tot hij de telefoon weer van haar overnam.

‘We hebben een paar warme dekens om haar heen geslagen en zullen haar zo naar het ziekenhuis brengen,’ zei hij. ‘Je hoeft niet halsoverkop te vertrekken, maar het zou fijn zijn als je morgen deze kant op kon komen. Bel je als je onderweg bent?’

Annie beet hard op haar onderlip om niet in huilen uit te barsten. Nee. Dit kan ik niet, dacht ze. Het gaat niet. Ik wil niet.

3

Het was al een hele dag geleden, maar de spookachtige aanblik van Birgitta Ljung stond nog op Svens netvlies gebrand. Hij zat in zijn auto voor Fridebo en huiverde. Saga had gebeld en laten weten dat alles goed was met Birgitta, dat ze zelfs alweer in het verpleeghuis was. Waar bleef die meid toch? Ze moest tot vijf uur werken en het was al kwart over. Ze wist donders goed dat Annie onderweg was, dat ze bij hen zou komen eten.

Het begon weer te sneeuwen. Kleine vlokjes daalden neer op de voorruit, de thermometer gaf nul graden aan.

Sven zette de ruitenwissers aan en keek naar de ingang, maar zag niemand naar buiten komen.

Hij pakte zijn telefoon en belde Saga. Na vier keer overgaan nam ze op.

‘Ik sta buiten te wachten, waar blijf je?’ vroeg hij.

‘Ik ben op de manege. Heb je mijn berichtje niet gekregen?’

‘Nee. Maar wat doe je daar, als ik vragen mag? Annie komt straks, was je dat vergeten? Ik kom je nu halen.’

Hij zuchtte luid en startte de auto. Met een nijdige ruk stuurde hij de dorpsweg op. Voor de heuvel trapte hij het gaspedaal in. Toen hij het erf van de Hoffners op reed, wierp hij een giftige blik op het woonhuis, de pastelgele villa met kristallen kroonluchters en eikenhouten parket in alle acht kamers. Hij stopte voor de stal, maar stapte niet uit en liet demonstratief de motor draaien. Geen haar op zijn hoofd dat hij daar naar binnen ging.

Door het kleine raam van de stal, dat vies was van vliegen en stof, zag hij binnen iemand bewegen. Schiet op, dacht hij.

Vijf minuten gingen voorbij. Tien.

Hij keek geïrriteerd weer naar het woonhuis. Links daarvan, in een van de weides aan de bosrand, zag hij vaag een schim. Als hij de ademwolkjes uit de neusgaten niet had gezien, had hij de jonge stier nooit opgemerkt. Het pikzwarte dier stond roerloos in de wei en versmolt met het donkere bos erachter. Zijn ogen waren strak op Svens auto gericht en Sven zag de neusvleugels trillen. De stier heette eigenlijk Zlatan, maar werd door iedereen in het dorp Satan genoemd, omdat het zo’n eng beest was. Onberekenbaar en gevaarlijk. Niets was veilig voor hem. Machines, bomen, mensen.

Sven rilde en keek weer naar de stal. Nog eens vijf minuten waren verstreken. Moest hij haar zelf gaan halen?

Wat zou zijn vader zeggen als hij Sven nu zou zien? Laat je je eigen dochter nou uitbuiten door die Hoffners? Je moet niet met je laten sollen, Sven.

Hij pakte zijn telefoon en wilde net weer bellen, toen de staldeur openvloog en Saga naar buiten stormde. Ze liet zich op de bijrijdersstoel vallen en zette de capuchon van haar jas op.

‘Rijden dan,’ zei ze met een blik door het zijraampje.

Sven gehoorzaamde en reed de heuvel af.

‘Is er iets gebeurd?’ vroeg hij.

Saga antwoordde niet.

‘Heb je wel betaald gekregen?’

Ze zweeg.

‘Heb je betaald gekregen?’ herhaalde Sven, iets harder nu.

‘De volgende keer,’ mompelde Saga.

Sven staarde recht voor zich uit.

‘Je gaat daar niet meer heen,’ zei hij.

‘Ik doe wat ik wil.’

‘Je bent nog geen achttien,’ zei Sven. ‘Je hebt nog altijd te doen wat mama en ik zeggen, en ik wil niet dat je je nog bij de Hoffners in het zweet werkt zonder betaald te krijgen.’

Nu keek Saga naar hem. Haar ogen waren vochtig.

‘Maar ik wil daar werken. Je kunt het me niet verbieden.’

Ze keek weer uit het zijraampje.

Sven reed de oprit op en zette de motor uit.

‘Niet verdrietig zijn,’ zei hij. ‘Het is niet jouw schuld. Ze maken misbruik van je goedheid, dat snap je toch wel?’

‘Hou toch op. Jij denkt alleen maar aan geld, je begrijpt er niets van!’ schreeuwde ze, en ze opende het portier. Ze rende het huis in en gooide de deur met een klap dicht.

Sven bleef in de auto zitten en kneep in het stuur. Wat was er aan de hand? Wat zat haar dwars? Zo had hij haar nog nooit gezien. Ze hadden nooit ruzie.

Nee, dacht hij. Nou is het genoeg. Hij draaide het contactsleuteltje weer om en zette de auto in zijn achteruit.

In de stal brandde nog licht. Sven stapte uit en kreeg een droge mond. Zijn hart klopte in zijn keel toen hij de staldeur opentrok. Johan Hoffner stond tussen de boxen en vulde een emmer met water. Sven liet de deur openstaan en liep naar hem toe.

‘Nu is het potverdorie genoeg,’ zei hij woedend. ‘Ken je dan geen enkele schaamte?’

Johan Hoffner draaide de kraan dicht.

‘Wat krijgen we nou?’

Sven kwam dichterbij.

‘Je weet best waar ik het over heb, Johan. Je moet ophouden Saga uit te buiten, net zoals jouw familie de mijne heeft uitgebuit. Ik heb lang genoeg gezwegen, maar nu is het afgelopen.’

Hoffner zette de emmer neer.

‘Waar heb je het over, Sven?’

‘Ik wil mijn bos terug.’

Johan schudde zijn hoofd.

‘Dat is allemaal verleden tijd, Sven. Je kunt me niet beschuldigen van dingen die mijn familie heeft gedaan. Daar heb ik niets mee te maken.’

Sven snoof.

‘Ja, het was voor jouw tijd. Maar jullie hebzucht is erfelijk. Kijk maar hoeveel geld je vraagt voor je sneeuwruimdiensten, het is je reinste afzetterij. En heeft er ooit iemand in mijn winkel zoveel op de pof gekocht als jij?’

Hij balde zijn vuist. Die klootzak had Saga laten werken zonder haar te betalen.

‘En wat als het hele dorp erachter komt dat je misbruik maakt van jonge meisjes?’ liet hij zich ontvallen.

Dat klonk ernstiger dan hij het bedoelde, maar zo te zien maakte het indruk, want Johan Hoffner liep rood aan.

‘Wat is dat nou voor onzin, Sven?’ Hij liep op Sven af. ‘Waar ben je eigenlijk op uit?’

‘Ik wil mijn bos terug, eens en voor altijd. Het is de hoogste tijd.’

Johan streek over zijn kin.

‘Nou?’ zei Sven.

‘Dat kan ik niet ter plekke beloven, dat snap je toch wel? Ik moet eerst het een en ander uitrekenen.’

‘Als je maar opschiet,’ zei Sven. Hij voelde zijn wangen gloeien.

Hij draaide zich om en liep met geheven hoofd terug naar zijn auto. Zijn handen trilden toen hij naar huis reed. Droomde hij? Zou het nu dan eindelijk goed komen?

4

De sneeuw geselde de voorruit. Het leek wel alsof ze door een witte tunnel reed. Annie zette de ruitenwissers harder en nam gas terug. De huurauto had zomerbanden, ze had er niet op gerekend dat er nog sneeuw zou liggen. Ze was vergeten hoe het hier kon zijn. De duisternis. De kou.

Ze reed de Sandöbrug over. Daarvandaan zag ze de zuidelijker Hoge kust-brug als een parelsnoer van lichtjes. Tot aan de brug was er nog wegverlichting geweest, maar ten noorden van de rivier nam de duisternis het over. Berken en sparren waren bedolven onder de sneeuw. Zo doorgebogen onder het gewicht leken ze haast een poort naar het rijk van de Bergkoning te vormen. Ze had verdrongen hoe mooi het hier was. Sparrenbossen en zwart water. Onverharde wegen, gesloten houtzagerijen. Schichtige blikken tussen dichtgetrokken gordijnen door. Auto’s die voor de winter waren geschorst. Bodemloze rivieren. Uitgestrekte wouden om in te verdwalen.

Nog een krappe tien kilometer tot Lockne nu. Met elke afgelegde kilometer ging haar hart sneller kloppen. Ze deed het raampje een klein stukje open om wat koude lucht binnen te laten, maar het hielp niet. Alles kwam terug, als dia’s. De telefoontjes, soms midden in de nacht. Een ingegooide ruit. Lekgestoken fietsbanden. Haar moeders woorden echoden in haar oren.

Annie, zo gaat het niet langer. Je kunt hier niet blijven. Ze zullen het nooit opgeven, begrijp dat nou! Het maakt niet uit wat je zegt, Annie. Mensen malen niet om de waarheid. Ze kiezen zelf een waarheid en daar blijven ze in geloven.

Nu was ze hoe dan ook op weg terug. Naar de plek waar ze, zo had ze gezworen, nooit meer een voet zou zetten. Ook die ene keer drie jaar geleden was het Sven geweest die haar had gebeld, toen het hele dorp smoesde over Birgitta Ljung, die boodschappen deed in minirok en met een duizelingwekkend decolleté.

Birgitta’s persoonlijkheidsverandering, haar woede-uitbarstingen en losbandige gedrag kregen een verklaring. Birgitta, slechts vijfenzestig jaar oud, leed aan fronto-temporale dementie.

Sven en Lillemor hadden zo veel mogelijk geholpen. Alles om ervoor te zorgen dat Annie niet naar Lockne hoefde te komen, tenzij het echt een noodgeval betrof.

Thuis. Ze had nu een nieuw thuis. Een appartement, een baan, een heel ander leven dan vroeger. De dag na haar eindexamen was ze naar Stockholm vertrokken. Ze had alles waar ze van hield, alles waar ze om gaf achter moeten laten.

Die dag heb je mij verloren, mama, dacht ze. En nu ben je zelf verloren. Je hebt mij opgeofferd, en ik heb nooit antwoorden gekregen. Ze hadden het er nooit over gehad, en nu was het te laat. Hopeloos te laat.

Ze knipperde met haar ogen en vocht tegen de tranen. Niet aan denken. Ze schudde haar hoofd en probeerde in het hier en nu te blijven, niet af te dwalen naar het verleden.

Na Lugnvik, op de kruising waar Bergstens Livs lag, sloeg ze links af het dorp in. Ze passeerde de school, die al jaren gesloten was. Een lange rij berken naast de fietsenstalling, aan de lange zijde van het gebouw de rozenbottelstruiken, waar ze vroeger verstoppertje en schatzoeken speelden. Waar ze urenlang hinkelden en touwtjesprongen, voetbalden en schommelden. Waar ze opgroeiden, tot ze ophielden met spelen en hun fantasie moest wijken voor ernst.

Rechts, vlak na de school, lag Fridebo. Het lage, roodbruine bakstenen verpleeghuis was ingebed in de sneeuw.

Annie parkeerde voor de ingang en keek in de achteruitkijkspiegel, zette haar muts goed. Haar hand streek onwillekeurig over het litteken onder haar oor.

Ze reikte naar haar tas op de bijrijdersstoel. Het potje pillen zat er niet in. Had ze het in haar koffer gestopt?

O nee. De toiletten op haar werk. Ze had het laten staan. En haar naam stond op het etiket. Ze had ze alleen voor de zekerheid, voor als de paniek toesloeg, maar aangezien Tord zo weinig over haar wist, zou hij best eens kunnen denken dat ze verslaafd was.

‘Shit,’ vloekte ze hardop.

Toen zag ze twee vrouwen het gebouw uit komen. Ze zagen haar niet, maakten kort een praatje en liepen naar hun auto.

Annie zakte onderuit in haar stoel en wachtte tot de vrouwen waren weggereden, keek nog een keer in de achteruitkijkspiegel, zette de kraag van haar jas op en stapte uit.

Een roodharige vrouw in blauw verpleeguniform deed de entreedeur open.

‘Hallo,’ zei Annie, en ze stak haar hand uit. ‘Ik ben Annie, de dochter van Birgitta Ljung.’

De verpleegkundige bekeek haar vluchtig van top tot teen.

‘Ik weet wie je bent. Birgitta is net weer in slaap gevallen, maar kom binnen. Ik ben Pernilla.’

Ze ging Annie voor door de donkere gang.

‘Birgitta heeft de nacht in het ziekenhuis doorgebracht, maar volgens de dokter zijn haar waarden nu goed. Ze heeft iets kalmerends gekregen en eigenlijk de hele dag geslapen.’

‘Waarom kon ze niet langer in het ziekenhuis blijven? Wat zei de dokter precies? Komt het goed met haar?’

‘Ze was flink onderkoeld, maar ze is er snel weer bovenop gekomen. Maak je geen zorgen, het gaat goed met haar.’

‘Fijn om te horen, maar ik zou graag toch even met de manager praten.’

‘Die is vrij vandaag, het is Goede Vrijdag.’ De verpleegkundige bleef staan voor de deur van Birgitta’s kamer.

‘Weten jullie al hoe ze naar buiten heeft kunnen gaan?’

De verpleegkundige schudde haar hoofd.

‘Geen idee, ik was die dag vrij,’ zei ze. ‘Ga maar naar haar toe. Als er iets is, kun je op de bel drukken.’ Ze glimlachte en liep weg door de gang.

Annie deed de deur open. Birgitta lag in bed, onder de deken, met haar armen gekruist op haar borst. Wat is ze mager geworden, dacht Annie.

Ze ging zitten op een stoel naast het bed en pakte de linkerhand van haar moeder. Die was licht en broos. Haar botten waren zichtbaar onder de blauwachtige, haast doorschijnende huid. Kortgeknipte nagels, bruine levervlekken, de twee gouden ringen die Birgitta nooit afdeed.

Annie boog voorover.

‘Mama?’ fluisterde ze. ‘Ik ben het, Annie. Ik ben bij je.’

Birgitta’s oogleden trilden even, maar ze werd niet wakker. Ze ademde zo oppervlakkig dat het bijna niet te horen was.

Annie streelde haar hand.

Meer dood dan levend. Zo had Sven haar beschreven toen hij haar voor de winkel had gevonden, onderkoeld en verward, slechts gekleed in haar nachthemd.

‘Wat had je buiten te zoeken, mama?’ vroeg Annie zachtjes.

Ze dacht aan haar moeder buiten in de kou en veegde een traan weg.

Wat als Sven haar niet had gevonden? Stel dat ze was doodgevroren? Birgitta was al eens eerder weggelopen, maar toen was het zomer geweest.

Een andere keer was ze gevallen op de wc en zat haar gezicht onder de blauwe plekken. Weer een andere keer had ze een blaasontsteking opgelopen, en na veel gedraai om de hete brij heen was uiteindelijk aan het licht gekomen dat Birgitta per ongeluk was achtergelaten na een uitstapje. De manager had het voorval afgeschoven op personeelstekort.

Sven en Lillemor waren haar achterwacht geweest, zodat Annie niet elke keer naar huis hoefde te komen. Ze had het goedgepraat met het argument dat Birgitta toch alleen maar onrustig werd als haar dochter er was.

Annie veegde nog een traan weg. Waarom, dacht ze. Waarom heb je me in de steek gelaten? Heb je er ooit spijt van gehad dat je me wegstuurde? Heb je er ooit bij stilgestaan hoe het voor mij was? Of maakte je je alleen maar druk om de mening van anderen?

Birgitta jammerde, en Annie realiseerde zich dat ze hard in haar hand kneep. Ze liet haar moeder los en keek hoe laat het was. Sven en Lillemor wachtten op haar. Ze boog zich voorover, tot vlak bij Birgitta’s oor.

‘Morgen ben ik er weer, mama,’ zei ze met dikke stem.

5

Sven Bergsten deed de deur al open voordat Annie kon aanbellen.

‘Welkom!’ Hij omhelsde haar. ‘Goede rit gehad?’

Annie knikte. Sven was geen spat veranderd. Alleen zijn haar was dunner geworden, en zijn broek leek losser te zitten.

Lillemor verscheen achter hem. Ze was kleiner dan Annie zich herinnerde. De zestig gepasseerd, maar nog nergens een rimpeltje en nog altijd even rond in haar gezicht.

Ze hield Annie lang vast. ‘Wat ontzettend fijn dat je er bent, al is de aanleiding dan minder vrolijk.’

Sven hielp Annie uit haar jas.

‘Kind, wat ben je mager geworden,’ riep Lillemor uit. ‘Eet je wel goed?’

Annie sloeg haar vest strakker om zich heen.

‘Het is de laatste tijd gewoon erg druk op mijn werk,’ zei ze verontschuldigend.

Lillemor schudde meewarig haar hoofd.

‘Kom, dan krijg je een voedzame maaltijd.’ Ze duwde Annie voor zich uit de trap op.

Het keukentje zag er nog precies zo uit als vroeger. Er was niets veranderd, alsof de tijd had stilgestaan. De witte keukenkastjes en witte tafel, de witte stoelen met de kussentjes met blauwe bloemen. Ruitjesbehang en geraniums in de vensterbank. Zelfs de koekoeksklok hing er nog.

De tafel was gedekt met servetten en het nette servies. Er stonden schalen met verschillende soorten haring, gehalveerde eieren, gehaktballetjes en aardappels.

‘Ga lekker zitten, Annie, dan haal ik Saga,’ zei Lillemor, en ze liep de keuken uit.

‘Water of een maltbiertje?’ vroeg Sven.

‘Water is prima.’

Lillemor keerde terug met een blonde zeventienjarige achter zich. Annie glimlachte naar haar.

‘Hoi Saga, dat is lang geleden.’

Saga keek Annie verlegen aan en maakte geen aanstalten haar te omhelzen.

Lillemor klapte in haar handen.

‘Zie je hoeveel jullie op elkaar lijken?’ riep ze uit.

Ze had gelijk. Op Saga’s gezicht was geen spoortje make-up te bekennen en ze was duidelijk een echte Bergsten. Het blonde haar, de hoge jukbeenderen, de diepblauwe ogen en het brede, hoge voorhoofd. Ze leken op elkaar, dat viel niet te ontkennen. Ze hadden zusjes kunnen zijn, als ze niet zoveel jaar scheelden.

‘Je bent nu zeventien, toch?’ vroeg Annie.

Saga gaf een zuinig knikje.

‘Ze heeft het economieprofiel gekozen op school,’ zei Sven stralend van trots. ‘Volgend jaar doet ze eindexamen, en dan neemt ze de winkel over.’ Hij glimlachte naar zijn dochter en gaf haar een schouderklopje.

‘Dat denkt hij, ja,’ zei Lillemor lachend tegen Annie. ‘Kom, laten we gaan eten.’

Saga keek haar moeder aan.

‘Ik hoef niets, ik heb geen trek.’

‘Wat, ben je ziek?’ Lillemor legde een hand op haar voorhoofd. ‘Ja, je bent inderdaad een beetje warm.’ Ze streek over Saga’s rug.

Saga liep achteruit naar de hal.

‘Ik denk dat ik even ga liggen.’

‘Ja, doe dat maar, liefje. Ik kom straks even bij je kijken.’

Lillemor was zo anders dan Birgitta, dacht Annie. Saga was enig kind, net als zij, en Sven en Lillemor hadden hun dochter altijd behandeld als een prinsesje, vond Birgitta. Een verwende prima donna, noemde ze Saga. Daar zat misschien een kern van waarheid in, maar Annie had graag gewild dat haar moeder ook maar een fractie van Lillemors zorgzaamheid had gehad.

Ze gingen aan tafel.

‘Nou ja, jullie hebben elkaar in elk geval even gezien. Saga zal wel moe zijn, zo hard als dat arme kind werkt,’ zei Lillemor hoofdschuddend. ‘Ze werkt in de winkel en in Fridebo, en dan helpt ze Hoffner ook nog met de renpaarden.’

‘O ja?’ Annie voelde hoe ze begon te blozen.

Lillemor schoof een van de schalen naar haar toe. ‘Hier, tast toe.’

Annie schepte op.

‘Maar hoe was het met Birgitta?’ vroeg Lillemor.

Annie at haar mond leeg.

‘Verrassend goed, als je bedenkt dat ze onderkoeld is geweest. Nogmaals bedankt dat jullie haar hebben opgevangen.’

‘Zo onverantwoordelijk van ze,’ zei Lillemor. ‘Zo’n oude vrouw, ze had wel dood kunnen zijn.’

‘Ja, je moet er niet aan denken. Ik snap niet waarom ze maar één nachtje in het ziekenhuis mocht blijven.’

Lillemor schudde haar hoofd.

‘Daar is het nog erger. Er staat elke dag wel iets over in de krant. Alle afdelingen zijn overbelast, het is je reinste chaos.’

Sven zuchtte.

‘Saga en Birgitta kunnen het goed met elkaar vinden, weet je,’ zei hij. ‘Als Saga er die dag was geweest, was het nooit gebeurd, neem dat maar van mij aan. Hoe kon je moeder eigenlijk zomaar naar buiten gaan?’

‘Dat konden ze me niet vertellen. De manager was er vandaag niet, maar ik spreek haar morgen wel.’

Sven wilde net een hap nemen, maar bedacht zich.

‘Misschien kun je wat langer blijven?’ opperde hij.

‘Na Pasen moet ik weer werken,’ zei Annie, en ze sloeg haar ogen neer. Ook zonder te kijken voelde ze dat Sven en Lillemor een blik wisselden.

Ze aten in stilte door.

‘Dat was heerlijk,’ zei Annie toen ze haar bord leeg had.

‘Goed zo, neem gerust nog wat!’ Lillemor schoof de schaal met aardappels naar haar toe.

‘Er ligt hier een flink pak sneeuw,’ zei Annie even later. ‘Is alles goed met het huis?’

‘Ja hoor, geen problemen. Ik heb de verwarming aangezet. En Saga heeft Hoffner gevraagd om je oprit sneeuwvrij te maken,’ zei Sven. ‘Helaas is hij de enige die een trekker heeft met een kleinere schuiver dan de sneeuwdienst van de gemeente. Hij heeft deze winter goudgeld verdiend.’

Johan Hoffner. Haar Johan. Hoeveel jaar geleden had ze hem voor het laatst gezien? Twintig? En nu wist hij dat ze hier was.

Ze schraapte haar keel.

‘Hoe gaat het tegenwoordig met hem?’

Lillemor schudde veelbetekenend haar hoofd terwijl ze haar mond leegat.

‘Inger, zijn moeder, is, wat zal het zijn, drie jaar geleden overleden aan kanker. Zijn vader is ook gestorven, nog geen jaar later. Johan heeft de boerderij overgenomen, maar ze hebben de koeien vrijwel meteen verkocht. Nu richten ze zich helemaal op renpaarden en dat zal wel goed gaan, want ze hebben pas een spiksplinternieuwe Mercedes gekocht.’

Annie voelde een steek in haar borst.

‘Ze?’

‘Johan is vorig jaar getrouwd,’ zei Lillemor.

Wat had je dan gedacht, Annie? Het leven gaat door. Voor iedereen, behalve voor jou.

‘We hadden hem nooit met een vrouw gezien, dus we dachten bijna dat hij, je weet wel…’ zei Lillemor met een glimlachje.

‘Is het iemand uit het dorp?’

‘Nee, uit Torsåker. Een verpleegster. Ze werkt in Fridebo. Pernilla heet ze.’

Annie dacht aan de roodharige verpleegkundige van Fridebo. Was dat Johans vrouw? Toen Lillemor vertelde dat hij getrouwd was, had ze een ander soort vrouw voor zich gezien. Vrouwelijker. Iemand zoals zijzelf?

‘Maar ze hebben nog geen kinderen,’ vervolgde Lillemor. ‘Er wordt gefluisterd dat er iets mis is, dat ze geen kinderen kunnen krijgen, maar dat zijn geruchten. Daar weet jij alles van, nietwaar, Annie?’ Ze trok een grimas.

‘Zo gaat dat als je te hebberig bent,’ zei Sven zachtjes. ‘God straft onmiddellijk, zoals mijn vader placht te zeggen.’

Lillemor legde haar hand op die van Sven.

‘Er is in deze streek veel kanker en kinderloosheid,’ zei ze. ‘Ik denk dat het door Tsjernobyl komt.’

‘Ja, het was een fabelachtig geluk dat wij Saga kregen,’ zei Sven. ‘Ze is echt een wonder.’ Hij wierp Lillemor een tedere blik toe.

Lillemor praatte door over de laatste nieuwtjes uit het dorp. Over de werkloosheid, over wie weggegaan waren, en over de dominee die het aan zijn hart had en vervangen zou worden door een jongere predikant.

Annie luisterde met een half oor. Ze dacht nog steeds aan Johan en zijn vrouw. Ze wilde doorvragen, maar kon de juiste woorden niet vinden.

De tijd verstreek. De koekoeksklok aan de muur sloeg acht uur.

‘Wil je misschien een kop koffie?’ vroeg Sven.

‘Dank je, maar het is al laat en ik ben best moe,’ zei Annie. ‘Bedankt voor het eten.’ Ze stond op. ‘Wens Saga beterschap van me, ik hoop dat ze er snel weer bovenop is.’

‘O ja!’ riep Sven uit, en hij liep naar de koelkast.

Hij haalde er een tasje uit en gaf dat aan haar.

‘Een Norrlands ontbijtje, want je hebt vast nog geen boodschappen gedaan,’ zei hij.

Annie keek in het tasje. Melk, een pakje boter en een brood. Ze moest lachen.

‘Daar heb ik inderdaad helemaal niet aan gedacht. Lief van je, Sven, bedankt.’

Ze gaf hem een knuffel en voelde zijn hand over haar rug strijken.

‘Zoals ik zei, ik heb vanmorgen de verwarming aangezet, maar het was er zo koud dat het nog wel even zal duren voor het flink doorgewarmd is. Je moet maar een extra deken pakken.’

‘Komt goed. Ik ben zo moe dat ik lopend in slaap kan vallen,’ zei Annie.

Lillemor omhelsde haar.

‘Wat fijn dat je terug bent, al is het maar voor een paar dagen,’ zei ze. ‘Als het te eenzaam is daar in het huis, ben je altijd welkom.’

6

De dorpsweg was gehuld in totale duisternis. De straatverlichting was niet meer in gebruik en Annie zette haar groot licht aan. De weg was pas nog geveegd en er was gestrooid, maar toch voelde ze de banden vervaarlijk slippen toen ze de heuvel naar het huis op reed. Lockne lag in een dal. Een lange onverharde weg slingerde door het hele dorp, langs de oude school en het sportveld naar de top van de heuvel, waar de weg zich splitste en je kon afslaan naar Saltviken, een mooie inham van de Ångerman-rivier waar zomerhuisjes stonden die al vele generaties in handen van dezelfde families waren.

Toen Annie er bijna was, zag ze de lichten van een tegemoetkomende tractor. Haar hart begon sneller te kloppen en ze kneep in het stuur terwijl ze met een slakkengangetje naar het huis reed. De weg was niet breed genoeg voor hen allebei, dus de tractor reed een stukje achteruit en bleef staan zodat ze het erf op kon rijden.

Ze stapte uit en schermde haar ogen af tegen het felle licht, maar ze wist al wie het was. De cabinedeur van de tractor ging open en de bestuurder stapte uit. Een gewatteerd jack en een muts met oorkleppen. Het bekende loopje.

Haar hart bonsde. Kalm blijven, Annie. Ademhalen.

‘Dag Johan,’ zei ze.

Johan bleef staan. Zijn lichtblauwe ogen. Het kuiltje in zijn wang.

‘Dag,’ zei hij uiteindelijk. Zijn tong gleed over zijn onderlip. Een herinnering aan hun eerste kus trof haar. Zijn zachte, aftastende lippen. Hun tongen die elkaar voorzichtig raakten.

Jouw beurt. Zeg iets.

‘Dat is lang geleden,’ zei ze. Ze slikte. ‘Bedankt voor het sneeuwruimen. Ik had niet gedacht dat er nog zoveel zou liggen. Wat krijg je van me?’

‘Je bent me niets schuldig,’ zei Johan formeel. ‘Niet voor het sneeuwruimen in elk geval, dat heeft Sven al geregeld.’

Schuldig. Haar keel brandde. Die blik had ze al eens eerder gezien. Lang geleden.

‘Oké,’ zei ze, en ze deed een stap naar achteren.

Johan deed zijn mond open alsof hij nog iets wilde zeggen, maar toen draaide hij zich om, liep terug naar de tractor en klom weer achter het stuur.

Annie zag hem de heuvel op scheuren en bovenaan afslaan. Tranen brandden in haar ogen en ze beet hard in haar wang.

‘Krijg de klere,’ zei ze hardop.

Ze pakte haar koffer en het tasje met boodschappen uit de auto. Sven had de lamp voor het keukenraam aangedaan, maar de overige ramen van het huis gaapten haar donker aan. Ze haastte zich het trapje naar het voorportaal op en deed de deur open.

Een geur van stof, hout en koude lucht sloeg haar in het gezicht. Met trillende handen zocht ze de sleutel van de binnendeur. Ze moest even wrikken voor ze de deur open kreeg.

Ze stapte de hal in, zette haar koffer neer en deed de deur achter zich op slot. Trapte haar schoenen uit, liep de keuken in en zette de boodschappen in de koelkast. Toen ging ze terug naar de hal en liep met haar koffer de grijze trap op.

Voor de dichte deur van haar vroegere meisjeskamer bleef ze even staan, maar toen liep ze door en ging links de oude slaapkamer van Birgitta en Åke in.

Daar was het nog kouder dan beneden. Er was een tegelkachel, maar die durfde ze niet aan te steken, niet nu ze zou gaan slapen.

Ze knipte het bedlampje aan en ging op de rand van het bed zitten, sloeg het dekbed open en legde haar gezicht op het kussen. Dat was koel en rook zwak naar lavendel. Ze hield haar trui aan, maar trok wel haar broek uit en kroop onder het dekbed, trok het op tot haar kin en sloeg het om zich heen als een cocon.

Buiten waaide het. Ze deed haar ogen dicht. De wanden kraakten van de warmte die zich verspreidde. Boven haar hoofd klonk geritsel. Wanneer ze als kind de muizen achter de wanden hoorde rennen, riep ze haar vader. Dan kwam hij op de muren bonken om ze weg te jagen. Vervolgens kwam hij even bij haar zitten, op de rand van haar bed, tot ze sliep.

Waarom moest je doodgaan, papa? Ik kan niet zonder je.

Nu kwamen de tranen. Ze druppelden op het kussen.

Kon ze de tijd maar terugdraaien. Naar vroeger, toen alles nog goed was. Voor alles kapotging. Voor alles haar schuld was.

7

Toen ze haar ogen opende, wist Annie niet meteen waar ze was. Het was steenkoud in de kamer, het puntje van haar neus leek wel bevroren. Haar ouderlijk huis. Lockne.

Ze tastte naar haar telefoon op het nachtkastje. Ze had lang geslapen, het was al negen uur.

Met tegenzin stond ze op en ze trok rillend haar spijkerbroek aan, die ze naast het bed op de vloer had gegooid. Toen ging ze de badkamer in, waste haar gezicht met koud water en poetste haar tanden. De tube tandpasta die ze had meegenomen was bijna leeg. Ze moest boodschappen doen en nieuwe pillen halen, maar Bergstens Livs had geen afhaalpunt voor medicijnen. Daarvoor moest ze dus naar Nyland, vijftien kilometer naar het noorden. Het was dan wel paaszaterdag, maar met een beetje geluk was de apotheek daar open.

Ze liep op een holletje de trap af. De thermometer voor het keukenraam gaf drie graden onder nul aan, en ze zette de verwarming op de hoogste stand.

In een bak in de hal lagen een oude krant en twee houtblokken. Er lag ook een luciferdoosje bij, maar dat was leeg. Medicijnen, houtblokken, lucifers en eten moest ze dus halen.

Een warme jas en een muts had ze. In de bovenste lade van het bureau vond ze een van haar vaders oude puntmutsen, en ze moest lachen. Het was de donkerblauwe, die Åke onverstoorbaar bleef dragen, gewoon omdat Birgitta hem zo lelijk vond. Ze pakte hem op, hield hem tegen haar neus en ademde in, maar de muts rook niet meer naar papa, alleen nog naar hout en lavendel. Met een zucht legde ze hem terug in de la en ze liep naar haar auto.

De rijp op de voorruit was gesmolten in de zon, maar de auto was koud en sputterde tegen, en wilde pas na drie pogingen starten. Langzaam reed ze de heuvel af, langs verzakte schuren en kronkelige bomen waarvan ze als kind appels had gepikt, langs de half dichtgevroren rivier, waarboven een band van mist hing.

Op de kruising bij Bergstens Livs sloeg ze links af de 334 op. De provinciale weg was sneeuwvrij en er was gestrooid, dus ze reed ongehinderd door naar Nyland.

Ze parkeerde en zette de motor uit. De apotheek zat nog op dezelfde plek als vroeger, pal naast de ICA-supermarkt.

Ze bleef even zitten en keek naar de voorbijgangers. Voor de ingang maakten een oudere vrouw en een man met een rollator een praatje. Een andere vrouw nam geld op bij de automaat op de hoek. Met een beetje geluk kon Annie haar boodschappen doen zonder herkend te worden.

Met haar blik op de grond gericht stapte ze uit. Ze weerstond de verleiding om haar capuchon op te zetten, maar trok wel haar muts iets verder over haar oren.

Ze ging eerst naar de supermarkt. Daar was het relatief rustig, en binnen een paar minuten had ze alles wat op haar lijstje stond. Bij de kassa vond ze nog een paar klimopplantjes en een plant met grijswitte blaadjes. Die zouden mooi staan op Åkes graf.

Ze zette alles in de auto en ging vervolgens naar de apotheek. Daar zat alleen een oude man op een bankje te wachten. Annie trok een nummertje, maar was meteen aan de beurt. Ze kreeg haar medicijnen, betaalde en wilde net weglopen toen een vrouw met een kinderwagen binnenkwam.

Haar bruine, ongeverfde haar. Haar sproeten, de kuiltjes in haar wangen. Geen spat veranderd. Helena Sundin. De enige vriendin van dezelfde leeftijd die ze had gehad in Lockne. Haar hartsvriendin, haar alles. Voor alles kapotging.

Helena keek haar verrast aan.

‘Annie?’ riep ze uit.

‘Helena, hoi,’ zei Annie terwijl ze haar medicijnen in haar jaszak liet glijden.

Helena stond een paar tellen als versteend, maar gaf Annie toen een dikke knuffel.

‘Je bent het echt,’ bracht ze uit. ‘Wat doe jij hier?’

‘Mijn moeder is weggelopen uit Fridebo,’ zei Annie zacht. ‘Als Sven Bergsten haar niet had gevonden, had ze wel dood kunnen vriezen.’

‘Mijn god, wat erg. En dan woon jij ook nog zo ver weg,’ zei Helena. ‘Je woont nog steeds in Stockholm, toch?’

Annie knikte en keek naar het kind in de wagen. ‘En wie hebben we hier?’

‘Dit is Ture, hij is bijna één jaar. We hebben ook nog een meisje, Hilma van vier. Zij is thuis bij papa.’

‘Ben je getrouwd?’

‘Verloofd.’ Ze stak haar linkerhand op en liet een witgouden ring met een diamantje zien. ‘Raad eens met wie?’

‘Henrik Jönsson?’ gokte Annie. Helena was haar hele schooltijd verliefd geweest op een en dezelfde jongen.

Helena lachte. ‘Het heeft even geduurd, maar uiteindelijk is hij gezwicht. De aanhouder wint.’

‘Gefeliciteerd,’ zei Annie. ‘Wonen jullie hier in Nyland?’

‘In Sandslån,’ zei Helena. ‘We hebben het huis van Henriks opa overgenomen. Dat grote witte, weet je nog?’

Dat wist Annie nog. Het was een mooie boerderij met een grote hooischuur en paardenweides pal naast het huis. Helena had er altijd van gedroomd om op een boerderij te wonen en een gezin te stichten. Wat waren Annies dromen eigenlijk geweest?

‘Waarom heb je nooit iets van je laten horen?’ vroeg Helena.

Annie knipperde met haar ogen. Had zij iets van zich moeten laten horen? Zíj was gedwongen geweest hier weg te gaan.

‘Jij ging naar Amerika,’ zei ze.

‘En jij nam een geheim nummer,’ kaatste Helena terug.

Ze zwegen. Het nummertjesapparaat piepte.

‘Sorry,’ zei Helena. ‘Ik heb je gewoon gemist.’

Annie glimlachte.

‘Ik jou ook.’

Het apparaat piepte nogmaals en Helena keek op haar nummertje.

‘Mijn beurt.’

‘En ik moet ervandoor,’ zei Annie. ‘Leuk om je even te hebben gezien. Fijne paasdagen, en doe de groeten aan Henrik.’

Helena legde een hand op haar arm.

‘Hoelang blijf je nog?’

‘Tot morgen maar.’

‘Kom je vanavond bij ons eten? Dat zou ik heel leuk vinden. Henrik is een echte masterchef, weet je.’ Ze keek Annie schuin aan, zoals ze altijd deed wanneer ze haar zin wilde krijgen.

Annie voelde hoe elke spier in haar lijf zich spande. Ze kneep in het doosje in haar zak. Hoorde haar moeders stem in haar hoofd. Wat zullen de mensen ervan zeggen, Annie?

Het is maar een etentje, dacht ze. En ze had een auto, ze kon naar huis wanneer ze wilde.

‘Oké, leuk,’ zei ze.

Helena begon te stralen.

‘Wat fijn! Kom je rond een uur of zeven?’

8

Gunnar Edholm deed zijn ogen open. Hij had koppijn en zijn tong zat tegen zijn gehemelte geplakt. Langzaam draaide hij zijn hoofd opzij. De wekkerradio gaf halfelf aan. Zijn maag rommelde. En hij moest pissen als een stier.

Hij gooide het dekbed van zich af en kwam moeizaam overeind, reikte naar zijn sokken op de vloer en trok zijn trui en broek aan, die over het voeteneind hingen. Hij wankelde de trap af naar de wc, leunde met zijn schouder tegen de muur. Zijn urine was roestkleurig. Hij keek weg en zag zijn bloeddoorlopen ogen in de vuile spiegel. Zijn haar zat in de war, hij was ongeschoren. Kerstin zou in tranen zijn uitgebarsten als ze hem zo had gezien.

Hij trok door en liep naar de keuken. Zijn zoon zat aan de keukentafel, gekleed in een onderbroek en het gewatteerde jack van zijn zus. De oven stond aan, met de klep open.

‘Godverdomme, Joel,’ riep Gunnar. Hij nam twee grote passen naar de oven en zette die uit. ‘Wat heb ik nou gezegd? Denk je dat het geld me op de rug groeit?’

Het bloed klopte achter zijn slapen. Hij trok de koelkast open en pakte er een biertje uit.

‘Daar heb je anders wel altijd geld voor.’

Gunnar deed de koelkast dicht. Katta stond in de deuropening. Haar zwartgeverfde haar hing als een vliegengordijn langs haar gezicht.

‘Hou je klep,’ snauwde hij terug. Hij zette het blikje zo hard op het aanrecht dat de spetters eruit vlogen.

Katta liep naar de koelkast, deed die open en schonk een groot glas cola in.

‘Noem je dat een ontbijt?’ zei Gunnar, terwijl hij haar vastpinde met zijn blik. Ze dronk het glas in een paar slokken leeg en vulde het weer. ‘Genoeg zo,’ zei Gunnar, en hij pakte de fles van haar af.

‘Maar bier is wel een ontbijt?’ Katta keek hem uitdagend aan. ‘Weet je hoe je eruitziet? Als een doodgeslagen biertje.’

Heb je jezelf weleens gezien, dacht Gunnar, en hij keek haar boos aan. Zwart omrande ogen, wenkbrauwen die tot dunne lijntjes waren geëpileerd. En dan kleedde ze zich ook nog eens als een sloerie. Als kind was ze zo schattig geweest, en kijk wat ze zichzelf had aangedaan. Armen vol tatoeages. Ze spijbelde, kennelijk meerdere keren per week. Maar slim was ze wel, ze had nooit moeite gehad om mee te komen op school. Pas na Kerstins dood was alles bergafwaarts gegaan. Het zou wel een soort opstandigheid zijn. Hij kon het niet verkroppen dat Kerstin zomaar was doodgegaan en hem met de hele flikkerse bende had achtergelaten.

Katta’s telefoon bliepte. Ze trok hem uit haar zak en liep naar de hal. Gunnar liep achter haar aan, pakte haar telefoon af en las.

Het is gefikst. Uffe

Katta rukte haar telefoon uit zijn hand.

‘Afblijven,’ zei ze.

‘Wie is Uffe?’ vroeg Gunnar. ‘En wat is er gefikst?’

‘Gaat jou geen reet aan.’

‘Wat is dat voor taal? Ik ben het zo zat dat…’

Joel trommelde met zijn vingers tegen zijn slapen.

‘Papa is het zat, papa is het zat. Papa is ons zat, helemaal zat.’

Katta ging demonstratief naast haar broertje staan.

‘En wij zijn jou zat, papa,’ zei ze.

‘Hou je bek!’ blafte Gunnar.

‘Hou zelf je bek.’ Katta stak haar middelvinger op en rende de trap op. De deur van haar kamer sloeg met een klap dicht.

‘Wanneer mag ik een eigen telefoon?’ vroeg Joel.

‘Niet zeuren. Je weet wat ik heb gezegd. Daar hebben we geen geld voor.’

‘Maar Katta heeft…’ begon Joel.

‘Ja, maar god mag weten hoe ze daaraan komt. Niet van mij in elk geval.’

Hij zuchtte en trok de keukenla open. Geen snus meer. Verdomme nog aan toe.

‘Gaan we vandaag vissen?’ vroeg Joel.

‘Niet nu. Misschien later. Mijn snus is op. Ga jij even met de brommer naar de winkel.’

‘Maar ik wil gaan vissen.’

‘Hoor je wat ik zeg? Niet nu. Later.’

Gunnar greep naar zijn hoofd.

‘Beloofd?’ Joel knipperde met zijn ogen en knipte zachtjes met zijn vingers.

‘Misschien. We zien wel,’ zei Gunnar, al wist hij heus wel dat dat geen antwoord was.

De jongen werd stil. Toen ging hij los. Zijn ringvinger, wijsvinger, pink, duim. De vingerwals, noemde Gunnar het. Zo begon het elke keer.

Joel stond op, duwde tegen de tafel en kwam naar hem toe. Gunnar zette zich schrap, wist wat hem te wachten stond. Eerst een trap tegen zijn been. Toen een vuist in zijn zij. Vervolgens nog meer klappen, sneller, harder.

Hij hield zijn armen voor zijn ogen om ze te beschermen terwijl zijn zoon zijn vuisten hard liet neerkomen op zijn borst, in zijn gezicht, tegen zijn hoofd.

Er was iets niet in orde met die jongen. Hij kon zo verschrikkelijk kwaad worden, zonder enige waarschuwing. Op zijn tiende was Joel al zo groot en sterk geweest dat zijn woede-uitbarstingen gevaarlijk waren. Op een dag had hij zijn moeder zo’n harde duw gegeven dat ze ongelukkig ten val was gekomen en haar sleutelbeen had gebroken.

‘Goed dan,’ zei Gunnar even later, al wist hij dat hij het niet moest doen. ‘We gaan vissen. Maar dan moet je eerst even snus voor me gaan halen.’

*

Annie reed de parkeerplaats van de kerk op. Er stond alleen een kleine tractor, die gebruikt werd om het pad naar de kapel op de begraafplaats sneeuwvrij te houden.

Ze haalde het tasje met planten uit de auto en haastte zich naar de ingang van de begraafplaats. Een hoge, dichte heg omgaf de graven, boven de akkers verderop richting het bos hing nog een laagje mist.

Op weg naar Åkes graf passeerde ze de zerk van Kerstin Edholm. De lieve vrouw van hun buurman Gunnar. Vroeger was ze beambte geweest op het inmiddels gesloten postkantoor van Lockne. Altijd vriendelijk, altijd behulpzaam. Geduldig. Net zoals Annies vader. Waarom moesten zulke mensen als eersten gaan?

Åkes grafsteen was half bedolven onder de sneeuw. Annie ging op haar hurken zitten en veegde met haar want over de inscriptie, zodat de tekst leesbaar werd.

ÅKE BERGSTEN 1942-2002

‘Dag papa,’ zei ze zacht. ‘Ik ben er weer.’ Dat laatste was niet meer dan een fluistering.

Ze hadden hem gevonden in de tuin, tussen zijn dierbare rozen, liggend op zijn rug met zijn gezicht naar de straalblauwe hemel gericht. Zelfs alle jaren later kon Annie nog steeds niet aan die dag terugdenken zonder brok in de keel. Opeens was haar vader voorgoed weg, zestig jaar oud.

Annie had haar moeder nog nooit zien huilen, zelfs niet op de begrafenis, en slechts enkele weken na Åkes dood was de brief gekomen. Birgitta en Annie droegen nu de achternaam Ljung, Birgitta’s meisjesnaam. Annie kon zich niet herinneren iets over een naamsverandering ondertekend te hebben, maar Birgitta beweerde dat ze er allebei toestemming voor hadden gegeven. Alsof een andere achternaam iets zou veranderen, had Annie toen gezegd. Gebeurd is gebeurd, hoe ze ook heette.

Ze zette de tas met plantjes neer. De grond was bevroren, ze moest genoegen nemen met een kuiltje in de sneeuw om de plastic potjes in te zetten.

Om haar heen was het doodstil. Een zachte windvlaag trok langs haar gezicht, als een liefkozing. Net zoals haar vader vroeger haar wang streelde wanneer hij haar zijn slimme kleine meid noemde.

Ze stond op, propte het lege tasje in haar zak en trok haar muts over haar oren. Van een dode naar een levende dode, dacht ze toen ze naar de auto liep.

9

Op weg naar huis passeerde Annie een slungelige jongen die met zijn handen in zijn zakken naast een rode brommer stond. Hij was koud gekleed, met op zijn hoofd alleen een petje. Puisten op zijn voorhoofd. Donkere, donzige haartjes op zijn bovenlip. Zo te zien een jonge puber. Te jong om iets te weten, dacht Annie. Te jong om te weten wie ze was.

Ze remde, reed een stukje terug en deed haar raampje open.

‘Heb je hulp nodig?’

De jongen keek haar wantrouwig aan.

‘Ik heb geen benzine meer,’ mompelde hij.

‘Woon je in de buurt?’

Hij knikte en wees heuvelopwaarts.

‘Hoe heet je?’

‘Joel Edholm.’

Dat moet Gunnar Edholms zoon zijn, dacht Annie. In haar jeugd was Gunnar postbode in het dorp geweest. Een eenzelvige man met een zwak voor de fles. Er werd gezegd dat Edholm kwartaaldrinker was. Als kind had Annie niet geweten wat dat betekende; ze wist alleen dat de post soms pas laat in de avond kwam.

‘Ik weet wel waar dat is. Stap maar in, dan breng ik je even.’ Ze wenkte uitnodigend.

De jongen schudde zijn hoofd.

‘Het is de brommer van m’n zus, ze vermoordt me.’

‘Vast niet. Er moet alleen wat benzine in, dan doet hij het weer. Kom maar, dan krijg je een lift.’

‘Ik mag niet met vreemde mensen mee,’ zei Joel schouderophalend.

Goed punt, dacht Annie, en ze glimlachte naar hem.

‘Ik heet Annie Ljung,’ zei ze. ‘Ik ben de achternicht van Saga Bergsten. Ken je die?’

Joel gaf een vaag knikje.

‘Zij zit bij m’n zus in de klas,’ mompelde hij.

Hij frunnikte aan zijn pet, alsof hij twijfelde wat hij zou doen. Toen deed hij het portier open en ging op de achterbank zitten.

Ze spraken niet met elkaar. Toen ze het sportveld passeerden, wendde Annie instinctief haar hoofd af. Daar was ze sinds die dag nooit meer geweest. Sinds de dag dat alles anders werd.

‘Ik woon in Stockholm,’ flapte ze eruit. ‘Ik ben jaren geleden verhuisd, nog voor jij geboren was.’

‘Ik ga hier nooit weg,’ zei Joel. ‘Ik blijf hier de rest van mijn leven wonen.’

‘Zijn er eigenlijk wel anderen van jouw leeftijd in Lockne?’

‘Een paar. En trouwens, Saga en ik gaan trouwen.’

Annie moest lachen en reed het erf van de familie Edholm op.

‘Is dat zo?’

Joel tuitte zijn lippen alsof hij wilde fluiten en zoog een teug lucht naar binnen, om dat kenmerkende geluid te maken dat in Norrland ‘ja’ betekende.

De tijd had Gunnar Edholms huis niet gespaard, constateerde Annie toen ze uitstapte. De verf op de garagedeur bladderde, de dakgoot was losgekomen. Langs de garage was brandhout opgestapeld, en in de kennel rende een elandhond blaffend heen en weer. Het witte vezelcement van de gevel was grijs geworden en de platen hingen erbij alsof ze elk moment konden loslaten. De gordijnen waren verbleekt in de zon en waren zo te zien al jaren niet vervangen. Het huis was echt in verval geraakt sinds Kerstins dood.

Voor een van de ramen op de bovenverdieping zag Annie een bleek meisje met zwart haar. Ze staarde Annie aan. Dat moest Katta zijn, Gunnars dochter.

Het voorportaal wankelde vervaarlijk toen ze achter Joel aan het trapje op liep. De zijkant was deels losgeraakt van de buitenmuur.

Joel deed de deur open en schopte zijn schoenen uit op de mat.

‘Papa!’ riep hij.

Annie bleef in de deuropening staan. Binnen rook het vaag naar etensdampen. Schoenen en jassen lagen op een hoop onder de kapstok.

‘Hoe vaak heb ik nou al gezegd dat je de deur dicht moet doen!’ zei iemand in de keuken. In de deuropening verscheen een man met een baard en een houthakkershemd. Hij schrok op toen hij Annie zag.

‘Dag Gunnar. Ken je me nog? Annie, de dochter van Åke en Birgitta.’ Ze stak haar hand uit.

Gunnar veegde zijn mond af met de rug van zijn hand.

‘Nee maar, nou zie ik het. Hallo!’ zei hij, en hij schudde haar de hand. Hij zag er een stuk ouder uit dan de laatste keer dat ze hem had gezien, maar hij had nog dezelfde weelderige haardos, al was die nu grijs. De wallen onder zijn ogen waren zo mogelijk nog dikker, zijn blik was vermoeid en waterig. Over zijn dikke neus en zijn jukbeenderen liep een dicht net van rode adertjes. Een flinke bierbuik had hij ook gekregen. Gunnar zag er in zijn jonge jaren weliswaar anders uit, maar Annie had nooit begrepen wat zijn vrouw in hem had gezien.

‘Ik heb Joel een lift van onderaan de heuvel gegeven. Hij was zonder benzine komen te staan. De brommer staat nog langs de weg, dan weet je dat,’ zei ze.

Gunnar wierp Joel een boze blik toe, maar de jongen staarde halsstarrig naar de vloer.

‘Heb je snus voor me?’

Joel schudde zijn hoofd.

‘Ik had geen benzine,’ mompelde hij.

‘Je kunt wel met mij meerijden, als je wilt,’ bood Annie aan. ‘Ik kom net terug uit Nyland, maar ik ben vergeten houtblokken te kopen, dus ik moet alsnog naar de winkel.’

‘Niet nodig,’ zei Gunnar, en hij maakte aanstalten om de deur dicht te doen.

‘Oké.’ Annie draaide zich om en liep naar buiten.

‘Trouwens,’ riep Gunnar haar na. ‘Ik heb meer dan genoeg houtblokken. Je hoeft niet naar de winkel. Ik breng later vandaag wel een zak langs.’

Annie glimlachte naar hem.

‘Dank je, dat zou geweldig zijn. Fijne paasdagen dan maar,’ zei ze, maar Gunnar had de deur al dichtgedaan.

De elandhond stond boven op zijn hok naar haar te blaffen toen ze naar haar auto liep. Ze keek over haar schouder naar het raam op de bovenverdieping, maar het meisje was weg.

10

Thuis pakte Annie de boodschappen uit, at staand een boterham en ging toen meteen door naar Fridebo.

Ze belde aan, maar na vijf minuten had er nog altijd niemand opengedaan. Het was kwart over twaalf, zag ze. De lunch werd pas om halfeen geserveerd, maar misschien was het vandaag anders, op paaszaterdag?

Na nog een paar minuten kwam er eindelijk een verpleegkundige aanhollen. Ze verontschuldigde zich en zei dat ze onderbezet waren. Er waren veel zieken, zelfs de manager moest vandaag bijspringen als verpleegkundige.

‘Heel fijn, ik zou haar namelijk graag even spreken,’ zei Annie. ‘Kun je haar vragen of ze even langskomt?’

De verpleegkundige zei te zullen doen wat ze kon, maar wilde niets beloven.

Birgitta zat op de rand van haar bed en keek verbaasd op toen ze Annie zag.

‘Dag mama. Ik ben het, Annie.’

Ze pakte een stoel en ging zitten.

‘Ik was er gisteren ook, maar toen sliep je. Hoe gaat het vandaag?’ vroeg ze. ‘Je ziet er een stuk beter uit.’ Ze legde een hand op Birgitta’s gevouwen handen. ‘Heb je al iets gegeten?’

Haar moeder gaf geen antwoord en wreef in haar handen terwijl ze haar dochter met een bezorgd gezicht bekeek.

‘Ja mama, je hebt koude handen,’ zei Annie. ‘Dat komt doordat je zonder jas naar buiten bent gegaan. Herinner je je nog dat Sven je heeft gevonden, voor de winkel? Weet je nog dat je daarheen bent gegaan?’

Nu knikte Birgitta.

‘Goed zo, mama,’ zei Annie.

Birgitta knipperde met haar ogen.

‘Helpen,’ mummelde ze.

Annie boog zich naar haar toe.

‘Ja, Sven zei al dat je hem iets wilde vertellen. Wat probeerde je duidelijk te maken? Maakte je je zorgen om mij? Dat hoeft toch niet.’

Ze werden onderbroken door een harde klop op de deur, en de lange, potige manager kwam binnen. Monika Björk was niet veel veranderd, hooguit iets dikker dan vroeger. Ze had zich een kort kapsel laten aanmeten en in haar pony zaten een paar grijze haren.

Ze bleef staan aan het voeteneind. Annie ving een zweem van sigarettenrook op.

‘Je wilde me spreken?’ zei Monika.

Annie stond op en gebaarde naar Monika dat ze beter een stukje verderop konden staan.

‘Hoe kon ze ongezien naar buiten glippen?’ vroeg Annie zacht. ‘Zitten de deuren niet dag en nacht op slot?’

‘Ja, het zou onmogelijk moeten zijn, maar op de een of andere manier is het haar toch gelukt.’

‘Ik betaal ervoor om haar een veilig onderkomen te bieden. Zoiets mag gewoon niet gebeuren.’

De manager zuchtte.

‘Dit is een verpleeghuis voor dementerenden, er gebeurt hier altijd wel wat. Zoals ik zei, ik weet niet wat er mis is gegaan, maar we zullen ons best doen om het in de toekomst te voorkomen.’

‘Kan iemand haar per ongeluk naar buiten hebben gelaten? Een bezoeker misschien?’

‘Nee, dat denk ik niet. We hebben donderdagavond geen bezoekuur.’

‘Maar hoe is het dan gebeurd? Het is onacceptabel dat een bewoner ongezien kan weglopen.’

Monika Björk kneep haar lippen op elkaar.

‘Het is goed afgelopen.’

‘Vind je? Ze had wel dood kunnen vriezen als Sven haar niet had gevonden. Ik wil dat jullie uitzoeken hoe het kon gebeuren, zodat ik haar hier met een gerust hart kan achterlaten als ik terugga naar Stockholm.’

Monika Björk trok haar wenkbrauwen op.

‘Ik zal met het personeel praten en we zullen de protocollen herzien, maar het is nog nooit eerder gebeurd. Onze medewerkers verrichten fantastisch werk, weet je.’

Holle frasen. Smoesjes en uitvluchten, dacht Annie.

‘Ik vind trouwens ook dat mijn moeder erg mager is geworden.’

Monika sloeg haar armen over elkaar.

‘Ze eet de laatste tijd steeds minder. Dat is niet ongebruikelijk. Als ze eenmaal ophouden met eten kan het snel gaan, en dan kun jij weer terug naar Stockholm. Voorgoed.’

Annie beet op haar wang en ademde door haar neus. Kalm blijven. Niet op ingaan, dacht ze. Laat je niet op de kast jagen. Laat ze je niet breken.

Toen ze naar huis reed, kwam de stoom uit haar oren. Die teef, dacht Annie. Monika was een van degenen geweest die Annie uit Lockne hadden verjaagd. En nu probeerde ze haar een schuldgevoel aan te praten omdat ze niet bij haar moeder was.

Ze had net de auto op het erf gezet, toen een glanzend zwarte Mercedes kwam aanrijden. Er stapte een man in een halflange, donkerblauwe jas uit, en Annie zag meteen wie het was. Haar spieren spanden zich, ze zette zich schrap.

Op een meter afstand bleef Johan Hoffner staan. Zijn golvende bruine haar was naar achteren gekamd en zijn sjaal was op zijn Stockholms geknoopt. Alsof hij zich had opgedoft.

‘Daar ben ik weer,’ zei hij. ‘Heb jij toevallig een donkergrijze kat gezien? Hij heeft geen halsband.’

‘Nee, geen kat gezien hier,’ zei ze kortaf.

Nu zag ze de rode vlekken op zijn wangen.

‘Hij hing hier regelmatig rond toen Birgitta hier nog woonde, dus ik dacht dat hij er nu misschien ook was. Måns heet hij.’

‘Oké. Ik zal mijn ogen openhouden.’

Het werd stil.

‘Hoe is het met Birgitta?’ vroeg Johan.

‘Ze komt er wel weer bovenop, denk ik.’

‘Goed om te horen. En jij, heb je alles wat je nodig hebt? Ik ga boodschappen doen in Nyland, dus als ik iets mee kan brengen?’

‘Nee, maar bedankt. Lief van je.’

Johan keek haar ernstig aan. Heel even zag hij er net zo uit als op die avond toen ze op de gladde rotsen van Saltviken aan het water zaten en spraken over het leven en de toekomst, terwijl de zon in de rivier zakte.

Wil jij hier de rest van je leven blijven, Johan?

Ja natuurlijk, Annie. Hier is alles wat een mens zich kan wensen. Dit is een paradijs op aarde.

‘Ik heb in Fridebo trouwens je vrouw ontmoet,’ zei Annie. Ze zag Johan opschrikken. ‘Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?’

‘Toen mijn ouders begonnen te kwakkelen, heb ik de boerderij overgenomen. Ze bleven zo lang mogelijk thuis wonen, maar uiteindelijk ging het niet meer, en toen kwamen ze in Fridebo terecht. Ik ging vaak bij ze op bezoek, en kon goed met Pernilla opschieten. Zo is het gegaan.’

Hij keek langs haar heen naar de boerderij.

‘Je bent niet veel veranderd,’ zei hij.

‘Jij ook niet.’

‘Geen plannen om weer hier te komen wonen?’

Annie deed haar mond open om antwoord te geven, maar werd onderbroken door een belsignaal.

Johan haalde zijn telefoon uit zijn jaszak.

‘Als je het over de duivel hebt,’ zei hij, en hij drukte het gesprek weg. ‘Ik moet gaan.’

Met trage passen liep hij naar zijn auto. In een reflex bukte Annie om een handvol sneeuw te pakken. Ze zag de sneeuwbal door de lucht vliegen en Johan in de nek raken. Hij draaide zich vliegensvlug om en keek haar verbouwereerd aan.

Annie hoorde haar eigen ademhaling. Was hij boos?

Hij bleef even stilstaan. Toen boog hij vlug voorover, en een tel later kreeg Annie de volle laag.

Ze greep een nieuwe hand sneeuw en maakte er een bal van, maar Johan was sneller. Ze werd midden op haar voorhoofd geraakt. Ze gooide, maar hij dook weg, en ze zag hem bukken voor de volgende aanval.

Hij gleed uit en Annie zag haar kans schoon. Ze stortte zich op hem met een handvol sneeuw, maar hij wist zich zo te draaien dat ze die zelf in haar gezicht kreeg.

Ze rolden door en Annie belandde op haar rug. Johan hield haar armen vast, zoals vroeger, als ze stoeiden, en keek haar aan.

Het gewicht van een lichaam op het hare.

‘Hou op, alsjeblieft,’ smeekte ze, en ze worstelde zich los. Ze rolde op haar zij en stond snel op. Johan kwam ook overeind en veegde de sneeuw uit zijn ogen.

‘Jij begon,’ zei hij uitdagend.

Annie deed haar mond open om zich te verdedigen, maar op dat moment reed een blauwe Saab het erf op. Gunnar Edholm stapte uit. Wat deed hij hier? Annie zag hem de kofferbak openen en er een grote zak uit halen. O ja. Houtblokken.

Johan keek haar lang aan, stapte in zijn auto en reed weg.

Gunnar liep langs Annie heen en zette de zak met een bons in het voorportaal.

‘Asje,’ zei hij.

‘Dank je wel,’ zei ze. ‘Wat krijg je van me?’

‘Niets, dit is om je te bedanken dat je m’n zoon een lift hebt gegeven, maar tegen een kop koffie zeg ik nooit nee,’ bromde hij.

11

Annie zette twee koppen en de koffiepot op tafel. Haar hart klopte nog altijd in haar keel, maar Gunnar leek er niets van te merken.

‘Sorry, ik heb er niets lekkers bij,’ zei ze verontschuldigend.

‘Dat hoeft niet, suiker in de koffie is genoeg,’ zei Gunnar, en hij reikte met zijn dikke, ongewassen vingers naar het suikerschaaltje. Hij haalde er twee klontjes uit en liet die in zijn kopje vallen. Toen schonk hij wat koffie op het schoteltje, pakte een derde suikerklontje, stak het tussen zijn tanden en zoog de koffie door het klontje van het schoteltje. Net zoals Annies oma vroeger deed.

‘Doet Joels brommer het weer?’ vroeg Annie.

‘Het is Katta’s brommer. Hij leent hem soms, in noodgevallen. Hij wordt deze herfst vijftien.’ Gunnar streek over zijn baard.

Annie zag het bleke gezicht achter het raam voor zich.

Gunnar roerde bedachtzaam in zijn kopje.

‘Lang geleden dat we je hier hebben gezien,’ constateerde hij. ‘Hoe gaat het met je moeder?’

Annie nipte van haar koffie voor ze antwoord gaf. Misschien wist Gunnar niet dat haar moeder was weggelopen, dus ze beperkte zich tot het standaardantwoord.

‘Hetzelfde. Ze leeft in haar eigen wereld.’

Gunnar humde.

‘En jij woont nog steeds in Stockholm? Wat voor werk doe je?’

‘Ik ben maatschappelijk werker.’

Gunnar zette zijn kopje met een klap op tafel.

‘Dus jij bent zo’n bemoeial?’

Annie glimlachte. Die reactie was ze wel gewend.

‘En jij dan, Gunnar? Ben je nog steeds postbode?’

Gunnar keek naar het tafelblad.

‘Jawel, jawel. Maar ik zit momenteel in de ziektewet. Mijn rug, weet je.’ Hij wreef demonstratief over zijn onderrug.

Hij hoestte even en Annie rook onmiddellijk zijn kenmerkende geur. Vroeger dronk hij alleen nog in het weekend, als hij vrij was, maar sinds Kerstins dood had hij alle remmen losgegooid. Zijn vrouw was bezweken aan een ongeneeslijke, genadeloze vorm van kanker. Waarschijnlijk was de drank voor hem niets dan zelfmedicatie, dacht Annie. Tegen de pijn. Misschien had het verdriet zich in zijn rug genesteld.

‘Hoe oud ben je nu, Gunnar?’

‘Vijfenvijftig.’

‘En hoelang is het geleden dat Kerstin overleed?’

Gunnar knipperde met zijn ogen en keek uit het raam. Hij pakte zijn snus uit zijn zak en stopte een kussentje onder zijn bovenlip.

‘Vier jaar,’ zei hij zacht. ‘Ze heeft de vijftig niet eens gehaald.’

‘En er is geen leuke dame in beeld?’

‘Nee. Geen vrouwen meer voor mij.’ Hij lachte nerveus.

Ze zwegen. Gunnar sloeg de rest van zijn koffie achterover en stond abrupt op. ‘Ik moet gaan.’

Hij pakte zijn handschoenen en liep naar de deur.

‘Nogmaals bedankt voor de houtblokken,’ zei Annie.

Gunnar bleef staan en draaide zich om.

‘Je moet weten dat Kerstin en ik het nooit hebben geloofd, wat er over je werd gezegd.’ Hij hoestte. ‘Ze vonden zichzelf beter dan anderen, die familie. Die zoon van ze was het gewend om zijn zin te krijgen, een verwende lamzak. Ik heb hem nooit kunnen uitstaan, weet je.’

Hij trok zijn muts over zijn oren en liep naar buiten.

Annie keek hem na. Hij was een man van weinig woorden, en wat hij zojuist had gezegd verbaasde haar. Ze hadden haar geloofd. Johan niet, misschien zelfs haar eigen moeder niet, maar Gunnar en Kerstin Edholm wel.

Ze ruimde de keuken op en liep de trap op naar haar oude meisjeskamer, haalde diep adem en deed de deur open.

Uit een van de kledingkasten pakte ze de donkerblauwe schoenendoos, die helemaal achterin stond. Daarin lagen al haar klassenboeken, op chronologische volgorde. Ze sloeg de eerste open. Een blond meisje lachte haar toe. Onschuldige blauwe ogen, niet wetend wat haar te wachten stond.

Ze bladerde naar Johan Hoffners klas. Links bovenaan vond ze hem. Zijn donkere, golvende haar. Zijn rechte, krijtwitte tanden. Het kuiltje in zijn wang. Zijn ogen. Haar eerste liefde. Zo volmaakt, had ze toen gedacht.

De volgende bladzijde. De economieklas. Ze kon niet naar de bovenste rij kijken, zag alleen het witte overhemd en de blonde zijscheiding.

Ze werd overspoeld door herinneringen. Zijn handen over haar hele lichaam.

Je bent zo mooi. Zo gruwelijk mooi. Ik wil je. Kom op. Ik weet dat jij het ook wilt. Ik heb gezien hoe je naar me kijkt.

Hou op, ik wil niet.

Natuurlijk wel. Iedereen wil mij.

Ze legde het klassenboek weer in de doos en zette die terug, achterin. Haar hart bonkte in haar borstkas en haar hoofd tolde.

Opeens was ze doodmoe. Ze wilde het liefst onder het dekbed kruipen en slapen. Zou ze het etentje bij Helena en Henrik afzeggen? Misschien kon ze zeggen dat ze hoofdpijn had? Ze hoefde er pas om zeven uur te zijn, ze had nog ruim twee uur de tijd.

Lang genoeg om op de bank een dutje te doen.

12

Annie schoot overeind op de bank. Het was al donker, hoelang had ze geslapen? Ze liep de hal in en vond daar haar telefoon. Tien over zeven. ‘Verdomme,’ vloekte ze. Sandslån lag tien kilometer naar het noorden, en ze was al laat.

Om halfacht parkeerde ze haar auto op het erf van Helena en Henrik. Ze voelde haar bloeddruk stijgen. Ademhalen, dacht ze. Ze kon niet nog meer tabletten slikken. Hopelijk waren Helena en Henrik slim genoeg om de gevoeligste onderwerpen te omzeilen. Het was onvermijdelijk dat ze het over vroeger zouden hebben, maar als ze zich tot de aangename herinneringen beperkten, kon het best een leuke avond worden.

Twee tuinkaarsen aan weerszijden van de voordeur verwelkomden haar. Het oude huis van twee verdiepingen was lichtgeel overgeschilderd.

Annie belde aan. Ze besefte dat ze met lege handen kwam, en ze hoorde Birgitta’s stem in haar achterhoofd. Moet je me weer voor schut zetten?

De voordeur ging open.

‘Daar ben je! Eindelijk!’ Helena deed een stap opzij om Annie binnen te laten.

‘Sorry dat ik zo laat ben,’ verontschuldigde Annie zich. ‘Ik was in slaap gevallen.’

Henrik kwam de hal in.

‘Wat leuk om je te zien,’ zei hij, en hij gaf haar een korte knuffel. Hij was niet veel veranderd, afgezien van de baard die hij had gekweekt. Hij was ook iets dikker geworden en zag er ouder uit, maar dat werkte eerder in zijn voordeel. Zijn pretoogjes had hij nog, en die stonden hem nog beter dan vroeger nu ze afstaken tegen zijn baard en zijn keurig gestreken overhemd, dat in een donkere spijkerbroek was gestopt.

Annie keek om zich heen. Het was stil in huis, afgezien van zachte muziek uit een geluidsinstallatie.

‘Waar zijn de kinderen?’

‘Die slapen al,’ zei Henrik. ‘Kom verder, het eten is klaar.’

In de eetkamer was de tafel gedekt. Er brandden twee kaarsen en de tegelkachel knetterde huiselijk. Annie was hier als tiener weleens op een feestje geweest en herinnerde zich vaag hoe het er toen binnen uitzag. Nu leek het wel een ander huis. Een lichte vloer, effen behang, nieuwe meubels.

‘Wat is het mooi geworden,’ zei ze.

‘Dank je. Wij zijn er ook erg blij mee.’

Henrik vertelde hoe ze het huis hadden gerenoveerd, kamer voor kamer. Welk hout hij voor de vloer had gebruikt en waar hij de speciale plinten vandaan had. Ze hadden alles zelf gedaan, naast hun fulltimebaan. Gelukkig hadden hun ouders geholpen. Het was zwaar geweest, gaf Henrik toe, maar nu was er eindelijk licht aan het eind van de tunnel. Verdere gezinsuitbreiding was hoe dan ook van de baan. Twee kinderen waren meer dan genoeg.

‘Als je de luierjaren en een renovatie overleeft, kun je alles aan,’ zei hij lachend.

‘Henrik is niet alleen heel handig,’ kwam Helena ertussen, ‘hij kan ook nog koken, hij helpt in het huishouden en hij speelt met de kinderen. Het enige waar hij maar geen werk van maakt is de bruiloft.’ Ze gaf hem een por in zijn zij.

‘Omdat jij per se een grote bruiloft wilt, en voor we ons die kunnen veroorloven, zijn we bejaard,’ reageerde Henrik onmiddellijk, en hij knipoogde naar Annie.

Ze gingen aan tafel. Henrik hield een geopende fles wijn omhoog, maar Annie legde haar hand op haar glas.

‘Nee, dank je, ik moet nog rijden. Ik hou het bij water.’

‘Eén glaasje kan toch wel? Je hoeft de komende uren nog niet weg.’

‘Stel dat ik moet blazen.’

Henrik glimlachte.

‘Aan deze kant van de rivier is er op dit tijdstip nooit politie. Eén glas kan geen kwaad.’

Annie keek naar Helena, die haar schouders ophaalde.

‘Oké dan.’

Helena wachtte tot Henrik had ingeschonken en hief toen haar glas.

‘Welkom thuis, Annie. Zo fijn dat je er weer bent.’

Ze proostten. Annie zette haar glas neer en schepte op. Elandgebraad en aardappelgratin.

‘Heerlijk, zo’n zelfbereide maaltijd,’ zei ze toen ze een flinke portie saus opschepte.

‘Het was een magnifieke stier, weet je,’ verklaarde Henrik. ‘Geschoten met behulp van een staande hond.’

Hij vertelde het hele verhaal over de elandjacht.

‘Ja, lieverd. Hoe dan ook, we hebben nu een vrieskist vol elandvlees,’ onderbrak Helena hem, en ze keek Annie veelbetekenend aan.

Er viel een stilte. Annie voelde hoe Helena en Henrik haar gadesloegen.

‘Het is heerlijk, Henrik,’ zei ze.

‘Je zult in Stockholm wel veel afhaalmaaltijden eten?’ Henrik wierp haar een korte glimlach toe.

‘En alles is zeker peperduur?’ vroeg Helena, en ze nam een grote hap.

Annie humde.

‘Je leert ermee leven.’

Ik leer ermee leven. Daar ben ik goed in.

‘Zo erg, dat van je moeder,’ zei Henrik, en hij schudde meelevend zijn hoofd. ‘Mijn oma was ook dement. Ze belde te pas en te onpas op vanuit het tehuis om te vragen wanneer we haar kwamen halen. Ze dacht dat ze gewoon ergens op bezoek was, ze begreep niet waarom ze daar zat. Het was vreselijk.’

Hij ging met een ruk rechtop zitten en keek naar Helena. Kennelijk had ze hem onder tafel een trap gegeven, dacht Annie.

‘Mijn moeder belt nooit. Meestal weet ze niet eens meer dat ik besta.’ Annie glimlachte naar Henrik.

‘Is het niet zwaar om zo ver weg te wonen?’ Helena nam een slokje wijn.

Annie keek naar haar bord.

‘Ik heb hier niets meer te zoeken,’ zei ze. ‘Het voelt alsof ik mijn moeder jaren geleden al heb verloren.’

Henrik schudde bedachtzaam zijn hoofd.

‘Dementie is een duivelse ziekte.’

Dat bedoelde ik niet, dacht Annie.

‘Maar nu blijf je wat langer?’

‘Tot na Pasen, dan moet ik weer werken.’

‘Waar werk je?’

Annie aarzelde.

‘Ik ben maatschappelijk werker. Ik werk met kwetsbare vrouwen.’ Haar hand gleed onwillekeurig naar haar litteken.

‘Dat meen je niet, ik ook!’ riep Helena uit. ‘Ik ben nu met moederschapsverlof, maar normaal gesproken werk ik bij maatschappelijk werk in Kramfors.’

‘Echt waar? Op welke afdeling?’

‘Niet op een bepaalde afdeling. Hier doen we alles door elkaar. Verslaving, jeugdzorg, bijstand. Er is genoeg te doen, er is hier veel werkloosheid en drugsgebruik.’

Annie keek naar Henrik.

‘En jij? Jij bent timmerman, toch?’ Ze meende zich te herinneren dat hij op school de richting bouw had gevolgd.

Henrik veegde zijn mond af.

‘Dat heb ik een paar jaar gedaan, maar toen kreeg ik er genoeg van en ben ik de opleiding tot reddingswerker op Sandö gaan doen.’

‘Dus je bent brandweerman geworden?’ vroeg Annie.

‘Ik heb al heel wat katten uit bomen gered,’ lachte hij.

‘Hij is een echte held.’ Helena keek hem liefdevol aan. ‘En elke winter zet hij met de brandweerauto een veldje onder water, als ijsbaan voor de kinderen in de buurt, zodat ze kunnen schaatsen en ijshockeyen.’

‘Maar genoeg over mij,’ zei Henrik, en hij stond op. ‘Gaan jullie lekker in de woonkamer zitten, dan zet ik koffie.’

Annie ging op de bank zitten en legde haar hoofd tegen de rugleuning. Helena’s wijnglas was leeg en Henrik schonk haar bij. Voor Annie iets kon zeggen, had hij haar glas ook bijgevuld. Ik hoef voorlopig nog niet te rijden, het kan wel, dacht ze.

Een uur verstreek en Annie begon langzaam te ontspannen. Misschien was het de wijn, misschien hielp het ook dat ze zich beperkten tot veilige onderwerpen als de opvoeding van de kinderen, burenruzies, de aanschaf van een nieuwe auto en werkloosheid in de regio.

Opeens klonk er geluid uit de babyfoon. Helena maakte aanstalten om op te staan, maar Henrik hield haar tegen.

‘Ik ga wel,’ zei hij. ‘Blijf jij maar zitten.’

Annie hoorde de traptreden kraken.

‘Je boft maar,’ zei ze met een knipoog tegen Helena.

‘Nou en of. Hij mag blijven,’ zei Helena lachend, en ze hief haar glas naar Annie. ‘En jij? Heb jij een man in je leven?’

‘Nee, ik ben single.’

Single. Wat klonk dat gek. Ze had zichzelf nooit een etiketje opgeplakt. Ze was gewoon wie ze was. Alsof er geen alternatief bestond. En misschien was dat ook zo.

‘Genoeg knappe mannen in Stockholm, toch?’ vroeg Helena.

‘Zal wel. Ik let er niet zo op. Ik ben vooral aan het werk, ik vind het wel fijn in mijn eentje.’

Helena keek haar ernstig aan.

‘En in Lockne? Ben je nog oude bekenden tegengekomen?’

‘Een paar. Johan, bijvoorbeeld.’

Helena zette haar wijnglas neer. ‘O ja? Hoe was het om hem weer te zien?’

De herinnering aan Johan. Het sneeuwballengevecht op het erf.

‘Hij was niet veel veranderd.’

‘Nog oude gevoelens?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Absoluut niet. Het is al honderd jaar geleden. En bovendien is hij nu getrouwd.’

‘Echt niet? Ik heb altijd gedacht dat jullie uiteindelijk weer bij elkaar zouden komen.’

De houten wanden piepten en kraakten zachtjes. Een paar houtblokken op het vuur zakten in en vielen tegen het luik.

‘Kun je niet wat langer blijven?’ vroeg Helena. ‘Het zou zo fijn zijn om elkaar nog eens te zien.’

Annie keek haar aan, kreeg een brok in haar keel.

‘Ik kan hier niet blijven, dat weet je,’ zei ze langzaam. ‘Ik ben hier niet welkom. Ben je vergeten hoe het was? Wat er werd gezegd?’

Helena gooide het hoofd in de nek. ‘Niet iedereen, Annie. Nu overdrijf je. En dat was toen. Het leven gaat door.’

Annie kneep haar lippen stijf op elkaar. Niet doen, dacht ze. Laat gaan.

‘Heb je nooit overwogen om terug te komen?’ vroeg Helena.

‘Nee. Ik heb het naar mijn zin in Stockholm.’

‘We worden dit jaar allebei vijfendertig. Begint de klok niet te tikken voor je?’

Annie kneep in haar handen.

‘We zijn niet allemaal zoals jij. Niet iedereen wil een gezin.’

‘Zo bedoelde ik het niet,’ stamelde Helena. ‘Ik wil alleen dat het goed met je gaat. Ik heb me zorgen gemaakt.’ Ze boog zich naar Annie toe. ‘Heb je er weleens met iemand over gesproken? Met een psycholoog bijvoorbeeld?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Dat heeft nu geen zin meer. Het is al zo lang geleden. En ik denk niet dat het helpt om het verleden op te rakelen.’

‘Soms moet je eerst een stukje terug voor je vooruit kunt,’ zei Helena. ‘Ik denk echt dat je eens moet praten met iemand die je kan helpen om alles te verwerken. Vluchten is niet de oplossing. Je moet je angsten in de ogen kijken.’

‘Ik ben niet bang,’ zei Annie vlug. ‘En het was niet mijn beslissing om te vluchten, dat weet je. Ik werd weggestuurd.’

Helena boog zich nog verder voorover en ging zachter praten.

‘Het moet eens afgelopen zijn met alle ellende, vind ik. Wanneer hou je op met die zelfkastijding van je?’

‘Dat is het niet. Niemand wil me hier hebben. Zelfs mijn moeder niet.’

‘Zoals je zelf zei, Annie, Birgitta weet amper dat je er bent. Je hebt nu zelf de touwtjes in handen. Wat wil jij?’

Annie staarde in het vuur. Wat wilde ze? Wist ze dat eigenlijk?

Ze keek op de klok en stond op.

‘Bedankt voor de leuke avond, maar het is al laat en ik moet morgen een heel eind rijden,’ zei ze, en ze liep naar de hal.

Helena kwam achter haar aan en keek door het raam in de hal naar de wervelende sneeuw.

‘Weet je zeker dat je nu wel wilt rijden? Kun je niet beter een taxi nemen?’

‘Nee joh. Ik zal voorzichtig zijn,’ zei Annie.

Ze trok haar jas aan en gaf Helena een knuffel.

‘Zullen we elkaar gauw bellen?’ vroeg Helena.

Annie deed de deur open, maar Helena pakte haar arm. Ze had tranen in haar ogen.

‘Je was mijn beste vriendin, Annie,’ zei ze. ‘Ik wou dat het mij was overkomen, in plaats van jou.’

Annie keek haar vriendin ernstig aan.

‘Geloof me, Helena,’ zei ze. ‘Dat wil je echt niet.’

13

De auto was door en door koud en het sneeuwde hevig. Annie zette de stoelverwarming en de blower op de heetste stand. Ze was blij dat ze haar wollen jas had aangetrokken; het zou wel even duren voor het warm was in de auto.

Op de boerderijen die ze passeerde was het donker en toen ze de afrit naar de 334 naar Lockne nam, hield de wegverlichting op. Nog een krappe tien kilometer in totale duisternis.

Ze knipperde met haar ogen en focuste op de weg voor zich. In de stad zou het niet eens bij haar opkomen om met drank op achter het stuur te gaan zitten. Maar nu was ze niet in Stockholm, en ze rekte meteen de grens op.

Maatschappelijk werker dronken achter het stuur. Ze zag de koppen al voor zich. Ze reed niet vaak, zelfs niet voor haar werk. Maar twee glazen, verspreid over meerdere uren, zouden toch niet tot een rood lampje moeten leiden bij een blaastest? Bovendien had ze goed gegeten. En er was op dit uur haast niemand op de weg, zeker geen politie.

Wetteloos land.

Om ergens anders aan te denken zette ze de radio aan. Ze dacht terug aan het gesprek met Henrik en Helena. Ze waren nu volwassen, jaren waren verstreken. Helena had een gezin, vrienden, een leven. Wat had zij? Hoe had haar leven eruitgezien als ze in Lockne was gebleven? Als het allemaal niet was gebeurd.

De kerkklok in Bjärtrå verlichtte de hemel als een baken. Bijna thuis. Ze gaf gas en naderde de afslag naar Lockne. De radio kraakte en piepte, en ze draaide aan de knop om de zender af te stemmen. Toen ze opkeek, zag ze vanuit haar rechterooghoek iets op de weg. In een reflex trapte ze op de rem en ze gaf een ruk aan het stuur. Een doffe klap tegen de bumper. De auto slipte op de gladde weg en haar schouder knalde tegen het portier, voor ze naar voren vloog. Haar voorhoofd raakte de zijruit en het werd haar zwart voor de ogen. De motor sloeg af en alles werd stil.

Ze kreunde en deed voorzichtig haar ogen open. De airbag was niet uitgeklapt, haar borstkas deed pijn van de klap tegen het stuur.

Met trillende handen draaide ze het sleuteltje om. De auto startte. Ze probeerde achteruit te rijden. De banden draaiden rond, maar de auto bewoog geen centimeter. Verdomme. Ze maakte haar gordel los en stapte voorzichtig uit.

Om haar heen was het zwart en stil, nergens was een andere auto te bekennen. Ze boog voorover en bekeek de motorkap, maar kon geen schade ontdekken. Geen deuken, geen krassen. Als ze ergens tegenaan gebotst was, dan moesten daar toch sporen van zijn?

Het rechterachterwiel was begraven in de sneeuw. Ze zat hopeloos vast.

Ze ging weer achter het stuur zitten en pakte haar telefoon. Wie moest ze bellen? Helena en Henrik konden haar niet komen helpen, die hadden meer gedronken dan zij.

De wegenwacht dan? Nee, het zou uren duren voor die er was. Iemand met een tractor. Johan Hoffner?

Plotseling lichtte de omgeving op, en Annie keek recht in de koplampen van een naderende auto. Ze stapte uit en hield haar armen boven haar gezicht om tegen het felle licht in iets te kunnen zien.

Pas toen de auto vlak voor haar stond, zag ze dat het de politie was. Shit, er zou hier zo laat geen politie meer rondrijden.

De bestuurder stapte uit, en Annie voelde haar hart bonzen. Ze meende de wijn weer te kunnen proeven in haar mond.

‘Wat is hier gebeurd? Iets te hard gereden?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Ik moest plotseling uitwijken en ben in de greppel beland.’ Ze hield haar wanten voor haar mond en blies er warme lucht op.

De agent keek haar met samengeknepen ogen aan.

‘Uitwijken waarvoor? Een dier?’

‘Ik weet het niet. Het ging zo snel.’

De agent keek in het donker om zich heen.

‘Dan heb je verdomd veel geluk gehad. Ook omdat ik hier toevallig langs moest. Is het jouw auto?’

‘Nee, een huurauto. Ik ben hier op bezoek uit Stockholm, daar ligt geen sneeuw meer.’

De agent liep om de auto heen.

‘Zomerbanden, ben je niet goed bij je hoofd?’

Annie voelde het bloed naar haar wangen stijgen.

‘Ik dacht niet dat er hier nog sneeuw zou liggen, niet in april.’

De agent zuchtte en schudde zijn hoofd. Jammer dan, dacht Annie. Liever een idioot dan een drankrijder.

‘Wat denk je, kun je me eruit helpen?’

De agent gaf geen antwoord en liep terug naar zijn wagen om een sleepkabel te halen. Even later stond de auto weer op de weg.

Annie stak haar hand uit.

‘Ontzettend bedankt,’ zei ze. ‘Je bent echt een reddende engel.’

‘Niet zo snel, je moet nog blazen.’

Shit.

De agent hield haar een blaasapparaat voor. Annie haalde diep adem en blies. Goede god.

Na wat wel een eeuwigheid leek piepte het apparaat, en de agent las de uitslag. Hij keek Annie aan.

‘Dat was op het randje. Mag ik je rijbewijs zien?’ vroeg hij.

Annie haalde haar portemonnee uit haar tas. De agent pakte haar rijbewijs aan en bestudeerde het grondig.

‘Annie Ljung,’ zei hij. ‘Heette je vroeger niet Bergsten?’

Annie verstijfde.

‘Herken je me niet?’ Hij gaf haar het rijbewijs terug.

Een forse neus. Een stoppelbaardje. Kuiltje in de kin. Groenblauwe ogen.

‘Nee, kennen we elkaar dan?’

‘Jens Fredriksson. Ik ben een jaar ouder dan jij, ik zat in 9B.’

‘O ja, nu zie ik het. Je werd Jesse genoemd, toch? Uit Docksta?’

Hij knikte kort.

‘Alleen ben ik nu zo’n veertig kilo lichter.’

Nu begon het haar te dagen. Dus dit was de jongen die altijd in de kantine in zichzelf zat te praten. Een teruggetrokken jongen, gepest vanwege zijn overgewicht. Nu was hij een man. Best een knappe man zelfs.

‘Had je vroeger niet een bril?’ vroeg ze.

‘Ja. Maar ik heb een paar jaar geleden zo’n laserbehandeling gehad. Nu heb ik arendsogen. De beste schutter van het korps,’ zei hij, en hij vormde een pistool met zijn handen.

Annie glimlachte.

‘Sorry dat ik je niet herkende,’ zei ze.

‘Geen probleem. Maar jou vergeet je niet zo snel, Annie. Wat brengt jou naar je geboortestreek?’

‘Mijn moeder is ziek,’ zei ze, en ze rilde. ‘Nogmaals bedankt voor je hulp. Kan ik nu gaan? Ik heb een beetje hoofdpijn van de klap.’

‘Dan lijkt het me beter als ik je naar huis breng.’

‘Dank je, maar dat hoeft niet. Het is nog maar een paar kilometer. Ik beloof je dat ik voorzichtig zal rijden.’

‘Geen sprake van. Jij gaat voor, ik rij achter je aan.’ Zonder Annies antwoord af te wachten liep Jens naar zijn politiewagen.

Annie ging weer in haar auto zitten en startte de motor. Met een trillende voet op het gaspedaal reed ze langzaam naar de afslag. Jens bleef de hele rit vlak achter haar rijden en wachtte op het erf tot ze de voordeur had geopend.

Annie trok de deur achter zich dicht, deed hem op slot en zeeg neer op de vloer van de hal. Jens had gelijk, ze had geluk gehad. Ze had wel in het ravijn kunnen belanden, en geen passerende automobilist die haar had gezien. Dan had ze daar bekneld gezeten, gewond, en niemand had haar horen roepen. Zou iemand haar überhaupt hebben gemist? Ze had wel dood kunnen vriezen.

Morgen ben ik hier weg, dacht ze. Ik hoor hier niet.

14

Sven ging rechtop zitten en wreef in zijn ogen. Hij had gedroomd over een spookachtige vrouw, met een gat in haar rug en blauw verkleumde handen die ze naar hem uitstak.

Hij huiverde en keek naar Lillemor, die nog naast hem lag te snurken. Hij was zelf ook het liefst blijven liggen. Het was pas acht uur op een zondag, Pasen nog wel, maar Saga moest werken in Fridebo en Sven had haar een lift beloofd.

Om Lillemor niet wakker te maken stond hij stilletjes op, kleedde zich geruisloos aan en liep op zijn tenen de trap af.

Hij moest hard duwen om de voordeur open te krijgen. Blijkbaar had het de hele nacht gesneeuwd, want een dik pak was als een zware deken tegen de deur aan gewaaid.

Hij baande zich een weg het trapje af, pakte de sneeuwschuiver en veegde een paadje naar de garage schoon. Godzijdank was de parkeerplaats al geveegd. Rond een uur of vijf was hij wakker geworden van Hoffners tractor. Hij was betrouwbaar, Sven kon niet anders zeggen, maar helaas rekende hij ook een paar honderd kronen voor elke veegbeurt, afhankelijk van de hoeveelheid sneeuw. Toen de Hoffners een nieuwe Mercedes hadden gekocht, was Sven even gaan liggen met een warmtekussen tegen de buikpijn. Als hij een alternatief had, zou hij het contract met Johan Hoffner onmiddellijk opzeggen, maar dat had hij niet.

Sven keek naar de gevel en het bord van de winkel. De laatste S van BERGSTENS LIVS was bovenaan losgeraakt. Met die bungelende letter leek het net of er BERGSTENS LIV stond, ‘Bergstens leven’, gevolgd door een krul. Ironisch, dacht Sven. Want zo was het. De winkel was zijn leven. Maar dat hoefde niet op de gevel te staan, zodat het hele dorp hem kon uitlachen. Daar moest hij ook iets aan doen. Gelukkig kostte het niets om een letter vast te spijkeren.

Sven klopte de sneeuw van zich af en veegde de opgang naar de deur nog één keer schoon voor hij weer naar binnen ging.

Hij liep de trap op en klopte zachtjes op Saga’s deur. Binnen was het stil. Hij deed de deur op een kiertje open. Saga had zich gisteren ook al niet lekker gevoeld, misschien was ze nog steeds ziek.

‘Goedemorgen prinses,’ zei hij. ‘Het is kwart over. Tijd om op te staan!’

Jeetje, wat was het koud in haar kamer. Had die meid de verwarming uitgezet?

Sven liep naar het bureau en deed het rolgordijn open. Het raam stond een stukje open; geen wonder dat het binnen steenkoud was. Hij reikte naar het haakje en deed het raam dicht.

De bult onder het dekbed bewoog niet, en Sven tastte naar de schakelaar van het nachtlampje.

‘Saga, opstaan. Straks kom je te laat,’ zei hij nu iets dwingender, en hij staarde naar de onbeweeglijke bult. Saga was een koukleum, ze had het dekbed over haar hoofd getrokken. Hij gaf haar een paar tellen de tijd, maar toen ze niet bewoog, trok hij resoluut het dekbed weg.

Hij staarde in twee grote, glanzende ogen. Saga’s één meter grote witte teddybeer, die ze op haar zesde had gewonnen op de kermis.

Sven stootte een lachje uit. Nam ze hem in de maling? Had ze zich in de kast verstopt, zoals toen ze klein was?

Met een ruk trok hij de kastdeur open, maar hij zag niets dan kleren.

‘Saga?’

Hij liep de gang in en keek in de badkamer, maar daar was ze ook niet. Hij keek nogmaals in de keuken, liep door de woonkamer en de eetkamer, voor hij de slaapkamer in liep en op de rand van het bed ging zitten.

Lillemor sliep, maar toen hij aan haar schouder schudde, deed ze met tegenzin haar ogen open.

‘Ik kan Saga niet vinden,’ zei Sven. ‘Ik wilde haar wakker maken, maar ze lag niet in bed.’

Lillemor kwam overeind en keek hem met lodderige ogen en halfopen mond aan. Toen gooide ze het dekbed van zich af en wurmde zich langs hem heen.

Sven hoorde haar alle kamers doorzoeken en vervolgens met zware passen de trap af lopen. Hij liep haar achterna en trof haar aan bij de voordeur, waar ze de inhoud van Saga’s tas op de deurmat had uitgeschud. Haar huissleutels, een boek en een pakje kauwgom.

‘Haar jas en schoenen zijn weg. Haar portemonnee en mobiel ook. Misschien is ze naar Fridebo gegaan zonder ons wakker te maken?’

Lillemor greep naar de draadloze telefoon op het tafeltje in de hal en belde Saga. Natuurlijk, dacht Sven. Saga is gewoon naar haar werk gegaan, en zo meteen neemt ze op en zegt ze dat er niets aan de hand is.

Lillemor schudde haar hoofd en liet de telefoon zakken.

‘Ik kreeg de voicemail.’

Ze belde nog een keer.

‘Hoi liefje, met mama. Waar ben je? Bel even, alsjeblieft. We zijn een beetje ongerust.’

Lillemor bleef staan met de telefoon in haar hand en staarde voor zich uit. Ze frunnikte aan haar nachthemd.

‘Misschien heeft ze haar telefoon weggelegd,’ zei ze opeens. ‘Ik bel Fridebo.’

Sven zag haar hand trillen toen ze het nummer intoetste.

‘In gesprek,’ zei ze. ‘Die verdraaide kletskousen ook.’

Sven trok aan de mouwen van zijn trui. Hij had het koud tot in zijn maag.

‘Probeer het nog eens?’ zei hij even later. Lillemor deed wat hij zei, maar met hetzelfde resultaat.

‘Ik ga erheen,’ zei Sven, en hij pakte zijn jas.

15

Annie sloeg de klep van de kofferbak dicht en keek nog één keer naar het huis. Ze had haar spullen gepakt, de koelkast leeggehaald en gekeken of alles uit en dicht was.

Ze was doodmoe. Helena’s woorden dreunden na in haar hoofd. Heb je nooit overwogen om terug te komen? De duisternis. De kou. De bossen. De herinneringen. Nee, schreeuwde een stem in haar binnenste. Niet alles weer oprakelen. Ze zou teruggaan naar Stockholm en haar leven daar weer oppakken. Dat was het enige juiste, haar enige alternatief. Het is beter zo, sprak ze zichzelf toe terwijl ze naar Fridebo reed.

Toen ze aanbelde, sloeg de hoofdpijn toe. Ze rilde en trok haar jas strak om zich heen.

De deur werd opengedaan en Pernilla Hoffner keek haar verbaasd aan.

‘Hoi,’ zei Annie. ‘Ik kom mijn moeder gedag zeggen.’

‘Ze is op haar kamer.’

Ze liepen door de lege gang.

‘Dus je gaat vandaag terug naar Stockholm?’ vroeg Pernilla.

Annie knikte.

‘Ik moet werken. Maar het voelt zo dubbel. Ergens vind ik dat ik hier moet blijven, ook al beseft mijn moeder waarschijnlijk niet eens dat ik er ben. Of misschien wil ze me hier niet hebben.’

‘Alsof ze er al niet meer is,’ zei Pernilla.

‘Ja, precies.’

Voor Birgitta’s kamer bleef Pernilla staan.

‘Ik snap dat het moeilijk voor je is,’ zei ze. ‘Helemaal alleen met een zieke moeder, en met je hele leven in een andere stad. Je hebt hier geen vrienden meer, toch?’

Annie verstijfde.

‘Aangezien je meteen na je eindexamen bent vertrokken, bedoel ik.’

‘Wat heeft Johan je verteld?’

‘Alleen dat je ervandoor bent gegaan, dat je hier niet kon blijven. Maar ik heb de mensen hier in Fridebo ook horen praten over een jongen die zwaargewond raakte.’

Annie legde haar hand in haar hals, op haar litteken. Er werd dus nog steeds over gesproken. Dat hij nooit meer de oude zou worden. En zij dan? Telde alleen zijn waarheid?

‘Ik kan me niet eens voorstellen hoe het moet zijn geweest dat niemand je geloofde,’ ging Pernilla verder. ‘Om het hele dorp tegen je te hebben. Het klonk als je reinste heksenjacht.’

Pernilla legde een hand op haar schouder.

‘Ik begrijp wel dat je hier niet langer wilt blijven dan strikt noodzakelijk. Je hoeft je niet schuldig te voelen, ik zal goed voor Birgitta zorgen,’ zei ze. ‘Druk maar op de bel als je klaar bent, dan komt er iemand om de deur open te doen.’

‘Dank je. En doe de groeten aan Johan,’ zei Annie, en ze ging Birgitta’s kamer in.

Een heksenjacht. Inderdaad, dacht ze. Wat Johan zijn vrouw ook had verteld, zo te horen had ze Annie niet op voorhand veroordeeld, zoals de rest van het dorp.

Haar moeder zat op de rand van het bed, op de sprei, en keek uit het raam.

‘Dag mama.’ Annie deed de deur achter zich dicht. Ze ging op de stoel naast het bed zitten en hield haar jas aan, maakte alleen de knoopjes los.

‘Hoe voel je je?’ Ze legde een hand op die van haar moeder.

Birgitta antwoordde niet.

Annie keek naar buiten. Een stijf bevroren blaadje hield koppig vast aan de berk voor het raam. De velden. De rook die opsteeg uit schoorstenen.

Annie schraapte haar keel. ‘Ik ga nu weer terug naar Stockholm,’ zei ze langzaam. ‘Maar je hebt altijd nog een foto van me.’

Ze keek naar het bureau, maar de lijst met de foto van Annie stond niet op zijn vaste plek. De trouwfoto van Birgitta en Åke daarentegen wel.

Ze stond op en trok de bureaulades open. Er lagen wat boeken en andere spulletjes in, maar geen foto. Als laatste keek ze in het laatje van het nachtkastje, en daar lag de foto.

Toen ze hem had teruggezet, stond Birgitta opeens op en wees naar Annie.

‘Nee,’ zei ze fel.

Annie pakte de foto op. Maakte die haar moeder nerveus? Had hij daarom in de la gelegen? Misschien had Birgitta dat zelf wel gedaan.

Haar moeder wees nog steeds naar haar.

‘Oké,’ zei Annie, en ze legde de foto weer in de la.

‘Nee,’ zei Birgitta nogmaals, en haar blik schoot onrustig rond. ‘Help het meisje.’

‘Er is niets aan de hand, mama,’ zei Annie, en ze liep naar haar moeder toe.

Maar Birgitta wees naar het bureau.

‘Pas op,’ zei ze.

Ze pakte Annies arm stevig beet en mummelde iets. Annie boog zich naar haar toe om het te horen, maar Birgitta was alweer stil.

Annie sloeg een arm om haar heen.

‘Rustig maar, mama,’ suste ze.

Birgitta schudde heftig met haar hoofd.

‘Nee,’ riep ze. ‘Help!’

Ze bezeert zich nog, dacht Annie. Ze stond op en drukte op de alarmknop naast het bed.

Een paar tellen later hoorde ze stappen op de gang. De deur ging open en Pernilla Hoffner kwam binnen.

Birgitta deinsde terug naar de muur terwijl ze wild om zich heen sloeg, alsof ze vocht tegen een onzichtbare vijand.

‘Wacht maar even op de gang,’ zei Pernilla, en Annie gehoorzaamde.

Even later kwam Pernilla de kamer uit.

‘Je kunt weer naar binnen,’ zei ze.

Annie keek naar haar moeder, die nu kalm in haar bed lag.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg Pernilla zacht.

‘Ik weet het niet precies. Ik zette mijn foto terug, en toen werd ze onrustig.’

‘Dan zal dat het wel geweest zijn.’

‘Ik vind het geen prettig idee om haar zo achter te laten,’ zei Annie.

‘Het gaat de hele tijd op en neer. Het hoeft niets te betekenen. Ga maar terug naar Stockholm, wij houden je op de hoogte. Zeg haar maar gedag, dan loop ik met je mee naar de uitgang.’

Annie liep naar haar moeder toe en streelde zachtjes over haar haar.

Het is beter zo, hield ze zichzelf voor. Birgitta komt niets tekort. Ze mist je niet eens.

‘Dag mama,’ fluisterde ze.

16

De dorpsweg naar Saltviken was net geveegd. De sneeuw glinsterde als miljoenen kristalletjes in de zon en het licht verblindde Gunnar.

‘Kijk, het hele pad is ook al geveegd!’ riep Joel uit toen ze links afsloegen naar het huisje.

‘Die klootzak,’ bromde Gunnar, en hij stapte uit. Hoffner was zo vrij geweest om de oprit ook te vegen, die inhalige hufter. Hij zou er wel een gepeperde rekening achteraan sturen.

Zodra Gunnar de achterbak opende, sprong Silver uit de auto en zette het al snuffelend op een lopen. Joel holde naar het schuurtje, waar ze hun spullen bewaarden. Het leek wel of die jongen geen controle had over zijn eigen lichaam, en dat kwam niet door zijn logge schoenen. Hij was gewoon verkeerd geprogrammeerd.

Er liepen verse sporen van een eland en een vos naar het water. En voetsporen, zag Gunnar. Hij vloekte. Hadden die ellendige Letten weer stiekem op zijn terrein zitten vissen? Dat kon er ook nog wel bij. Moest hij met zijn elandgeweer de wacht houden en waarschuwingsschoten lossen door het raam van het huisje?

Joel holde halsoverkop door naar het wak in het ijs, dat wel een haaienoog leek in al het wit eromheen.

‘Niet in het water kukelen,’ riep Gunnar. Niet dat dat ooit was gebeurd, maar zoals die jongen over zijn eigen benen struikelde was het een kwestie van tijd. En er mocht nu niets misgaan.

Gunnar liep naar de houtschuur en het pleehuisje, maar zag daar geen sporen. Hij opende de deur van de schuur en wierp een blik in het halfduister.

Het hout lag op z’n plek. De grasmaaier, de motorzaag, zijn visspullen. Alles was er nog. Ook de andere spullen, die niet van hem waren en die zo meteen opgehaald zouden worden.

Gunnar liep om het pleehuisje heen en bukte voor het luik. Wat als iemand daar… Nee. Wie zou uit vrije wil achter een tank vol uitwerpselen zoeken?

Alles lag er nog. Hij tilde de bovenste dozen op, kreeg een fles te pakken en stak die in zijn binnenzak. Toen deed hij het luik dicht en keek of de haak er goed op zat voor hij zijn visspullen pakte en naar Joel op het ijs liep.

Joel was al op zijn zelf geknutselde krukje gaan zitten. Dat moest en zou hij blijven gebruiken, al was het koud en hard onder zijn kont. Kou, hitte, honger, pijn: niets leek die jongen te deren. Maar als iemand zijn spullen had verplaatst of als zijn pannenkoek niet goed gebakken was, dan was hij helemaal van slag. Dan kon zijn hele dag verpest zijn. Raar joch.

Gunnar stopte de fles in zijn rugzak, zette zijn viskoffer neer en ging erop zitten. Een halfuur verstreek. Geen teken van leven in het water en stervenskoud. Gunnar was verkleumd tot op het bot, maar Joel leek niet onder de kou te lijden.

De zon was achter de wolken verdwenen. Gunnar rilde en stopte een extra kussentje snus onder zijn bovenlip. Hij keek over zijn schouder.

Ze waren alleen, de buren kwamen hier niet in deze tijd van het jaar. Toch voelde hij zich bekeken.

Hij pakte zijn telefoon. Een bericht, van tien minuten geleden. Onderweg, stond er kort en krachtig. Oké, dacht Gunnar. Dan is hij niet ver weg.

*

Toen Sven kwam aanrijden bij Fridebo, vluchtten een paar herten van de parkeerplaats naar de akkers achter het gebouw.

Hij was net uitgestapt, toen de voordeur openging. Eerst zag hij Annie, en achter haar kwam Hoffners vrouw naar buiten.

Sven liep naar hen toe.

‘Waarom nemen jullie de telefoon niet op?’ vroeg hij aan Pernilla Hoffner. ‘Is Saga hier?’

‘Nee.’

‘Weet je het zeker?’

Pernilla glimlachte naar hem. ‘Heel zeker, ik ben de hele ochtend al aan het werk.’

Annie keek Sven bezorgd aan.

‘Is er iets?’

Sven likte langs zijn lippen. Zijn hart bonsde in zijn borstkas.

‘Ze was niet op haar kamer en haar telefoon staat uit,’ zei hij. ‘Ik denk dat er iets is gebeurd. Dit is niets voor haar. Is ze hier echt niet?’ vroeg hij nogmaals aan Pernilla.

‘Nee, echt niet. Ze is laat.’

Sven haalde diep adem.

‘Oké,’ zei hij. ‘Dan zal ze wel in de stal zijn. Ik ga erheen.’

‘Er is niemand thuis,’ zei Pernilla. ‘Ik moest gisteravond laat met Johan naar het ziekenhuis. Iets met zijn buik, maar niets ernstigs. Nu moet ik de deur dichtdoen, anders gaat het alarm af.’

Sven liet de deur los en liep met Annie naar de parkeerplaats.

‘Ik snap dat jullie ongerust zijn,’ zei Annie, ‘maar er is vast een goede verklaring voor. Hebben jullie haar vriendinnen gebeld? Misschien is ze gisteravond stiekem naar een feestje gegaan en blijven slapen?’

‘Saga gaat niet naar feestjes.’

‘Heeft ze een vriendje?’

Sven schudde zijn hoofd.

‘Nee,’ zei hij stellig.

‘In dat geval is ze een bijzondere tiener,’ zei Annie met een glimlachje. ‘Ze duikt vast wel weer op.’

Ze opende het portier van haar auto.

‘Hier heb je trouwens de sleutel.’ Ze gaf hem de sleutel van het huis.

‘Ga je nu al terug?’ riep Sven uit. ‘Ik dacht dat je nog tot morgen zou blijven? Kun je niet nog even wachten, in elk geval tot Saga boven water is?’

Hij wreef over zijn borst.

‘Alsjeblieft, Annie,’ smeekte hij. ‘Ik weet niet wat ik moet doen. Lillemor is in alle staten.’

Annie keek hoe laat het was. Ze wilde het daglicht zo veel mogelijk benutten om naar Stockholm te rijden, maar vooruit, een uurtje kon ze nog wel blijven.

Sven sloeg zijn handen tegen elkaar voor zijn borst.

‘Dank je,’ zei hij.

17

Toen Sven was vertrokken naar Lugnvik, zat Annie in haar auto na te denken. Het meest voor de hand lag dat Saga bij een vriendin was, ergens in Lockne of Kramfors. Zo was het vroeger voor haar ook geweest, en waarschijnlijk was er niet veel veranderd.

Volgens Sven was Katarina Edholm de enige klasgenoot van Saga die in Lockne woonde. Was Saga daar, zou het zo simpel zijn? Annie startte haar auto en reed naar het huis van de familie Edholm.

Er werd niet opengedaan toen ze aanbelde, en de auto stond er niet. Annie ging weer in haar auto zitten.

Wat deed een zeventienjarige met Pasen? Wat had ze vroeger zelf gedaan? Feesten in een van de zomerhuisjes in Saltviken.

Het was nog vroeg in de ochtend. Misschien was Saga dronken geworden en in slaap gevallen? En was de batterij van haar telefoon leeg?

Annie reed het erf af en gaf voorzichtig gas op de heuvel richting Saltviken.

Het eerste huisje rechts van de weg na het rotsenstrand was dat van Gunnar Edholm. Het was een eenvoudig stulpje met een garage aan de weg, een schuur en een houten wc-huisje.

Ze parkeerde en stapte uit. De zon scheen recht in haar ogen, maar door haar wimpers heen zag ze op het ijs iemand op een krukje aan een wak zitten.

Ze huiverde. Dat was gewaagd. Zo dik zou het ijs niet meer zijn, op de rivier was het al aan het breken.

‘Wat moet jij hier?’ zei iemand.

Ze draaide zich om en zag Gunnar Edholm op zich afkomen. Zijn muts met oorflappen zat hoog op zijn voorhoofd, zijn Helly Hansen-jack hing open en onder zijn blauwe houthakkershemd piepte zijn buik tevoorschijn.

‘Sorry dat ik onaangekondigd langskom,’ zei Annie, ‘maar we zoeken Saga Bergsten. Haar ouders hebben haar sinds gisteravond niet meer gezien en niemand weet waar ze is.’

Gunnar keek naar de weg en spuugde zijn snus uit.

‘Tja, hier is ze in elk geval niet.’

‘Vroeger waren er regelmatig feestjes in de huisjes hier, dus ik dacht, misschien is dat nog steeds zo?’

Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Niet dat ik weet. Katta was de hele nacht thuis. Ze ligt nog te pitten.’

Annie wierp nog een blik richting het ijs.

‘En Joel? Misschien weet hij waar ze is?’

Gunnar keek haar nijdig aan. ‘Waarom zou hij dat weten?’

‘Hij sprak zo warm over Saga toen ik hem naar huis bracht. Misschien heeft hij iets gezien? Je kunt het hem toch vragen?’ opperde Annie.

‘Zal ik doen, maar Annie, ik ben nu even met iets bezig…’ Hij liet de zin in de lucht hangen en keek veelbetekenend naar Annies auto.

‘Oké. Toch bedankt,’ zei ze. ‘Bel je de Bergstens als je iets hoort?’

Jammer dat Gunnar Edholm zo korzelig was, dacht Annie toen ze wegreed. Hij was de vleesgeworden verbittering. Zou zijzelf ook zo worden?

Ze reed een rondje door Lockne en verder, helemaal tot aan het strandje in Bjärtrå. Ze kwam geen sterveling tegen. Dit heeft geen zin, dacht ze, en ze keerde, zette weer koers naar Lockne.

Sven zat ineengezakt aan de keukentafel. Hij had ook geen nieuws. Lillemor liep heen en weer voor het aanrecht.

‘Er is vast iets vreselijks gebeurd,’ zei ze. ‘Ik voel het. We moeten doorgaan met zoeken. Stel dat ze ergens in de sneeuw ligt dood te vriezen?’

Annie legde een hand op haar schouder.

‘Ze duikt vast vanzelf wel weer op. Waarschijnlijk is ze gewoon bij een vriendin. Heeft ze echt geen goede vrienden? Een hartsvriendin?’

‘Nee,’ zei Lillemor. ‘Na school komt ze meestal meteen naar huis, als ze niet aan het werk is of bij de paarden. Ik weet zeker dat er iets is gebeurd, we moeten de politie bellen.’

‘Het is pas halftwaalf. Laten we nog een paar uur wachten. Dan moet ze terug zijn, waar ze ook heeft uitgehangen. Zo niet, dan kunnen jullie altijd nog de politie bellen.’

Sven keek haar smekend aan.

‘Blijf je tot morgen?’

Annie keek naar Lillemor, die stond te trillen op haar benen. Ik heb geen enkel excuus, dacht ze. Eén dag kon ze nog wel aan.

‘Goed,’ zei ze. ‘Afgesproken. Ik ga nog een rondje rijden. We spreken elkaar later.’

Op de heuvel richting Saltviken dacht Annie een auto op het erf van de Hoffners te zien. Was Johan terug uit het ziekenhuis?

Ze reed een stukje achteruit en sloeg af naar het erf. In de wei stonden vier paarden met donkerblauw dek op een kluitje naar haar te staren.

Het landgoedachtige woonhuis met zijn houtsnijwerk en glazen veranda had zo uit een kostuumfilm kunnen komen, dacht Annie toen ze aanbelde. Het was lichtgeel overgeschilderd en had nieuwe dakpannen, maar verder was het niet wezenlijk veranderd. Zelfs de bel klonk nog hetzelfde. Annie werd terug in de tijd geworpen. Ze wilde hier niet zijn, maar tegelijkertijd toch wel. Wat als Johan haar niet meer wilde zien?

Er werd niet opengedaan, dus ze belde nog een keer aan. Vanwaar ze stond kon ze in de keuken kijken. Dezelfde bank. Dezelfde koperen hanglampen boven de keukentafel.

De deur ging open en Johan keek haar slaapdronken aan.

‘Hoi,’ zei ze. ‘Hoe gaat het met je? Pernilla zei dat je in het ziekenhuis hebt gelegen.’

‘Ja, ik heb nog nooit zoveel pijn gehad. Eerst dachten ze dat ik een darmobstructie had, maar waarschijnlijk was het gewoon voedselvergiftiging.’

‘Fijn om te horen dat het weer beter gaat. Heb jij trouwens Saga Bergsten gezien?’

‘Nee, hoezo?’

‘Ze is verdwenen.’

‘Verdwenen? Hoe bedoel je?’

Annie vertelde kort wat er aan de hand was.

‘Sven en Lillemor hebben geen idee waar ze kan zijn. Ik hoorde dat ze hier weleens een handje helpt met de paarden. Was ze hier gisteren?’

‘Ja, in de middag.’

‘Heeft ze toen nog iets gezegd over haar plannen voor de avond, of zoiets?’

Johan woelde door zijn haar.

‘Nee, hoezo?’

‘Ik dacht dat ze misschien stiekem ergens heen was gegaan. Naar een feestje of zo.’

Nu keek Johan haar grimmig aan.

‘Misschien is zij ook gewoon zomaar vertrokken,’ zei hij.

Annies wangen begonnen te gloeien. Zonder een woord te zeggen draaide ze zich om en ze liep met een kop als een boei naar haar auto.

Met een klap trok ze het portier dicht.

‘Klootzak,’ zei ze hardop.

18

Het was al drie uur in de middag toen twee agenten in uniform, een man en een vrouw, eindelijk arriveerden. Ze namen plaats in de woonkamer, en de mannelijke agent zette zijn muts af en pakte een notitieboekje. Hij had zich voorgesteld als Fredriksson, maar zijn voornaam was Sven vergeten.

De vrouwelijke agent heette Sara Emilsson en ze zag er piepjong uit, maar ze had vriendelijke ogen. Lillemor vroeg of ze koffie wilden, maar dat aanbod sloegen ze af.

‘Sorry dat jullie moesten wachten. We hebben vandaag niet genoeg mensen,’ begon Sara, en ze wierp haar collega een vlugge blik toe.

Fredriksson pakte een pen en schraapte zijn keel.

‘Dus jullie dochter heet Saga Agnes Cecilia Bergsten? Roepnaam Saga?’

‘Ja.’

‘En ze is ongeveer een meter vijfenzestig lang, slank, blond haar en blauwe ogen?’

‘Ja, ze mocht vorig jaar tijdens de Luciaviering de kaarsenkroon dragen,’ zei Sven, en hij wees naar Saga’s foto aan de wand. De agenten glimlachten.

‘Saga is nog nooit zomaar weggebleven,’ zei Lillemor angstig. ‘Ik weet zeker dat er iets gebeurd is!’

Sara Emilsson hield haar hoofd schuin. ‘We hebben al contact gehad met de ziekenhuizen in de buurt, en Saga is nergens opgenomen,’ zei ze.

Lillemor snikte, en Sven pakte haar hand.

‘Oké,’ zei Fredriksson. ‘Laten we bij het begin beginnen. Kunnen jullie vertellen wanneer jullie ontdekten dat ze weg was?’

Sven haalde diep adem.

‘Toen ik haar vanmorgen wakker wilde maken. Ze moest naar haar werk. Ze werkt in het verpleeghuis hier in Lockne,’ verduidelijkte hij. ‘Maar ze was niet op haar kamer, en toen heb ik Lillemor gewekt.’

‘Wanneer hebben jullie haar voor het laatst gezien?’ vroeg Sara Emilsson.

‘Gisteravond. Ze ging als eerste naar bed. Wij zaten tv te kijken, en ze kwam ons welterusten zeggen.’

‘Hoe laat gingen jullie zelf slapen?’

‘Rond tienen, toch?’

Sven keek naar Lillemor, die knikte.

‘En toen sliep Saga?’

‘Eh… ja…’ zei Sven aarzelend.

Sara Emilsson keek hem aan.

‘Weet je dat heel zeker? Heb je in haar kamer gekeken?’

‘Nee. De deur was dicht.’

‘Dus ze kan toen al naar buiten zijn gegaan?’

‘Nee, dat zouden we gehoord hebben. De voordeur zat op slot, dat kijk ik altijd nog even na voor ik het licht uitdoe. Een paar jaar geleden is er ingebroken, en er wordt hier in het dorp ook weleens wat gestolen en zo, maar dat weten jullie natuurlijk wel,’ zei Sven.

‘Er lopen hier een paar Letten rond die de boel onveilig maken,’ vulde Lillemor aan.

Sara Emilsson schreef iets op. ‘Had ze een reden om weg te gaan zonder jullie te vertellen waarnaartoe?’ vroeg ze.

‘Hoe bedoel je?’ vroeg Lillemor.

‘Om weg te lopen dus,’ verduidelijkte Fredriksson.

Sven ademde scherp in.

‘Saga heeft geen enkele reden om weg te lopen, dat zou nooit bij haar opkomen!’

De agenten humden en maakten enkele aantekeningen. Lieten Sven zijn verhaal doen. Hij kon de juiste woorden niet vinden en moest af en toe even nadenken. Het waren zoveel vragen, het was te veel om te bevatten. Ze vroegen naar Saga’s kleding, naar wat ze droeg voor ze was verdwenen. Of ze bijzondere uiterlijke kenmerken had. Verdwenen. Uiterlijke kenmerken. Akelige woorden die staken in zijn borst.

‘Heeft Saga een mobiele telefoon?’ vroeg Fredriksson.

‘Ja,’ antwoordde Sven. ‘We proberen haar al de hele dag te bellen, maar haar telefoon staat uit.’

‘We hebben haar telefoonnummer nodig. En ook een recente foto.’

Lillemor stond op en liep de hal in. Ze kwam terug met een kleinere versie van het portret aan de wand.

‘Neem deze maar,’ zei ze. ‘Die is van vorig najaar.’

Sven kreeg een knoop in zijn maag. De foto was genomen toen de Lucia-kandidaten in de krant zouden komen.

De agenten bekeken de foto.

‘Knappe meid,’ zei Sara Emilsson. ‘Heeft ze een vriendje?’

‘Nee,’ zei Sven onmiddellijk. ‘Hoezo?’

‘Het zou kunnen dat ze er met hem vandoor is. Dat gebeurt wel vaker.’

Sven schudde zijn hoofd. ‘Ze is heel volwassen voor haar leeftijd, de jongens in haar klas vindt ze maar kinderachtig.’

‘En haar vrienden en vriendinnen?’ vroeg Fredriksson.

‘Ze heeft haar klasgenoten. Maar ze is zo druk met leren en werken dat ze nauwelijks tijd heeft voor leuke dingen,’ zei Lillemor.

De agenten stelden andere vragen. Of Saga ernstige aandoeningen had, of ze medicijnen slikte, of ze depressief was.

‘Absoluut niet!’ riep Lillemor uit. ‘Saga is altijd vrolijk. Toch, Sven?’

Sven keek weer naar de foto. Hij dacht aan de avond dat hij tegen haar was uitgevaren omdat hij niet wilde dat ze de Hoffners hielp. Misschien was hij te streng geweest?

‘Saga mankeert niets,’ zei hij.

Sara Emilsson maakte aantekeningen en vroeg door. Was alles thuis in orde voor Saga verdween? Niets ongewoons? Geen crisis in het gezin? Geen conflicten?

‘Jongeren lopen wel vaker weg na ruzie thuis,’ verduidelijkte ze.

‘Wij hebben geen problemen.’ Lillemor snikte en barstte in tranen uit. Sven was stil.

Emilsson gaf Lillemor een papieren zakdoekje aan. ‘Ik begrijp dat het moeilijk is,’ zei ze, ‘dus neem rustig de tijd. Het is belangrijk dat jullie alle vragen zo goed mogelijk beantwoorden.’

Lillemor snoot haar neus.

‘Wat deed Saga afgelopen zaterdag?’

‘Ze was thuis, ze voelde zich niet zo lekker,’ zei Sven.

‘Was ze ziek?’ wilde Sara Emilsson weten.

‘Niets ernstigs, gewoon een beetje moe. Ze helpt ook nog in de stal van de Hoffners, op de heuvel,’ zei Lillemor.

Sara Emilsson schreef iets op.

‘Dus Saga was de hele dag thuis?’

‘Ze was alleen ’s middags even in de stal,’ zei Lillemor met een vlugge blik naar Sven.

‘Oké,’ zei Sara Emilsson. ‘Mogen we even in haar kamer kijken?’

De grote teddybeer staarde hen aan toen ze Saga’s kamer binnengingen. De agenten keken rond. Vroegen of Sven en Lillemor iets was opgevallen. Ontbrak er misschien iets? Sven dacht na. Het pad naar de voordeur. Dat had hij moeten vegen om naar buiten te kunnen. Toen was hij haar kamer binnengegaan en naar het raam gelopen. Dat stond open.

‘Ik denk dat ze door het raam naar buiten is gegaan,’ zei hij, en hij liep ernaartoe. ‘Het was steenkoud hierbinnen toen ik haar wakker wilde maken, en het raam stond op een kier.’ Hij vertelde over de ongerepte sneeuw voor de deur, dat niemand vóór hem naar buiten was gegaan.

‘Dat was oplettend van u,’ merkte Fredriksson op.

Hij leunde uit het raam en keek omlaag, rukte aan de brandtrap. Deed het raam dicht en weer open.

‘Geen braaksporen of andere beschadigingen. We kunnen uitsluiten dat ze tegen haar wil is meegenomen, want dat zouden jullie hebben gehoord. Ze zal vast gauw weer thuiskomen. De meeste vermisten duiken binnen vierentwintig uur vanzelf weer op.’

‘Wat gebeurt er nu?’ vroeg Sven toen ze in de hal stonden.

‘Nu wachten we.’

‘Wachten? Waarop?’ Nu klonk Lillemor boos. ‘Wat als ze een ongeluk heeft gehad? Stel dat ze ergens buiten ligt en hulp nodig heeft? Gaan jullie haar dan niet zoeken? De omgeving uitkammen, of een helikopter inzetten?’

‘Was het een oudere of een klein kind geweest, dan hadden we dat meteen gedaan, gezien de kou,’ zei Sara Emilsson. ‘Als ze het komende etmaal niet opduikt, zullen we het overwegen.’

Sven zag dat Lillemor bijna omviel.

‘Zoals ik eerder al zei, zijn de meeste jongeren binnen vierentwintig uur weer terecht. Als dat niet het geval is, laten we een opsporingsbericht uitgaan. Dan kunnen we ook haar telefoon uitpeilen, langs de deuren gaan en vragen of iemand haar heeft gezien. In de tussentijd kunnen jullie natuurlijk zelf actie ondernemen. Navraag doen bij de buren, zoeken op plaatsen waar ze zou kunnen zijn. Als jullie iets horen of als ze thuiskomt, laat het ons dan onmiddellijk weten,’ zei Fredriksson, en hij deed de voordeur open.

Sven rilde. De kou omsloot hem, alles leek vertraagd en wazig. Het gesuis in zijn oren werd luider, het ruiste alsmaar heviger. Het was alsof de kamer kromp, alsof de muren naar binnen helden. Hij wenste dat hij niets meer voelde, verdoofd was. Dat het gewoon een droom was. Een nare, kille nachtmerrie.

19

Annie had net iets gegeten en het was al donker aan het worden toen Sven belde. Lillemor en hij hadden bij iedereen in Lockne aangeklopt, vertelde hij. Ze waren door de omliggende dorpen Lugnvik en Klockestrand gereden, de rivier overgestoken naar Kramfors en teruggereden via Nyland, zonder resultaat. Ze hadden de hele voorgaande dag onder de loep genomen, elk detail geanalyseerd om erachter te komen waar Saga kon uithangen. De politie leek ervan overtuigd dat ze was weggelopen, maar dat zou ze nooit doen, bezwoer Sven. Ze hadden gesmeekt om een zoekactie, maar zoiets zou pas na achtenveertig uur aan de orde zijn.

‘Als de politie dat zegt, is dat vast omdat het meestal daarvoor wel goed komt,’ zei Annie. ‘Is het echt ondenkbaar dat Saga vrijwillig wegblijft? Is er een reden waarom ze niet naar huis zou willen komen? Misschien schaamt ze zich ergens voor?’

Sven was even stil en zuchtte toen.

‘Ik kan echt geen reden bedenken,’ zei hij. ‘Maar wat weet ik? Kun je niet nog even blijven? In elk geval tot het eind van de week? We kunnen nu alle hulp gebruiken.’

‘Dat wordt lastig, Sven. Probeer een beetje uit te rusten, dan zie ik je morgen.’

Annie legde haar telefoon weg en keek uit het raam. De dorpsweg lag er verlaten bij, er was geen mens te zien. Waar gaat een zeventienjarige zaterdagavond laat naartoe? In de stad waren de mogelijkheden legio, maar hier op het platteland, in het donker en de kou? Had Saga het dorp verlaten? Er gingen op feestdagen zo laat in de avond geen bussen meer, dus in dat geval moest ze met iemand zijn meegereden. Zou ze hebben staan liften? Dat was nogal een gok. Er was hier ’s avonds laat niet veel verkeer. Annie was rond halfelf teruggereden. Was ze ook maar één andere auto tegengekomen?

Jens Fredriksson was uit het noorden komen aanrijden, net als zij. Had hij misschien iets gezien?

Annie hapte naar adem en voelde een rilling langs haar ruggengraat lopen.

De klap tegen de auto.

Ze sloeg haar hand voor haar mond en deed haar ogen dicht. Nee. Dat kon niet waar zijn. Maar stel dat… Goede god, nee.

Ze stond onmiddellijk op.

Annie hoorde haar eigen hart kloppen toen ze bij de plek kwam waar ze van de weg was geraakt. Ze liet de motor draaien en zette haar groot licht aan.

Laat het alsjeblieft niet waar zijn.

Langzaam liep ze naar de rand van de akker. Die was bedekt met een tapijt van ongerepte sneeuw, er was niets wat er niet hoorde te zijn. Ze tuurde naar het bos, maar het was te donker om tussen de bomen te kunnen kijken. Aan de andere kant van de vangrail liep de grond steil omlaag naar een beekje. Ze bleef staan en aarzelde. Wat als ze daar iets vond…

Ze voelde of haar telefoon in haar zak zat. Toen ging ze op haar hurken zitten en liet zich voorzichtig omlaagglijden, langs keien en omgevallen bomen, alles bedekt door sneeuw en ijs.

De beek was niet bevroren en ze hoorde het water zachtjes ruisen. Ze durfde niet tot aan de waterkant te gaan, dus ze bleef staan en probeerde tussen de bomen te kijken. Voor haar geestesoog doemde het ene schrikbeeld na het andere op. Hoe Saga daar lag, gewond, bloedend. Dood.

Ze rilde toen een windvlaag langstrok. Ze stak haar handen in haar jaszakken. Het was vast een dier geweest, hield ze zichzelf voor.

Met ingehouden adem bleef ze nog even staan luisteren, voor ze de helling weer op klom. Toen ze weer in haar auto zat, sloeg haar hart dof en zwaar. Ze hoorde haar eigen ademhaling.

Het had zo kunnen zijn, dacht ze. Je had het op je geweten kunnen hebben. Het had allemaal jouw schuld kunnen zijn.

20

Op tweede paasdag was de temperatuur boven nul, maar er stond een gure wind uit het noorden die recht door Annies dunne jas drong.

Ze wipte van het ene been op het andere toen ze aanbelde bij Fridebo. Om halfacht die ochtend had Sven gebeld, en ze had de wanhoop in zijn stem gehoord. De politie had laten weten dat ze die avond, als Saga dan nog steeds niet terecht was, een opsporingsbericht zouden laten uitgaan. Ze leken nog steeds te denken dat ze was weggelopen, maar mocht dat niet zo zijn, dan hoopten ze op tips.

Voor de zoveelste keer had hij Annie gevraagd of ze niet wat langer kon blijven. Hoe hardvochtig het ook overkwam, ze had hem moeten teleurstellen. Ze moest terug, hoe erg ze het ook vond.

Een verpleegkundige die ze niet kende kwam de deur opendoen. Geblondeerd haar, valse wimpers en onnatuurlijk volle lippen. Hooguit tweeëntwintig jaar oud, dacht Annie.

‘Jij bent de dochter van Birgitta Ljung, toch?’ vroeg de verpleegkundige. ‘Ik heb wat informatie voor je.’

Birgitta was een beetje onrustig geweest, vertelde ze terwijl ze samen door de gang liepen. Ze had niet willen meedoen met de activiteiten in de gezamenlijke ruimte, ze had slecht geslapen en ’s nachts lopen spoken.

‘Zou het iets met Saga Bergsten te maken hebben? Heeft mijn moeder naar haar gevraagd? Weet ze iets, heeft ze misschien gehoord wat er is gebeurd?’

‘Dat denk ik niet, zo warrig als ze is,’ zei de verpleegkundige.

Annie deed de deur van haar moeders kamer open. Birgitta stond voor het raam.

‘Goedemorgen, mama,’ zei Annie, en ze deed de deur achter zich dicht.

‘Saga?’ Haar moeder keek haar verward aan.

Annie haalde diep adem. Het was natuurlijk niet ondenkbaar dat haar moeder iets over de situatie had opgevangen.

Ze zette de radio aan en wist Birgitta zover te krijgen om in de leunstoel in de hoek te gaan zitten. Ze sloeg een deken om haar schouders. Zelf ging ze aan tafel zitten en trok haar jas uit.

Even later zag ze dat Birgitta langzaam ontspande. Annie pakte een krant van tafel en bladerde erdoorheen. In de kruiswoordpuzzel herkende ze haar moeders handschrift. Birgitta had een poging gewaagd, maar was niet ver gekomen.

Annie keek weer naar haar moeder, die nu het schilderij boven het bureau bekeek. ‘Herken je het huis, mama?’ vroeg ze. ‘Dat is van ons.’

Nu glimlachte Birgitta.

‘Åke?’ vroeg ze.

Die vraag had Annie al zo vaak gehoord, al was het alweer lang geleden. Elke keer weer een doodstijding.

‘Åke leeft niet meer,’ zei Annie voorzichtig.

Birgitta legde haar hand tegen haar voorhoofd en dacht na. Toen stond ze op en begon heen en weer te lopen in de kamer, alsof ze iets zocht. Uiteindelijk bleef ze staan, draaide zich naar Annie en staarde haar aan.

‘Het meisje,’ zei ze, en ze stak haar hand uit. Ze pakte Annies arm en hield die zo stevig vast dat het pijn deed.

‘Wat bedoel je? Ik begrijp je niet,’ zei Annie.

‘Dat arme kind,’ zei Birgitta. Ze trok haar mondhoeken omlaag alsof ze verdrietig was. ‘Pas op,’ fluisterde ze, en ze stak een waarschuwende vinger op.

‘Niets aan de hand, mama. Kom, dan gaan we zitten.’

Ze wist Birgitta weer in de leunstoel te krijgen. Haar moeder wiegde zachtjes heen en weer en streek over haar haar.

Wat was ze mager. Nog slechts een lege schil. Wat als ze niet lang meer te leven had? Zou Annie dan vijfhonderd kilometer verderop zitten? Een zieke ouder liet je toch niet achter, hoe veeleisend je baan ook was?

Ze kon zich natuurlijk ziek melden, bedacht ze. Een paar dagen maar, tot het einde van de week. Ze had momenteel geen dringende zaken. Ja, de mishandelde vrouw natuurlijk. De vogelverschrikker. Maar die kon een collega wel overnemen. Haar baas was toch niet te spreken over haar werkwijze in die zaak.

Ze legde haar hand in haar hals en liet haar vingers langs het litteken glijden. Misschien zou Birgitta een beetje aansterken als ze bleef, en dan kon Annie helpen zoeken, zonder al te veel aandacht op zichzelf te vestigen. Waarschijnlijk was het nu vooral Saga’s vermissing die het gesprek van de dag was, en niet Annie.

Haar moeder zuchtte, alsof ze Annies gedachten kon lezen.

Annie pakte haar telefoon en zocht in haar contacten naar het nummer van Tord Hellman. Ze wilde niet bellen, dus het werd een sms’je. Ik ben ziek, ga ervan uit dat ik er volgende week maandag weer ben.

Ze kreeg vrijwel meteen antwoord. Oké. Meer niet. Hij was ongetwijfeld geïrriteerd. Misschien geloofde hij haar niet. Ze zou het vanzelf wel horen, maar nu wilde ze er verder niet aan denken. Ze had de juiste beslissing genomen.

21

Met trillende handen legde Sven de ochtendkrant neer. De zwarte letters van de kop waren als een klap in zijn gezicht. TIENERMEISJE SPOORLOOS VERDWENEN. Nu wist iedereen het. Het hele dorp. De school. Haar vrienden en vriendinnen. De leraren.

Hij deed de slaapkamerdeur op een kiertje open. Lillemor sliep nog, ineengedoken in foetushouding. Kon hij ook maar slapen. Alle narigheid even vergeten. Hij was doodmoe, en toch klaarwakker. Kon niet tot rust komen, kon niet stilzitten. Zodra hij ging zitten, begon het te kriebelen. Het leek wel alsof zijn hart was veranderd in een ijsklomp en niet meer klopte, en tegelijkertijd was alles een kolkende rivier die hem meesleurde.

Hij sloot de slaapkamerdeur en liep naar de woonkamer. Opende het luik van de kachel, gooide de krant erin. Als Lillemor ernaar vroeg, zou hij zeggen dat de krant nog niet was bezorgd. Soms kwam die samen met de post, soms helemaal niet.

Saga’s blauwe ogen straalden hem tegemoet op het portret aan de wand. Sven streek over het glas. Zijn keel werd dichtgesnoerd. Ze was zo mooi. Het blonde haar dat haar gezicht omlijstte, de witte blouse die ze speciaal voor die dag had uitgekozen. De ketting die ze voor haar confirmatie van hen had gekregen en nooit afdeed. Hij was nog van Svens moeder geweest, van Sylvia Bergsten, en haar initialen waren in de achterkant van het medaillon gegraveerd. S.B. Dezelfde als die van Saga.

Sven deed het bovenste knoopje van zijn trui open. Haalde een hand door zijn haar. Toen liep hij naar de hal om de telefoonklapper te halen, waarin hij het nummer van de politie had genoteerd. Vervolgens liep hij de keuken in, vulde het koffiezetapparaat en zette het aan. Hij ging aan de keukentafel zitten en pakte de telefoon.

Hij had obstakels verwacht, wachttijd, maar de telefonist verbond hem meteen door met een van de agenten die bij hen thuis waren geweest.

‘Fredriksson,’ klonk een vermoeide stem.

Sven legde uit waarom hij belde. Zouden ze niet eens bekendmaken om welk tienermeisje het ging? Langs de deuren gaan misschien? Een zoekactie organiseren?

Ja, dat zou morgen allemaal gebeuren, als Saga in de komende uren geen teken van leven gaf, zei Fredriksson. Ze zouden ook haar mobiele telefoon uitpeilen.

‘Maar zijn jullie er nog steeds heel zeker van dat jullie dochter geen reden had om weg te lopen?’ vroeg hij.

Sven slikte. Zou hij vertellen over de woordenwisseling met Saga? Nee, dat zou de agenten alleen maar sterken in hun theorie dat ze uit vrije wil was weggegaan.

‘Ze is niet weggelopen,’ zei hij kort, en hij hing op.

Toen hij opkeek, stond Lillemor in de deuropening. Lijkbleek, met haar donkere ogen die scherp afstaken tegen haar lichte teint en haar witte nachthemd, waarvan de zoom was losgeraakt.

Ze liet zich op een keukenstoel vallen en staarde glazig voor zich uit. Sven schonk een kop koffie in en pakte een boterham uit de koelkast.

‘Probeer iets te eten,’ smeekte hij.

Lillemor leek het niet te horen. Ze zat daar maar voor zich uit te staren. De minuten verstreken zonder dat ze haar ontbijt aanraakte. Sven zuchtte stilletjes, wikkelde de onaangeroerde boterham in huishoudfolie en legde hem weer in de koelkast. De koffie liet hij staan. Misschien zou ze die later nog opdrinken.

Hij haalde een doekje over het aanrecht, zette de koffiebus weg en liep met zware passen de trap af en de winkel in. Daar was het stil. Alleen de koelvitrine zoemde zachtjes. Het was nog te vroeg om de winkel te openen, dus hij pakte de stapels kranten en tijdschriften en begon het rek naast de kassa te vullen. Hij verwisselde het kassarolletje. Vulde het sigarettenrek boven de kassa bij. Toen bleef hij staan en staarde voor zich uit. Hoe kon hij werken terwijl Saga vermist was?

Hij liep naar de ingang om de winkel te openen. De parkeerplaats was leeg, de weg verlaten. De lucht achter de kerk betrok en de witte kerktoren stak scherp af tegen de donkere hemel.

Sven huiverde en deed het bovenste knoopje van zijn trui weer dicht. Toen hij naar het magazijn liep om een kist met fruit te halen, ging zijn telefoon. Hij haalde hem uit zijn zak.

Een onbekend nummer. Hij schraapte zijn keel.

‘Hallo?’

Het was Thomas Moström, Saga’s klassenleraar. Goeie god, dacht Sven. Ze hadden er helemaal niet aan gedacht om de school te bellen.

‘Saga is niet op school. Is ze ziek?’ vroeg Thomas.

Sven slikte.

‘Heb je de krant gelezen?’ wist hij uit te brengen. ‘Over dat vermiste meisje?’

‘Is dat Saga?’

‘Ja. Ze is al sinds zondag weg.’

‘Wat vreemd,’ zei Thomas Moström.

‘Zeg dat wel. Saga zou zoiets nooit zomaar doen,’ zei Sven. ‘Maar de politie neemt het niet erg serieus. Ze denken dat ze is weggelopen.’

‘Weggelopen? Waarom zou ze dat doen?’

‘Precies. Ze denken dat we thuis problemen hebben. Dat Saga daaronder lijdt.’

‘Misschien was ze voor de vakantie iets stiller dan gewoonlijk, nu ik erover nadenk.’

‘O ja?’ zei Sven.

‘Toen ik vroeg of alles goed met haar was, zei ze dat ze zich zorgen maakte over de toekomst. Daaruit leidde ik af dat jullie een beetje krap zitten?’

De fruitkist gleed uit Svens greep en kantelde. Appels en peren rolden over de vloer.

‘Helemaal niet. Je weet hoe jongeren zijn,’ zei hij. ‘Ze maken van een mug een olifant.’

Sven deed zijn ogen dicht. Had Saga de brief van de bank gevonden? Wist ze dat ze geld nodig hadden?

‘Ik moet ophangen,’ mompelde hij, ‘maar zou je in haar klas willen vragen of iemand iets weet?’

Thomas Moström beloofde te doen wat hij kon.

Ze hingen op. Sven ging moeizaam op zijn hurken zitten. Met trillende handen raapte hij de appels en peren op.

Meisje toch, dacht hij. Wat heb je je allemaal in je hoofd gehaald?

22

Toen Annie woensdagochtend de rolgordijnen opende, woedde er buiten een hevige sneeuwstorm. Het zicht was niet meer dan een paar meter. In dit weer kan er niet gezocht worden, dacht ze onderweg naar de keuken. Het huis was door en door koud. Ze rilde toen ze een krant aanstak en die in de kachel legde. Toen ging ze met opgetrokken voeten op de keukenbank zitten en wachtte tot de kachel warm was.

Even later belde Sven, die haar vermoeden bevestigde. De zoekactie was uitgesteld tot morgen, maar de politie zou vandaag wel Saga’s telefoon proberen uit te peilen.

Ze hingen op en Annie staarde in het vuur. Saga was al drie dagen weg. Het leek Annie onwaarschijnlijk dat ze uit eigen beweging was verdwenen, zoals de politie dacht. Zou ze dan niet een of ander teken van leven hebben gegeven, zodat haar ouders niet ziek van ongerustheid werden? Nee, het klopte niet.

En wie wegloopt, heeft geld nodig, dacht ze. En een mobiele telefoon. Als de politie die wist te traceren, zouden ze hopelijk ook Saga vinden.

Buiten klonk het geluid van een motor, en toen Annie opstond zag ze een tractor het erf op komen rijden. Johan.

Kennelijk was hij hier niet om sneeuw te vegen, want hij zette de motor af en stapte uit. Met vastberaden passen liep hij naar de voordeur toe.

‘Heb ik je wakker gemaakt?’ vroeg hij toen Annie opendeed.

‘Nee hoor.’

‘Ik wilde alleen even vragen of jullie al iets van Saga gehoord hebben.’

‘Nee, niets. Er zou vandaag een zoekactie zijn, maar die gaat niet door vanwege het weer.’

Dat wist Johan al. De voorzitter van de jachtvereniging had hem gebeld, de hele club zou helpen zoeken.

‘Het is niet eens zo koud, maar het blijft de hele dag sneeuwen. Heb je genoeg hout, zodat je kunt stoken als de stroom onverhoopt uitvalt?’

‘Ja.’

‘En eten?’

‘Ik heb genoeg voor een paar dagen. Maar zo lang zal het toch niet duren?’ Ze keek naar de sneeuw die langs het raam raasde.

Johan stootte een lachje uit.

‘Dit is nog niets. Je bent de winter van 1998 toch zeker niet vergeten?’

Die kon ze zich inderdaad nog herinneren. De sneeuwchaos die de hele kust had lamgelegd. Ingesneeuwde huizen, onbegaanbare wegen. Dat was haar laatste winter hier geweest. Was dit misschien ook weer een teken?

Annie keek naar Johan.

Wat kwam hij eigenlijk doen? Hij vroeg naar Saga, terwijl hij wist dat de zoektocht was uitgesteld. Vroeg of Annie alles had wat ze nodig had. Had het over hout en eten, maar wat wilde hij echt? Moesten ze het niet hebben over dat wat ze altijd hadden verzwegen?

Zou ze iets zeggen over dat wat hij haar had toegebeten toen ze eerder bij hem langs was geweest?

‘Wil je even binnenkomen?’ hoorde ze zichzelf zeggen.

Johan leek even te twijfelen, maar schudde toen zijn hoofd.

‘Ik moet door met vegen,’ zei hij, en hij zette zijn kraag op. ‘Ik zie je morgen.’

Annie deed de deur achter hem dicht en ging in de woonkamer op de bank zitten. Ze staarde voor zich uit, terwijl de sneeuw een wit schild voor de ruiten vormde. Net als in een of andere oude horrorfilm, dacht ze. Ingesneeuwd, alleen en krankzinnig. Straks zie ik nog spoken ook.

23

Op donderdagochtend was het weer opgeklaard. De zon scheen en het was vijf graden, maar dat was wel wat aan de late kant, dacht Annie. Als Saga sporen had achtergelaten, had de sneeuw die inmiddels uitgewist.

Lillemor en Sven stonden met een stuk of twintig dorpelingen voor de winkel.

Annie stapte uit, liep naar Lillemor en Sven toe en omhelsde hen. Sven was bleek en moest Lillemor ondersteunen.

‘Weten jullie zeker dat jullie mee willen lopen?’ fluisterde Annie. ‘Er zijn genoeg anderen.’

Sven zuchtte. ‘We kunnen toch niet zitten duimendraaien?’ zei hij.

Annie keek naar de overige dorpelingen. Iemand stond te praten met een man in een hesje van Missing People, met een jachthond aan de lijn. Johan Hoffner stond naast zijn auto te bellen. Pernilla was er niet bij.

De rest kende Annie niet van naam. Ze zag wel een paar bekende gezichten, maar de meesten waren vreemden voor haar. Vanuit de verte kon ze niet goed zien waar ze naar keken, maar ze had het gevoel dat iedereen naar haar staarde.

De man met de hond floot.

‘We beginnen bij Fridebo en gaan dan door het bos naar het sportveld,’ zei hij luid. ‘We hebben hulp van de jachtvereniging uit Lugnvik en hebben vandaag twee honden tot onze beschikking. Om twaalf uur verzamelen we om af te stemmen. Veel succes allemaal.’

Ze deelden zich op in een voorste en een achterste rij. Annie zag Johan Hoffner aan het uiteinde van de ene rij. Hij moest haar ook gezien hebben. Waarom kwam hij geen gedag zeggen? Ontweek hij haar?

Een stukje rechts van Annie liep een vrouw met een groen jack en donker, krullend haar. Ze keek op en kwam met uitgestoken hand op Annie af.

‘Hé, Annie, toch? Ik ben Charlotte Gustavsson, lerares.’

Annie herkende haar niet, maar de lerares wist dus wie ze was. Charlotte hield Annies hand even vast en keek haar met samengeknepen ogen aan.

‘Wat lijken jullie op elkaar,’ zei ze.

‘Waar ken jij Saga van?’ vroeg Annie, en ze begon weer te lopen.

‘Van de onderbouw. Ik heb nog nooit meegedaan aan zo’n zoekactie. Ik bedoel, zoiets komt nooit voor. En nu gebeurt het hier, in ons kleine Lockne. En dan is het ook nog een bekende. Het is verschrikkelijk.’

Annie keek naar de grond.

‘Jij was toch naar Stockholm verhuisd? Ben je hier op bezoek, of ben je voorgoed terug?’

‘Het is tijdelijk,’ zei Annie kort, en ze zag dat Charlotte een blik wisselde met een oudere vrouw die naast haar liep.

‘Ik zou nooit in Stockholm kunnen wonen,’ ging Charlotte verder. ‘Bevalt het je daar? Is het niet vreselijk hectisch?’

Charlotte bleef haar uitvragen en Annie gaf kortaf antwoord. Ze merkte dat de anderen in de rij stil waren geworden en zich meer op het gesprek tussen Charlotte en Annie leken te concentreren dan op het zoeken.

Annie zweeg en versnelde haar pas, maar waar ze ook ging, de anderen bleven in haar buurt.

Ze naderden het oude jongerencentrum, een gebouw met gebroken ruiten dat tegen een heuvel aan was gebouwd. Een van de zoekers trok aan de deur, een andere klom naar binnen door een raam dat op een kier stond.

‘Hier hing ik vroeger vaak rond,’ zei Annie. ‘Is er tegenwoordig een ander jongerencentrum?’

Charlotte moest lachen.

‘Nee, dat soort voorzieningen heeft de gemeente allang wegbezuinigd. En er wonen hier amper nog jongeren.’

‘Maar de jongeren die er nog wel zijn, waar kunnen die naartoe?’

‘Goede vraag. Als ze een brommer of een rijbewijs hebben, zullen ze wel naar Lugnvik of Nyland gaan. En naar Kramfors natuurlijk.’ Charlotte keek om zich heen en ging zachter praten. ‘Ik heb gehoord dat er hier weleens een groepje jongeren komt. En niet om bordspelletjes te doen.’

‘Wat dan wel?’

Charlotte haalde haar schouders op.

‘Iets met drugs en geheime rituelen. Misschien ook wel seksorgieën, weet ik veel.’ Ze lachte. ‘Het kan van alles zijn. Ouders mogen dan denken dat ze weten wat hun kinderen uitspoken, maar ze hebben geen idee…’

‘Denk je dat Saga bij dat groepje hoort?’

‘Saga niet, maar anderen wel.’

Charlotte keek Annie veelbetekenend aan.

‘Wie dan?’

‘Die Katarina Edholm bijvoorbeeld, dat is een rare. Als deze bomen konden praten, zouden ze heel wat te vertellen hebben,’ zei Charlotte, en ze kneep haar lippen op elkaar.

De man die het jongerencentrum in was gegaan kwam naar buiten en schudde zijn hoofd. Ze liepen door, over een stijf bevroren akker vol kuilen richting het bos. De sparren bogen opzij in de wind. In de verte riep iemand met regelmatige tussenpozen Saga’s naam.

‘Waarom roepen ze eigenlijk? Denken ze echt dat ze hier ergens is?’ Charlotte schudde haar hoofd.

‘Denk jij dan van niet?’ vroeg Annie.

‘Nee. Wat moet ze hier? Midden in het bos?’

Charlotte werd stil, alsof haar iets te binnen schoot.

‘Nee, bah, wat vreselijk,’ zei ze toen.

‘Wat?’

‘Ik met mijn levendige fantasie. Ik dacht opeens aan van die wolvenklemmen die je vroeger had. Je spant ze open, en als een dier erin trapt, klapt hij zo dicht.’ Ze sloeg haar handen tegen elkaar. ‘Zo hard dat het dier z’n poot breekt. Nee, maar… sorry,’ zei ze, en ze deed er even het zwijgen toe, voor ze weer verderging. ‘Ik heb het laatst nog gezien in een film. Iemand trapte recht in zo’n val. Afschuwelijke film.’ Ze schudde haar hoofd.

Annie voelde een lichte misselijkheid opkomen. Ze keek naar het uiteinde van de menselijke keten. Sven en Lillemor liepen een heel stuk rechts van haar, waar ze Charlottes hersenloze geklets gelukkig niet konden horen.

Annie keek naar links, waar Johan Hoffner liep. Hij praatte met de man naast hem, maar Annie kon niet horen wat ze zeiden. Op een gegeven moment zag ze Johan haar kant op kijken, maar hij keek meteen weer weg.

Ze volgden de voet van de berg naar het Bålsjön-meer.

‘Er zijn hier in de omgeving wonderlijke dingen gebeurd,’ zei Charlotte. ‘Ik heb Pernilla Hoffner eens horen vertellen dat de paarden weigeren een plek bij de steenfabriek te passeren. En mijn grootvader heeft een keer iets onverklaarbaars gezien toen hij hier bos rooide. Een vrouw die in de lucht zweefde, boven het veen, alsof ze vloog.’

‘Ach,’ zei Annie. ‘Dat zijn verhaaltjes die je kinderen vertelt zodat ze niet alleen het bos in gaan.’

‘Was dit niet de plek waar eens een mysterieuze vuurgloed is gezien?’ vroeg Charlotte aan de oudere vrouw naast haar.

De vrouw knikte. ‘En waar geschreeuw werd gehoord.’

‘Er zijn ook restanten van een brandstapel aangetroffen,’ zei een vrouw die vlak achter hen liep. ‘En werden de lijken van de heksen die op de heuvel werden verbrand niet hier in het meer gegooid?’

‘Nee, dat is het Lesjön-meer in Torsåker,’ zei Charlotte.

Torsåker lag een halfuur rijden ten noorden van Lockne, en in dat dorp had in de zeventiende eeuw het grootste heksenproces van Zweden plaatsgevonden. Meer dan zeventig onschuldige vrouwen waren op de brandstapel beland.

‘Maar hoe komt het Bålsjö-meer dan aan zijn naam? Het brandstapelmeer, dat geeft toch te denken,’ hield de vrouw vol.

‘Tja, wie weet? Het zou best kunnen dat ook hier heksen zijn verbrand,’ zei Charlotte. ‘Misschien spoken ze hier nog steeds rond.’

‘Dat zijn toch alleen maar oude griezelverhalen,’ zei Annie. ‘Is er iemand die echt iets heeft gezien? Mensen geloven toch allang niet meer in heksen?’

Charlotte lachte.

‘Geen idee, maar wist je dat er een heus heksenmuseum is in Sandslån? En elke zomer voert een amateurtoneelvereniging een voorstelling over de heksenprocessen op. Het is elk jaar uitverkocht.’

Annie keek weer naar Johan. Daar wil ik zijn, dacht ze. Ze wilde naast hem lopen en niet meer hoeven te luisteren naar Charlottes duistere praatjes.

Na wat wel een eeuwigheid leek pauzeerden ze voor de lunch en bespraken ze de stand van zaken tot nu toe. Er waren geen persoonlijke bezittingen van Saga gevonden. Geen enkel spoor. Niemand had iets gezien. De leider liet weten dat de jachtverenigingen van de naburige dorpen ook niets te rapporteren hadden. Daarom zouden ze na de lunch naar Saltviken gaan en een stuk bos langs de dorpsweg naar school uitkammen. Annie huiverde. Dan komen we langs het sportveld, dacht ze.

Toen ze de zoektocht hervatten, liet ze zich bewust afzakken naar de achterste rij. Maar toen ze de onverharde weg naar het sportveld naderden, hield ze haar pas in. Haar hart begon te bonzen en ze kreeg een droge keel. Bosgeuren drongen door tot haar bewustzijn.

Haar lichaam herinnerde zich elk detail, elke indruk. Elke geur en elk geluid van die bewuste avond. Hars, sparren, naalden.

Het was zo snel gegaan. Opeens had ze op de grond gelegen. Je wilt het, Annie. Ik weet dat je het wilt.

Ze schudde haar hoofd om de herinneringen kwijt te raken. Ze hoorde haar eigen hartslag. Ze gluurde naar de mensen die naast haar liepen, maar niemand keek haar kant op. Waarom leek het dan alsof iedereen staarde? Het gaat niet, dacht ze. Ik ga terug. Ik moet hier weg. Maar haar voeten liepen door.

Ze keek naar de grond en concentreerde zich op haar ademhaling. In en uit. Kalme, gelijkmatige teugen. Ze kon nu niet teruggaan, dat zou alleen maar aanleiding geven tot nog meer geroddel.

Ze keek naar Johan. Waarom had ze niet eens geprobeerd het hem uit te leggen? Waarom had ze het gewoon opgegeven toen iedereen haar de schuld gaf?

Heel even kruisten hun blikken elkaar. Er klonk gefluit, en Johan draaide zich om naar de man met de hond, die hun aandacht vroeg.

‘Hier delen we ons op in twee groepen,’ zei de man. ‘Jullie gaan naar het sportveld.’ Hij wees Johans kant op. ‘En de rest gaat naar de rivier.’

Annie blies geruisloos uit. Ze was veilig.

24

Het laatste uur moest Annie Lillemor ondersteunen. Zelf had ze een zeurende pijn in haar benen en ze begreep niet hoe Lillemor, die toch de jongste niet meer was, het volhield. Het was gaan schemeren en de leider liet weten dat ze er helaas mee moesten ophouden.

Ze kwamen bijeen op de parkeerplaats voor Bergstens Livs. Annie hoorde de anderen bespreken of ze voor het weekend een nieuwe zoektocht zouden organiseren, met meer honden en eventueel een politiehelikopter, maar na enige discussie werd besloten op nieuws van de politie te wachten, waarna ze afrondden.

‘De opkomst was hoog,’ zei Sven. ‘Enorm bedankt dat jij er ook was, Annie.’ Hij streek over haar arm.

‘Alleen Gunnar Edholm heb ik niet gezien,’ zei Annie, terwijl ze zag dat Johan Hoffner rechtstreeks naar zijn auto liep zonder hen gedag te zeggen.

‘Ach ja, die Gunnar. Hij zal wel weer dronken zijn geweest,’ bromde Sven, en hij pakte Lillemor bij de arm.

Annie probeerde niet Johans kant op te kijken en liep achter Sven en Lillemor aan naar het huis. Voor de deur bleef Lillemor plotseling staan.

‘Ik dacht dat we haar zouden vinden,’ zei ze. ‘Ik dacht het echt.’ Ze begon te bibberen en barstte in tranen uit.

Annie omhelsde haar en voelde hoe Lillemor zich probeerde te vermannen.

‘Zolang we haar niet hebben gevonden is er hoop,’ zei Annie zacht.

‘Ja,’ fluisterde Lillemor. ‘We moeten hoop houden.’

‘Ben je erbij, als we dit weekend opnieuw gaan zoeken?’ vroeg Sven.

Annie beet op haar lip.

‘Ik wilde eigenlijk morgen naar huis gaan. Ik moet de huurauto terugbrengen.’

‘Het zal vast geen probleem zijn om die tot maandag te houden,’ zei Sven vlug.

‘Ik zal het navragen,’ mompelde Annie. ‘Ga nu maar naar binnen om warm te worden, anders worden jullie nog ziek.’

Toen Annie thuis was, voelde ze pas hoe door en door verkleumd ze was. Haar wangen tintelden, haar vingers waren stijf als ijspegels. Rillend haastte ze zich naar de badkamer en ze draaide de warme kraan open. Ze liet het water over haar handen stromen tot het bloed terugvloeide en haar vingers pijn deden. Ze maakte een kommetje van haar handen en waste haar gezicht met warm water.

Daarna ging ze naar de keuken en zette ze de waterkoker aan. Terwijl ze wachtte, stak ze de kachel aan en ze ging op de keukenbank zitten met haar voeten naar de warmte gericht.

Ze haalde haar telefoon uit haar zak en frunnikte eraan. Wat ben ik toch een egoïst, dacht ze. De dochter van Sven en Lillemor was verdwenen, en zij gebruikte een huurauto als excuus. Hadden Sven en Lillemor haar doorzien? Hadden ze begrepen dat ze hier alleen maar weg wilde? Het water kookte. Annie legde haar telefoon neer en stond op.

Stel dat ze iets over het hoofd hadden gezien, dacht ze terwijl ze een theezakje in haar beker hing. Als Saga dan toch ergens dood in de sneeuw lag.

Sven en Lillemor leken al hun hoop op Annie te hebben gevestigd. Maar hoe kon zij helpen om Saga te vinden?

Ze veerde op toen het luide belsignaal van haar telefoon klonk.

Helena. Annie aarzelde even, maar nam toen op.

‘Hoi, stoor ik?’ begon Helena.

‘Nee, ik ben thuis.’

‘Hoe ging het?’

‘We hebben heel Lockne uitgekamd, maar zonder resultaat.’

‘Waren er veel mensen?’

‘Ja. Johan was er ook, maar we hebben elkaar niet gesproken. En de rest had het te druk met staren naar mij.’

Annie pakte haar beker en ging weer op de keukenbank zitten.

‘Ik zag de foto van Saga in de krant,’ zei Helena. ‘Ze lijkt ontzettend veel op jou toen jij zo oud was. Misschien werd je daarom aangestaard?’

Annie zei niets terug. Ze keek uit het raam. Je kunt hier niet blijven, Annie. Niemand wil je hier hebben.

‘Oké, en wat is de volgende stap?’ vroeg Helena.

‘Ik weet het niet. De politie heeft geen enkele aanwijzing. Ze zijn langs de deuren gegaan en ze hebben met bijna al haar klasgenoten gepraat.’

‘Wat voor theorie heeft de politie?’

‘Op dit moment denken ze dat Saga een ongeluk heeft gehad, slachtoffer is van een misdrijf, of dat ze niet gevonden wil worden. Met andere woorden: ze hebben geen flauw idee,’ zei Annie met een zucht. ‘Ik sprak tijdens de zoektocht een lerares, die beweerde dat de jeugd hier flink wat drugs gebruikt. Weet jij daar iets van?’

‘Over Lockne weet ik niets, maar in Kramfors wel, ja.’

‘Hasj, of zo?’

‘Nee, veel erger. Ecstasy en fentanyl. En trouwens ook heel wat anabolen. Er wordt beweerd dat ze die verkrijgen via verslavingsklinieken. Maar in onze tijd werd er ook heel wat gebruikt, weet je nog? Kramfors, Poedercity?’

‘Toch twijfel ik,’ zei Annie. ‘Saga lijkt me daar veel te braaf voor.’

Helena snoof. ‘Geloof me,’ zei ze. ‘Schijn kan bedriegen. Stille wateren…’

Annie zuchtte. ‘Ik weet niet wat ik moet doen,’ zei ze. ‘Ik heb me deze week ziek gemeld, maar op maandag moet ik terug zijn. Ik kan hier verder niet veel doen, dus eigenlijk wilde ik morgen al teruggaan, maar ik weet niet of ik het kan maken tegenover Sven en Lillemor. En mijn moeder. Een duivels dilemma. Ik sta echt in tweestrijd.’

‘Zal ik langskomen met een pizza?’

‘Lief van je, maar dat hoeft niet.’

‘Dat weet ik, maar ik zou je graag nog even zien voor je vertrekt,’ zei Helena. ‘Of heb je vanavond al plannen?’

‘Nee.’

‘Oké dan. Een capricciosa en een trocadero, als ik het goed onthouden heb, toch?’

Annie moest lachen.

‘Ja.’

‘Mooi. Ik ben er rond een uur of zes.’

Ze hingen op. Annie keek weer uit het raam. Er schuurde iets. Ze leken op elkaar. Hetzelfde blonde haar, dezelfde blauwe ogen. Bijna net zo groot. Wat als hij had gehoord dat Annie hier was. Had iemand gewacht op het moment om wraak te nemen en Saga voor Annie aangezien? Was het haar schuld? Nee, dacht ze. Dat kan niet zo zijn. Dat mag niet zo zijn.

25

Om stipt zes uur werd er aangeklopt. Voor de deur stond Helena met twee gigantische pizzadozen en een tasje met een fles frisdrank.

Ze gingen aan de keukentafel zitten. De kachel brandde nu goed en het was aangenaam warm in de keuken. Annie schonk de frisdrank in en dronk ervan met grote slokken.

Helena keek om zich heen.

‘Wat een herinneringen komen er hier boven,’ zei ze. ‘Ik ben niet meer in Lockne geweest sinds mijn ouders hun huis hebben verkocht. Dat is al tien jaar geleden, maar er is hier niets veranderd.’

Annie volgde haar blik.

‘Het is alleen wel wat verwaarloosd. Er moet van alles gebeuren, maar ik heb er de tijd noch het geld voor.’

Helena keek met een schuin hoofd naar Annie. ‘Je ziet er moe uit.’

‘Ik ben ook moe,’ zei Annie.

‘Dat snap ik. Eerst je moeder, en nu dit.’

Annie legde haar bestek neer en keek Helena aan.

‘Ik heb nagedacht over wat je zei, dat Saga en ik zo op elkaar lijken.’ Ze haalde diep adem. ‘Stel dat iemand haar zag en dacht dat ik het was? Dat iemand het eigenlijk op mij had voorzien, maar zich in het donker heeft vergist?’

Helena staarde haar aan.

‘Je denkt dat hij heeft zitten wachten tot je terugkwam zodat hij wraak kon nemen?’

‘Ja… of iemand uit zijn familie. Is dat zo onvoorstelbaar? Door mijn toedoen moest hij zijn toekomst als profvoetballer gedag zeggen.’

‘Hij woont toch in Sundsvall?’

‘Maar misschien gaat het gerucht dat ik hier ben.’

Helena keek naar de tafel.

‘Zeg het dan,’ zei Annie.

‘Wat?’

‘Dat ik gestoord ben. Dat denk je toch?’

‘Ik denk dat je met iemand moet praten,’ zei Helena. ‘Het is niet goed om dingen op te kroppen. Dan worden ze alleen maar groter, en vroeg of laat ga je eraan onderdoor. Ik denk dat het goed voor je zou zijn als je bleef en eindelijk afrekende met het verleden. Eens en voor altijd.’

‘Dank je, maar dat lijkt me geen goed idee. Je weet dat ik hier niet kan blijven.’

‘Wat heb je in Stockholm dan?’

‘Een appartement in Vasastan. Onderhuur, maar toch. Het is zo goed als onmogelijk om een woning te vinden. En ik kan niet zomaar wegblijven van mijn werk.’ Ze keek naar haar bord.

Helena zei niets. Toen sperde ze haar ogen wijd open en spreidde haar armen.

‘Je kunt mijn baan overnemen!’

Annie hield op met kauwen.

‘Wat?’

‘Ik ben tot het eind van het jaar met verlof, en ze hebben nog geen vervanger voor me gevonden. Mijn baas zou dolgelukkig zijn. Je zou meteen kunnen beginnen.’

Annie schudde haar hoofd.

‘Lief van je, maar dat gaat niet.’

Helena trok haar wenkbrauwen op.

‘Weet je het heel zeker, Annie? Het gaat slecht met Birgitta, en jij gebruikt je werk als excuus.’

‘Je hebt vast het beste met me voor, Helena,’ zei Annie. ‘En dat waardeer ik echt. Maar mijn moeder heeft de afgelopen nachten al beter geslapen. Ze eet ook weer. Ik kan er alweer iets geruster op zijn. Ik moet terug naar Stockholm, het is niet anders. Je weet dat ik hier niet welkom ben.’

Helena zuchtte.

‘Het is zeventien jaar geleden, Annie.’

‘Jij hebt makkelijk praten. De mensen hier zijn het niet vergeten.’

Helena boog zich voorover.

‘Is het niet eens tijd dat je zelf de regie neemt? Je kunt niet blijven vluchten, Annie.’

26

Annie zette haar bagage in de auto. De koelkast was leeg, het licht was uit, deuren en ramen waren dicht. Het was een heldere, warme vrijdagochtend. Het donkere water van de Ångerman-rivier glansde als zwart fluweel. Het weer was omgeslagen, het was ruim boven nul en water drupte van de daken.

Toen Annie voor Fridebo parkeerde, weerklonken Helena’s woorden in haar hoofd, ondanks het zonnige weer. Je kunt niet blijven vluchten.

Ze stapte uit en kwam bij de ingang een man tegen. Hij groette haar en hield de deur voor haar open. Vast een bezoeker, dacht Annie. Houdt gewoon de deur open voor Jan en alleman. Zo te zien kon je Fridebo ongemerkt in en uit lopen.

Birgitta zat op bed, op de sprei, maar met een plaid over haar benen. De radio stond aan en Birgitta neuriede mee met een oud liedje waarvan Annie zich de titel niet herinnerde.

Annie pakte een stoel en ging zitten.

‘Dag mama,’ zei ze. ‘Zit je te zingen?’

Birgitta keek haar fronsend aan.

‘Saga?’ vroeg ze.

‘Nee, ik ben het, Annie. Je dochter. Weet je nog?’

Birgitta kneep haar lippen op elkaar, schudde langzaam haar hoofd.

Er werd nu een ander liedje gedraaid, en Annie zette de radio harder. Het was een oud nummer van Cornelis Vreeswijk, dat ze kende uit haar kindertijd. Birgitta was er vroeger dol op geweest.

Het personeel had gezegd dat zingen het geheugen kon activeren, dus Annie begon zachtjes mee te zingen met het eerste couplet, over een dansfeest in een hooischuur.

‘Fredrik is oud,’ zong Birgitta plotseling mee.

‘Ja, Fredrik is oud, maar liefde is blind,’ vulde Annie aan.

Birgitta begon weer te neuriën. Was het toeval, of werkte het echt? Annie zong mee met het volgende couplet.

Nu wees haar moeder naar het bureau, waar de radio stond.

‘Wijsje,’ zei ze.

‘Ja, het is een mooi wijsje,’ zei Annie met een glimlach.

Birgitta schudde haar hoofd.

‘Nee? Wat bedoel je dan?’

Haar moeder sloeg de plaid van zich af en wees weer naar het bureau.

‘Nee, nee,’ zei ze.

Annie stond op.

‘Wil je dat ik de muziek uitzet, mama?’

Ze liep naar de radio en zette die uit. Birgitta keek haar bezorgd aan toen ze weer ging zitten en haar moeders hand pakte.

‘Nu ga ik terug naar Stockholm, mama,’ zei ze. ‘Maar ik kom gauw weer langs.’

‘Weg,’ zei Birgitta. Toen wees ze weer naar het bureau. Wat bedoelde ze toch?

Annie keek, en toen begreep ze het. Misschien bedoelde haar moeder de foto?

Ze liep naar het bureau en trok de bovenste lade open. De foto lag er nog, maar het glas van het lijstje was gebroken.

‘O, bedoel je dat het glas kapot is?’ vroeg Annie. ‘Dat geeft niet, mama. Ik zal een nieuw lijstje meenemen.’

‘Wijsje, wijsje,’ herhaalde haar moeder, terwijl ze sommerend met haar hand wapperde.

Annie legde de foto weer in de la en wilde die net dichtdoen toen haar oog op een blad papier viel, met een getypte tekst.

‘Fredrik en Cecilia, een liefdesverhaal’, stond bovenaan. Net als in het liedje van Cornelis Vreeswijk.

Annie pakte het op en las het.

Het moment waarop alles veranderde. Ze wist niet hoe het was gebeurd. Opeens stonden ze naast elkaar, hand in hand. Toen hij zich naar haar toe draaide en hun lippen elkaar vonden, was het alsof ze allebei een schokje kregen. ‘Je bent zo mooi,’ fluisterde hij. Hij kon zich niet beheersen, hoe hij zijn best ook deed. En zij. Zij liet het toe. Zo verkeerd, en toch zo goed. ‘Wat doen we nu?’ fluisterde hij.

Birgitta was bibliothecaresse geweest en had altijd enorm van sprookjes gehouden. Het was haar grote droom geweest om schrijfster te worden, en in haar jonge jaren had ze heel wat geschreven, wat vervolgens in de bureaula was beland.

Annie hield het blad omhoog.

‘Heb jij dit geschreven?’

Birgitta schudde haar hoofd.

‘Wil je dat ik het voorlees?’

Ze las de eerste regel voor.

‘Nee, Annie!’

Haar moeder keek haar verschrikt aan, en Annie hoorde haar paniekerige ademhaling. Toen stond Birgitta plotseling op en greep naar haar hart. Ze trilde over haar hele lichaam.

‘Het meisje!’ zei Birgitta, en ze pakte Annies arm stevig beet.

Annie legde het vel weer in de bureaula en deed die dicht.

Zonder waarschuwing boog Birgitta zich voorover en beet in Annies schouder, zo hard dat Annie het uitschreeuwde van de pijn.

De deur ging open en Pernilla Hoffner stak haar hoofd naar binnen. Ze snelde toe en hielp Annie uit Birgitta’s greep.

‘Wacht maar even op de gang, dan zorg ik voor Birgitta,’ zei Pernilla zacht.

Annie wachtte voor de deur en wreef over haar schouder. Dit is afschuwelijk, dacht ze. Wat is dementie toch een rotziekte.

Ze trok haar trui over haar schouder en keek. Ze zag een duidelijke afdruk van Birgitta’s tanden, maar het bloedde niet.

Een paar minuten later kwam Pernilla de gang op.

‘Alles in orde, ze is weer kalm,’ zei ze.

‘Dank je,’ stamelde Annie. ‘Ik weet niet wat er gebeurde. Ze werd opeens onrustig en toen beet ze me. Mijn moeder heeft me gebeten.’

Pernilla trok een grimas. ‘Dat komt helaas wel vaker voor. Waar hadden jullie het over?’

‘Ze noemde me eerst Saga en toen Annie. We zaten wat te zingen, en toen werd ze opeens zo. Weet je zeker dat ze niets over Saga’s vermissing heeft opgevangen?’

Pernilla had het er niet met Birgitta over gehad, zei ze, maar ze kon natuurlijk niet voor de rest van het personeel spreken.

‘Ik moet eigenlijk terug naar Stockholm, maar het voelt niet goed om mijn moeder zo achter te laten.’

‘Ik denk niet dat het veel verschil maakt of je er bent. Zoals ik zei, ze gaat de hele tijd op en neer, dat hangt niet van jou af.’

Er klonk een piepje, en op een scherm aan de muur lichtte een kamernummer rood op.

‘Ik moet verder,’ zei Pernilla. ‘Maar maak je geen zorgen, we zullen goed voor Birgitta zorgen. Zo meteen is ze alles alweer vergeten. Ga gerust terug naar Stockholm, je kunt hier toch niets doen. We kunnen je elke week even laten weten hoe het gaat, is dat goed?’

Annie was haar dankbaar. In tegenstelling tot de anderen hier leek Pernilla haar geen schuldgevoel te willen aanpraten omdat ze als naast familielid in een andere stad woonde.

‘Dank je,’ zei Annie. ‘Dan vertrouw ik erop dat ze in goede handen is. En als jullie mij niet kunnen bereiken, kunnen jullie altijd contact opnemen met Sven en Lillemor.’

27

Op de parkeerplaats voor Bergstens Livs bleef Annie in de auto zitten met de huissleutel in haar hand. Haar moeder had haar bij haar naam genoemd. Voor het eerst sinds ze drie jaar geleden ziek werd. Wat betekende dat? Was ze iets helderder, net nu Annie Lockne zou verlaten?

Het meisje over wie Birgitta het had, was dat Annie? Of had ze iets over Saga willen zeggen? Was ze daarom die avond naar de familie Bergsten gegaan? Misschien had ze het tegen Sven dan toch niet over Annie gehad, zoals ze voetstoots had aangenomen.

Sven keek op toen Annie de winkel binnenkwam. Hij kwam achter de kassa vandaan en gaf haar een knuffel.

‘Dus dat was het dan,’ zei hij. ‘Jammer dat je nu al gaat. Het was fijn dat je er weer even was.’

Annie knikte.

‘Ja. Zeg, ik was net bij mijn moeder, en ik moet je iets vragen, Sven. Kun je je nog herinneren wat ze zei toen je haar hier die avond aantrof?’

‘Ja, wacht even… wat was het ook alweer… Red het meisje?’

‘Precies. Stel dat ze het niet over mij had, maar over Saga?’ zei Annie. ‘Ze noemt me weleens Saga, wat niet zo gek is, aangezien we op elkaar lijken. Maar jullie zeiden dat Saga en mijn moeder een goede band hebben. Stel dat ze iets wist over Saga, en daarom naar jullie toe kwam?’

Sven schudde zijn hoofd.

‘Ik weet het niet. Zou kunnen. Maar Lillemor wil je nog even gedag zeggen. Ik zal haar halen, dan kun je het ook aan haar vragen.’

Hij verdween door de achterdeur. Annie bleef bij de kassa staan, maar er kwamen geen klanten binnen.

Toen Sven terugkwam met Lillemor, schrok Annie ervan hoe bleek ze was. Een uitgeteerd gezicht, vettig haar.

Lillemor keek haar bezorgd aan.

‘Sven zei dat je bedenkingen had over Birgitta?’

‘Ja, ze heeft een paar dingen gezegd waardoor ik vermoed dat ze iets duidelijk wil maken. Maar het kan ook gewoon haar dementie zijn.’

‘Wat voor medicijnen slikt ze?’ vroeg Lillemor.

‘Dat weet ik niet precies meer, maar een heleboel, geloof ik. Wat als die het alleen maar erger maken?’

‘Ik zou eens met Fridebo praten, vragen of ze haar medicatie willen aanpassen. Dat deden ze ook bij mijn vader, ze begonnen helemaal opnieuw. Het werkte, hij werd veel helderder.’

Ze pakte Annies handen. Tranen welden op in haar ogen.

‘Alsjeblieft, Annie, wil je dat doen? Stel dat Birgitta iets weet, iets wat ons kan helpen te begrijpen wat er is gebeurd. We moeten alles proberen.’

Lillemor heeft gelijk, dacht Annie. Als Birgitta helderder werd, kon ze misschien duidelijk maken wat ze bedoelde. Misschien had het wel met Saga te maken. Ze had alleen wat tijd nodig. Tijd om Birgitta haar verhaal te laten doen. Tijd om haar moeder terug te krijgen. Tijd om…

Ze kneep in Lillemors handen.

‘Wacht hier even, ik moet iemand bellen,’ zei ze.

In de auto pakte ze haar telefoon en belde ze haar baas. Terwijl ze wachtte tot hij opnam, haalde ze diep adem, zette zich schrap. Was Saga’s verdwijning een geldig excuus? Vast niet. Tord zou denken dat Annie tijd wilde rekken, dat ze niet naar haar werk wilde komen.

Na vijf keer overgaan wilde ze het opgeven, maar toen nam Tord plotseling op.

‘Annie. Hoe is het met je?’

‘Ik kan nog niet aan het werk.’

‘Ben je nog steeds ziek? Dan heb je een doktersverklaring nodig.’

Annie slikte.

‘Het is mijn moeder die ziek is,’ zei ze. ‘Ik ben bij haar in Norrland, en ik heb nog een week verlof nodig.’

Ze hoorde Tord zuchten.

‘Je moeder? Ik dacht dat je ouders dood waren?’

Annie deed haar ogen dicht. Hij had gelijk, dat had ze gezegd toen ze net was begonnen en Tord iets te persoonlijke vragen stelde. Kennelijk had hij het onthouden.

‘Mijn vader is overleden. Mijn moeder leeft nog.’

Tord slaakte nog een zucht.

‘Dat je moeder ziek is, is niet genoeg om je vrij te geven,’ zei hij. ‘Bovendien moeten we het hebben over wat er op Witte Donderdag is gebeurd.’

Annie kreeg buikpijn.

‘Hoe bedoel je?’

Tord kuchte. ‘Die pillen die je slikt. Je weet toch dat je het mij moet melden als je medicijnen slikt die je handelen kunnen beïnvloeden? Er kan steekproefsgewijs op drugs worden gecontroleerd, en als jij dan ergens positief op test… Dan kan ik je niet helpen.’

Het potje op de dames-wc. Het was gevonden.

‘Het zijn gewoon… Het valt niet onder de narcoticawet,’ begon ze, maar Tord onderbrak haar.

‘Ik wil je hier maandagochtend zien, dan kunnen we het erover hebben. Oké, Annie?’

‘Oké…’

Shit, ook dat nog. Nu dacht haar baas dat ze verslaafd was aan medicijnen. En dat terwijl ze ze alleen in haar tas had voor de zekerheid. Voor noodgevallen.

Ze wreef over haar voorhoofd.

‘Ik krijg de indruk dat je het alleen maar probeert uit te stellen, Annie. Als je hier maandag niet bent, beschouw ik dat als werkweigering, en dan wordt het lastig te verdedigen waarom je hier nog werkt.’

Tranen brandden in haar ogen.

Helena had haar een baan aangeboden. Ze had zowaar een alternatief hier. In Stockholm had ze niets.

Je kunt niet blijven vluchten, Annie.

‘Weet je wat, Tord,’ zei ze. ‘Laat maar. Ik neem ontslag.’

‘Wat?’

‘Ik neem ontslag,’ herhaalde ze, en ze hing prompt op.

Ze keek naar de winkel. Haar hart ging tekeer. Wat heb ik gedaan? Ze hoorde haar moeders stem in haar hoofd. Denk nou toch eerst eens na, Annie. Ik schaam me rot voor je.

Rustig blijven, sprak ze zichzelf toe. Alles komt goed. Geen paniek. Je hebt een dak boven je hoofd en een baan, als je die wilt. Misschien leverde het haar wel een groot voordeel op. Als medewerker van maatschappelijk werk had ze toegang tot veel meer informatie, ook tot dossiers die zelfs de politie niet had. Het nadeel was dat ze het risico liep dat iemand erachter kwam wie ze was. Waarom ze naar Stockholm was verhuisd.

Ze pakte haar telefoon weer en belde Helena. Toen ze opnam, kwam Annie zonder zelfs maar te groeten direct ter zake.

‘Ik heb ontslag genomen,’ zei ze. ‘Ik blijf. Ik word je invaller.’

‘Meen je dat? Ik kan mijn oren niet geloven. Waarom ben je van gedachten veranderd?’

‘Door jou, Helena. Je had gelijk. Ik kan niet blijven vluchten. Ik moet nu hier zijn, voor mijn moeder en voor Sven en Lillemor.’

‘Wat een geweldig nieuws. Ik bel meteen mijn baas. Ik spreek je gauw weer!’ zei Helena, en ze hing op.

Annie ademde langzaam uit. Toen liep ze terug naar de winkel om het aan Sven en Lillemor te vertellen.

28

Annie haalde diep adem, zette de motor in z’n vrij en liet de auto uitrollen over de lange aflopende helling naar Kramfors. Het water van de Kyrkviken glinsterde in het zonlicht; aan deze kant van de rivier lag er geen ijs of sneeuw meer.

Toen ze het centrum in reed, werd haar keel dichtgesnoerd. Waar ben je mee bezig, Annie? Wat heb je hier te zoeken? Stel dat iemand je herkent.

Het was zo snel gegaan. Eén belletje van Helena, een kort telefonisch sollicitatiegesprek en de invalbaan was van haar geweest. Ze had geen referenties kunnen geven, alleen Helena’s woord dat Annie een competente maatschappelijk werkster was.

Kalm, sprak ze zichzelf toe. Het is maar tijdelijk, voor een paar maanden. Je hebt genoeg tijd om iets anders te zoeken. Het komt wel goed.

Ze vond een parkeerplek pal voor het gemeentehuis. Maatschappelijk werk zat op de eerste verdieping. Ze stapte in de lift en bekeek zichzelf in het spiegeltje boven het knoppenpaneel. Ze had een glimmende, rode neus van de kou. Bleke wangen. De huid onder haar ogen had een blauwe tint. Ze pakte haar gezichtspoeder en kon nog net vlug haar teint bijwerken voor de liftdeuren opengingen.

Annie liep naar de onbemande receptiebalie en drukte op het belletje. Op het bureau achter het glas zag ze foto’s van een puisterige puber met stekeltjes, en op de computer een screensaver van een hond.

Was het te laat om zich te bedenken?

Even later kwam er een roodharige vrouw aan. Ze had een sproetig gezicht en blauwe mascara.

Het luikje ging zacht zoemend open.

‘Dag,’ zei Annie met een glimlach. ‘Ik ben Annie Ljung, Helena’s invaller.’

‘Ah, ik zal zeggen dat je er bent.’ Het luikje ging weer dicht en de vrouw verdween.

Annie trok haar jas uit en deed haar sjaal af, streek haar blouse glad en haalde haar vingers door haar haar.

Ze keek om zich heen in de kleine wachtkamer. Een donkergrijs bankje, en in een hoek bij het raam een lage tafel met twee kinderstoeltjes. Een doos met speelgoed en boeken.

Boven de bank hingen schilderijtjes van kerken en houtzagerijen, typische motieven uit Ådalen. Aan de wand ertegenover hing een bord met de contactgegevens van Narcotics Anonymous, Jeugdzorg en de crisishulp voor vrouwen.

Er klonk gezoem en de deur naast de receptie ging open. Een lange, slungelige man met een gekreukeld wit overhemd en krullend haar glimlachte naar haar.

‘Dag Annie, ik ben Claes Nilsson.’ Hij stak zijn hand uit. ‘Welkom.’

Ze schudden elkaar de hand, en Claes Nilsson hield de deur voor haar open.

‘Kom verder, dan stel ik je aan de anderen voor,’ zei hij, en hij ging haar voor door de gang.

De vrouw met het rode haar stak haar hoofd om de hoek.

‘Miriam heb je al ontmoet,’ zei Claes. ‘Zij is onze administratief medewerkster. Haar kun je alles vragen.’

Miriam begon te stralen.

‘Welkom, Annie.’

Claes Nilsson bleef staan voor een open deur en liet Annie voorgaan de kamer binnen. Aan een tafel zaten twee vrouwen en twee mannen. Allemaal staarden ze haar aan. Annie koos voor de makkelijkste weg en groette hen door haar hand op te steken, waarna ze op de dichtstbijzijnde stoel ging zitten.

De vergaderkamer leek verbazingwekkend veel op die in Stockholm. Een tafel van berkenfineer, stoelen bekleed met donkerblauwe stof. Een whiteboard, een scherm aan de wand en een beamer aan het plafond. Alleen de stoffige kunstbloemen in hangpotten hadden ze in Stockholm niet gehad.

Claes nam plaats aan het hoofd van de tafel, voor het whiteboard.

‘Zoals jullie weten is Annie hier tijdelijk vanuit Stockholm, tot Helena na de jaarwisseling weer terugkomt. We zullen allemaal ons steentje bijdragen om Annie hier wegwijs te maken.’

‘Dank jullie wel. Ik moest de hartelijke groeten doen van Helena.’

‘Dank je. Zoals je ziet zijn we een kleine, maar krachtige groep,’ zei Claes.

Hij knikte naar de man links van hem.

‘Zullen we een voorstelrondje houden?’

De man naast Claes, klein van stuk en gekleed in een poloshirt, heette Putte. Helena had hem beschreven als een blaaskaak die eigenlijk bij de politie had gewild, maar ondanks herhaalde pogingen nooit was toegelaten tot de politieopleiding.

Naast Putte zat een vrouw die zich voorstelde als Maria Johansson, maar die vanwege haar mollige postuur Mops werd genoemd. Een naïeve, niet al te pientere, maar goedlachse vrouw, volgens Helena.

Naast Mops zat Lisbeth Boman, een vrouw met schouderlang grijs haar en een bril. Ze was niet in vaste dienst, maar werd ingehuurd als consultant, en niemand wist eigenlijk iets over haar.

Een rechtlijnige zuurpruim, had Helena gezegd.

‘En ik ben Ole,’ zei de man naast Annie. Hij leek als twee druppels water op Michael Douglas. Annie glimlachte. Dat moest de Noor zijn over wie Helena niets dan goeds had te melden.

‘Misschien wil je kort iets over jezelf vertellen, Annie?’ vroeg Claes. ‘Waar ken je Helena van?’

‘Van onze studie,’ loog Annie.

‘En waar in Stockholm werkte je?’

‘Op een afdeling voor verslaafde vrouwen die slachtoffer zijn van geweld.’

‘Aha. Hier zijn we maar met een klein groepje, dus je zult te maken krijgen met allerlei zaken,’ vertelde Claes.

‘Geen enkel probleem,’ zei Annie. ‘Ik heb vooral ervaring met volwassenen, maar zou ook heel graag met jongeren werken.’

‘We zijn ontzettend blij dat je op zo’n korte termijn al kunt beginnen.’ Claes glimlachte.

Toen keek hij naar de stapel papier op tafel.

‘Hier heb ik een zorgmelding van de Nylandschool. Een schoolverpleegster maakt zich zorgen om een leerling. Ene Jessica Andersson, zeven jaar. Wat denk je, Annie?’

Annie stak haar hand uit en pakte de melding aan.

‘Dan hebben we ook nog een verzoek van de Ådalsschool. Woensdag hebben ze een naschoolse bijeenkomst voor ouders van leerlingen uit de hoogste klassen, over de drugsproblematiek in Kramfors. De politie komt ook, en ze willen ook graag dat er iemand van maatschappelijk werk bij is.’

Annie stak haar hand op, maar Claes schudde glimlachend zijn hoofd.

‘Dank je, Annie, maar we willen niet dat je meteen overwerkt raakt,’ zei hij. ‘Putte, neem jij dit op je?’

‘Oké,’ antwoordde Putte vermoeid.

Claes klapte in zijn handen.

‘Goed, dat was het voor vandaag. Annie, nogmaals van harte welkom. We hopen dat je het naar je zin zult hebben,’ zei hij, en hij stond op.

Putte grijnsde naar haar. ‘Vrijdags gaan we meestal iets drinken,’ zei hij. ‘Hartstikke gezellig. Lekker eten. Goedkoop bier. Een goede gelegenheid om elkaar te leren kennen.’ Hij knipoogde.

Annie glimlachte.

‘We zien wel,’ zei ze.

Claes pakte haar bij de arm.

‘Kom, dan laat ik je Helena’s kamer zien,’ zei hij.

29

Helena’s kamer was helemaal achter in de gang, naast de toiletten en het archief. Een bureau, een boekenkast. Voor het raam stonden een leunstoel en een tafeltje. De muren waren in een lichtgele tint geschilderd. Boven de zithoek prijkten twee schilderijtjes met bloemen.

Helena had alle paperassen op haar bureau opgeruimd en alle boeken stonden netjes in de kast, maar het computerscherm was stoffig en het rook er sterk naar verpieterde potplanten.

‘Maak het je gemakkelijk, dan zal Miriam je daarna laten zien hoe het systeem werkt. Aarzel niet om het te vragen als er iets niet duidelijk is. Ik heb nu een bespreking, maar ik zie je later,’ zei Claes, en hij vertrok.

Annie deed de deur achter hem dicht, ging zitten en logde in. Zo te zien was het dossiersysteem hetzelfde als in Stockholm, dus dat was een opluchting.

Annie tikte het socialezekerheidsnummer van Jessica Andersson in en maakte een nieuw dossier aan voor het meisje. Toen belde ze een van de aangegeven telefoonnummers, en een vrouw met een iel stemmetje nam op. Ze had geluk, ze kon woensdag al komen voor een eerste bezoek.

Ze sloot het programma af en maakte een rondje langs de grootste nieuwssites. Saga’s vermissing was geen landelijk nieuws meer; de media richtten zich nu vooral op bendegeweld in Sundsvall en de twee moorden die daar onlangs waren gepleegd.

Waar moest ze beginnen? Wat zocht ze eigenlijk, wat had de politie over het hoofd gezien? Saga’s medeleerlingen waren ondervraagd, maar dat had niets opgeleverd, had Sven verteld.

Ze typte Saga Bergstens naam in het zoekveld en kreeg een paar treffers. Op onlineforum Flashback vond ze een paar speculaties over haar lot. Ze vond niets wat de moeite waard was om achteraan te gaan, het waren alleen maar wilde geruchten en commentaren van buitenstaanders. Ongefundeerde beweringen, grove opmerkingen.

Ze stond op en keek uit het raam. Links zag ze het lege plein. Drie mannen stonden bij twee vrouwen op een bankje. In welke stad je ook was, ze waren er altijd. Daklozen, soms ook mensen die wel een huis hadden maar toch op straat sliepen. Die hun dagen op drift doorbrachten, zonder doel, zonder betekenis, slechts op zoek naar de roes.

Ze ging weer zitten. Noteerde alvast wat vragen voor haar bezoek op woensdag en maakte een aantekening in het dossier, las de protocollen voor het werken met minderjarigen. De ochtend ging verrassend snel voorbij. Om halftwaalf klopte Claes op haar deur en vroeg of ze mee ging lunchen in de stad. In de middag leidde hij haar rond door het gemeentehuis en de omliggende gebouwen, zodat ze kennis kon maken met een paar instanties waar maatschappelijk werk regelmatig mee samenwerkte. De dienst voor werk en uitkeringen, de crisishulp voor vrouwen. Ze waren allemaal gehuisvest in de gebouwen aan het plein. Dat was het voordeel van zo’n kleine stad, zei Claes. Alles lag op loopafstand van maatschappelijk werk. Aan de andere kant moest je voor huisbezoeken soms ver rijden, omdat de gemeente zo uitgestrekt was.

‘Vroeger hadden we dienstauto’s, maar die zijn wegbezuinigd. Nu gebruiken we onze eigen auto,’ zei hij. ‘Je hebt toch wel een auto?’

O ja. De huurauto. Ze had het verhuurbedrijf gebeld en de huurperiode verlengd, maar dat was een dure en tijdelijke noodoplossing. Gelukkig was het warmer geworden en maakte het niet meer uit dat haar auto zomerbanden had.

Toen ze terugkwamen op kantoor, was het al drie uur. Annie had net haar jas uitgetrokken, toen er op de deur werd geklopt en Miriam binnenkwam.

‘Heb je even? Dan kan ik je uitleggen hoe onze systemen werken,’ zei ze.

Annie wilde bijna zeggen dat dat niet nodig was, omdat ze hetzelfde programma gebruikten als in Stockholm, maar herinnerde zich toen weer wat Helena had gezegd. Miriam neemt haar werk heel serieus, ze leeft voor haar werk en haar hond. Geen man of kinderen, alleen twee bejaarde ouders over wie ze volgens Helena uren kon uitweiden. Laat haar maar praten, had Helena gezegd.

‘Tuurlijk, kom binnen,’ zei Annie, en ze reed een stukje opzij zodat Miriam kon aanschuiven.

Miriam wijdde een heel uur aan een uiteenzetting over het computersysteem en het archief, en Annie luisterde geduldig.

‘Oei, dat is een naar litteken, hoe kom je daaraan?’ vroeg Miriam plotseling, wijzend naar Annies hals.

Annie streek haar haar over haar oren.

‘O, een ongelukje met de fiets,’ mompelde ze. ‘Maar wat moet ik hier invullen?’ Ze wees naar het computerscherm.

‘Wat erg,’ ging Miriam verder. ‘Heb je er verder niets aan overgehouden? Geen rugklachten, of andere blijvende schade?’

Blijvende schade. Niets fysieks in elk geval, dacht Annie.

‘Nee.’

‘Dan heb je geluk gehad. Zelf heb ik een whiplash.’

Miriam gaf een lang, gedetailleerd verslag van de oorzaak. Ze had met de auto geremd voor een rood verkeerslicht en was van achteren aangereden door een motorrijder. Haar hond, die naast haar zat, was tegen de voorruit gevlogen, en Miriam was zo in shock geweest dat ze de whiplash pas veel later had opgemerkt.

Annie liet Miriam haar verhaal doen, en toen ze klaar waren, wist ze alles over haar collega zonder iets over zichzelf te hebben onthuld.

Toen Annie thuiskwam, was het nog warm en compleet windstil. Ze hoorde alleen een paar vogels en hardnekkig gedruppel van het dak. Ze deed haar jas open en ging op de trap naar de voordeur zitten, keerde haar gezicht naar de zon, sloot haar ogen en leunde tegen het voorportaal. Ze was moe, haar hoofd liep over van de gedachten.

Haar eerste werkdag was boven verwachting verlopen. Ze had pas één zaak toegewezen gekregen. Misschien wilde Claes eerst even kijken wat voor vlees hij in de kuip had voor hij haar meer zaken gaf, maar dat kwam haar prima uit. Zo had ze de tijd om meer over Saga’s verdwijning te weten te komen. Om te beginnen zou ze proberen zo veel mogelijk jongerenzaken te krijgen. Daarnaast zou ze proberen ervoor te zorgen dat haar moeders medicatie werd aangepast. Misschien zou dat helpen.

Ze had afgelopen vrijdag, nadat ze bij Sven en Lillemor was geweest, al geprobeerd de manager van Fridebo te bereiken, maar zonder resultaat. Die ochtend had ze weer een bericht achtergelaten, en op weg naar huis had Monika Björk gebeld. Annie had uitgelegd wat ze wilde, dat ze een arts wilde spreken. De manager had haar irritatie niet kunnen verhullen. Waarschijnlijk dacht ze dat Annie twijfelde aan haar competentie, dat ze niet goed genoeg voor Birgitta zorgden, maar dat was dan maar zo. Annie was niet van plan te vertellen wat ze met andere medicatie hoopte te bereiken, en uiteindelijk had Monika Björk beloofd een afspraak met de arts te regelen.

Stel dat het hielp, dat ze misschien weer contact met haar moeder kreeg? Dan kon ze praten over het verleden. Voor het te laat was. En misschien kon ze er ook achter komen of Birgitta wist wat er met Saga was gebeurd.

De hemel betrok en het werd killer. Annies maag knorde. Ze stond op om naar binnen te gaan, maar bleef abrupt staan. Bij de garage bewoog iets. Een donkere schim. Ze liep de trap af en gluurde om de hoek van het huis.

De verwaarloosde appelboom stond erbij als een vogelverschrikker. Er hingen nog een paar volhardende winterappels aan de takken. Misschien had ze bezoek gehad van een ree?

Ze ging naar binnen en deed de voordeur op slot. Wilde dieren en onverklaarbare geluiden, dacht ze. Ze was hier niet in de grote stad. Als ze hier wilde wonen, kon ze daar maar beter aan wennen.

30

De volgende ochtend scheen de zon weer en het beloofde een mooie lentedag te worden. Annie was als eerste op kantoor, al voor achten.

Ze had net haar computer opgestart, toen er opeens iemand in de deuropening stond.

‘Goedemorgen, Annie!’ zei Claes. ‘Goed geslapen?’

‘Als een blok.’

‘Mooi zo.’ Hij hield een vel papier omhoog. ‘We hebben een spoedje binnengekregen. De politie zoekt iemand om vóór de lunch aanwezig te zijn bij het verhoor van een paar minderjarigen. De anderen hebben het erg druk, en jij zei dat je graag met jongeren wilt werken. Heb jij hier tijd voor?’

‘Natuurlijk.’

Claes gaf haar het blad aan. ‘Geweldig, dank je wel. Zeg het maar als je hulp nodig hebt.’

Toen hij weg was, las Annie de informatie. Die was summier, er stond alleen dat een paar minderjarigen verhoord zouden worden in verband met lokale inbraken en diefstal. Wie weet, dacht Annie. Met een beetje geluk kenden ze Saga Bergsten.

Het politiebureau lag op een heuvel achter het centrale plein waaraan het kantoor van maatschappelijk werk stond. Het was maar een klein stukje lopen. De zon was warm en Annie deed de bovenste knoopjes van haar jas open.

Ze meldde zich bij de receptie en nam plaats op een bankje. Even later klonk er gezoem en ging rechts van de receptiebalie een deur open. Er verscheen een man in een donkerblauwe wollen trui, met POLITIE in grote letters op de borst, die zijn bril boven op zijn kale hoofd schoof. Hij keek Annie met samengeknepen ogen aan.

Annie stond op en stak haar hand uit. De man stelde zich voor als Hans Nording.

‘Wij hebben elkaar nog nooit ontmoet, toch?’ zei hij. ‘Ben je nieuw bij maatschappelijk werk?’

‘Ja,’ antwoordde Annie kort.

Nording opende een andere deur en liet Annie voorgaan de verhoorruimte in. Een gespierde politievrouw met kort haar stond op en gaf Annie een stevige hand.

‘Sara Emilsson,’ zei ze met een vette Norrlandse tongval.

Ze namen plaats aan de tafel, waarna Nording de situatie kort samenvatte. Twee zeventienjarige jongens zouden worden gehoord in verband met een reeks inbraken en diefstallen in de omgeving, met name ten noorden van de rivier.

‘Wat is er gestolen?’ vroeg Annie.

‘Het gebruikelijke. Diesel, grasmaaiers, motorzagen. De grotere boerderijen en een paar zomerhuisjes hebben ongewenst bezoek gehad. Ze lijken te weten waar ze moeten zijn. Waarschijnlijk een of andere bende die rondtrekt, maar we vermoeden dat ze door iemand zijn getipt over de buit.’

Er werd op de deur geklopt en de eerste van de twee tieners kwam binnen. Voor hij goed en wel zat had hij al verkondigd dat hij niet van plan was iets te zeggen. Na een paar minuten gaf de politie het op, en hij mocht gaan.

De volgende jongen was al net zo zwijgzaam en gaf amper antwoord op de vragen van de politie. Zo nu en dan keek hij schichtig naar Annie.

Waarom, vroeg ze zich af. Is hij gewoon nerveus omdat maatschappelijk werk erbij is, of komt het door mijn uiterlijk?

‘Ken je Saga Bergsten?’ De vraag was eruit voor ze het wist. Nording draaide met een ruk zijn hoofd naar haar toe en keek haar geïrriteerd aan.

‘Saga wie?’ luidde het antwoord.

‘Uit Lockne. Zeventien jaar.’

De jongen knikte.

‘Alleen van uiterlijk, verder niet. We zijn niet bevriend of zo.’

Sara Emilsson kwam ertussen, stelde een paar vervolgvragen en nam de jongen toen mee de kamer uit.

Nording keek naar Annie.

‘Wat was dat nou?’

‘Sorry,’ zei Annie. ‘Ik moest opeens denken aan dat vermiste meisje uit Lockne, en vroeg me af of er misschien een verband was.’ Ze kuchte. ‘Ik weet dat jullie denken dat Saga Bergsten is weggelopen,’ vervolgde ze, ‘maar ze is nu al bijna twee weken weg.’

Ze keek Hans Nording even aan voor ze verderging. ‘Ze kan onmogelijk in haar eentje zijn weggegaan. Ze heeft geen rijbewijs, dus iemand moet haar hebben geholpen. En als ze met haar vriendje is weggelopen, had iemand toch zeker wel geweten dat ze een vriendje had. Misschien kunnen jullie nog eens met haar vrienden en klasgenoten praten? Stel dat zij iets weten maar het niet durven te vertellen?’

Nording wreef over zijn voorhoofd.

‘Dat zou allemaal best kunnen, maar dan nog zal de politie niet ver komen. De meeste mensen praten liever niet met de politie of met maatschappelijk werk, dat weet je zelf toch ook?’

Hij stond op en gebaarde dat Annie hem voor mocht gaan.

‘Hoe weten jullie zo zeker dat ze niet is ontvoerd? Of vermoord?’ vroeg Annie. ‘Het is ondenkbaar dat ze niets van zich zou laten horen. Hebben jullie gecheckt of ze haar telefoon of bankpasje heeft gebruikt?’

Nordings gezicht stond grimmig.

‘Denk je dat er sprake is van een misdrijf?’

Annie knikte.

‘Dat sluiten wij ook niet uit,’ zei Nording. ‘Het zou heel goed kunnen dat ze niet meer leeft, maar het kan ook haar eigen keuze zijn geweest, als je begrijpt wat ik bedoel.’

Annie hield haar adem in. Bedoelde hij dat Saga zelfmoord had gepleegd?

‘Ik verzeker je dat we doen wat we kunnen met de middelen die we hebben,’ zei Nording. ‘Maar we hebben nog meer te doen. In Sundsvall hebben we twee schietpartijen gehad en hier in Kramfors is het helemaal bal met die jongeren. Anabolen en noem maar op.’

O ja, dacht Annie. Morgen was die bijeenkomst op school. Ze zou graag in Puttes plaats gaan, maar hoe kon ze dat vragen zonder argwaan te wekken?

Ze kwamen bij de sluis naar de uitgang. Nording haalde zijn pasje door de sleuf en de deur ging open.

‘Waarom ben je zo bezig met dat vermiste meisje? Hebben jullie een onderzoek lopen waar wij niet van weten?’

Annie schudde haar hoofd, voelde haar hals gloeien.

‘Sorry, ik wilde me niet opdringen. Er loopt geen onderzoek, maar ik ben gespecialiseerd in geweld tegen vrouwen.’

‘Maar zo te horen weet je heel wat van die vermissing af.’

Oppassen, Annie.

‘Ik woon zelf in Lockne,’ zei ze zo neutraal mogelijk. ‘Het houdt het hele dorp bezig, iedereen is ongerust.’

‘Dat snap ik, maar zoals ik zei, we doen wat we kunnen,’ zei Nording. Hij hield de deur open en liet haar uit.

31

Tijdens de vergadering de volgende ochtend vertelde Annie kort over haar bezoek aan het politiebureau. Er waren maar een paar zaken te verdelen, en daarna stak Lisbeth een klaagzang af over cliënten die weinig motivatie aan de dag legden om van hun verslaving af te komen.

Annie nam een slok koffie en liet haar blik naar het raam dwalen. Het was bewolkt en zo te zien hing er regen in de lucht. Ze dacht nog steeds aan het gesprek op het politiebureau van de vorige dag. Ze had te veel vragen gesteld. Haar voorzichtigheid laten varen. Had Nording argwaan gekregen? Ze moest op haar woorden letten. Als uitkwam dat ze familie was van Saga Bergsten, zou het een stuk lastiger worden om aan informatie te komen.

Toen de vergadering er eindelijk op zat, pakte Annie haar blocnote en pen en stond op om haar eerste bezoek van de dag te ontvangen, in verband met de zorgmelding over de zevenjarige Jessica Andersson. In de melding stond dat de school gedurende een lange periode had gezien dat Jessica vuile kleren droeg, ongewassen haar had en bovendien vaak afwezig was, en dat ze door haar klasgenootjes werd gepest omdat ze niet fris rook. De school had meermaals gepoogd er met de ouders over te praten, maar dat had niet tot verandering geleid. Nu vreesde de school dat de ouders te kampen hadden met een verslaving, of dat ze misschien een lichte verstandelijke beperking hadden. De school vermoedde dat de moeder van het meisje, Terese Andersson, zwakbegaafd was, maar wist dat niet zeker.

In de wachtkamer zaten een man en een vrouw. De vader, Stefan Andersson, was een boom van een kerel, gekleed in een grijze joggingbroek en een versleten gewatteerd jack. Onder een scheef petje staken natte blonde plukken uit. De moeder leek ontzettend jong, jonger dan haar vierentwintig jaar.

Annie heette hen welkom en leidde hen naar een van de bezoekerskamers. Ze gingen zitten.

Stefan Andersson hield zijn jas aan en deed zelfs de rits niet open. Meestal was dat een teken dat iemand niet van plan was lang te blijven, maar het kon ook een soort schild zijn.

Annie begon met het voorlezen van de melding van school, en Stefan Andersson begon te tieren nog voor ze klaar was.

‘Allemaal gelul. Die andere kinderen pesten haar, maar dat staat er natuurlijk niet in. Dat stelletje snobs daar op die kloteschool.’

‘Vandaag ga ik jullie een paar standaardvragen stellen. Daarna zou ik Jessica graag willen ontmoeten tijdens een huisbezoek.’

‘Waarom?’ vroeg Stefan Andersson onmiddellijk.

‘Omdat het hier om haar welzijn gaat. Ik moet me een beeld van haar situatie kunnen vormen.’ Annie legde de procedure uit. Dat elke zorgmelding opgevolgd moest worden, en dat er een onderzoek zou worden opgestart als daar aanleiding toe was.

Stefan Andersson stond op en rukte de deur naar de gang open.

‘Kom,’ zei hij. Terese kwam gehoorzaam achter hem aan.

Annie liep hen achterna en gebaarde naar Miriam dat ze de deur open moest doen.

‘Jullie horen nog van me,’ zei Annie, en ze stak haar hand uit.

Terese Andersson wilde haar de hand schudden, maar Stefan duwde haar bruusk voor zich uit.

Je mag gerust een hekel aan me hebben, dacht Annie. Dat maakt niets uit. Ze zou Stefan Andersson een dag de tijd geven om te bedaren. Dan zou ze bellen om een afspraak voor een huisbezoek te maken.

Op weg naar haar kamer liep ze langs de koffieautomaat. Terwijl de koffie in haar beker stroomde, wreef ze in haar nek en deed haar ogen dicht.

‘Lastig gesprek?’

Annie schrok op en draaide zich om. Ole stond achter haar.

‘Ging wel, hoor. De vader was alleen wat opgefokt.’

Ole keek haar bedachtzaam aan.

‘Zeg het maar als je hulp nodig hebt.’

‘Dank je, maar dat hoeft niet. Waarschijnlijk wilde hij zich alleen even laten gelden.’

Ole schudde waarschuwend zijn hoofd.

‘Je weet maar nooit,’ zei hij zacht. ‘Voor je het weet zit je in een geluidsdichte kelder zonder ramen, waar niemand je kan horen schreeuwen.’

Hij spreidde zijn armen en beeldde een geluidloze schreeuw uit.

Annie moest lachen en liep door naar haar kamer. Er werd aangeklopt, en Putte stak zijn hoofd naar binnen.

‘Er is iets tussen gekomen vanavond. Ik weet dat het kort dag is, maar zou jij in mijn plaats naar die bijeenkomst op school kunnen gaan?’

Annie knikte. ‘Ja hoor.’

‘Geweldig, bedankt! Je bent onbetaalbaar, Annie.’ Putte knipoogde naar haar en maakte zich uit de voeten.

Annie glimlachte bij zichzelf. Naar alle waarschijnlijkheid had Putte gewoon geen zin in een saaie bijeenkomst in de avonduren, en dacht hij dat zij hem een dienst bewees. Hij moest eens weten.

32

De dag ging vlug voorbij en hoewel Annie vroeg was, zat de aula van de Ådalsschool al vol, afgezien van de voorste rij. Het zag er nog net zo uit als vroeger, dacht ze. Bakstenen muren, rijen blauw beklede stoelen die afliepen naar het kleine podium, waar een lange tafel was opgesteld.

Twee oudere vrouwen en een man van Annies leeftijd stonden naast het podium te praten met een politieagente in uniform en een man in burgerkleding met een politie-embleem op zijn trui. Annie herkende Sara Emilsson en Hans Nording van het verhoor van gisteren.

Ze liep naar een lege stoel op de voorste rij. De twee dames kwamen zich voorstellen. De ene was de rector van de school, de andere was de zorgcoördinator. Ze boden Annie een plaats aan de lange tafel aan, maar Annie liet weten liever in het publiek te zitten.

Ze trok haar jas uit, nam plaats en keek naar de tafel. De man die met de politie had staan praten zat nu helemaal links. Hij had donker, krullend haar. Bruine ogen. Hij droeg een blauwgeruit overhemd en was opmerkelijk zongebruind, alsof hij net terug was uit een warm land.

Rector Eva Larsson heette iedereen welkom en stelde de overige personen aan de tafel voor. Annie pakte haar blocnote uit haar tas en noteerde de namen.

De man met de bruine ogen heette Thomas Moström en was klassenleraar, van Saga’s klas bovendien. Misschien kon ze na afloop even met hem praten, dacht Annie.

De rector maakte een gebaar naar Annie.

‘En op de eerste rij zit Annie Ljung van maatschappelijk werk.’

Annie draaide zich om en stak haar hand op naar het publiek.

‘Dan geef ik nu het woord aan de politie,’ zei de rector, en ze ging zitten.

Hans Nording schraapte zijn keel.

‘Fijn om zo’n hoge opkomst te zien. Zoals u weet is deze bijeenkomst al een tijdje geleden aangekondigd, omdat we recentelijk veel meldingen krijgen over drugs in de omgeving. Vanavond zullen we u vertellen wat wij weten en daarna kunt u al uw vragen stellen. Zoals u weet is er ook een zeventienjarig meisje verdwenen, en ook daar zullen we het over hebben, maar we willen eerst het onderwerp drugs afhandelen, omdat dat een acuut probleem is dat aangepakt moet worden. Daarna is er ruimte voor eventuele vragen over het vermiste meisje.’

Meerdere mensen staken hun hand op, maar Nording ging verder.

‘We hebben in Kramfors al jaren problemen met anabole steroïden, maar de laatste tijd zien we ook een stijging van het gebruik van ecstasy en een soort opiaat met de naam fentanyl. Dat laatste wordt gebruikt als pijnstiller.’

Precies wat Helena al zei, dacht Annie.

‘Het komt door die ellendige verslavingsklinieken,’ riep een ouder achter in de zaal. ‘Die verslaafden brengen al hun narigheid mee naar onze stad, en vervolgens blijven ze hier onrust stoken.’

Nording rondde zijn korte uiteenzetting af en zei dat er nu tijd was voor vragen. Meerdere handen gingen omhoog en een voor een werden de vragen beantwoord. Ouders wilden weten waar ze op moesten letten, er werd gespeculeerd over de manieren waarop jongeren aan drugs kwamen, en iemand vroeg zich af of de politie iets meer kon vertellen over de praktijk van het dealen. Werd er misschien rond de school gedeald? En zo ja, wat deed de school daartegen?

‘We doen wat we kunnen op het gebied van preventie,’ zei Sara Emilsson. ‘We werken nauw samen met maatschappelijk werk en met de school.’

‘Dat is niet genoeg,’ stelde een ouder. ‘Straks vallen er nog slachtoffers.’

‘Er zijn nog geen gevallen van een overdosis bekend, wat toch positief te noemen is,’ zei Emilsson.

‘Zodra we op school vermoeden dat een leerling drugs gebruikt, melden we dat uiteraard bij maatschappelijk werk,’ voegde de rector daaraan toe.

‘Ja, en we weten allemaal wat er dan gebeurt,’ merkte een ouder op, en ze kreeg bijval van meerdere aanwezigen.

‘Wat doet maatschappelijk werk eigenlijk?’ vroeg dezelfde ouder.

Alle blikken werden op Annie gericht. Ze stond op.

‘Wij werken deels preventief, maar houden ons in de eerste plaats bezig met zorgaanvragen en meldingen. Behandeling kan vrijwillig zijn, maar ook gedwongen. We werken voortdurend samen met de politie en de school.’

Ze ging weer zitten. Toen ze opkeek, zag ze dat Thomas Moström haar gadesloeg, maar toen hun blikken elkaar kruisten, keek hij weg.

‘En dat vermiste meisje? Heeft die zaak iets met drugs te maken?’ vroeg een man een paar stoelen naast Annie.

Nording zette zijn bril af.

‘We hebben geen enkele aanwijzing dat er drugs in het spel zijn.’

‘Gaan jullie uit van een misdrijf?’ vroeg een vrouw helemaal achterin.

‘In dit stadium sluiten we niets uit. We weten niet of er sprake is van een geval van weglopen, een ongeluk of een misdrijf,’ zei Nording.

‘Kan het iets met die inbrekersbende te maken hebben?’ vroeg de man links van Annie.

Bende, noteerde Annie, en ze zette een sterretje in de kantlijn. Daar zou ze nog naar vragen zodra de gelegenheid zich voordeed. Vermoedelijk doelde de man op de inbraken in de omgeving. Dat was een relevante vraag, maar een mogelijk verband zou de politie toch allang hebben onderzocht?

‘Niets wijst daarop,’ zei Nording. ‘Als er verder geen vragen zijn, kunnen we nu afronden. Wat Saga Bergsten betreft, horen we eventuele tips graag.’

Hij raapte zijn papieren bij elkaar en keek de rector veelbetekenend aan. Eva Larsson stond op en sloeg haar handen ineen.

‘Dank voor uw komst. Een fijne avond nog.’

Annie trok haar jas aan en stond op. Vanuit haar ooghoek zag ze dat Thomas Moström door de menigte naar haar toe kwam. Toen hij voor haar stond, stak hij zijn hand uit.

‘Hallo,’ zei hij. ‘Ik ben Thomas Moström, klassenleraar van Saga Bergstens klas en leraar Engels en biologie. Sorry, maar ik moet het vragen. Het viel me op dat je als twee druppels water op Saga lijkt. Zijn jullie misschien familie?’

Annie schrok van de onverwachte vraag. Ze kon nu niet liegen.

‘Mijn vader was een neef van Saga’s vader.’

‘Woon jij ook in Lockne?’

Nee, in Stockholm, wilde Annie zeggen, maar dat zou alleen maar tot nieuwe vragen leiden.

‘Op dit moment wel, ja,’ zei ze.

Thomas liep met haar mee de gang in, en ze bleven staan op een afstandje van de napratende ouders.

‘Weten jullie misschien iets meer? De hele klas maakt zich zorgen, en ik ook, zoals je vast wel zult begrijpen.’

‘Niemand weet iets.’ Annie streek een haarlok uit haar gezicht. ‘Heb jij enig idee waar ze kan zijn? Alle informatie is van belang, wat dan ook.’

‘Ik wou dat ik je kon helpen, maar ik weet niets. Saga is een aardige meid. Ordelijk. Maakt altijd haar huiswerk. Een goede leerling.’

‘Heb je iets bijzonders aan haar gemerkt in de dagen voor ze verdween?’

Thomas Moström haalde zijn schouders op.

‘Niet echt. Maar zoals ik al tegen haar vader heb gezegd, vond ik haar wel wat stiller dan gewoonlijk. Minder vrolijk, misschien,’ zei hij aarzelend. Hij keek Annie zorgelijk aan. ‘Hoezo? Denken jullie dat ze zichzelf iets heeft aangedaan?’

‘Nee, maar het lijkt erop dat de politie dat wel vermoedt. Volgens mij nemen ze de hele zaak niet zo serieus.’ Annie zuchtte. ‘Weet je trouwens of ze een vriendje heeft?’

‘Nee, voor zover ik weet niet. Saga is anders dan de andere meiden in de klas, ze houdt zich niet bezig met jongens,’ verklaarde Thomas. ‘Ze is een beetje een eenling. Verlegen en introvert.’

‘Wat is het voor klas?’

‘Een typische economieklas.’ Thomas glimlachte. ‘De meesten komen uit Kramfors, alleen Saga en Katarina Edholm komen van de andere kant van de rivier.’

‘Geen lastpakken?’

Thomas moest lachen.

‘Nee, het zijn voorbeeldige jongelui. Alleen Katarina Edholm valt uit de toon. Ken je haar?’

‘Ja.’

Thomas ging zachter praten.

‘Als ik heel eerlijk ben, moet ik toegeven dat ik eerst dacht dat het om haar ging, toen ik in de krant over een vermist meisje las.’

‘O ja? Hoezo?’

Thomas keek naar de mensen die nog in de aula stonden.

‘Katarina Edholm heeft iets destructiefs, als je begrijpt wat ik bedoel.’

‘Ja. Maar zij en Saga zijn geen vriendinnen?’

Thomas moest lachen.

‘Nee, ze verschillen als dag en nacht.’

‘Maar ze liggen ook niet met elkaar in de clinch?’

‘Niet dat ik weet. Ze zijn gewoon totaal verschillend. Zoals ik zei, ik dacht dat het Katarina was.’

‘Oké,’ zei Annie. ‘Laat je het me weten als je nog iets te binnen schiet?’

Thomas haalde zijn telefoon uit zijn zak. ‘Hoe kan ik je bereiken?’

Annie keek naar zijn goudbruine handen toen hij haar nummer intoetste.

‘Bedankt voor vanavond,’ zei ze toen, en ze stak haar hand uit.

Thomas pakte haar hand en hield die even vast. Een stevige, warme hand. Een ferme handdruk.

‘Jij ook bedankt,’ zei hij. ‘Leuk je te ontmoeten, al was de aanleiding dan minder vrolijk. Doe Sven en Lillemor de groeten van me.’

33

Gunnar Edholm zat op zijn hurken voor de garage en vloekte. Hij kreeg die klotebrommer niet aan de praat, wat hij ook probeerde. Hij was dun gekleed en met het zweet dat langs zijn rug liep zou hij ongetwijfeld een verkoudheid oplopen. Het liefst wilde hij dat onding een schop verkopen en naar binnen gaan, de warmte in, maar hij wist wat hem dan te wachten stond. Als hij de brommer niet wist te repareren, zou Katta door het lint gaan.

Er reed een auto de oprit op en de hond sloeg aan. Gunnar veegde zijn bezwete gezicht af met de zakdoek in zijn zak, stond op en brulde naar Silver dat hij koest moest zijn.

Toen de bestuurder uitstapte, zag hij dat het Annie was.

‘Ben je hier nog steeds?’ vroeg hij.

Ja, ze zou nog even in Lockne blijven, zei Annie. Ze had een baan gevonden bij maatschappelijk werk in Kramfors. Welja, dacht Gunnar. Sommige mensen kregen alles gewoon in de schoot geworpen. Zomaar van baan wisselen alsof het niets is.

‘Sorry dat ik zo laat nog langskom,’ zei Annie. ‘Ik kom net van een ouderavond op de Ådalsschool. Jij was er niet, toch?’

‘Wat voor ouderavond?’

‘Over drugsgebruik onder de plaatselijke schooljeugd.’

‘Daar weet ik niets van.’

‘Er schijnt hier de laatste tijd veel ingebroken te worden. Gisteren zat ik bij het verhoor van een paar jongens. Heb jij nog ongenode gasten gehad in je zomerhuisje?’

Gunnar krabde in zijn baard.

‘Nee, hoezo?’

Hij keek naar de heuvel. De sporen die hij bij het huisje had gezien. Was er dan toch een of andere dief geweest? Stel dat de politie op het idee kwam om een kijkje te nemen?

Kalm blijven, Gunnar, maande hij zichzelf. De politie zal heus niet in het pleehuisje kijken. Bovendien schemerde het al, zo laat zouden ze niet meer op pad gaan.

‘Heeft de politie niets beters te doen dan op kruimeldieven jagen?’ zei hij. ‘Die griet van de Bergstens, bijvoorbeeld. Hoe gaat het daarmee?’

‘Geen nieuws. Volgens de politie doen ze wat ze kunnen. Ik blijf het raar vinden dat zo’n meisje zomaar kan verdwijnen, iemand moet toch meer weten. Hoe langer het duurt, hoe beangstigender het wordt.’

Gunnar knikte instemmend.

‘Papa?’ klonk er achter hen.

Gunnar draaide zich om en zag Joel in de deuropening staan.

‘Je moet komen, Katta doet gemeen,’ riep hij.

‘Wil je tegen haar zeggen dat ik haar graag even zou spreken, als ze tijd heeft?’ zei Annie.

Gunnar wierp haar een grimmige blik toe.

‘Waarover?’

‘Ik vraag me af of er een link is tussen Saga’s verdwijning en dat gedoe met die drugs. Aangezien Katarina en Saga in dezelfde klas zitten, dacht ik dat ze misschien iets weet.’

Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Dat denk ik niet. Die twee spreken elkaar amper.’

‘Weet je zo goed met wie Katarina omgaat dan?’

Gunnar voelde woede opborrelen.

‘Hoor eens, wat wil je eigenlijk zeggen? Beweer je dat mijn dochter drugs gebruikt?’

Hij spuugde op de grond en draaide zich bruusk om.

‘Niet te geloven,’ bromde hij, en hij keek pas achterom toen Annie was weggereden.

In de hal, vlak bij de voordeur, stond Joel met zijn handen voor zijn oren. Van de bovenverdieping klonk hard gedreun.

Gunnar vloekte en rende de trap op. Katta lag op bed met haar telefoon in haar hand. Gunnar nam twee grote passen over de hopen kleren op de vloer en trok de stekker van de speaker uit het stopcontact.

‘Vanaf nu is het hier stil,’ brulde hij. ‘Je maakt Joel van streek.’

Katta keek hem opstandig aan.

‘Heb je mijn brommer gemaakt?’

‘Nee. En als je zo doorgaat, blijft die staan waar hij staat.’

‘Maar ik heb hem nodig!’

Gunnar woelde met zijn voet door de hopen rood-zwarte kanten slipjes en gescheurde jeans. Moesten dat kleren voorstellen? Vodden en kant. Zo ordinair als wat.

‘En ruim verdomme die rommel eens op. Hoe kom je aan het geld om zulke spullen te kopen?’

‘Dat zou jij wel willen weten, hè?’ luidde het antwoord.

Gunnar pinde haar vast met zijn blik.

‘Waar was je gisteravond? Hoe laat was je thuis?’

‘Hoezo?’

‘Ik wil niet dat je bij nacht en ontij rondstruint, dat is gevaarlijk. Weet jij trouwens meer over Saga Bergsten?’

‘Nee. Laat je me nu met rust?’

Gunnar staarde haar aan. Wat wist hij zelf eigenlijk? Misschien gebruikte ze inderdaad drugs. Hij had geen idee wat ze uitspookte. Maar het kon niet veel goeds zijn.

‘Ga dan,’ zei Katta, en ze wapperde geïrriteerd met haar hand.

Met zware stappen liep Gunnar de trap af.

‘Zo, nu is het stil,’ zei hij tegen Joel.

Hij liep door naar de keuken. Achter in de voorraadkast vond hij wat hij nodig had. Iets wat zijn maag, zijn geest en alles daartussenin kalmeerde.

34

Annie keek op van het vel papier waarop ze had zitten tekenen. Het had de hele nacht en dag geregend, een aanhoudend gedrup, maar nu was het eindelijk droog, zag ze. Het was bijna tijd om naar huis te gaan. Het was halfvijf en ze had honger; ze had sinds het ontbijt alleen een banaan gegeten en koffie gedronken. Ze keek naar haar tekening. Een onbegrijpelijk patroon van cirkels en vierkanten. Het was vrijdag, ze had een hele week gewerkt, maar wat had ze eigenlijk bereikt? Ze was aanwezig geweest bij een verhoor dat niets had opgeleverd. Ze had geprobeerd om de familie Andersson te bereiken om een afspraak voor een huisbezoek te maken, maar hoe vaak ze ook had gebeld, er werd niet opgenomen. De bijeenkomst op school had ook nergens toe geleid. En dan had ze ook nog Gunnar Edholm tegen zich in het harnas gejaagd met haar vragen.

Er werd geklopt, en Claes Nilsson stak zijn hoofd naar binnen.

‘Hoi,’ zei hij. ‘Ik ga zo, dus ik wilde je een fijne avond wensen. Jij gaat zeker met de anderen mee iets drinken?’

‘Nee, ik ben best moe. Ik denk dat ik dit keer oversla.’

‘Hoe gaat het verder? Heb je nog vragen?’

‘Nee hoor, ik red me wel,’ zei Annie, en ze trakteerde hem op een glimlachje.

‘Mooi zo. Dan wens ik je een fijn weekend,’ zei Claes, en hij vertrok.

Annie verzonk weer in haar overpeinzingen. Ze kon natuurlijk contact opnemen met de zorgcoördinator van de Ådalsschool, of met de schoolverpleegkundige. Maar onder welk voorwendsel? Als ze zonder goede reden naar Saga Bergsten vroeg, zou dat misschien vragen oproepen.

Even later werd er opnieuw geklopt. Mops glimlachte naar haar met haar jas over haar arm.

‘Kom je? We gaan zo.’

‘Gaan jullie maar, ik ben niet in de feeststemming.’

Mops slaakte een ostentatieve zucht.

‘Ga gewoon mee, het wordt hartstikke gezellig. Miriam is naar huis, naar haar hond, Lisbeth is al tegen lunchtijd op de trein gestapt en Claes is naar zijn vrouw, dus het zijn alleen Putte, Ole, jij en ik,’ zei ze. ‘Je bent single, toch? De zwaailichten gaan vandaag ook borrelen, heb ik gehoord.’ Ze knipoogde.

De zwaailichten. Dat waren politie, brandweer en ambulancepersoneel. Dat kon interessant worden, maar niet op de manier die Mops bedoelde.

‘Goed dan, heel even,’ zei Annie.

Hotel Kramm lag om de hoek van het gemeentehuis. Het was vernoemd naar de stichter van de stad en was al sinds Annies tienerjaren tevens een nachtclub. Ze was er maar een paar keer geweest voor ze hier was weggegaan, maar ze kon zich de smaak van meloencocktails en de rokerige dansvloer nog goed herinneren.

De ruimte was al halfvol. Een dj stond te draaien en het licht was gedimd. Op de tafels stonden donkergroene elektrische lampjes. Putte en Ole vonden een vrij tafeltje en gingen zitten. Putte nam de plek naast de muur, en Mops schoof tevreden aan.

Ole hield zijn portemonnee omhoog.

‘Het eerste rondje is van mij. Wat willen jullie drinken?’

‘Een alcoholvrij biertje,’ zei Annie.

‘Serieus? Niet zo bescheiden.’ Ole zwaaide met zijn portemonnee.

‘Ik ben met de auto, bedoel ik.’

‘Laat die gewoon staan, je kunt bij mij slapen.’ Ole knipoogde. ‘Grapje,’ voegde hij eraan toe, en hij gaf Annie een boks tegen haar schouder. ‘Happy hour!’ Hij verdween naar de bar, waar mensen zich verdrongen om te bestellen.

Putte draaide zich naar Annie.

‘Niet bepaald Spy Bar, toch?’ Hij grijnsde. ‘Waar in Stockholm woon je?’

‘In Vasastan.’

Putte floot.

‘Duur zeker?’

‘Schandalig duur.’

Putte begon over de huizenprijzen in de omgeving. Hier kreeg je voor tweehonderdduizend kronen een heel landgoed, compleet met tegelkachels en een glazen veranda.

Ole kwam terug met een dienblad vol bier en een schaal met hapjes, en ging naast Annie zitten. Terwijl hij haar uithoorde over haar eerste week, stroomde de bar vol.

De muziek werd harder gezet. Mops en de anderen praatten door elkaar heen, en Annie begreep dat ze het hadden over de collega’s die er niet bij waren.

Claes Nilsson was er niet omdat hij thuis onder de plak zat, een echte pantoffelheld, zei Ole; hij was er alleen bij met kerst en midzomer. Lisbeth deed nooit ergens aan mee, of het nu de vrijdagmiddagborrel was of een bedrijfsfeest. Ze was geheelonthouder en zat bij de pinksterbeweging.

Ze praatten door over mensen uit de stad. Annie zat stil te luisteren, opgelucht dat ze niet zelf het onderwerp van gesprek was.

Ole haalde nieuwe biertjes en Mops ging steeds uitbundiger lachen. Op haar wang zaten vegen van haar mascara en lippenstift. Annie zag dat ze dichter naar Putte toe schoof.

Even later boog ze zich naar Annie toe.

‘Ben je single?’

‘Wie wil dat weten?’

Mops maakte een weids gebaar. ‘We zijn allemaal getrouwd, alleen Putte niet.’ Ze boog zich nog dichter naar Annie toe. ‘Maar van hem moet je afblijven, hij is van mij,’ fluisterde ze, om vervolgens in lachen uit te barsten.

Op hetzelfde moment pakte Putte haar arm en zei iets onverstaanbaars tegen haar, waarop Mops met een ruk terugdeinsde en per ongeluk een glas bier omvermaaide. Het stroomde van tafel op Annies schoot.

Ole greep een paar servetjes en maakte aanstalten om Annies kleren droog te deppen, maar ze hield hem tegen. Ze verontschuldigde zich en zocht de damestoiletten op.

Ze nam de tijd. Waste haar handen en fatsoeneerde haar haar. Ze staarde naar haar eigen vermoeide gezicht. Het was al laat, misschien moest ze maar eens naar huis.

Ze deed de deur open en botste frontaal tegen een man op.

‘Ho, rustig aan,’ zei de man. ‘Dag Annie.’

Jens Fredriksson grijnsde.

‘We blijven elkaar maar tegen het lijf lopen,’ zei hij met een knipoog. ‘Wat doe jij hier?’

‘Ik ben hier met mijn collega’s.’ Ze wees naar het tafeltje waaraan de anderen zaten.

Jens trok zijn wenkbrauwen op.

‘Van maatschappelijk werk?’

‘Ja. Ken je ze?’

‘Nou ja, kennen… We komen elkaar weleens tegen op het werk.’

‘En jij, met wie ben jij hier?’

‘Met niemand. Of met iedereen.’ Hij grijnsde weer. ‘Mijn vriendin is met een groepje meiden in de bergen, en ik had eindelijk eens een avond vrij. Wil je wat drinken?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Ik ben met de auto,’ zei ze, en ze voelde het bloed naar haar wangen stijgen.

Jens gaf haar een klopje op haar schouder.

‘Heel goed. Don’t drink and drive,’ zei hij.

Annie glimlachte. ‘Nogmaals bedankt voor je hulp.’

‘Graag gedaan. Maar je mag me best op een biertje trakteren.’

Ze bleven staan bij de garderobe.

‘Een andere keer. Ik wilde net naar huis gaan,’ zei Annie, en ze trok haar jas aan.

‘In dat geval loop ik even met je mee naar je auto.’ Hij maakte een gebaar en prompt reikte het meisje van de garderobe hem een jas aan.

35

‘Waar staat je auto?’ vroeg Jens toen ze buiten stonden.

‘Voor het kantoor,’ zei Annie. Ze wees naar de straat links, in de richting van maatschappelijk werk en het plein.

‘Dat komt goed uit, daar woon ik.’ Jens grijnsde en begon te lopen.

Ze staken de parkeerplaats van het hotel over en liepen de Torggatan in. Jens liep zwalkend, zag Annie. Was hij helder genoeg om haar vragen te beantwoorden, maar wel zo aangeschoten om loslippiger te zijn dan anders? Ze moest de gok wagen.

‘Jens, ik vroeg me iets af,’ begon ze.

Jens hield zijn pas in en glimlachte naar haar. ‘Ja?’

‘Die avond toen je mijn auto uit de greppel hebt getrokken… heb je toen nog iets anders gezien?’

‘Zoals wat?’

‘Een auto of zo… Ik weet het niet. Of een meisje dat langs de weg liep?’

‘O, nu begrijp ik het. Jij denkt aan dat vermiste meisje, die Saga Bergsten. Nee, ik heb niets geks gezien. Behalve jou dan,’ voegde hij er grijnzend aan toe.

‘Worden er vaker jongeren vermist?’ vroeg Annie.

Jens bleef staan.

‘Best vaak, zou ik zeggen. Maar meestal zijn het weglopers. Of ze hebben zelfmoord gepleegd, dat komt helaas ook veel voor.’

‘Wat denk jij dat er gebeurd is?’ vroeg Annie.

‘Waarom wil je dat weten? O ja, natuurlijk. Saga Bergsten. Nu snap ik het. Jullie zijn familie van elkaar. Maar als ik jou was, zou ik me er niet mee bemoeien.’

‘Ik doe het voor Sven en Lillemor. Ik zou het enorm waarderen als je op de een of andere manier kon helpen.’

Jens maakte een gebaar naar een appartementengebouw.

‘Hier woon ik. Kom even mee naar binnen, dan praten we daar verder. Ik heb het steenkoud.’ Hij liep de portiek in en toetste de code in. ‘Wil je misschien een kop thee?’

Annie keek naar de deur. Haar maag verkrampte. Het is Jens maar. Niet zo paranoïde zijn, Annie. Als je een politieagent niet kunt vertrouwen, wie dan wel?

Jens ging haar voor de trap op en deed de deur van zijn appartement open.

Annie zette haar tas naast de deur. Jens leunde tegen de muur en trok zijn schoenen uit.

‘Bedankt dat je me wilt helpen. Ik moet gewoon weten wat er met Saga is gebeurd.’

Jens keek haar aan, nu met een ernstig gezicht.

‘Misschien was ze net zo’n stout meisje als jij?’

Annie deinsde terug.

‘Hoe bedoel je?’

‘Ik ben niet achterlijk, Annie. Ik weet heus wel waarom je mee naar binnen bent gekomen.’

Hij kwam vlak voor haar staan en legde zijn vinger tegen haar mond.

‘Want je bent een stout meisje, toch, Annie? En ik weet precies wat stoute meisjes willen,’ zei hij, en hij drukte zich tegen haar aan, zodat ze met haar rug tegen de muur kwam te staan. Toen pakte hij haar handen, hield die stevig vast boven haar hoofd en kuste haar.

De stank van bier en zweet. Haar polsen in de klem. Strakgetrokken huid.

‘Nee, laat los, ik wil niet.’

Ze bevrijdde zich uit zijn greep en gaf hem een duw, maar hij wankelde slechts even en stortte zich toen weer op haar.

‘Dat is niet wat ik heb gehoord,’ zei hij, en hij probeerde haar weer te kussen. Zijn baardstoppels schuurden langs haar kin.

‘Nee!’ schreeuwde ze. Toen worstelde ze zich los, greep haar tas en rukte de voordeur open.

36

Annie werd gewekt door het geluid van haar telefoon. Haar hart bonsde in haar borstkas. Ze keek om zich heen en besefte dat ze in haar eigen bed lag. Was haar wekker gegaan? Nee, het was zaterdag, herinnerde ze zich.

Ze pakte haar telefoon van het nachtkastje. Het was Sven.

‘Hallo?’ Ze ging rechtop zitten.

Sven klonk buiten adem.

‘De politie heeft daarnet gebeld,’ zei hij. ‘Ze hebben Saga’s telefoon uitgepeild. Volgens de politie is die nog in de buurt. De laatste mast waarmee verbinding is gemaakt was die in Lugnvik, dus ze zou binnen een straal van tien kilometer kunnen zijn, of hoe zat het ook weer.’

Een straal van tien kilometer omvatte heel Lockne, inclusief een paar dorpjes ten zuiden ervan, richting de oude E4. Ten oosten van Lockne was voornamelijk bos. Verlaten boswegen, leegstaande huizen. Maar de politie had het gebied eerder al met honden en warmtebeeldcamera’s uitgekamd. Als Saga nog leefde, zouden ze haar al hebben gevonden.

‘En wat gaan ze nu doen?’ vroeg Annie.

‘Dat zeiden ze niet. We worden op de hoogte gebracht zodra ze meer informatie hebben, maar ik dacht dat je dit wel wilde weten.’

‘Dank je, Sven,’ zei ze. ‘Ik spreek je later.’

Ze legde haar telefoon neer en trok het dekbed om zich heen. Ze deed haar ogen dicht. Zag alleen maar Jens Fredrikssons blik. Zijn baardstoppels in haar hals.

Ik kan dit niet, dacht ze. Ik kan hier niet blijven. Waarom houdt het nooit op? Wat is er mis met me?

Nee. Jij hebt niets verkeerd gedaan. Hij ging te ver. Het is zijn schuld. Maar je ging uit vrije wil met hem mee. Naar zijn huis. Hij dacht dat je het ook wilde. Hij was dronken. Hij dacht dat je van dat soort dingen houdt. Dat je een stout meisje bent.

Ze kneep haar ogen stijf dicht en schudde haar hoofd. Diep ademhalen. Hier en nu. De geur van haar beddengoed. Het zachte getik van de wekker.

Beneden klonk een zachte plof. Was er iemand in de tuin? Ze sloeg het dekbed terug en liep met twee treden tegelijk de trap af. Nu hoorde ze een zwak gemiauw, en toen ze de voordeur opendeed, zat er een grijszwarte kat op de trap.

Was dit misschien de kat die Johan bedoelde? Ze liep het voorportaal in en ging op haar hurken zitten. Het was bewolkt, maar verrassend warm.

Ze probeerde de kat naar zich toe te lokken.

De kat kwam dichterbij. Hij droeg geen halsband, maar zijn vacht was schoon en glanzend. Toen ze hem voorzichtig aaide, ging hij op zijn rug liggen. Geen zichtbare tepels; een mannetje dus.

‘Ben jij Måns?’

De kat keek haar glazig aan. Annie stond op en wapperde met haar hand.

‘Hup, ga naar huis.’

De kat miauwde, maar stond niet op. Ze probeerde hem weg te jagen, maar dat werkte averechts, want de kat streek langs haar benen.

‘Heb je honger, jochie?’ vroeg ze, en ze krabbelde hem onder de kin.

De kat miauwde nogmaals, alsof hij haar begreep.

In de koelkast lag nog een stukje worst, dat ze in blokjes sneed en op een schoteltje legde. Ze had het nog niet neergezet, of de kat begon al te eten. Toen hij de worst ophad, likte hij het schoteltje schoon. Toen ging hij op de bovenste trede zitten, waste zijn poten en miauwde naar de voordeur.

‘Birgitta is er niet,’ zei Annie zacht.

De kat keek haar met een schuine kop aan.

Zou haar moeder zich de kat herinneren? Miste ze hem? Opeens realiseerde Annie zich dat Monika Björk nooit had teruggebeld over die afspraak met de dokter. Was ze het vergeten, of was het opzettelijk?

Annie liep voorzichtig naar de kat toe. Hij liet zich optillen.

‘Ik wou dat ik je kon houden, maar ze zijn thuis naar je op zoek, snap je,’ zei ze, en ze droeg de kat naar de auto. De kat protesteerde niet en nestelde zich op haar schoot, waar hij rustig bleef liggen terwijl ze achteruit de oprit af reed en koers zette naar de Hoffners.

Ze zette de auto voor de stal. De paarden stonden in de wei aan de bosrand. Een glanzend zwarte stier met puntige hoorns staarde haar aan achter een omheining aan de korte zijde van de stal.

De kat maakte geen aanstalten om uit de auto te springen toen ze het portier opende. Toen ze hem oppakte, stribbelde hij tegen, en ze moest hem tegen haar borst drukken om hem in bedwang te houden.

Met de kat in haar armen drukte ze op de bel naast de witgeschilderde dubbele deur. De zachtgele voorgevel zag eruit alsof die onlangs nog geschilderd was. Zo te zien zorgden Johan en Pernilla ervoor dat de boerderij tiptop onderhouden werd.

De deur ging open. Pernilla keek haar verbaasd aan, terwijl de kat uit Annies armen sprong en wegschoot over het erf.

‘Dat is toch jullie kat, Måns?’ vroeg Annie.

‘Ja, maar hoe wist jij dat?’

‘Johan zei er iets over toen hij laatst langskwam. Dat de kat weleens bij mijn moeder kwam struinen toen ze nog thuis woonde.’

‘Zou kunnen, daar weet ik niets van,’ zei Pernilla. ‘En jij bent er dus nog?’

Annie schraapte haar keel.

‘Ja, ik blijf nog een tijdje om te zien of ik iets kan doen. Voor mijn moeder, maar ook vanwege Saga.’

Pernilla keek haar verbaasd aan.

‘Hoelang blijf je?’

‘Zolang als nodig is. Ik heb een tijdelijke baan bij maatschappelijk werk in Kramfors, dus nu kan ik mijn moeder blijven bezoeken en Sven en Lillemor bijstaan.’

‘Wat goed. Weet de politie trouwens al wat meer?’

‘Ja, Sven belde vanmorgen om te vertellen dat ze Saga’s telefoon hebben uitgepeild. Die schijnt hier ergens in de buurt te zijn.’

‘Meer niet?’ vroeg Pernilla, en ze trok een paar laarzen aan, die naast de deur stonden.

‘Nee, maar misschien weten ze wel meer dan ze loslaten?’

Pernilla wees naar de voordeur.

‘Bedankt dat je de kat hebt teruggebracht, maar nu moet ik gaan, ik heb veel te doen,’ zei ze, en ze liep met rasse schreden voor Annie uit over het erf.

Annie stapte in de auto en keek Pernilla na, die de stal in ging. Ze wilde net wegrijden, toen Pernilla weer naar buiten kwam met een paar balen hooi in haar armen. De paarden bokten en steigerden in de wei en draafden op haar af.

Het tafereel rakelde een herinnering op. Annie stapte weer uit en liep naar Pernilla toe.

‘Eén ding nog,’ zei ze. ‘Tijdens de zoekactie zei een vrouw dat jongeren weleens rondhangen op de heuvel, en jij zei dat jullie paarden weigeren er te komen. Dat het er spookt, of zoiets. Maar dat bedoelde je niet zo, toch?’

Pernilla keek haar ernstig aan.

‘Waarom zou ik zoiets verzinnen? Ik heb zelf nooit iets geks gezien, maar ik weet dat de paarden die plek mijden als de pest.’

‘Waar is het precies?’

‘Een stukje voorbij de oude steenfabriek, in de buurt van het Bålsjö-meer. Maar als ik jou was, zou ik er niet heen gaan.’

‘Ik ben niet bang voor spoken,’ zei Annie.

‘Ik heb het over veel gevaarlijker zaken,’ zei Pernilla fronsend. ‘Er zijn daar beren en wolven gezien. En van het moeras wordt gezegd dat er zowel koeien als mensen zijn verdronken. Blijf daar uit de buurt.’

37

De auto schommelde toen Annie naar de keerplaats aan het einde van de hobbelige zandweg reed. Ze parkeerde langs de greppel en stapte uit, maar bleef aarzelend naast het open portier staan. Het bos om haar heen was stil, alsof het de adem inhield. Op haar wachtte.

Ze was langs huis geweest om laarzen en een dikkere jas aan te trekken. Ze zou maar een kort rondje door het bos lopen. Haar telefoon was opgeladen en ze wist hier de weg. Verhalen over spoken maakten haar niet bang.

Ze had gezegd dat ze alles zou doen wat ze kon. Dan kon ze niet zomaar zitten wachten. Saga was inmiddels twee weken zoek. Met elke dag die verstreek werd de roep om duidelijkheid sterker.

Er waren inbraken geweest in zomerhuisjes. Er waren vermoedens dat jongeren het bos als hangplek gebruikten, dat ze er drugs gebruikten. Had Saga misschien iemand betrapt? Iemand die mensen uit het bos wilde weren. Iemand die geen pottenkijkers wenste. Van wie kwamen de verhalen over spoken eigenlijk? Van hallucinerende jongeren, onder de invloed van drugs?

De lucht rook naar sparrenbos en smeltwater. De grond was afwisselend zacht en hard. Hier en daar lag nog wat sneeuw.

Annie liep door. De begroeiing werd schaarser en de grond zachter. Iets verderop hing een sliert nevel tussen de bomen. Ze dacht aan een sage over onderaardse wezens, die mensen onder de grond lokten.

Vlakbij klonk een knappend geluid, en Annie bleef staan. Ze spitste haar oren, maar toen ze niets hoorde, liep ze door. Haar vaders stem klonk in haar hoofd. Waar ben je mee bezig, meiske? Wat hoop je te vinden?

Nu hoorde ze het weer. Voor haar vloog een vogel op, die geschrokken tussen de bomen vluchtte.

Annie keek om zich heen. Het moeras. Daar kon je een lichaam verbergen. Recht voor haar lag het Rävmyren-moeras, waar ze als kind weleens kruipbramen had geplukt.

Ophouden, Annie.

Een meter of vijftig verder zag ze iets wat leek op een omgevallen boom, ontworteld en al. De afstand speelde spelletjes met haar ogen en heel even leek de kluit te bewegen. Annie had weleens gehoord dat zulke kluiten omhoogkwamen als de vorst uit de grond trok. Als je niet uitkeek, kon je eronder bedolven raken en vast komen te zitten.

Ze liep in een halve cirkel rond het moeras. Nu hoorde ze opnieuw iets knappen. Ze bleef stokstijf staan en keek naar rechts, waar het geluid vandaan kwam.

De kluit bewoog daadwerkelijk. Een grijze gedaante. Een schoffelvormig gewei bedekt met basthuid en een lange baard die heen en weer zwaaide. De reusachtige eland kwam recht op haar af. Annie hoorde haar hart bonzen in haar oren, maar kon zich niet verroeren.

Nu zag de eland haar ook, en hij bleef abrupt staan. Hij staarde haar een paar tellen aan, maar boog toen scherp af naar links en verdween geruisloos tussen de bomen.

Annie moest lachen. Ze haalde diep adem en voelde haar hartslag langzaam dalen. Het was bewolkt geworden en de hemel was nu haast blauwzwart. Zo te zien was er onweer op komst.

Ze liep weer door, maar keek voortdurend om zich heen. Als er hier elanden waren, konden er ook gevaarlijker dieren in de buurt zijn.

Na een paar honderd meter boog ze weer af naar rechts, terug in de richting waar ze vandaan was gekomen.

Sparren met daartussen opschietend loof. Zo nu en dan wat hoog, geel gras, met hier en daar de oude holen van vrij grote dieren.

De grond liep hier af en het terrein was bezaaid met gladde wortels en bemoste keien. Toen bleef ze staan. Iets lager, onder een grote kei, lag iets. Ze tuurde door haar wimpers. Het was een dichtgeknoopte zwarte plastic zak.

Ze liep ernaartoe, terwijl ze steeds sneller ademde. De zak was bobbelig, er kon van alles in zitten. Voorzichtig voelde Annie aan de buitenkant, maar ze had geen idee wat de inhoud was. Ze moest hem openmaken.

Met trillende handen frunnikte ze de knoop open. Ze trok het plastic opzij en besefte dat ze instinctief haar adem inhield toen ze in de zak keek.

Bovenop lag een stuk stof. Ze pakte de zak bij één punt beet en schudde hem leeg. Er viel een deken uit, gevolgd door oude conservenblikjes. Een paar kranten. Alleen maar rommel, waarschijnlijk achtergelaten door bessenplukkers. Annie slaakte een zucht van verlichting.

Een felle flits verlichtte het bos. Kort daarop volgde een klap en toen barstte de regen los. Annie zette haar capuchon op, stopte de rommel terug in de zak en haastte zich naar haar auto.

Thuis nam ze een lange, hete douche. Daarna zette ze een kop thee en ging ze op de bank in de woonkamer zitten. Het onweerde niet meer, alleen de bomen druppelden nog wat na.

Ze leunde met haar hoofd tegen de rugleuning. Haar lichaam voelde traag en zwaar. Haar uitstapje had niets opgeleverd. Ze had niets gevonden, niets onverklaarbaars gezien. Geen enkele aanwijzing over Saga’s lot.

Annie haalde een paar keer diep adem in een poging te ontspannen. Ze stond op, nam haar theebeker mee naar de keuken. Waste de beker af, keek of de voordeur op slot zat en deed de lampen voor de ramen uit. Het was droog, maar de hemel was nog altijd loodgrijs. Boven de grond hing een dunne nevel. Opeens verstijfde Annie. Een schim, in het donker onder de appelboom.

Haar hart ging sneller kloppen. Ze hield haar adem in, wachtte op een beweging, wat dan ook, maar er gebeurde niets. De schim stond er nog, onbeweeglijk. Het donker en de nevel maakten het moeilijk om het goed te zien. Was het echt een schim, of gewoon gezichtsbedrog?

Ze liep gebukt naar het andere keukenraam om het beter te kunnen zien, maar nu was de schim weg. Misschien had ze het zich dan toch verbeeld.

Ze moest denken aan iets wat haar oma ooit had gezegd. Haar oma, die beweerde soms dingen te kunnen zien die nog in het verschiet lagen. Waarschuwingen, noemde ze het. Voortekenen van ziekte en dood.

Annie huiverde en trok haar vest strakker om zich heen. Saga’s telefoon was uitgepeild. Wat stond hun nu te wachten? Zou er nu iets verschrikkelijks gebeuren?

38

Gedurende de week was het ijs gesmolten. De inham van Saltviken lag helemaal open, de weg naar het huisje was ontdooid en zat vol bandensporen. Gunnar keek naar Joel, die met hangend hoofd naast hem zat.

‘Wat is er?’ vroeg Gunnar. ‘Heb je geen zin om te gaan vissen?’

Joel zei niets. Trok slechts zijn muts over zijn ogen.

‘Ben je boos omdat Silver niet mee mocht?’ probeerde Gunnar.

Weer geen antwoord.

Gunnar parkeerde en zette de motor af. Stapte uit, deed de kofferbak open en verruilde zijn schoenen voor rubberlaarzen. Joel bleef koppig zitten.

‘Kom op, Joel!’

Er was iets aan de hand, maar Gunnar had geen idee wat. Hij had thuis alles alleen moeten inpakken terwijl die jongen zat te mokken en verkondigde dat hij niet mee wilde.

‘Oké, dan blijf je lekker zitten,’ zei Gunnar, en hij liep naar de waterkant.

Zijn oude roeiboot was afgedekt met een zeil, dat goed vastzat met stevige touwen. Hij had even ruzie met de knopen, maar uiteindelijk lag de boot in het water en gleed hij de baai in. In een boom krasten een paar eksters, maar verder was het stil.

De riemen kraakten toen hij begon te roeien. Hij zette koers naar het eilandje met drie sprieterige dwergberken. Aan een ervan had hij het touw bevestigd en een nestkastje opgehangen als oriëntatiepunt.

Gunnar pakte het uiteinde van het touw beet en trok. Eerst voelde hij nog weerstand, maar toen plopten de witte jerrycans als enorme suikerklonten tevoorschijn. Meter voor meter haalde hij ze in, tot de jerrycans tegen de boot sloegen, een voor een. Acht, negen, tien. Ze waren er allemaal nog.

Hij tuurde naar het grondstuk en de weg. Geen auto te bekennen. Het dichtstbijzijnde huisje stond aan de andere kant van de landtong. Die buren konden Gunnar niet zien, zolang ze tenminste niet op het meer waren. Hij roeide terug, trok de boot aan land en legde hem weer vast. Toen nam hij in elke hand een jerrycan en liep vlug naar het pleehuisje.

Toen hij de laatste jerrycan had opgeborgen, glimlachte hij bij zichzelf. Dit moet wel de beste verstopplek ter wereld zijn, dacht hij. De drank die hij in de voorraadschuur had verborgen zouden ze misschien kunnen vinden, maar wie komt er op het idee om in de latrine te kijken?

Hij deed het luik op slot en liep naar de boot om het zeil eroverheen te leggen, maar kreeg toen Joel in het oog, die met een hengel en een viskoffer uit het schuurtje kwam.

‘Ik ga vissen,’ zei hij.

Gunnar zuchtte. Nu wilde hij opeens wel vissen. Altijd wat met die jongen.

‘Oké,’ zei hij. ‘Heel even dan.’

Gunnar liet Joel in de punt zitten, duwde de boot het water op en sprong erin. Hij maakte een paar halen en trok toen de riemen in.

Ze spraken niet, dat deden ze nooit. Gunnar had geen idee wat er in het hoofd van die knul omging. Hij wilde het wel vragen, maar kon nooit de woorden vinden. Kerstin was dat beter afgegaan. Misschien had zij een geheime band met Joel gehad, een soort onzichtbare navelstreng die haar dichterbij liet komen. Dacht Joel vaak aan haar? Onmogelijk te zeggen. Joel sprak nooit uit zichzelf over haar, en Gunnar vroeg er niet naar.

Joel boog voorover en grabbelde in de koffer. Hij wisselde van haakje. Koos voor een groot exemplaar met rode en witte veertjes eraan. Ze gooiden hun hengels uit. Roeiden een stukje. Er gebeurde niets. De tijd verstreek en Gunnar had het koud.

‘Oké, we gaan terug.’

‘Nee.’

‘Ze willen niet bijten vandaag. Genoeg zo, nu gaan we naar huis.’

‘Nog heel even. Eén keer uitgooien nog.’

Joel gooide al uit voor Gunnar iets kon zeggen. Langzaam haalde hij in. Opeens werd de lijn strakgetrokken.

‘Beet!’ riep Joel. ‘Ik heb beet!’

Gunnar maakte een paar halen. De riemen kraakten in de dollen. De boot gleed langzaam dichterbij.

Een boomstam, dacht Gunnar. Toen zag hij dat de boomstam in feite bestond uit zeegras, dat rond een donkere broek en een jack gewikkeld zat. Wat hij had aangezien voor schuim was haar. Dikke kluwens blond haar, die in het troebele water dreven.

Joel boog zich voorover, stak zijn hand uit.

‘Nee, niet aankomen!’ Gunnars stem schalde over het water, en Joel deinsde met zo’n ruk terug dat hij achteroverviel in de boot.

Ze was dood. Daar lag ze, in het water, dood. Godverdomme nog aan toe. Hoe was ze daar beland?

Gunnar maakte een paar stevige halen naar de kant, maar zijn armen leken wel verdoofd. Ze moesten hier weg. Om te beginnen moest hij zijn jongen hier weg krijgen. Ergens waar hij dit niet kon zien.

‘De boot uit,’ beval hij. Doe alsjeblieft voor één keer wat ik zeg.

Joel stapte uit, staarde naar het water.

‘Wat was dat, papa?’

Zeg iets. Maakt niet uit wat. Kerstin, help me.

‘Een zeemeermin. Dat was een zeemeermin,’ stamelde Gunnar.

Hij duwde Joel voor zich uit de helling op naar het schuurtje. Joel stribbelde tegen en keek over zijn schouder, terwijl Gunnar zo hard bleef duwen dat de jongen bijna vooroverviel.

‘Het spijt me, papa,’ zei Joel toen ze bij het schuurtje waren. ‘Was het mijn schuld? Ben je boos op me?’

‘Nee, nee,’ mompelde Gunnar. Wat moest hij in godsnaam doen?

Hij duwde Joel het schuurtje in en zette de visspullen neer.

De politie. Hij moest de politie bellen.

Joel draaide zich om en keek zijn vader mismoedig aan.

‘Het was niet de bedoeling, papa. Ik wilde niet dat ze doodging.’

Gunnar staarde hem aan.

‘Wat zei je?’ vroeg hij zacht.

Joel schudde zijn hoofd.

‘Wat zei je?’ herhaalde Gunnar, en hij keek naar het water.

Toen keek hij weer naar Joel.

Verdomme nog aan toe.

39

Sven Bergsten was aan het harken op de parkeerplaats. De scherpe tanden van de hark trokken diepe, rechte lijnen in het grind.

Het was compleet windstil. De vogels floten in de struiken. Sven realiseerde zich hoe moe hij was. Hij wilde dat hij kon slapen. Diep en droomloos, zonder wakker te worden met een knellende band om zijn borst, geknars in zijn hoofd.

Binnen liep Lillemor rond als een geest. Ze was er wel, maar toch ook niet. Een lege huls die voor zich uit staarde. ’s Nachts lag hij wakker, keek naar haar terwijl ze sliep en hield zijn hart vast voor wat ze zou doen als ze wakker werd. Hij hield van haar, maar soms maakte ze hem bang.

Hij had een zeurende pijn in zijn rug en hield op met harken. Ging rechtop staan en wreef over zijn onderrug. Hij hoorde een auto naderen en keek om. Een zilvergrijze Audi minderde vaart en stopte. Een man in een grijze joggingbroek en een zwarte hoodie stapte uit. Ondanks zijn casual kleding had hij iets wat respect afdwong.

De man, een vijftiger, stak zijn hand uit.

‘Dag Sven, ik ben Hans Nording. We hebben elkaar aan de telefoon al eens gesproken.’

Het was alsof iemand een emmer ijswater over Sven leeggooide, alsof al het bloed uit zijn lichaam wegstroomde.

Waarschijnlijk had Nording dat gezien, want hij stak zijn handen omhoog.

‘Sorry, ik wilde je niet laten schrikken. Ik ben niet in functie, ik rij gewoon een rondje. Er zijn in de buurt heel wat inbraken in zomerhuisjes geweest, dus ik wilde even rondkijken, en ik kon hier niet voorbijrijden zonder te stoppen. Hoe gaat het met jullie?’

Dus daar hadden ze wel de middelen voor, dacht Sven. Op een zondag nog wel.

‘We wachten al een hele tijd op bericht van jullie,’ zei Sven kortaf. ‘Hoe gaat het met de zoektocht, bijvoorbeeld?’

‘Ik heb nu helaas geen nieuws,’ zei Nording. ‘Jullie horen van ons zodra er ontwikkelingen zijn.’

Sven keek de zilvergrijze Audi lang na toen die de heuvel naar Saltviken op reed. Hij had steken in zijn borst. Het verlammende gevoel dat hem overviel toen Hans Nording zich had voorgesteld was nog niet geweken.

Sven zette de hark tegen de garage en ging naar binnen. Met zware passen liep hij de trap op, en voor Saga’s deur bleef hij staan. Toen haalde hij diep adem en drukte de klink omlaag.

Koude lucht sloeg hem in het gezicht, net zoals die ochtend. Sven ging op het bed zitten en streek over de sprei. Saga’s witte trui hing nog over de bureaustoel. Hij stak zijn hand uit en pakte hem, begroef zijn gezicht in het breisel, snoof de geur op.

Hij wilde huilen, maar de tranen kwamen niet.

‘Waar ben je?’ schreeuwde hij in de trui.

*

Gunnars handen trilden op het stuur. Hij had wel moeten kijken toen hij haar uit het water haalde. Bleek, haast blauw. Het lange, blonde haar langs haar gezicht, als een engel. Maar haar gezicht. Goede god, haar gezicht.

Zijn keel werd dichtgesnoerd. Hij slikte. Niet overgeven. Zijn zicht werd troebel en hij veegde zijn tranen weg. Nu niet instorten, verdomme.

Hij wierp een blik op Joel. Ben je boos op me? Het was niet de bedoeling, papa. Dat had hij gezegd.

Hij zou zijn zoon thuis afzetten en daarna weer wegrijden. Maar waarheen? Ergens waar water was, natuurlijk. Waar dan ook. Waar iemand anders haar kon vinden. Als het maar niet op zijn land was.

Hij gaf gas. De smalle bosweg was glad van modder en ijs en de banden slipten in de bochten. Het zonlicht drong hier niet meer tussen de bomen door en de berm lag vol vuilgrijze sneeuw. Gunnar nam gas terug. Zijn voet trilde. Hij veegde het zweet van zijn voorhoofd en klemde zijn handen om het stuur.

In zijn ooghoek doemde een donkere schaduw op. Gunnar zag alleen een groot gewei en een sik terwijl het dier de weg overstak. Instinctief rukte hij aan het stuur. De auto slipte en schoot de berm in. Hij kon niet op tijd corrigeren en sloeg met zijn voorhoofd tegen het stuur. Het was een harde klap en even zag hij helemaal niets meer.

Hij keek naar Joel, die over zijn slaap wreef.

‘Heb je je hoofd gestoten? Gaat het?’

Joel knikte.

Gunnar draaide het sleuteltje om en startte de motor. Hij zette de auto in zijn achteruit en gaf voorzichtig gas. De achterste wielen sponnen rond in de lucht, de auto bewoog geen millimeter. Het gonsde in zijn hoofd en hij zette de motor uit. Hij keek weer naar Joel, die nog altijd over zijn slaap wreef.

‘Blijf zitten,’ zei Gunnar.

Hij kreeg het portier net ver genoeg open om uit te kunnen stappen. In de motorkap zat een forse deuk en de achterwielen hingen een centimeter of twintig boven de grond. Hij zou de auto nooit in zijn eentje loskrijgen.

Hij gaf een schop tegen de banden en vloekte. Zijn hele lichaam trilde. Wat nu? Hij beet in zijn knokkels en keek naar de kofferbak. Zou hij haar hier ergens in het bos leggen? Nee, dan zou ze misschien niet snel genoeg gevonden worden. Dat kon hij niet maken.

‘Godverdomme,’ vloekte hij.

Hij ging weer in de auto zitten. Joel keek hem angstig aan. Wat een ellende.

Hij schrok op uit zijn gedachten door het geluid van een naderende auto. Over de heuvel kwam een zilvergrijze Audi aanrijden. De auto minderde vaart en reed langzaam voorbij. Iets verderop bleef hij staan en de bestuurder stapte uit.

‘Gewoon mond houden, Joel,’ zei Gunnar.

Hij klemde zijn kaken op elkaar en hield zijn adem in terwijl hij het raampje opendeed.

‘Edholm! Dat dacht ik al.’ Hans Nording grijnsde breed. ‘Wat is er gebeurd?’

Het werd zwart voor Gunnars ogen. Dit kon niet waar zijn. Van alle mensen in de wijde omgeving. Ze kenden elkaar van vroeger. Het was al jaren geleden, maar een smeris vergeet nooit iets.

Gunnar schraapte zijn keel.

‘Ik moest uitwijken voor een eland. Zie je de sporen niet?’

Nording keek naar de hoefsporen, die duidelijk te zien waren in de zachte ondergrond. ‘En vandaag had je je geweer niet bij je?’

‘Nee.’

Er waren genoeg andere politiemensen in Kramfors, maar natuurlijk was het altijd weer deze vent die ter plaatse was als Gunnar iets had gedaan. Hij likte langs zijn lippen, maar zijn tong was al net zo kurkdroog.

‘Alles in orde met jullie?’ vroeg Nording met een blik op Joel, die op de achterbank zat.

‘Hij heeft zijn hoofd gestoten, maar niets ernstigs.’

‘Heb je een sleepkabel?’

De kofferbak.

‘Die ligt thuis,’ mompelde Gunnar.

‘Aha. Dan heb je er nu niets aan,’ zei Nording lachend, en hij liep naar zijn auto.

Hij kwam terug met een oranje sleepkabel en bevestigde die aan zijn trekhaak.

Gunnar opende het portier en liep naar hem toe.

‘Ik doe het wel,’ zei hij, en hij pakte de kabel uit Nordings hand. Met het zweet op zijn rug maakte hij de sleepkabel vast aan zijn eigen trekhaak.

Het kostte twee moeizame pogingen, maar toen stond de auto weer op de weg. Gunnar bleef zitten en probeerde zijn ademhaling onder controle te krijgen. Hij hoestte. Het leek wel of hij geen lucht kreeg, wat hij ook deed.

In de achteruitkijkspiegel zag hij Nording de kabel losmaken. Geen paniek. Kalm blijven. Eigenlijk moest hij uitstappen om Nording te bedanken, maar zijn benen weigerden dienst. Gunnar was nog nooit flauwgevallen, maar kon zich nu goed voorstellen hoe dat moest voelen.

Hij deed zijn raampje open en stak zijn hoofd naar buiten.

‘Ontzettend bedankt.’

Nording wikkelde de sleepkabel rond zijn arm en keek Gunnar met samengeknepen ogen aan.

‘Blij dat ik kon helpen. Kun je rijden, denk je? Je ziet nogal bleek.’

Gunnar humde. Zijn benen trilden tegen de zitting.

‘Oké, rij voorzichtig.’

Nording gaf een klap op het dak van de auto en liep weg. Gunnar deed zijn raampje weer dicht. Rijden dan. Hij draaide het sleuteltje om en zette de auto in z’n een. De versnellingspook werkte niet mee. Hij schakelde naar z’n vrij en probeerde het nog eens.

Er werd op het raampje getikt. Gunnars hart sloeg over. Nording hield de opgerolde sleepkabel omhoog.

‘Hou jij deze maar, ik heb er genoeg.’

Gunnar wist het portier open te krijgen, maar hij was al te laat.

De kofferbak die openging. Zo langzaam. Gunnar zat als versteend op zijn stoel. Alle geluiden verstomden. Alleen het gehamer van zijn hart niet. Gunnar staarde naar de weg. Slikte. Zijn handen klemden zich om het stuur. Zijn voet rustte op het gaspedaal.

Nordings auto blokkeerde de weg. In de achteruitkijkspiegel zag Gunnar de achterklep dichtgaan. Nording hield iets in zijn hand. Een pistool, dacht Gunnar eerst. Toen besefte hij dat het een telefoon was.

Nording liep op hem af, zijn telefoon aan zijn oor.

Hij was erbij.

Gunnar zette de motor af en alles werd stil.

40

Sven had een paar slokken koffie gedronken en zat nog aan de keukentafel, toen er buiten sirenes klonken. Hij stond vlug op en keek uit het raam. Een politiewagen reed met hoge snelheid voorbij. Op de kruising werden de sirenes uitgezet, maar de zwaailichten bleven aan.

Lillemor kwam naast hem staan. Nu klonken er weer sirenes. Er reden twee wagens voorbij, een surveillancewagen en een burgerauto met zwaailicht. Net als bij de vorige wagen werden de sirenes uitgezet, maar de zwaailichten niet.

‘Wat zou er aan de hand zijn?’ vroeg Lillemor.

Sven wreef over zijn borst. Ze rukten uit met groot materieel, dus het moest wel iets ernstigs zijn. Ze zouden toch niet zoveel wagens inzetten voor een inbraak in een zomerhuisje?

‘Ik ga weer verder met harken,’ zei hij.

Een halfuur ging voorbij, Sven kreeg het koud, maar toen kwamen ze terug. Een politiewagen, nu zonder zwaailichten, en de Audi van Hans Nording. Toen de politiewagen langsreed, zag Sven op de achterbank het profiel van een man.

Hij krabde aan zijn hoofd en ging naar binnen. Lillemor kwam hem tegemoet in de hal.

‘Zag je iets?’ vroeg ze, en ze wreef in haar handen.

Sven knikte traag.

‘Ze hadden iemand bij zich.’

‘Wie dan?’

Sven wreef over zijn voorhoofd.

‘Ik weet het niet zeker,’ mompelde hij, ‘maar ik zou zweren dat Gunnar Edholm achterin zat.’

‘Hij zal wel weer dronken achter het stuur hebben gezeten,’ zei Lillemor.

Sven liep naar de woonkamer en zette de tv aan. Op het nieuws was niets over Lockne.

Hij stond op en liep naar het raam. Voor rijden onder invloed werd toch zeker geen versterking ingeroepen? Nee, het moest iets anders zijn. Maar wat?

Er was in het dorp vast al iemand die het wist. Sommige dorpsbewoners hadden thuis een politiescanner, zodat ze voortdurend wisten wat er in de omgeving gebeurde. Sven had nooit begrepen wat daar de charme van was. Die obsessie voor ongelukken en ellende. Maar nu had hij het graag willen weten. Om dat ongeruste gevoel in zijn maag te sussen.

*

Gunnar keek op de klok aan de muur en krabde aan zijn armen. Hij had zo’n godvergeten jeuk, alsof hij onder de vlooien zat. Hij was in een kamer zonder raam gezet. Een tafel, twee stoelen. In de wand zat een spiegel, en daarachter stonden ze naar hem te gluren, dat wist hij van politieseries op tv.

Je hebt jezelf behoorlijk in de nesten gewerkt, Gunnar Edholm, dacht hij. Nu beland je achter de tralies, en wat moet er dan van de kinderen worden?

‘Ik moet mijn kinderen bellen!’ schreeuwde hij tegen de spiegel.

Hij deed zijn ogen dicht, wreef over zijn brandende oogleden. Hij raakte het beeld van die griet niet kwijt. Haar handen. De witte, doorschijnende huid.

Hij was totaal in paniek geraakt. Als Joel haar iets had aangedaan, waarom dan? Wat was er gebeurd? Het moest een ongeluk zijn geweest. Joel had altijd al een oogje op die griet gehad, hij zou toch niet…

De deur ging open en een politieagente ging met haar armen over elkaar tegen de muur staan. Nording nam tegenover Gunnar plaats aan tafel.

‘Gunnar Edholm,’ begon hij. ‘We hebben met de officier van justitie gesproken en je bent bij deze aangehouden op verdenking van moord. Je krijgt een advocaat toegewezen.’

Gunnar keek naar het tafelblad.

‘Wil je iets zeggen?’

‘Ik zeg niets zonder mijn advocaat.’

Gunnar keek naar zijn trillende handen.

‘Weet je zeker dat je niets wilt zeggen? Moet je niet iets van het hart? Ik zie toch hoe je eronder gebukt gaat. Praat tegen me. Gooi het eruit. We hebben het slachtoffer nog niet officieel geïdentificeerd, maar we weten allebei wie dat meisje is, Gunnar,’ zei Nording, en hij keek Gunnar met samengeknepen ogen aan.

Die smeris probeert je erin te luizen. Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Oké. Dan word je verhoord zodra je advocaat er is.’

Gunnar werd teruggebracht naar zijn cel. Hij liep heen en weer, heen en weer, had geen rust in zijn lijf.

Nog geen halfuur later zoemde de deur. Een vrouwelijke bewaarder kwam binnen. Haar collega wachtte op de gang.

‘Meekomen,’ zei ze.

‘Waarnaartoe?’

‘Naar de verhoorkamer. Je advocaat is er.’

Een jongeman met een stropdas en naar achteren gekamd haar stond op. Hij stak zijn hand uit toen Gunnar de kamer binnenkwam. Pontus nog-wat heette hij. Wat was dat nou voor naam? Hij had een baardje, maar leek Gunnar nog nat achter de oren. Moest dat een advocaat voorstellen? Zo’n fatje?

Gunnar ging zitten. Hij moest plassen, merkte hij. De advocaat liet een balpen tussen zijn vingers rollen terwijl hij verklaarde dat hij was aangewezen als Gunnars advocaat.

‘Mag ik vragen hoe oud je bent?’

De advocaat schonk hem een scheef glimlachje.

‘Dit is lang niet mijn eerste moordzaak, als je je dat soms afvraagt.’

‘Maar ik ben onschuldig. Kun je me hieruit krijgen?’

Het advocatenjong bleef glimlachen. Hij legde de pen neer en boog zich naar Gunnar toe alsof hij een kind toesprak.

‘Dit is hoe het werkt, Gunnar. Je krijgt vragen. Een heleboel. Je hoeft geen antwoord te geven. Je hoeft helemaal niets te zeggen. Onthoud dat alles wat je zegt tegen je kan worden gebruikt.’

‘Ik was van plan om de waarheid te zeggen.’

‘Goed, dan vertel je de waarheid. Als je niets te verbergen hebt, is dat prima.’ De advocaat bekeek hem aandachtig. ‘Op dit moment doorzoekt de politie je huis, je zomerhuisje, je telefoonverkeer, je computer. Alles.’

Gunnar zag de flessen voor zich. Onder de keldertrap, in de keukenkast, bij het huisje. Het pleehuisje. Zouden ze daar ook kijken?

‘Ze zullen niets vinden, want er is niets te vinden,’ zei hij.

‘Weet je dat heel zeker? Heb je echt geen geheimen?’

Gunnar kneep zijn lippen stijf op elkaar.

‘Op dit moment wijst alles erop dat je schuldig bent, dus je mag niets voor me achterhouden. Alleen dan kan ik je helpen hieruit te komen. Om te beginnen moeten we bepalen hoe je pleit op de aanklacht. Schuldig of niet schuldig?’

‘Niet schuldig, verdomme.’

41

Om zeven uur die avond reed een auto de parkeerplaats op. Sven keek uit het raam. De zilvergrijze Audi. Hans Nording en een vrouw. Trage, zware passen. Nee.

Hij kreeg een knoop in zijn maag en zijn tong zat aan zijn gehemelte geplakt. Hij greep naar zijn hart en ging op een keukenstoel zitten. Zijn benen wilden hem niet meer dragen.

‘Wil jij opendoen?’ vroeg hij aan Lillemor.

Sara Emilsson en Hans Nording kwamen de keuken binnen en gingen zitten.

‘Het valt ons zwaar dit nieuws te moeten brengen…’ begon Nording.

Lillemor trok Svens hand naar zich toe en kneep er hard in. Nu komt het, dacht Sven. God sta ons bij.

Nording haalde diep adem.

‘We hebben een lichaam gevonden,’ zei hij, ‘en tot mijn spijt moet ik meedelen dat het Saga is.’

Sven zeeg ineen op zijn stoel. Lillemor kermde en haar mond ging open en dicht, als een vis op het droge.

‘Waar?’

‘In Saltviken.’

‘In het water?’

Hij hield krampachtig de tafelrand vast.

‘Ze werd aangetroffen in een auto.’

‘In een auto? Hoe bedoel je?’

Lillemor hapte naar lucht. Alle geluiden om Sven heen werden intenser, het dreunde en galmde. De tijd werd vertraagd, alles was glashelder. Woorden, ademteugen, stiltes.

‘Wie heeft haar gevonden?’

‘Dat kunnen we helaas niet zeggen,’ luidde het antwoord. ‘Maar we hebben een verdachte aangehouden.’

‘Een verdachte? Hoe is ze gestorven?’ vroeg Lillemor met schelle stem.

De agenten wisselden een blik.

‘Dat weten we nog niet,’ zei Sara Emilsson zacht. ‘Maar het lijkt erop dat ze een tijd in het water heeft gelegen.’

In het water. In Saltviken.

‘We willen haar zien!’ riep Lillemor uit.

‘Dat kan uiteraard,’ zei Sara Emilsson, ‘maar het hoeft niet. We hebben haar al geïdentificeerd.’

Geïdentificeerd.

‘We moeten haar zien!’ jammerde Lillemor.

‘Laten we het daar later over hebben,’ zei Nording. ‘We moeten eerst de bevindingen van Forensische Opsporing afwachten.’

Lillemor barstte in huilen uit, Sven sloeg zijn trillende handen voor zijn oren. Zijn lichaam leek verdoofd, alsof het uit losse onderdelen bestond.

Een gebroken gerinkel uit de verte. De deurbel.

‘Dat zal de predikant zijn. Ik doe wel open.’ Sara Emilsson stond op en liep naar de voordeur.

Dominee Hägglund liep rechtstreeks naar Lillemor toe en sloeg zijn armen om haar heen. Ze schreeuwde voluit tegen zijn borst.

42

Toen het eerste ochtendlicht door het raam sijpelde, lag Annie nog steeds wakker. In de vroege uurtjes was ze een paar keer ingedommeld, maar ze voelde zich alsof ze al dagen niet had geslapen.

Sven had haar de vorige avond gebeld en ze was meteen in de auto gestapt. Ze had hen getroost, koffiegezet, een schouder geboden om op uit te huilen. Uiteindelijk waren Sven en Lillemor in slaap gevallen. Zelf was ze op de bank gaan liggen in de hoop een paar uurtjes te kunnen rusten.

Ze kon het nauwelijks bevatten. De gedachte was natuurlijk weleens bij haar opgekomen, hoe ze die ook had geprobeerd te verdringen. Dat Saga niet meer in leven was. Maar verder dan dat had Annie niet willen denken.

Ze huiverde en klemde haar kaken op elkaar. Nu niet zelf ook instorten, dacht ze. Daar is niemand mee geholpen. Je moet sterk blijven, voor Sven en Lillemor. Zij hebben je nu harder nodig dan ooit.

Ze stond langzaam op van de bank, bleef staan en keek naar de foto van Saga. Ze was zo mooi, met haar blonde haar en blauwe ogen. Dood.

Toen ze de keuken in kwam, zat Sven daar al. Ze legde een arm om zijn magere schouders.

‘Slaapt Lillemor?’

Sven knikte. Ze had ten slotte toch een slaappil genomen, en dat had gewerkt.

Annie ging zitten.

‘En jij, Sven?’

Sven schudde langzaam zijn hoofd. Herhaalde wat hij gisteren ook had gezegd. Dat hij Gunnar Edholm in een politiewagen had gezien.

‘Wat heeft hij met haar gedaan?’ fluisterde hij.

Zijn gezicht vertrok en zijn lichaam begon te schokken terwijl hij zachtjes huilde. Annie pakte zijn hand. Er waren geen woorden, niets kon de pijn verzachten. Op een dag zouden ze weten wat er gebeurd was, maar tot die tijd was er alleen het zwarte gat van verdriet.

Ze bleven even zo zitten. Annie zette koffie en smeerde een paar boterhammen, die onaangeroerd bleven.

Even later kreeg ze Sven zover om weer naar bed te gaan. Ze bood aan om te blijven, maar Sven stuurde haar naar huis. Hij bedankte haar voor haar komst, maar ze kon gaan. De predikant zou straks komen, dat was genoeg.

Annie zat in haar auto voor het huis van Sven en Lillemor. De hemel ging schuil achter een lichtgrijs wolkendek. Overal was het stil, nergens was een sterveling te bekennen, er reden geen auto’s voorbij.

Hoe graag ze ook naar haar werk wilde om te horen wat er daar gezegd werd, het ging gewoon niet.

Ze pakte haar telefoon en belde haar baas.

‘Ik blijf vandaag thuis,’ zei ze. ‘Ik heb migraine.’

In Stockholm werd vaak geschertst dat een ziekmelding op maandag gelijkstond aan een kater. Annie hoopte dat Claes dat niet over haar dacht.

Claes zuchtte.

‘O nee,’ zei hij. ‘Het is hier op z’n zachtst gezegd nogal druk. Heb je het nieuws gezien, over dat dode meisje?’

‘Ja.’ Annie kneep haar ogen dicht.

‘De verdachte heeft twee minderjarige kinderen, dus de spoeddienst moest gisteravond bijspringen. De zoon is pas veertien en lijkt een stoornis te hebben. Hij draaide helemaal door toen we hem kwamen halen en sloeg wild om zich heen. Nu zit hij op de kinderpsychiatrie in Sollefteå, maar er is een tante die heeft aangeboden hem in huis te nemen. De dochter daarentegen wil absoluut niet weg uit het huis. Ze is zeventien en de raad heeft beoordeeld dat ze thuis mag blijven, als wij haar samen met een gezinstherapeut ondersteunen. De moeder is overleden, maar de tante kan een oogje in het zeil houden.’

Annie kreeg een knoop in haar maag. Sven had het goed gezien.

‘Hoe heet hij?’ wist ze eruit te persen.

‘Gunnar Edholm, maar hij is voor ons nu niet relevant.’

Annie hield haar adem in.

‘Was hij dat in het verleden wel?’

‘Alleen wegens rijden onder invloed, een paar jaar geleden, toen we een beoordeling opstelden voor justitie.’

Inderdaad, dacht Annie. Gunnar Edholm was een alcoholist, geen moordenaar. Er klopte iets niet. Edholm was verre van perfect, maar hij stond niet bekend als gewelddadig. Ze zou zich nooit zo in iemand kunnen vergissen.

Een jong meisje was dood aangetroffen in Lockne. Een man werd op goede gronden verdacht van moord. Ze moest vertellen dat Saga en zij familie waren, dat was het enige juiste. Maar waarschijnlijk zou dat betekenen dat ze werd buitengesloten van alles wat met de Edholms te maken had.

Nog één dag, dacht ze. Eén dag kan ik nog wel wachten voor ik vertel hoe het zit.

‘Oké,’ zei ze.

‘Ik moet ophangen, Annie. Word snel weer beter. We hebben je hard nodig,’ zei Claes, en hij hing op.

Annie startte de auto en reed de dorpsweg op. Toen ze het huis van Gunnar Edholm passeerde, zag ze twee busjes op de oprit staan. Vermoedelijk Forensische Opsporing, die het huis doorzocht.

In plaats van naar huis te rijden, reed ze door naar Saltviken. Toen ze Gunnar Edholms huisje naderde, zag ze het blauw-witte afzetlint van de politie. Bij de garage stond een politiewagen. De deur van Edholms schuurtje stond open. Tegen het schuurtje stond een buitenboordmotor.

Annie parkeerde de auto en zette de motor af. Een agent in uniform kwam het schuurtje uit. Jens Fredriksson. Ze had er geen moment bij stilgestaan dat hij hier zou kunnen zijn.

Ze zette zich schrap en stapte uit. Jens kwam met opgestoken handen naar haar toe.

‘Zie je het afzetlint niet? Dit is een plaats delict,’ zei hij. ‘Wat heb jij hier te zoeken?’

Annie slikte. Wat moest ze zeggen? Ze wist het zelf niet eens, ze wist alleen dat ze het met eigen ogen wilde zien, maar misschien dacht Jens dat ze op zoek was naar hem?

‘Ik ken Gunnar Edholm,’ begon ze. ‘Hij kan gewoon niet…’ Ze viel stil, kon de juiste woorden niet vinden.

‘Als je wist wat ik hier heb aangetroffen, zou je daar zo zeker niet van zijn,’ zei Jens. ‘Die Edholm is niet zuiver op de graat, zoveel kan ik je wel vertellen.’

Annie deed haar mond open om tegen hem in te gaan, maar bedacht zich. Daar was die grijns weer.

Je bent een stout meisje.

Zonder iets te zeggen stapte ze weer in haar auto.

‘Wacht,’ hoorde ze Jens zeggen.

Hij was nu nog maar een paar meter van haar verwijderd.

‘Wat was dat nou, laatst?’ vroeg hij. ‘Bij mij thuis, bedoel ik. Is er iets gebeurd tussen ons? Ik weet nog dat we elkaar tegenkwamen bij Kramm, en dat je met me mee bent gegaan, maar de rest is nogal… wazig. Ik was niet helemaal helder, zoals je misschien wel hebt gemerkt. Maar we hebben niets ongepasts gedaan, toch?’

Annie zei niets, wist niet wat ze moest zeggen. Wat was er eigenlijk gebeurd? Was hij te ver gegaan, of had zij de verkeerde signalen afgegeven?

‘Ik heb door de vingers gezien dat je met drank op achter het stuur zat,’ vervolgde Fredriksson. ‘En toen was ik dronken en, laten we zeggen, een beetje onbezonnen. Staan we quitte? Ik heb een vriendin, weet je. Ik wil niet dat ze allerlei valse geruchten te horen krijgt.’

Hij keek Annie uitdrukkingsloos aan.

Gewoon weggaan, Annie. Start de auto en rij weg.

Ze draaide de weg op, met gloeiende wangen. Verdomme, dacht ze. Hij mocht het dan tot politieagent hebben geschopt, Jens Fredriksson was een ontzettende klootzak geworden.

43

Gunnar kwam overeind. In zijn cel was het schemerig. Hij krabde aan zijn kin, aan zijn hoofd. Hij had een droge mond. Geen snus. Geen drank. Hij moest plassen, maar kon zich er niet toe zetten op te staan.

Hij keek door het getraliede raam naar buiten. Hij had geen oog dichtgedaan, en nu werd het al licht. Hoe zou het met zijn jongen gaan? Waarom hoorde hij niets? Een bewaarder had het luikje even opengedaan en naar binnen gekeken, maar niets gezegd. Hij had wel een maaltijd gekregen. Geen tv, geen radio, niets ter afleiding. Hij was volledig afgesneden van de buitenwereld. Bellen mocht hij ook niet. Arme Joel. Werd er voor hem gezorgd? Had hij eten gekregen? Wat een puinhoop. Hoe moest dat met zijn kinderen, als hij hier niet wegkwam?

Hij kroop tegen de muur en trok de deken om zich heen. Hoe had het in godsnaam zover kunnen komen? Die arme griet. En Sven en Lillemor. Godallemachtig. Ze was dood. Levenslang zou hij krijgen.

‘Kerstin,’ prevelde hij voor zich uit in het donker.

Koude rillingen liepen over zijn lijf. Hij werd gek van de jeuk op zijn armen en in zijn hals. Zijn huid was klam. Hij meende iemand te horen fluisteren. Stond er iemand in de hoek? Een meisje, met lang haar. Ze stak haar armen naar hem uit. Haar huid. Als rubberen bubbels.

Hij deed zijn ogen dicht, maar het beeld liet hem niet los. Ik wil dood, dacht hij. Laat me gewoon doodgaan.

Er klonk gerammel aan de deur en een bewaarder kwam binnen. Gunnar kreeg te horen dat hij zich moest aankleden voor verhoor.

Een rottig hok was het. Geen ramen, geen lucht. Nording was er, en die melkmuil van een advocaat. Gunnars oksels waren nat van het zweet. Wat had hij een behoefte aan een borrel, een stevige.

Hans Nording zette het opnameapparaat aan en schraapte zijn keel.

‘Goed. Laten we nog een keer bij het begin beginnen, Edholm.’

Gunnar balde zijn vuisten. Zo gingen ze te werk. Dezelfde vragen, steeds opnieuw. Die klootzak probeerde hem murw te krijgen. Zodat hij zich versprak. Een verkeerd antwoord gaf.

‘Ik wil eerst mijn kinderen spreken.’

‘Dat kan wachten. We hebben een stoffelijk overschot in je auto gevonden. Je kunt maar beter meewerken.’

Nording schoof het opnameapparaat een stukje dichterbij. Gunnar veegde zijn voorhoofd af.

‘Ik ging naar het huisje om te vissen met m’n zoon.’

‘En toen?’

‘Toen zag ik haar.’

‘Waar precies?’

‘In het water, dat heb ik toch gezegd.’

‘En toen heb je haar eruit gehaald?’

‘Ja.’

‘Waarom heb je het lichaam verplaatst? Waarom heb je de politie niet gebeld?’

‘Ik wilde niet dat mijn zoon haar zou zien.’

‘Waar was Joel op dat moment?’

Gunnar klemde zijn kaken op elkaar.

‘Ik had hem naar de schuur gestuurd om de visspullen op te bergen.’

En toen deed ik de haak op de deur zodat hij er niet uit kon. Ik heb hem opgesloten. Als een dier.

‘Oké.’ Nording maakte een aantekening. ‘Dus je hebt haar in je auto gelegd, en toen ben je weggereden?’

‘Ja… ik was aan het rijden, toen stak die verrekte eland de weg over, en de rest weet je.’

Nording stond op en begon heen en weer te lopen. ‘Waarom verplaatst iemand een lijk, Edholm?’

Gunnar deed zijn ogen dicht. Je doet wat je moet doen, dacht hij. Maar wanneer was die griet verdwenen?

‘Waar wilde je haar naartoe brengen?’ vroeg Nording.

Gunnar keek op.

‘Weet ik veel,’ mompelde hij. ‘Ik was in paniek.’

‘Zijn er getuigen van dit alles?’

‘Natuurlijk niet.’

‘Alleen jullie tweeën waren er?’

Gunnar knikte. ‘Wie had er verder nog kunnen zijn?’

Nording sloeg zijn armen over elkaar.

‘Denk je soms dat we niet weten wat er in de dorpen in de buurt gebeurt? Jullie stropen erop los en houden elkaar de hand boven het hoofd.’

Gunnar krabde in zijn hals. De jeuk was niet te harden.

‘Kom op! Waarom zou ik in vredesnaam een kind vermoorden?’

Nording ging weer zitten, plantte de punt van zijn pen in zijn blocnote en keek hem wantrouwig aan met zijn grijsblauwe diendersogen.

‘Je snapt toch wel dat het nogal merkwaardig klinkt? Waarom vertel je niet gewoon hoe het zit? Denk aan je kinderen. Denk aan de familie Bergsten. Je kent Sven en Lillemor, toch? Jullie zijn praktisch buren.’

‘Ik heb niemand vermoord. Ze lag daar gewoon. Hoe vaak moet ik het nog zeggen?’

Nording keek naar de observatiespiegel, en Gunnar wist wel waarom. Daarachter zat iemand naar hen te kijken, te luisteren. Nording schoof zijn stoel naar achteren en zette zijn bril op zijn hoofd.

‘Goed dan, Edholm. Leg mij eens uit wat er precies is gebeurd.’

Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Ik heb alles al gezegd. Meer weet ik niet.’

Nording stond weer op en liep een rondje door de kamer. Toen bleef hij met zijn armen over elkaar naast Gunnar staan.

‘Je bent weduwnaar, toch?’ vroeg hij. ‘Lang geen vrouw meer gehad?’

‘Wat heeft dat ermee te maken?’

‘Saga Bergsten was een bijzonder mooi meisje, een jonge vrouw, zou je zelfs kunnen zeggen. Wond ze je op, Edholm? Je waagde een poging, maar ze wilde niet? Was je misschien iets te hardhandig? Is het zo gegaan?’

‘Hou je kop, je bent ziek!’

Gunnar sprong op, maar de twee agenten grepen hem beet en hielden zijn armen achter zijn rug.

‘Laat me los!’ brulde Gunnar.

Dat zouden ze doen, zei Nording, als Gunnar zich koest hield.

Onwillig ging hij zitten.

‘Oké,’ zei Nording, en hij boog zich voorover. ‘Ik vraag voorlopige hechtenis aan, Edholm. Weet je heel zeker dat je verder niets te vertellen hebt?’

Gunnar keek naar het tafelblad. Niet toegeven, dacht hij. Op dit moment denken ze dat jij het was, en niemand anders. Niemand weet wat Joel heeft gezegd. Kon hij zijn zoon maar even spreken. Zijn verklaring horen. Hem horen zeggen dat het allemaal een misverstand was.

‘Geen commentaar,’ zei hij.

44

Gunnar knipperde met zijn ogen tegen het felle tl-licht in de verhoorkamer. Het was pas acht uur in de ochtend.

Het was inmiddels dinsdag. Die middag zou worden besloten of hij in voorlopige hechtenis werd genomen, maar de politie wilde hem eerst nog even spreken, kreeg hij te horen.

De advocaat was er ook. Hij zou zorgen dat alles volgens de wet verliep, zei hij. Gunnar hoefde zich alleen maar te gedragen. Gunnar wierp hem een boze blik toe. Wat deed die advocaat hier eigenlijk? Waarschijnlijk zat hij gewoon zijn tijd uit, om vervolgens een gepeperde rekening te kunnen sturen.

Gunnar wreef in zijn ogen. Hij was hondsmoe. De hele vorige dag en nacht had hij zitten piekeren, geprobeerd te bedenken wat er met die griet was gebeurd. Hij had zijn ogen niet dicht durven doen, want telkens als hij dat deed, zag hij haar gehavende gezicht weer voor zich. Tegen de ochtend was hij toch even in slaap gevallen, van pure uitputting, maar nu meende hij in elk geval te weten hoe het zat. Iets anders mocht gewoon niet waar zijn.

‘Ik denk dat ik weet wat er is gebeurd,’ zei Gunnar toen Nording de verhoorkamer binnenkwam.

Nording zette het opnameapparaat aan en gebaarde dat Gunnar van wal kon steken.

‘Die griet is op de zaterdag voor Pasen verdwenen,’ begon Gunnar. ‘Toen lag er nog ijs in de baai, want we hebben daar nog zitten vissen, mijn jongen en ik. Elke winter maken we een wak. Ik denk dat ze daarin is gevallen. Kerstin, mijn vrouw, zeurde altijd dat ik het moest markeren, maar dat schoot er altijd bij in. Als dat een misdaad is, dan beken ik.’

‘Dus ze was helemaal alleen bij jullie huisje? Wat had ze daar te zoeken?’

‘Geen idee.’

Nording keek hem grimmig aan.

‘Je hebt gezegd dat Joel niets heeft gezien, Edholm. Dat je alleen was toen je haar vond aan de waterkant. Dat Joel in de schuur was toen je haar naar de auto droeg. Nietwaar?’

Haar haar. De blonde strengen die loslieten en op de grond vielen toen hij haar optilde.

‘Hm-m.’

‘Daar blijf je bij?’

Gunnar hoestte. ‘Ja.’

‘Oké,’ zei Nording. ‘Want het zit namelijk zo dat maatschappelijk werk me daarnet heeft gebeld,’ voegde hij er langzaam aan toe. ‘Je zoon heeft iets gezegd over een zeemeermin. Dat het niet zijn schuld was. Wat bedoelt hij daarmee?’

Godverdomme nog aan toe.

‘Nou, Edholm? Heb je tegen me gelogen?’

‘Nee, echt niet,’ sputterde Gunnar.

‘Ik begrijp het al,’ ging Nording verder. ‘Joel heeft het meisje vermoord, niet jij. Daarom wilde je het lichaam niet op jullie terrein hebben.’

Gunnar stond zo bruusk op dat zijn stoel omviel.

‘Nee, verdomme. Kappen nou. We hebben het niet gedaan. Waarom wil dat er niet bij je in?’ brulde Gunnar.

Nording stak zijn handen omhoog.

‘Rustig, Edholm. Ga zitten.’

Gunnar gehoorzaamde. Hij probeerde door zijn neus te ademen, met diepe teugen. Hij schonk zijn halflege bekertje water vol, maar dronk er niet van. Hij had iets sterkers nodig.

Nording schoof zijn bril op zijn hoofd en wachtte.

‘Ik begrijp dat je hem in bescherming wilt nemen,’ zei hij, ‘maar die jongen is nog geen vijftien. Hij is nog niet aansprakelijk. Je kunt gerust vertellen hoe het zit.’

Zijn hoofd tolde. Het zweet liep in straaltjes over zijn rug en zijn keel werd dichtgesnoerd. Het was niet de bedoeling, papa.

‘Nou, Edholm?’

Gunnar hoestte even.

‘Er is niets te vertellen,’ mompelde hij.

Nording stond op.

‘Dat geloof ik niet. Maar ik zal je wat tijd geven om na te denken. Ik ga even weg,’ zei hij, ‘en als ik terugkom, verwacht ik dat je alles vertelt. Wil je iets drinken? Koffie?’

Gunnar schudde zijn hoofd.

Nording verliet de kamer. Die melkmuil van een advocaat zei iets, maar Gunnar zag alleen zijn mond die bewoog.

Na een schijnbare eeuwigheid kwam Nording terug.

‘Goed.’

Nording pakte zijn telefoon. ‘Laat Joel Edholm maar komen,’ zei hij, en hij liep weer naar de deur.

Gunnars maag draaide zich om.

‘Wacht,’ riep hij. ‘Joel kan niet overweg met mensen die hij niet kent. Dan wordt hij bang.’

‘Dat komt wel goed. Bij verhoor van minderjarigen is er altijd een maatschappelijk werker aanwezig.’

‘Annie,’ riep Gunnar tegen Nordings rug. ‘Bel Annie Ljung. Haar kent hij.’

De deur viel dicht. Gunnar liet zich op zijn stoel vallen en sloeg zijn handen voor zijn gezicht.

*

Annie wachtte tot al haar collega’s er waren. Toen pas nam ze plaats aan de vergadertafel.

‘Annie, fijn dat je er weer bent. Hoe voel je je?’ vroeg Claes.

‘Prima, hoor. Het was maar een migraineaanval.’ Ze schonk hem een kort glimlachje.

De bespreking begon en Annie meed elk oogcontact met haar collega’s. Ze deed alsof ze ijverig aantekeningen maakte, en nam geen deel aan de discussie over Gunnar Edholms kinderen en wat er met hen zou gebeuren als Gunnar vervolgd werd. Als hun tante de voogdij wilde hebben, was ze dan een geschikte kandidaat?

Áls Gunnar Edholm vervolgd wordt, ja, dacht Annie. Misschien was er niet genoeg bewijs en kwam hij op vrije voeten. Dan kon hij weer naar huis. Verdacht, beschuldigd, maar vrij. Misschien schuldig, maar niet veroordeeld.

Zouden ze ooit te weten komen wat er was gebeurd?

Als er geen sprake is van een ongeluk, als iemand een ander moedwillig om het leven brengt, is er gewoonlijk een motief. Welk motief kon Gunnar Edholm hebben? Voor zover Annie wist was er geen onmin tussen de beide families. Waarom zou Gunnar Saga opzettelijk iets hebben willen aandoen?

Er klopt iets niet, dacht ze. Edholm zou Saga nooit iets aandoen. Maar waarom lag ze dan in zijn auto? Als hij het lichaam wilde verplaatsen, wat niemand vrijwillig zou doen, moest hij daar een goede reden voor hebben. Maar welke?

Misschien nam hij iemand anders in bescherming. Zijn kinderen, bijvoorbeeld. Maar dat zou betekenen dat Joel of Katarina iets met Saga’s dood te maken had. De meisjes waren geen vriendinnen, maar ze hadden ook geen ruzie. Als er tussen de meisjes een soort rivaliteit of jaloezie bestond, had iemand dat toch wel geweten?

‘Annie?’

Ze keek op en zag dat alle blikken op haar gericht waren.

‘Sorry, wat zeiden jullie?’

Claes zette zijn bril af.

‘Ik vroeg hoe het met jouw zaken gaat. Kun je er nog een paar bij nemen?’

Haar telefoon trilde in haar zak. Ze pakte hem en keek. Een geheim nummer.

‘Sorry, ik moet deze even opnemen,’ zei ze, en ze stond op.

45

De felle lentezon scheen op de ongelapte ramen van het politiebureau. Annie meldde zich bij de receptie en werd gevraagd plaats te nemen. Ze was de enige in de wachtruimte.

Schaam je je niet, fluisterde een stemmetje in haar hoofd. Ze had de waarheid moeten zeggen toen Hans Nording haar had gevraagd aanwezig te zijn bij het verhoor. Dat ze de Edholms kende, en dat ze familie was van het dode meisje. Dat ze zo ongeschikt was als maar kon en zich verre moest houden van alles wat met Saga Bergsten te maken had. Maar ze had toegestemd, omdat Nording zei dat het op uitdrukkelijk verzoek was.

Ze was zomaar de deur uit gelopen, zonder de anderen op haar werk te zeggen waarheen. Ze zou wel de nodige vragen krijgen als ze terug was, en dan moest ze met een geloofwaardig verhaal komen.

Er ging een deur open, en een in het blauw geklede vrouw zei Annies naam. Annie stond op en werd naar een spaarzaam ingerichte verhoorkamer geleid. Een tafel, vier stoelen. Een camera in de hoek. Omdat Joel Edholm jonger dan vijftien was, werd het verhoor gefilmd, zodat Joel daarna niet hoefde te getuigen in een eventuele rechtszaak.

Nording gaf haar een hand.

‘Fijn dat je kon komen.’ Hij gebaarde dat ze plaats kon nemen.

Op tafel stonden een kan water en bruine plastic bekertjes.

‘Water?’

‘Graag.’

Nording schonk een bekertje vol, en toen Annie een slok nam, merkte ze dat haar hand trilde.

‘Volgens Gunnar Edholm kennen jullie elkaar, klopt dat?’ vroeg Nording, en hij zette zijn bril op zijn hoofd.

‘We wonen in hetzelfde dorp, maar ik ken de Edholms eigenlijk niet zo goed. Ik ben jaren geleden naar Stockholm verhuisd.’

Tot dusver hield ze zich aan de waarheid, en dat ze in hetzelfde dorp woonden hoefde nog niets te betekenen. Het was een stuk erger dat ze familie van Saga Bergsten was.

Nording krabde aan zijn hoofd.

‘Het is niet optimaal dat je de Edholms kent. Ik laat je toe bij het verhoor, maar alleen om te luisteren. Je mag noteren wat nodig is om zijn zorgbehoefte vast te stellen, maar ik wil niet dat je actief aan het verhoor deelneemt. Dat zul je vast wel begrijpen, toch?’

Annie knikte.

‘Ik ben hier om vast te stellen wat Joel Edholm nodig heeft,’ zei ze met zo vast mogelijke stem.

Nording keek haar bedachtzaam aan.

‘Heb je nog bijzonderheden te melden over de familie Edholm?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Ik heb de kinderen maar heel kort ontmoet. Hun moeder is een paar jaar geleden overleden aan kanker. En Edholm zelf drinkt nogal stevig.’

‘Weet je iets over hun relatie met de familie Bergsten?’

‘Gunnar was vroeger postbode. Iedereen weet wie hij is. En de Edholms zijn klant in Bergstens winkel, neem ik aan.’

‘Is er misschien nog een andere link tussen hen, weet je dat? Zijn ze bijvoorbeeld verwikkeld in een conflict?’

‘Niet dat ik weet. Het is allemaal volkomen bizar.’

Er werd op de deur geklopt, en Joel Edholm kwam binnen samen met Sara Emilsson. Achter hen kwam nog een vrouw binnen, in een blazer en met een aktetas, die zich voorstelde als Joel Edholms raadsvrouw.

De raadsvrouw ging zitten en haalde enkele documenten tevoorschijn, maar Joel bleef in de deuropening staan.

‘Waar is Gunnar?’ vroeg hij.

‘Hij mag er helaas niet bij zijn. Maar Annie is er wel, en haar ken je wel, toch? Is dat goed?’

Joel wierp Annie een schichtige blik toe, maar zei niets.

‘Ga maar zitten, Joel,’ zei Nording, en hij trok een stoel uit. Toen liep hij naar de camera en drukte op een knop. Een rood lampje lichtte op.

Joel trok aan zijn trui en zette zijn pet recht voor hij ging zitten.

‘Het is 13.30 uur, dinsdag 21 april. We starten het verhoor van Joel Edholm.’

Nording ging recht tegenover Joel zitten en plaatste zijn vingertoppen tegen elkaar.

‘Wil je alsjeblieft je pet even afzetten?’

‘Nee.’

‘Het is fijn elkaar te kunnen aankijken als je met elkaar praat.’

Joel staarde koppig naar het tafelblad. Toen stak hij zijn hand uit naar de stapel bekertjes en zette die op een rij, dwars over tafel.

‘Begrijp je waarom je hier bent?’ vroeg Nording.

Joel schudde zijn hoofd.

‘Je bent hier omdat we je een paar vragen willen stellen over wat er eergisteren is gebeurd bij jullie huisje. Wil je wat water?’

Weer schudde Joel zijn hoofd.

Nording klikte met zijn pen.

‘Oké, Joel. Ik wil het graag over zondag hebben. Wat deed je die dag?’

‘Ik mag niks zeggen van papa.’

Annie zag dat Joel met zijn vingers begon te trommelen. Van pink naar wijsvinger, steeds opnieuw.

‘Maar ik ben van de politie, tegen mij kun je het wel zeggen.’

Joel snoof.

‘Papa heeft een hekel aan de politie.’

‘Oké. Een paar vragen maar, het duurt niet lang. Is dat goed?’

Joel knikte.

‘Mooi zo. Laten we beginnen. Je was in Saltviken met papa aan het vissen, klopt dat?’

Wederom een kort knikje als antwoord.

‘We gingen met de boot het water op. We zouden vissen.’

‘Weet je nog hoe laat het was?’

Geen antwoord.

‘Vingen jullie wat?’

‘Nee.’

‘Wat gebeurde er toen?’

‘Toen zagen we een zeemeermin.’

‘Waar?’

‘In het water natuurlijk.’

Nording maakte een aantekening.

‘Dus Gunnar zei tegen jou dat het een zeemeermin was?’

‘Ja. Maar dat was gelogen,’ zei Joel met een opstandig gezicht. ‘Hij dacht dat ik het niet doorhad.’

‘Hoe bedoel je?’ Nording schreef weer iets op.

‘Ze had geen vissenstaart. Zeemeerminnen hebben geen mensenbenen, ze hebben een staart. Als een vis. Maar ze had benen, dat zag ik.’

Joel begon weer op tafel te trommelen.

‘Het was Saga,’ zei hij.

‘Saga Bergsten?’

‘Ja.’

‘Ken je haar?’

‘Ze zit bij m’n zus in de klas.’

Annie dacht aan het gesprek dat ze in de auto met Joel had gehad, toen ze hem een lift had gegeven. Toen had hij Saga genoemd. Wat had hij ook alweer gezegd? Dat ze zouden trouwen?

‘Wanneer heb je haar voor het laatst gezien?’

Joel haalde zijn schouders op.

‘Weet je hoe ze in het water is beland, Joel?’ vroeg Nording door.

Joel begon met zijn bovenlichaam te wiegen, heen en weer.

‘Het was niet mijn schuld.’

‘Dat beweert ook niemand. Maar weet je nog wat papa en jij deden, de dag voor jullie naar het huisje gingen om te vissen?’

Joel schudde zijn hoofd.

‘Oké. En met Pasen, weet je nog of jullie iets bijzonders deden, of waren jullie gewoon thuis?’

Joel haalde zijn schouders op.

‘Waren jullie zaterdagavond thuis?’

Joel mompelde iets onverstaanbaars.

Nording vroeg hem het te herhalen.

‘Papa was dronken,’ zei Joel, en daarachteraan: ‘Het was niet mijn schuld.’

Toen sloeg hij zichzelf met vlakke hand een paar keer tegen zijn slapen, steeds harder.

De raadsvrouw stak haar hand op.

‘Dat lijkt me wel genoeg voor vandaag.’

‘Goed.’ Nording legde zijn blocnote neer en stond op. ‘Misschien moeten we Joel nog een paar keer spreken, maar dit was het voor nu.’

Hij stak zijn hand uit, die Joel negeerde. De jongen liep naar de korte wand en streek met zijn wijsvinger over het motief van het behang.

‘Machinegeweren,’ zei hij.

‘Sorry?’ Nording keek vragend naar Joel, die naar de wand wees.

‘Machinegeweren. Het zijn machinegeweren.’

Nording tuurde door zijn wimpers. Toen moest hij lachen.

‘Nee joh, het zijn flamingo’s. Vogels.’

‘Machinegeweren,’ zei Joel resoluut, en hij liep achter de raadsvrouw aan de kamer uit.

Nording deed de deur achter hen dicht en slaakte een diepe zucht.

‘Tja,’ zei hij.

‘Denk je dat hij de waarheid spreekt?’

‘Ja. Hij lijkt me kinderlijk eerlijk. Dat, of hij is een rasechte psychopaat en de beste leugenaar die ik ooit heb ontmoet. Ik denk dat ze haar inderdaad in het water hebben gevonden, zoals Joel zei,’ vervolgde hij. ‘We moeten het sectierapport maar afwachten.’

‘Maar waarom dan al die moeite om het lichaam te verplaatsen?’ vroeg Annie. ‘Waarom heeft hij niet gewoon de politie gebeld? Wilde hij iets anders verdoezelen?’

‘Zoals wat?’

‘Een ongeluk, bijvoorbeeld.’

Nording keek haar aan.

‘Ga door.’

Annie aarzelde. Rustig aan.

‘Het is algemeen bekend dat Gunnar Edholm een alcoholprobleem heeft. Stel dat hij dronken achter het stuur zit. Hij rijdt Saga aan en ze raakt zo ernstig gewond dat ze sterft. Hij raakt in paniek en besluit het lichaam te dumpen. Hij brengt haar naar het huisje, waar hij een wak heeft gemaakt. Hij denkt dat de stroming haar wel naar zee zal voeren, maar in plaats daarvan komt ze op dezelfde plek weer boven water, en tot overmaat van ramp is Joel daar getuige van. Daarom legt Gunnar haar in zijn auto om haar te verplaatsen, maar dan raakt hij van de weg af en…’

‘Daar had ik ook al aan gedacht,’ zei Nording, ‘maar zo’n aanrijding veroorzaakt ernstig letsel, en daar zijn geen sporen van. Nou ja, binnenkort krijgen we het voorlopige rapport, we zullen wel zien wat daarin staat.’

Annie stopte haar notitieboekje in haar tas en stond op. Vanuit haar ooghoek zag ze dat Nording naar de wand liep.

‘Krijg nou wat,’ riep hij uit, en hij draaide zich om. ‘Die knul had gelijk, het zijn geweerlopen!’

46

De volgende ochtend werd Annie al rond zes uur wakker van de regen die tegen de ruiten kletterde. Ze was moe alsof ze helemaal niet had geslapen. Na haar werk was ze naar Sven en Lillemor gegaan, waar ze de hele avond was gebleven. Ze had gekookt en geluisterd naar hun gepieker over wat er gebeurd zou kunnen zijn.

Ze had maar met moeite haar mond kunnen houden over het verhoor van Joel Edholm. Het was zwaar om die informatie voor zich te houden. Maar wat kon ze in de huidige situatie eigenlijk zeggen? Er was niets nieuws boven tafel gekomen. Joel had gezegd dat ze het meisje in het water hadden gevonden. Een zeemeermin. Was Gunnar toen zo in paniek geraakt dat hij haar lichaam daar weg wilde hebben? Was dat denkbaar? De politie leek die verklaring ook niet te slikken. Had Joel haar iets aangedaan? Was dat wat de politie dacht?

Opnieuw in slaap vallen kon ze wel vergeten. Ze liep de trap af, ging op de bank zitten en zette de tv aan. Ze las de teletekstberichten, en daar stond het:

MAN IN VOORLOPIGE HECHTENIS OP VERDENKING VAN MOORD

De eerder aangehouden inwoner van de gemeente Kramfors werd gisteren in voorlopige hechtenis genomen, op verdenking van moord op de zeventienjarige Saga Bergsten uit Lockne. Daartoe besloot de rechtbank in Härnösand. De advocaat van de verdachte, Pontus Svenning, laat weten dat zijn cliënt iedere betrokkenheid ontkent. De officier van justitie heeft nu een week om met bewijs te komen. Als dat niet lukt, gaat de verdachte vrijuit.

Annie zuchtte. Het wachten. De onzekerheid. En wat als Gunnar Edholm dan toch schuldig was? Wat voor akelig verhaal zouden ze dan te horen krijgen?

Laat het alsjeblieft een ongeluk zijn, dacht ze. Laat het vlug voorbij zijn. Sven en Lillemor hadden recht op de waarheid, hoe onverteerbaar die ook was.

Het ging harder regenen, de druppels hamerden als hagel tegen de ruiten. Annie liep naar de keuken om iets te eten voor het tijd was om naar haar werk te gaan.

*

Gunnar staarde naar het plafond. De uren kropen voort, de hele dag ging voorbij zonder dat hij iets hoorde. Wat hadden ze bij hem thuis allemaal weten te vinden? En bij het huisje? Zijn verstopplekken, hadden ze die ontdekt?

Sorry, papa.

Wat bedoelde die jongen daar in godsnaam mee? Wat had hij tijdens het verhoor verteld? Waarom mocht Gunnar niets weten? Hoe ging het nu met Joel? Was hij bang? En Katta?

Wat had hij hun aangedaan? Politieverhoren en de hele flikkerse bende.

Idioot die je bent, dacht hij. Het was allemaal nooit gebeurd als hij haar had laten liggen. Als hij gewoon met Joel naar huis was gegaan en de politie had gebeld.

Tegen drieën klonk er eindelijk gerammel bij de deur en kwam een bewaarder hem halen.

Hij werd naar een kleine kamer gebracht. Daar wachtte Hans Nording, samen met een andere agent. En het advocatenjong.

Nording wachtte tot Gunnar zat. Toen pinde hij hem vast met zijn blik.

‘Vandaag hebben we het een en ander te bespreken. Om te beginnen wil ik dat je vertelt wat je de zaterdag voor Pasen hebt gedaan, Edholm.’

De zaterdag voor Pasen. Toen was hij thuis geweest. Katta had over het eten geklaagd. Hij had op de bank gelegen, zoals gewoonlijk. Was daar in slaap gevallen. En Joel, waar was hij geweest? Hij zou toch niet…

‘Zat je misschien weer dronken achter het stuur?’ vroeg Nording toen Gunnar niet reageerde. ‘Heb je haar toen misschien in het donker aangereden?’

Gunnar staarde hem aan. Daar was het. Rijden onder invloed. Die ene keer. Het was te verwachten dat ze zijn hele doopceel zouden lichten.

‘Rijden onder invloed is ernstig genoeg,’ ging Nording verder. ‘Maar moord, dat is andere koek. Snap je, Edholm? Dan ben je je kinderen voorgoed kwijt. Maar als het een ongeluk was…’

‘Ik heb niemand aangereden,’ brieste Gunnar. ‘Ik was thuis, oké? Ik heb haar niets aangedaan, waarom willen jullie dat niet geloven?’

Nording ging zitten.

‘Goed. We laten het even rusten. De huiszoeking is afgerond. We hebben je huis en je zomerhuisje in Saltviken doorzocht, en je hebt heel wat uit te leggen.’

Nording legde een paar foto’s op tafel. Verdomme, dacht Gunnar. Nu was hij erbij. Natuurlijk hadden ze alles gevonden.

Hij wist niet of hij moest lachen of huilen. Al die liters die nu door de politie in beslag waren genomen, alle uren die hij eraan had besteed. Maar alleen de drank, realiseerde hij zich. Geen gestolen spullen. Die achterbakse klootzak, dacht Gunnar. Shit.

Maar het betekende wel dat Gunnar niet aangeklaagd zou worden voor heling. En op illegaal stoken stond toch alleen een boete? Hij moest zich alleen nog uit deze puinhoop zien te redden.

Gunnar streek over zijn baard.

‘Oké,’ zei hij. ‘Ik zal alles vertellen. Ik heb het lichaam verplaatst omdat ik niet wilde dat jullie de drank zouden vinden. Wat dat betreft ben ik schuldig, maar ik heb niemand vermoord.’

‘Aan je woord alleen hebben we niet genoeg, Edholm. Je moet aantonen hoe je het hebt gedaan. We nemen je mee naar het huisje, dan mag je precies laten zien wat je deed toen je haar had gevonden.’

Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Geen denken aan,’ zei hij. ‘Dat kan ik niet. Moet het echt?’

Nording gaf een knikje.

‘Ja. Je hebt geen keus, Edholm.’

47

Toen Hans Nording vrijdagochtend belde om te vragen of ze naar het politiebureau wilden komen, wist Sven niet of het dag of nacht was. De dagen en uren verstreken in een waas, als één lange marteling, terwijl Lillemor en hij thuis ronddoolden als geesten.

Toen ze uitstapten voor het politiebureau, voelde Sven zijn slapen kloppen en zijn hemd plakken aan zijn rug. Hij had een vlijmende pijn in zijn borst, maar dat kon hem niet schelen. Een hartinfarct zou haast een bevrijding zijn.

Nording haalde hen op bij de receptie en bracht hen naar een kamer, waar Sara Emilsson al wachtte. Ze stond op en stak haar hand uit. Svens keel werd dichtgesnoerd.

Op tafel stonden een karaf water en een paar bekertjes. Er lag ook een stapel papier.

Nording vouwde zijn handen voor zich op tafel.

‘Het voorlopige sectierapport is binnen,’ zei hij.

Sven kneep in Lillemors hand.

Nording zette zijn bril op en las voor.

‘Naar alle waarschijnlijkheid is Saga door verdrinking om het leven gekomen. Het water in haar longen was hetzelfde als het water in Saltviken. Ze had enkele blauwe plekken in haar hals en op haar armen, die we nog niet hebben kunnen verklaren, maar alles wijst erop dat ze is gestorven op de dag dat ze verdween en sindsdien in het water heeft gelegen. Vooralsnog zijn er geen tekenen van een misdrijf.’

Nording werd stil. Zijn woorden weergalmden in Svens hoofd. Verdronken. Water.

Hij stak zijn hand op.

‘Maar wat heeft Gunnar Edholm met haar gedaan? Hoe is ze in zijn auto terechtgekomen?’

Nording knipperde met zijn ogen.

‘Ja, we weten dat hij het was,’ zei Sven.

‘De verdachte heeft een verklaring voor de gebeurtenissen kunnen geven. Hij wordt vandaag vrijgelaten, maar blijft onderdeel van het onderzoek.’

Sven hapte naar lucht. Hij hoorde Lillemor vechten tegen de tranen.

‘Wat? Ze lag in zijn auto, wat hebben jullie nog meer nodig?’

Hij keek Nording verbijsterd aan.

‘Hij liegt! Zo’n zuiplap geloven jullie toch zeker niet? En die blauwe plekken waar je het over had, in Saga’s hals?’

‘Daar hebben we helaas geen verklaring voor.’

Lillemor pakte Sven bij zijn arm.

‘Haar ketting,’ zei ze.

‘Sorry?’ vroeg Nording.

‘Saga droeg een ketting om haar hals,’ verduidelijkte Sven. ‘Die willen we terug als jullie klaar zijn.’

Nording bladerde in zijn papieren.

‘Een halsketting? Hoe zag die eruit?’

‘Een zilveren medaillon, zo eentje die je open kunt maken. Met bloesemtakken erop. En haar initialen, S.B.’

‘Oké,’ zei Nording, en hij maakte een aantekening. ‘Ik zoek het uit. Ik begrijp dat dit een grote schok moet zijn,’ vervolgde hij, ‘maar de officier van justitie heeft geoordeeld dat we niet genoeg bewijs hebben om hem vast te houden. Volgens Edholm was er een wak, waar hij vaak met Joel ging vissen. Omdat jullie dochter laat in de avond, toen het donker was, verdween, zou het kunnen dat ze het ijs op is gegaan en in het wak is gevallen. Een ongeluk, simpelweg.’

Sven schudde langzaam zijn hoofd. Misselijkheid kwam opzetten.

‘Dus je denkt dat ze midden in de nacht naar Saltviken is gegaan, het ijs op is gegaan en is verdronken? Een ongeluk?’

Nording schraapte zijn keel.

‘Het kan ook zelfverkozen zijn geweest. Er zijn aanwijzingen dat jullie dochter vóór haar verdwijning neerslachtig was.’

Sven voelde het bloed uit zijn gezicht wegtrekken. Dacht de politie dat Saga zichzelf had verdronken?

‘Saga was ons alles,’ zei hij. ‘Ze had geen enkele reden om niet meer te willen leven.’

‘Er is nog iets. Zal ik doorgaan, of willen jullie even pauzeren?’

Sven pakte Lillemors hand.

‘Ga door,’ zei hij.

‘Uit de sectie is gebleken dat jullie dochter in verwachting was.’

48

‘Wát zeg je?’ riep Sven uit.

Nording keek hem ernstig aan.

‘De foetus was naar schatting tien weken oud. We hebben het DNA vergeleken met dat van Edholm, maar er was geen match.’

Svens maag draaide zich om. Het idee dat Saga… dat Gunnar Edholm… dat ze… nee.

‘We hebben nog niemand op de radar als mogelijke vader, en dus nog niemand om DNA bij af te nemen. Ik begrijp dat dit moeilijk is, maar… hebben jullie enig idee wie het kan zijn?’

‘Maar Saga heeft nooit…’ stamelde Sven. ‘Ze had geen vriendje!’

‘Dat zeggen jullie de hele tijd al, maar nu is er duidelijk bewijs dat ze op z’n minst een seksuele relatie met iemand had. Had ze misschien een vriendje buiten jullie medeweten om?’

‘Nee, dat zou ze hebben verteld,’ zei Lillemor. ‘Ze vertelde ons altijd alles. Toch, Sven?’

‘Uiteraard zullen we haar vrienden, leraren en de overige werknemers van de school verhoren, in de hoop op tips wie de vader kan zijn geweest. Als jullie iets te binnen schiet, neem dan direct contact met mij op.’

Sven knikte.

‘En Sven… ik moet je nog iets vragen.’

Nording legde iets op tafel. Sven keek naar het voorwerp, en naar Nordings handen, die een paar rubberen handschoenen pakten.

‘Mag ik vragen waarom dit nodig is?’

‘We moeten alle denkbare mogelijkheden uitsluiten.’

‘Mogelijkheden?’

Nordings ogen waren gapende leegtes.

‘De monsters die we afnemen worden vergeleken met het DNA van de foetus om erachter te komen wie de vader was.’

‘Maar goede god…’

Die kou in zijn borst weer. Zijn tong plakte aan zijn gehemelte.

De handschoen en het wattenstaafje. Het duurde maar een paar seconden, maar Sven moest bijna overgeven.

‘Kunnen we nu gaan?’ Sven stond zo haastig op dat zijn stoel omviel. Hij merkte het nauwelijks, pakte Lillemor bij de arm en vertrok.

*

Gunnar stond op straat met zijn autosleutel in zijn hand en knipperde met zijn ogen tegen het zonlicht. Hij staarde naar zijn auto. Om de een of andere reden had hij gedacht dat de politie die in beslag zou nemen. Dat hij hem nooit meer hoefde te zien. Hij kon deze auto onmogelijk houden. Het onderzoek had niet genoeg bewijs opgeleverd voor een aanklacht. Niet eens genoeg om te beweren dat hij iets met de dood van die griet te maken had. Maar omdat hij het lichaam had verplaatst, had hij een ander misdrijf begaan. Lijkschennis. Hij had niet te horen gekregen wanneer hij daarvoor zou worden aangeklaagd. In de tussentijd mocht hij naar huis.

Naar huis. Wat had hij daar nog? Katta wilde hem misschien niet eens zien. Joel zou nog een tijdje bij zijn tante blijven. Maatschappelijk werk wilde hen kennelijk eerst gezamenlijk spreken voor de jongen naar huis mocht.

Gunnar stapte in zijn auto en startte de motor. Keek in de achteruitkijkspiegel toen hij de weg op reed. Hij was vrij om te gaan, hadden ze gezegd, maar misschien was dat slechts bluf. Lieten ze hem gaan om te zien wat hij dan zou doen?

Toen hij het erf voor zijn huis op reed en de auto parkeerde, wilde hij dat hij had gewacht tot het donker was. Nu stonden de buren vast achter de gordijnen te gluren.

Aan de buitenkant leek alles bij het oude. De fietsen tegen het voorportaal, de kruiwagen naast de garage. Een flard afzetlint wapperde in de wind. Gunnar haalde twee keer diep adem voor hij uitstapte en naar de voordeur snelde.

Binnen was het leeg en stil. Zijn zus was langs geweest en had de post in een nette stapel op de keukentafel gelegd. Gunnar zuchtte diep en opende de koelkast.

Alleen een halflege fles cola. Gunnar pakte het grootste glas dat hij kon vinden en deed het gootsteenkastje open. Schoof de vuilnisemmer opzij. Niets. Groef in de zak met lege conservenblikken. Ook niets. Hadden ze alle flessen gevonden?

De voorraadkast. Hij stak zijn hand achter een pak griesmeel op de onderste plank. Ja hoor. Die hadden ze ook gevonden, die dienstkloppers. Nog één mogelijkheid. Daar zou toch zeker niemand hebben gekeken?

Op wankele benen klom hij op een stoel, en hij stak zijn hand in een grijze vaas op een kast. De vaas die Kerstin op een vlooienmarkt had gekocht toen ze pas getrouwd waren, en die ze allebei spuuglelijk vonden.

Daar. Die kleine heupflacon had Katta noch de politie weten te vinden. Hij mengde de inhoud in gelijke delen met cola en nam drie snelle slokken. Het brandde vertrouwd in zijn borst, maar zijn handen trilden nog steeds. Hij zou aan één borrel niet genoeg hebben.

Hij ging aan tafel zitten. Bladerde door de enveloppen. Er was er een bij van de uitkeringsinstantie. Ook dat nog. Hij scheurde hem open.

Daar was hij al bang voor geweest. Zijn ziekteverlof was afgelopen. Verdomme. Hij krabde aan zijn hoofd. Moest alles tegelijk naar de verdoemenis gaan? Wat kon hij doen? Geen ene moer. Slik je trots in, als je die tenminste nog hebt. Gelukkig kan Kerstin je nu niet zien, pathetische nietsnut die je bent.

Gunnar veegde zijn mond af, pakte zijn telefoon en toetste het nummer in. De telefoon ging over. Vier keer, vijf keer. Wilde zijn baas hem niet eens meer spreken?

Na zeven keer overgaan nam hij op. Allerminst hartelijk, hoorde Gunnar.

Gunnar vertelde waarom hij belde.

‘Mijn rug is nog niet helemaal de oude, maar misschien kan ik om te beginnen halve dagen aan de slag?’

Aan de andere kant van de lijn bleef het stil. Gunnar hield zijn adem in.

Zijn baas kuchte. Hij betreurde de omstandigheden, maar Gunnar was niet meer welkom. Niet na die hele bedoening met dat meisje. Dat moest hij toch begrijpen.

‘Maar ik ben vrijgelaten. Ik ben onschuldig,’ zei Gunnar verontwaardigd.

Zijn baas nam een aanloopje, legde uit dat dat niet alles was. Het was immers geen geheim dat Gunnar een drankprobleem had, en nu kwam dit er nog bij, dus nee, hij kon echt niet terugkomen. Om begrijpelijke redenen. Als Gunnar wist wat hij bedoelde.

Gunnar moest een paar keer slikken. De woede kreeg de overhand, hij liet zijn baas allervriendelijkst weten dat hij in de stront kon zakken en legde de telefoon met een klap neer.

Hij vloekte zachtjes en schonk zijn glas tot de rand bij. De voordeur viel dicht en toen hij zich omdraaide, stond Katta in de deuropening, met ogen die vuur schoten.

‘Hoi,’ zei hij.

‘Achterlijke zatlap, krijg de tering,’ kreeg hij naar zijn hoofd.

Hij stond op en ging naar haar toe, maar ze liep de hal weer in.

Gunnar ging achter haar aan.

‘Je moet niet geloven wat ze over me zeggen,’ zei hij. ‘Ik heb niets gedaan.’

Ze rende de trap op en smeet de deur van haar kamer achter zich dicht.

Gunnar gaf het op. Hij keerde terug naar de keuken, schonk zijn glas nog eens bij en dronk het in één teug leeg.

49

Zaterdagochtend vroeg ging de telefoon. Annie had sinds woensdag niets meer van Sven en Lillemor gehoord. Ze hoorde aan Svens stem dat er iets was gebeurd, maar hij wilde niet aan de telefoon zeggen wat.

‘Ik kom eraan,’ zei ze, en ze hing op.

Ze kleedde zich aan en ging de badkamer in. Ze legde haar telefoon neer, maar pakte hem toch weer op. Las het plaatselijke nieuws.

Daar. De kop schreeuwde haar tegemoet.

VERDRONKEN MEISJE WAS ZWANGER

Saga was in verwachting geweest. Lieve hemel.

Annie liet haar ogen over het artikel glijden. De verdachte was vrijgelaten. Nu wilde de politie in contact komen met alle mannen die het meisje hadden gekend.

Hield dat in dat Gunnar Edholm geen verdachte meer was?

Ze herinnerde zich Saga’s bleke gezicht, die avond bij de Bergstens. Saga voelde zich niet lekker, had geen trek. Wist ze dat ze zwanger was?

Toen Annie haar gezicht had gewassen en haar tanden gepoetst, haastte ze zich de trap af. Het ontbijt sloeg ze over, ze nam zelfs geen koffie en ging meteen naar Sven en Lillemor.

Sven deed open met rode ogen van het huilen. Annie hield hem even stevig vast.

‘Ik weet wat jullie willen vertellen, ik heb het nieuws gelezen,’ begon ze.

Sven zei niets, boog slechts zijn hoofd.

Ze gingen in de woonkamer zitten. Alle lampen waren uit. De foto van Saga stond op tafel, met een brandend waxinelichtje ernaast. Het was alsof ze een vacuüm was binnengestapt. Lillemor was zo mogelijk nog bleker dan de vorige keer dat Annie haar had gezien.

‘We hebben het gisteren op het politiebureau gehoord,’ zei Sven.

Lillemors gezicht vertrok en ze begon te huilen. Sven legde zijn hand op haar arm.

‘Weten jullie of Saga wist dat ze zwanger was?’ vroeg Annie.

Sven en Lillemor schudden hun hoofd.

Het werd weer stil. Alleen Lillemors gesnik was te horen.

‘En hebben jullie enig idee van wie ze zwanger kan zijn geweest?’ vroeg Annie even later.

Lillemor schudde bruusk haar hoofd.

‘Als ze een vriendje had gehad, hadden wij dat wel geweten,’ zei Sven. ‘Ze was pas zeventien. Ze was niet met zulke dingen bezig. Niet mijn dochter.’

Het werd weer stil.

Annie hield haar adem in. Ze formuleerde vragen in haar hoofd, maar kon zich er niet toe zetten ze te stellen. Alles klonk verkeerd.

‘Hebben ze haar telefoon gevonden?’

‘Nee.’

‘En Gunnar Edholm is geen verdachte meer?’

‘Ze zeggen dat ze geen bewijs hebben voor een misdrijf, maar ze had een paar blauwe plekken in haar hals die ze niet kunnen verklaren,’ zei Sven zacht.

‘Haar ketting is weg,’ zei Lillemor, en ze wees naar de foto van Saga.

‘Misschien is die van haar hals gerukt toen ze…’ Sven keek naar zijn handen en viel stil.

Annie pakte de foto van tafel en hield hem in het licht.

‘Is het een medaillon?’

‘Hij is van mijn moeder geweest,’ zei Sven. ‘Saga heeft hem gekregen voor haar confirmatie.’

‘Ze heeft hem bijvoorbeeld niet aan iemand anders kunnen geven?’

‘Dat zou ze nooit doen,’ zei Lillemor. ‘Ze vond ’m prachtig. Deed ’m nooit af.’

Het werd weer stil.

‘We denken dat ze… dat ze gedwongen werd,’ zei Lillemor zacht, met haar blik op haar handen.

‘Waarom denken jullie dat?’ vroeg Annie, terwijl ze nog altijd naar de foto keek. Dus Sven en Lillemor wisten niet van een of ander vriendje. Ze dachten dat Saga gedwongen was. Had Saga dat echt kunnen verzwijgen?

‘Maar als ze zoiets verschrikkelijks had meegemaakt, zouden jullie dat toch wel hebben gemerkt?’ zei ze. ‘Dan had ze toch iets gezegd?’

Lillemor keek Annie veelbetekenend aan, en Annie wist wat ze dacht. Saga had vast gehoord wat Annie was overkomen. Ze wist wat er kon gebeuren als je het vertelde.

Wat zullen de mensen zeggen?

‘Is bekend hoelang ze al zwanger was?’

Sven schraapte zijn keel.

‘Het kindje… de foetus was tien weken.’

Tien weken. Annie rekende terug. Eind januari dus. Hoe had Saga’s leven er toen uitgezien? Lillemor had verteld dat ze voornamelijk in Lockne bleef. Dat ze niet feestte, zoals haar leeftijdgenoten.

‘Weten jullie nog of er eind januari iets bijzonders is gebeurd?’

Sven en Lillemor schudden gelijktijdig hun hoofd.

Stilte.

Annie keek weer naar de foto van de glimlachende Saga. Als je geen hartsvriendin had, wat deed je dan met al je gedachten en gevoelens?

‘Hield ze een dagboek bij?’

Sven keek naar Lillemor.

‘Niet dat ik weet,’ zei Lillemor met een zucht.

‘Zou ik even in haar computer mogen kijken?’ vroeg Annie.

Sven zuchtte. ‘Dat heeft de politie al gedaan. Ze hebben niets gevonden.’

Annie stond op.

‘Misschien wisten ze niet waar ze op moesten letten.’

In Saga’s kamer ging Lillemor op het bed zitten, terwijl Sven de bureaustoel uittrok voor Annie. Ze ging zitten en startte de computer op. Het scherm sprong zoemend aan en een foto van een paard verscheen. Er waren maar drie mappen op het bureaublad: School, Foto’s en Gedichten.

Annie begon met de schoolmap. Die bevatte niet veel, alleen een paar groepsopdrachten. De map met foto’s was leeg, op een paar close-ups van een paard en details van oude huizen na. De foto’s hadden een bepaalde diepte, straalden een sterke aanwezigheid uit.

Lillemor snikte.

‘Ze maakte zulke mooie foto’s,’ mompelde Sven.

Annie klikte de laatste map open. Die bevatte een bestand met de naam ‘Cecilia & Fredrik’. Ze opende het en zag een gedicht dat dezelfde titel droeg.

My love is deep as the river floating by,

shining like the stars in the distant sky.

A moonlight kiss, a gentle touch,

won’t mind the years that part us.

Our secret love is all to me,

and in your arms I long to be,

Dreaming of a world of our own,

a hidden universe, to man unknown.

With ocean shades of blue and grey,

in your eyes I see forever.

And like the moon at dawn I’ll fade away,

if you will love me never.

Annie draaide zich om naar Sven en Lillemor.

‘Zegt deze tekst jullie iets?’

Sven las het gedicht vluchtig door.

‘Nee,’ zei hij. ‘Maar Saga’s derde naam is Cecilia.’

‘Dus het zou over haar kunnen gaan? Kennen jullie een Fredrik? Of zit er een Fredrik bij haar op school?’

Sven en Lillemor schudden hun hoofd.

Annie las het gedicht nog een keer. Er roerde zich iets in haar geheugen. De tekst die ze bij haar moeder in de la had gevonden.

‘Ik moet even iets uitzoeken,’ zei ze. ‘Bel me als jullie nog iets te binnen schiet.’

50

Toen Annie aanbelde bij Fridebo, voelde ze zacht iets kriebelen in haar buik. Stel dat Birgitta de oplossing in handen had, dat ze iets wilde vertellen? Precies zoals Annie al tegen Sven en Lillemor had geopperd. Plotseling herinnerde ze zich nog iets. De afspraak met de arts, die ze bijna twee weken geleden had aangevraagd. Ze had er nog altijd niets over gehoord, en in alle consternatie was ze het helemaal vergeten.

Een verpleegkundige die ze niet kende deed de deur open. Birgitta lag te slapen, Annies bezoekje kwam nu niet uit. Dat gaf niet, zei Annie. Ze vroeg of ze toch even binnen mocht komen. De verpleegkundige leek te willen protesteren, maar liet haar toen binnen.

Voor Birgitta’s deur bleef Annie even staan. Uit de naastgelegen kamer klonken stemmen.

‘Maar wie zou het zijn?’ vroeg iemand.

‘Geen idee. Ze had het nooit over een jongen, voor zover ik weet.’

Ging het over Saga?

‘Ik dacht dat ze de onschuld zelve was, zo’n heilig boontje als ze leek.’

‘Ja, zo zie je maar weer,’ luidde de reactie.

De stemmen verstomden, en Annie ging vlug naar binnen voor ze betrapt werd op luistervinken.

Zo te zien lag Birgitta diep te slapen en ze reageerde niet toen Annie binnenkwam. Annie liep op haar tenen naar het bureau en trok voorzichtig de bovenste lade open.

Het gedicht lag er nog. ‘Fredrik en Cecilia, een liefdesgeschiedenis’. Dezelfde namen als in het bestand op Saga’s computer. Waarom had Saga dit gedicht bij Birgitta achtergelaten? Had ze met Birgitta over haar liefje gesproken? In zekere zin was Birgitta de perfecte vertrouweling. Ze luisterde en vergat vervolgens alles, zodat ze het niet kon doorvertellen.

Annie stopte het gedicht in haar tas en deed de lade dicht. Bij de deur liep ze tegen Pernilla Hoffner op.

‘Hallo,’ zei ze. ‘Dat komt mooi uit. Mijn moeder slaapt, ik wilde net gaan. Wil jij me eruit laten?’ vroeg Annie.

‘Natuurlijk.’

Pernilla liep voor haar uit de gang door. Bij de deur bleef ze staan met haar hand op de knop.

Annie keek over haar schouder, maar ze waren alleen.

‘Heb je het al gelezen? Dat ze zwanger was?’

Pernilla knikte. ‘Maar ze weten niet van wie, toch?’

‘Nog niet. Heb jij Saga ooit over een jongen horen praten?’

‘Nee, nooit.’

‘Hebben jullie hier in Fridebo ook mannelijk personeel?’

Pernilla schudde haar hoofd.

‘Nee, niet meer. Een paar jaar geleden werkte er hier een mannelijke verpleegkundige, maar hij stal sieraden van de bewoners, dus hij werd ontslagen. Daarna hebben we alleen nog Joel Edholm gehad, hij had hier vorige zomer een vakantiebaantje. Hij schilderde het hek en maaide het gras, dat soort klusjes.’

Pernilla was even stil, maar ging toen weer verder.

‘Hij was trouwens erg met Saga bezig,’ zei ze zacht. ‘Vroeg altijd naar haar als ze er niet was, en zo. Hij was op zich een goede kracht, maar hij moest weg nadat hij Monika te lijf was gegaan. Ze beweerde zelf dat hij haar probeerde te wurgen, maar volgens iemand die het had gezien was het eerder zo dat hij zijn armen tegen haar hals drukte.’

‘Meen je dat?’

‘Ja. Die jongen kan ontzettend kwaad worden, vanuit het niets.’

Er klonk een schel gepiep in de gang.

‘Ik moet gaan,’ zei Pernilla, en ze deed de deur open voor Annie.

51

Toen Annie de volgende ochtend wakker werd, stortregende het. Ze zette een kop thee en maakte een vuur in de tegelkachel. Pernilla Hoffners woorden knaagden aan haar. Dus Joel Edholm had een oogje op Saga gehad. En hij was agressief.

Toen Joel Edholm zonder benzine met zijn brommer langs de weg had gestaan en Annie hem een lift had gegeven, had hij gezegd dat Saga en hij zouden trouwen. Maar Joel was pas veertien, drie jaar jonger dan Saga Bergsten, en bovendien nogal kinderlijk voor zijn leeftijd. Annie kon zich maar moeilijk voorstellen dat Saga iets in hem had gezien.

Ze pulkte aan een hoekje van het gedicht. Het leek haar waarschijnlijker dat Saga verliefd was geweest op iemand van haar eigen leeftijd, of ouder. Misschien had Joel haar met iemand gezien en was hij jaloers geworden? Op het gewelddadige af, zelfs?

Annie pakte een plaid van de armleuning van de bank en sloeg die om zich heen. Ze staarde in het vuur. De vlammen likten aan de houtblokken, die knapten en knetterden.

Het ging steeds harder regenen. Ze had Sven en Lillemor na gisteren niet meer gesproken. Op dit moment was er niets te zeggen. Er was geen nieuws, alleen maar speculaties.

Ze schrok op uit haar gepeins toen in de keuken haar telefoon ging. Ze stond op om hem te pakken en zag dat het Helena was. Haar vriendin had haar gisteren al geprobeerd te bereiken, maar Annie had het gesprek weggedrukt.

Ze liep terug naar de bank en nam op.

Het was zoals Annie al vermoedde: Helena had het nieuws gelezen en vroeg zich af waarom Annie niets van zich had laten horen.

‘Ik weet niet veel meer dan wat er in de krant stond,’ zei Annie, starend in het vuur. ‘Maar kennelijk was Saga verliefd.’

Ze vertelde over de gedichten. Over Fredrik en Cecilia. Dat dat Saga’s derde naam was, maar dat niemand wist wie Fredrik was.

‘Als ze van hem zwanger was, zou hij zich toch wel hebben gemeld?’ zei Annie. ‘Als hij tenminste onschuldig is?’

‘Misschien ligt het niet zo eenvoudig. Als je een meisje zwanger hebt gemaakt, en dan is ze opeens dood? En misschien weet die jongen niet eens dat ze zwanger was.’

Dat zou ook nog kunnen, dacht Annie.

‘Lillemor en Sven denken dat Saga was verkracht,’ zei ze zacht.

‘O, nee. Wat vreselijk.’

Annie dacht weer aan Joel Edholm.

‘Maar het zou ook nog kunnen dat die jongen haar iets heeft aangedaan.’

‘Nog afschuwelijker. Waarom denk je zo, Annie?’

‘Zo onvoorstelbaar is dat toch niet? Stel dat hij het benauwd kreeg, dat hij het kind niet wilde houden. Misschien wilde hij dat ze het zou laten weghalen. Ze krijgen ruzie, hij verwondt haar…’

Helena kreunde.

‘Maar Annie, waarom ben je hier zo in aan het graven?’

‘We moeten de waarheid achterhalen. Lillemor en Sven zijn in shock, ze zijn niet in staat om de politie achter de broek te zitten.’

Ze hoorde Helena diep inademen.

‘Dit moet je niet verkeerd opvatten, maar doe je dit echt voor hen?’

‘Voor wie anders?’

‘Het heeft niets met jou te maken?’

Annie klemde haar kaken op elkaar.

‘Hoe bedoel je?’

‘Misschien komt het door wat je zelf hebt meegemaakt?’

Annie slikte.

‘Ik moet gaan.’

Ze hing op, greep snel haar tas en liep naar de keuken. Ze haalde twee tabletten uit haar tas en slikte ze door met water. Haar hart bonsde. Wat een puinhoop.

Waarom had ze überhaupt iets tegen Helena gezegd? Omdat ze Helena heel even had gezien als haar vriendin, net als vroeger. Voor alles anders werd.

Ze haalde een paar keer diep adem, ging naar de eetkamer en bleef staan voor de trouwfoto van haar ouders. Lieve papa, waar ben je nu ik je nodig heb?

52

Annie zag de maandagochtendvergadering met angst en beven tegemoet, maar niemand zei iets over het zwangere, verdronken meisje. Het enige onderwerp van gesprek was een bankoverval in Härnösand van afgelopen vrijdag. Lisbeth was midden in het drama beland. De overvallers waren gevlucht op brommers, en Lisbeth was bijna omvergereden. Haar relaas van het voorval nam de halve vergadering in beslag en omdat er dat weekend meerdere nieuwe zaken waren binnengekomen, ging de resterende tijd op aan het verdelen daarvan. Daarna haastte Annie zich naar haar kamer en deed de deur dicht.

Ze las het nieuws. De politie ging in dit stadium niet uit van een misdrijf, al kon nog niets worden uitgesloten.

Maar ze zouden toch wel op het idee zijn gekomen dat de vader van het kind iets met Saga’s dood te maken kon hebben? Hadden ze eigenlijk aanwijzingen wie dat kon zijn?

Het meest voor de hand liggend was iemand uit Saga’s omgeving.

Konden ze tegenwoordig geen DNA-onderzoek doen, en er zo achter komen van wie ze zwanger was?

Annie zocht het nummer van Hans Nording op. Hij nam meteen op.

‘Ik heb net het nieuws gelezen,’ zei ze. ‘Dus jullie denken dat het een ongeluk was?’

Ze hoorde Nording zuchten.

‘Omdat het toch in de kranten staat, kan ik daar bevestigend op antwoorden.’

‘Maar dat jullie een misdrijf niet uitsluiten, heeft dat met de blauwe plekken in haar hals te maken?’

‘Je zult vast wel begrijpen dat ik niets over het lopende onderzoek kan zeggen.’

‘Ik denk dat de vader van het kind zich wel had gemeld als er geen sprake was van een misdrijf. Zijn jullie van plan om DNA-onderzoek te doen?’ probeerde ze.

‘Als we daar aanleiding toe zien, zullen we DNA afnemen, maar we kunnen niet zomaar iedereen onderzoeken.’

‘Ze heeft gedichten geschreven over ene Fredrik, weten jullie dat?’

‘Dat is geheime informatie. Hoe kom je daaraan?’

Annie slikte. Ze kon niet vertellen hoe het zat. Ze was aanwezig geweest bij het verhoor van Joel Edholm, wat absoluut niet was toegestaan als de politie had geweten dat ze familie was van het slachtoffer.

‘Zoals ik al zei, het is een klein dorp. Mensen praten.’

‘Als we in deze zaak samenwerkten met maatschappelijk werk, had ik meer informatie kunnen delen, maar nu moet ik het hierbij laten,’ zei Nording, en hij beëindigde het gesprek.

Annie draaide zich om op haar bureaustoel, stond op en liep naar het raam. Geheime informatie. Als Saga wist dat ze zwanger was, had ze het misschien aan de schoolverpleegkundige verteld, of aan de coördinator.

Ze pakte haar telefoon weer en belde Thomas Moström. Ze trilde over haar hele lichaam terwijl ze wachtte. Net toen ze het wilde opgeven, nam hij op.

Ze zei haar naam en hoorde Thomas scherp inademen.

‘Ik weet waarom je belt,’ begon hij. ‘Ik heb het nieuws gezien. Zo tragisch.’

‘Dat is niet de enige reden waarom ik bel,’ zei Annie. ‘Zit er een Fredrik bij jullie op school?’

‘Niet dat ik weet. Hoezo?’

‘Saga heeft liefdesgedichten over Fredrik en Cecilia geschreven. Cecilia is haar derde naam.’

‘Het spijt me,’ zei Thomas, ‘dat zou ik zo gauw niet weten. Ik moet nu gaan, mijn les begint.’

‘Oké. Toch bedankt.’

Ze hingen op. Annie bleef zitten met de telefoon in haar hand. Wie was in godsnaam Fredrik?

53

De dagen verstreken als in een waas. Het was Walpurgisnacht en verstikkend warm in het kleine kantoortje van de begrafenisonderneming.

De uitvaartondernemer deed haar uiterste best, dat wist hij heus wel. Ze heette Mona Lundgren en was van Svens leeftijd. Ze hadden samen op de lagere school gezeten, en de begrafenisonderneming in Lockne was van haar ouders geweest. Na hun dood had Mona het familiebedrijf overgenomen, zoals Sven had gehoopt dat Saga dat op een dag ook zou doen.

Sven deed het bovenste knoopje van zijn overhemd open en keek naar de klok, die luid tikte aan de wand. Hij had de hele week maar een paar uur geslapen. Nu probeerde hij zich te concentreren op wat de vrouw voor hem zei, maar het leek wel alsof alle kracht uit hem was weggevloeid. Zijn hart zou inmiddels wel stijf bevroren zijn, want het sloeg niet meer zo wanhopig.

‘Hier zijn een paar voorstellen voor de rouwadvertentie,’ zei Mona, en Sven zag dat ze haar tranen moest bedwingen. ‘Vroeger werd meestal voor een kruis gekozen, maar tegenwoordig zie je ook vaak andere afbeeldingen. Een bloem, of een dier… Iets wat bij de overledene past.’

Sven keek naar de voorbeelden, maar kon niets uitbrengen. Zijn keel werd dichtgesnoerd. Het is onnatuurlijk, dacht hij. Niemand zou zijn eigen kind moeten begraven.

‘Hebben jullie al nagedacht over psalmen, of misschien een lied?’ vroeg Mona.

Lillemor haalde een verkreukeld, handgeschreven briefje voor de dag. ‘Dit moet het worden.’

Mona las de bekende regels uit Nils Ferlins gedicht ‘Op de maat van een volkswijsje’.

‘Mooi,’ zei ze, en ze schraapte haar keel. ‘En welke kist willen jullie?’

Ze pakte er een brochure bij.

Sven sloeg de eerste pagina op. Witte kisten. Mahoniehout. Open of gesloten.

‘Die.’ Lillemor wees met een trillende vinger naar een witte kist. De prijs stond eronder. Negenentwintigduizend kronen. Sven kreeg een droge mond.

‘Ik zou die kiezen.’ Hij wees naar een ander, eenvoudiger model.

‘Nee, deze moet het worden,’ herhaalde Lillemor zonder haar vinger te verplaatsen.

Sven keek naar Mona.

‘Kan ik even onder vier ogen met mijn vrouw praten?’ vroeg hij.

‘Natuurlijk.’ Mona stond op en liet hen alleen.

Sven draaide zich naar Lillemor toe en ging zachter praten.

‘Heb je de prijs gezien?’

Lillemor keek hem verwijtend aan.

‘Wat heb jij nou? Wil je dan niet het beste voor Saga?’

‘Die kist gaat toch maar de grond in,’ fluisterde hij.

Lillemor snikte. ‘Het gaat toch niet om geld? Wil je onze dochter dan in zo’n simpele…’

Sven wreef over zijn borst. Hij had krampen en steken. Hij haalde een paar keer diep adem en keek naar de deur.

‘We hebben geen geld voor die dure,’ snerpte hij.

Lillemor staarde hem aan.

‘Kom,’ zei hij. ‘We gaan.’

Thuis liep Sven rechtstreeks naar de kluis, en hij pakte de mappen erbij.

‘Kijk zelf dan als je me niet gelooft,’ zei hij. ‘Hier staat het, zwart-op-wit.’

Eerst zei Lillemor niets. Sloeg haar hand voor haar mond. Schudde langzaam haar hoofd. Maar toen kwamen de vragen. Waarom had Sven niets gezegd? Hoe had het zover kunnen komen? Hoelang had hij al geweten dat ze in geldnood zaten?

Sven had geen antwoorden, alleen maar halfslachtige excuses. De waarheid was dat hij het zelf ook niet wist. Hij had zijn kop in het zand gestoken en de werkelijkheid verdrongen, tot hij er niet meer omheen kon. Hij had gedaan wat hij kon om de kosten te drukken. Wat kon hij eraan doen dat de klanten hen in de steek lieten?

Lillemor droogde haar tranen.

‘Het mag dan zo zijn,’ zei ze, ‘maar het is niet Saga’s schuld dat we geen geld hebben. Ze krijgt de witte kist, punt uit. Al moeten we op water en brood leven.’

Ze stond op en liep weg.

Op water en brood, dacht Sven. Wat had het leven überhaupt nog voor zin? Hij was net zo lief zelf ook dood.

*

Het was warm en benauwd in de vergaderkamer. De zon scheen op de hoge ramen en onthulde een dikke laag stof op de plastic planten.

Buiten liep het tegen de vijftien graden, wat ongewoon warm was voor de tijd van het jaar. Walpurgisnacht was normaal gesproken koud. Annie herinnerde zich alle keren dat ze als kind net op haar fiets wilde stappen om in haar lentejas naar het vreugdevuur te gaan, toen er zomaar een sneeuwbui opstak.

Ze nam een slokje van haar koffie. Ze had in de database gezocht naar cliënten die Fredrik heetten, maar zonder overduidelijke treffers. De rest van de week had ze besteed aan nieuwe verslavingszaken. Met het warme weer doken ook de alcoholisten weer op, die rondhingen in de stad. Maatschappelijk werk had de eerste klachten over vechtpartijen en diefstallen voor de bibliotheek al binnengekregen.

Claes Nilsson zette zijn bril op en keek naar de stapel nieuwe zaken.

‘Niet veel te verdelen vandaag,’ zei hij. ‘Maar hier heb ik een anonieme zorgmelding over ene Katarina Edholm. Is zij niet de dochter van die man die verdacht werd van moord?’

Annie keek op.

‘Waar gaat de melding over?’

‘Verdenking van drugsgebruik.’

‘Wie heeft hem aangenomen?’

Claes keek naar het blad.

‘Mops heeft hem ondertekend.’

‘Ja, dat klopt,’ zei Mops, en ze speelde met een haarlok. ‘Het was een vrouw die belde.’

‘Van haar school?’ vroeg Annie.

‘Ik weet het niet. Ze wilde anoniem blijven.’

Claes zwaaide met het vel papier.

‘Mops, wil jij dit verder afhandelen?’

Mops zuchtte luid en stak haar hand uit.

De bespreking werd afgerond en Annie ging naar haar kamer met twee nieuwe zaken. Ze zette haar koffiebeker neer en startte haar computer op.

Dus iemand had anoniem gemeld dat Katarina Edholm drugs gebruikte. Was dat waar? En was Saga er dan misschien ook bij betrokken? Ik moet te weten komen wie die melding heeft gedaan, dacht Annie.

Er klonken stappen op de gang, en Putte en Mops bleven staan voor Annies deur. Ze spraken zachtjes, maar Annie kon elk woord verstaan. Mops had geprobeerd Katarina Edholm te bereiken om een afspraak te maken voor na het weekend, maar zonder succes. Ze hadden het over Gunnar Edholm, bespraken wanneer Joel, die nog bij zijn tante zat, weer naar huis zou kunnen. Was dat wel zo’n goed idee? Hoeveel dronk Gunnar Edholm eigenlijk? Konden beide kinderen niet beter permanent uit huis worden geplaatst?

Terwijl Annie haar koffie opdronk, pakte ze haar telefoon. Ze had een sms’je gekregen. Helena vroeg zich af of Annie plannen had voor die avond, en of ze misschien zin had om mee te gaan naar het vreugdevuur in Sandslån.

Walpurgisnacht. Dat was allang niets meer om te vieren. Als kind was het een heel ander verhaal geweest. Broodjes worst, koorzang en rotjes. Als volwassene was het lang zo leuk niet meer. Dronkenschap. Drukte. Misschien meerdere mensen die ze kende.

Bedankt voor de uitnodiging, maar ik heb een drukke week achter de rug. Veel plezier, schreef ze terug.

Ze zocht op goed geluk in het systeem, niet wetend wat ze zou kunnen vinden. Ze kon niet gericht op Katarina Edholm zoeken, want zodra ze een dossier opende, werd dat geregistreerd.

Ze zou proberen of ze Katarina even kon spreken. Misschien kon ze haar te pakken krijgen voor Mops daarin slaagde.

Om klokslag twaalf uur trok Annie haar jas aan, pakte haar tas en wenste haar collega’s een prettig weekend. De rivier glinsterde in de zon toen ze over de Sandöbrug reed. Zo te zien was de winter nu eindelijk echt voorbij.

Toen ze uitstapte in Lockne, rook de lucht naar ontdooide akkers en versgekapt hout.

Gunnar Edholms voordeur stond op een kier. Annie riep, maar kreeg geen antwoord, dus ze stapte de hal binnen. Het stonk er naar vuilnis en oud zweet.

‘Hallo,’ riep ze opnieuw, en ze zette nog een pas verder naar binnen zodat ze in de keuken kon kijken.

Op de keukentafel stond een bord, en vliegen zoemden rond de etensresten. Zonder haar schoenen uit te trekken liep ze verder het huis in. In de woonkamer trof ze Gunnar aan, liggend op de bank. Op de salontafel stond een bijna lege fles sterkedrank.

Annie kuchte even, maar Gunnar sliep door. Ze zuchtte. Haar collega’s hadden gelijk. Gunnar verwaarloosde zijn kinderen, dat kon ze niet ontkennen. Maar als hij hen kwijtraakte, zou hij zichzelf waarschijnlijk helemaal de vernieling in helpen.

Ze kon een poging wagen om hem zover te krijgen zich te laten behandelen. Maar als ze daarin wilde slagen, moest ze eerst zijn vertrouwen winnen, en dat zou tijd kosten. Ze zou er na het weekend mee beginnen. Gunnars kinderen leefden al jaren zo, dus een paar dagen meer of minder zouden niet uitmaken.

Toen ze aan zijn schouder schudde, werd hij wakker en schoot hij overeind.

‘Laat me met rust!’ riep hij, maar hij kalmeerde toen hij zag dat het Annie was.

‘Sorry, ik wilde je niet laten schrikken,’ zei ze. ‘Hoe gaat het met je?’

Gunnar ging als een zoutzak op de rand van de bank zitten en haalde zijn handen door zijn haar.

‘Beroerd. Wat wil je?’

‘Ik had gehoopt even met Katarina te praten. Is ze thuis?’

‘Nee, hoezo?’

Annie aarzelde. Zou ze het vertellen? Katta was minderjarig, Gunnar had het recht het te weten. Daarentegen had Annie geen geldig excuus om zich met het onderzoek van haar collega te bemoeien, vooral niet omdat ze dit gezin kende, maar Gunnar was vast niet op de hoogte van hun protocollen. Ze had zich ook al op glad ijs begeven toen ze aanwezig was geweest bij het verhoor op het politiebureau. Haar collega’s, die de zaak van de jongen onder hun hoede hadden, hadden daar moeten zijn, maar ze had het voor zichzelf goedgepraat met het excuus dat Edholm specifiek naar haar had gevraagd. Nu had ze dat niet, maar ze besloot het risico te nemen.

Ze ging op de rand van de groezelige bank zitten.

‘We hebben een zorgmelding binnengekregen. Kennelijk heeft iemand het vermoeden dat Katarina drugs gebruikt.’

‘Wat? Wie beweert dat?’

‘Dat weten we niet. Het was een anonieme melding.’

Gunnar snoof.

‘Gelul. Gewoon iemand die ons wil pesten. Ik word hier met de nek aangekeken. Als een moordenaar, een pedofiel. Een monster vinden ze me. Je moest eens weten hoe dat voelt.’

Dat weet ik maar al te goed, dacht Annie.

Gunnar keek haar nijdig aan.

‘En jij? Denk jij ook dat ik het gedaan heb?’

Annie slikte. Dacht ze dat?

‘Nee,’ zei ze. ‘Maar waarom heb je haar verplaatst?’

Een schok trok door Gunnars lichaam.

‘Ik dacht niet na, ik wilde haar daar alleen maar weg hebben.’ Hij wreef in zijn ogen. ‘Ik krijg het beeld niet uit m’n kop,’ mompelde hij.

Flashbacks. Daar wist ze alles van.

‘Kerstin heeft altijd al gezegd dat het gevaarlijk was,’ zei hij opeens.

‘Wat?’

‘Het wak. Waar Joel en ik gingen ijsvissen. Ik had er iets overheen moeten leggen, maar ik dacht niet dat iemand zo stom zou zijn om er midden in de nacht in te kukelen.’

Hij werd stil en leek na te denken over wat hij zojuist had gezegd.

‘Ik kom later wel terug, als Katta thuis is,’ zei ze. ‘Waar is ze?’

‘In Sandslån, zoals alle jongelui. Ze is een paar uur geleden door iemand met een auto opgehaald.’

Sandslån, dacht Annie. Daar ging Helena ook naartoe. Nog een reden om zelf ook te gaan.

54

De brandstapel was opgebouwd op het puntje van de landtong in de Ångerman-rivier, bij de oude vlottershuisjes. Annie vond een parkeerplaats bij de ingang van het gebied en liep half hollend over het bruggetje naar de landtong. Ze kwam een groepje aangeschoten jongeren tegen, maar ook enkele volwassenen in kennelijke staat.

Ze trof Helena en Henrik aan bij het vreugdevuur, dat nog niet was aangestoken. Ture en Hilma hadden ieder een broodje worst gekregen. Het koor stond klaar bij de vuurstapel, in afwachting van het moment van aansteken. Ergens klonk geknetter van knalpoeder, dat zich vermengde met het geluid van brommers. Precies als vroeger, dacht Annie.

‘Wat leuk dat je toch kon komen,’ zei Henrik.

Helena gaf haar een knuffel.

‘Wat vreselijk, dat van Saga,’ zei ze. ‘Hoe gaat het met je?’

‘Gaat wel, al is het nauwelijks te bevatten.’

Ze keek langs Helena heen en liet haar blik over de mensenzee glijden. De meeste gezichten waren haar vreemd, maar iets verderop zag ze Johan en Pernilla Hoffner, in het gezelschap van een stel dat ze niet kende.

Vanuit haar ooghoek zag ze de Hoffners naderen. Pernilla hield Johan vast en was zichtbaar gegeneerd.

‘Mama, wat vieren we eigenlijk met Walpurgis? Wie is dat?’ vroeg Hilma.

Helena moest lachen en streek haar dochter over haar hoofd. ‘Vandaag is het de naamdag van de heilige Walburga, maar we steken vuren aan om het begin van de lente te vieren.’

Johan leek Hilma’s vraag gehoord te hebben, want hij bleef staan en grijnsde naar haar. Nu begreep Annie waarom Pernilla zich zo geneerde. Johans ogen glansden, zijn blik was lodderig. Het was nog geen zeven uur, maar hij was nu al dronken.

‘Het is een oude traditie,’ zei hij tegen Hilma. ‘Vroeger kwamen de mensen samen rond een brandstapel, ze luidden klokken en bellen en maakten een hoop kabaal om roofdieren te verjagen voordat ze hun vee naar buiten lieten voor de zomer.’

‘Het wordt ook wel wievennacht genoemd,’ zei Pernilla met een nijdige blik op Johan.

Hilma keek haar met grote ogen aan.

‘Wat zijn wieven?’

‘Heel vroeger dachten mensen dat heksen op deze avond op bokken of bezems naar de duivel vlogen. Daarom steken we vuren aan, om heksen en boze geesten te verjagen.’

Hilma verschool zich achter Helena’s benen.

‘Je hoeft niet bang te zijn,’ zei Pernilla. ‘Zeg het maar als je een heks ziet, dan jagen we haar samen weg.’

Ze trok Johan met zich mee en liep door.

‘Wat sneu dat hij zo dronken is,’ zei Helena toen Pernilla en Johan buiten gehoorsafstand waren.

‘Hij is boer, dat is traditie,’ zei Henrik. ‘De koeien in de wei, en dan een flinke slok.’

‘Zeg maar gerust meer dan een,’ zei Helena droog.

Annie keek Pernilla en Johan na terwijl ze door de menigte laveerden. Na een meter of twintig liet Pernilla Johans hand los en liep ze alleen door, richting de parkeerplaats. Johan zette koers naar de andere kant van de landtong, weg van het vreugdevuur, terwijl hij aan zijn broek frunnikte. Hij gaat plassen, dacht Annie.

Van opzij naderde een donkerharig meisje, dat hem inhaalde. Ze wisselden een paar woorden, en toen het meisje zich omdraaide, zag Annie dat het Katarina Edholm was, zwaar opgemaakt met rode oogschaduw en zwarte lippenstift.

Ze bleven even staan en waren zo te zien in een discussie verwikkeld. Johan spreidde zijn armen, maakte rechtsomkeert en liep weg, terwijl Katarina bleef staan. Ze zette haar capuchon op en draaide zich om. Toen ze Annie zag, maakte ze een gebaar met haar hand. Wenkte ze haar?

Annie liep op haar af, maar Katarina wachtte niet en liep naar een kar waar worstjes werden verkocht. Annie haastte zich achter haar aan, bang om haar uit het oog te verliezen.

Katarina wachtte achter de kar. Ze beet op haar nagels en keek om zich heen.

‘Hoi. Wilde je me spreken?’ vroeg Annie zo kalm mogelijk, hoewel haar hart tekeerging.

‘Wie heeft er geklikt?’ vroeg Katarina. Ze stond onvast op haar benen en zocht steun bij de kar. ‘Mijn pa heeft me net gebeld om me uit te foeteren. Wat is dat voor gelul over een of andere melding?’

Annie slikte. De melding. Natuurlijk. Dat had ze niet erg handig aangepakt. Vooral niet omdat het haar zaak niet was, ze had er niets mee te maken.

‘Dat weet ik niet, maar ik wilde je graag over iets anders spreken. Over Saga. Ze had een vriendje, toch? Ik vroeg me af of jij weet wie het was.’

‘Ik…’ begon Katarina, maar toen keek ze nerveus over haar schouder. ‘Shit,’ zei ze, waarop ze terugdeinsde en om de hoek van de worstkar verdween.

Annie rende achter haar aan, maar botste op een man met in elke hand een worst.

Thomas Moström keek haar verbaasd aan.

‘Wat doe jij hier?’ liet Annie zich ontvallen.

Thomas stak zijn handen uit.

‘Worst kopen, zoals je ziet,’ zei hij met een glimlach. ‘Hoi, trouwens.’

Annie voelde haar wangen gloeien. Rustig blijven, dacht ze.

‘Heb je gezien waar Katarina Edholm naartoe ging?’

‘Nee, hoezo?’

‘Ik stond met haar te praten, toen ze er opeens vandoor ging. Ze was niet nuchter.’

‘Ah, dan wilde ze mij vast niet tegenkomen,’ zei Thomas.

‘Wat doe jij hier in Sandslån? Je woont toch in Kramfors?’

‘Aan deze kant van de rivier is het het mooist, zeggen ze.’ Hij glimlachte weer. ‘Maar nee, ik ben hier met vrienden.’ Hij wees naar twee mannen die verderop stonden te praten. ‘En jij, ben jij hier alleen?’

‘Nee, ik ben hier ook met vrienden, maar ik ben ze kwijtgeraakt,’ zei Annie, en ze keek om zich heen.

‘Zo meteen wordt het vreugdevuur aangestoken, misschien staan ze daar al?’ opperde Thomas.

Ze liepen samen naar de brandstapel aan het water. Katarina was nergens te bekennen.

‘Kijk aan, Moström!’ riep iemand achter hen uit.

Annie draaide zich om en zag Henrik, die Thomas een klap op zijn rug gaf.

‘Dus je bent weer op de been?’

Hij schonk Annie een veelbetekenende glimlach.

‘De laatste keer dat ik hem zag, moest hij op een brancard van het veld worden gedragen.’

Henrik voetbalde. Thomas dus ook, concludeerde Annie.

‘Ik ben taaier dan je denkt,’ kaatste Thomas terug.

‘En waar kennen jullie twee elkaar van?’ wilde Henrik weten.

‘Van het werk,’ zei Annie kort.

Het koor begon te zingen en Annie kon niet meer verstaan waar Henrik en Thomas het over hadden, maar het moest iets grappigs zijn, want ze lachten. Zo nu en dan wierp Thomas haar glimlachend een blik toe.

Helena kwam eraan en ging naast Annie staan.

‘Wat een knapperd,’ zei ze toen Thomas was vertrokken. ‘Hij heeft wel wat weg van Johan Hoffner.’

Annie keek Thomas na. Die ogen. Dat haar. Die glimlach.

‘Misschien een klein beetje.’

‘Niets voor jou?’ plaagde Helena. ‘Weet je of hij iemand heeft?’

‘Ik ben niet op zoek,’ zei Annie. ‘Neem jij hem dan maar, zo te horen heb jij wel zin in een avontuurtje.’

‘Heel af en toe misschien,’ zei Helena. ‘Maar ik mag niet klagen. Henrik is geweldig. Al is hij ook wat saai. Soms zou ik wel wat meer spanning willen.’

‘Jij misschien. Zelf wil ik zo min mogelijk drama in mijn leven,’ zei Annie.

55

Het vreugdevuur brandde volop, de koorliederen waren verstomd. Annie stond met Helena een stukje verderop, maar dichtbij genoeg om de warmte van de vlammen te voelen, die aan de hemel likten.

Er waren nu nog meer mensen, en Annie kon Katarina nergens meer zien. Hopelijk had ze haar vrienden gevonden en was ze doorgegaan.

Helena ging even met de kinderen naar het vuur, terwijl Henrik een praatje maakte met een ander stel. Annie had geen zin om zich bij een van hen te voegen. In plaats daarvan ging ze weer naar de worstkar. Daar, helemaal achteraan in de rij, zag ze een bekend gezicht.

Een dikke blonde man stond naast een veel te dun gekleed meisje. Stefan Andersson en de kleine Jessica. Hij was wel de laatste die Annie nu wilde spreken. Ze week af naar rechts en liep door, naar een groepje jongeren dat stond te roken, maar ook daar zag ze Katarina niet.

Na een rondje over het terrein zag ze Stefan Andersson weer, nu zonder zijn dochtertje. Tot haar verbazing zag ze Katarina op hem af lopen. Ze wisselden een paar woorden en liepen toen samen weg, richting de parkeerplaats.

Annie wilde net achter hen aan gaan, toen ze een politiewagen met een slakkengangetje langs het terrein zag rijden. Ze meende Jens Fredriksson achter het stuur te zien zitten. Ze draaide zich vlug om en zag Helena en Henrik op zich afkomen.

‘Daar ben je!’ zei Helena. ‘De kinderen zijn moe, dus we gaan maar eens naar huis. Heb je zin om mee te gaan voor een kaasplankje?’

‘Dank je, maar ik ben ook best moe. Ik denk dat ik naar bed ga,’ zei Annie, en ze trok haar jas strakker om zich heen. ‘Bedankt voor de leuke avond.’

Helena omhelsde haar.

‘Rij voorzichtig, vergeet niet dat er vannacht ook heksen onderweg zijn.’

Helena en Henrik gingen naar huis, en Annie liep naar haar auto. Ze was er bijna, toen ze haar naam hoorde.

Thomas Moström kwam op haar af.

‘Ik wilde je even gedag zeggen. We gaan nu.’ Hij wees naar zijn vrienden, die verderop stonden te wachten. ‘Het was leuk je even gezien te hebben.’ Hij keek haar recht in de ogen.

Vanuit het niets zette hij een stap naar haar toe en omhelsde haar. Toen hij haar losliet, stond hij nog altijd heel dichtbij. Hij deed zijn mond open alsof hij nog iets wilde zeggen, maar draaide zich toen om en vertrok.

Annie keek hem na. Ze voelde haar wangen gloeien. Het was maar een omhelzing, dacht ze. Rustig maar.

Ze wilde net in haar auto stappen, toen ze achter zich stappen hoorde.

‘Waar ben je mee bezig?’ zei een stem die ze maar al te goed kende.

Annie draaide zich om. Johan Hoffner stond vlak achter haar, met zijn armen over elkaar.

‘Heb je soms iets met hem?’ Hij maakte een hoofdgebaar richting Thomas.

‘Waar heb je het over?’ zei Annie. ‘Dat was Saga Bergstens leraar.’

Johan knipperde met zijn ogen.

‘Voor hem moet je oppassen.’

‘Waarom?’

Johan zwaaide heen en weer op zijn benen. Net als die avond zeventien jaar geleden, dacht Annie. Alsof de tijd een bocht had genomen, een sprong terug.

‘Je bent dronken, Johan. Laat gaan,’ zei ze.

Ze maakte aanstalten om in haar auto te stappen, maar Johan greep haar arm beet.

‘Blijf bij hem uit de buurt,’ zei hij.

‘Laat me los.’

Ze rukte zich los uit zijn greep.

‘Sorry,’ lispelde Johan. ‘Maar je moet je niet inlaten met zulke types.’ Hij keek boos in de richting waarin Thomas was weggelopen.

Was hij jaloers?

‘Ik moet gaan,’ zei Annie.

‘Wacht, je moet naar me luisteren.’ Johan ging tussen haar en de auto staan. Hij streek over zijn mond en zuchtte diep. ‘Ik heb op je gewacht,’ zei hij. ‘En lang ook. Maar je kwam niet terug. Je liet nooit iets van je horen. Toen heb ik je geprobeerd te vergeten, maar dat ging niet.’

Hij kwam nog een stap dichterbij, sloeg zijn armen om haar heen en trok haar naar zich toe. Hij stonk naar bier en rook. ‘Ik heb je gemist, Annie,’ mompelde hij.

Toen liet hij haar los en keek haar aan.

‘Je moet weten dat ik op je heb gewacht, maar uiteindelijk heb ik het opgegeven.’

‘Maar waarom heb je zelf nooit iets van je laten horen?’ vroeg Annie.

‘Omdat ik niet wist wat ik moest geloven. Opeens was je gewoon weg, ik kreeg nooit de waarheid te horen. Vind je dan niet dat je me een verklaring schuldig bent?’

Johan keek haar aan met die blik die ze slechts één keer eerder had gezien.

‘Wat was er eigenlijk gebeurd?’ ging hij verder. ‘Dat heb ik nooit te weten gekregen. Heb je hem gezoend?’

Daar. De vraag waarop ze al die jaren had gewacht.

Ze zuchtte. ‘Ja. Maar meer wilde ik niet. Wat er daarna gebeurde, was tegen mijn zin.’

Haar keel werd dichtgesnoerd. Het was zover. Het moment dat alles eruit zou komen. Tranen drongen zich op.

‘Het spijt me,’ barstte ze los. ‘Het spijt me dat ik hem heb gezoend. Het spijt me dat ik jou hier heb achtergelaten. Het spijt me… van alles.’

‘Dank je,’ zei hij, en hij zocht haar blik. ‘En jij dan? Heb jij nog gevoelens voor mij, Annie?’

‘Ja, natuurlijk,’ prevelde ze. Ze had gevoelens voor hem, ze wist alleen niet welke.

Johan pakte haar weer vast, zo hard dat het bijna pijn deed.

‘Als je me wilt, Annie,’ zei hij, nu met minder dubbele tong, ‘dan ga ik weg bij Pernilla. Ik wil bij jou zijn. Ik hou niet van Pernilla, ik ben alleen met haar getrouwd omdat ze er nu eenmaal was. Ik ben niet gelukkig met haar. Jij bent altijd de enige voor me geweest.’

Opeens voelde ze zijn lippen tegen haar wang, en voor ze iets kon doen, had zijn mond de hare gevonden.

‘Niet doen,’ zei ze, en ze wendde haar gezicht af. ‘Wat als Pernilla…’

‘Jij wilt het ook, Annie. Dat weet ik.’

‘Nee, Johan.’ Ze duwde hem weg, maar toen pakte hij haar armen beet en drukte haar tegen de auto, terwijl hij haar opnieuw probeerde te kussen.

‘Deed hij dit ook?’ beet hij haar toe.

Ze kronkelde om los te komen. Probeerde weg te duiken, maar zijn greep werd alleen maar steviger. ‘Ophouden nu, Johan. Je maakt me bang.’

‘Met mij wilde je niet, maar met die klootzak kon je het wel.’

‘Laat me los!’ Ze gaf hem een duw, zodat hij omviel en zij vlug in haar auto kon stappen. Voor hij weer overeind was gekrabbeld, was ze al weggereden.

Johan had haar gekust. Wat als iemand hen had gezien?

Ik doe alsof het nooit is gebeurd, dacht Annie. Johan was ladderzat, dus misschien was hij het morgen allemaal vergeten. Als Pernilla hen maar niet had gezien.

Vlak voor de kruising bij de Hammarsbrug hoorde ze een doffe klap. De auto maakte een zwenking en helde sterk naar rechts.

Ze stopte in de berm en stapte uit. Daar was ze al bang voor, haar rechtervoorband was bijna helemaal plat. ‘Verdomme,’ zei ze zachtjes.

Toen ze opkeek, besefte ze dat ze een geluk bij een ongeluk had gehad. Een meter of dertig verderop lag de oude garage waar haar vader vaste klant was geweest. Buiten stonden auto’s en een paar aanhangwagens, en zo te zien was de garage nog altijd in bedrijf, al was die nu natuurlijk gesloten. Wat een geluk.

Ze stapte weer in en reed voorzichtig naar de oprit. Op de deur zat een briefje met de openingstijden, waaruit bleek dat de garage maandag weer open was. Het zou lastig worden om het weekend door te komen zonder auto, maar ze had geen keuze.

Na even aarzelen liet ze de autosleutel in de brievenbus vallen, zoals een bordje klanten aanraadde te doen. Hoe moest ze nu thuiskomen? Ze keek hoe laat het was. Halftwaalf.

Henrik en Helena zouden hun auto vast wel uitlenen, maar zij lagen waarschijnlijk al te slapen en ze wilde hen niet wakker bellen. Het alternatief was een taxi. Omdat het meer dan tien kilometer was naar Lockne en bovendien een feestdag, zou dat een vermogen kosten, maar als ze niet wilde liften, zat er niets anders op.

Terwijl ze in de wacht stond, liep ze naar de kruising. Het was windstil en nergens was een auto te bekennen. In het noorden lag het vliegveld en in het zuiden, in de rivier, lag Klein-Noorwegen, een eilandje dat was ontstaan uit het ballastzand van Noorse schepen. Ze had er zelf nooit gezwommen, maar had gehoord dat het water er kristalhelder was en dat het zand straalde als goud.

Een blikkerige stem van het taxibedrijf meldde dat het momenteel erg druk was en dat ze nog altijd in de wacht stond. Gevolgd door wachtmuziek.

Ze keek omlaag naar het water. De rivier was fluwelig zwart. Als een ketel vol bloed. Het leek wel alsof het water haar naar zich toe zoog; ze verloor haar evenwicht en pakte de reling vast. De rivier was hier niet zo diep, maar het diepste punt, tussen Kramfors en Lockne, was maar liefst honderd meter. Als een ravijn.

Annie huiverde en dacht aan de vrouw over wie al sinds de jaren zeventig verhalen de ronde deden, een liftster die spoorloos was verdwenen. Later werd haar tas gevonden, en aanvankelijk werd gedacht dat iemand haar hier had begraven, bij de Hammarsbrug, waar op dat moment aan de weg werd gewerkt. Uiteindelijk werd een serieverkrachter opgepakt, die bekende dat hij haar had gewurgd en van de Sandöbrug in de rivier had gegooid.

Achter haar reed een auto langs, en het duurde even voor het tot haar doordrong dat die was gestopt. Ze wilde zich net omdraaien, toen iemand haar van achteren vastpakte.

56

‘Je wilde toch niet springen?’

Annie deinsde met een ruk terug, en de geüniformeerde man stak afwerend zijn handen op.

‘Rustig maar,’ zei Jens Fredriksson.

‘Je laat me schrikken.’

‘Jij mij ook. Wat doe je hier?’

Annie wees op haar telefoon.

‘Ik wacht op een taxi.’

‘Stap maar in, ik breng je wel naar huis.’

Annie keek naar de lege politiewagen.

‘Dank je, maar ik wacht liever,’ zei ze.

‘Dan hou ik je gezelschap tot je taxi er is.’ Jens sloeg zijn armen over elkaar en leunde tegen zijn auto.

‘Dat hoeft niet,’ zei Annie. Ze drukte de telefoon tegen haar oor en keek naar de grond. Even later hield de wachtmuziek op, maar in plaats van doorverbonden te worden, kreeg ze te horen dat ze het over dertig minuten nog eens moest proberen, waarna de verbinding verbroken werd.

Jens hield zijn hoofd schuin.

‘Geen taxi?’ Hij deed het portier open. ‘Kom op. Stap in. Deze lift is gratis.’

‘Nee, dank je. Ik ga wel lopen.’

Jens moest lachen.

‘Ik kan deze wel wegleggen, als je dat prettiger vindt.’ Hij haalde zijn dienstwapen uit de holster en legde het pistool op de achterbank.

Dat is niet waar ik bang voor ben, dacht Annie, en ze bleef staan.

‘Oké, ik weet wat je denkt. Ik zal heus niets stoms doen, ik ben in functie. Mag ik je niet naar huis brengen, om dat van laatst goed te maken?’

Ik heb geen keuze, dacht Annie. Er komt geen taxi en het is te ver om te lopen, op dit uur. Ik moet hem vertrouwen.

‘Goed dan,’ zei ze, en ze stapte in.

Ze keek zwijgend door het zijraampje. De omgeving zoefde voorbij terwijl Jens Fredriksson de toegestane snelheid van zeventig kilometer per uur ruimschoots overschreed.

Ze merkte dat hij af en toe naar haar keek, maar hij zei niets.

‘Het voelt toch niet helemaal goed, wat er laatst bij mij thuis is gebeurd,’ zei hij plotseling. ‘Ik wil niet dat je ermee blijft zitten. Zeg het maar als ik iets voor je kan doen.’

Het beste wat je kunt doen is erover ophouden, dacht Annie. Het niet telkens weer oprakelen, elke keer dat we elkaar zien.

Toen ze niets terugzei, ging hij verder.

‘Ik hoop dat het nu weer goed tussen ons is. Diensten en wederdiensten, of niet soms, Annie?’

Weer zei ze niets. Ze naderden de afrit naar Lockne.

‘Hoe is het nu in Lockne?’ vroeg Jens. ‘Sinds Edholm vrijgelaten is, bedoel ik. Met een loslopende moordenaar in het dorp.’

‘Hij is geen moordenaar. Dat heb ik nooit geloofd,’ zei Annie kort.

Jens keek verbaasd opzij.

‘O nee? Wat denk je dan?’

Annie beet op haar lip. Jens had Edholms huis doorzocht, realiseerde ze zich opeens.

‘Misschien kun je toch iets voor me doen,’ zei ze.

‘Wat dan?’

‘Hebben jullie bij Edholm thuis verdovende middelen gevonden?’ vroeg ze.

‘Nee, hoezo?’

‘We hebben een zorgmelding binnengekregen over zijn dochter, Katarina. Als ze thuis drugs had liggen, zouden jullie die wel hebben gevonden, toch?’

‘Meestal wel, ja. Maar ze had die drugs overal wel kunnen bewaren. Die jongeren hebben zo hun verstopplekken.’

Hij reed de oprit naar Annies huis op.

‘Ga maar naar binnen en doe de deur op slot. En hang niet de speurneus uit, Annie. Dat kan slecht aflopen.’

57

Ze droomde dat ze rende, over boomwortels en mos. Onderaardse wezens joegen haar op, smoesden over spoken en heksen. Ze struikelde en viel. Het mos kreeg haar te pakken, trok haar onder de grond.

Annie deed haar ogen open en kwam langzaam overeind. Ze kneep haar ogen tot spleetjes tegen het daglicht, dat langs het rolgordijn de kamer in sijpelde. Beelden van de vorige avond drongen zich op. Johan was zichzelf niet geweest. Dronken, hardhandig. Was hij jaloers vanwege Thomas? En dat was niet het enige vreemde voorval van die avond. Johan had staan ruziën met Katarina Edholm. Die op haar beurt ook nog had staan praten met Stefan Andersson. Waar kenden die twee elkaar van?

Katarina was dronken geweest en kwam gestrest over. Dacht ze dat maatschappelijk werk achter haar aan zat, of was er iets anders aan de hand?

Annie sloeg het dekbed van zich af en stond op. In de keuken hing een stoffige lucht. Ze zette koffie en liep naar het voorportaal.

Het water in de baai was spiegelglad. Ze volgde een vogel met haar blik, zag hem cirkelen boven de akkers en het huis. De laatste hardnekkige sneeuw was gesmolten. Het rook naar vuur en bladeren; ergens op de heuvel was iemand aan het stoken. De thermometer gaf zeven graden aan, de hemel was strakblauw.

Er was maar één manier om antwoord te krijgen op al haar vragen.

Ze dronk haar koffie op en ging zich aankleden.

Toen ze voor Edholms deur stond, besefte ze dat ze beter even had kunnen wachten. Het was pas tien uur. Misschien lagen ze nog in bed.

De deur ging open en Gunnar Edholm keek haar slaapdronken aan.

‘Jij weer?’

‘Sorry als ik je uit bed heb gehaald. Ik wilde Katarina even spreken, is ze al wakker?’

‘Vast niet.’

‘Kun je misschien toch even kijken?’ vroeg Annie. ‘Het is belangrijk.’

Gunnar zuchtte en liep de trap op. Annie hoorde hem roepen. Een minuut later kwam hij weer naar beneden, alleen.

‘Ze is niet op haar kamer,’ zei hij, en hij krabde aan zijn hoofd.

‘Ik kwam haar gisteren tegen in Sandslån, weet je of ze vannacht thuis is gekomen?’

Gunnar gaf geen antwoord, trok een paar laarzen aan en liep langs Annie heen naar de garage.

Annie liep achter hem aan.

‘De brommer is weg,’ constateerde hij.

Toen sloeg hij zijn hand voor zijn mond.

‘Het is Kerstins verjaardag vandaag,’ zei hij. ‘Dan gaan we altijd samen naar haar graf. Dat zou ze nooit overslaan.’

Hij keek naar de weg.

‘Is ze er misschien al naartoe?’ vroeg Annie.

‘Nee, dat lijkt me niet.’

Gunnar liep naar het huis, maar bij de kennel bleef hij staan. Hij floot, maar de hond was nergens te bekennen. Gunnar schoof de grendel opzij en stapte de kennel in.

Annie zag hoe hij op zijn hurken ging zitten en het luikje van het hondenhok opende.

‘Wat krijgen we nou?’ riep hij uit, en hij kwam overeind. ‘Silver is ook weg.’ Hij kwam de kennel uit en schudde zijn hoofd. ‘Wat raar allemaal,’ mompelde hij.

‘Bel haar anders even,’ stelde Annie voor.

Ze pakte haar telefoon en gaf die aan Gunnar. Hij toetste het nummer in, maar schudde toen zijn hoofd.

‘Haar telefoon staat uit,’ zei hij.

‘Is ze misschien bij een vriendin blijven slapen?’ vroeg Annie. ‘Of meegegaan naar een feestje, in Saltviken bijvoorbeeld?’

Gunnar keek naar de heuvel. Hij had gisteravond ongetwijfeld gedronken en kon op dit vroege uur misschien nog niet rijden, bedacht Annie.

‘Ik rij wel,’ bood ze aan.

‘Ja, verdomd als het niet waar is, hier is ze,’ zei Gunnar toen ze de oprit naar het huisje op draaiden.

Tegen een boom stond een rode brommer, en de deur van het huisje stond op een kier.

Annie liet Gunnar als eerste naar binnen gaan en bleef zelf op het trapje wachten. De voddenmat in de hal was opgekropen, alsof iemand erover was gestruikeld.

‘Wat is dít?’ klonk het in het huisje.

Annie ging naar binnen door een smal gangetje, dat naar de woonkamer leidde. Gunnar wees naar de salontafel.

‘Moet je kijken,’ zei hij.

De spullen op tafel waren onmiskenbaar. Een naald en een riem. Er lag ook een mobiele telefoon, met een gebarsten scherm.

Gunnar drukte op een knop en het scherm sprong aan.

‘Is die van Katta?’ vroeg Annie.

Gunnar knikte.

‘Katta?’ riep hij, en hij liep langs Annie heen. Hij keek achter een paar deuren en schudde toen zijn hoofd.

Buiten was het doodstil. De blauwgrijze hemel vloeide naadloos over in het water. Gunnar liep met zware passen over het gras, maar begon toen te rennen. Voor de houtschuur bleef hij plotseling staan en liet hij zich op zijn knieën zakken.

Er lag iets op de grond. Iets harigs en grijszwarts.

Toen Annie vlakbij was, zag ze dat de hond stillag, nog altijd aan de lijn die vastzat aan het huisje. Zijn ogen wijd open, starend. Zijn tong uit zijn bek.

Gunnar maakte de lijn los, die strak om de hals van de hond zat gewikkeld, en legde Silvers kop op zijn schoot. Hij legde zijn oor tegen Silvers borstkas.

‘Nee, nee, nee,’ prevelde hij.

Hij streek over zijn kop, over zijn dikke vacht. Kneep zijn ogen dicht.

Annie zette een stap naar achteren. Ze voelde zich een indringer, die een intiem moment verstoorde.

Ze draaide zich om en keek uit over het water. Tot vlak aan de oever stonden bomen. In het ondiepe water langs de kant lagen grote, grijszwarte keien. Verderop dreven een paar boomstammen; waarschijnlijk waren die van de rivier komen aandrijven en blijven steken in de klei. Drijfhout. Dicht riet.

Ze schrok op. Tuurde door haar wimpers. Lag daar iets, tussen de keien?

‘Gunnar,’ zei ze, terwijl ze naar het water liep.

Nu zag ze het. Die lichte vlek was een gezicht, half verscholen onder lang, zwart haar. Het lichaam lag deels in het water, onbeweeglijk. Halfopen ogen, blauwe lippen.

Ga naar haar toe. Doe iets.

58

De klok aan de wand tikte luid. Annie rilde. Het was voorbij, ze zat binnen, in de warmte. Op de bank bij Sven en Lillemor, met een deken om zich heen. Ze hadden de kachel aangestoken, Lillemor had thee gezet. Toch had ze het koud. Het beeld van Katarina’s bleke gezicht stond nog op haar netvlies. Het gestolde bloed op haar slaap. Haar gesloten ogen, haar blauwpaarse lippen. Als een dode.

Het was nu twee uur later, maar Gunnar had nog steeds niets van zich laten horen.

Lillemor streek over Annies arm.

‘Toen we de ambulance hoorden,’ zei ze. ‘Dat geluid… Ik voelde een steek in mijn hart. Ik kan me niet eens voorstellen hoe verschrikkelijk het moet zijn geweest.’

Annie knikte. Maar ik heb acuut gehandeld, dacht ze. Ze had een ambulance gebeld, het leek een eeuwigheid te duren voor die kwam. Gunnar was meegegaan naar het ziekenhuis, Annie was achtergebleven om de politie te woord te staan, zo goed en zo kwaad als dat ging.

Je hebt gedaan wat je kon. Jullie hebben haar op tijd gevonden. Het komt goed.

Sven en Lillemor stelden geen vragen. Zaten zwijgend naast haar terwijl ze wachtten op het verlossende telefoontje.

Haar brein bleef haar beelden voorschotelen. Korte fragmenten, van Saga, van de hond. De naald op tafel. Katarina Edholm aan het water.

Beide meisjes waren op dezelfde plaats gevonden. Was er misschien een verband? Een kluwen van losse draadjes, die aan elkaar geknoopt konden worden. Ze zag alleen het patroon nog niet. Of wilde ze iets zien wat er niet was? Een soort ingebeelde orde in de chaos?

Annie nam een vlugge slok van de inmiddels lauwe thee. Ze hoorde haar eigen hart kloppen. Mat en zwaar, een ritmisch gebonk in haar oren. Haar benen begonnen ongecontroleerd te trillen. Nu kwam het. De naschok.

Even later ging eindelijk de telefoon.

Gunnars stem leek van heel ver te komen. Hij sprak zacht, geforceerd. Katarina was ernstig onderkoeld. Morfine in haar lichaam. Waarschijnlijk een overdosis. Een schedelbreuk. Bloedingen. Operatie. Kunstmatig in slaap gehouden.

Annie hing op en legde de telefoon op tafel.

‘Ze leeft nog,’ fluisterde ze. Ze waren op tijd geweest.

Ze gaf kort weer wat Gunnar had gezegd.

Lillemors gezicht vertrok.

‘Een overdosis? Ach, wat naar.’

Annie zette haar theekop neer.

‘Bedankt voor de thee, maar ik wil nu graag naar huis,’ zei ze.

Annies hoofd liep over. Er waren dus sporen van morfine aangetroffen. En een vrouw had een zorgmelding gedaan. Iemand die beweerde te weten dat Katta drugs gebruikte.

Hoe kwam Katta aan morfine? Had ze die gekocht van iemand in Sandslån? Annie vroeg zich af wat Katta had gedaan nadat ze elkaar hadden gesproken. Hoe was ze naar huis gekomen? Had ze een lift gekregen van iemand die dezelfde kant op moest? Was ze uitgenodigd op een feestje?

In Saltviken waren er meer dan genoeg huisjes om ongestoord te kunnen feesten, vooral als je high wilde worden. Maar als Katta was uitgenodigd, waarom was ze dan niet direct meegegaan? Ze was eerst naar huis gegaan, had de brommer gehaald en Silver meegenomen. Wie nam er nou zijn hond mee naar een feest?

Annie keek op naar de heuvel. Ze had de sleutel van Gunnars huisje nog. Katta’s telefoon had de politie meegenomen. Het huisje en het omliggende terrein waren doorzocht, maar misschien had de politie iets over het hoofd gezien. Ze zou terug kunnen gaan, in plaats van thuis te zitten wachten.

Ze haalde de fiets uit de garage en reed naar Saltviken. Na een paar kilometer passeerde ze het eerste zomerhuisje, en in de volgende bocht zag ze de grote kei waar het pad naar het openbare strand begon. Op dat moment kwam een auto haar met hoge snelheid tegemoet. De weg was niet breed genoeg voor hen allebei, en Annie stuurde instinctief naar rechts. Haar voorwiel slipte tegen de rand van de weg en ze kon niet meer corrigeren. Ze viel en belandde onder haar fiets in de berm.

Toen ze rechtop ging zitten, zag ze dat de auto was gestopt. De bestuurder kwam aanrennen. Zijn lengte, zijn postuur, zijn golvende haar. Johan, dacht Annie even, voor ze zag wie het was.

‘Goede god, Annie!’ riep Thomas Moström uit. ‘De zon scheen in mijn ogen, ik zag je pas toen het te laat was. Gaat het?’

Annie probeerde op te staan, maar haar gezicht vertrok van de pijn. Ze keek naar haar linkerbeen. Haar broek was gescheurd ter hoogte van haar knie. Ze zag bloed en gruis.

Thomas stapte de berm in, tilde de fiets van haar af en ging op zijn hurken naast haar zitten. Voorzichtig trok hij de stof opzij om de wond te bekijken.

‘Het is niet zo diep,’ constateerde hij. ‘Ik denk niet dat het gehecht hoeft te worden. Kun je erop staan?’

Hij stak zijn arm uit en hielp Annie overeind. Ze werd duizelig en hield Thomas’ arm vast.

‘Gaat het?’

Annie antwoordde bevestigend en haalde een paar keer diep adem, terwijl ze het stof van haar kleren klopte. Haar knie bonsde.

‘Wat doe jij hier?’ vroeg ze.

‘Een vriend van me, Uffe, heeft verderop een huisje.’ Thomas wees naar Saltviken. ‘We zijn er gisteren na het vreugdevuur naartoe gegaan, en ik ben blijven slapen.’

Hij tilde haar fiets uit de berm.

‘De ketting ligt eraf,’ zei hij. ‘Ik leg hem in de auto en breng je naar huis.’

‘Wat ben ik een ontzettende idioot,’ zei hij toen ze in de auto zaten. ‘Ik had je wel kunnen aanrijden. Hoe voel je je?’

‘Maak je om mij geen zorgen,’ stelde Annie hem gerust. ‘Er is iets veel ergers gebeurd.’

59

Thomas keek haar geschrokken aan toen ze het had verteld.

‘Komt het weer goed met haar?’

‘De situatie is ernstig, maar ze is stabiel, zoals dat heet. Meer weet ik ook niet.’

Annie keek door het zijraampje.

‘Maar wat had jij bij het huisje te zoeken?’ vroeg Thomas toen ze het dorp binnenreden.

‘Ik weet het niet,’ mompelde Annie, en ze beet op een nagel die was gebroken. ‘Ik moest nadenken. Volgens mij klopt er iets niet.’

‘Je denkt niet dat ze een overdosis heeft genomen?’

‘Heb je ooit het vermoeden gehad dat Katta drugs gebruikt?’

Thomas zuchtte.

‘Ik heb haar op school nooit onder invloed gezien, als je dat bedoelt, maar zo onvoorstelbaar is het niet. Katarina heeft heel wat redenen om niet lekker in haar vel te zitten.’

‘Dat is waar. We hebben een paar dagen geleden trouwens een anonieme melding over haar gekregen. Van een vrouw. Kan dat de schoolverpleegster of de coördinator zijn geweest?’

‘Niet als het anoniem was. Op school is het altijd de rector die de meldingen doet. Dat doen we nooit anoniem.’

‘Oké. Hier is het.’ Annie wees naar het huis.

Ze reden de oprit op en Thomas zette de motor af.

‘Wat mooi,’ zei hij met een blik op het huis. ‘Woon je hier permanent, of is het een tweede huis?’

‘Het is zowaar mijn ouderlijk huis.’

Thomas floot.

‘Wonen je ouders er nog?’

‘Nee. Mijn moeder zit in een verpleeghuis hier in Lockne. Mijn vader is overleden.’

‘Dus nu heb jij het huis overgenomen?’

‘Het is maar tijdelijk. Ik woon in Stockholm.’

‘O.’ Thomas werd stil. Een haarlok viel over zijn voorhoofd. Helena heeft gelijk, dacht Annie. Het was iets in zijn gelaatstrekken, in zijn houding. Thomas leek op Johan Hoffner, alleen dan met bruine ogen.

Thomas stapte uit, pakte de fiets uit de auto en zette die voor de garage. Annie stapte langzaam uit. Haar knie deed zeer, maar ze kon erop staan. Desondanks ondersteunde Thomas haar op weg naar de voordeur.

Ze deed de deur open en vroeg Thomas even te wachten terwijl ze naar de badkamer ging. Ze ging op de wc-klep zitten en trok haar broek uit. De wond bloedde niet meer, maar zat vol gruis.

Ze spoelde het eruit met water en vond een oude pleister in het badkamerkastje, die ze over de wond plakte. Misschien had ze straks ook een litteken op haar knie. Een blijvende herinnering aan een waargebeurd fietsongeluk. Niets wat ze hoefde te verdringen. Niets om over te liegen.

Toen ze de badkamer uit kwam, stond Thomas in de hal.

‘Moet het misschien toch gehecht worden? Ik kan je wel naar het ziekenhuis brengen.’

‘Nee, zo erg is het niet. Heb je tijd voor een kop koffie?’ Het was eruit voor ze het wist.

Thomas glimlachte.

‘Lekker.’

Toen Annie met de koffie naar buiten kwam, keek Thomas geïntrigeerd naar de tuin.

‘Je hebt een elfendans in je tuin,’ zei hij.

‘Wat?’

‘Zie je die cirkel daar?’ Hij wees naar een stukje gras bij een linde. In het lichte groen was een donkerdere ring te zien, die Annie nog nooit was opgevallen.

‘Dat heet een elfendans, of een heksenkring,’ legde Thomas uit. ‘Het komt vaak voor op oude gazons. Het is een soort schimmel die de vegetatie doodt, maar vroeger dachten mensen dat het elfen waren die in een rondedans het gras hadden vertrapt.’ Hij lachte. ‘Is het te merken dat ik biologieles geef?

Wat is het hier ongelooflijk mooi,’ zei hij even later. ‘Je kunt hiervandaan zowat het hele rivierdal zien.’

Annie volgde zijn blik. Verraderlijk mooi, dacht ze.

‘Mis je dit allemaal niet?’ Hij maakte een weids gebaar. ‘Om gewoon je ski’s aan te kunnen trekken en de natuur in te gaan. Of met een thermosfles het bos in te gaan, wanneer je maar wilt.’

‘Soms. Maar Stockholm is ook mooi, op een andere manier.’

‘Heb je daar een gezin?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Nee, ik ben alleen. En jij, waar woon jij?’

‘In een driekamerappartement in Kramfors. Tijdelijk dan, ik moet gauw iets anders vinden,’ zei hij, en hij draaide zich naar haar toe. ‘Ik ben kortgeleden gescheiden,’ verduidelijkte hij.

‘O,’ wist Annie uit te brengen, en ze voelde haar hals gloeien. ‘Het spijt me dat te horen.’

‘Het is niet zo erg. Het was een gezamenlijke beslissing, we gaan goed met elkaar om. Ooit koop ik ook een huis. Ik heb altijd al gedroomd van een eigen tuin. In Kungsgårn staan een paar mooie huizen.’

‘Op,’ corrigeerde Annie.

‘Wat?’

‘Hier zeggen we óp Kungsgårn, niet ín.’ Ze glimlachte.

Thomas oogde gegeneerd.

‘Wat stom van me.’ Hij keek naar de grond. ‘En ik dacht dat ik na tien jaar in Kramfors wel een echte local was.’

Nee, dacht Annie. Dat zul je nooit worden, hoelang je hier ook woont. Je bent hier geboren of niet. Import is en blijft import.

‘Waar kom je vandaan?’

‘Uit Umeå. Mijn ouders en mijn zus wonen er nog, maar mijn vader en moeder overwegen om zuidelijker te komen wonen, dichter bij de kleinkinderen.’

Annie keek uit over de akker. Naar de rivier. Ze zag Katarina Edholm weer voor zich, liggend in het water.

Thomas zwaaide met zijn hand voor haar gezicht. Kennelijk had hij iets gezegd, maar verkeerde zij in haar eigen wereld.

‘Sorry,’ zei ze. ‘Ik zat aan Katarina te denken. Als ik haar in Sandslån te pakken had gekregen, was het misschien allemaal niet gebeurd. Wisten we maar wat er gebeurd is na het vreugdevuur.’

‘Ik zag haar voor haar huis uit een auto stappen toen we erlangs reden op weg naar Uffes huisje,’ zei Thomas.

Annie veerde op.

‘Zag je wie er achter het stuur zat?’

‘Nee. Maar het was een rode Volvo 245, een stationcar. Dat weet ik heel zeker.’

‘Weet je nog hoe laat dat was?’

‘Halfelf, misschien?’

‘Oké. Dus ze kreeg een lift naar huis. En toen ging ze op de brommer naar het zomerhuisje. Wat is er daarna gebeurd?’

Thomas legde een hand op haar been.

‘Annie. Ik begrijp dat het moeilijk is om het los te laten, maar probeer het toch even te vergeten. Het is verschrikkelijk, maar op dit moment kunnen we alleen maar hopen dat het goed komt met haar. Laten we het over iets anders hebben.’

Annie wreef over haar voorhoofd.

‘Je hebt gelijk, sorry,’ zei ze met een glimlach. ‘Wat vroeg je daarnet ook alweer?’

‘Waarom ben je naar Stockholm verhuisd?’

Annie verstrakte, geschrokken door de vraag.

‘Dat is persoonlijk.’ Het kwam er feller uit dan ze het bedoelde.

Thomas zei niets meer.

Verdomme, dacht Annie.

Nu stond hij op.

‘Je zult wel moe zijn, ik ga maar eens naar huis,’ zei hij.

‘Oké.’

Annie stond voorzichtig op en meed zijn blik. Het was een fijn gesprek geweest, tot ze het verknalde.

‘Rustig aan met dat been,’ zei Thomas met een ernstig gezicht. ‘Bedankt voor de koffie.’ Hij gaf haar zijn lege kop aan. ‘En wil je tegen Gunnar zeggen dat ik graag hoor hoe het met Katta gaat?’

Annie bracht de koffiekoppen naar de keuken en zag door het raam hoe Thomas’ auto de oprit af reed en een stofwolk opwierp.

Ze vond hem een sympathieke man. En misschien zag hij haar wel zitten.

En zijzelf? Had ze gevoelens voor hem, of kwam dat alleen maar doordat ze Johan in hem zag?

60

Gunnar deed versuft zijn ogen open en besefte dat hij thuis was. Hij had de hele nacht aan Katta’s bed gezeten en moest in slaap zijn gevallen vlak nadat hij in de taxi was gestapt. Hij kon zich nog herinneren dat ze Umeå uit waren gereden, maar de resterende tweehonderd kilometer had hij kennelijk geslapen.

‘Bedankt,’ mompelde hij, en hij stapte uit. De taxi reed achteruit de weg op en Gunnar bleef op de oprit staan. Wat was het stil. Geen geblaf, geen hond die op hem af rende.

Met tegenzin keek hij naar de lege kennel. Hij voelde een steek in zijn maag. In Umeå had hij geen enkele keer aan Silver gedacht. Blijkbaar had hij het verdrongen, niet onder ogen willen zien wat er was gebeurd. Het was dan ook niet te bevatten. Het was allemaal onbegrijpelijk. Alles was kapot.

Hij keek hoe laat het was. Ze konden er elk moment zijn, zijn zus en zijn zoon. Maatschappelijk werk had besloten dat Joel weer naar huis mocht, gezien de recente gebeurtenissen.

Hij moest het Joel laten weten. Over zijn zus, over de hond. Al wist hij zelf ook niet wat er was gebeurd. Hij beet op zijn wang. Niet gaan grienen nu.

Hij deed de voordeur open en stapte de hal in. Binnen was het steenkoud. Zonder zijn jas uit te trekken liep hij het stookhok in. Legde een paar houtblokken in de ketel, deed het luik dicht en liet de luchtschuif van de kachelpijp halfopen staan. Toen pakte hij de fles die hij in de zak van een oude overall had verstopt en schroefde de dop eraf.

Het brandde aangenaam in zijn keel. Hij veegde met zijn mouw zijn mond af terwijl hij wachtte tot het vuur goed brandde. Nog één slok voor hij de fles terugstopte. Opeens meende hij een hand op zijn schouder te voelen. Hij draaide zich met een ruk om, maar er was niemand.

Gunnar rilde en haastte zich de trap op. Op dat moment ging de voordeur open en kwam Ellen, zijn zus, binnen.

Ze gaf hem een aarzelende knuffel. Voor het eerst in jaren, dacht Gunnar.

‘Hoe is het met Katta?’ vroeg ze.

‘Hetzelfde als gisteren. Ze kunnen er nog niets over zeggen, we moeten afwachten.’

Ellen keek hem bedenkelijk aan.

‘En met jou? Je ziet er niet uit. Kun je het wel aan?’

‘Heb ik een keuze? Waar is hij?’

‘Hij zit nog in de auto. Wilde niet naar binnen.’

Gunnar zuchtte en liep naar buiten.

Zijn zoon zat met zijn pet voor zijn ogen te trommelen. Gunnar deed het portier open.

‘Dag jongen,’ zei hij. ‘Kom binnen, dan krijg je chocolademelk.’

Joel keek niet op of om.

Gunnar probeerde het nog een keer. Praatte op hem in. Probeerde hem met van alles en nog wat te paaien. Uiteindelijk lukte het hem. Joel stapte uit en liep met trage passen naar het huis.

‘Dank je,’ mompelde Gunnar.

‘Weet je zeker dat jullie het zo redden?’ Ellen keek hem bezorgd aan.

Gunnar wist niet wat hij moest zeggen, gebaarde slechts dat ze kon gaan.

Hij wist Joel de hal in te krijgen. Daar bleef de jongen staan, en hij kwam pas de keuken in toen Gunnar melk en cacaopoeder op tafel had gezet.

‘Je mag het zelf mengen,’ zei Gunnar, en hij ging zitten.

Toen pas trok Joel zijn schoenen uit en liep naar de tafel. Gunnar keek toe terwijl zijn zoon twee, drie, vier scheppen cacaopoeder in een glas deed.

Gunnar haalde diep adem.

‘Je zus ligt nog in het ziekenhuis,’ begon hij.

‘Wanneer komt ze thuis?’

Gunnar streek over zijn baard.

‘Gauw.’

‘Wanneer is gauw?’

Gunnar keek naar het tafelblad. Wat moest hij daar nu op zeggen?

In plaats daarvan schoof hij de bus cacaopoeder naar Joel toe.

‘Hier,’ zei hij. ‘Neem nog maar wat.’

‘Gaat ze dood, net als mama?’

‘Nee, nee. Mama had kanker, dat weet je toch? Katta niet.’

Joel richtte zijn blik omlaag.

Gunnar zag hoe hij met zijn ogen trok en alsmaar sneller in het glas roerde. Joel had vast tal van vragen, maar hij vroeg niets.

Ze zaten een hele poos zwijgend aan tafel. Joel dronk zijn chocolademelk op, zo meteen zou hij naar zijn kamer gaan.

Zeg het gewoon. Dan heb je het achter de rug.

‘Silver is naar de hemel,’ mompelde Gunnar.

Joel knipperde een paar keer vlug met zijn ogen.

‘Waarom? Hoe is hij doodgegaan?’

Wat moest hij daarop zeggen? Het was allemaal zo bizar. De hond was gestikt aan de lijn, dat had niet mogelijk moeten zijn. Maar op de een of andere manier had hij zichzelf gewurgd.

Joel stond op. In zijn kruis breidde een donkere vlek zich uit.

Hij keek Gunnar doodsbang aan.

‘Geeft niet, jongen.’ Gunnar stak zijn hand naar hem uit, maar Joel liep achteruit naar de trap.

Gunnar liep achter hem aan. ‘Gooi maar in de wasmand, het is niet erg.’

Arme jongen, dacht hij. Arme wij.

Nu ging de telefoon ook nog. Gunnar was niet van plan om op te nemen, maar toen zag hij dat het Annie Ljung was. Haar moest hij wel te woord staan, dat had ze verdiend. Ze was de enige die wat hem betrof niet naar de hel kon lopen.

Hij had geen nieuws, zei hij meteen, maar dat had zij daarentegen wel. Ze had gehoord dat Katta was gezien met iemand in een rode Volvo.

‘Heb je enig idee wie dat kan zijn?’ vroeg ze. ‘De eigenaar van die auto zou heel goed ook degene kunnen zijn die haar drugs heeft verkocht.’

‘Katta gebruikt geen drugs,’ zei Gunnar resoluut.

Hij hoorde haar diep inademen.

‘Ik snap dat je je dat moeilijk kunt voorstellen, maar weet je het heel zeker? Jullie hebben het niet makkelijk sinds Kerstins dood. Als je in de put zit, is het niet zo gek dat je dingen doet die je eigenlijk niet wilt, gewoon om alles even te vergeten.’

Gunnar balde zijn vuist.

‘We wisten al heel lang dat Kerstin het niet zou halen,’ zei hij. ‘Op het laatst had ze zo’n pijn dat ik alleen maar hoopte dat ze vredig in zou slapen. Dat ze niet meer hoefde te lijden. Toen ze stierf, was dat een soort opluchting.’

‘Maar je hebt die naald toch gezien…’

‘Katta mag dan koppig en eigengereid zijn, maar ze doet niet aan zulke ongein. Daar is ze fel op tegen. Ze zit mij toch ook voortdurend op de huid vanwege…’ Hij kapte zichzelf af. ‘Zoek jij nou maar uit van wie die Volvo is,’ zei hij. ‘Als een of andere klootzak mijn meid heeft gedrogeerd, moet hij opgepakt worden. Maar naar mij zal de politie niet luisteren. Je moet me helpen, Annie. Jij bent de enige die me nog niet heeft veroordeeld.’

61

Annie legde het laatste stukje naar kantoor half hollend af. De maandagochtend was zonnig, maar fris.

Het had het hele weekend geregend en ze was de deur niet uit geweest. Ze had naar haar moeder in Fridebo moeten gaan, maar ze had alleen maar kunnen denken aan Katarina Edholm en had amper geslapen.

Om halfacht was ze wakker gebeld door de garage. De band was verwisseld, ze kon haar auto ophalen. Ze had onmiddellijk de bus naar Kungsgården genomen en haar auto opgehaald, maar toch was het nu al kwart over acht en zat iedereen te wachten in de vergaderkamer toen Annie binnen kwam stormen.

Ze ging naast Mops zitten en wurmde zich uit haar jas.

‘Sorry dat ik zo laat ben,’ mompelde ze, maar Claes sorteerde een stapel papier en leek het niet te horen.

Annie draaide zich naar Mops toe.

‘Ben jij voor het weekend nog aan die zorgmelding over Katarina Edholm toegekomen?’

‘Nee, maar ik…’

‘Ze ligt in het ziekenhuis,’ onderbrak Annie haar. ‘Buiten bewustzijn. Waarschijnlijk een overdosis.’

‘O nee.’ Mops werd rood. ‘Hoe weet je dat?’

Claes Nilsson hield het bovenste blad van de stapel voor Mops omhoog.

‘We hebben nog een zorgmelding binnengekregen, van de politie. Vermoedelijke overdosis morfine tijdens Walpurgisnacht, staat er.’

‘Dat klopt,’ zei Annie. ‘Ze ligt in het ziekenhuis van Umeå, waar ze kunstmatig in slaap wordt gehouden.’

‘Oké,’ zei Claes met een knikje naar Mops. ‘Dan wachten we met ons onderzoek tot ze uit het ziekenhuis is.’

‘Als ze tenminste geen kasplantje wordt,’ zei Putte, en hij stopte een kussentje snus onder zijn lip.

Annie keek hem strak aan.

‘Wat?’ Hij staarde terug. ‘Eigen schuld, moet ze maar geen naald in haar arm zetten.’

Nu begrijp ik waarom je nooit bent toegelaten tot de politieopleiding, harteloze rotzak, dacht Annie.

Ze keek Claes weer aan.

‘We hoeven niet te wachten, we kunnen nu al wat dingen uitzoeken. Met wie ging ze om, wie dealen er? Als Katarina drugs heeft gekocht, moet iemand iets weten.’

‘Annie,’ zei Claes. ‘Deze zaak is van Mops, zij handelt het verder af. Laten we eerst wachten tot Katarina er weer bovenop is.’

Hij keek naar zijn papieren.

‘Hoe gaat het trouwens met jouw jeugdzaak?’ vroeg hij.

‘Daar zit schot in. Ik ga vanmiddag op huisbezoek.’

‘Alleen?’

‘Ja, is dat een probleem?’

‘Als het even kan, gaan we met z’n tweeën.’

Claes kauwde op zijn pen en keek de anderen aan.

‘Kan een van jullie vanmiddag met Annie mee?’

De anderen schudden hun hoofd.

‘Zal ik de afspraak dan maar verzetten? Wat vind jij?’ vroeg Annie.

Claes zuchtte.

‘Voor deze keer is het goed,’ zei hij. ‘Maar zorg er in het vervolg voor dat je altijd iemand meeneemt, oké?’

De resterende zaken werden verdeeld en de bespreking werd afgerond. Annie had geen zin om met de anderen mee te gaan naar de personeelskamer en nam een kop koffie mee naar haar kantoor.

Ze startte haar computer op en staarde uit het raam. Ze hoorde Gunnars woorden echoën in haar hoofd. Hij was ervan overtuigd dat Katarina was gedrogeerd. Maar door wie dan, en waarom? Het meest voor de hand liggend was dat ze zelf de naald in haar arm had gezet. Dan was de vraag hoe ze aan morfine was gekomen.

Tijdens Walpurgisnacht had ze Katarina zowel met Johan Hoffner als met Stefan Andersson zien praten. Ze wist vast wel wie Johan Hoffner was, omdat ze allebei uit Lockne kwamen, maar waar kon ze Stefan Andersson van kennen? Kocht ze drugs van hem?

En het allerbelangrijkste: wie was de persoon in de rode Volvo? De bestuurder was misschien wel de laatste die Katarina had gezien voor het misging.

De uren verstreken. Annie wilde net iets te eten gaan halen, toen haar telefoon ging.

Gunnar klonk opgewonden.

‘Luister eens,’ zei hij. ‘De politie heeft me daarnet gebeld. Katta heeft tijdens Walpurgisnacht rond elf uur ’s avonds een sms’je gestuurd. Kennelijk had ze met iemand afgesproken bij het huisje.’

Annies hart ging sneller kloppen.

‘Met wie?’

‘Dat weten ze nog niet, het was een prepaid. Ze hebben het nummer gebeld, maar de telefoon stond uit.’

‘En wat gaan ze nu doen?’ vroeg Annie.

‘Geen idee, dat wilden ze niet zeggen. Je zult zien dat ik gelijk heb. Iemand heeft haar dit aangedaan, en als ik erachter kom wie, dan is die klootzak nog niet jarig,’ bezwoer Gunnar.

Was het de persoon in de Volvo met wie Katarina had afgesproken?

‘Geen domme dingen doen, Gunnar,’ zei ze. ‘Laat het aan de politie over.’

‘Pff. Die denken dat ze een junk is. Kun jij niet proberen om iets wijzer te worden?’

Annie beloofde te doen wat ze kon, en ze hingen op. Ze keek naar haar telefoon. Wat kon ze voor hem betekenen? Was er iemand die ze kon uithoren?

Na even nadenken belde ze Thomas Moström.

Ze verwachtte de voicemail, maar tot haar verbazing nam hij meteen op.

‘Ben jij het?’ zei hij. ‘Toen ik zag dat het een geheim nummer was, dacht ik dat het de politie was. Ze zijn onderweg hierheen.’

‘Waarom? Is er iets gebeurd?’

‘Dat weet ik niet, ze zeiden alleen maar dat het over Katarina Edholm gaat en dat ik ze voor de school moet opwachten.’

Annie beet op haar lip. Wat was er aan de hand?

‘Ik kom ook,’ zei ze, en ze hing op.

Ze holde naar de overkant van het plein en stak schuin de parkeerplaats van de school over. Thomas stond voor de ingang te wachten. Ze was er net, toen er een politiewagen aan kwam rijden. Hans Nording en Sara Emilsson stapten uit.

‘Annie, wat doe jij hier?’ vroeg Nording.

‘Dat kan ik niet zeggen, ik heb mijn beroepsgeheim,’ antwoordde ze.

Nording trok een wenkbrauw op en wendde zich toen tot Thomas.

‘We willen even in Katarina Edholms locker kijken.’

‘Oké, maar mag ik vragen waarom?’

‘We hebben reden om te vermoeden dat er drugs in liggen.’

Annie liep achter hen aan naar binnen, maar bleef op de achtergrond.

Terwijl de conciërge het hangslot openwrikte, stuurde Thomas een paar nieuwsgierige leerlingen weg.

De agenten stopten de inhoud van de locker in plastic zakjes. Annie zag maar liefst vier verschillende horloges.

Helemaal achterin stond een schoenendoos. Hans Nording maakte hem open en hield hem schuin, zodat Sara Emilsson kon zien wat erin zat.

De doos was tot de rand gevuld met briefjes van vijfhonderd kronen.

62

Annie wachtte tot de locker was leeggehaald en de politieagenten weer bij hun wagen stonden, klaar om te vertrekken.

‘Hebben jullie even? Ik heb wat informatie.’

Nording deed het achterportier open.

‘Stap in,’ zei hij.

Ze draaiden de Ringvägen op en reden langs het centrum.

‘Ik weet wat jullie denken,’ begon Annie. ‘Maar Gunnar Edholm gelooft niet dat Katarina drugs gebruikt. Hij is ervan overtuigd dat ze door iemand is gedrogeerd.’

‘Geen enkele ouder gelooft zoiets van zijn eigen kind,’ zei Sara Emilsson.

‘Je was toch op de ouderbijeenkomst?’ zei Nording. ‘Drugs zijn hier schering en inslag.’

‘Dat weet ik. En misschien gebruikt Katarina Edholm ook weleens wat. Kort voor Walpurgis hebben we een anonieme zorgmelding over haar binnengekregen.’

‘Zie je wel.’

‘Maar het zit zo,’ ging Annie verder. ‘Ik heb met Katarina geprobeerd te praten. Met Walpurgis was ik in Sandslån, en zij was er ook. Ik kreeg de indruk dat ze me iets wilde vertellen, maar er kwam iemand tussen. Ik zag haar met twee personen praten. Een van hen komt ook uit Lockne, namelijk Johan Hoffner, en de ander heet Stefan Andersson.’

‘O ja?’ zei Nording.

‘Misschien moeten jullie eens met hen gaan praten? En Thomas Moström zei dat hij Katarina voor haar huis heeft zien praten met iemand in een rode Volvo stationcar, later die Walpurgisnacht. Moet dat niet uitgezocht worden?’

Nording vond een plekje voor het gemeentehuis en parkeerde.

‘Bedankt voor de informatie, Annie. We nemen het mee.’

Annie maakte haar gordel los.

‘Stel dat er een verband is tussen Saga’s dood en wat er met Katarina is gebeurd. Ze zaten in dezelfde klas. Ze zijn allebei gevonden bij het huisje van Gunnar Edholm. Kan het iets met drugs te maken hebben?’

‘Jij denkt dat Saga ook drugs gebruikte? Er zijn geen sporen van verdovende middelen in haar lichaam aangetroffen.’

‘Oké, maar misschien wist ze iets wat ze niet had mogen weten? Misschien dacht iemand dat ze zou klikken, en moest ze daarom uit de weg geruimd worden? Misschien is dat ook wat er met Katarina is gebeurd?’

‘Niet onmogelijk, maar het lijkt me erg onwaarschijnlijk. Meestal is de simpelste verklaring ook de juiste.’

Annie deed het portier open.

‘Nog één ding,’ zei ze. ‘Het is wat vergezocht, maar die inbraken in zomerhuisjes die jullie eerder onderzochten, hebben die er misschien iets mee te maken?’

Ze zag Nording en Emilsson een blik wisselen.

‘Zo te horen hebben we een echte Sherlock Holmes in de stad,’ zei Nording. ‘We nemen het mee, Annie.’

Ze reden weg, en Annie haastte zich naar binnen. Had ze haar theorieën beter voor zich kunnen houden? Had Nording gewoon een onschuldig grapje gemaakt, of stak hij de draak met haar speurneuzerij? Was ze straks het lachertje van de stad als ze er faliekant naast bleek te zitten?

Al in de gang hoorde ze Mops lachen. Claes, Mops en Lisbeth zaten in de personeelskamer, waar het naar visballetjes rook. Annies maag rammelde en ze keek hoe laat het was. Halftwee, en ze had nog steeds niet geluncht. Om drie uur moest ze bij Terese en Stefan Andersson zijn, en daarvoor moest ze iets gegeten hebben.

‘Daar ben je,’ zei Claes.

Annie haalde een kop koffie, pakte een banaan uit de fruitschaal en ging zitten.

‘Ik was op de Ådalsschool,’ zei ze. ‘De politie was er om Katarina Edholms locker te doorzoeken. Ze hebben een flinke som geld gevonden, en nu zullen ze wel vermoeden dat ze dealt. Maar haar vader noch de school heeft daar ooit ook maar enig teken van bespeurd.’

‘Maar het is mijn zaak,’ zei Mops. ‘Waarom ben jij er steeds mee bezig?’

‘Dat weet ik, maar de vader heeft me zowat gesmeekt om hem te helpen. Omdat ik erbij was toen ze werd gevonden.’

Mops kreeg rode vlekken op haar wangen.

‘Maar als je nieuwe informatie krijgt, moet je die aan mij doorgeven.’ Ze keek naar Claes.

‘Ja, het is wel Mops’ zaak…’ begon hij.

‘Natuurlijk,’ onderbrak Annie hem. ‘Zoals ik zei, ik wil alleen maar helpen. Een zorgmelding is uiteindelijk niet meer dan een vermoeden. Bij een onderzoek kunnen er heel andere dingen boven water komen. Misschien is dat geld helemaal niet verdiend met drugs.’

Ze nam een slok koffie.

Mops keek naar de tafel.

‘Er zijn meer manieren om snel geld te verdienen,’ zei Mops even later. ‘Misschien, eh… verkoopt ze haar lichaam? Dat gaat toch vaak samen? Drugs en seks? Het komt geregeld voor dat jonge meiden dat doen… heb ik gehoord.’

‘Ze komt uit een gezin waar ernstige problemen spelen,’ zei Claes. ‘Jullie moeten elkaar maar helpen.’

Annie stond op en keek Mops aan.

‘Probeer met zo veel mogelijk mensen te praten,’ zei ze. ‘Iemand moet meer weten.’

63

De familie Andersson woonde in een laag huis van witte bakstenen. Een zwart plaatijzeren dak, een veranda vol troep.

Annie zette de motor af en stapte uit. Er stond een koude wind van het water. Een zeil klapperde. Nergens zag ze een teken van leven. Op het erf stonden meerdere roestige auto’s. Naast de garage stond een verschoten groene schommel met twee scheve zitjes.

Ze haalde diep adem en belde aan. Ze hoorde de bel binnen galmen, maar er werd niet opengedaan. Ze boog zich opzij en gluurde door het raam, maar zag nergens beweging.

Ze pakte haar telefoon en zocht het nummer van Terese Andersson. Na een paar keer overgaan kreeg ze de voicemail.

Ze wachtte nog een paar minuten en voelde toen aan de klink. De deur ging open.

‘Waar ben jij mee bezig?’ zei iemand achter haar.

Annie draaide zich met een ruk om. Stefan Andersson keek haar pissig aan.

‘Wat denk je wel, zomaar bij anderen rondneuzen. Daar kan ik je voor aangeven.’

‘We hadden vandaag een afspraak. Mag ik binnenkomen?’

‘Terese en Jessica zijn er niet.’

‘Dan moeten we een nieuwe afspraak voor een huisbezoek maken,’ zei ze.

‘Dacht ’t niet,’ zei Stefan Andersson, en hij kwam dichterbij.

Zo’n vent is tot alles in staat, dacht Annie. Ze moest hier weg.

‘Je hoort nog van me.’ Ze liep vlug terug naar haar auto.

Op de kruising reed een andere auto haar tegemoet, en ze schrok op. Het was een rode Volvo stationcar. De zon scheen in haar ogen, maar toen de auto haar passeerde, zag ze wie er achter het stuur zat.

Ze maakte een U-bocht en reed terug.

Terese Andersson had de auto voor het huis gezet en keek verbaasd om toen Annie de oprit op reed. Stefan Andersson verscheen in de deuropening.

Annie stapte uit, maar bleef staan met haar hand op het portier.

‘Waar ken jij Katarina Edholm van?’ vroeg ze.

Stefan keek kort naar zijn vrouw.

‘Wie?’ vroeg hij.

‘Een zeventienjarig meisje uit Lockne. Met lang zwart haar,’ verduidelijkte Annie. ‘Ik zag jullie praten in Sandslån, tijdens Walpurgisnacht, en iemand heeft haar later die avond ook zien praten met de bestuurder van een Volvo, net zo een als jullie hebben.’

‘Dat moet diegene verkeerd hebben gezien,’ zei Terese, die met haar armen over elkaar naast haar man was gaan staan. ‘Stefan was samen met mij op een feestje hier in het dorp, toch, Stefan?’

‘Ja,’ zei hij. ‘Oprotten nu.’

Ze liegen, dacht Annie, maar ze realiseerde zich dat ze niet verder zou komen.

‘Jullie horen van me over een nieuwe afspraak.’ Ze stapte weer in haar auto.

Stefan en Terese bleven staan en keken haar kwaad na terwijl ze wegreed.

Het bloed suisde in haar oren. Ze had iets in Stefans ogen gezien toen ze Katarina’s naam noemde. Een reactie. Hij loog, daar twijfelde ze niet aan. Maar waarom? Wat had hij te verbergen?

*

Gunnar rechtte zijn rug en keek naar de hoop aarde voor zich. Hij huilde niet meer. Hij had wel gehuild toen ze de urn met Silver erin kwamen brengen. Van opluchting, omdat hij niet het koude lijf van wat ooit zijn beste vriend was geweest hoefde aan te pakken en te begraven. In plaats daarvan begroef hij nu de urn. Hij wilde een plek kunnen bezoeken, de as niet zomaar uitstrooien in de wind.

Hij voelde de eerste regendruppels in zijn nek. Hij keek niet naar de kennel, zette de schop in de schuur en ging naar binnen.

Binnen was het doodstil. Joel had zich opgesloten in zijn kamer. Het was een zware dag geweest. Eerst de lange reis naar Katta in Umeå. Joel had de hele rit geen woord gezegd. Tweehonderd kilometer totale stilte. Eenmaal daar was hij op de drempel blijven staan, had een schuine blik op Katta’s bed geworpen en was weggelopen. Gunnar was in zijn eentje naar binnen gegaan, en op de terugweg was Joel al net zo zwijgzaam geweest. Het was niet te zeggen of hij verdrietig of bang was, want die knul huilde nooit. Als hij al eens zijn gevoelens toonde, was het met zijn vuisten.

Gunnar ging naar het washok en trok zijn kleren uit. Een vieze lucht sloeg hem in het gezicht.

Op de vloer lag de broek waarin Joel had geplast. Gunnar was vergeten die in de was te gooien.

Hij zuchtte en deed de wasmachine open, stopte eerst zijn eigen kleren en toen Joels broek erin. Zijn hand stuitte op iets hards. Hij voelde in de broekzakken en vond een mobiele telefoon.

‘Wat krijgen we nou?’ zei hij hardop.

Toen Joels vorige mobieltje het een jaar geleden had begeven, had Gunnar geen geld gehad om een nieuwe telefoon voor hem te kopen. Hoe was die knul in vredesnaam aan dit toestel gekomen?

Hij liep met grote passen de twee trappen naar boven op en deed de deur van Joels kamer open.

‘Wat is dit?’ Hij hield het mobieltje omhoog.

Joel keek schichtig op.

‘Een telefoon,’ zei hij.

‘Heb je die gestolen?’

‘Niet schreeuwen!’

Joel begon met zijn vingers te trommelen.

‘Hoe kom je eraan? Vertel op, anders zwaait er wat.’

In zijn hoofd hoorde hij Kerstins stem. Je maakt hem bang, Gunnar.

Hij ging zachter praten.

‘Kom op, jongen,’ zei hij. ‘Je moet het vertellen. Het is belangrijk, snap je.’

Joel stond op en schudde heftig zijn hoofd.

‘Hoe kom je eraan?’ herhaalde Gunnar.

‘Gevonden.’

‘Heb je hem van tante Ellen gekregen? Je kunt het me gewoon vertellen, ik zal niet boos worden.’

‘Gevonden, zei ik toch,’ mompelde Joel.

‘Een mobiele telefoon is niet iets wat je zomaar vindt.’

‘Wel.’

‘Alsjeblieft, Joel,’ zei Gunnar. ‘Zeg nou hoe je eraan komt. Heb je ’m van Katta gekregen?’

Joel keek halsstarrig naar de vloer.

‘Waar heb je hem dan gevonden?’

Joel schuifelde met zijn voet.

‘Bij het huisje,’ zei hij ten slotte.

‘Bij het huisje?’ herhaalde Gunnar. ‘Wanneer dan?’

Joel liet zijn hoofd en schouders hangen.

‘Weet je van wie hij is?’

Stilte.

‘Geef dan antwoord!’

‘Ik wil naar tante Ellen,’ mompelde Joel.

‘Het geeft niet, Joel. Ik ben niet boos.’

‘Maar ik wil naar tante Ellen,’ zei Joel opnieuw.

‘Je bent net weer thuis.’

‘Ik wil hier niet zijn, ik wil naar tante Ellen toe.’ Joel sloeg tegen zijn voorhoofd. Toen vloog hij Gunnar aan. Zijn knokige vuisten beukten op Gunnars schouders, maar Gunnar liet hem begaan. Op de een of andere manier voelde het goed.

‘Oké, bel haar maar,’ zei hij, hoewel hij wist dat het verkeerd was.

64

Joel kreeg zijn zin. Gunnar stapte in de auto en bracht hem naar zijn tante in Lugnvik. Omdat Joel haar oogappel was, was het niet zo gek dat hij linksom of rechtsom altijd kreeg wat hij wilde. Of misschien had ze een andere reden om plotseling zo betrokken te zijn.

Had zij misschien maatschappelijk werk gebeld en een melding gedaan over Katta? Dat zou Gunnar niet verbazen. Zijn zus had makkelijk praten. Ze was omhoog getrouwd, reed in een mooie auto en maakte om de haverklap dure snoepreisjes.

Toen Gunnar weer terug was in Lockne, reed hij niet naar huis, maar naar Saltviken. Hij nam de tijd en dat ging goed, tot hij het huisje naderde. Toen greep het hem bij de keel.

Hij reed de oprit op en botste bijna op een andere auto. Een zwarte Volvo die hij herkende, een vrij nieuw model. Kon dat waar zijn?

Gunnar keek naar het water en daar, op de kop van de steiger, stond Sven Bergsten. Gunnar liep langzaam de helling af. Sven leek hem niet op te merken. Het was alsof Gunnar hem stoorde tijdens een heilig moment. Hij kuchte even.

Sven draaide zich om.

‘O, pardon,’ zei hij. ‘Ik wist niet dat je er was. Ik wilde alleen even nadenken, maar ik ga al.’

‘Nee, maak je geen zorgen. Je stoort niet,’ zei Gunnar, en hij streek over zijn voorhoofd.

‘Lag ze hier?’ vroeg Sven opeens.

Gunnar draaide zich om. Daar wilde hij niet over praten. Goeie god, wat zou hij alles graag vergeten.

‘Katarina, bedoel ik,’ zei Sven. ‘Annie heeft het verteld.’

‘O,’ zei Gunnar opgelucht. ‘Ja, hier, aan het water.’ Hij haalde een hand door zijn haar.

Ze zwegen weer. Gunnar zocht in zijn zak naar zijn snus. Hij keek naar een vogel die over het water scheerde.

‘Maar wat had Saga hier te zoeken? Dat begrijp ik niet,’ zei Sven.

Gunnar slikte, ademde diep in.

‘Ik had nog nooit een dode gezien,’ mompelde hij. ‘Ja, Kerstin. Maar dit was iets heel anders. Ik werd gewoon zo bang. Ik wilde haar alleen maar weg hebben.’

Sven keek naar hem, maar zei niets.

‘Ik denk dat ik het huisje maar verkoop,’ ging Gunnar verder.

Ze stonden zwijgend naast elkaar. Golfjes sloegen stuk op de stenen. Gunnar wilde niet naar het riet kijken. Hij dwong zichzelf ertoe, maar toen kwamen meteen de beelden, een voor een. Het zeegras. Haar gezicht.

Hij richtte zijn blik weer op het water in de verte.

‘Je moet weten dat ik er heel wat over heb zitten prakkiseren,’ zei Sven even later. ‘Ik ben door een hel gegaan, ik kan niet meer. Ik moet het afsluiten, voor mijn eigen gemoedsrust. Wat moet ik geloven? Wat denk jij dat er gebeurd is, Gunnar? Wilden onze dochters niet meer leven, is dat het?’

Gunnar schudde zijn hoofd.

‘Als Katta wakker wordt zullen we de waarheid horen, dat weet ik zeker. En jullie? Weten jullie al van wie ze zwanger was? Doet de politie wel wat?’

‘Nee. Ik heb geen idee waar die mee bezig zijn. En Saga’s telefoon is ook nog niet terecht. Als die eenmaal gevonden is, krijgen we misschien een paar antwoorden.’

Gunnar klemde zijn kaken op elkaar. In zijn achterhoofd roerde zich iets. Hij stootte een hoestje uit.

‘Wat was het voor telefoon?’

‘Een Samsung, hoezo?’

‘Goed om te weten. Ik zal mijn ogen openhouden,’ zei Gunnar.

Sven zuchtte en gaf Gunnar een klapje op zijn schouder.

‘Goed je te zien, Gunnar. Hou je haaks,’ zei hij, en hij liep weg.

Gunnar bleef op de steiger staan tot Sven was weggereden. Hij zag Joels vieze broek voor zich. Verdomme.

Hij holde naar het pleehuisje en haalde een jerrycan uit zijn geheime voorraad. Draaide de dop eraf en nam een paar flinke slokken van het brandende vocht.

*

Annie legde haar telefoon op de bijrijdersstoel. Gunnar Edholm nam niet op, zijn auto stond niet op het erf. Hij kon natuurlijk in zijn zomerhuisje zijn.

Ze reed de heuvel op naar Saltviken. In de bocht bij de afslag naar het sportveld zag ze een auto met hoge snelheid op zich afkomen. Een seconde later raakte de auto in een slip en miste op een haartje na de rotswand, voor hij naar de andere weghelft schoot en tegen de vangrail knalde.

Annie gaf gas en was een paar tellen later bij de plaats des onheils. De bestuurder was al uitgestapt en zat tegen het portier geleund. Nu zag Annie wie het was. Gunnar Edholm.

Annie ging op haar hurken voor hem zitten. Gunnar had zijn ogen dicht. Bloed stroomde van zijn voorhoofd over zijn gezicht.

Ze raakte voorzichtig zijn schouder aan. ‘Gunnar? Hoor je me?’

Hij begon onrustig te bewegen.

‘Blijf rustig zitten. Je hebt een flinke jaap in je voorhoofd, en misschien ook inwendig letsel. Ik bel een ambulance.’

‘Nee, nee,’ kreunde Gunnar. Hij probeerde op te staan, maar ze hield hem tegen.

Gunnar voelde aan zijn voorhoofd. ‘Ik moet naar huis.’

‘Is Joel thuis? Ik kan op hem passen.’

‘Nee, hij is bij mijn zus in Lugnvik.’

Gunnar sloeg Annies hand weg en stond op. Hij draaide zich om en keek naar zijn auto.

‘Verdomme, nee hè,’ riep hij uit.

‘Ja, je had een engeltje op je schouder.’

Annie rook een zweem van alcohol en bekeek Gunnar eens goed. Had hij gedronken? Wilde hij daarom beslist geen hulp hebben?

‘Ik denk dat we toch echt een ambulance moeten laten komen,’ zei ze. ‘Je moet naar die wond laten kijken, en misschien moeten er ook röntgenfoto’s worden gemaakt.’

‘Niets aan de hand, gewoon een beetje bloed.’

Gunnar draaide zich moeizaam weg. Hij inspecteerde zijn auto, die half over de vangrail hing. Het was een smalle weg, maar het verkeer kon er nog langs.

Gunnar begon te lopen, maar Annie haastte zich achter hem aan.

‘Ik kan je wel een lift naar de dokter geven.’

‘Nee, niet nodig. Ik moet de auto naar huis zien te krijgen,’ mompelde hij.

Annie pakte hem bij zijn arm.

‘Die auto is nu niet het belangrijkste,’ zei ze. ‘Wees nou niet zo eigenwijs, Gunnar. Je bloedt. Kom dan tenminste met mij mee, dan kan ik die wond verzorgen.’

En bedenken hoe ik dit zal aanpakken, dacht ze erachteraan.

Gunnar zuchtte.

‘Oké,’ zei hij. ‘Maar geen ambulance.’

65

Gunnar zat stil terwijl Annie de wond op zijn voorhoofd schoonmaakte.

‘Wat een geluk dat ik net langsreed,’ zei ze. ‘Ik was trouwens naar je op zoek. Ik heb je eerder vandaag geprobeerd te bellen. Ik wilde je vragen of je ene Stefan Andersson kent. Hij woont iets buiten Nyland.’

Ze plakte een hechtstrip op de snee en Gunnars gezicht vertrok.

‘Nee, wie is dat?’

‘Hij heeft net zo’n rode Volvo als Katta’s klassenleraar voor jullie huis zag staan met Walpurgis.’

‘De naam zegt me niets.’

‘Dan bel ik morgen de politie. Zij hebben Katarina’s telefoon, dus misschien kunnen ze uitvogelen of die Volvo er iets mee te maken heeft,’ zei Annie.

Ze waste de laatste restjes bloed van Gunnars gezicht en hielp hem overeind.

‘Ken je iemand die je auto naar huis kan slepen?’

‘Dat komt wel goed, als ik eerst zelf maar thuiskom.’ Gunnar liet weten dat hij wel een paar mensen kende.

‘Oké. Dan ga ik nu koffiezetten,’ zei Annie.

‘Dat is lief van je, maar ik wil alleen maar naar huis.’

‘Het lijkt me beter als je nog even blijft. We hebben het een en ander te bespreken.’

‘O ja?’

‘Je weet net zo goed als ik wat er is gebeurd. Je hebt gedronken. Je bent alcoholist, Gunnar. Dat weet jij, dat weet iedereen. Maar je kunt zo niet doorgaan. Je kunt Joel en Katarina niet in de steek laten. Ze hebben wel genoeg doorstaan, vind je niet? Realiseer je je wel dat je uit de ouderlijke macht gezet kunt worden?’

Gunnar schrok op en keek Annie aan. Toen deed hij zijn ogen dicht en haalde diep adem.

‘Misschien maar beter ook, ik ben toch een waardeloze vader,’ zei hij mistroostig. Hij was even stil en keek Annie toen weer aan. ‘Nou ja, dat meende ik misschien niet. Ik wil gewoon dat ze het goed hebben.’

Ze moest de politie bellen, anders maakte ze zich zelf ook schuldig aan een strafbaar feit. Het in bescherming nemen van een misdadiger, heette het niet zo? Maar wat had het voor zin als Gunnar werd gearresteerd voor rijden onder invloed? Zijn kinderen waren hun vader al eens kwijtgeraakt toen hij vastzat op verdenking van de moord op Saga.

Annie dacht aan die keer in haar keuken, toen Gunnar brandhout had gebracht. Hij had gezegd dat hij haar altijd had geloofd. Hij had haar niet veroordeeld, al was hij de enige. En nu zou zij hem veroordelen?

‘Als je het beste voor je kinderen wilt, doe je nu wat ik zeg, Gunnar.’ Ze haalde diep adem. ‘Morgen stap ik naar een collega om jouw schriftelijke verzoek om vrijwillige behandeling in een kliniek in te dienen. Vier weken opname, en dan ambulant, om te beginnen. Ik zal ervoor zorgen dat je aanvraag zo snel mogelijk behandeld wordt en dat je terechtkunt in een kliniek in de buurt, zodat Joel en jij elkaar kunnen zien.’

‘Maar waar moet Joel dan heen?’

‘Hij heeft het naar zijn zin bij zijn tante. We kunnen het zo regelen dat hij zolang bij haar kan blijven.’

‘Maar volgens de dokters kan Katta elk moment wakker worden. Ik moet bij haar zijn!’

Annie legde haar hand op zijn schouder.

‘Ik beloof je dat je verlof krijgt als het zover is. Geloof me, afkicken is het beste wat je voor haar kunt doen.’

‘En anders?’

‘Anders laat je me geen keus en moet ik nu de politie bellen. Gunnar, dit is je laatste kans. Pak die.’

Gunnar staarde naar de vloer.

Toen knikte hij.

‘Dan doen we het zo.’

66

Toen Ole de volgende ochtend op kantoor verscheen, zat Annie in zijn kamer te wachten om hem voor de ochtendvergadering onder vier ogen te kunnen spreken.

‘Ik wil je om een gunst vragen,’ begon ze, en ze vroeg hem de deur dicht te doen. ‘We hebben een aanvraag binnengekregen voor vrijwillige opname in een afkickkliniek, en ik wil graag dat jij die behandelt, omdat ik diegene ken. Zijn naam zal je vast bekend voorkomen.’

Ze vertelde dat Gunnar Edholm om hulp had gevraagd om van zijn alcoholverslaving af te komen, en dat Annie hem had beloofd ervoor te zorgen dat zijn aanvraag snel in behandeling genomen werd.

Ole schraapte zijn keel.

‘Maar ik moet dit wel volgens de regels doen,’ zei hij.

‘We hebben al een heleboel informatie van de uithuisplaatsing van de kinderen. Die kun je gebruiken. Nu is hij gemotiveerd, we moeten het ijzer smeden als het heet is.’

Ole fronste. Toen schoof hij zijn stoel naar achteren en stond op.

‘Oké,’ zei hij. ‘We doen het zo. Dan moeten we alleen nog kijken of Claes het goedvindt.’

Ze liepen samen naar de vergaderkamer. Annie ging op haar gebruikelijke plaats zitten, maar zag dat Ole voor een andere stoel koos, rechts van Claes, zodat hij als derde aan de beurt zou zijn. Slim, dacht Annie. Claes maakte altijd een rondje met de klok mee. Zo zou Ole halverwege aan de beurt zijn, en niet pas tegen het einde.

De verzoeken van Putte en Lisbeth werden afgewezen, maar was dat goed of slecht voor haar? Was Claes vandaag niet in de stemming om verzoeken in te willigen, of betekende het dat er nog geld was, en dus ook kans op minstens één ja die dag?

‘Hier heb ik een vrijwillig verzoek om verslavingszorg van Gunnar Edholm. Mijn voorstel is vier weken intern in Svanudden en daarna ambulante zorg,’ zei Ole, en hij schoof de aanvraag door naar Claes.

Vervolgens somde hij zijn argumenten op. Gunnar Edholms langdurige drankprobleem, zijn arbeidsongeschiktheid en gebrek aan inkomsten. Zijn dochter zou aan de drugs zijn en lag nog altijd in een kunstmatig coma na een vermoedelijke overdosis, en zijn zoon had speciale zorg nodig.

Claes pulkte aan een hoekje van het vel papier terwijl hij luisterde. Hij lijkt het in elk geval te overwegen, dacht Annie.

Maar toen schoof hij de aanvraag terug.

‘Svanudden is te duur. Hij kan ambulant behandeld worden.’

‘Dat lijkt me niet genoeg,’ zei Ole. ‘Gunnar Edholm werd verdacht van moord en hij is werkloos, dus ik zie een poliklinische behandeling als ontoereikend. Het risico op een terugval is te groot.’

Claes leek te twijfelen.

‘Dat zou kunnen, maar ons budget is niet…’

‘Dan lopen we het risico dat we straks ook twee jongeren moeten behandelen, en je weet wat dat kost,’ onderbrak Ole hem.

Claes woelde door zijn haar.

‘Ook dat nog,’ zuchtte hij. ‘En die zoon, wat doen we met hem?’

‘Hij kan weer bij zijn tante wonen.’

‘Oké,’ zei Claes. ‘Ik ga akkoord.’

Annie balde onder tafel haar vuist en wierp Ole een dankbare blik toe. Claes wendde zich tot haar.

‘Annie, kan ik jou even spreken?’

‘Natuurlijk.’

Claes sloeg zijn map met dossiers dicht.

‘Fijn. Aan het werk, allemaal.’

Claes ging haar voor door de gang, met doelbewuste stappen.

In haar kamer deed hij de deur dicht en leunde ertegenaan.

‘Ik ben iets zorgelijks te weten gekomen, maar voor ik verdere stappen onderneem, wil ik graag jouw kant van het verhaal horen,’ zei hij met een bloedserieus gezicht.

Annies wangen begonnen te gloeien. O nee. Hij is erachter gekomen.

‘Het spijt me. Ik kan het uitleggen,’ begon ze. ‘Heb je met Helena gesproken?’

Claes keek haar niet-begrijpend aan.

‘Nee, hoezo? Weet zij hier ook van?’

‘Ja. Ik ben niet helemaal eerlijk geweest, Claes. Ik had moeten vertellen dat Saga Bergsten mijn achternichtje was.’

Claes slaakte een diepe zucht.

‘Dat wist ik niet. Mijn oprechte deelneming.’

Annie slikte.

‘Maar dat was niet waar je het over wilde hebben?’

‘Nee. Ik wilde vragen wat er precies gebeurd is tijdens je bezoek aan de familie Andersson.’

Stomkop. Je hebt jezelf voor niets verraden.

‘O, dat,’ mompelde Annie. ‘Ze weigerden me binnen te laten en hebben me in feite gewoon weggejaagd. Waarom wil je dat weten?’

Claes wreef over zijn voorhoofd.

‘Ze hebben gisteren gebeld, vlak nadat jij er was geweest, en een andere contactpersoon geëist. Ze beweerden dat je ze hebt lastiggevallen, dus ik wilde van jou horen wat er precies is gebeurd.’

Dus Stefan Andersson wilde het zo spelen, die vuile leugenaar, dacht Annie.

‘Ik heb een paar ongemakkelijke vragen gesteld. Stefan Andersson werd boos en jaagde me weg. Dat was alles. Hij zal wel iets te verbergen hebben, als hij zo begint. Dat begrijp je toch wel?’

Claes krabde aan zijn hoofd.

‘Het is niet dat ik je niet geloof, Annie, maar toch denk ik dat we je van deze zaak moeten halen. Ik zet Putte erop. Wie weet, misschien gaat het beter met een mannelijke contactpersoon.’

Zo veeg je het probleem alleen maar onder het tapijt, dacht Annie. Maar het hoefde niet direct in haar nadeel te werken dat ze van de zaak werd gehaald. Als Stefan Andersson iets met Saga of Katta te maken bleek te hebben, hoefde zij er in elk geval geen rekening mee te houden dat ze de zorgmelding over zijn dochter onderzocht.

Ze haalde haar schouders op.

‘Doe maar, dat is vast beter.’

Claes legde zijn hand op de deurkruk.

‘Trouwens, voor je gaat,’ zei ze. ‘Ik wil vrijdag graag vrij. Dan is de begrafenis.’

‘Natuurlijk, geen enkel probleem.’

Op de drempel draaide Claes zich om.

‘Verder niets wat ik moet weten?’

Annie stak haar hand op.

‘Nee, niets. Erewoord.’

Toen Claes weg was, staarde Annie naar de muur. Stefan Andersson was niet de enige die smerige spelletjes kon spelen.

Ze greep naar de telefoon en belde de politie.

‘Ik heb een tip over wie er wellicht drugs dealt aan jongeren in de omgeving,’ zei ze toen ze verbinding kreeg. ‘En ik wil anoniem blijven.’

67

Gunnar Edholm staarde verbolgen naar de poster aan de muur. God, geef mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen, de moed om te veranderen wat ik kan veranderen en de wijsheid om het verschil tussen beide te zien. Kalmte, moed en wijsheid. Donder op, dacht hij. Hoe kon hij nu kalm zijn?

Vandaag werd Saga Bergsten begraven, wist hij. En zijn dochter lag in coma tweehonderd kilometer verderop, terwijl hij hier zat met een stel vreemden die geen ene moer met zijn leven te maken hadden.

Ze zaten op stoelen in een kring, tien mannen van uiteenlopende leeftijden. Een therapeut en negen kerels. Er waren ook vrouwen in Svanudden, maar die zaten in een ander gebouw. Je zag ze alleen als ze buiten stonden te roken.

De therapeut dreunde de tekst op de poster op, de mannen in de kring zeiden hem na.

Twaalf stappen moesten ze zetten. De eerste hield in dat ze moesten erkennen machteloos te staan tegenover alcohol en de controle over hun leven te hebben verloren. De tweede dat er een kracht sterker dan zijzelf was die hen kon helpen met hun problemen.

Ze moesten voor God, zichzelf en hun medemensen de exacte omvang van hun tekortkomingen toegeven. Zonder voorbehoud bereid zijn al deze karakterfouten door God te laten oplossen. Hem nederig vragen om hun gebreken weg te nemen. Wakker worden. Inzicht krijgen. Helderheid.

Was dat echt allemaal nodig? Was het niet genoeg om toe te geven dat hij alcoholist was? Wat viel er verder nog over te zeggen? Dat hij een slappeling was, natuurlijk.

Niets dan woorden, dacht Gunnar. Hoe konden die twaalf stappen hem helpen als buiten het leven op hem wachtte? Hij dronk om te vergeten, dat was waar. Maar zou zijn leven echt beter worden als hij nuchter bleef? Zou dat al zijn problemen oplossen? Hoe moest hij dan alle ellende verdragen? Kerstin, die voor zijn ogen was weggekwijnd. En die griet van Bergsten. De beelden op zijn netvlies. Katta. En Silver. Hoe kon iemand daarmee leven zonder gek te worden?

Als hij ’s avonds zijn ogen dichtdeed, zag hij Kerstins gezicht. Ze keek op hem neer en sprak tegen hem. Smeekte hem. En dan die griet. Het gezicht dat hij probeerde te vergeten.

Hij had gevraagd of hij een dokter kon spreken. Of hij iets tegen de spookbeelden kon krijgen. Maar nee, dan kon niet.

‘Je moet helemaal clean zijn,’ had de therapeut verklaard. ‘Je moet je leren te redden zonder pillen of drank. Je moet het gevecht aangaan met je demonen, een voor een. Je kunt je niet verstoppen. Ze zullen je op de proef stellen, pogen je te saboteren. Maar je moet volhouden. Niet toegeven.’

Hij moest volhouden. Hij kon nergens heen. Alle ellende moest voor de dag. Gunnars gevoelens, zijn dromen, zijn angsten, tot en met zijn jeugd aan toe, alles moest hij onder ogen zien. Alles wat hij had gedaan, het goede en het slechte. ‘Je moet jezelf loslaten en erop vertrouwen dat wij je opvangen,’ had de therapeut gezegd. ‘Erop durven te vertrouwen dat je geholpen kunt worden, als je je maar openstelt en niets achterhoudt.’

Het eten was prima en de dagen waren van de ochtend tot de avond volgepland met activiteiten. Er was de ochtendbijeenkomst met het gebed, lunch, koffiepauze, avondeten, groepstherapie, meditatie, de hele santenkraam.

Na de ochtendbijeenkomst en de groepsactiviteiten waren er een-op-eensessies met een psycholoog. Die zat hem dan met een schuin hoofd aan te kijken. Recht door hem heen.

De psycholoog had het over angsten. Gunnar dacht aan Joel. Aan zijn blik, elke keer dat Gunnar hem had uitgefoeterd. Toen hij vertelde dat Silver dood was. En toen Gunnar hem ervan langs had gegeven vanwege die telefoon.

De telefoon. Die was hij bijna vergeten. Of misschien had hij het verdrongen. Hij wist nog steeds niet hoe zijn zoon aan het toestel was gekomen.

‘Gunnar?’

De psycholoog keek naar hem.

‘Wat?’

‘Ik vroeg of je iets van het hart moet?’

‘Nee. Zijn we nu klaar?’ antwoordde Gunnar, en hij stond op.

*

Dit is verkeerd, dacht Annie toen ze bij Sven en Lillemor aanklopte. Niemand zou zijn eigen kind moeten begraven. Vooral niet als je niet eens wist hoe je kind gestorven was. Hoe moesten ze deze dag in hemelsnaam doorkomen?

Sven groette haar met slechts een verbeten knikje. Hij had zich geschoren en een zwart pak aangetrokken. Daaroverheen droeg hij zijn donkergrijze jas en een iets te grote vilthoed. Lillemor droeg een lange zwarte rok en had haar haren bijeengebonden met een zwarte strik.

Ze reden zwijgend naar de kerk. Het was nevelig, maar droog. Annie telde minstens dertig auto’s op de parkeerplaats en langs het pad naar de begraafplaats.

Toen Lillemor uitstapte, hapte ze naar lucht en zocht steun bij de auto. Sven nam zijn vrouw bij de arm, en Annie liep vlak achter hen aan.

Alle kerkbanken zaten al vol. Het orgel speelde een zacht preludium. Annie en Sven ondersteunden Lillemor, en langzaam liepen ze naar de voorste rij.

De witte kist voor het altaar was bedolven onder rozen en kransen met linten eraan. Er lagen zoveel bloemen dat de foto van Saga er bijna onder schuilging.

Toen ze zaten, liet Annie haar blik langs de dichtstbijzijnde rijen glijden. Monika Björk van Fridebo knikte naar haar. Twee rijen achter haar zaten jongeren, waarschijnlijk Saga’s klasgenoten.

Annie draaide haar hoofd naar de andere kant van het gangpad. Op de vierde rij zag ze hem, gekleed in een donker overhemd en zwart jasje. Thomas Moström. Zo te zien was hij pas naar de kapper geweest. Hij keek een andere kant op en zag haar niet.

Eén rij verder zat Johan Hoffner, alleen, tegen de muur aan. Hij staarde grimmig voor zich uit. Annie had hem sinds Walpurgis niet meer gezien, alleen zijn auto als hij langs haar huis reed. Ontliep hij haar? Schaamde hij zich?

Op de rij achter haar klonk al gesnotter. Annie streek over Lillemors gehandschoende hand, en Lillemor schonk haar een mat glimlachje. Sven staarde slechts leeg voor zich uit.

De orgelmuziek stierf weg. De predikant liep naar de kist en sprak een paar woorden over Saga. Hoe ondoorgrondelijk het leven is, en dat een jong meisje in enkele jaren toch meer bewerkstelligd kan hebben dan iemand die een heel leven heeft mogen leven.

Een van Saga’s klasgenoten liep naar voren, ging achter een muziekstandaard naast de piano staan en zong een lied. Een andere klasgenoot droeg een gedicht voor, over zonneschijn op rijp graan en stille vogels. Annie had het wel vaker gehoord, het was een van de mooiste gedichten die ze kende. Het was zo vol hoop, te midden van alle vertwijfeling.

Sven en Lillemor zaten dicht tegen elkaar aan. Lillemors schouders schokten, het was pijnlijk om hen zo te zien. Maar dit was niet het ergste, dacht Annie. Dit waren slechts gevoelens. Het ergste is al gebeurd.

Ze zongen enkele psalmen. De predikant sprak over verdriet en gemis. Verdriet is liefde die geen thuis meer heeft, zei hij. Wat mooi, dacht Annie, en ze keek omhoog naar het lichtblauwe gewelf. Liefde zonder thuis. Waar had zij al haar liefde voor haar vader gelaten?

Ze schoot vol en knipperde met haar ogen. Keek naar de schildering op de muur achter de knielbank. GOD IS LIEFDE, stond er in grote letters boven het koor. De predikant praatte door, maar Annie hoorde het niet, hoorde slechts het gesnik achter zich.

Toen het tijd was om langs de kist te gaan voor het laatste afscheid, moesten Sven en Lillemor ondersteund worden door de gasten naast hen. Hun benen leken hen nauwelijks te kunnen dragen.

Thomas stond op en liep achter een huilend meisje aan. Toen hij op de terugweg langs Annie liep, keek hij haar aan en knikte kort.

Annie sloeg haar blik neer en probeerde de psalm te volgen. Na nog een laatste psalm was de dienst voorbij en liet de predikant weten dat er koffie werd geserveerd in het wijkgebouw van de kerk, voor wie dat wilde.

Annie stond op en trok haar jas aan. De gang stroomde vol met dorpsbewoners. Annie, Lillemor en Sven verlieten als laatsten de kerk.

Toen ze de auto parkeerden voor het wijkgebouw, zag Annie dat ze haar handtas was vergeten. Kennelijk had ze die in de kerk laten liggen.

‘Ga maar vast, ik kom zo,’ zei ze.

Ze had geluk, de kerk was nog niet op slot. De kaarsen brandden, maar er was niemand.

Ze keek naar het altaar en de kist. De zwevende Jezus op de muurschildering keek op haar neer, omringd door engelen in een dreigend zwerk.

Ze liep vlug naar de rij waar ze had gezeten. Haar handtas lag er nog.

Ze hoorde iets en draaide zich om. Ze keek in Saga’s ogen op de foto. Annie huiverde. Ze moest het zich ingebeeld hebben.

Nee, nu hoorde ze het weer.

Het geluid kwam van een van de voorste rijen aan de andere kant van het gangpad. Was daar iemand? Ze liep er langzaam naartoe, met bonzend hart.

Ze zette haar voet op het opstapje naar de kist en schrok op. Daar zat iemand, tegen de eerste bank geleund.

Johan Hoffner veerde op.

‘Shit, ik hoorde je niet aankomen,’ zei hij, en hij veegde over zijn rood gevlekte gezicht.

Hij stak iets in zijn zak. Dat moet ik verkeerd gezien hebben, dacht Annie. Of was het inderdaad een heupfles? Ze dacht aan Walpurgis. Was hij nu alweer aan de drank?

‘Het was een mooie uitvaart,’ probeerde ze. ‘Ga je zo meteen naar het wijkgebouw?’

‘Nee, ik sla de koffie over.’ Johan liep langs haar heen naar het gangpad.

Annie liep achter hem aan. Ze moest bijna rennen om hem bij te houden.

Toen ze buiten waren, ging Johan linksaf, zonder gedag te zeggen.

‘Johan, wacht nou even,’ riep Annie.

Hij bleef staan en draaide zich langzaam om.

‘Ik weet dat we vandaag allemaal in de rouw zijn en dat dit misschien niet het moment is,’ zei ze, ‘maar moeten we het toch niet even hebben over wat er tijdens Walpurgis is gebeurd?’

‘Er is niets om het over te hebben.’

‘Ik vind van wel. Gaat het wel goed met je?’

Ze kwam een stap dichterbij, maar Johan maakte een afwerend gebaar.

‘Laat me met rust. Het is allemaal te laat, Annie. Waarom snap je dat niet?’

Hij snelde het kerkplein over, en Annie bleef met gloeiende wangen achter.

68

De koffie en de uitvaartdienst zaten erop. Annie bood aan om met Sven en Lillemor mee naar huis te gaan, maar ze wilden rusten, zeiden ze.

En nu dan, dacht Annie toen ze haar voordeur opende en naar binnen ging. Was dit het? Zou het leven nu verdergaan, zonder antwoorden? Moesten Sven en Lillemor leven met de onzekerheid over wat er die nacht was gebeurd? Zouden ze nooit weten van wie Saga zwanger was? Het een plekje geven, had de predikant gezegd. Misschien zat daar een zekere symboliek in en werd het zo enigszins draaglijk voor de Bergstens, maar dat gold niet voor haar. Ergens liep iemand rond die iets wist. En die nog niets gezegd had. Sven en Lillemor konden daar misschien vrede mee hebben, maar zij niet.

Ze ging naar de keuken en zette thee. Terwijl ze wachtte tot het water kookte, zette ze haar telefoon aan, die ze voor de begrafenis had uitgezet. Er klonk een piepje. Ze had een voicemail.

Het was een bericht van Hans Nording, die liet weten dat Annie gelijk had gehad over de Volvo. Stefan Andersson had Katarina een lift naar huis gegeven. Wel waren er getuigen die hadden bevestigd dat hij vanaf een uur of elf bij de buren op een feestje was geweest. Bovendien was het nummer waarnaar Katarina Edholm een sms’je had gestuurd niet van hem, dus de politie was nog altijd op zoek naar de eigenaar van het telefoonnummer. Nording sloot zijn bericht af met het verzoek om de rest aan de politie over te laten.

Annie legde haar telefoon weg. Oké, dacht ze. De politie zou er vroeg of laat wel achter komen van wie het nummer was. Had Katarina met haar over zichzelf willen praten, of had ze iets heel anders op haar lever gehad? Had het misschien met Saga te maken? Stel dat het het nummer was van de vader van het kind? Degene over wie Saga een gedicht had geschreven, en die ze Fredrik noemde.

Ze nam haar theebeker mee naar de woonkamer, ging op de bank zitten en pakte Saga’s gedichten erbij. Ze begon met het gedicht dat ze in Fridebo had gevonden, met de titel ‘Fredrik & Cecilia, een liefdesverhaal’.

Het moment dat alles veranderde. Ze wist niet hoe het was gebeurd. Opeens stonden ze naast elkaar, hand in hand. Toen hij zich naar haar toe draaide en hun lippen elkaar vonden, was het alsof ze allebei een schokje kregen. ‘Je bent zo mooi,’ fluisterde hij. Hij kon zich niet beheersen, hoe hij zijn best ook deed. En zij. Zij liet het toe. Zo verkeerd, en toch zo goed. ‘Wat doen we nu?’ fluisterde hij.

Ze nam een slokje thee en las de volgende tekst, die ze op Saga’s computer had gevonden.

My love is deep as the river floating by,

shining like the stars in the distant sky.

A moonlight kiss, a gentle touch,

won’t mind the years that part us.

Our secret love is all to me,

and in your arms I long to be,

Dreaming of a world of our own,

a hidden universe, to man unknown.

With ocean shades of blue and grey,

in your eyes I see forever.

And like the moon at dawn I’ll fade away,

if you will love me never.

Our secret love. Maakte de vader van het kind zich daarom niet kenbaar? Omdat het een geheime liefde was? Misschien wilde hij niet dat zijn relatie met Saga bekend zou worden.

En die ‘years that part us’, wat hield dat in? Was Fredrik een oudere man?

Nu wist ze het weer. Het liedje over Fredrik Åkare, dat zo’n heftige reactie bij haar moeder teweeg had gebracht toen ze samen zaten te zingen in Fridebo. Het klopte. De Fredrik uit het liedje was veel ouder dan Cecilia.

Annie zette haar beker neer. Het Engelse gedicht zei haar niets. Wie zou het wel kunnen kennen? Wie kon ze om hulp vragen?

Thomas misschien? Hij was immers leraar Engels. Ze zocht zijn naam in haar contacten.

Na vijf keer overgaan nam hij eindelijk op. Hij was op de bank in slaap gevallen, zei hij, en Annie had hem wakker gebeld.

‘Ik heb je niet gezien op de koffie na afloop,’ zei ze.

‘Nee, ik wilde me niet opdringen. Het leek me meer iets voor de naaste familie. Het was een emotionele dag, ik was kapot toen ik thuiskwam. Hoe gaat het met jou?’

‘Gaat wel. Het is alleen zo moeilijk om er vrede mee te hebben. Er zijn nog zoveel vragen, maar het lijkt wel alsof ik de enige ben die niet gelooft dat ze zichzelf van het leven heeft beroofd. Saga is begraven, maar we weten nog steeds niet van wie ze zwanger was. Het klopt niet. Ik denk dat de politie iets over het hoofd ziet.’

‘Zoals wat?’

Annie keek naar de blaadjes voor zich.

‘Saga had gedichten op haar computer over een geheime, verboden liefde. Een ervan is in het Engels, en ik dacht dat jij het misschien zou herkennen. Een van de strofen lijkt te verwijzen naar een oudere man. Iemand die Fredrik zou kunnen heten. Dat moet de vader van het kind zijn.’

Thomas zei niets, dus ze ging verder. ‘Kun jij bij de namen en telefoonnummers van alle leerlingen en werknemers van de Ådalsschool?’

‘Zulke gegevens mogen we alleen aan de politie geven. Waarom wil je dat weten?’

‘De politie heeft een telefoonnummer waarnaar Katarina tijdens Walpurgisnacht een sms heeft gestuurd, maar weet niet van wie dat is. Ik denk dat Katarina misschien wist wie Saga’s geheime liefde was. Dat ze een afspraak met hem had in het huisje. Misschien wilde ze hem ermee confronteren of zo, maar was ze bang en nam ze daarom de hond mee.’

Thomas was stil. Ik had niets moeten zeggen, dacht Annie. Nu denkt hij dat ik gek ben.

‘Kom maar langs met die gedichten, dan zal ik kijken of ik je kan helpen,’ zei Thomas. ‘Ik woon in de huurflats op de heuvel achter de school.’

Annie haalde diep adem. Het voelde verkeerd, ronduit belachelijk. Maar ze wist niet met wie ze anders moest praten.

‘Oké,’ zei ze uiteindelijk. ‘Dank je. Ik zie je zo.’

69

De geur van aftershave sloeg haar in het gezicht toen Thomas de deur opendeed, gekleed in een donkerblauw overhemd en een spijkerbroek. Zo te zien heeft hij net gedoucht, dacht Annie.

‘Welkom,’ zei hij met een glimlach. ‘Kom binnen. Wil je een glas wijn? Of nee, wat stom van me, je bent met de auto.’

Hij bloosde.

‘Een kopje thee, graag,’ zei Annie, en ze trok haar jas uit.

‘Komt eraan. Ga maar vast in de woonkamer zitten.’

Annie installeerde zich op de bank en keek om zich heen. De woning was modern en minimalistisch ingericht. Alles was grijs of wit, met uitzondering van een paar donkerblauwe kussens op de bank. Aan de muur hingen twee grote foto’s van twee meisjes met bruin haar, die lachten naar de camera. De oudste had Thomas’ ogen en mond, zag Annie.

Ze hoorde gerinkel van kopjes. Thomas kwam binnen met een dienblad, zette de theepot en de kopjes op de salontafel en ging zitten.

‘Mooie woning,’ zei Annie terwijl Thomas inschonk.

Hij lachte.

‘De meisjes hebben me geholpen met de inrichting, want kennelijk heb ik daar totaal geen verstand van.’

Annie keek weer naar de foto’s aan de wand.

‘Hoe oud zijn ze?’

‘Tien en twaalf.’

Hij wees naar de foto’s.

‘Dat is Villemo, en dat is Alva. Ze zijn om de week hier.’

‘Leuke meiden.’

‘Ik mag me gelukkig prijzen met ze. Ze zijn mijn alles.’

Hij ging zitten.

‘Lisa, mijn ex, heeft een nieuwe vriend, maar de meisjes kunnen hem niet uitstaan.’ Hij trok een grijns. ‘Ik heb zowaar een beetje medelijden met haar.’

‘En jij?’

Hij glimlachte naar haar. ‘Of ik een nieuwe vriendin heb? Nee. Maar vroeg of laat komt de liefde weer op je pad, als je het het minst verwacht. Zelfs in Kramfors.’

Annie kreeg kriebels in haar buik. Dus Thomas was single. Wat voelde ze eigenlijk? Opluchting? Ongemak?

Thomas zette zijn theekop neer.

‘Leuk dat je er bent,’ zei hij. ‘Waar moest ik naar kijken?’

Annie pakte Saga’s gedichten uit haar tas en gaf ze aan Thomas.

Hij las het eerste gedicht vluchtig door en gaf het toen terug.

‘Nee, zegt me niets,’ zei hij.

Hij ging verder met het Engelse gedicht. ‘Maar dit,’ zei hij, en hij las de eerste regel voor, ‘dit is geschreven door een Engelse dichter die we pas nog behandeld hebben. Saga was goed in Engels, en ik weet nog dat ze dit een mooi gedicht vond.’

Hij gaf het vel papier terug.

‘Maar dat ze uitgerekend dit gedicht heeft gekozen, kan dat betekenen dat het haar eigen geheim beschrijft?’ vroeg Annie.

Thomas keek haar zorgelijk aan.

‘Ik weet het niet. Kunnen we het niet over iets anders hebben? En weet je zeker dat je geen wijn wilt?’

‘Nee, ik moet maar eens naar huis. Bedankt voor je tijd en moeite,’ stamelde Annie.

Ze stopte de gedichten in haar tas en stond op, maar Thomas hield haar tegen.

‘Ik denk dat je beter even kunt wachten. Kijk eens naar buiten.’ Hij knikte naar het raam.

Annie keek opzij. Buiten was een dikke deken van mist neergedaald. Het zicht was maar een paar meter.

‘Ik laat je nu niet in de auto stappen,’ zei Thomas met een glimlach. ‘Blijf maar tot de mist optrekt. En misschien wil je dan toch een wijntje.’

Annie twijfelde. Ze zou het niet moeten doen, maar één glaasje moest kunnen.

‘Oké dan,’ zei ze.

Thomas verdween naar de keuken en keerde terug met een fles en twee glazen. Hij schonk in, leunde achterover en legde zijn arm op de rugleuning.

Annie probeerde te ontspannen. Thomas had gelijk, ze moest proberen om Saga heel even los te laten.

Hij vroeg naar haar werk. Hoelang ze al maatschappelijk werker was, waarom ze dat beroep had gekozen. Ze antwoordde dat ze als kind architect wilde worden, maar dat het om de een of andere reden heel anders was gelopen. Ze voerde het gesprek terug op Thomas, stelde dezelfde vragen over zijn werk als leraar.

Thomas had een aangename, geruststellende stem. Annie voelde de wijn zijn werk doen. Haar lichaam ontspande en ze leunde achterover.

Terwijl Thomas doorpraatte, merkte ze dat ze amper nog luisterde. Ze keek naar zijn donkere, golvende haar, zijn ietwat scheve neus en zijn rechte, witte tanden. Hij zei iets waar ze om moest lachen. Hij lachte zelf ook, en nu zag ze dat hij een lachkuiltje in zijn ene wang had.

Er viel een stilte. Thomas zette zijn wijnglas neer.

‘Hoe gaat het trouwens met je been?’ vroeg hij.

‘Prima hoor, het doet geen zeer meer.’

‘Mooi,’ zei Thomas.

Annie zag hoe hij zijn blik op haar gezicht richtte. Toen leunde hij naar voren, stak zijn hand naar haar uit en streek een haarlok opzij. Annie verstijfde.

Thomas bekeek het dunne, roze litteken dat vanaf haar oor over haar hals liep.

‘Hoe kom je hieraan? Heb je gevochten?’ Hij vuurde een glimlach af.

Ze sneed zich aan de kapotte fles, maar hij bleef doorgaan. Niemand greep in. Later hadden ze het alleen nog over die steen.

‘O, gewoon, gevallen met de fiets,’ zei Annie. ‘Heel lang geleden al.’

‘Oei,’ zei Thomas. ‘Jij en fietsen zijn een gevaarlijke combinatie.’

Hij stak opnieuw zijn hand uit en streelde haar haar. Haar oor, haar hals en het litteken.

‘Ik mag je graag, Annie,’ zei hij.

‘Ik mag jou ook graag,’ wist ze uit te brengen. Het klonk vreemd in haar eigen oren. Dat had ze nooit tegen iemand gezegd. Niet sinds Johan.

Thomas legde zijn hand op haar wang. Toen, vanuit het niets, kuste hij haar.

Ze deed haar ogen dicht en probeerde te ontspannen, maar ze voelde de kleinste bewegingen van zijn handen op elke millimeter van haar huid. Het is oké, dacht ze. Je kunt het.

Thomas’ handen op haar rug. Zijn kussen steeds intenser, nu in haar hals.

Hij trok haar naar zich toe, ging op haar liggen. Zijn been drong tussen haar dijen, drukte tegen haar kruis.

‘Nee!’

Annie werkte zich overeind en deinsde terug.

Thomas staarde haar niet-begrijpend aan.

‘Heb ik iets verkeerd gedaan?’

‘Nee, ik… Waar is het toilet?’

Ze trok haar tas naar zich toe. Met trillende handen schudde ze twee pillen uit het potje en ze ging op de bril zitten wachten tot ze werkten. Niet vluchten, Annie. Rustig blijven. Je kunt nu niet zomaar wegrennen, hij zal denken dat je gestoord bent. Zorg dat je jezelf onder controle krijgt en ga terug.

Ze trok door alsof ze naar de wc was geweest en liep terug naar de woonkamer. Ze voelde de vertrouwde tintelingen toen de tabletten begonnen te werken.

Op de drempel verloor ze bijna haar evenwicht, en Thomas keek haar bezorgd aan.

‘Gaat het? Wil je iets eten?’

‘Nee, dank je, het gaat wel. Gewoon een beetje duizelig. Ik denk dat ik even moet gaan liggen,’ hoorde ze zichzelf zeggen.

‘Het is nog steeds mistig. Je mag best blijven slapen.’

Waarschijnlijk had hij haar gezicht gezien, want hij zei er haastig achteraan dat hijzelf uiteraard op de bank zou slapen.

‘Dank je, maar ik hoef alleen wat te rusten. Waar kan ik even gaan liggen?’

Thomas ging haar voor door de gang en deed de deur van de slaapkamer open.

‘Rust maar lekker uit,’ zei hij, en hij streek over haar rug.

Annie ging liggen. Mist, dacht ze. Net zoals in haar hoofd.

70

Annie deed haar ogen open. Het was donker in de kamer. Haar maag rommelde en ze had hoofdpijn. Het duurde even voor ze weer wist waar ze was. De mist. De wijn. Ze hadden gezoend en zij had zich weer vreemd gedragen. Ze ging zitten. Er lag een plaid over haar heen, maar ze had al haar kleren aan. Hoelang had ze geslapen? Het was ochtend, want langs de rolgordijnen sijpelde daglicht naar binnen. Vanuit de hal klonk het geluid van stromend water. Thomas stond onder de douche.

Ze keek om zich heen en ontdekte haar handtas naast het bed. Als Thomas daarin had gekeken, had hij alleen een potje met vitamine D gezien. Ze had met een vooruitziende blik een paar tabletten uit de strip in het potje gedaan, omdat ze niet het risico wilde lopen haar medicijnen ergens te vergeten waar iemand ze kon vinden.

Was er nog meer tussen hen gebeurd?

Achter haar trilde iets. Ze draaide haar hoofd om. Thomas’ telefoon lag op het nachtkastje aan de andere kant van het bed. Even later trilde het toestel opnieuw.

Ze stond voorzichtig op en liep om het bed heen. Het scherm lichtte op. Ze zag een paar regels van een berichtje, voor het scherm weer op zwart ging. Haar nieuwsgierigheid kreeg de overhand en ze drukte op de home-toets.

Hoe is het gisteren gegaan? Je hebt toch niets gezegd? Bel me. Uffe

Het scherm ging uit.

Annies maag verkrampte. Waar ging dit over? Waar mocht Thomas niets over zeggen?

Ze ging op de rand van het bed zitten. Luisterde naar de geluiden uit de badkamer. De douche liep nog. Thomas was al een tijdje in de badkamer, hij kon elk moment klaar zijn.

Zou ze het hem op de man af vragen? Zeggen dat ze per ongeluk het berichtje had gezien en om een verklaring vragen? En als hij daarmee kwam, zou ze die accepteren? Nee, ze kende zichzelf. Ze zou blijven piekeren over het berichtje en het niet kunnen loslaten voor ze er het fijne van wist.

Haar hart ging tekeer. Ze probeerde haar ademhaling onder controle te krijgen. Denk na. Zou ze op Thomas wachten, of gewoon weggaan? Hij zou hoe dan ook denken dat ze gek was. En dat kon ze hem niet kwalijk nemen. Ze had een droge mond. Haar handen trilden, haar hart bonkte in haar borstkas. Straks komt hij eraan, je moet kalm worden.

Met een ruk trok ze haar tas naar zich toe en ze pakte het potje pillen. Maar haar handen waren klam en ze liet het vallen. Het rolde onder het bed.

Shit.

Ze ging op haar knieën op de vloer zitten en tilde de sprei op. Het potje rolde langzaam naar de andere kant van het bed, ze kon er niet bij. Ze liep vlug om het bed heen en stak haar hand eronder.

Er lag nog iets onder het bed, zag ze nu. Een grote bruine envelop. Dicht, maar niet dichtgeplakt. Wie had er nou een envelop onder zijn bed liggen? Ze mocht niet rondneuzen, het was Thomas’ eigen zaak wat hij onder zijn bed bewaarde. Maar vreemd was het wel.

Ze luisterde nog eens naar de douche voor ze haar hand in de envelop stak en de inhoud eruit haalde.

Het waren foto’s, sterk uitvergroot en korrelig, maar scherp genoeg om een halfnaakt jong meisje en een man te onthullen.

Annie hield haar adem in. Ondanks de slechte kwaliteit leed het geen twijfel dat het meisje Katarina Edholm was. De man was lastiger te herkennen, maar kwam haar toch bekend voor. Ze had hem al eens eerder gezien, maar waar?

Haar maag draaide zich om, ze werd misselijk. Waarom had Thomas foto’s van een schaars geklede Katarina Edholm? Goeie god. Viel hij op jonge meisjes? Stel dat… nee, dat mocht niet waar zijn. Was Thomas de oudere man? Was Saga zwanger van hem?

Annie keek op en realiseerde zich dat ze de douche niet meer hoorde. Ik moet hier weg, dacht ze.

Ze haastte zich naar de voordeur, griste haar jas van de kapstok, trok haar schoenen aan en stond al bijna buiten, toen de badkamerdeur openging.

‘Kijk eens aan, Doornroosje is wakker.’ Thomas stond glimlachend in de deuropening, met achterovergekamd haar en een handdoek om zijn middel.

Wat had dat lichaam allemaal gedaan?

Nu zag Thomas de envelop in Annies hand, en zijn glimlach bevroor.

‘Wacht, het is niet wat je denkt,’ zei hij. Hij kwam op haar af, maar ze trok de deur open en rende de trap af.

Haar blikveld vernauwde zich, ze kreeg moeite met ademhalen. Terwijl ze naar haar auto holde, viste ze de autosleutel uit haar tas. Een passerend ouder echtpaar moest opzij springen en keek haar verbaasd na toen ze wegscheurde.

Even verderop keek ze achterom, maar Thomas kwam niet achter haar aan. Ze sloeg links af een zijstraat in. Daar stopte ze en leunde met haar hoofd tegen de hoofdsteun. Wat moest ze nu doen? Waarom was ze er gewoon vandoor gegaan zonder Thomas naar de foto’s te vragen?

Haar telefoon ging. Hij was het. Ze nam niet op. Thomas wist waar ze woonde. Wat moest ze doen als hij haar in Lockne kwam opzoeken?

‘Shit, shit, shit,’ zei ze.

Ze reikte naar haar tas en pakte de foto’s weer. Op alle vier stond Katarina, samen met een man met kort bruin haar en een open overhemd. Katta was schaars gekleed, en op een van de foto’s zoenden ze.

Thomas stond er niet op. Had hij de foto’s gemaakt?

Ze schudde haar hoofd. Geen overhaaste conclusies trekken. Misschien is er een natuurlijke verklaring voor, dacht ze.

Maar Thomas was met Walpurgis in Saltviken geweest. In het huisje van een vriend, niet ver van waar Katta was gevonden. Had hij Katta daar die nacht gezien? Had hij tegen Annie gelogen?

De volgende gedachte bezorgde haar een knoop in haar maag. Was het Thomas die… nee, dat mocht gewoon niet waar zijn. Niet doordraven, Annie. Neem contact op met de politie en laat het aan hen over.

Met trillende handen pakte ze haar telefoon en ze belde Hans Nording. Neem op, neem op, smeekte ze terwijl de telefoon overging. Ze voelde haar halsslagaders kloppen, de misselijkheid kwam en ging in golven.

Na vijf keer overgaan nam hij op. Op de achtergrond klonk gepiep en gezoem. Annie verontschuldigde zich dat ze stoorde.

‘Ik heb iets wat je beslist moet zien, maar je bent vandaag vrij, toch?’

Hans Nording was inderdaad vrij, hij was met zijn auto in de wasstraat. Annie vroeg het adres terwijl ze startte en keerde.

‘Over twee minuten ben ik er,’ zei ze.

71

Hans Nording wachtte bij het tankstation bij de kerk, vlak buiten de stad. Hij zat met het portier open in zijn auto toen Annie kwam aanrijden.

‘Dat was snel,’ zei hij toen Annie uitstapte. ‘Jij bent ook overal tegelijk.’

Annie zei niets, liet slechts de foto’s zien.

‘Deze heb ik zojuist gevonden bij Thomas Moström, de klassenleraar van Katarina Edholm en Saga Bergsten. Het is Katarina, maar ik weet niet wie de man is.’

Nording bekeek de foto’s.

‘Hoe gaat het nu met haar? Wordt ze nog altijd in slaap gehouden?’

‘Ja.’

Nording stopte de foto’s terug in de envelop.

‘Ga jij maar naar huis, je hoort van me,’ zei hij.

‘Beloof me dat je onmiddellijk contact met hem opneemt. Hij weet dat ik de foto’s gevonden heb, en ik ben bang dat hij achter me aan komt.’

Nording knikte.

‘Ik neem het over. We zullen zien wat hij te zeggen heeft.’

‘Kunnen jullie geen DNA bij hem afnemen?’

‘Waarom?’

Annie haalde de gedichten uit haar tas en gaf ze aan Nording.

‘Deze gedichten had Saga in haar bezit. Ze gaan over een geheime liefde, een oudere man. Ik wil het niet geloven, maar het zou Thomas kunnen zijn.’

Nording fronste.

‘Oké, Annie, ik zal ernaar kijken. Maar ga alsjeblieft naar huis, je hoort later van me.’

Haar benen trilden nog altijd toen ze Lockne binnenreed. Ze zag Thomas Moströms ogen voor zich. Zijn glimlach. Het kuiltje in zijn wang. Had ze zich zo in hem vergist?

Laat er alsjeblieft een onschuldige verklaring voor zijn, bad ze. Geen overhaaste conclusies trekken. Afwachten wat de politie weet te vinden.

Maar ze wilde niet naar huis. Ze was veel te gejaagd om daar te zitten wachten.

Ze kon naar Fridebo gaan, bedacht ze. Twee namen had ze. Ze kon proberen om met haar moeder te praten. Zouden de namen Uffe en Thomas iets bij haar oproepen? Het was een poging waard.

Ze sloeg af naar Fridebo en belde aan. Pernilla Hoffner liet haar binnen.

‘O, ben jij het,’ zei ze. ‘Je moeder zit in de woonkamer.’

Pernilla ging haar voor door de gang. Ze was niet zo spraakzaam als gewoonlijk. Annie moest flink doorlopen om haar bij te houden. Ze hadden elkaar sinds Walpurgis niet meer gezien. Had Pernilla haar met Johan zien praten? En gezien wat Johan toen deed?

Birgitta zat samen met een paar andere bewoners in de woonkamer, met haar rug naar Annie toe. Ze luisterde aandachtig naar een man die op de piano speelde, die voor de hoge ramen met uitzicht op het bos stond. Ze had Annie nog niet opgemerkt.

Annie keek Pernilla aan.

‘Ik zou haar graag even onder vier ogen spreken.’

Pernilla keek haar bezorgd aan.

‘Is er iets gebeurd? Je ziet lijkbleek.’

Annie gebaarde dat Pernilla met haar mee moest komen. Iets verderop fluisterde ze: ‘Mijn moeder weet misschien van wie Saga zwanger was.’

‘Echt? Wie dan? Is het Joel Edholm?’

‘Nee, ik denk dat het iemand is die beduidend ouder is dan Saga.’

Pernilla was even stil.

‘Zo meteen is er een lunchprogramma,’ zei ze toen. ‘We krijgen bezoek van een zangeres en een troubadour. Je mag gerust blijven om te luisteren, als je wilt. Dan kan ik je daarna helpen.’

Annie keek naar haar moeder, die meewiegde met de muziek.

‘Oké,’ zei ze. ‘Dat is goed.’

Ze schrok van een luide beltoon. Geheim nummer. Dat kon best eens de politie zijn, ze moest opnemen.

‘Sorry,’ zei ze, en ze liep weg.

Het was Gunnar Edholm. Verdomme, dacht Annie. Niet nu. Ik kan niets zeggen over de foto’s.

‘Dag Gunnar, hoe gaat het?’

‘Gaat wel,’ zei Gunnar geforceerd. ‘Maar ik ben daarnet gebeld uit Umeå. Katta is wakker en stabiel genoeg om overgeplaatst te worden naar Sollefteå. Kan ik verlof krijgen om erheen te gaan?’

Annie sloot haar ogen.

‘Dat is geweldig nieuws,’ zei ze. ‘Vraag je behandelaar in Svanudden om maatschappelijk werk te bellen, dan regelen zij het.’

Gunnar bedankte haar en hing op.

Nu Katarina Edholm wakker is, zullen we de waarheid horen, dacht Annie. Over de drugs, de foto’s en Thomas Moströms betrokkenheid.

Ze liep terug naar Birgitta en Pernilla.

‘Ik hoef niet met mijn moeder te praten. Het lijkt erop dat er al een andere oplossing is,’ zei ze zachtjes tegen Pernilla. ‘Gunnar Edholm heeft me zojuist gebeld. Katarina is bij bewustzijn.’

‘Echt waar?’ zei Pernilla. Ze ging zachter praten. ‘Ik dacht dat ze… je weet wel, hersendood was?’ Ze trok een grimas.

‘Nee, ze werd alleen kunstmatig in coma gehouden. We laten mama vandaag met rust, ik wil haar niet onnodig van streek maken. Ik kom morgen wel terug.’

72

Annie zat in de leunstoel in de woonkamer, onder een plaid en met haar telefoon in haar hand. Alle lampen waren uit, ze had de auto in de garage gezet en de voordeur op slot gedaan.

De uren verstreken. Ze had een douche genomen. Iets gegeten. Herhaaldelijk het plaatselijke nieuws gecheckt. Ze had niets gehoord van Hans Nording, en Thomas had haar ook niet meer gebeld. Had de politie inmiddels met hem gesproken? Was hij weer thuis?

Het was halfzeven en het schemerde al, toen er op de deur werd geklopt. Annies hart maakte een sprongetje.

Op haar hurken sloop ze naar het keukenraam. Er stond een auto op het erf. Een Mercedes. Was het Johan?

Er werd opnieuw geklopt. Ze liep naar de voordeur, en door het zijraampje zag ze dat het Pernilla Hoffner was.

Annie deed open.

‘Hoi,’ zei Pernilla. ‘Ben je alleen thuis?’

‘Ja.’

‘Ik ook. Johan is een weekendje vissen. Ik dacht dat je misschien wel trek had in een zelfgemaakte maaltijd. Je kwam zo gestrest over eerder vandaag.’

Pernilla hield een zwarte gietijzeren pan omhoog.

‘Een stoofschotel met eland,’ zei ze. ‘Je hoeft ’m alleen maar op te warmen.’

Annie pakte de pan aan.

‘Wat lief van je,’ zei ze. ‘Dat had niet gehoeven. Dank je.’

Gestrest. Ja, ze was rechtstreeks uit bed weggestoven bij Thomas. Onopgemaakt, zonder haar tanden te poetsen, met ongekamd haar. Ze had er vast behoorlijk verfomfaaid uitgezien.

Het kon pure zorgzaamheid zijn, maar misschien was Pernilla ook nieuwsgierig naar de recente gebeurtenissen en had ze zichzelf uitgenodigd, realiseerde Annie zich. Hoe dan ook, ze was blij met wat gezelschap, mocht Thomas toch nog opduiken.

‘Eet je mee?’ vroeg ze.

‘Nee, ik wil je niet storen.’

‘Je stoort helemaal niet,’ zei Annie met een glimlach. ‘Kom binnen.’

Ze hield de deur wijd open om Pernilla binnen te laten.

Annie ging Pernilla voor naar de keuken, plaatste de pan op het fornuis en zette de kookplaat aan. Kort daarna steeg een geur van wild en kruiden op.

Terwijl de stoofpot opwarmde, dekte Annie de tafel. Pernilla hielp haar de borden en het bestek naar de eetkamer te brengen.

‘Dus Katarina Edholm is weer bij kennis?’ vroeg Pernilla. ‘Heb je verder nog iets gehoord van Gunnar?’

‘Nee. Maar ik ben benieuwd wat er in dat huisje is gebeurd. Of het een overdosis was of niet.’

Pernilla snoof.

‘Natuurlijk was het een overdosis. Wat anders? Die meid zorgt alleen maar voor trammelant, dat weet iedereen. De appel valt niet ver van de boom, om het zo te zeggen.’ Pernilla trok met haar mond terwijl ze naar de trouwfoto aan de muur van de eetkamer keek.

Annie wilde iets zeggen, maar hield zich in. In plaats daarvan pakte ze twee wijnglazen uit de vitrine.

‘Zullen we er wijn bij drinken?’ stelde ze voor. ‘Je kunt de auto laten staan en morgen ophalen.’

Dan lijkt het alsof ik niet alleen ben, als Thomas later nog komt.

Pernilla keek nog altijd naar de foto en gaf geen antwoord.

‘Wat lijk je op je vader,’ zei ze. ‘Hoe oud was je toen hij overleed?’

‘Tweeëntwintig.’

Pernilla trok aan haar mouwen, haar schouders verkrampten.

‘Mijn vader overleed toen ik zeven was.’

‘Ach, wat naar.’

Pernilla draaide zich om naar Annie.

‘Nou ja, hij overleed niet, maar hij liet ons in de steek voor zijn nieuwe vriendin, dus het voelde wel zo. Daarna had ik geen contact meer met hem. Ik woonde bij mijn moeder. Het ging niet zo goed met haar, maar ik ontfermde me over haar.’

‘Dat moet zwaar voor je zijn geweest,’ zei Annie.

Pernilla legde haar hoofd in de nek en keek weer naar de foto.

‘Ach ja. Ik kan me er niet zoveel meer van herinneren.’

Ze draaide zich om.

‘Het eten zal nu wel klaar zijn, toch?’

Annie liep terug naar de keuken, haalde de stoofpot van het vuur en nam die mee naar de eetkamer.

Ze schonk wijn in en nam een hap. De smaak van wild vulde haar mond.

‘Heerlijk,’ zei Annie tussen twee happen door. ‘In Stockholm betaal je hier een vermogen voor.’

‘Johan jaagt, we hebben een vrieskist vol. Af en toe komt het mijn neus uit. Maar ik mag niet klagen,’ zei Pernilla. ‘We hebben alles wat een mens zich maar kan wensen.’

Pernilla’s gezichtsuitdrukking was lastig te duiden.

‘Hebben Johan en jij overwogen om een gezin te stichten?’ liet Annie zich ontvallen.

‘Nee. En het kan toch niet meer.’

Annie glimlachte.

‘Dat lijkt me sterk. Hoe oud ben je?’

‘Ik word dit jaar negenendertig.’

‘Dat is de gemiddelde leeftijd voor kersverse moeders in Stockholm, als ik me niet vergis.’

‘Ik bedoelde niet dat ik te oud ben,’ corrigeerde Pernilla haar. ‘Johan is onvruchtbaar.’

Annie hield op met kauwen.

‘O,’ bracht ze uit. ‘Wat spijtig.’

Ze nam een slok wijn. Zeg iets, dacht ze. Moest ze zeggen dat ze het erg voor hen vond?

‘En adoptie?’ probeerde ze.

‘Nee, dat is geen alternatief,’ zei Pernilla kort.

‘Wil Johan geen kinderen?’

Pernilla’s gezicht verstrakte, maar ze zei niets. Ze wreef over haar armen en keek naar haar bord.

Nu ben ik te ver gegaan, dacht Annie. Ander onderwerp.

Ze keek weg, maar voelde Pernilla’s blik branden.

‘Heb je nog gevoelens voor hem?’ vroeg Pernilla vanuit het niets.

Annie knipperde met haar ogen, overrompeld door de vraag.

‘Hoe kom je daar nou bij?’

‘Zou dat zo gek zijn? Hij was toch je eerste liefde?’

Annies hals begon te gloeien.

‘Dat was eeuwen geleden. Ik ben echt niet in hem geïnteresseerd.’

‘Waarom ben je hier dan nog?’ vroeg Pernilla. ‘Waarom ben je nog niet teruggegaan naar Stockholm?’

Annie slikte. Haar maag trok samen en ze voelde een lichte misselijkheid opkomen.

‘Om erachter te komen wat er met Saga is gebeurd en om bij mijn moeder te zijn, dat is alles,’ zei ze langzaam.

Het werd weer stil. Annie vulde hun glazen bij.

Het was Pernilla die de stilte doorbrak.

‘Wat zei je eerder ook alweer, in Fridebo? Weten ze al van wie Saga zwanger geweest kan zijn?’

Annie slikte. Zou ze over Thomas vertellen? Nee, dat kon ze niet maken. Stel dat het anders bleek te zitten dan ze vreesde.

‘Nee,’ zei ze. ‘Het waren gewoon mijn eigen wilde speculaties. We moeten het politieonderzoek maar afwachten.’

Pernilla legde haar bestek neer en keek Annie met samengeknepen ogen aan.

‘Denk je dat haar hetzelfde is overkomen als jou? Dat ze is verkracht?’

Annies adem stokte.

‘Het was geen verkrachting,’ zei ze. ‘Zover is het niet gekomen.’

‘O, sorry, dan had ik dat verkeerd begrepen.’

Ze zwegen.

Annie nam een slok wijn. Toen ze haar glas neerzette, viel haar blik op twee blauwe plekken op Pernilla’s linkerbovenarm, een grote en een iets kleinere. Zulk letsel had ze al veel te vaak gezien, bij alle vrouwen die ze had ontmoet op de afdeling huiselijk geweld in Stockholm.

‘Wat is er met je arm gebeurd?’ vroeg ze.

‘Hoe bedoel je?’ Pernilla knipperde een paar keer met haar ogen.

Had Johan losse handjes? Met Walpurgis was hij hardhandig geweest, herinnerde Annie zich. Wilde Pernilla dat Annie het zou weten zonder dat ze het hoefde te vertellen? Greep ze haar kans, nu Johan er niet was?

‘Ik kan je helpen, als je het vertelt.’

‘Als ik wat vertel?’ Pernilla liep rood aan.

‘Ik help je met alle liefde,’ zei Annie. ‘Ik heb heel veel vrouwen in zulke situaties ontmoet, het komt vaker voor dan je denkt. Veel mannen zijn…’

‘Hoe durf je zoiets te beweren?’ kapte Pernilla haar af. ‘Zo is Johan niet.’

Er viel een stilte.

‘Sorry,’ zei Annie. ‘Ik moet niet zomaar iets aannemen. Beroepsdeformatie. Zo stom van me. Vergeet wat ik heb gezegd.’

Annie keek naar haar bord en probeerde te eten, maar ze was duizelig. Nu kreeg ze ook nog hartkloppingen. Ademhalen, dacht ze. Hoeveel had ze eigenlijk gedronken? Ze verontschuldigde zich en ging naar de badkamer.

Daar waste ze haar handen en haar gezicht met koud water, om vervolgens terug te gaan naar Pernilla.

‘Ik voel me niet zo lekker,’ zei ze. ‘Bedankt voor het eten, maar ik denk dat je nu moet gaan.’

Pernilla stond op.

‘Ik kan wel even blijven. Ik laat je liever niet alleen als je je niet goed voelt. Je ziet er beroerd uit, eerlijk gezegd.’

‘Dank je, maar dat hoeft echt niet,’ begon Annie, maar toen draaide haar maag zich om en stoof ze terug naar de badkamer.

Wat is er met me, dacht ze. Eerst gisteren, en nu weer. Was ze ziek? Ze had al lang niet meer zo’n buikpijn gehad, dit was iets heel anders dan menstruatiepijn.

Ik moet proberen over te geven, dacht ze, en ze kroop naar de toiletpot. Ze kokhalsde, maar er kwam niets uit.

Ze ging liggen en voelde de koelte van de badkamervloer tegen haar rug. De misselijkheid ebde weg, maar nu begonnen de muren zich terug te trekken. Het patroon van de tegels leek haar op te zuigen. Ze kwam weer op handen en knieën overeind en reikte naar de deur. Het sleutelgat dijde uit, een meisje zwaaide heen en weer op een schommel, door het sleutelgat naar binnen en weer naar buiten.

Ze zakte weg in dichte duisternis.

Toen werd ze weer in het licht getrokken. Van ergens heel ver weg klonk een metalig geluid. Een schim boog zich over haar heen.

En toen weer duisternis.

73

Gunnar stapte voor zijn huis uit de taxi en zette zijn tas op het grindpad. Katta was maar heel even wakker geweest toen hij was aangekomen in het ziekenhuis van Sollefteå. Maar hij had haar tenminste gezien, hij had bij haar gezeten terwijl een arts vertelde dat hij zich geen zorgen hoefde te maken. Dat ze niet meer bij kennis was, kwam hoogstwaarschijnlijk door de vermoeiende overplaatsing vanuit Umeå. Het was slechts een kwestie van tijd voor ze weer wakker werd, had de arts hem verzekerd. Ze kon hem horen. Ook als je sliep, kon je kennelijk geluiden opvangen.

Het beeld van Katta in het water. De hond. Wat was er in godsnaam gebeurd? Was het een overdosis? Wat als er toch iets mis was? Stel dat ze niet meer wakker werd? Niet wakker wilde worden.

Ik ben niet boos op je, had hij gezegd terwijl hij haar hand vasthield. Ze was sterk vermagerd, en ze was toch al vel over been geweest. Als ze dood wilde, was dat zijn schuld, en dan moest hij ervoor zorgen dat hij nuchter bleef, hij had geen keuze. Het zou hem lukken.

Gunnar balde zijn vuist. De auto stond nog voor de garage, met de voorkant volledig in de kreukels, als een concrete herinnering aan wat hij had veroorzaakt. Hij zou de auto laten repareren, maar pas als zijn behandeling erop zat. Dan pas zou hij zichzelf toestemming geven om weer achter het stuur te kruipen.

Het is maar een kort verlof, sprak hij zichzelf toe. Maandag moest hij weer terug zijn, en tot die tijd was het wachten tot die meid weer wakker werd. Hij had nog een lange weg te gaan. Maar hij zou meteen beginnen. In één sprong naar de achtste stap. Katta en Joel, de Bergstens, hij zou het met iedereen goedmaken. Hij zou laten zien dat hij het kon.

Hij deed de voordeur open, zette zijn tas in de hal en deed de deur weer dicht.

De brommer startte rochelend en sputterde zorgwekkend hard toen hij naar het kerkhof reed. Er waren bezoekers, een ouder echtpaar, maar hij sloeg geen acht op hen. Hij beende dwars over de graven naar Kerstin en zonk neer op zijn knieën. Streek over de letters. Hij keek over zijn schouder en zag dat het echtpaar de begraafplaats door de noordelijke uitgang verliet. Nu was hij alleen.

‘Vergeef me,’ zei hij hardop. ‘Ik ben zo’n enorme egoïst geweest. Ik zal mijn leven beteren, al komt het voor jou te laat. Ik zorg ervoor dat alles goed komt. Ik heb me gedragen als een slachtoffer, Kerstin. Mijn verdriet verdronken. Ik zweer je dat dat nu zal veranderen. Voor jou, voor de kinderen. Ik heb een tweede kans gekregen, die ga ik nu verdomme niet verknallen.’

Die duivelse drank. Als ik die maar kan laten staan, dacht hij. Niet aan de verleiding toegeven. Uit de buurt van alcohol blijven. Hij stond op en liep met resolute passen de begraafplaats af.

Hij startte de brommer en reed de provinciale weg op, langs het huis, door naar Saltviken. Met elke afgelegde kilometer ging hij langzamer rijden. Toen hij de brommer voor de schuur zette en naar het water keek, werd zijn keel dichtgesnoerd en wilde hij het liefst teruggaan. Het moet, sprak hij zichzelf toe. Je moet de confrontatie met je angsten aangaan, anders zul je nooit vrij zijn.

Hij liep naar het water. Het geluid van piepende riemen. Het troebele water. Een boomstam, had hij gedacht. En het schuim. Het zeeschuim, dat mensenhaar bleek. Grote kluwens blonde haren die op het water dreven.

Achter de houtopslag hurkte hij neer bij het pleehuisje. Hij had de tank eerder al geleegd, maar de stank was hardnekkig. Hij hield één hand voor zijn neus en reikte met zijn andere hand naar de witte jerrycans. Die had de politie niet gevonden.

Hij nam er onder elke arm een en twijfelde even. Het was te gek voor woorden. Al die moeite voor niets. Was er echt geen andere oplossing? Zou hij werkelijk honderd liter kostbare sterkedrank in het bos uitgieten? Zomaar hup, over het mos. Het stond hem tegen. De heldere drank leek precies op water. Zou hij de jerrycans in de aardkelder zetten en er een etiket met WATER op plakken? Nee, geen denken aan. Het moest. Het was het enige juiste.

Gunnar liep het bos in. Zacht klokkend gutste de heldere vloeistof uit de opening. Hij deed zijn ogen dicht, wilde het niet zien. Het gaat me lukken, dacht hij. Kerstin zou trots op me zijn geweest.

Toen het gedaan was, kreeg hij een knoop in zijn maag. Twee van de drie afgehandeld. Het moeilijkste moest nog.

74

Witte muren om haar heen. Mensen staarden haar aan. Sommigen gekleed in het wit, anderen in het blauw. Lange gangen, gesloten deuren. Ze zaten achter haar aan. Eén vrouw liep voortdurend schuin achter haar. Of ze nu de ene of de andere kant op ging, de vrouw zat haar op de hielen, maar ze zei niets. Ze opende een van de deuren, maar de vrouw greep in. Die niet. Laten we hier naar binnen gaan, zei ze. Ze maakte een andere deur open, en Annie stapte een bos in. Berken. Boomstammen. Zonlicht dat door de bladeren viel. Etensgeuren. Haar maag draaide zich om.

In de volgende droom lag ze in een bed. Naast haar stond een man met een bril. Hij vroeg of ze het koud had. Ze keerde haar gezicht naar de muur, en toen ze weer keek, was hij weg. Ik wil wakker worden, dacht ze. Ik wil niet meer.

Annie deed haar ogen open en keek recht naar een witte muur. Ze knipperde een paar keer en keek om zich heen. Op haar linkerarm zat een strakke pleister en ze had een droge mond. Ze lag in haar eigen kleren op een deken. Rond haar linkerpols zat een plastic bandje met haar naam en persoonsnummer. Ze keek opzij en zag een vrouw in wit verpleeguniform.

Annie ging rechtop zitten.

‘Waar ben ik?’

‘Wacht even, dan haal ik de dokter.’ De verpleegkundige haastte zich de kamer uit.

De zon scheen door de groezelige ramen naar binnen. Even later werd er op de deur geklopt en kwam een vrouw in een kort wit jasje, een kokerrok en hoge hakken binnen. Ze droeg een bril en had een blonde paardenstaart. De vrouw zette een stoel naast het bed en ging zitten.

‘Dag Annie. Goed je weer te zien,’ zei ze.

‘Kennen we elkaar?’

De arts keek haar bedachtzaam aan en zette haar bril recht. Ze wees naar een naamplaatje op haar jas. CHEF-ARTS ERIKA LINDMAN, las Annie.

‘Weet je waar je bent?’

Annie keek haar met samengeknepen ogen aan en schudde haar hoofd.

‘Je bent op de afdeling psychiatrie van het ziekenhuis in Sollefteå.’

‘Wat? Maar waarom?’

De arts schraapte haar keel.

‘Om kort samen te vatten wat er is gebeurd: je bent hier gisteravond binnengebracht na een vermoedelijke overdosis. Op de spoedeisende hulp is je maag leeggepompt, en toen ben je hierheen gebracht. Je bent wakker geweest en hebt je zelf aangekleed, maar je hebt tussendoor telkens lang geslapen.’

Annie keek haar verbaasd aan.

‘Je hebt medicijnen tegen hallucinaties en angstaanvallen gekregen,’ ging de arts verder.

Annie deed haar ogen dicht. Beelden flitsten voorbij. De tabletten. Een fles wijn. Iemand die haar op de wang sloeg. Haar kleren, iemand die vroeg of ze hulp nodig had bij het aankleden.

‘Kun je je nog iets herinneren?’ vroeg de arts.

Annie schudde haar hoofd.

De arts stelde nog meer vragen. Of het klopte dat Annie alleen woonde, geen partner of kinderen had. Dat haar vader overleden was en haar moeder nog in leven, maar dement.

‘Hoe weet je dat allemaal?’

‘We hebben wat informatie van je familie gekregen, en een deel heb je zelf verteld toen je weer aanspreekbaar was. Je was zo nu en dan wat verward, dus het was lastig te onderscheiden wat klopt en wat niet.’

De arts keek haar met een schuin hoofd aan. ‘Kun je vertellen waarom je zoveel pillen hebt ingenomen?’ vroeg ze.

Annie greep naar haar voorhoofd. Haar hoofd bonkte.

‘Ik wou dat ik dat wist,’ zei ze. ‘Maar ik kan me er niets van herinneren.’

De arts keek op haar klembord.

‘Ik vraag me nog iets af,’ zei ze met een ernstig gezicht.

‘Wat dan?’

‘Tijdens je verblijf hier heb je een paar zinnen meerdere keren herhaald.’

De arts keek Annie bezorgd aan.

‘Dat je onschuldig bent. Dat het niet jouw schuld was. Dat je hem geen pijn wilde doen. Waar gaat dat over?’

Annie slikte. Haar hart begon te hameren.

Voor ze iets kon zeggen, schoof de arts haar stoel dichterbij en legde haar hand op de rand van het bed.

‘Wil je ergens over praten, Annie? Er zijn hier ook psychologen.’

Annie schudde opnieuw haar hoofd.

‘Soms kan het leven om wat voor reden dan ook zinloos lijken,’ vervolgde de arts. ‘Dan lijken problemen groter dan ze zijn, maar in feite is het de depressie die ervoor zorgt dat je niet helder kunt denken. Dan lijkt het misschien alsof er maar één oplossing is. Eén uitweg.’

Nu begreep Annie wat de arts bedoelde.

‘Ik wilde mezelf niet van het leven beroven, als je dat soms denkt,’ riep ze uit.

De arts keek haar onderzoekend aan.

‘Je hoeft je niet te schamen, Annie. Wij zien hier elke dag mensen die…’

‘Hoor je me wel? Ik wil niet dood! Ik heb een baan, ik moet naar huis.’

Ze gooide haar benen over de rand van het bed.

‘Nee, zo werkt het niet,’ zei de arts. ‘We kennen je medische geschiedenis niet, we wachten nog op je dossier. Ik wil dat je nog een paar dagen blijft, en dan kunnen we een nieuwe afweging maken.’

‘Ik zweer je dat ik niet dood wil. Is dat niet genoeg?’

De arts schudde haar hoofd.

‘Vraag het dan aan mijn familie,’ opperde Annie. ‘Bel ze maar, dan kunnen zij het bevestigen. Ben ik trouwens gedwongen opgenomen?’

‘Nee, nog niet, maar…’

‘Goed, dan wil ik nu graag gaan.’

Erika Lindman liet weten dat ze voor Annie een afspraak voor controle zou maken, en op voorwaarde dat Annie met een psycholoog zou praten, mocht ze naar huis. Toen liet ze Annie alleen.

De kamer tolde, maar Annie vermande zich. Ondanks haar bonkende hoofdpijn greep ze naar haar telefoon.

75

Sven wachtte op haar bij de ingang van het ziekenhuis en omhelsde haar stevig.

‘Wat ben ik blij om je te zien,’ zei hij toen hij het portier voor haar opende. ‘Je moest eens weten hoe ongerust we waren.’

Hij reed over de provinciale weg langs de noordelijke oever van de rivier, via Multrå en Undrom. Er was geen ander verkeer en Sven zei niets, hield zijn ogen op de weg en zijn handen aan het stuur.

Annie keek door het zijraampje. Rechts van haar lag de Ångerman-rivier te glinsteren.

‘Hoe voel je je?’ vroeg Sven na een tijdje.

‘Ik weet het niet. Nogal… wazig. Alsof ik in een soort bubbel zit. Volgens de arts komt dat door de medicijnen. Ik moet het afbouwen, maar het effect zal nog wel even aanhouden. Ik mag de komende dagen eigenlijk niet autorijden.’

‘Dat klinkt verstandig,’ zei Sven. Hij gaf een voorzichtig klapje op haar been.

‘We hadden het nummer van je werk niet, dus ik ben zo vrij geweest om je vriendin Helena te bellen, zodat zij je baas kon laten weten dat je morgen niet kunt werken.’

Annie schrok.

‘Wat heb je precies tegen haar gezegd?’

‘Alleen dat je in het ziekenhuis lag. Wij wisten zelf ook niet wat er aan de hand was of hoelang je er zou blijven. Maar ze was erg ongerust. Ze vertelde dat je Saga niet los kunt laten. Dat je nog steeds aan het graven was. Is dat waar?’

Annie staarde naar haar schoot. ‘Ik denk niet dat de politie tot de bodem heeft uitgezocht wat die meisjes is overkomen.’

‘Dus je wilde ons helpen, en Gunnar Edholm,’ zei Sven. ‘En dat met jouw eigen verleden. Ik snap best dat het je te veel werd. Dat je het opgaf.’ Hij kuchte. ‘Maar je hoeft je niet schuldig te voelen,’ zei hij. ‘We weten dat je het zwaar hebt gehad. Je staat onder enorme druk. Niemand neemt jou iets kwalijk, we willen alleen maar dat het weer goed met je gaat.’

Sven wierp haar een blik toe waaruit medelijden en angst spraken, en nu pas drong het tot Annie door dat hij hetzelfde dacht als de arts.

‘Nee,’ zei ze. ‘Ik heb geen zelfmoordpoging gedaan. Dat moet je geloven.’

‘Het spijt me, Annie. We wisten niet wat we moesten geloven. Het waren heel veel pillen.’

Annie keek weer door het raampje. Kon ze zich maar herinneren wat er was gebeurd.

‘Misschien moet je die leraar bellen,’ zei Sven even later. ‘Hij heeft meerdere keren gebeld en naar je gevraagd. Als hij je niet op tijd had gevonden, weet ik niet hoe het was afgelopen.’

Annie veerde op. ‘Thomas? Maar ik dacht dat jij me had gevonden? Wat deed Thomas bij mij thuis?’

Sven fronste. ‘Geen idee, eerlijk gezegd. Dat zei hij niet. Toen de ambulance je had meegenomen, is hij vertrokken.’

Annie leunde tegen de hoofdsteun en deed haar ogen dicht. Waarom kon ze zich niets herinneren? Wat had Thomas bij haar thuis te zoeken?

Ze waren aangekomen bij Annies huis. Het donkergroene gras stond hoog, de akkers langs de rivier stonden deels onder water.

‘Zo te zien heeft het flink geregend,’ zei Annie.

‘Een ware zondvloed.’

Sven gaf Annie de huissleutel.

‘We hebben de afwas gedaan en de vuilnisbak geleegd, zodat je niet terug zou komen in een huis vol ratten. Wil je dat ik nog even blijf?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Dank je, maar dat hoeft niet. Echt niet.’

Sven keek haar bezorgd aan.

‘Weet je het zeker? Ik vind het geen fijn idee dat je alleen bent,’ zei hij.

‘Maak je geen zorgen. Bedankt voor je hulp, Sven. Ik bel je gauw.’

Annie stak de sleutel in het slot en deed langzaam de voordeur open. Denk na. Probeer het je te herinneren.

Dus Thomas was bij haar thuis geweest. Waarom? Hij had haar op de badkamervloer gevonden.

Ze deed de badkamerdeur op een kiertje open. Ergens in haar achterhoofd dook een beeld van Thomas op. Naakt, met alleen een handdoek om zijn middel. Vreemde kamers.

De herinnering werd scherper en trok als een stroomstoot door haar lichaam.

Nu wist ze het weer. Ze was bij Thomas thuis geweest. Had foto’s van Katarina Edholm gevonden. En die aan Hans Nording gegeven.

Ze was bijna een etmaal opgenomen geweest. Wat had de politie in de tussentijd ontdekt?

Ze stak haar hand in haar zak en haalde haar telefoon eruit. Hans Nording nam meteen op.

‘Ik begrijp dat je niet veel kunt zeggen, maar ik moet één ding weten,’ zei ze, en ze haalde diep adem. ‘Kun je me vertellen hoe het met Thomas Moström is gegaan?’

‘Maak je geen zorgen,’ zei Nording. ‘Hij had een geloofwaardig verhaal voor de foto’s en waarom hij ze in zijn bezit had.’

‘Wat voor verhaal dan?’

‘Dat kan ik helaas niet zeggen, dat moet je hem zelf maar vragen.’

Annie beet op haar nagel.

‘Kun je me dan tenminste zeggen of Gunnar Edholm ervan op de hoogte is gesteld?’ vroeg ze.

‘Nee, nog niet. Hoezo?’

‘Hij is een behandeling begonnen in Svanudden, en…’

Een nieuw fragment kwam bovendrijven. Gunnar had haar gebeld, gevraagd om verlof omdat Katta bij kennis was.

Ze gaf die informatie aan Nording door, en ze beëindigden het gesprek.

Annie keek naar buiten. Kon ze erop vertrouwen dat Thomas de politie de waarheid had verteld? Ze moest hem zelf spreken om daarachter te komen. Durfde ze dat? Wilde ze dat?

Kom op, Annie, zei ze tegen zichzelf. Als Thomas haar leven had gered, was het niet anders dan vanzelfsprekend dat ze iets van zich liet horen.

76

Toen Thomas een krap uur later de oprit op reed, ging haar hart zo tekeer dat ze vreesde dat het aan de buitenkant te horen zou zijn.

Annie liet hem binnen. Terwijl hij ging zitten, zette ze koffiekopjes op tafel.

Thomas was ook nerveus, zag ze. Zijn gezicht stond strak, zijn blik zocht de hare.

‘Ik ben blij dat je me wilde zien,’ begon hij. ‘Ik was doodongerust. Hoe gaat het met je?’

‘Het gaat wel weer, maar ik heb grote gaten in mijn geheugen. Het zou helpen als je vertelde wat je zag toen je hier aankwam.’

Thomas slaakte een diepe zucht. Hij had haar geprobeerd te bereiken toen hij na zijn verhoor bij de politie besefte wat Annie vermoedde, legde hij uit.

‘Toen de politie DNA bij me wilde afnemen, drong het tot me door,’ zei hij. ‘Dus jij dacht dat ik een relatie had met een van mijn leerlingen?’

Annie dwong zichzelf niet weg te kijken.

‘Is dat zo gek? Zulke dingen gebeuren. En je weet wat ik denk over Saga’s gedichten.’

Thomas zuchtte weer.

‘Maar jij heet geen Fredrik?’ vroeg ze.

‘Nee, ik heet Nils Thomas Moström, en niet anders.’

Toen Annie niet opnam, was hij naar haar toe gereden en had hij aangeklopt. De deur zat niet op slot, en toen er niet opengedaan werd, was hij naar binnen gegaan en had hij Annie op de badkamervloer aangetroffen.

‘Ik dacht heel even dat je dood was,’ zei hij.

‘Het was geen zelfmoordpoging, als je dat misschien dacht,’ zei ze vlug.

‘Wat is er dan gebeurd? Je had heel veel pillen geslikt.’

‘Ik weet nog dat ik thuis zat te wachten op een telefoontje van de politie over jouw verklaring, dat is alles.’

‘Die foto’s die je hebt gevonden,’ ging Thomas verder. ‘Dat spijt me zo ontzettend. Maar ik heb er niets mee te maken. Ze waren van Uffe.’

‘Ik weet het, de politie zei al dat je er een verklaring voor had. Maar wie is Uffe?’

‘Uffe is een van mijn beste vrienden,’ zei Thomas. ‘We waren met Walpurgis samen in Sandslån. Ik heb die avond in zijn huisje in Saltviken overnacht, weet je nog?’

Nu wist Annie het weer. Een vaag beeld van een man in Thomas’ gezelschap.

Thomas ging verder.

‘Uffes huisje ligt niet zo ver van dat van Edholm. Daar was Uffe een keer een weekend op bezoek, en hij had iets te veel gedronken. Hij ging naar buiten voor wat frisse lucht, kwam Katarina tegen en op de een of andere manier belandden ze in zijn huisje.’

Annie schudde haar hoofd. ‘Gadverdamme.’

‘Toen kwamen die foto’s,’ zei Thomas. ‘Katarina chanteerde hem ermee, ze wilde er geld voor hebben.’

Annie deed haar ogen dicht. Dat verklaarde het geld in Katta’s kluisje. Iedereen dacht dat het drugsgeld was, maar Mops’ theorie over prostitutie was dus niet helemaal uit de lucht gegrepen.

Thomas zuchtte diep.

‘Ik weet het. Zo ongelooflijk stom van hem. Maar hij bezwoer me dat ze geen seks hebben gehad, en ik geloof hem.’

‘Maar toch begrijp ik het niet. Waarom had jij die foto’s?’

‘Uffe heeft ze aan mij gegeven. Hij wilde ze niet bij hem in huis hebben, maar dacht dat het goed kon zijn om ze te bewaren.’

‘Hoe weet je zeker dat Uffe er niets mee te maken heeft?’

‘Omdat we niet eens hier waren toen Saga verdween. Ik was in de paasvakantie met Uffe en de kinderen in Thailand. We zijn die nacht teruggekomen. Als je me niet gelooft, kun je het vluchtnummer natrekken. En met Walpurgis waren we de hele avond en nacht samen.’

Annie keek naar haar handen. Rustig blijven.

‘Maar waarom ben je niet naar de politie gestapt? Een volwassen man heeft misbruik gemaakt van een jong meisje. Het is walgelijk.’

Thomas keek haar schuldbewust aan.

‘Je hebt helemaal gelijk. Natuurlijk had ik dat moeten doen. Zo achteraf klinkt het te bezopen voor woorden. Maar ben je vergeten hoe het is om in een kleine stad te wonen? Wat voor schandaal het zou zijn geweest? Uffe is een jaar geleden gescheiden,’ vervolgde Thomas. ‘Hij was gebroken door de scheiding, en hij heeft drie kinderen. Ik weet dat het verkeerd was, maar ik heb hem per ongeluk verteld over het geld dat we in Katarina’s kluisje hebben gevonden. Toen vertelde hij over zijn ontmoeting met Katarina, en dat ze het aan zijn ex zou vertellen als hij niet over de brug kwam. Uffe was als de dood dat hij de kinderen kwijt zou raken.’

Annie zette haar kopje neer.

‘Dat maakt niet uit. Hij moet het aan de politie vertellen.’

‘Is al gebeurd, hij heeft ze alles verteld.’

‘Mooi. Want Katarina is bij kennis,’ zei Annie. Ze vertelde over het telefoontje van Gunnar van afgelopen zaterdag.

‘Misschien heeft Gunnar al geprobeerd om me te bereiken,’ zei ze. ‘Binnenkort krijgen we te horen wat er is gebeurd. Ik ben ervan overtuigd dat Saga zwanger was van die Fredrik. Ik zal niet rusten voor we weten wie hij is.’

77

Gunnar liep heen en weer voor het aanrecht. Het was zondagavond, morgen moest hij weer terug naar de kliniek. Om door te kunnen gaan met zijn behandeling moest hij doen wat juist was.

Hij zat al urenlang aan die klotetelefoon te prutsen, toen Annie Ljung had gebeld. Ze had gevraagd hoe het met Katta was, en Gunnar had gezegd dat hij haar nog niet had gesproken, dat ze weer buiten bewustzijn was geraakt. Toen had Annie gevraagd of hij iets van de politie had gehoord. Ze wilde niet zeggen waar het over ging, zei slechts dat de man in de Volvo niets met Katta te maken had. Wel was er andere informatie boven tafel gekomen, die erop wees dat ze op zoek waren naar ene Fredrik, maar niemand wist wie hij was. Deze man zou met zowel Katta als Saga te maken kunnen hebben.

Gunnar had naar de telefoon op tafel gestaard. Lag daar het laatste puzzelstukje? Hij had de knoop doorgehakt. Het moest. Nu komt het erop aan, Gunnar Edholm. Lafaard die je bent. Dus had hij Annie gevraagd om langs te komen. En nu werd er geklopt.

‘Goed dat je er bent,’ begon hij. ‘Ik moet iets opbiechten.’

Annie keek hem schuin aan.

‘Heb je gedronken, Gunnar? Is dat het?’

Gunnar keek haar beledigd aan en haalde een hand door zijn haar.

‘Nee, wat denk je wel. Maar ik zou eerlijk gezegd wel een borrel kunnen gebruiken.’

Hij legde de mobiele telefoon met een klap voor haar op tafel.

‘Ik ben bang dat deze van Saga Bergsten was.’

Annie pakte het toestel op en bekeek het van alle kanten.

‘Waarom denk je dat?’

Gunnar vertelde wat Sven hem op de steiger had gezegd. De beschrijving van Saga’s telefoon.

‘De batterij was leeg, dus ik heb niet kunnen kijken van wie hij is.’

‘Waar heb je hem gevonden?’

Gunnar schoof ongemakkelijk heen en weer. Zeg het gewoon.

‘In de broekzak van m’n zoon. Hij zei dat hij ’m had gevonden, en vervolgens ben ik die hele telefoon in alle heisa vergeten. Pas toen Sven er iets over zei schoot het me weer te binnen.’

‘Maar waarom heb je hem niet bij de politie ingeleverd?’

Gunnar streek over zijn mond.

‘Ik kneep ’m, ik dacht dat die jongen iets had uitgehaald wat hij me niet durfde te vertellen. Kun jij het niet proberen? Misschien heb jij meer succes.’

‘Ja, hoor.’

Gunnar liep naar de trap en riep Joel. De jongen kwam met tegenzin naar beneden en bleef staan op de drempel van de keuken.

‘Zeg eens netjes gedag,’ zei Gunnar, en hij gaf zijn zoon een duwtje.

Annie hield glimlachend de telefoon omhoog.

‘Dag Joel. Gunnar zei dat je deze bij jullie huisje hebt gevonden, klopt dat?’

‘Bij de houtschuur,’ mompelde Joel met zijn blik omlaaggericht.

‘Wist je van wie hij was?’

Joel knikte.

‘Van Saga. Ik heb ’m meegenomen. Ik wilde ’m houden, maar kreeg hem niet aan.’

‘Wij hebben dat model niet,’ verduidelijkte Gunnar.

‘Het is dezelfde als die van mij. Ik geloof zelfs dat ik een oplader in mijn tas heb,’ zei Annie, en ze liep de hal in. Ze kwam glimlachend terug met een snoertje in haar hand.

Ze legde het toestel aan de oplader. Even later lichtte het scherm op.

‘Hè, hij is beveiligd met een code,’ zei Annie. ‘We kunnen er niet in.’

‘Ik weet de code,’ zei Joel.

‘Wat?’ riep Gunnar uit. ‘Hoe kan dat?’

‘Ik zat altijd achter Saga in de bus.’

Annie gaf hem de telefoon aan, en Gunnar zag hoe zijn zoon met rappe duimen de code intoetste. Het scherm werd ontgrendeld.

Gunnar keek toe terwijl Annie de telefoon onderzocht. Toen keek ze Joel aan.

‘Ken jij iemand die Fredrik heet?’

Joel schudde zijn hoofd.

Annie drukte op een toets en hield de telefoon tegen haar oor, maar legde hem toen neer en zuchtte.

‘Jammer.’

‘Wie belde je?’ vroeg Gunnar.

‘Het nummer van Saga’s laatste telefoongesprek, maar er werd niet opgenomen. Haar laatste sms’je ging naar hetzelfde nummer, van ene Fredrik. We moeten de telefoon naar de politie brengen, zodat zij het nummer kunnen natrekken.’

Annie stond op en pakte haar tas.

‘Komen jullie met me mee?’

Gunnar keek naar zijn zoon, die met zijn vingers op tafel trommelde.

‘Nu? Moet dat echt?’ vroeg Gunnar.

‘De politie moet die telefoon hebben, het is belangrijk.’

‘Maar…’ begon Gunnar, maar Annie kapte hem af.

‘Vertel gewoon exact hoe het zit, dan komt het wel goed.’

Dat was het ’m nou juist. Verdomme, dacht Gunnar.

78

Gunnars rug was kletsnat van het zweet toen Hans Nording en Sara Emilsson hen begroetten en meenamen naar een verhoorkamer. Het was een andere kamer dan waar hijzelf was verhoord, maar toch kwam alles weer terug. De herinneringen. De jeuk.

Annie en Gunnar gingen zitten, maar Joel bleef bij de deur staan.

Annie werd gevraagd de kamer te verlaten, maar Gunnar zei dat ze mocht blijven.

‘Dit gaat niet alleen maar over mijn jongen, maar ook over mij,’ zei hij. ‘Annie moet blijven, ik wil dat ze hoort wat ik te zeggen heb.’

Sara Emilsson schraapte haar keel.

‘Je hoeft niet bang te zijn, Joel,’ begon ze. ‘Je zit niet in de problemen. Integendeel, je kunt de politie juist helpen. Zou je dat willen?’

Joel keek Gunnar aan, die bemoedigend knikte.

Nording glimlachte naar Joel en maakte een hoofdgebaar naar de muur.

‘En je had gelijk over die blaffers, knul,’ zei hij.

‘Dat zei ik toch,’ mompelde Joel.

Annie gaf de telefoon aan Nording, maar hij trok eerst een paar latex handschoenen aan.

Hij keek mismoedig naar haar.

‘Hoeveel mensen hebben dit toestel al aangeraakt? Jullie alle drie, zeker?’

Annie maakte een verontschuldigend gebaar.

‘Kun je me vertellen waar je hem hebt gevonden?’ vroeg Sara Emilsson aan Joel.

‘Zeg maar precies wat je ook aan ons hebt verteld,’ zei Gunnar. ‘Vertel de waarheid.’

Joel zuchtte diep. Toen keek hij naar het tafelblad en dreunde alles nogmaals op.

Toen hij was uitgesproken, zette Nording zijn bril af.

‘Wanneer heb je de telefoon precies gevonden, daar bij het huisje?’

‘Toen we aan het ijsvissen waren,’ zei Joel met dichtgeknepen ogen.

‘En je wist dat hij van Saga Bergsten was, maar je hield hem omdat je graag weer een eigen mobieltje wilde hebben?’

Joel knikte. ‘Maar ik kreeg ’m niet aan de praat.’

‘De batterij was leeg, maar Annie had een oplader bij zich,’ vulde Gunnar aan.

Nording keek naar Gunnar.

‘En wanneer kwam jij erachter dat Joel de telefoon in zijn bezit had?’

‘Vlak voor ik opgenomen werd in de kliniek, vorige week.’

‘Waarom heb je hem toen niet afgegeven?’

Moest hij het zeggen zoals het was? Dat hij bang was dat zijn zoon die griet iets had aangedaan? Nee, hij kon beter een andere waarheid vertellen.

Hij kuchte en verklaarde dat hij dronken was geweest, dat hij het vergeten was.

‘Saga’s laatste bericht was gericht aan ene Fredrik,’ voegde Annie toe. ‘Niemand weet wie dat kan zijn, maar als het iemand is die wellicht zowel Saga als Katarina iets heeft aangedaan, moet hij bekend zijn in Lockne en Saltviken.’

Gunnar krabde in zijn baard. Godallemachtig. Nu begon het hem te dagen. Dat zwijn. Zou die klootzak zich op zijn Katta hebben gestort?

‘Zijn er, behalve jullie gezin, nog anderen die toegang hebben tot het huisje?’ vroeg Nording.

Gunnar schudde bruusk zijn hoofd.

Nording boog zich naar hem toe.

‘Gunnar, als je iets weet, moet je het vertellen. We moeten weten wie er in die omgeving hebben rondgelopen.’

Gunnar aarzelde. Als hij open kaart speelde, was hij er zelf ook bij.

De vierde stap. Geef je misstappen toe. Lieve Kerstin, geef me kracht, dacht hij. Het was buigen of barsten. Zeg het. Geef die klootzak aan. Hij haalde langzaam en diep adem.

‘Oké,’ zei hij. ‘Ik moet iets vertellen. Het is een smeris.’

Nording keek Annie aan en zette het opnameapparaat aan.

‘Wie?’

Gunnar verzamelde moed.

‘Hij heet Jens Fredriksson.’

Gunnar zag dat Annie opschrok.

Nording stak zijn hand op en vroeg Annie en Joel de kamer te verlaten, maar Gunnar zei dat ze konden blijven. Hij had geen geheimen.

Hij haalde adem en ging verder. Vertelde dat Jens hem per toeval had betrapt op illegaal alcohol stoken. Dat hij Gunnar niet had gearresteerd, maar in plaats daarvan had aangeboden om de drank op te kopen en door te verkopen. Een zakelijke deal, had Fredriksson het genoemd. Maar daar was het niet bij gebleven. Jens Fredriksson had Gunnar ook informatie ontfutseld over boerderijen en huizen waar dure spullen te halen vielen. Gunnar zou vervolgens als tussenpersoon fungeren door de gestolen goederen op te slaan. Wie de inbraken pleegden wist Gunnar niet, maar toen Annie hem had verteld over het verhoor met de tieners, had hij ingezien met wie Jens Fredriksson samenwerkte. Bovendien had Fredriksson ervoor gezorgd dat de getroffen boeren de maximale schadevergoeding kregen door hun aangifte aan te dikken met meer dan alleen de gestolen goederen. Zo had hij voor zichzelf provisie van zowel de boeren als de dieven weten te regelen.

Nording liet zijn pen tussen zijn vingers rollen.

‘Hoelang is dit al aan de gang, Edholm?’

Gunnar zuchtte.

‘Sinds vorige zomer.’

‘En hoe vaak was Fredriksson in Saltviken, naar schatting?’

‘Een paar keer per maand.’

‘Jens Fredriksson,’ zei Annie bedachtzaam. ‘Hij heeft de huiszoeking gedaan op de plaats delict. Ik reed erlangs, en hij stuurde me weg. Hij was alleen, voor zover ik kon zien.’

Gunnar knikte naar Nording.

‘Dan heeft hij alle spullen die er stonden mooi kunnen weghalen.’

Annie kneep in de tafelrand terwijl ze naar Gunnars bekentenis luisterde. Jens Fredriksson was een crimineel. Hij had haar ermee laten wegkomen dat ze had gedronken, die nacht toen hij haar had geholpen. Hij had haar bij hem thuis tegen de muur gedrukt.

Hij had haar naar huis gebracht toen ze een lekke band had tijdens Walpurgisnacht, dezelfde avond dat Katarina Edholm met iemand had afgesproken in het huisje. Had ze met Fredriksson afgesproken? Fredriksson was bekend in Saltviken, en hij was meermaals in Lockne geweest.

Fredriksson. Een oudere man. Fredrik en Cecilia. Natuurlijk.

‘Hij is het!’ riep ze uit. ‘Jens Fredriksson is Fredrik.’

79

Gunnar ging terug naar Svanudden, en Annie ging naar haar werk. Claes stelde geen vragen, hij was slechts blij dat ze weer beter was.

De werkweek ging voorbij. Op vrijdagmiddag had Annie nog steeds niets van de politie gehoord. Sinds Gunnars onthullingen kon ze zich niet goed op haar werk concentreren. Het was erg genoeg dat hij en Jens Fredriksson samen bij smerige zaakjes betrokken waren. Zou Jens dan ook nog Saga’s geheime liefde zijn geweest? Het was een weerzinwekkend idee, maar Sven en Lillemor zouden tenminste te weten krijgen van wie Saga zwanger was.

Het was duidelijk dat Jens Fredriksson bekend was in Lockne en een band had met Gunnar Edholm. Het was niet ondenkbaar dat Katarina en hij elkaar waren tegengekomen, in Lockne of tijdens zijn werk als politieagent. Misschien had ze ook van hem foto’s die ze gebruikte om hem te chanteren? Of had ze gedreigd om te onthullen dan hij samenspande met de inbrekers? Wist Katarina dat Jens de geheime geliefde van Saga was en had ze gedreigd om alles aan de grote klok te hangen? Het kon allemaal.

Pas om halfvijf, toen ze al thuis was, werd ze gebeld. Geheim nummer. Mooi, dacht Annie. Zou de waarheid dan eindelijk aan het licht komen?

Ze slikte en nam op. Eindelijk, dacht ze toen ze Hans Nordings stem hoorde. Hij vertelde dat ze Jens Fredriksson hadden verhoord, en dat hij alles wat Gunnar over de diefstallen had verteld had bekend.

‘Maar verder hebben we geen enkele link met Katarina Edholm of Saga Bergsten kunnen vinden,’ zei Nording. ‘We hebben DNA bij hem afgenomen, maar Saga was niet van hem zwanger. Jens Fredriksson is niet onze man.’

Annie slaakte een luide zucht.

‘Wat nu?’ vroeg ze.

‘Het nummer waarnaar Saga sms’jes heeft gestuurd is een prepaid. We hebben het gebeld, maar de telefoon staat uit.’

‘Dus jullie weten nog niet van wie het is?’

‘Nee, maar je had gelijk dat er een verband tussen de meisjes is. Ik mag het je eigenlijk niet vertellen, maar het nummer van Saga’s sms’jes is hetzelfde als het nummer waarnaar Katarina met Walpurgis een berichtje heeft gestuurd. We blijven proberen uit te zoeken van wie het is,’ zei Nording. ‘Dan ga ik nu Gunnar Edholm bellen. Tot later.’

Ze hingen op en Annie liep naar buiten. Ze keek naar de schemerige hemel, waar een grote vogel cirkelde.

Saga en Katarina hadden met dezelfde persoon contact gehad. Als Jens Fredriksson niet de Fredrik was die ze zochten, wie kon het dan zijn?

Op het tafeltje in de hal ging haar telefoon. Ze liep naar binnen en ging met haar telefoon weer naar buiten. Alweer een anoniem nummer.

‘Dag, met Erika Lindman,’ zei een vrouw.

‘Met wie?’

‘Dokter Erika Lindman, van de afdeling psychiatrie.’

Nu wist Annie het weer.

‘Het heeft even geduurd, maar nu hebben we je maaginhoud geanalyseerd,’ ging de arts verder. ‘Het spijt me dat je zo lang moest wachten, maar de monsters waren kennelijk even kwijtgeraakt. Hoe dan ook, het lijkt een soort giftige paddenstoel geweest te zijn. Je hebt ongelooflijk veel geluk gehad dat je er zo goed vanaf bent gekomen. Een grotere dosis was dodelijk geweest.’

Voedselvergiftiging.

‘Dus het was geen overdosis medicijnen?’

‘Nee. Er zijn sporen van paracetamol en een kalmerend middel aangetroffen, maar in zeer lage concentraties. Er zijn aanzienlijk grotere hoeveelheden voor nodig voordat die schadelijk zijn. Een dergelijke vergiftiging komt niet vaak voor, maar kennelijk is er hier in de omgeving eerder dit jaar al eens een ander geval geweest. Sommige giftige paddenstoelen lijken verraderlijk veel op eetbare soorten. Heb je enig idee hoe je deze paddenstoelen binnen hebt gekregen?’

Annie deed haar ogen dicht. Ze kon zich niet herinneren wanneer ze voor het laatst paddenstoelen had gegeten.

‘Het spijt me,’ zei ze, ‘maar ik heb echt geen idee.’

Erika Lindman beloofde een kopie van de uitslag te sturen en liet weten dat Annie eind mei voor controle moest langskomen. En die psycholoog, had Annie die al gebeld?

O ja. Dat had ze beloofd.

‘Ik ben er nog niet aan toegekomen, maar dat zal ik doen.’

Ze bedankte voor het telefoontje en hing op. Langzaam liep Annie de keuken in. Deed de koelkast open. Keek in de voorraadkast, schoof potjes en zakjes opzij, maar niets bevatte paddenstoelen in welke vorm dan ook.

Ze deed de voorraadkast weer dicht. Een geur van rozemarijn sloeg haar tegemoet. Nu wist ze het weer. Pernilla was eten komen brengen. Een stoofschotel met vlees. En paddenstoelen.

En Johan had een tijdje terug een voedselvergiftiging gehad. Ja, dat moest het zijn.

Ze liep de hal in en pakte haar telefoon, maar realiseerde zich toen dat ze Johans noch Pernilla’s nummer had. En met Johan wilde ze liever niet praten. Ze hadden elkaar sinds de begrafenis niet meer gezien, hij was slechts zo nu en dan langsgereden zonder te groeten. Misschien schaamde hij zich, of hij wilde haar straffen, maar het was absurd als hij dacht dat hij haar voor altijd kon ontlopen.

Ze ging naar het online telefoonboek en zocht op Pernilla Hoffner. Eén treffer. Het adres klopte. Naast Pernilla woonde er ook een Per Johan Fredrik Hoffner.

Fredrik.

Ze hapte naar lucht en alle geluiden om haar heen verdwenen.

80

Annie staarde naar de namen. Zo zat het, herinnerde ze zich nu. Johans derde naam was Fredrik, dat wist ze al sinds haar tienerjaren. Hoe had ze dat kunnen vergeten?

Kon het waar zijn? Dat hij Fredrik was, Saga’s geheime geliefde? Een oudere man en een jong meisje, zoals in het liedje.

Johan was twee keer zo oud als Saga, maar leek jonger dan hij was. Ze hadden elkaar meerdere keren per week gezien. Het was niet ondenkbaar dat Saga verliefd op hem was geworden.

Haar keel werd dichtgeknepen, ze kreeg moeite met ademhalen en liep het voorportaal in.

Haar hart ging tekeer. Johan in de kerk, na de begrafenis; zijn betraande gezicht waarop zij medeleven en verdriet gemeend had te zien. Was het iets heel anders?

Was Saga zwanger geweest van Johan?

Annie keek naar de boerderij van de Hoffners. Ik moet erheen, dacht ze. Ik moet het hem vragen, op de man af.

Ze trok haar jas aan, pakte haar fiets en trapte de heuvel op.

De Mercedes stond op het erf en er brandde licht achter de ramen. Het was vrijdagavond. Het zou heel goed kunnen dat Pernilla ook thuis was.

Annies hart bonkte in haar borstkas toen ze naar de voordeur liep en aanbelde. Ze keek door het keukenraam. Er was niemand te zien.

Een herinnering kwam bovendrijven. Pernilla aan de eettafel bij Annie. Johan is onvruchtbaar.

De deur ging open. Johan staarde haar aan.

‘Wat doe jij hier?’

Annie gaf geen antwoord.

‘Is Pernilla thuis?’ vroeg ze in plaats daarvan.

‘Nee, ze is aan het werk. Moet ik iets doorgeven?’

Hij sprak met dikke tong en knipperde met zijn ogen. Dezelfde blik als in Sandslån. Hij was weer dronken. Niet op zijn hoede.

Zeg het.

‘Jij was het, of niet?’ zei ze. ‘Jij en Saga?’

Ze zag dat Johan schrok en terugdeinsde.

‘Geef antwoord,’ zei ze. ‘Had jij een relatie met Saga?’

Nu schudde hij zijn hoofd.

‘Nee, het was maar één keer, ik zweer het.’

Annie hapte naar lucht. Nee, nee, nee.

Ze deed een stap naar achteren, wilde wegrennen, wilde het niet horen.

‘Maar waarom, Johan? Waarom zij? Mijn god, ze was pas zeventien!’

Johan schudde zijn hoofd.

‘Ik weet het. Het had niet mogen gebeuren. Ik had gedronken, en ze leek zoveel op jou,’ zei hij. ‘Die ogen. Dat haar. Alles. Ze leek wel een kopie van jou op die leeftijd. Het was alsof je naar me was teruggekomen, Annie.’

Annie zag flitsen voor haar ogen, alsof ze flauw ging vallen.

‘Was ze zwanger van jou?’

Johan zuchtte diep.

‘Ik weet het niet. Zou kunnen. Ze zei dat ze alleen met mij seks had gehad, maar ik weet niet of dat waar was.’

‘Maar volgens Pernilla ben je onvruchtbaar.’

Johan trok een grimas.

‘Dat dacht ik, ja. Pernilla en ik hebben het heel lang geprobeerd.’

‘Hoe bedoel je, dat dacht je? Zoiets weet je toch?’

‘Nee.’

‘Heb je Saga gezien op de avond dat ze verdween?’

Johan oogde doodongelukkig.

‘Ze kwam hierheen om te vertellen dat ze zwanger was. Ze wilde het houden, maar ik werd bang. Bang wat mensen zouden zeggen, bang voor Pernilla’s reactie. Zo godvergeten bang. Ik zei dat ze het moest laten weghalen en dat we elkaar niet meer konden zien. Ze was er kapot van en ging ervandoor, en ik liet haar gaan.’

‘Waarom heb je dat niet aan de politie verteld?’

‘Omdat ik dacht dat ze was weggelopen, zoals iedereen. Toen ze gevonden werd, dacht ik dat ze had gedaan wat ze die avond had gezegd. Dat ze zichzelf van het leven had beroofd, vanwege mij.’

De tranen stonden Johan in de ogen. Hij sloeg met zijn vuist tegen zijn borst.

‘Goede god, hoe heeft het zover kunnen komen?’

Annie greep naar haar maag. Ze dacht dat ze moest overgeven. Ze draaide zich om en liep de trap van de veranda af, maar Johan kwam achter haar aan.

‘Raak me niet aan!’ riep ze. Ze zette het op een rennen, maar Johan kreeg haar armen te pakken.

‘Wacht, dan leg ik het uit,’ zei hij.

‘Laat me los, je doet me pijn.’

Johan liet niet los, en Annie keek hem wanhopig aan.

‘Ik heb Pernilla’s blauwe plekken gezien. Heb je Saga ook pijn gedaan?’

Nu liet hij haar los.

‘Wat denk je eigenlijk van me? Ik lag verdomme in het ziekenhuis, dat weet je.’

Hij stak smekend zijn handen naar haar uit.

‘Luister nou naar me. Pernilla wordt woest als ze erachter komt dat ik dit heb verteld, maar het zit zo. Ze heeft weleens paniekaanvallen en dan slaat ze zichzelf. Het klinkt gestoord, ik weet het, maar ik heb haar nooit een haar gekrenkt, dat zweer ik. Je moet me geloven.’

‘Ik moet helemaal niks.’

‘Hoe ben je erachter gekomen dat ik het was?’ vroeg Johan.

Annie vertelde over de gedichten, en dat ze zich herinnerde dat Johans derde naam Fredrik was.

‘Daarnaast weet ik dat zowel Saga als Katarina met dezelfde persoon, oftewel Fredrik, contact heeft gehad. En ik zag je met Katarina Edholm praten in Sandslån. Ze wist van je verhouding met Saga, of niet soms? En ze had met jou afgesproken, toch?’

‘Nee, echt niet. Daar heb ik niets mee te maken. Alsjeblieft, Annie. Zeg dat je me gelooft.’

Annie wilde hem geloven. Ze pakte haar telefoon en gaf die aan Johan.

‘Bel de politie dan. Neem de verantwoordelijkheid voor je daden.’

Johan twijfelde.

‘Pernilla weet nog niets,’ zei hij zacht. ‘Hier komt ze nooit overheen.’

‘Misschien niet,’ zei Annie. ‘Maar je moet het doen. Voor Sven en Lillemor.’

Johan keek haar met betraande ogen aan.

‘Je mag me dan niet geloven, maar ik meende wat ik eerder zei,’ bracht hij uit. ‘Ik hou van je, Annie. Ik heb altijd van je gehouden. Ik wil dat je dat weet.’

‘Goed. Doe het dan voor mij.’

Johan slaakte een diepe zucht. Toen nam hij de telefoon van haar aan.

81

Annie belde huiverend aan. Haar handen waren nog niet opgehouden met trillen. Johans bleke gezicht op de achterbank van de politiewagen stond nog op haar netvlies gebrand. Het voelde onwerkelijk, alsof gisteren één lange droom was geweest.

Ze had urenlang doelloos rondgelopen. Ze wist niet meer hoe ze thuis was gekomen, alleen nog dat ze op de bank in slaap was gevallen en wakker was geworden toen de zon opkwam. Ze moest het aan Sven en Lillemor vertellen, voor de politie dat deed.

Toen Lillemor de deur opendeed, kwamen de tranen.

‘Maar meisje toch,’ riep Lillemor uit, en ze sloeg haar armen om Annie heen. ‘Lieve hemel, je bent door en door koud. Kom vlug binnen.’

Lillemor joeg haar voor zich uit de trap op en zette haar op een stoel aan de keukentafel. Sven verscheen in de deuropening, en Lillemor vroeg hem een plaid te halen.

Even later zat Annie met een warme wollen plaid om zich heen en een beker stomend hete thee in haar handen.

‘Wat is er gebeurd, Annie? Is het Birgitta?’ vroeg Lillemor.

Annie schudde haar hoofd.

‘Heeft de politie jullie gebeld?’

‘Nee, hoezo?’

Annie klemde haar handen stevig om de theebeker en staarde voor zich uit. Waarom had ze het niet gewoon los kunnen laten? Waarom had ze overal in moeten graven?

Ze vroeg Sven om te gaan zitten.

‘Ik weet niet hoe ik dit moet vertellen,’ begon ze.

Toen alles eruit was, zat Lillemor met haar handen voor haar mond geslagen. Sven leunde achterover en greep naar zijn hart. Lillemor schudde zachtjes haar hoofd.

‘Maar hij is twee keer zo oud als zij. Ik snap niet hoe…’ Haar stem begaf het.

‘Ik ook niet,’ stamelde Annie. ‘Dat had ik echt nooit van Johan gedacht.’

Ze zag dat Sven zijn vuist balde. ‘Maar waarom?’ vroeg hij. ‘Ze wist dat ik die familie niet kan uitstaan.’ Hij snikte. ‘Ik was te hard tegen haar,’ zei hij. ‘Ik wilde haar hier houden. Voor mij. Ik hield mezelf voor dat dat was wat ze wilde. Ik en mijn eeuwige gezeur over de winkel en het familiebedrijf. O, god. Ik had het moeten zien, ik had moeten…’

Lillemor sloeg een arm om hem heen.

‘Het is niet jouw schuld, Sven,’ zei ze zacht. ‘Als die vent haar gedwongen heeft…’

‘Hij beweert dat het met wederzijdse instemming was, dat ze verliefd was op hem,’ liet Annie zich ontvallen.

Sven wierp haar een duistere blik toe.

‘We weten dat Johan je eerste liefde was, maar je moet weten dat die Hoffners tot alles in staat zijn.’

Sven keek even naar Lillemor, voor hij verderging.

‘Ken je dat oude verhaal over het bos, Annie?’

Annie knikte. Ja, dat had Birgitta na Åkes dood verteld, toen de erfenis verdeeld moest worden.

‘De dag voor Saga verdween was ik nog bij Hoffner om ons bos terug te eisen. Hij zou het uitzoeken, zei hij. En toen gebeurde dat met Saga.’

‘Wist Saga ervan?’

Sven zuchtte.

‘Dat weten we niet, maar het zou kunnen.’

Annie schrok op van een luid gerinkel. Sven haalde zijn mobiel uit zijn zak, en Annie zag hoe zijn hand trilde, hoe hij zijn adem inhield terwijl hij luisterde. Op een zeker moment sloot hij zijn ogen. Hij besloot het gesprek met een ‘aha, duidelijk, bedankt’.

Hij legde de telefoon langzaam neer.

‘Was dat de politie?’ vroeg Lillemor.

Sven haalde diep adem.

‘Ze was van hem zwanger,’ zei hij. ‘Met negenennegentig procent zekerheid.’

Lillemor kreunde en sloeg haar handen voor haar borst.

Sven keek Annie aan.

‘Kennelijk had Johan hun gevraagd om het aan ons te vertellen,’ zei hij. ‘Alsof dat…’ Hij werd stil en klemde zijn kaken op elkaar. ‘Maar hij wordt nergens van verdacht,’ ging hij even later verder. ‘Hij heeft overal een verklaring voor gegeven, en hij beweert dat hij, afgezien van die zwangerschap, nergens iets mee te maken heeft. De politie gaat ervan uit dat het een… een ongeluk was. Of zelfgekozen.’

Hij keek naar Lillemor, die haar armen om hem heen sloeg.

Annie deed haar ogen dicht. Een ongeluk. Een familietragedie. Ja, laat dat het zijn, bad ze stilletjes. Was het nu dan eindelijk voorbij?

82

Sven keek uit over de begraafplaats. Zoveel verdriet op één plek. Zoveel uiteengespatte dromen, bedolven onder aarde. Hij zeeg neer bij Saga’s graf en streek over de steen. Pakte de vaas op, haalde de verlepte bloemen eruit.

Zijn blik gleed over het grindpad naar een grotere steen, met meerdere namen en een eigen paadje naar een bloembed. Het familiegraf van de Hoffners. Drie generaties verraad en onrecht. Eerst hadden ze zijn bos afgepakt, en nu hadden ze hem zijn dochter afgenomen. Zelfs al had Hoffner haar niet van het leven beroofd, ook al had ze er zelf een einde aan gemaakt of was het een ongeluk geweest, dan nog was het Hoffners schuld. Hij was de bron van alle kwaad.

Wat zouden de mensen in het dorp zeggen als het uitkwam? Hadden Lillemor en hij niet genoeg geleden? Hoe konden ze hier nu nog blijven? Alleen al de gedachte dat hij Johan Hoffner elke dag zou zien maakte hem misselijk.

De druk in zijn hoofd nam toe, alsof iemand een riem aantrok. Er brak iets, en Sven keek naar zijn hand. Scherven van de vaas hadden een diepe snee in zijn duim gemaakt. Een straaltje bloed liep van zijn hand omlaag naar zijn pols.

In zijn zak vond hij een zakdoek, die hij om zijn hand wond. Hij dacht aan zijn vaders woorden. Op een mooie dag zullen de Hoffners hun verdiende loon krijgen, Sven. Let op mijn woorden.

Ik kan Johan Hoffner hier niet ongestraft mee laten wegkomen, dacht Sven. Dat mag niet. Ik moet iets doen.

Een auto-ongeluk. Dood door schuld. Maar nee, dan zou hij in de gevangenis belanden, en dan zou Lillemor alleen achterblijven.

Er was een alternatief. Hij en Lillemor samen. Geen pijn meer. De gedachte was meermaals door zijn hoofd geschoten sinds Saga was gevonden. De bochten in Lugnvik, de rotswand bij de afdaling. Maar dat kon hij niet maken tegenover Saga. Hij kon het niet. Hij kon niets.

‘Ik zal het goedmaken, maak je geen zorgen,’ zei Sven hardop. ‘Linksom of rechtsom.’

Hij stond op en begon te lopen. Zijn oog viel op een kleine grafsteen op de volgende rij. KERSTIN ELISABETH EDHOLM. ONEINDIG GELIEFD, EEUWIG GEMIST.

Dat is waar ook, dacht Sven. Er was nog iemand die door Johan Hoffners toedoen had moeten lijden.

*

Gunnar Edholm vloekte hardop aan de keukentafel en keek naar het geweer dat bij de huiszoeking in beslag was genomen, maar dat hij nu had teruggekregen van de politie. Silver was er niet meer, de elandjacht zou nooit meer hetzelfde zijn.

Hij streek met zijn hand over het staal. Hier zat hij dan. Hij had het juiste gedaan en was in behandeling gegaan voor zijn drankprobleem. Hij was eerlijk geweest en had die verdraaide telefoon ingeleverd, al zijn misdaden bekend, en waarvoor? Die nutteloze dienders hadden niets voor elkaar gekregen. Hij had nog steeds geen antwoorden.

Dus hier zat hij, opnieuw met verlof, voor nieuwe verhoren en om zijn zoon te zien, met wie het volgens Ellen beroerd ging.

Joel was weer naar haar gegaan, en als Gunnar niets van het ziekenhuis hoorde, zou hijzelf na het weekend teruggaan naar Svanudden om zijn behandeling voort te zetten.

Er werd hard op de deur geklopt. Even overwoog Gunnar te doen alsof hij het niet gehoord had, maar toen stond hij toch op en deed open.

‘Sven, ben jij het?’ zei hij. ‘Kom binnen.’

Hij liep voor Sven uit naar de keuken en haalde een paar kranten van een stoel, zodat Sven kon gaan zitten.

Sven keek naar het geweer op tafel.

‘Ja, sorry,’ zei Gunnar, en hij legde het wapen vlug op het aanrecht. ‘Wil je koffie?’

Sven schudde zijn hoofd. Hij zag bleek en zijn bovenlip trilde.

‘Is er iets gebeurd?’

Sven keek hem lang aan.

‘Dat kun je wel zeggen.’

‘Je bent toch niet ziek?’

Nee, Sven kwam iets vertellen dat Gunnar verdiende te horen, hoe moeilijk het ook was. Omdat Gunnar degene was die Saga had gevonden, en hij er een tijdlang van verdacht was geweest haar van het leven te hebben beroofd. Ze hadden allebei moeten lijden, waren allebei gedwongen in onwetendheid te leven, terwijl er iemand was die al die tijd de waarheid had gekend. Iemand die hen had belazerd om zijn eigen hachje te redden.

‘Hij heeft bekend dat Saga zwanger van hem was, maar verder schijnt hij nergens van verdacht te worden,’ besloot Sven zijn verhaal.

‘Wat een klootzak,’ bracht Gunnar uit.

‘Ik kan hem wel vermoorden,’ mompelde Sven.

Gunnar knikte langzaam. ‘Dat zijn sterke woorden, Sven, maar ik begrijp je.’

Hij stond op en liep naar het aanrecht. Pakte zijn snus en stopte een kussentje onder zijn lip.

‘Die schoft,’ zei hij. ‘Na alles wat we hebben moeten doorstaan.’

Hij keek door het keukenraam.

‘Hoe gaat het nu met Katarina?’ vroeg Sven.

‘Hetzelfde. En aan de politie hebben we geen moer, ze weten dat ze een afspraak had met iemand in het huisje, maar ze denken nog steeds dat ze een overdosis heeft genomen.’ Gunnar draaide zich om. ‘Ik durf te wedden dat het die Hoffner was, dat hij er iets mee te maken heeft. Die vervloekte familie van hem.’

Hij was even stil, maar ging toen verder.

‘Kun je je die ouwe Hoffner nog herinneren, Johans grootvader? Met z’n O-benen. Lelijk als de nacht, maar altijd achter de vrouwtjes aan!’

Sven snoof. ‘Die oude Jonas, ja.’

‘Zo’n ouwe bok,’ zei Gunnar nadenkend. ‘Weet je, Sven, zelfs toen hij tegen de zeventig liep, kreeg hij nog brieven die naar damesparfum roken.’

‘Ze graaien erop los, pakken alles wat ze maar willen hebben,’ zei Sven hoofdschuddend.

Ze zwegen.

Sven stond kreunend op.

‘Nou ja, ik moet terug naar Lillemor,’ zei hij. ‘Ik vond gewoon dat je dit moest weten.’

Toen hij langs het aanrecht liep, pakte hij het geweer op. Gunnar zag hoe hij het woog in zijn handen, hoe hij met zijn vinger over de klinknageltjes in de kolf streek.

‘Leg je hier elanden mee om?’ vroeg hij.

Gunnar kuchte.

‘Jazeker.’

‘Ik zou het nooit kunnen, een levend wezen doden. Daar ben ik te weekhartig voor. Lillemor zegt altijd dat het op haar aankomt als er moeilijke beslissingen moeten worden genomen, want ik durf nooit de trekker over te halen. Maar jij, Gunnar, jij bent uit heel ander hout gesneden.’

Sven legde het geweer neer en keek Gunnar bedachtzaam aan.

‘Edholm,’ zei hij. ‘Wat zeg je ervan als wij eens een bezoekje aan die Hoffner gaan brengen?’

Gunnar spuugde zijn snuskussentje uit.

‘Om wat te doen?’

‘Dat zal ik je vertellen.’

83

Toen Sven het erf op reed, zag Gunnar dat Johan Hoffner iets verderop in de wei tussen de paarden stond.

Ze zouden alleen even met hem praten, had Sven gezegd. Hard tegen hard. Hem laten bekennen dat hij meer op zijn geweten had. Als hij had verzwegen dat hij Saga met kind had geschopt, had hij vast nog meer te verbergen. Over Katta, bijvoorbeeld. Sven had op het geweer gewezen en gezegd dat ze dat mee moesten nemen, voor de zekerheid, mocht Hoffner zich iets in zijn hoofd halen.

Gunnar veegde zijn klamme handen af aan zijn broek en likte langs zijn gebarsten lippen. Zijn hart hamerde in zijn borstkas, hij trilde over zijn hele lijf. Het was tijd voor gerechtigheid. Johan Hoffner zou zich moeten verantwoorden.

Toen ze uitstapten, kwam Johan naar hen toe.

Gunnar opende de kofferbak en wierp een blik op het huis. Wat als Johans vrouw thuis was, als ze hen met het geweer zag en de politie belde?

Tussen de stal en de wei was schrikdraad gespannen. Sven pakte de zwarte plastic handgreep, maakte het schrikdraad los en liep Johan tegemoet.

‘Kom hier, dan kunnen we even babbelen,’ zei hij hard.

Gunnar hief het geweer en zag Johan terugdeinzen.

‘Wat willen jullie?’ vroeg hij.

Sven zette nog een pas naar hem toe.

‘We willen gerechtigheid, Johan,’ zei hij. ‘Hoe het ook is gegaan, mijn lieve dochter is dood en dat is jouw schuld. Jij hebt haar de dood in gejaagd. De vorige keer dat ik hier was, vroeg ik je om ons terug te geven wat van ons is, en nu ben ik hier voor de laatste keer. Ik ga hier niet weg voor ik zwart-op-wit heb staan dat het bos van mij is.’

Gunnar schraapte zijn keel.

‘En ik ga niet weg voor je hebt bekend wat je tijdens Walpurgis met Katta hebt gedaan in Saltviken. Probeer het maar niet te ontkennen, we weten dat jij het was,’ blufte hij.

Johan staarde hem aan.

‘Waar heb je het over?’

Gunnar slikte. ‘Katta heeft je een bericht gestuurd om met je af te spreken.’

‘Hoe kom je daar nou bij? Ik ben op de bank in slaap gevallen zodra we terug waren uit Sandslån. Vraag het maar aan Pernilla, als jullie me niet geloven.’

‘We geloven geen woord van wat je zegt. Je hebt tegen de politie gelogen, en ook tegen ons.’

Gunnar hief het geweer nog een stukje.

Johan stak zijn hand op en zette een stap naar achteren.

‘Ik heb bekend wat er tussen Saga en mij is gebeurd,’ zei hij. ‘Dat die meid van jou aan de drugs is, daar heb ik niets mee te maken, dus hou op met die onzin.’

Er knapte iets in Gunnar. Hij richtte het geweer op Johan en liep langzaam naar hem toe.

‘Bekennen,’ zei hij. ‘Bekennen, of anders…’

Johan was zichtbaar bang.

‘Anders wat? Wilde je me neerschieten? Ben je echt zo gestoord?’

Het zweet liep langs Gunnars rug. Hij hield het geweer steviger vast zodat Johan zijn handen niet zou zien trillen.

‘Geen domme dingen doen, Edholm. Mij geloof je misschien niet, maar Katta kan je de waarheid vertellen. Als je dan nog steeds denkt dat ik schuldig ben, kom je maar.’

Gunnar slikte. Knipperde met zijn ogen. Hij dacht aan Kerstin en Katta. Aan Silver. Aan alle stappen op het bord in de kliniek die hij eindeloos had opgedreund, de nachten dat hij had gehunkerd naar drank. Hij kon zich geen stommiteiten meer veroorloven.

Hij liet het geweer zakken en liep achteruit naar de auto.

‘Kom, Sven,’ zei hij, maar Sven bleef staan, wijzend naar Johan.

‘Misschien heb je Edholm niets misdaan, maar ik laat je niet zomaar wegkomen,’ zei hij. ‘Ik meen het. Ik wil dat bos, en wel nu.’

Er klonk gesnuif. Toen Gunnar zich omdraaide, zag hij de stier voor de staldeur staan, nog geen twintig meter bij hen vandaan.

De neusvleugels van het dier trilden. Zijn donkere ogen waren strak op Gunnar gericht.

Het schrikdraad dat Sven had losgemaakt.

‘Ga in de auto zitten,’ zei Johan op lage toon, terwijl hij zwaaiend met zijn armen de andere kant op liep. Maar de stier keek niet naar hem en liep op Sven en Gunnar af, met zijn staart in de lucht. Hij snoof nogmaals. Staarde naar Gunnar.

Mijn trui, dacht Gunnar. Zijn steenrode Helly Hansen. O nee.

Johan begon te roepen en op en neer te springen om de aandacht van de stier te trekken. Met succes, want de stier keek zijn kant op en Gunnar zette het op een lopen.

Hij rende om de auto heen naar de bijrijderskant en wist het portier open te krijgen, terwijl Sven aan de andere kant in de auto sprong. Ze zagen hoe de stier een stap richting Johan zette, zijn kop liet zakken en zich in één explosieve beweging naar voren stortte. Johan rende weg, maar de stier was sneller. Zijn brede kop trof Johan met volle kracht in de rug, en hij viel voorover. Johan krabbelde op zijn knieën overeind, maar toen kwam de volgende stoot. De spitse hoorns van het dier drongen in zijn rug, wierpen hem in de lucht. Hij maakte een halve salto en smakte toen tegen de grond.

Gunnar wilde niet kijken, maar kon zijn blik niet losmaken van wat er voor hem gebeurde. De stier liep achteruit voor een nieuwe aanval. Stootte met zijn kop tegen Johans lichaam, duwde hem tegen de grond in uitzinnige razernij.

Het werd stil. Johan lag roerloos op de grond, met zijn gezicht in het grind, zijn arm in een onnatuurlijke hoek. Het was onmogelijk te zeggen of hij nog leefde. De stier keek toe, maar bewoog niet. Damp steeg op van zijn enorme lijf.

Zonder een woord te zeggen startte Sven de auto en reed weg van het onbeweeglijke lichaam, terwijl de stier hen volgde met zijn blik.

Toen Sven de dorpsweg op reed, staarde Gunnar wezenloos voor zich uit. Sven reed zo hard de heuvel af dat steentjes als hagel tegen de onderkant van de auto ketsten.

Op de kruising sloeg hij zonder vaart te minderen af en reed met hoge snelheid door tot Gunnars oprit, waar hij met draaiende motor bleef staan.

Het zweet liep in Gunnars ogen, en hij veegde het af aan zijn mouw. Sven staarde voor zich uit.

‘Waarom heb je niet geschoten?’ riep hij uit.

‘Het geweer was niet geladen. Ik was verdomme toch niet van plan om iemand neer te schieten,’ schreeuwde Gunnar terug.

Hij keek naar zijn bevende handen.

‘Jij hebt het hek opengezet,’ mompelde hij. ‘Het schrikdraad, jij hebt het losgemaakt. Godallemachtig.’

Sven pakte zijn arm. ‘Het was een ongeluk, hoor je me?’

Gunnar deed zijn mond open om ertegenin te gaan, maar Svens greep werd steviger.

‘Gunnar, luister naar me. We wilden alleen maar met hem praten. Het is niet onze schuld. Het was een ongeluk, en niets anders. En alleen jij en ik weten wat er is gebeurd. Verder hoeft niemand dit ooit te horen.’

84

De zondagochtend was bewolkt, maar warm. Annie ging op de trap voor het huis zitten. Ze wilde huilen, maar voelde zich alleen intens moe. De afgelopen twee nachten had ze nauwelijks geslapen.

Wat zou Johan aan het doen zijn? Zou ze hem opzoeken? Wilde ze hem zien? Nee, er was geen weg terug. Gedane zaken nemen geen keer. En ze wist niet eens of ze wel geloofde dat hij de hele waarheid had verteld.

Ergens riep een koekoek, en Annie keek naar de tuin. De kromme appelboom had knoppen gekregen, aan de berken zaten al muizenoren. Ze luisterde naar de koekoek en stelde vast dat het geluid van de overkant van de weg kwam, uit het oosten. Een koekoek uit het oosten komt om je te troosten, zoals het oude volksgeloof luidde.

Wat moest er nu van Sven en Lillemor worden? Het was een kwestie van tijd voor het hele dorp wist dat Saga van Johan Hoffner zwanger was geweest, en de geruchtenmolen zou op volle toeren draaien. Een heus schandaal.

Op de rivier schuimden de golven als witte ganzen. Annie deed haar ogen dicht en zoog haar longen vol, hield de lucht even vast en blies langzaam uit.

Ze hoorde geknetter. Ze draaide zich om en zag een rode brommer de oprit op rijden.

Gunnar Edholm stapte af en sjokte naar haar toe, zonder helm en met warrig haar.

‘Het ziekenhuis heeft gebeld,’ riep hij. ‘Katta is weer wakker. Ze praat en alles. Ik moet erheen, maar ik heb verdorie geen auto, kan ik de jouwe lenen?’

‘Wat een goed nieuws. Natuurlijk.’

Ze pakte haar autosleutels van het tafeltje in de hal en gaf ze aan Gunnar.

‘Heel erg bedankt,’ mompelde hij, en hij liep naar de auto.

‘Gunnar,’ riep ze hem na. Hij bleef staan, en Annie liep naar hem toe.

‘Voor je gaat: misschien heb je het in het dorp al gehoord, maar ik was vrijdag bij Johan Hoffner, en hij heeft bekend dat Saga van hem zwanger was. We zullen wel horen wat Katta te zeggen heeft.’

Gunnar knikte. ‘Ja, ik weet het.’

‘Van wie heb je het gehoord?’

Gunnar hoestte.

‘Van Sven. Maar nu moet ik gaan.’ Hij stapte in de auto.

Dus Sven had het al aan Gunnar verteld. Misschien wist inmiddels het hele dorp het al.

‘Rij voorzichtig,’ zei Annie, maar Gunnar had het portier al dichtgetrokken.

*

Sven deed de garagedeur open en reed langzaam achteruit naar buiten. Hij had geen oog dichtgedaan. Zodra hij zijn ogen sloot, zag hij Johan Hoffner voor zich. De stier. Hoffners lichaam dat achteruitgeschoven werd, tussen de hoorns. Hij had een man zien sterven, een leven vlak voor zijn ogen zien uitdoven. Dat beeld zou hij nooit kwijtraken.

Het was een ongeluk, herhaalde hij in zichzelf. Het stond op de plaatselijke nieuwssite. Een tragisch ongeluk, volgens de politie. Heel Lockne wist dat Hoffners stier een kronkel in z’n kop had. Niemand zou er vraagtekens bij plaatsen. Alleen Gunnar Edholm en hij wisten wat er precies was gebeurd.

Maar Annie moest het weten. Dat was hij haar verschuldigd, hij moest het nieuws voorzichtig brengen voor ze er zelf achter kwam.

Sven had een droge mond toen hij uitstapte. Annie zat buiten op de trap.

‘Dag Sven,’ zei Annie. ‘Je hebt Gunnar net gemist. Hij was hier om mijn auto te lenen. Katarina is weer bij kennis.’

Sven bleef voor de trap staan.

‘Is dat zo,’ zei hij slechts.

‘Hoe is het met jou?’

‘Dit is niet makkelijk,’ begon hij. ‘Er is iets heel tragisch gebeurd, en ik wil dat je het als eerste van mij hoort.’

Hij pakte zijn telefoon en liet haar het nieuwsbericht zien. Toen ze het gelezen had, draaide ze haar hoofd in de richting van de boerderij van de Hoffners.

Ze stond op.

‘Annie,’ begon Sven, maar Annie stak haar hand op.

‘Laat maar, Sven. Het is oké. Ik wil even alleen zijn. Je hoeft je geen zorgen te maken.’

‘Heel zeker?’

‘Ja. We spreken elkaar gauw, beloofd.’

Sven aarzelde. Hij moest haar eigenlijk niet alleen laten, niet na zulk nieuws. Toch liep hij naar zijn auto, met een onaangenaam gevoel van opluchting in zijn borst.

Je moest je schamen, dacht hij. Je bent een lafaard, Sven Bergsten. Je vader zou zich omdraaien in zijn graf als hij je nu zag.

*

Annie ging weer op de trap voor het huis zitten. Haar ogen brandden, maar de tranen kwamen niet. Johan was weg, dood. Ze zou hem nooit meer zien. Johan, die haar nooit was vergeten. Maar die ook iets onvergeeflijks had gedaan, iets wat al het andere overschaduwde.

Ze voelde niets, alleen een onbeschrijflijke leegte. Alsof haar lichaam zich voor alle gevoelens had afgesloten.

Nu pas zag ze de vlag die halfstok hing op de boerderij. Pernilla was thuis. Alleen. Zou ze erheen gaan?

Ze schrok op van een doffe knal. Ze keek naar de heuvel en zag twee paarden van de Hoffners wegrennen, met hun staart in de lucht. Was het een schot geweest?

Ze bleef even luisteren, maar hoorde niets meer. Had ze het verkeerd gehoord, of kwam het echt van de boerderij? Was het Pernilla? Helemaal alleen, misschien in shock.

Annie stapte op haar fiets en trapte snel de heuvel op. Dit voelt helemaal niet goed, dacht ze toen ze er bijna was. Ze wist niet wat haar wachtte, alleen dat Pernilla nu niet alleen moest zijn. Ze had net haar man verloren, onverwacht en op tragische wijze. Het was niet ondenkbaar dat ze zichzelf iets wilde aandoen.

Het erf was leeg, geen dieren, geen Pernilla. De boerderij leek verlaten. Annie stapte af en liep langzaam naar het woonhuis. Ze verstijfde toen ze vanuit haar ooghoek iets zag.

Het reusachtige dier lag op zijn zij, aan de rand van de wei. Zijn blik was omhoog gericht, zijn roze tong hing uit zijn bek. Zijn neusgaten zaten vol vliegen, en midden in zijn grote kop gaapte een wond. Zelfs dood was de stier nog even angstaanjagend.

Een geur van benzine dreef Annie tegemoet. Ze zette een paar passen naar de stier toe, en nu zag ze het rijshout naast het dier, als een brandstapel. Wilde Pernilla hem verbranden?

Boven op de stapel lag een hoopje. Annie kwam dichterbij en langzaam drong het tot haar door wat het was. Het levenloze lijf met de glanzende vacht, ogen die leeg voor zich uit staarden. De kat. Måns.

De aanblik bezorgde haar koude rillingen. Ze keek weg en moest kokhalzen.

Haar blik werd onwillekeurig weer naar de kat getrokken. Ze dwong zichzelf dichterbij te komen, vocht tegen de oprispingen.

In zijn vacht glansde iets. Ze tuurde door haar wimpers en boog zich voorover. Het leek een soort hanger, maar niet eentje voor aan de halsband van een kat.

Ze kwam dichterbij en pakte de hanger, die aan een kettinkje hing. Draaide het zilveren medaillon om en zag de letters. S.B.

Saga’s ketting.

‘Wat doe jij hier?’ zei iemand achter haar.

85

Annie draaide zich bliksemsnel om. Pernilla Hoffner stond achter haar, met donkere kringen onder haar ogen en sliertig, ongewassen haar.

‘Sorry, ik hoorde een schot en was bezorgd,’ zei Annie terwijl ze het medaillon in haar broekzak stopte.

Pernilla snoof.

‘Je hebt hier niets te zoeken, ga naar huis.’ Ze wankelde even. Had ze gedronken?

Haar ogen stonden anders, haar blik had iets vreemds. Als een bodemloze leegte.

Ze draaide zich om en liep naar het huis. Annie ging achter haar aan. Pernilla stapte de veranda op en deed de deur open. Nu zag Annie het geweer, dat op het bankje naast de deur lag.

Ze kon Pernilla niet in deze staat alleen laten. Zeker niet met een wapen in huis.

‘Kom, we gaan naar binnen. Ik help je wel.’ Ze bood haar arm aan, maar die sloeg Pernilla weg.

‘Ik wil geen hulp,’ zei ze met gruizige stem. ‘Laat me met rust.’

‘Ik denk niet dat je nu alleen moet zijn, Pernilla,’ zei Annie. ‘Niet na alles wat je hebt meegemaakt. Kan ik misschien iemand bellen?’

Ze haalde haar telefoon uit haar zak.

‘Nee, er is niemand,’ zei Pernilla half schreeuwend. ‘Ik heb niemand. Iedereen is dood.’ Ze wreef over haar voorhoofd, en nu zag Annie de rode striemen, dwars over haar hand en onderarmen.

‘Je bloedt,’ zei Annie. ‘Kom, laat me je dan op z’n minst daarmee helpen.’

Ze pakte Pernilla zachtjes bij de arm en wist haar mee te krijgen naar de badkamer.

Op de wastafel stonden meerdere medicijnenpotjes met namen die Annie niet kende. Wat had Pernilla allemaal geslikt?

Ze vroeg Pernilla om op het deksel van de wc-bril te gaan zitten en waste haar vuile handen onder de kraan. Haar onderarmen zaten vol lange, dunne krassen, als van een scheermesje.

‘Heb je ergens verband?’ vroeg Annie.

Toen Pernilla niets zei, opende ze het badkamerkastje. Daar vond ze een paar pleisters, die ze op de ergste wonden plakte.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg ze voorzichtig. ‘Heb je jezelf gesneden?’

‘Die rotkat,’ lalde Pernilla. ‘Maar die is nu gelukkig ook dood.’

*

De dokter nam de medische details door, maar Gunnar hoorde slechts de helft. Hij wilde naar Katta, wilde haar wakker zien.

‘Kan ze praten?’

‘Ja, dat gaat, maar doe het rustig aan. Het moet vandaag bij een kort bezoekje blijven,’ zei de dokter, en ze hield de deur open.

Gunnar ging naar binnen en nam voorzichtig plaats op een stoel naast het bed. De tengere gestalte onder het laken was nog magerder dan de vorige keer. Zenuwachtig veegde hij zijn handen af aan zijn broek.

‘Dag lieverd,’ zei hij.

Katta glimlachte en knipperde met haar ogen. ‘Er is veel gebeurd terwijl je sliep,’ zei Gunnar, terwijl hij zachtjes over haar arm streek. ‘Ik drink niet meer. Ik zit in een kliniek.’

Misschien geloofde ze hem niet, maar ze ging in elk geval niet tegen hem in. Ze vroeg naar Joel, en Gunnar vertelde dat haar broertje bij zijn tante was.

‘Hij mist je,’ zei hij, en hij veegde de tranen af die over zijn wangen liepen. Hij nam Katta’s magere hand in de zijne. Hij had zoveel vragen; had ze de kracht om die te beantwoorden?

‘Weet je nog wat er in het huisje is gebeurd?’

Katta deed haar ogen dicht. Gunnar voelde zijn hart bonzen. Hij balde zijn vuisten op zijn schoot. Die lieve rotmeid. Zeg alsjeblieft niet dat je die drugs zelf hebt genomen. Zeg in godsnaam dat jij het niet was.

‘We weten alles al. Het is niet erg. Ik ben niet boos,’ zei hij haastig, en hij kneep in haar hand. ‘En de politie heeft het geld gevonden.’

Nu begon ze te grienen. Verdomme.

‘Zoals ik zei, ik ben niet boos,’ zei hij met een glimlach. ‘Ik wil alleen maar weten of het is zoals we vreesden. Hij was het, toch? Johan Hoffner?’ Gunnar kuchte. ‘Je kunt het gerust vertellen, hij is dood.’

Katta schudde ongeduldig haar hoofd en probeerde iets te zeggen, maar ze kreeg een hoestaanval. Gunnar boog zich naar haar toe om haar beter te verstaan. Toen staarde hij zijn dochter niet-begrijpend aan. Herhaalde de naam die ze zojuist had uitgesproken.

‘Wel godallemachtig!’ Hij stond onmiddellijk op en graaide in zijn zak naar zijn telefoon.

86

Pernilla keek Annie met toegeknepen ogen aan.

‘Waarom moest je zo nodig terugkomen en alles de vernieling in helpen?’ zei ze. ‘Ik wil dat je gaat.’

Annie slikte. Ze kon Pernilla niet alleen laten.

‘Ik snap heel goed dat je radeloos bent,’ zei ze. ‘Ik vind het echt niet erg om te blijven, dan kunnen we erover praten. We zijn toch vrienden?’

Pernilla stootte een lachje uit.

‘Waar heb je het over? Wij zijn geen vrienden. Je hebt geen vrienden, Annie. Niemand wil je hier hebben.’

Annie verstijfde. Niet naar haar luisteren. Ze weet niet wat ze zegt.

Pernilla keek haar aan met een inktzwarte blik.

‘Het komt allemaal door jou, Annie. Als jij je er niet mee had bemoeid, was het niet gebeurd. Alles is jouw schuld. Ben je nu blij met jezelf, omdat je erachter kwam dat Saga van Johan zwanger was?’

Annie schudde haar hoofd.

‘Helemaal niet. Ik ben er kapot van,’ zei ze. ‘Het was een grote schok. Ik weet hoe je je voelt, Pernilla. Wat Johan heeft gedaan was verschrikkelijk. Onvergeeflijk.’

‘Hij zei jouw naam in zijn slaap, weet je dat?’ zei Pernilla. ‘Dat hij van je hield. Dat hij eigenlijk jou wilde. Dus rot alsjeblieft op.’

Annie liep achteruit de hal in. Ik moet een ambulance bellen, dacht ze. Pernilla was in shock, ze had medicijnen geslikt en kon zichzelf iets aandoen als ze geen hulp kreeg. Annie viste haar telefoon uit haar zak en wilde net het alarmnummer bellen, toen ze zelf werd gebeld.

Het was Gunnar Edholm.

‘Waar ben je?’ vroeg hij op scherpe toon.

‘Bij Pernilla Hoffner, ze…’

‘Zij was het!’ riep Gunnar. ‘Pernilla heeft Katta gedrogeerd. Je moet daar weg, ik ben op weg naar huis en zal de politie bellen. Zorg dat je daar wegkomt, hoor je me?’

‘Oké,’ zei Annie, en ze hing op.

Ze draaide zich om en schrok.

Pernilla stond achter haar.

‘Wie was dat?’ vroeg ze.

Annie kreeg haar schoenen te pakken en hanneste met de veters.

‘Gunnar Edholm,’ zei ze zonder Pernilla aan te kijken. Ze weet niet dat hij je auto heeft geleend.

‘Ik moet heel even langs huis,’ mompelde ze. ‘Hij wil mijn auto lenen.’

Pernilla kwam op haar af. ‘Waarom?’

Annie antwoordde niet. Ze deed de voordeur open en zette koers naar haar fiets. Haar benen wilden rennen, maar ze dwong zichzelf te lopen.

Nog een paar meter. Niet rennen.

Ze pakte het stuur, maar toen ze zich omdraaide, zag ze Pernilla op zich afkomen met iets in de lucht geheven. Ze dook opzij, maar het was te laat. De klap trof haar op het achterhoofd en alles werd zwart.

87

Annie deed haar ogen open. IJzige kou tegen haar wang. Voorzichtig tilde ze haar hoofd op, en ze zag dat ze op haar buik op een betonnen vloer lag.

Langzaam kwam ze op handen en knieën overeind. Ze deed een poging om op te staan, maar de kamer begon te draaien, en ze liet zich weer op haar knieën zakken. Haar hoofd bonkte, alles deinde. Ze dacht dat ze moest overgeven.

Even later kon ze scherper zien. Ze tuurde naar de deur, en nu zag ze de gedaante die daar stond. Pernilla, met het geweer in haar handen.

‘Dacht je dat ik daarin zou trappen? Dat je weg kon komen?’ zei ze spottend.

Ze heeft me een klap tegen mijn hoofd gegeven, dacht Annie. Wil ze me doden? Mijn telefoon. Ze voelde aan haar zakken, maar die waren leeg.

Pernilla kwam naar haar toe en ging op haar hurken voor haar zitten.

‘Ik ben slimmer dan jij,’ zei ze. ‘Jij dacht dat het Johan was, maar nu zal ik je vertellen hoe het zit. Je krijgt alles te horen voor je eraan gaat. Je zult niets meer verknallen, snap je? Nu krijg je je straf. Ik had gehoopt dat het door de paddenstoelen en de medicijnen zou lijken alsof je jezelf van kant had gemaakt. Toen verscheen opeens die leraar als een of andere superheld. Maar nu ontkom je me niet meer, nu kan niemand je nog redden.’

Annie hapte naar lucht. Dit kan niet waar zijn, dacht ze. Ik moet hier weg.

Achter Pernilla zag ze een deur, maar die was meters verder, dat zou ze nooit halen.

Pernilla keek vol walging naar haar.

‘Je bent een heks. Weet je hoe ik je heb ontmaskerd?’ ging ze verder. ‘De heksenkring op je gazon, je littekens. Duivelstekenen. En de kat, die rotkat. Er waren zoveel tekenen.’

De schim in de tuin.

‘Heb jij voor mijn huis gestaan?’ wist Annie uit te brengen.

Pernilla lachte.

‘Natuurlijk. Ik moest je toch in de gaten houden?’

Annie kwam moeizaam overeind. Ze bleef even stilstaan tot de kamer niet meer draaide.

‘Alsjeblieft, Pernilla,’ smeekte ze. ‘Er zijn afschuwelijke dingen gebeurd. Je bent in shock, je bent bang, maar ik zal je geen kwaad doen. Leg dat geweer weg, dan kunnen we erover praten.’

‘Doe geen moeite, Annie. Ik weet waarover Gunnar belde.’

Pernilla liep langzaam naar Annie toe en bleef vlak voor haar staan. Een zoetzure geur sloeg Annie in het gezicht. Ze werd weer duizelig en zocht steun bij de muur.

‘Nu weet je het,’ bitste Pernilla. ‘Hoe het allemaal zit. Dat Katta met Johan wilde afspreken in Saltviken. Dat ze had uitgevogeld dat Saga van hem zwanger was.’ Ze snoof. ‘Johan was ladderzat op de bank in slaap gevallen. Ik hoorde gebliep en haalde zijn telefoon uit zijn zak. Maar raad eens? Het was niet zijn gewone telefoon. Die klootzak had een tweede toestel voor zijn smerige zaakjes. Ik wiste het sms’je en ging er zelf naartoe,’ zei ze met een triomfantelijk lachje. ‘Ik had ervoor gezorgd dat iedereen dacht dat Katta drugs gebruikte, dankzij mijn telefoontje naar maatschappelijk werk. Voor die kleine heks koos ik de naaldproef, maar helaas was de dosis te klein en heeft ze die doorstaan.’

Pernilla werd ernstig. Onder haar neus zaten zweetpareltjes.

Annie staarde haar aan.

‘Hoe kon je?’ stamelde ze.

‘Ik moest wel, snap je dat dan niet?’ zei Pernilla. ‘Ik kon haar niet laten ontkomen, ze zou alles hebben verpest.’

Annie knipperde met haar ogen. Ze vocht tegen de opkomende misselijkheid.

‘Dus je wist het al. Dat Saga van Johan zwanger was.’

Pernilla glimlachte.

‘Heel goed, Annie. Een punt voor jou.’ Ze zette een paar stappen naar achteren. ‘Wil je weten hoe het is gegaan? Ik kwam eerder thuis van mijn werk. Er brandde licht in de stal, ik dacht dat Johan was vergeten het uit te doen. Maar daar stonden ze. Mijn Johan met die kleine sloerie. Ze zagen mij niet, maar ik heb alles gehoord.’

Ze spuugde vlak voor zich op de vloer.

‘Johan was zo zwak,’ ging ze verder. ‘Hij zou nooit in staat zijn geweest zich van haar te ontdoen. Daarom moest ik het doen. Ik zorgde ervoor dat hij in het ziekenhuis belandde. Toen heb ik het in m’n eentje opgelost.’

Goede god, dacht Annie. Ze heeft hem opzettelijk vergiftigd.

‘Ze hoorde me pas toen ik heel dichtbij was. Ik kreeg die halsketting van haar te pakken en trok. Het was kinderlijk eenvoudig. Ze was zo licht als een veertje, dus ik legde haar in de kofferbak en reed naar dat wak. Toen leefde ze nog, maar de waterproef heeft ze niet doorstaan.’

Het werd zwart voor Annies ogen en ze gaf over op de vloer.

Pernilla keek haar walgend aan.

‘Het was allemaal geregeld, tot jij opdook en alles verpestte,’ zei ze.

Annie schudde haar hoofd. Ze is ziek, dacht ze. Je moet hier weg. Sterk zijn, Annie.

‘Maar waarom?’ perste ze eruit.

Pernilla schudde langzaam haar hoofd.

‘Ze mocht ons leven niet vergallen. Ze was een heks, en heksen moeten dood.’

Ze gaf Annie een por met het geweer.

‘Lopen!’ brulde ze.

Annie draaide zich om en liep naar een dichte deur.

‘Opendoen,’ beval Pernilla.

Annie legde haar hand op de klink. Ze gaat het doen, dacht ze. Ze gaat je vermoorden. Dit is je enige kans. Je moet de gok wagen.

Ze rukte de deur open, stortte zich in de duisternis en trok de deur achter zich dicht.

88

Annie draaide de deur op slot en tastte voor zich uit in het donker. Ze hoorde Pernilla aan de deur trekken, terwijl zijzelf verder de stal in ging. Pernilla’s geschreeuw achter zich. Een zwak streepje licht trok haar vooruit. Daar. Een raampje, op enkele meters hoogte, bijna helemaal besmeurd met vuil en onbereikbaar. Tussen kieren in de houten wand viel zonlicht naar binnen. Een groot vierkant. Was dat een deur?

Ze strompelde ernaartoe, plaatste haar handen tegen de deur en duwde. De deur gaf maar een paar centimeter mee. Door de kieren tussen de planken zag ze dat de deur van buiten dicht zat met een dwarsbalk. Er is geen uitweg, je moet je verstoppen.

Met haar handen voor zich uit zocht ze koortsachtig verder. Haar been stootte tegen iets wat met een harde klap op de grond viel. Ze tastte verder in het donker en stuitte op een betonnen afstapje. Onderaan lag een dikke laag hooi. Kon ze zich daar verstoppen? Ze moest de gok wagen, Pernilla kon elk moment achter haar aan komen.

Het hooi kwam tot haar borst, en Annie waadde naar de hoek. Ze ging liggen, drukte haar hoofd tegen de wand en maakte zich zo plat mogelijk. Alsjeblieft, bad ze. Ademhalen. Stilliggen.

Ze hoorde laarzen over de grond klossen. Langzame, zware passen. Ze deed haar ogen dicht en hield haar adem in. Ik val flauw, dacht ze.

De stappen verwijderden zich. Het werd stil, en Annie luisterde om te horen of Pernilla weg was. Er gingen een paar seconden voorbij.

Toen klonk een klingelend geluid, als van metaal op beton. Langzaam drong tot Annie door wat het was. De punten van een hooivork. Dus die had ze omgestoten.

Het geluid naderde. Pernilla stak de hooivork in het hooi, steeds opnieuw. Annie drukte zich uit alle macht tegen de wand, maar toen de punten door haar voet drongen, schreeuwde ze het uit.

Even later trok Pernilla haar omhoog uit het hooi. Annie keek naar haar opengereten schoen. Ze deed haar ogen dicht, slikte, vocht tegen haar misselijkheid.

Pernilla boog zich voorover en trok Annies schoen met zo’n harde ruk van haar voet dat Annie het uitgilde.

‘Ik wist het! Je bloedt niet,’ zei Pernilla triomfantelijk.

Annie keek naar haar voet. Twee grote gaten in haar sok, maar nergens bloed.

‘Dat is het teken van de duivel. Je hebt geen gevoel, heks die je bent,’ spuwde Pernilla, en ze liep achteruit de deur uit.

Annie kwam op één knie overeind. Ze voelde geen pijn meer, haar voet was als verdoofd.

Waar was Pernilla gebleven? Waarom had ze Annie daar achtergelaten? Was dit haar kans om te ontsnappen?

Ze keek om zich heen in de stal. Hooibalen in wit plastic lagen opgestapeld naast wat eruitzag als een houten deur. Annie hinkte ernaartoe en duwde. De deur gaf mee onder haar gewicht, maar ging niet open. Ook die was zeker van buiten afgesloten.

Nu hoorde ze een klokkend geluid. Ze draaide zich om en zag Pernilla aan de andere kant van de stal, met een rode jerrycan in haar handen. De onmiskenbare geur van benzine drong haar neusgaten binnen.

Pernilla schudde de laatste druppels eruit en zette de jerrycan op de grond. Toen haalde ze iets uit haar zak. Een aansteker. Het geweer stond tegen de muur, maar buiten Annies bereik, want Pernilla stond dichterbij.

‘Heksen moeten branden in de hel,’ zei Pernilla, en ze liet de aansteker zakken.

Je kunt nu niet vluchten. Je moet vechten.

Annie stortte zich naar voren, richting Pernilla, die naar het geweer reikte. Tegelijkertijd laaide op de vloer een slang van vuur knetterend op. Annie wierp zich naar voren, kreeg het geweer te pakken. Die onverwachte beweging bracht Pernilla uit balans. Ze viel achterover en klapte met haar achterhoofd tegen de betonnen vloer, maar dat hield haar niet tegen. Ze probeerde het geweer uit Annies handen te wrikken, maar Annie was sterker. Met al haar kracht drukte ze de loop tegen Pernilla’s hals.

Pernilla kronkelde en klauwde om los te komen. Ze staarde Annie met een wilde blik aan, tot ze niet meer bewoog.

Annie zeeg neer op de vloer. Ze wilde opstaan, maar haar spieren gehoorzaamden niet. Alles schrijnde en brandde, alsof miljarden mieren haar beten.

Het gebulder nam toe. Het vuur knetterde en de rook werd dikker. Er was geen tijd te verliezen. Weg, ze moest hier weg.

Ze werkte zich op haar ellebogen overeind. Haar armen trilden, haar hele lijf verkrampte. Dezelfde weg terug als waarlangs ze gekomen was. Achter haar floot en bulderde het vuur. Er stortte iets in. Ze moest hoesten, de rook omsloot haar, haar ogen brandden, maar ze dwong zichzelf vooruit.

Nu niet opgeven, zei een stem in haar. Ze zag het gezicht van haar vader voor zich. Je moet vechten, Annie.

Opeens was daar de deur.

Met een laatste krachtsinspanning kwam ze op haar knieën omhoog en tastte ze voor zich uit, zocht naar iets wat een klink kon zijn. Daar. Lichtflitsen voor haar ogen, haar gezichtsveld versmalde tot een streepje, en ze viel voorover.

89

Al op de heuvel zag Gunnar de rook. Toen hij het erf op reed, zag hij dat bijna de hele stal in lichterlaaie stond.

Hij deinsde terug voor de hitte die hem tegemoet sloeg toen hij uitstapte. Vlammen sloegen uit de stalramen, het vuur knetterde en bulderde.

Hij haalde zijn telefoon uit zijn zak, maar zijn hoofd weigerde dienst. Hij toetste 90000 in, toen hij besefte dat dat het oude alarmnummer was. Nee. 112. Nu.

De stem van de centralist klonk ver, ver weg.

‘Brand,’ riep Gunnar. ‘De hele boel staat in de hens.’

De stem aan zijn oor vroeg of er mensen in het gebouw waren. Gunnar keek om zich heen. Het huis, de wei. Hoffners auto stond op het erf. Op de grond lag een fiets. De staldeur stond open.

Gunnar probeerde dichterbij te komen, maar de hitte en de rook deden hem aarzelen. Hij hield zijn hand boven zijn ogen en tuurde. Daar. Er lag iemand in de deuropening.

Hij dwong zichzelf dichterbij te komen.

‘Ja,’ riep hij. ‘Ik zie iets. Er is nog iemand.’

Zijn gezicht gloeide en hij hoestte van de rook en de hitte om hem heen. Het was zo heet als de hel. De brandweer is onderweg, liet de stem hem weten, gevolgd door de waarschuwing om afstand te houden. Geen sprake van, dacht Gunnar, en hij liet de telefoon vallen. Nu kwam het erop aan.

Hij hield zijn armen voor zijn gezicht om zich tegen de hitte te beschermen en rende hurkend naar de deuropening. Nu zag hij wie het was. Annie.

Hij pakte haar onder haar armen en sleepte haar weg van het vuur en de rook. Toen pakte hij zijn telefoon weer op.

‘Een ambulance,’ riep hij.

De stem beval hem naar tekenen van leven te zoeken. Gunnar legde zijn oor tegen Annies mond. Ademde ze? Misschien, lastig te zeggen. Haar ogen waren dicht. Misschien leefde ze nog. Maar wat was ze bleek.

Gunnar keek naar de weg. ‘Waar blijft godverdomme die ambulance?’ schreeuwde hij in de telefoon.

90

Annie opende haar ogen. Het licht deed pijn, en ze deed ze weer dicht.

‘Ah, je bent wakker,’ klonk een stem.

Ze keek tussen haar wimpers door en zag een in het blauw geklede vrouw naast haar bed.

Er klonk een zacht gezoem, en het hoofdeinde ging een stukje omhoog. Annie probeerde te glimlachen, maar haar lippen waren schraal en gebarsten.

Een klok boven de deur gaf halftien aan.

‘Is het ochtend of avond?’ vroeg ze rasperig. Haar keel was rauw.

‘Ochtend,’ zei de verpleegkundige.

Ze reikte een beker met een rietje aan en Annie dronk van de rode, zoete limonade.

‘Dank je.’

De verpleegkundige verklaarde dat Annie in het ziekenhuis van Sollefteå lag. Dat ze geluk had gehad en het er zonder brandwonden vanaf had gebracht, maar dat ze was geopereerd aan haar voet en dat het normaal was als ze zich duizelig of misselijk voelde.

Haar voet. De hooivork. Annie deed haar ogen dicht.

‘Er komt een arts naar je kijken, maar dat kan even duren,’ liet de verpleegkundige haar weten. ‘Druk maar op de knop als je meer pijnstilling wilt, of als er iets anders is.’

Annie schraapte haar keel.

‘De andere vrouw die er ook was, waar is zij?’ fluisterde ze.

De verpleegkundige keek haar niet-begrijpend aan.

‘Jij bent de enige die is binnengebracht.’

Ze wees naar de muur.

‘Je spullen liggen in die kast daar,’ zei ze, en ze liep naar de deur.

Annie liet zich achteroverzakken in het kussen. Toen ze haar ogen sloot, kwamen de beelden, als een diashow. De stier. De kat. Pernilla’s blik. De brand. Annie had gedacht dat ze het niet zou overleven.

Nu kwam de misselijkheid opzetten, en ze probeerde door haar neus te ademen. Haar slapen klopten.

De deur ging open en een oudere man in een witte doktersjas kwam binnen. Hij bleef aan het voeteneind staan en las voor uit zijn aantekeningen.

Annie had slechts een milde rookvergiftiging, zei hij. De operatie aan haar voet was goed gegaan. Ze had wat bloed verloren, maar niets gebroken. Ze kreeg antibiotica vanwege het risico op infectie en moest nog twee dagen in het ziekenhuis blijven, maar als alles er dan goed uitzag, mocht ze naar huis.

Twee dagen, dacht Annie. Ze wilde alleen maar naar huis. Het was maandag, besefte ze. Op haar werk zouden ze zich wel afvragen waar ze was.

‘En dan kom je volgende week op controle,’ zei de arts tot slot, en hij vertrok.

Annie ging rechtop zitten en sloeg de deken van zich af. Haar linkervoet zat in het verband. Ze zette haar andere voet op de vloer en steunde op het tafeltje naast het bed. Op één been hupte ze naar de kast naast de wastafel, en ze deed het deurtje open.

Haar kleren lagen keurig opgevouwen in een zak. Ze stonken nog altijd naar rook. In een andere, kleinere plastic zak zat haar mobiele telefoon. In weer een andere zat de zilveren ketting.

Annie kreeg een brok in haar keel en liet zich weer op het bed zakken. Ze zette haar telefoon aan.

Helena had meerdere berichtjes gestuurd. Ik weet wat er is gebeurd, schreef ze. Henrik had geholpen de brand te blussen. Was dat alles maar, dacht Annie. Een doodgewone brand.

Ze opende het volgende bericht, dat slechts een paar uur geleden was verstuurd. Helena had Annie ziek gemeld, schreef ze. Ze had geen details gegeven, verzekerde ze, en vroeg Annie om van zich te laten horen zodra ze daartoe in staat was.

Annie liet haar telefoon zakken. Die lieve Helena. Tranen welden op. Ze leunde achterover en deed haar ogen dicht.

Als Pernilla dood was, was Annie de enige die wist wat er op de boerderij was gebeurd en wat Pernilla had verteld. Hoe moest ze dit aan Sven en Lillemor brengen? Kon ze het misschien beter niet vertellen?

Er werd zachtjes op de deur geklopt, en dezelfde verpleegkundige als eerder stak haar hoofd naar binnen.

‘Er is hier iemand van de politie die met je wil praten,’ zei ze. ‘Mag ik hem binnenlaten?’

Annie knikte.

De deur ging open en Hans Nording kwam glimlachend binnen. Hij ging op een stoel naast het bed zitten.

‘Hoe voel je je?’ vroeg hij.

Annie probeerde te glimlachen.

‘Gaat wel.’

‘Gunnar Edholm heeft je gevonden,’ zei Nording. ‘Hij heeft je leven gered.’

Het was een hevige brand, vertelde hij vervolgens. Van de stal was niets meer over.

‘En Pernilla?’ vroeg Annie zachtjes.

‘Zij was nog binnen. Ze is dood.’

Annie zonk terug in het kussen.

‘Om te beginnen: wat deed jij daar?’

‘Ik hoorde een schot en maakte me zorgen, dus ik fietste ernaartoe,’ zei ze.

‘Er zijn namelijk een paar dingen die vragen oproepen,’ zei Nording. ‘De brand was aangestoken. En de forensisch onderzoekers hebben de restanten van een wapen gevonden. Kun je me vertellen wat er precies gebeurd is, als je je dat nog kunt herinneren?’ Hij haalde zijn telefoon uit de binnenzak van zijn jack en legde hem voor Annie neer.

‘Begin maar bij het begin,’ verzocht hij.

Toen Annie haar verhaal had gedaan, zat Nording een hele tijd zwijgend met zijn handen onder zijn kin.

‘Dus je zegt dat Pernilla Hoffner de moord op Saga Bergsten heeft bekend, en dat zij degene was die Katarina Edholm een overdosis morfine heeft toegediend?’

‘Ja. En ik heb dit gevonden.’ Ze gaf hem het sieraad aan. ‘Dit was Saga Bergstens medaillon.’

Nording zette zijn bril af en wreef in zijn ogen.

‘Niet te geloven,’ zei hij. ‘Ik heb veel meegemaakt, maar nooit zoiets als dit.’

‘Maar kunnen we haar geloven?’ vroeg Annie. ‘Stel dat Pernilla zo in de war was dat ze het allemaal heeft verzonnen?’

‘Het lijkt allemaal te kloppen. Katarina Edholm heeft delen van jouw verhaal bevestigd. Daarnaast heb ik meer informatie over Pernilla gevonden toen we haar naasten zochten om die in te lichten over haar dood. Toen bleek dat haar ouders overleden zijn. Haar naaste familielid is een tien jaar jongere halfzus, en via haar zijn we dingen te weten gekomen die een aantal vragen beantwoorden. Wil je het horen?’

Annie knikte.

Hans Nording schraapte zijn keel. ‘Pernilla’s vader liet zijn gezin in de steek voor een andere vrouw, met wie hij vervolgens een kind kreeg. Pernilla’s moeder is dat nooit te boven gekomen en kreeg psychische klachten. De boerderij werd verwaarloosd en ze moesten naar een appartement bij de fabriek verhuizen. Kennelijk raakte Pernilla’s moeder geobsedeerd door die andere vrouw, want ze viel haar en haar man, haar eigen ex-man dus, jarenlang lastig. Dat kwam me bekend voor en nu weet ik waarom. Toen ik vijfentwintig jaar geleden net van de opleiding kwam, was ik met een collega bij een gezin thuis vanwege een sterfgeval. Een vrouw was thuis uitgegleden in bad en had haar hoofd zo hard gestoten dat ze was verdronken. Er waren een echtgenoot en twee kinderen thuis, een tiener en een vijfjarig meisje. Ik weet nog hoe die meisjes eruitzagen. De tiener had rood haar.’

Hij keek Annie ernstig aan.

‘Het was dus Pernilla’s stiefmoeder die in bad verdronken was. En kort daarna werd Pernilla’s moeder opgenomen in een psychiatrische kliniek, waar ze er op de een of andere manier in slaagde zich te verhangen. In Pernilla’s familie komen psychische stoornissen voor, en bovendien had ze meerdere jeugdtrauma’s. Je bent in de klauwen van een ernstig gestoorde geest beland.’

Nording zweeg en keek haar aan.

‘Ik ben je mijn excuses schuldig, Annie. Geloof het of niet, maar ik nam je serieus. Het lijkt wel of je een soort zesde zintuig hebt. Daarbij ben je ook nog zo koppig als de pest, en je hebt bij mij meer informatie weten los te peuteren dan ik als agent mag delen.’

‘Ik wilde alleen maar boven tafel krijgen wat er met die meisjes was gebeurd,’ mompelde Annie. ‘Maar er is iets waarover ik niet helemaal eerlijk ben geweest.’

Nording keek haar met een schuin hoofd aan.

‘Dat je familie bent van Saga? Dat had ik zelf al uitgedokterd. Ik weet dat je vroeger Bergsten heette. En ik weet waarom je naar Stockholm bent verhuisd. Ik ben best een bekwame rechercheur, ook al denk jij van niet,’ zei hij met een knipoog.

Annie glimlachte mat. ‘Ik zit ergens mee. Sven en Lillemor lijken te hebben geaccepteerd dat Saga is verdronken of zichzelf van het leven heeft beroofd. Moeten ze echt weten hoe hun dochter is gestorven? Wat als dat het alleen maar moeilijker maakt?’

‘Ik begrijp hoe je je voelt, maar het spreekt voor zich dat ze dat moeten weten.’

Nording stond op.

‘Zorg goed voor jezelf,’ zei hij, en hij gaf haar een klopje op haar schouder.

‘Mag ik je nog één ding vragen? Is het goed als ik degene ben die het ze vertelt?’

Nording fronste.

‘Eigenlijk is dat de taak van de politie. Denk je echt dat dat een goed idee is?’

‘Ja, het is belangrijk voor me dat ze de waarheid van mij horen.’

Nording keek haar bezorgd aan. ‘Oké, Annie. Dan doen we het zo.’

Toen hij weg was, slaakte Annie een diepe zucht. Ze keek uit het raam. Het was gaan waaien, de bomen bogen in de wind.

91

Annie schrok wakker toen iemand haar arm aanraakte. De verpleegster glimlachte naar haar. ‘Sorry dat ik je wakker maak,’ zei ze, ‘maar er is hier ene Gunnar die beweert dat hij je kent. Kun je nog een bezoekje aan?’

Annie zei dat dat goed was, en ze ging rechtop zitten. De klok aan de muur gaf halftwee aan, ze had uren geslapen.

Gunnar maakte een bijna angstige indruk toen hij binnenkwam.

‘Ik was met die agent bij Katta. Ze ligt een verdieping hoger,’ zei hij. ‘Hij zei dat je wakker was, dus ik dacht, ik probeer het maar.’

Annie knikte naar een stoel.

‘Nording zei dat ik het aan jou te danken heb dat ik nog leef. Dank je, Gunnar.’

Gunnar zei niets, stopte slechts een grote portie snus onder zijn bovenlip.

‘Weten Sven en Lillemor dat ik hier lig?’

‘Ja, ik ben bij ze langsgegaan toen jij met de ambulance was afgevoerd. Het was een komen en gaan van hulpdiensten, weet je. Wat is daar eigenlijk gebeurd? Hoe is die brand ontstaan?’

Annie balde haar vuisten onder het dekbed. Ik kan er niet over praten. Nog niet.

‘Het is allemaal nog wat wazig. Je hoort het later wel. Vertel liever over Katta,’ zei ze.

‘Nou, dat was me wat,’ zei Gunnar.

Annie luisterde naar Gunnars verhaal over Katta. Dat ze dacht met Johan Hoffner te hebben afgesproken, maar dat in plaats daarvan Pernilla verscheen.

‘Het was dus zoals je al die tijd al dacht, dat Katta geen overdosis had genomen,’ constateerde ze.

Gunnar drukte zijn vuist tegen zijn mond.

‘Katta zei dat Pernilla Silver heeft gewurgd met zijn halsband.’

Annies adem stokte in haar keel. Ook dat nog.

‘Ze was echt gestoord,’ vervolgde Gunnar. ‘Ik ben blij dat dat monster dood is.’

Hij viel stil. Annie wilde hem naar de foto’s vragen, maar misschien was Gunnar daar nog niet van op de hoogte. En voor het grote geheel waren die eigenlijk ook niet belangrijk.

‘Mag ik je iets vragen?’ zei ze. ‘Voelt het goed om nu de waarheid te kennen, ook al is die verschrikkelijk?’

‘Ja. Absoluut.’

‘Liever dan te denken dat het een overdosis was?’

‘Een overdosis was veel moeilijker geweest om mee te leven. Het idee dat ze zo eenzaam was. Dat ze dood wilde en dat ik haar niet kon redden, daar was ik nooit overheen gekomen. Niets is erger dan te denken dat je niet doorhad hoe slecht het met je kind ging. Dat je haar hebt verloren omdat je blind was. Dat je iets had kunnen doen.’

Hij gaf haar een klopje op haar arm.

‘Ik wil je bedanken, Annie,’ zei hij. ‘Voor de kans om in therapie te gaan. Dat heeft mijn leven gered, en dat van de kinderen. Elke dag is een nieuwe uitdaging, maar ik ben nog steeds nuchter.’

Annie glimlachte.

‘Misschien heb ik dan mijn steentje bijgedragen, maar jij doet het zware werk, Gunnar. Kerstin zou trots op je zijn geweest.’

Gunnar streek over zijn haar.

‘Dan staan we nu quitte,’ zei hij met een zwakke glimlach.

Toen stond hij op en zette de stoel weg. ‘Nu is het afgelopen met alle ellende,’ zei hij, en hij vertrok.

Annie leunde achterover en sloot haar ogen. Voor Gunnar was het nu voorbij. Zelf had ze het moeilijkste nog voor de boeg. Maar het moest. Het allerergste was al gebeurd, dat moest ze niet vergeten. Saga was dood. Dat was het ergste.

92

De rivier glinsterde in de zon, de lucht was helder en warm. Mugjes en vliegen dansten in het zonlicht. Zo te zien hadden vogels een nest gemaakt in een berk, want ze vlogen af en aan met van alles in hun snavel.

Annie legde haar krukken neer en ging voor Åkes graf zitten. Het gras was vochtig. De planten hingen slap, het was hoog tijd om nieuwe te kopen.

Nu kwamen de tranen, alsof iemand de stop eruit had getrokken. Ze zuchtte luid. Alles was gezegd. Het was zwaar geweest, en ze was dankbaar dat de predikant was meegekomen naar Sven en Lillemor om hun tot steun te zijn toen Annies relaas indaalde.

Hoe onvoorstelbaar en pijnlijk het ook was, Sven en Lillemor reageerden beter dan Annie had verwacht. Ze hadden lang met elkaar gesproken, over leven en dood, over zaken die niet te bevatten zijn. Dat was het enige wat hielp, volgens de predikant. Erover praten. Steeds opnieuw.

Zelf sprak ze nu tegen een grafsteen. Het was tenminste een begin. Op een dag zou ze proberen ook met haar moeder te praten. Haar moeder, die geprobeerd had het te vertellen, te waarschuwen, maar er niet in was geslaagd haar boodschap over te brengen.

Annie veegde de tranen van haar wangen en stond op, pakte haar krukken en liep over het gras naar Saga’s graf.

Dat was nog maar pas beplant en stond vol roze en witte bloemen. De ronde steen glinsterde in roze en grijze schakeringen. Het opschrift was in gouden letters. Er liggen hier twee levens, dacht Annie. Saga en haar ongeboren kind. Johans kind. Wie zou hem begraven, nu zijn vrouw er ook niet meer was? Eigenlijk verdiende Pernilla geen plaats in het familiegraf.

Heksen moeten branden in de hel.

Ze voelde een steek in haar hart en beet op haar lip om niet hardop te schreeuwen.

Ze stond op en keek uit over de akkers. Ze zag iemand zitten op een van de bankjes bij het herdenkingsveld. Een bekende gestalte. Was dat… Ja, het was Sven.

Langzaam, om hem niet te laten schrikken, naderde ze hem van opzij.

Zo te zien was Sven in gedachten verzonken. Zonlicht viel op zijn dunne haar; hij leek op Åke, zoals hij daar zat.

Annie kuchte, en nu hoorde hij haar.

‘Zit je hier helemaal alleen?’ vroeg ze met een schuin hoofd.

‘Lillemor ligt even te slapen, maar ik had geen rust in m’n lijf, dus ik ben hierheen gekomen.’

Annie zette de krukken tegen de armleuning en ging zitten.

‘Hoe gaat het met je voet?’ vroeg Sven met een knikje naar Annies been.

‘Al een stuk beter. Een beetje stijf, maar dat is alles.’

‘Goed om te horen.’ Sven keek uit over het veldje.

Ze zaten zwijgend naast elkaar.

‘Ik blijf maar denken aan de dag dat Saga verdween,’ mompelde Sven. ‘Hadden we maar iets gemerkt.’ Zijn stem brak.

Annie legde haar hand op zijn arm. ‘Blijf er niet in hangen,’ zei ze. ‘Het was één dag. Saga heeft zeventien prachtige, heerlijke jaren geleefd. Dat zijn heel veel dagen.’

Sven keek haar aan. De tranen stonden in zijn ogen.

‘Dat is waar. Je bent een wijze vrouw, Annie,’ fluisterde hij.

Met een beverige hand veegde hij de tranen van zijn wangen.

Annie legde haar hoofd tegen zijn schouder.

‘We hebben vandaag een brief van een jurist gekregen,’ zei Sven even later. ‘Over Hoffners nalatenschap.’ Hij hoestte even. ‘Johan heeft ons een flink stuk bos geschonken. Genoeg om met pensioen te kunnen gaan. Om onze schulden af te betalen.’

Annie knikte.

‘Dus Johan heeft geprobeerd om het juiste te doen, om het goed te maken.’

‘Ja,’ zei Sven. ‘En nu is hij dood.’

Hij sloeg zijn handen voor zijn gezicht.

‘Wie weet of…’ begon Annie peinzend. ‘Pernilla was zo ziek. Misschien zat zij daar ook achter. Als ze erachter was gekomen dat Johan het bos op jullie naam had gezet… Niemand weet wat er die dag precies is gebeurd daar op de boerderij. Het zou best kunnen dat ze het ongeluk in scène heeft gezet.’

Ze voelde Sven naast zich verstijven. Hij greep naar zijn borst en ademde zwaar.

‘Gaat het wel?’ vroeg ze.

Svens gezicht vertrok.

‘Ik wilde het voor me houden, maar ik kan het niet meer verzwijgen,’ begon hij. ‘Wij waren erbij, Annie. We zagen Johan Hoffner sterven. Gunnar Edholm en ik.’

‘Wat deden jullie daar?’

Sven schudde langzaam zijn hoofd.

‘Het was mijn idee,’ zei hij. ‘Ik wilde Hoffner ter verantwoording roepen. Maar toen kwam die stier, en… Ik heb de dood van een onschuldig man op mijn geweten, Annie.’

Annie pakte zijn handen.

‘Sven. Het was een ongeluk, en niets anders. Het was de stier die… Je moet niet jezelf de schuld geven, hoor!’

Sven keek weg. Annie hoorde hem diep zuchten.

‘Denk je dat alles uiteindelijk met een reden gebeurt?’ vroeg hij even later.

‘Ik weet het niet. Misschien moeten we zelf de reden zoeken?’

Ze keek naar twee konijnen die speels in en uit de struiken sprongen.

‘Heb je al besloten wat je nu gaat doen?’ vroeg Sven.

Annie schudde haar hoofd.

‘Weet je nog wat de predikant zei op Saga’s begrafenis?’ vroeg ze. ‘Dat verdriet liefde is die geen thuis meer heeft.’

Sven humde.

‘Zo voelt het,’ zei ze. ‘Alsof ik op dit moment geen thuis heb.’

Sven pakte haar handen en keek haar ernstig aan.

‘Voor ons was het van onschatbare waarde dat je hier was. Ik hoop dat je in Lockne blijft, maar ik begrijp het als dat te zwaar voor je is. De beslissing is aan jou. Maar als je gaat, wil ik je iets meegeven. Laat wat er gebeurd is je er niet van weerhouden te leven.’

Annie keek naar het herdenkingsveld, naar de berkentakken die zwiepten in de wind. Ze streek met haar vingers over het litteken in haar hals. Eén dag, één moment dat haar hele leven had veranderd. Kon ze die dag begraven, zodat die niet meer haar hele bestaan definieerde?

93

Thuis stapte Annie langzaam uit de auto. Een zwakke rooklucht dreef haar tegemoet. Ze moest ernaartoe, moest het met eigen ogen zien. Het verwerken. En op een dag zou ze dat doen, als ze het aankon.

De kranten hadden slechts geschreven dat een vrouw vermoedelijk bij de brand was omgekomen. Niets over andere slachtoffers, en Annie vermoedde dat de politie daarachter zat.

Toen ze de voordeur open had gedaan, bleef ze even staan en draaide zich om. De tuin rook naar vocht en opkomend gras. Ze keek om zich heen, glimlachte naar de heksenkring in het gazon, naar het hek dat geschilderd moest worden en de appelboom, die met zijn ongesnoeide takken naar de hemel reikte.

Dit heb ik, dacht ze. En ik heb Sven en Lillemor. En liefde, als ik de moed kan vinden. Een afgesloten hoofdstuk. Een nieuw begin. Geen angst meer.

Ze liep de hal in, zette haar krukken weg en haalde haar telefoon uit haar zak. Met een trillende duim zocht ze Thomas’ nummer en ze tikte haar bericht in.

Haar vinger boven de verzendknop. Je moet het doen, dacht ze. Voor je je bedenkt.

Met vlinders in haar buik verstuurde ze het bericht.

Toen liep ze de badkamer in en opende het badkamerkastje. Ze pakte het potje. Draaide het langzaam open, hield het boven de wc en gooide het leeg. De witte pillen zonken naar de bodem. Ze trok door en keek toe terwijl het water alles wegspoelde. Nu had ze alleen nog zichzelf en haar angsten. Ze zou Gunnars voorbeeld volgen. Loslaten en zich laten vallen. Erop vertrouwen dat het goed kwam, ook al deed het pijn.

Toen een auto een halfuur later de oprit op reed, ging haar hart tekeer. Niet vluchten.

Toen Thomas het verband om haar voet zag, bleef hij op de drempel staan.

‘Je bent gewond,’ riep hij uit.

‘Daarom heb ik gevraagd of je kwam,’ zei Annie, en ze nodigde hem uit om binnen te komen.

Ze ging op de bank in de woonkamer zitten. Thomas aarzelde even, maar nam toen naast haar plaats.

Annie zette zich schrap. Hoe moest ze dit aanpakken? Ik moet bij het begin beginnen, dacht ze. Het ergste voor het laatst bewaren.

En dus begon ze met de paddenstoelen. Daarna vertelde ze over Johan, dat hij Fredrik was. De link tussen Saga en Katarina.

Thomas luisterde zonder haar te onderbreken.

Toen ze bij het ongeluk met de stier was aanbeland, kreeg ze een knoop in haar maag.

‘Het was Johan, de man van Pernilla Hoffner, die gespietst werd,’ zei ze. ‘En Johan was mijn eerste vriendje.’

Ze keek naar haar handen. Ze kon haar tranen niet meer bedwingen.

Thomas streelde zachtjes over haar arm.

‘Maar dat is nog niet alles,’ zei ze, en ze vulde haar longen met nieuwe lucht.

Zonder te stoppen vertelde ze de rest. Pernilla’s bekentenis over wat ze met de meisjes had gedaan. Het geweer, de hooivork, de brand.

Toen ze klaar was, staarde Thomas haar eerst alleen maar aan.

‘Lieve hemel, Annie,’ zei hij even later. ‘Zoiets vreselijks heb ik nog nooit gehoord.’

Hij boog zich voorover en sloeg zijn armen stevig om haar heen.

‘Dat moet afschuwelijk zijn geweest. Ik ben geschokt.’

Annie knikte.

‘Ja. Ik kan het nog steeds niet bevatten. Het is alsof ik in een horrorfilm zit.’

Maar het was gebeurd. Het was echt. Dat moet je onder ogen zien, Annie.

‘Lieve hemel,’ zei Thomas weer. ‘Je hebt heel wat meegemaakt. Hoe gaat het nu met je?’

Annie haalde diep adem.

‘Er is nog iets wat ik je moet vertellen,’ zei ze. ‘Iets wat ik nog nooit aan iemand heb verteld.’

Thomas keek haar ernstig aan. ‘Oké.’

Ze wees naar het litteken in haar hals.

‘Het was geen fietsongeluk, maar de reden dat ik hier ben weggegaan.’

In een reflex sloot ze haar ogen. Haar hart bonkte toen ze begon te vertellen.

Het was het jaarlijkse zomerfeest van het voetbalteam. Ze hielp in de bediening. Er werd gedronken en gelachen. Ze zag de verlekkerde blikken, maar negeerde ze.

Na het diner ging de muziek aan, en Christian vroeg haar ten dans. Toen stond Johan daar opeens. Vroeg waar ze mee bezig was. Wilde niet naar haar luisteren, schreeuwde dat het uit was. Iedereen keek toe. Ze rende achter hem aan, maar hij was al weg. Ze wilde niet teruggaan. In plaats daarvan liep ze naar de achterkant van het clubhuis. Toen verscheen hij daar. Christian. Hij had hen horen ruziën, zei hij. Hij sloeg zijn armen om haar heen. Ze stortte haar hart uit, en hij troostte haar. Zei dat hij haar altijd al mooi had gevonden. Toen hij haar kuste, liet ze het toe. Maar hij wilde meer, en voor ze het wist lag ze op de grond. Hij hield haar armen met één hand bijeen, ze probeerde zich los te worstelen. Maar ze kon geen kant op. Met zijn andere hand had hij haar broek al omlaaggetrokken. Ze kon niet loskomen. Een vlijmende pijn in haar hals. Iets warms, nats. Bloed. Ze draaide haar hoofd opzij, zag het kapotte bierflesje. Hij lag boven op haar en dwong haar benen uit elkaar. Haar hand vond iets kouds en hards. Een steen. De klap, dof en krakend. Hij lag stil. Zo stil. En ze rende weg.

Ze zweeg.

‘Heb je aangifte gedaan?’ vroeg Thomas even later.

‘Ja. Maar hij beweerde dat ik het net zo goed wilde,’ zei ze. ‘Dat ik de hele aanranding uit mijn duim had gezogen. Zijn ouders boden me geld om mijn aangifte in te trekken, maar toen bedachten ze zich,’ ging Annie verder. ‘Hij bleek er blijvend letsel aan te hebben overgehouden. Iets met zijn evenwichtsorgaan, ik had een zenuw geraakt, of zo. Hij was een jonge, veelbelovende voetballer, maar na het incident kon hij niet meer spelen. Zijn carrière was voorbij.’

Annie keek op en zag Thomas’ blik. Ze kende hem niet goed genoeg, wist niet wat die blik betekende.

‘Oké,’ zei Thomas zacht. ‘En die aangifte, hoe is het daarmee afgelopen?’

‘De zaak werd geseponeerd. Er was geen bewijs, het was zijn woord tegen het mijne. Maar ik was al veroordeeld. Het had in alle kranten gestaan, het hele dorp had het erover. Iedereen wist wie hij was en koos partij voor hem. Over mij werd gezegd dat ik had gelogen. Dat het mijn schuld was. Het leek wel een…’

‘… heksenjacht,’ vulde Thomas in.

‘Ik moest naar Stockholm verhuizen en er werd verder geen woord meer aan vuil gemaakt.’

Thomas keek haar lang aan zonder iets te zeggen. Toen pakte hij haar hand.

‘Ik ben blij dat je het me hebt verteld. Je hoeft je niet schuldig te voelen. Het was niet jouw schuld, hoor je me?’

Ze knikte langzaam.

‘Dank je,’ fluisterde ze.

Hij haalde diep adem en schoof dichterbij. Keek haar ernstig aan. Toen boog hij zich behoedzaam naar haar toe, streek over haar rug en omhelsde haar.

‘Ik heb hier nog nooit met iemand over gepraat,’ stamelde ze. ‘Maar ik zal er niet langer voor wegvluchten, ik ga het verwerken.’

Thomas liet haar los. Wang aan wang. Zijn lippen op de hare. Ze deinsde met een ruk terug.

‘Sorry,’ zei ze.

‘Nee, ik begrijp het,’ zei Thomas. ‘Ik ben degene die sorry moet zeggen. Je houdt nog steeds van hem.’

‘Nee, helemaal niet. Johan was mijn eerste liefde, en ik ben sindsdien… Ik denk dat ik daarna niet meer echt verliefd ben geweest.’ Daar liet ze het bij. ‘Ik heb me afgesloten voor gevoelens.’

Dat was waar. Geen relaties. Alleen onhandige, kortstondige flirts waarbij zij het initiatief nam. Waarbij zij de controle had. En altijd na een paar drankjes.

‘Maar je hebt vast wel door dat ik gevoelens voor jou heb, toch?’ vroeg Thomas met een glimlach.

Annie pakte zijn hand.

‘Ik mag je graag, Thomas. Heel erg graag. Maar ik moet eerst aan mezelf werken. Ik wil nergens in vluchten zonder te verwerken wat ik heb meegemaakt. Ik heb tijd nodig.’

Thomas streek over haar rug.

‘Natuurlijk. We hebben alle tijd van de wereld,’ zei hij.

Toen hij weg was, stond Annie voor het huis en keek naar de tuin. Het hoge woord was eruit. Nu wist hij alles. Voor het eerst had ze het durven vertellen. En het was makkelijker geweest dan ze had verwacht. Geen onbehagen, alleen bevrijding. Dus zo voelde het? Of was ze nog altijd in shock? Had ze te veel gezegd, had ze er spijt van?

Ze huiverde en keek naar het bos achter het huis. Heel even dacht ze dat ze een schim tussen de bomen zag. Een vrouw met lang, roodbruin haar. Ze deed haar ogen dicht en weer open. De schim was weg.

Nee, ze is er niet meer, ze is dood, dacht Annie. Je eigen fantasie speelt een spelletje met je.

Ze keek nog één keer naar de rivier, die zwart lag te glanzen, voor ze naar binnen ging en de deur dichtdeed.

Dankwoord

Als kind al droomde ik ervan om schrijver te worden. Wat was het een onbeschrijflijk gevoel om over Ådalen te schrijven, waar ik geboren en getogen ben. Het is een mooie, mythische streek, met de Ångerman-rivier als slagader. Ådalen heeft ook een duister verleden, niet in de laatste plaats vanwege de heksenprocessen uit de zeventiende eeuw, die het achterliggende thema van Duivelsdal vormen. Het vrouwbeeld en de schaamte.

Het moordverhaal in dit boek is geïnspireerd op een oude zaak uit Ådalen, de zogeheten dienstmeidenmoord. Over deze moord uit de negentiende eeuw is meer te vinden in oude kerkelijk registers en op internet.

De omgeving waarin Duivelsdal zich afspeelt komt grotendeels overeen met het Ådalen van de werkelijkheid, maar oplettende lezers die de streek kennen zullen hebben gemerkt dat ik twee dorpen heb samengevoegd tot een. Ik heb ook enkele plaatsnamen zelf verzonnen. Zo zijn er in Zweden meerdere plaatsen met de naam Saltviken, maar niet in Ådalen. Er is wel een gebied met zomerhuisjes dat Saltsjön heet, en waar ik me door heb laten inspireren. Er zijn meerdere afkickklinieken in de omgeving, maar geen daarvan heet Svanudden. Ook moeten het maatschappelijk werk en het politiebureau in Kramfors op geen enkele manier in verband worden gebracht met dit verhaal.

Ik kan niet genoeg benadrukken dat eventuele gelijkenissen tussen personages in dit boek en bestaande personen louter toeval zijn. Dit boek is het resultaat van mijn levendige fantasie, en eventuele fouten moeten geheel en al op mijn conto worden geschreven.

Ik ben veel mensen dank verschuldigd voor hun bijdragen aan de totstandkoming van dit boek.

Allereerst wil ik mijn geheim agent 007 Kaisa Palo en het hele team van Ahlander Agency bedanken, omdat jullie mijn manuscript serieus namen en mij met jullie feedback lieten weten dat ik op de juiste weg was. Ik ben zo ongelooflijk blij dat jullie mij wilden vertegenwoordigen.

Dank aan uitgeverij Bazar förlag, en dan in het bijzonder aan mijn uitgever Karin Linge Nordh, omdat je verliefd werd op mijn manuscript en mijn jeugddroom liet uitkomen. Ik zie ernaar uit om je Ådalen en de Hoge kust te laten zien.

Dank aan Rebecka Edgren Aldén, die niet alleen een scherpe redacteur is, maar ook de eretitel Word Ghost Buster verdiende na het raadsel van de verdwenen hoofdstukken te hebben opgelost.

Dank aan manuscriptendokter Jenny Bäfving, voor de snoeiharde, maar onbetaalbare kritiek die het manuscript goed genoeg maakte om uitgegeven te worden. En aan iedereen in de boekenbranche die op enig moment mijn manuscript heeft gelezen en van commentaar heeft voorzien: jullie hebben mij de kracht gegeven om door te gaan, om in mezelf te blijven geloven. Dank aan Johanna Schreiber, voor alle jaren van aanmoediging en tips vanuit de boekenwereld. Ik koester warme herinneringen aan ons goede gesprek in de trein op weg terug van de boekenbeurs.

Dank ook aan Susan Holm van de afdeling psychiatrie in Gävle, voor het idee van een ontsierend litteken. Aan Agneta, de leidinggevende op het kantoor van het maatschappelijk werk in Kramfors, die mij een kleine eeuwigheid geleden rondleidde en een inkijkje gaf in de dagelijkse realiteit van maatschappelijk werk op het platteland. Aan Börje Öhman en Josefine Perming Tengqvist van de politie Sundsvall voor hun bijdragen met betrekking tot het werk van de politie. Aan artsen Elin Enfält en Leif Mogen voor hun medische expertise. Aan Robert Strid van de brandweer in de provincie Gästrikland voor zijn uitleg over branden. Aan Peter Nyström voor zijn tip over een Deense zaak, die wederom bevestigde hoe catastrofaal het kan zijn om uit te gaan van een vrijwillige daad wanneer een jonge vrouw verdwijnt.

Ten slotte wil ik mijn familie en vrienden bedanken. Dank aan Jossan, Anders, Kristin en Matilda voor jullie geduldige oor wanneer ik eindeloos doorzaagde over mijn boek, voor het meelezen en jullie wijze raad. Aan Anders Sjödin – mijn lieve buurman en de eerste politieagent die het manuscript mocht lezen – die ons enkele jaren geleden veel te vroeg is ontvallen. Waarschijnlijk zit je nu in de hemel te mopperen over hoe ik die Nording heb neergezet, misschien ben je blij dat ik zijn naam heb veranderd. Je wordt hoe dan ook enorm gemist.

Dank je, mama, dat je met dat oude verhaal over de moord op de dienstmeid op de proppen kwam en me een plaatselijke zaak gaf om van uit te gaan. Dank je, papa, voor de beschrijvingen van het boerenland en alle avonturen in de bossen en op de velden. Dank je, mijn lieve zus Åsa, voor de schrijfcursus die je me cadeau hebt gedaan en de schop onder mijn kont die je me gaf.

Dank aan mijn kinderen Noel en Emma, dat jullie me met jullie liefde en enthousiasme hebben gesteund. Jullie zijn mijn alles. Dank ook aan al mijn andere vrienden, kennissen en collega’s die me in de loop der jaren hebben aangemoedigd. Jullie weten wie jullie zijn.

Tot slot wil ik mezelf bedanken, dat meisje dat haar droom durfde na te jagen en er met doorzettingsvermogen, zitvlees en een Norrlandse doenersmentaliteit voor zorgde dat die droom werkelijkheid werd. Als ik zo ook maar één ander meisje kan inspireren om haar schrijversdromen waar te maken, ben ik tevreden.

Ulrika Rolfsdotter, januari 2021