Nelleke Noordervliet

Wat er werkelijk is

==

==

==

Uitgeverij Van Oorschot

Amsterdam

© Copyright 2021 NELLEKE NOORDERVLIET

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

==

ISBN 978 90 282 5501 2

==

www.vanoorschot.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2021

Wat er werkelijk is

Het is nog geen honderd meter naar zee. Elke ochtend trek ik mijn kaplaarzen aan en loop ik over dik gras en mos tussen elzen, bramen en gaspeldoorn naar het hek dat toegang geeft tot het strand van rotsen, stenen en donkerbruin zand. Het pad duikt even in een kuil, waar na zware regenval de laarzen vastzuigen in de zompige grond, maar meestal is het er droog, voel ik even de koesterende armen van de luwte en ruik ik het warme gras. Ik hoor de vogels wel, maar mijn ogen zijn niet erg geschikt voor waarneming van klein leven. Dan stijgt het pad naar de lage strandwal en de wind. Bijna altijd waait het, vriendelijk soms maar vaker onbeschaamd krachtig en vlagerig in your face, als een belediging. De bomen en struiken zijn ernaar gaan staan. Ze willen vluchten, verlangen naar benen of vleugels, maar hun wortels houden hen tegen. Dit voorjaar scheerde een zilte storm als een zeis over de toppen. Het jonge blad had geen verweer tegen het zout. De uiteinden van de takken zijn kaal.

Wordt de zee opgepookt door de westenwind? Is er een mooi stuk hout aangespoeld? Een paar jaar geleden lag er een dood schaap in het zand, geapporteerd door de golven. Het kadaver liet zich niet terugspoelen door het getij, en bleef wachten tot het beetje bij beetje was vergaan. Geen van de ingelanden kwam met een schop of een shovel om het een zetje te geven. Ik als seizoensgast deed het ook niet.

Bij laagwater zie je dat deze baai verraderlijk is voor schippers die onbekend zijn met de ligging van de rotsen. Het zijn er veel meer dan bij vloed zichtbaar is. De open boot van een lokale visser rijdt aan zijn mooring op de golven. Overal dobberen de markeringen van de garnalen- en kreeftenkooien, die straks zullen worden opgehaald, geleegd en weer teruggezet. Links en rechts dalen de heuvels in toenemende vaagheid naar zee af. Hoe ver kan ik kijken? Tot aan de bergen achter Ardgroom, die de Eyeries verbergen. Hemelsbreed misschien twintig kilometer. Aan de horizon kartelt de deining van de oceaan.

Op het strand ga ik naar links. Onderweg raap ik stenen en schelpen op om er iets (maar waarschijnlijker niets) mee te gaan doen. Ik heb een glazen vaas vol knalgele alikruikjes. Tweehonderd meter verder markeert een betonnen pier een minuscuul haventje. Daar liggen bij eb drie boten droog in de modder, bij vloed dobberen ze als badeenden op het water. Bij stevige wind en hoogwater slaat de zee over de pier heen en laat er wier op achter. Het ligt overal in bruine plukken en op het strand in dikke zachte randen. Een paar huizen staan verspreid op een groene helling, de ramen alert naar zee gericht. Ik volg vanaf het haventje het pad landinwaarts, dat licht stijgt; kamperfoelie, varens, meidoorn, bramen, hulst, elzen en sleedoorn, gesmoord door akkerwinde vormen een haag aan beide zijden. Dan weer linksaf, waar een beekje onder de weg door murmelt. Wegen zijn hier geasfalteerde karrensporen, net breed genoeg voor een auto, tussen de wielen nog altijd een welige streep mossig gras. Vogels schieten van boom naar boom. Een rondje van een kwartier à twintig minuten. Geen mens gezien.

==

Ik woon normaal gesproken in Amsterdam. Daar bestaat mijn ochtendwandeling uit een blik over de huizen aan de overkant van het Westerdok. Links de schepen op het IJ en rechts de torens van de stad. Mensen en mensenwerk. Hier in Ierland ben ik me, zodra ik buiten kom, sterk bewust van het landschap. Het staat strak om me heen in heel zijn levende onveranderlijkheid. Ik zie de heuvels en de horizon niet alleen, ik voel ze ook. In The Wild Places citeert Robert Macfarlane: ‘Landscape was here long before we were even dreamed. It watched us arrive. It will watch us leave.’ Dat ben ik hier in ieder opzicht: voorlopig, tijdelijk. Het landschap ziet me komen en gaan.

==

Tuosist heet het dorp, maar een dorp is het niet. Het is een immens oppervlak van berg, peatbog, bos, rots en kust waarop verspreid huizen staan. Ik raad iedereen af erheen te gaan. Het is er te mooi, voor wie van een woest landschap houdt. Op een kruispunt van karrensporen staat het huisje van de hoogbejaarde kruidenierster annex houdster van het postkantoor. Als je per se een centrum wilt aanwijzen, dan is dat het. Er komt niemand. Soms staat ze in de deur te wachten en te kijken, in gezelschap van een batterij gele gasflessen en bakken kleurige bloemen.

Tuosist komt van het Ierse Tuath ó Siosta, het grondgebied van de Siosta, een familienaam. Maar in Ierland heeft ieder woord meer betekenissen, meer verhalen. Siosta is ook leisteen. Soms glanzen de rotsen in de zon, niet alleen van het water, maar ook van het mica dat in laagjes in de schist zit.