Nicolien Mizee

Dwaalgast

==

==

==

Uitgeverij Van Oorschot

Amsterdam

© Copyright 2023 NICOLIEN MIZEE, HAARLEM

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaargemaakt, op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

==

ISBN 978 90 282 3020 0

==

www.vanoorschot.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2023

1

Elke vrijdag werk ik met twaalf andere vrijwilligers in de heemtuin achter ons huis. We rooien bramen, trekken brandnetels uit en leggen houtwallen aan. Om elf uur drinken we koffie bij het bankje aan het water. Iedereen is goedgehumeurd en de anderen welgezind. Iemand heeft koekjes meegenomen. Er komt een fuut voorbij en we zeggen: ‘Kijk, die fuut!’

Vorige week deelde ik potjes zelfgemaakte kweepeergelei uit.

‘Als jullie die potjes niet meer gebruiken, wil ik ze wel weer terug,’ zei ik.

Ria keek op. ‘Spaar je die? Ik heb nog een hele kist lege jampotjes in de schuur staan. Je kunt ze straks meteen wel even komen halen. Als je met de auto komt, kun je het beste via de Lentelaan gaan, en dan neem je niet de eerste afslag maar de tweede en daarna ga je gewoon...’

Ria is een imponerende verschijning. Op een ijskoude dag in februari is ze eens langzaam voorover in de sloot gevallen in een poging een drijvende boomstam uit het water te halen. Toen we haar de oever op wilden trekken, zei ze klappertandend: ‘Eerst die boom.’

‘En wat is je adres?’ vroeg ik toen ze was uitgepraat.

‘Het is het huis met het glimmende groene dak, je kent het wel. Je kunt trouwens óók, bedenk ik nu, via de Achterkerkstraat rijden. Dat is voor jou eigenlijk handiger. Dan rij je langs het Kaashuis...’

De bladeren kleurden al rood. Een zanglijster streek neer op de top van de taxus, als een piek op een kerstboom. Een paartje wilde eenden gleed voorbij in de vaart.

‘Snap je?’

‘Ja, maar mag ik voor de zekerheid toch ook je adres?’

‘Je moet niet op de TomTom afgaan hoor! Die stuurt je zó om!’

Naakt in de vaart springen. Heel hard schreeuwen. Op de grond vallen en kermend door de modder rollen. Had ik maar nooit iets over die vermaledijde jampotjes gezegd.

‘Ik rij alles op de TomTom,’ zei ik. ‘Want ik kan de weg niet vinden.’ Ik hief mijn handen afwerend voor me uit. ‘Nergens! Nooit! Niet erg. Niets aan te doen.’

Nu kwam het onvermijdelijke. Ria zou lachend zeggen dat zij dat laatst ook had meegemaakt, vertellen hoe ze dat had opgelost, en me dan opnieuw gaan uitleggen hoe ik moest rijden, ditmaal nóg handiger.

Ik wist niet of ik haar nog een derde keer om haar adres zou durven vragen. Jammer dat er geen telefoonboeken meer bestonden.

Maar het liep anders. Ria keek nadenkend. ‘Daar heb ik net een artikel over gelezen. Ik zal het voor je uitknippen.’

En toen gaf ze me haar adres.

==

De pauze was voorbij. Ik ging weer aan het werk. Op handen en knieën kroop ik langs de takkenril en trok er brandnetels en klimop uit.

Ria had verrassend snel ingebonden. Dat maakte ik niet vaak mee. Wanneer ik mensen vertel dat ik nergens de weg kan vinden, begrijpen ze me niet. Het is een heel eenvoudige mededeling, maar het komt niet over. Het lijkt te veel op iets wat vaker voorkomt en wat ze kennen.

‘Slechts weinig mensen zijn in staat om iets nieuws te bevatten,’ schrijft Karel van het Reve. ‘Ze nemen dus het denkbeeld dat er naast ligt, en daar reageren ze op.’

Er is een verschil tussen hardhorend en doof, tussen slechtziend en blind, tussen een gebrekkig richtingsgevoel en het volledig ontbreken van oriëntatievermogen.

==

Het probleem is dat er geen woord is voor mijn kwaal. ‘Doof’ en ‘blind’ zijn woorden die mensen begrijpen, ook als ze zelf niet doof of blind zijn. Misschien leven er nog wel ergens volkeren die daar geen woord voor hebben. Daar gelden die dove, blinde mensen wellicht als zeer dom en onwillig. Als ze nou toch even hun best zouden doen! Dan zouden ze heus wel kunnen horen en zien! Toe nou, span je nou even in! Dan zie je die olifant heus wel! Die slurf! Die oren!

==