Martin Michael Driessen

Mijn eerste moord

en andere verhalen

==

==

==

Uitgeverij Van Oorschot

Amsterdam

© Copyright 2018 martin michael driessen

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

==

isbn 9789028282360

==

www.vanoorschot.nl

==

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2018

Orfeus

##

En de goden namen hem tot zich. Maar uit mededogen met haar grote verdriet vergunden zij zijn geliefde nog één dag met hem.

Hij had midden op het Braassemermeer geankerd en ze zouden die zomernacht op zijn zeilbootje doorbrengen.

Hij had een kleine jol gekocht, binnen een week passabel leren zeilen, en in diezelfde week de kajuit zo verbouwd dat die nu in plaats van aan twee smalle kooien plaats bood aan één groot bed. En voor het geval dat het zeilen hem niet goed zou afgaan, had hij een elektrische buitenboordmotor aangeschaft.

Menno was een man die dingen snel naar zijn hand zette.

Dat wist ze sinds hun eerste ontmoeting. Er was, dacht ze, geen denken aan dat ze zo kort na haar scheiding met iemand mee naar huis zou gaan; maar Menno was iemand die je het gevoel gaf dat je nooit meer de kans zou krijgen een man als hij te ontmoeten. Hij was niet eens echt mooi; hij had iets ordinairs, alsof zijn grootouders nog arme mensen waren geweest. Hij was knap, maar niet mooi. En hij had tergend lang gewacht eer hij haar aansprak. Ze had het gevoel dat hij dat opzettelijk deed, want pas toen hij haar in haar jas hielp zei hij heel zacht en rustig, maar zo dat al haar vriendinnen voor de garderobe van de Stopera het konden horen: ‘Je hebt het profiel van een Keltische koningin.’

‘Onze magere Hobbit,’ had haar vriendin Madeleine bij de muziek van Monteverdi gefluisterd. Madeleine stond erom bekend dat ze elke vent die ze zag zo treffend en vilein omschreef dat je de arme man nooit meer anders kon zien. Haar eigen echtgenoot, een bankdirecteur, was ‘de demente Viking’.

Ze had niets gezegd want zij zag Menno anders, en vertrouwelijkheid tussen vrouwen is eindig. Ze voelde allang voordat hij haar in haar jas hielp dat deze man met zijn krullende bruine haar en zijn ranke gestalte niet alleen hoffelijk was, maar hoofs.

Toen ze voor het eerst bij hem in bed lag en vroeg wat hij deed had hij gezegd: ‘O, ik maak meubels van steigerhout.’

Dat was misschien ook waar maar ze wist intussen dat hij geofysicus was en een leerstoel aan de universiteit van Groningen bekleedde.

Er was iets uitzonderlijks aan Menno. Alle mannen die ze had gekend deden niets liever dan opsnijden over wat ze in het leven hadden bereikt; en net als alle vrouwen die ze kende verwachtte zij dat ook min of meer.

‘Liefste, waarom heb je niet gezegd dat je wetenschappelijk onderzoek doet naar de temperatuur van de aardkern?’ vroeg ze, haar enkels over zijn rug gekruist.

‘Omdat ik wil dat je van mij houdt om wie ik ben, niet om wat ik heb bereikt,’ antwoordde hij.

Dat was een zo bevredigend antwoord dat ze niet doorvroeg toen hij opstond en zoals elke keer zijn penis onder de koude kraan hield. Ze wilde niet alles weten.

En bovendien was Menno genereus: hij maakte meteen achtduizend euro over aan haar jongere zus toen die in de problemen was gekomen omdat ze een Spaanse windmolen had gekocht die op instorten bleek te staan. Hij luisterde naar haar relaas, ging achter zijn computer zitten en maakte het geld over.

‘Aan een vrouw die je helemaal niet kent...?’ vroeg ze verbaasd.

‘Ik maak ook geld over naar Afrika,’ zei hij.

Ze was altijd een zelfverzekerde vrouw geweest, inmiddels een succesvol juriste, en ze genoot van haar aantrekkingskracht op het andere geslacht; maar het leek alsof deze man maar een deel van wat hij was en had benodigde om haar liefde te winnen. Het was veel, het was meer dan ze ooit van een man had gekregen, maar het was niet alles. Ze zou met veel minder genoegen hebben genomen, als het alles was geweest.

En daarom was ze ingegaan op zijn voorstel op zijn bootje midden op de Braassem te overnachten en champagne te drinken onder de sterren. Ze zou net als alle vorige keren genieten van de seks met hem, er was geen reden om dat niet te willen, maar dit keer wilde ze ontdekken wat hij echt van haar wilde. Ze wilde weten wie Menno was.

Maar Menno was met zijn motorfiets vlak bij de jachthaven dodelijk verongelukt op de N207.

Zijn familie wist niets van haar bestaan; ze moest het een week na zijn dood doen met de rouwadvertenties.

Met grote verslagenheid, totaal onverwacht, heeft ons verlaten, door een tragisch ongeval, tot ons grote verdriet, wij zijn geschokt, sprakeloos, diep bedroefd. Onze inspirerende collega, betrokken, deskundig, gepassioneerd, bevlogen, ons maatje, onze vrijbuiter, onze lieve zoon, broer, ons neefje. Une lampe qui s’éteint, car le jour se lève. Studentendispuut Socrates, Schermvereniging Kardolus, Faculteit der Aardwetenschappen, International Union of Geodesy and Geophysics, Adriaan en Melanie Voorst (Laren), Willemijn Firth-Voorst, Henry Firth, Timothy, Iris en Dawn (Seattle, usa), Lidewijde van Leeuwen-Voorst (Numansdorp). Een hondenpootje van Bob.

De dag begon met Menno die haar nam en de zon die opging in het smalle patrijspoortje. Eerst wilde ze haar ogen niet opendoen want niets kon mooier zijn dan wat ze nu beleefde. Toen ze het wel deed zag ze de zon gefragmenteerd door de krassen in het perspex (het is geen luxe jacht, had hij gewaarschuwd, het is een bootje van krap zes meter) en boven zich Menno, die op zijn vingertoppen en tenen steunde en haar neukte zonder dat de rest van zijn lichaam het hare raakte.

Het duurde even voordat ze er echt van genoot, misschien omdat ze zich zorgen maakte over hoe ze straks op het toilet zou moeten gaan, aan boord van een bootje midden op het Braassemermeer, maar toen was het glorieus. Een man als een geschenk uit de hemel.

Ze sloot haar ogen weer en stond willig toe dat hij haar lichaam bediende. Ze liet zich stoten en voelde zich een anemoon die meedrijft op de stroming van de oceaan. En als dat geen goede metafoor was, zou het haar een zorg zijn.

Ze kwam klaar en hij hing nog steeds boven haar, zijn ogen glanzend in de stralen van de zon die nu boven de aluminiumrand van de patrijspoort stond.

‘Was dat tantra of zo?’ fluisterde ze. ‘Kom eens hier. Kom bij me.’

En toen hij zijn lichaam eindelijk op het hare neerliet, werd alles nog beter. Zijn smalle onderlijf zakte tussen haar gespreide benen, ze omarmde zijn hoekige schouders, zijn platte borstkas drukte op haar borsten. Ze voelde zich machtig en begeerd. Alles was beter dan ooit.

‘Mijn allerliefste,’ fluisterde ze.

Hij was natuurlijk wel dood.

‘Niet inslapen, hè,’ zei ze. ‘Ik wil koffie.’

Ze had het altijd al geweldig gevonden om te zien hoe een man met wie ze zojuist seks had gehad, zich weer aankleedde. Dat was altijd al een fantasie van haar geweest. Het gaf haar een bijzonder gevoel van macht te zien hoe de status ante quo werd hersteld, hoe de onderbroek werd opgetrokken, het hemd geknoopt, de rits geritst, totdat de geheel aangeklede man weer voor haar stond en naar zijn autosleutels zocht of op zijn horloge keek, minus de naaktheid die zij zojuist had gezien. Het was zoiets als de vrouw neemt en de vrouw geeft. Als je hem weer aangekleed zag, wist je pas wat je had gehad.

En Menno was, op zijn heel eigen manier, perfect op dit onderdeel van haar particuliere erotische parcours.

Hij trok een katoenen broek aan, zo’n goedkoop ding met een touwtje om de taille. Hij streek zijn lokken met beide handen terug achter zijn oren voordat hij zich bukte om zijn slippers te zoeken. Beter uitzicht dan vanaf het balkon in de Stopera. Vervolgens typisch mannelijk geworstel om een T-shirt aan te trekken. Een rug als een rog, dacht ze. Smal in de heup en dan steeds breder naar boven.

‘Met drie schepjes suiker,’ zei ze. ‘Heb je melk?’

‘Natuurlijk. Duurt even, moet kijken hoe die butagasbrander werkt.’

Doe maar, dacht ze en ze trok de lakens en dekens om zich heen. Door de patrijspoort zag ze meeuwen voorbij zwieren, witte silhouetten tegen de hemel. Door de krassen in het perspex schenen ze soms vooruit te springen en dan weer achter te blijven ten opzichte van hun vorige positie in de rozige dageraad. Vlieg waar je wilt, vogels, dacht ze, geheel verzoend met het bestaan.

Menno bracht op een dienblaadje twee dampende mokken met geschuimde melk.

Wat ontzettend jammer dat hij dood was.

‘Ik hijs de zeilen,’ zei hij. ‘Windkracht drie, dat kunnen we aan. Wil je helpen?’

‘Ik blijf liever nog even liggen,’ zei ze. ‘Ik ben perfect gelukkig.’

‘Zoals je wilt,’ glimlachte hij en slurpte haastig de rest van zijn koffie op. ‘Ik hijs eerst de fok en haal dan het anker op.’

‘All right, capt’n. Wek me maar als er land in zicht is.’

‘Er is aan alle kanten land in zicht,’ antwoordde hij nuchter. ‘We liggen pal voor de jachthaven van Rijnsaterwoude.’

Geile naam, dacht ze.

Ze hoorde hem bovendeks stommelen, af en toe kwamen zijn benen in zicht door de bakboord- of stuurboordpatrijspoort als hij van voren naar achteren schuifelde en weer terug. Het was maar een klein bootje, dus ze voelde aan de helling van het bed precies aan welke kant hij stond.

Gevaarlijk zou het wel niet zijn, op zo’n klein meer met weinig wind, al kon hij nauwelijks zeilen.

Ze veegde met een punt van de deken de condens van het raam en zag de schaduw van de mast op het grijsgroene water, en een donkere driehoek die omhoogklom: de fok. Ze leegde haar mok, die versierd was met een blauwe windroos, kleedde zich aan en stak haar hoofd uit boven het dak van de kajuit.

Menno had net het anker opgehaald en deponeerde het op het voordek – een klein, aandoenlijk ding aan een touwtje, dat droop van het slik.

‘Neem jij het roer maar even,’ riep hij, ‘dan zet ik het grootzeil in top.’

‘Wat moet ik doen?’ vroeg ze en pakte de helmstok vast.

‘Gewoon recht houden.’

‘Recht zo die gaat, capt’n.’ De overzijde van het meer was nog ver weg, dus ze dacht niet dat ze iets fout kon doen, zolang de andere zeilboten uit de buurt bleven.

Menno hees het zeil en onmiddellijk kreeg het scheepje vaart en begon een beetje te hellen.

‘Alles onder controle,’ glimlachte hij en stapte de kuip in. Hij bewoog heel makkelijk op dat wiebelende bootje maar zij was blij dat ze zat, want zo zou ze zich in elk geval niet belachelijk maken als ze haar evenwicht verloor door te moeten grijpen naar stagen of schoten, of hoe die dingen ook mochten heten.

‘Laat mij maar even,’ zei hij en ze schoof gewillig op.

‘Blauw is fokkenschoot, wit grootschoot,’ legde hij uit. ‘Pas op je hoofd vanwege de giek.’ Hij leunde achterover en zette een blote voet tussen haar dijen op de rand van de polyester bank, zijn hand losjes op de helmstok. Het bootje werd sneller nu de zeilen de volle wind vingen. Het helde nu nog meer over, ze hoorde het water gorgelen en ruisen rond de romp.

‘Heerlijk,’ zei ze, maar Menno antwoordde niet. Zijn aandacht gold niet haar maar het zeilen. Hij trok de fokkenschoot aan, duwde de helmstok van zich af, en keek om zich heen. Een man en de elementen. Totaal opgaand in wat hij deed.

‘Alles oké?’ vroeg hij, met een vluchtige, opgetogen glimlach.

Ja, natuurlijk was alles oké. Het beloofde een prachtige dag te worden, er stonden een paar stapelwolkjes aan de blauwe hemel, de verre oever aan de overkant had nu al een hoog Ruysdael-gehalte. Ze was blij dat ze deze dag mocht beleven, al vond ze wel dat haar rol daarin tot dusver een beetje marginaal was.

Toen ze een paar minuten rustig op dezelfde koers voeren zei ze: ‘Je ziet eruit als die jongen op die zeilboot in Zwartboek, die Carice van Houten redt... behalve dan dat je geen pet op hebt.’

Ze zag hem nadenken. Menno hield alles bij, had ze al gemerkt, ook als hij ergens niets mee had. Hij wist precies wie in welke categorie de Oscars had gewonnen, wie in de Met zong, en wie koploper was in de eredivisie, al interesseerde hij zich niet voor films, opera of voetbal. Hij wist alles te plaatsen.

‘Die film van Verhoeven? Nooit gezien.’

Hij strekte nu ook zijn andere been uit, helemaal relaxed, en legde zijn hiel in haar schoot. ‘Straks gaan we overstag.’

‘Is dat moeilijk? Moet ik iets doen?’

‘Welnee. Alleen je hoofd laag houden als de giek overzwaait, en van plaats verwisselen als ik het doe.’

‘Wanneer gaan we overstag?’

‘Zo laat mogelijk. Vlak voor die rietkraag. We laten eerst dat motorjachtje daar passeren.’

Dat was kennelijk net uit de jachthaven van Roelofarendsveen vertrokken; een tamelijk groot en lelijk wit gevaarte met verchroomde relingen en een hoge kajuit. Een vrouw van in de vijftig stond op het voordek en legde een landvast in lussen. Haar man, fors postuur, met een nautisch uitziend jack en een zonnebril, stond aan het roer. Kennelijk deed ze alles verkeerd. Hij beantwoordde Menno’s groet met een wuif die niet meer was dan een variant op de reeks van driftige handgebaren waarop hij zijn vrouw trakteerde.

Ze zeilden dwars door het kielzog van de motorboot. Op de achtersteven, die een zwemplatform had, stond in uitbundig gekalligrafeerde letters Shangri-La.

O jee, die arme vrouw, dacht ze.

‘Dat zie je vaak,’ zei Menno meewarig, alsof hij haar gedachten geraden had. ‘Er is veel ongeluk in de watersport. Man zet zijn zinnen op een boot, vrouw vindt het niks maar doet mee om hem te plezieren, en op het water wordt de echtgenoot een tiran.’

‘Zo worden wij toch nooit, hè?’ vroeg ze met gespeelde bezorgdheid, alsof ze een verloofd paar waren.

Menno lachte, zonder haar aan te kijken; zijn blik ging van oever naar windvaan naar meer. ‘O nee, nooit. Opgelet nu. We gaan door de wind.’ Hij liet de schoten vieren en duwde de helmstok helemaal van zich af terwijl hij opstond en van zijde wisselde. Ze dook onder de zwenkende giek door en ging op het tegenoverliggende bankje zitten, armen gespreid en achteroverleunend, als in een perfect afgestemde choreografie. Het bootje draaide scherp, de zeilen vingen de wind weer, Menno trok de schoten aan en koos de nieuwe koers; en het weidse meer ontvouwde zich als een nieuwe wereld, anders gezien dan ooit, nu met het verre Rijnsaterwoude aan de horizon.

‘Wow!’ riep ze. ‘Wat geweldig!’

‘Nooit eerder gezeild?’ vroeg hij.

‘Best wel. Maar dat is een tijd geleden. En jij?’

‘Nooit alleen, tot vandaag... wel vaak met anderen. Dat was trouwens een prima manoeuvre.’

Ze kruisten opnieuw achter de Shangri-La langs, en dit keer hief zij een hand. Maar de vrouw op het voordek groette niet terug. Ze was klein en gezet en droeg een beige kuitbroek, clogs, en een paarse trui met een glitterpatroon. Haar dunne lippen waren samengeperst, de blik achter de bril vijandig van ellende.

‘Wil jij sturen?’ vroeg Menno. ‘Kom, we wisselen van plek.’

Het volgende kwartier zeilde zij, en hij zei haast niets. Ze leerde al snel hoe ze, door af en toe de schoten wat aan te trekken of te vieren, in combinatie met de stand van het roer, het snelst kon varen. Menno stond nu met zijn rug naar haar toe, een blote voet op het gangboord en de andere op het dak van de lage kajuit, een hand boven zijn hoofd aan een stag, de andere losjes op zijn heup. Zijn haren woeien om zijn hoofd, nu eens zus, dan weer zo, al naargelang haar koers.

‘Optimaliseren!’ riep ze zelfverzekerd. ‘Dat is de hele kunst van het zeilen.’

‘Mooi gezegd,’ zei Menno, liet de stag los, stapte de kuip in en knielde voor haar neer. Hij zocht met twee handen naar de tailleband van haar joggingbroek en begon hem omlaag te trekken.

Ze kon het even niet geloven, maar protesteerde niet. Ze tilde haar achterste op, en toen nog een keer, voor het slipje. ‘Heb je al een naam voor dit goddelijke bootje?’ vroeg ze. Ze vond dat haar eigen voornaam wel mooi zou zijn.

Hij dook met zijn hoofd tussen haar dijen en begon te kussen. ‘Manon,’ mompelde hij, en toen ‘Mafalda... Manana... Meerval... Mouette,’ elke eerste syllabe met zachte zoenen articulerend.

Gelukkig waren er geen andere zeilers in de buurt, en was de overzijde van het meer nog heel ver weg. Ze vroeg zich even af of hij dit echt fijn vond; maar natuurlijk was dat zo, anders zou hij het niet doen. Menno was een man die alleen deed wat hij wilde. Hij wilde haar en nooit was zij het zo eens geweest met een man. Ze opende haar benen zo ver het ging, met haar hielen op de bankjes aan weerszijden.

Boven de lage bosrand in de verte en het hogere woud van masten in de jachthaven van Rijnsaterwoude stonden zilveren wolkjes aan de blauwe ochtendhemel.

‘Sally... Samantha... Sayonara... Scampi... Senang... Sissi... Solana,’ suggereerde hij speels en bracht het puntje van zijn tong in het spel.

Soms was het fantastisch als een man aan lijstjes deed.

‘Probeer eens een andere letter,’ zei ze na een tijdje, een hand op de helmstok en de andere in zijn nek. ‘Ik geloof dat ik namen met een L de leukste vind...’

En daar kwamen ze, een schier eindeloze glorieuze reeks: Lachelle, Lady, Laila, Lauralee, Leah, Leda, Lexi, Libellule, Lieve... Ze vergat alles, ook de grootschoot en de helmstok en de koers... Lilli, Libra, Linx, Lobster... de zeilen begonnen te klapperen, en ze verloren vaart. Loulou, Luna... de giek zwaaide opeens uit, ze gaf een gil en kon de klap nog net opvangen met haar arm.

Menno keek geschrokken op van tussen haar benen. ‘Alles in orde?’ vroeg hij bezorgd, stond op en bracht de boot onder controle. ‘Laat mij maar even... je hebt je toch niet bezeerd?’

‘Nee, nee,’ zei ze, opeens heel stuurs, trok haar slipje en haar broek op en ging snel weer zitten, omdat het bootje sterk helling maakte. De wind was veel sterker dan tevoren.

‘Sorry,’ zei hij. ‘Ik had beter moeten opletten.’

‘Je was nogal druk met iets anders,’ zei ze, niet erg vergevingsgezind.

Hij lachte en wiste ongegeneerd met zijn handrug en vervolgens, in een snelle tegenbeweging, ook nog met zijn vingers over zijn mond. Hij maakte er geen geheim van dat hij haar smaak nu wel weer kwijt wilde.

‘Windkracht vier nu, schat ik,’ zei hij, ‘op de schaal van Beaufort.’

‘Weer zo’n lijstje.’

‘O, maar de schaal van Beaufort is poëtisch. Voor windkracht vier is de omschrijving bijvoorbeeld: Haar raakt verward. Kleding flappert. Geen muggen meer, langere golven met schuimkopjes.’

Ze keek hem niet aan en staarde de andere kant op. Er waren geen schuimkopjes of muggen, maar dat was niet wat haar bezig hield.

Madeleine had gezegd dat sommige mannen van seks een show maakten. Ze wilden presteren, en als de vrouw een orgasme had, was dat het bewijs dat ze als minnaar perfect waren. Het leek om jou te gaan, maar eigenlijk waren het narcisten. Het maakte zulke mannen niet eens uit of je een vrouw was of niet.

Zou er met Menno ook zoiets zijn? Eerst die tantrademonstratie in de kooi, en dan die overrompelende orale seks. Het was geweldig allemaal, zolang je geen giek tegen je kop kreeg, maar hij had haar de illusie gegeven dat alles om háár draaide, om haar aanwezigheid op zijn boot, om haar nabijheid, en daaraan begon ze nu te twijfelen.

De boot ging nog schuiner en sneller en Menno zette zich schrap, met zijn voeten tegen het bankje aan haar kant. Zij bleef obstinaat aan de lage kant zitten, al schoot het water nu vlak onder het gangboord door.

‘Je hebt al die namen in alfabetische volgorde opgesomd, terwijl je me befte,’ zei ze. ‘Dat was niet erg romantisch.’

Hij antwoordde met een ontwapenende grijns: ‘Weet je waarom ik dat deed? Ik werkte naar de mooiste naam toe... want ik noem dit bootje naar jou... Lydia.’

In de loop van de uren zag ze Rijnsaterwoude en Roelofarendsveen talloze malen naderen en verdwijnen, en tegen de middag had ze genoeg wolkenpartijen en bosschages en glinsterend water en koeien gezien om een Rijksmuseum mee te vullen.

Ze liet hem meestal zeilen; ze had het gevoel dat hij het steeds beter deed, en dat vond hij zelf kennelijk ook.

Het was welbeschouwd een tamelijk zinloos tijdverdrijf zo hoog mogelijk aan de wind over een plas te zigzaggen, om uiteindelijk al die gewonnen kilometers weer prijs te geven om terug te varen naar je vertrekpunt; maar al met al was haar dag met Menno glorieus.

Ze zat bijna de hele tijd naast hem aan de hoge kant, en hield zijn hand vast als die vrij was. Ze had uren de tijd om over hem na te denken. Menno zou een goede echtgenoot zijn geweest, en een prima vader.

Het mooiste was toen hij zich naar haar toe boog en haar kuste. Het was precies toen zij dacht: dit is het mooiste, het allermooiste moment van deze dag. Even geen begeerte, geen seks, maar een volkomen harmonie, tussen hem en haar en het scheepje Lydia en de wolken aan de hemel en de wind, en het hier en het nu. Zijn lippen waren zo lief en voorzichtig op de hare, ze had zijn zuster of zijn kind kunnen zijn.

Na die kus keek hij een tijdlang niet naar haar en ze had het gevoel dat hij over iets nadacht waar hij anders nooit aan dacht.

Ze bereikten een paar lage eilandjes in het zuidelijke deel van het meer, gingen voor de laatste keer overstag en kozen weer koers naar de jachthaven. De Lydia ploegde, nu met ruime wind, welgemoed door het woelige grijze water. Het was geen snelle boot, had hij gezegd: ‘Build for comfort, not for speed.’

Ze overwoog Menno te pijpen.

Ze zette haar polaroidzonnebril op en legde haar hand op zijn broek. Het effect was veelbelovend. Zijn penis zwol meteen op en vormde een massieve boog onder het katoen. Ze moest wel een plan maken, want die broek had geen gulp.

Maar zover kwam het niet – hij zag iets wat hem verontrustte en stond op. Hij klom over het kajuitdak naar het voordek en richtte zich op, zijn hoofd in de nek. De wolken leken donkerder te zijn geworden, maar het water flonkerde en kabbelde als voorheen; dat kon het niet zijn.

Opeens bukte hij zich, trok lijnen los en begon verwoed de zeilen te strijken, tot die in een wild klapperende confusie het bootje en haarzelf bedekten en voor een deel door het water sleepten.

‘Wat doe je...?’ riep ze.

Hij keek met een wilde beweging op en riep terug: ‘Ik heb een harp nodig!’

Een harp? Wist hij dan dat hij in de onderwereld was en wilde hij, als Orfeus, zichzelf en haar redden? Maar zij was niet dood. Ze had morgenochtend een belangrijke zaak voor de rechtbank in Middelburg, en haar spiksplinternieuwe rode Audi Cabriolet A5 stond gereed op de parkeerplaats van de jachthaven.

‘Waarom wil je een harp?’ schreeuwde ze, zo redelijk mogelijk.

‘We hebben een probleem, schat,’ antwoordde hij en greep met beide handen naar de mast, ‘en ik wil graag dat we allebei veilig thuiskomen... en daarvoor heb ik een harp nodig. Kijk in de kajuit – kijk in de kist onder het bed!’

‘Wat moet je met een harp, Menno?’ gilde ze, het stugge zeildoek van zich af duwend. ‘Je bent niet hier, je bent dood!’

‘Wat...?’ riep hij terug, de mast met beide handen hoog boven zijn hoofd overeind houdend. ‘Waar heb je het over? De voorstag is los. Straks gaat de mast overboord. Kijk in die kist of er een harpje is, verdomme!’

Harp, googelde ze onderdeks op haar smartphone. Zie opera, Orpheus en Eurydice. Zie watersport. Universeel hulpstuk dat veel in de tuigage wordt gebruikt. Een dingetje dat eruitziet als een D. Matras omhoog, luik lichten, geen harpje in de kist.

‘Is er niet, Menno!’ meldde ze.

‘Shit. Kom even hier staan als je wilt, om de mast vast te houden?’

Dat deed ze, haren waaiend in de wind die nu toch wel een zes van meneer Beaufort zou moeten krijgen, haar voeten wijd uiteen op het kajuitdak, terwijl Menno op de voorplecht knielde.

‘Klaar,’ riep hij. ‘Ik heb hem met mijn sleutelring vastgemaakt, daarmee halen we de haven wel. We varen door op de motor.’

‘Kan ik die mast nu loslaten?’ vroeg ze.

‘Ja... hou liever mijn pik weer vast. Begrijp je waarom het ging?’

‘Nou en of,’ zei ze. ‘Men moet zijn minnaar vertrouwen.’

‘En beter opletten als men een tweedehands jol koopt.’

Ze propten de zeilen in de kajuit, boven op het bed. Opruimen was van later zorg.

‘En wat als die sleutelring het niet houdt?’

‘Dan strijken we de mast. Beetje lastig, maar het kan.’ Hij liet de buitenboordmotor neer en klemde de kabels op de accu.

‘En als dat ding het nou niet doet?’

‘Hij doet het wel. En anders moeten we peddelen.’

‘Ik peddel met jou tot aan het eind van de wereld, Menno. Sorry van daarnet. Ik was even in paniek.’

‘Geeft niet,’ glimlachte hij, nam haar hand en legde hem weer op zijn broek.

De Lydia gleed weer door het water, aangedreven door de onhoorbare schroef. De accu stond tussen hun voeten. De aluminium mast ving het zonlicht en stak kaal en glimmend af tegen de nu inktzwarte wolken. Het was alsof ze op een spookschip voeren, dat door een onzichtbare macht door ruimte en tijd werd geleid.

Menno kreeg geen nieuwe erectie, en ze legde haar arm om zijn schouder.

‘Je hebt je shirt binnenstebuiten aan schat,’ zei ze en trok aan het etiketje in zijn nek. Dat had ze al gezien toen hij tussen haar dijen knielde, maar toen leek het geen opmerking waard.

‘Een fashion statement,’ zei Menno onverschillig.

Het kan hem niets schelen wat ik ervan vind of hij opgewonden is of niet, dacht ze. Het maakt hem echt niet uit wat voor indruk hij op anderen maakt. Hij gaat er gewoon van uit dat het een geschenk is in zijn gezelschap te zijn en zo is het natuurlijk ook. Lydia was het gewend zelf begeerd te worden, maar met Menno was je in een ander land, met een wisselkoers die je eigen valuta kennelijk lager waardeerde.

Lydia dacht even na. Veel tijd had ze niet meer, want ze naderden Rijnsaterwoude.

‘Ik denk net: een zeilavontuur als dit zou echt iets voor kinderen zijn... vind je niet?’ zei ze.

‘O ja, zeker. Mijn neefje Tim zou het geweldig vinden.’

Timothy uit Seattle, herinnerde ze zich.

‘Hou je van kinderen?’ vroeg ze.

‘O ja,’ antwoordde Menno. ‘Waarom zou ik niet van kinderen houden? Maar ik denk niet,’ voegde hij er zonder ook maar een zijdelingse blik aan toe, ‘dat ikzelf ooit kinderen zal hebben.’

Dat is waar, dacht ze, daar heb je helemaal gelijk in. En dat is maar goed ook. Hij draaide zich opeens naar haar toe, zijn ogen helder en ernstig, zijn soepele schouders en armen in de weer met buitenboordmotor en helmstok.

‘Ik hoop dat dit niet arrogant klinkt, schat,’ zei hij en streek een lok weg van zijn voorhoofd, ‘maar ik voel dat ik alles in me heb wat ik van het leven wil – ik taal niet naar een vaste relatie, of naar een gezin.’

‘Dat is dan wel spijtig voor mij,’ zei ze en speelde met het etiket in zijn nek, ‘want ik droomde er al van samen met jou oud te worden.’

‘Dat zal niet gebeuren,’ zei hij en voegde er met botte redelijkheid aan toe: ‘Ik heb je per slot ook niet ontmaagd.’

Voor de haven van Rijnsaterwoude kruiste een zwerm jachtjes op, hun zeilen als de rugvinnen van witte haaien.

Ze stak een hand in de zak van haar joggingbroek en haalde haar smartphone tevoorschijn.

‘Wat doe je?’ wilde hij weten.

‘Even de weersvoorspelling checken... vanwege die donkere wolken daar.’

‘Niets om je zorgen over te maken, schat. Al die andere zeilers op het meer weten heus wel waar ze mee bezig zijn.’

‘Ja, ja,’ zei ze en schermde haar mobiel af met haar hand. ‘Wil toch even kijken. Moeilijk hoor, bij dit licht...’

Het wolkenfront op het display verdween langzamer dan dat aan de echte hemel, die in het westen alweer blauw werd.

Ze googelde pijlsnel Menno Voorst. ‘De crematie heeft in besloten kring plaatsgevonden.’ In de verte zag ze haar rode Audi al op de parkeerplaats staan.

Hij was echt dood, en dat stelde haar gerust.

Ze meerden af en aten in het Chinese restaurant aan de jachthaven, een exorbitant groot paviljoen dat De Lange Muur heette.

Het leek haar hoffelijk hem nog uit te wuiven, als hij vertrok op zijn motorfiets. Menno had op het toilet zijn motorkleding aangetrokken en had nu een leren broek aan, en een zwaar jack dat zijn schouders dubbel zo breed deed lijken.

‘Een Vulcan,’ antwoordde hij. ‘Zelf geïmporteerd. Daar ben ik de hele Chileense kust mee afgereden...’

‘Wat een beauty!’ zei ze. Veel cilinders en chroom, en donkergroen gelakt.

Maar de Vulcan wilde niet starten.

Het duurde allemaal lang, veel langer dan een mooi afscheid zou moeten duren. Hij trapte op de kickstarter en toen dat niet werkte, probeerde hij zijn motorfiets aan te duwen.

Lydia dacht: ik zou hem mee kunnen nemen.

Menno zweette en had zijn motorjack weer uitgetrokken. Zijn motorbroek had een hoge taille met drie drukknoppen, en zwarte bretels over zijn witte T-shirt.

‘Als je wilt geef ik je een lift,’ zei ze. ‘Je kan toch met mij meerijden?’

Wat zou er gebeuren als ze hem meenam?

‘Waarheen dan?’ vroeg hij.

‘Linea recta naar Middelburg... maar ik kan je natuurlijk ergens afzetten.’

‘Nee, dank je,’ zei Menno. ‘Ik krijg hem wel aan de praat.’

Ze startte haar Audi, die in plaats van een sleutel een ronde button op de middenconsole had, en draaide het raampje omlaag.

‘Wil je echt niet mee?’ vroeg ze een laatste keer.

Hij schudde het hoofd en stak zijn hand op, als om het afscheid definitief te maken.

Ze reed de parkeerplaats af, naar de N207. In de achteruitkijkspiegel zag ze hoe Menno zich weer over zijn motorfiets boog en ze wist dat dit het laatste was dat ze ooit van hem zou weten.

Dodendansjes

##

’T was death and death and death indeed

(kinderversje, The Oxford Book of Death)

Ultima thule

Hij had aangekondigd hoe hij wenste te sterven: alleen, langdurig, bij vol bewustzijn, en onder de open hemel.

Hij had niet de wens zacht te ontslapen, omringd door familie en geliefden; met hen had hij zijn leven doorgebracht, maar de dood liet zich niet delen.

Na de toekenning van de Nobelprijs restte hem niets dan de enige ervaring waarover hij nooit zou kunnen schrijven.

De vraag werd vaker gesteld en de laureaat herhaalde telkens woord voor woord: ‘Totaal alleen. Langdurig. Bij vol bewustzijn. Buiten. Als mijn tijd is gekomen.’

‘Ook als u pijn zou moeten lijden?’

‘Als dat erbij hoort – ja.’

De dramaturgie van zijn plan was net zo doordacht als die van zijn boeken.

Hij had de plek in zijn jeugd tijdens een expeditie aan de westkust van Groenland ontdekt.

Hij zou, gezien zijn slechte conditie, vanuit Quanaaq een dag of drie nodig hebben om zijn eindbestemming te bereiken; maar het kustpad was niet moeilijk begaanbaar, en zijn rugzak was licht.

Hij had voor drie dagen insuline bij zich, drinkwater, mueslirepen, een heupflacon brandy, en een slaapzak.

Zijn testament had hij bij een notaris gedeponeerd.

De rotsrichel waarop hij dacht te sterven was volledig onveranderd.

Het was een oord waar geen mens ooit sporen had achtergelaten.

De hellingsgraad van de bergflanken was onspectaculair, de zee grijs en vlak, de stilte totaal.

Het was een plek van niets, waar de wereld die hij zou verlaten even weinig compassie toonde als hij met zichzelf had.

Aangezien de dood onverschillig was, zou ook hij zich niet laten kennen.

Ondanks de middernachtszon daalde de temperatuur ’s nachts tot ver onder het vriespunt; zonder voedsel en insuline zou het onvermijdelijke einde binnen twee, hoogstens drie etmalen komen.

Alles verliep volgens plan, ook het sterven.

Hij lag op de rots en verlangde niets meer van zichzelf.

Vanaf zijn richel keek hij uit over de zee, naar de processie van verre ijsbergen, naar de grillige vlucht van de meeuwen.

Recht boven zich zag hij de poolster.

Omdat hij alleen nog maar wat water dronk en niets at, hoefde hij niet meer uit zijn slaapzak te kruipen; onderkoeling en hypoglycemie deden het werk.

Hij had met alles afgesloten, toen hij het bewustzijn verloor.

Dit was het einde dat hij had gewenst.

Eskimo’s vonden hem, bonden hem op een slee van berkenstammen en sleepten hem naar hun nederzetting.

Hij was niet meer bij machte te spreken, hij kon zich niet verzetten.

Hij stierf ingesmeerd met robbenvet, in muffe pelzen gewikkeld, in een kleine rokerige tent, versuft door dreunende popmuziek, zijn mond vol levertraan, omringd door zestien zorgzame Eskimo’s.

De zuil

1

Timon de Griek kon een vaars boven zijn hoofd tillen, en een stier met zijn blote armen worgen. In Olympia sloeg hij de geduchte vuistkamper Marmion met één verwoestende slag tegen het voorhoofd neer. Zijn roem was groot, en toen hij stralend en bekransd naar zijn geboortestad terugkeerde, vielen hem rijke geschenken en de hand van het mooiste meisje ten deel.

Hun huis lag verscholen achter een haag van cipressen, en Aglaia, wier enig verdriet haar kinderloosheid was, bestierde hun huishouden vlijtig en toegewijd. In de eerste jaren na zijn triomf was Timon zijn bewonderaars soms ter wille door een strijdwagen met jonge dames aan een touw dat hij tussen zijn tanden hield voort te trekken, of Spartaanse helmen open te rijten met zijn blote handen; maar langzaamaan verloor hij de lust tot zulke sterke staaltjes. Hij kreeg steeds meer last van zijn rug en vooral van zijn kniegewrichten. Hij zag grijze haren op zijn eens gladde, geoliede borst; aan zijn schouders verzakten de machtige spierbundels tot te grote epauletten. Zijn kuiten en dijen begonnen te slinken. De vuist die Marmion velde was nauwelijks meer bij machte de bijl vast te houden die het haardhout splijten moest. Zoals elke man die maar één ding heeft dat hem van alle andere mannen onderscheidt, hoedde Timon het geheim van zijn tanende kracht angstvallig.

Maar dat lichamelijke inspanning hem steeds zwaarder viel ontging Aglaia niet.

Ze bezaten een zware, bijna manshoge zuil van wit marmer, een geschenk van de stad aan haar beroemdste zoon. Zijn naam stond in de sokkel gebeiteld. Deze zuil droeg Timon in de lente naar buiten en zette hem in de tuin bij de vijver, waarin exotische karpers zwommen; en in de herfst droeg hij hem weer naar binnen.

Aglaia was een vrouw, en Timon een tamelijk overzichtelijke man. Al snel begreep zij dat hij door middel van dit ritueel zijn krachten toetste. Aglaia, die hem teder beminde, zei dat de zuil wat haar betrof net zo goed het hele jaar buiten kon staan; dat ze het zelfs heel mooi vond als er in de barre wintertijd, als de goudkarpers zich verscholen, iets anders bij die vijver te zien was dan dorre struiken. Maar Timon beweerde dat de zuil zou kunnen barsten als het vroor.