Daniil Charms

Tsjak!

Een greep uit zijn verhalen en gedichten,
gekozen en van een nawoord voorzien door
De Poezieboys

==

==

==

Uitgeverij Van Oorschot

Amsterdam

© Copyright 2019, 2022 Vertaling: YOLANDA BLOEMEN E.A. en UITGEVERIJ VAN OORSCHOT, AMSTERDAM

© Copyright 2022 Keuze en nawoord: DE POEZIEBOYS en UITGEVERIJ VAN OORSCHOT, AMSTERDAM

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaargemaakt, op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

==

ISBN 978 90 282 2073 7

==

www.vanoorschot.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2022

ELF STELLINGEN VAN DANIIL IVANOVITSJ CHARMS

I stelling

De voorwerpen zijn verloren gegaan.

==

II stelling

Zo was het: de getallenreeks begint met de 2. Het cijfer één is geen getal. Het cijfer één is de eerste en enige volmaaktheid. Het eerste meervoud, het eerste getal en de eerste afwijking van de volmaaktheid is de 2. (De één van Pythagoras.)

==

III stelling

We nemen aan dat het cijfer één het eerste getal is.

==

IV stelling

Het nieuwe cijfer één gehoorzaamt de wet van de algemene getallen. De wet van de getallen is de Wet van de massa’s. (De één van Charms.)

==

V stelling

De wet van het cijfer één is onjuist – een dergelijke Wet bestaat niet. Er bestaat slechts de Wet van de massa’s.

==

VI stelling

Het voorwerp is ongewapend. Het is een schil. Alleen de veelheid is bewapend.

==

VII stelling

De wet van de grote en de kleine getallen is dezelfde. Het verschil is alleen kwantitatief.

==

VIII stelling

Mens, woord en getal gehoorzamen één enkele wet.

==

IX stelling

Een nieuw menselijk denken heeft zich in beweging gezet en vloeit. Het is vloeiend geworden. Het oude menselijke denken zegt over het nieuwe dat het is ‘losgeslagen’. Daarom zijn voor sommigen de bolsjewieken losgeslagen lieden.

==

X stelling

Eén mens alleen denkt logisch; veel mensen tezamen denken vloeiend.

==

XI stelling

Hoewel ik in mijn eentje ben, denk ik toch vloeiend.

==

Uit.

==

18 maart 1930

==

Ik schrijf verheven gedichten.

==

EEN ZEKERE INGENIEUR HAD HET PLAN OPGEVAT

*

==

==

Een zekere ingenieur had het plan opgevat om dwars door Petersburg heen een enorme stenen muur te bouwen. Hij overlegt bij zichzelf hoe hij dat voor elkaar kan krijgen, ’s nachts slaapt hij niet en hij doet niets dan denken. Langzaamaan vormt zich een groepje denkers, ook ingenieurs, en het plan voor het bouwen van de muur begint vorm te krijgen. Besloten wordt de muur ’s nachts te bouwen, en wel in zijn geheel in één nacht, zodat hij voor iedereen een verrassing zal zijn. Er worden arbeiders bijeengeroepen. Het werk wordt verdeeld. De autoriteiten van de stad worden erbuiten gelaten en ten slotte breekt de nacht aan waarin de muur gebouwd moet worden. Slechts vier man weten van de bouw van de muur af. De arbeiders en de ingenieurs krijgen nauwkeurige aanwijzingen wie waar moet gaan staan en wat hij moet doen. Dankzij de nauwkeurige berekeningen lukt het de muur in één nacht te bouwen. De volgende dag is Petersburg in alle staten. En de uitvinder van de muur zelf is sombertjes. Waar die muur goed voor is weet hij zelf ook niet.

==

(1929–1930)

TONEELSTUK

EERSTE BEDRIJF

==

KOKA BRJANSKI Vandaag is mijn huwelijk.

MOEDER Wat?

KOKA BRJANSKI Vandaag is mijn huwelijk.

MOEDER Wat?

KOKA BRJANSKI Ik zeg dat vandaag mijn huwelijk is.

MOEDER Wat zeg je?

KOKA BRJANSKI Van-da-haag is mijn hu-we-luk!

MOEDER Huu? Wat is dat?

KOKA BRJANSKI Hu-we-luk!

MOEDER Luk? Wat is dat, luk?

KOKA BRJANSKI Niet luk, maar huweluk!

MOEDER Hoe bedoel je, niet luk?

KOKA BRJANSKI Gewoon, niet luk, basta!

MOEDER Wat?

KOKA BRJANSKI Niet luk nee. Begrijp dat dan! Niet luk!

MOEDER Jij weer met dat luk. Ik weet niet wat dat is met dat luk.

KOKA BRJANSKI Ach kom op nou! Huu en luk! Wat is dat nou! Waarom begrijp je niet dat alleen huu zeggen, dat dat stupide is.

MOEDER Wat zeg je?

KOKA BRJANSKI Huu, zeg ik, is stupide!!!

MOEDER Pi?

KOKA BRJANSKI Nu dat weer! Hoe krijg je het voor mekaar om steeds maar een stukje van een woord te horen en dan ook nog het stukje dat nergens op slaat: pi! Waarom nou uitgerekend pi!

MOEDER Begin je nou weer over dat pi?

==

Koka Brjanski wurgt zijn moeder.

Maroesja, zijn aanstaande, komt binnen.

==

(april 1933)

==

RUZIE

Koeklov en Bogadelnev zitten aan een tafel waar een zeiltje overheen ligt soep te eten.

KOEKLOV Ik ben een prins!

BOGADELNEV Ja hoor, jij een prins!

KOEKLOV En wat is daarmee, dat ik een prins ben?

BOGADELNEV Wat daarmee is? Dat ik soep over jou heen ga gooien.

KOEKLOV Nee, dat moet je niet doen!

BOGADELNEV En waarom moet ik dat niet doen?

KOEKLOV Waarom zou je dat doen, soep over me heen gooien?

BOGADELNEV Jij denkt, ik ben een prins en daarom mogen ze geen soep over mij heen gooien?

KOEKLOV Ja, dat denk ik!

BOGADELNEV En ik denk daar heel anders over.

KOEKLOV Jij denkt zus, maar ik denk zo!

BOGADELNEV En ik heb lak aan wat jij denkt!

KOEKLOV En jij bent gewoon van binnen een hol vat!

BOGADELNEV En jij hebt een neus die op een trog lijkt.

KOEKLOV En jij kijkt uit je ogen alsof je niet bedenken kunt waar je moet gaan zitten.

BOGADELNEV En jij hebt een nek als een spinstok!

KOEKLOV En jij bent een varken!

BOGADELNEV En ik ruk jou dadelijk de oren van je kop.

KOEKLOV En jij bent een varken.

BOGADELNEV Ik ruk je de oren van je kop!

KOEKLOV En jij bent een varken!

BOGADELNEV Een varken? En wat ben jij dan wel?

KOEKLOV Ik ben een prins.

BOGADELNEV Jij een prins?

KOEKLOV En wat is daarmee, dat ik een prins ben?

BOGADELNEV Wat daar mee is? Dat ik soep over jou heen ga gooien!

Enzovoort.

==

20 november 1933

==

ER WAS EENS EEN MAN EN DIE HEETTE KOEZNETSOV

*

==

==

Er was eens een man en die heette Koeznetsov. Op een dag ging zijn krukje kapot.

Hij liep het huis uit en ging naar de winkel om meubelmakerslijm te kopen om zijn krukje te lijmen.

Toen Koeznetsov langs een huis in aanbouw liep, viel van bovenaf een baksteen naar beneden en trof Koeznetsov op zijn hoofd.

Koeznetsov viel, maar sprong direct weer overeind en voelde aan zijn hoofd. Op het hoofd van Koeznetsov kwam een enorme bult op.