Nederhalfrond

J.Z. Herrenberg

Nederhalfrond

DOOR HET OOG VAN DE CYCLOON 1

WERELDBIBLIOTHEEK · AMSTERDAM

© 2018 J.Z. Herrenberg

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Studio Ron van Roon / Bart Rouwhorst

Foto auteur © Koos Hageraats

NUR 301 ISBN 978 90 284 4315 0

www.wereldbibliotheek.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2018, met
ISBN 978 90 284 2749 5

Cora, Anthea, Robin, Sybren, Ellen, Ria, Joke, Hugo,
Alie, Pauline, Jesse, Niels, Korien… in het portaal

Inhoud

Propolis

Boek A – Allegro assai

1. Come Together

2. Yes It Is

3. To boldly go…

4. This Boy

5. Le non

MAJESTEIT!

Boek Nul – Lento espressivo e solenne

Proloog

1. Vuilnisman van het Rijk

2. De Hel van een Heden

3. Onze snelle, aanvallende organisatie

4. Avanti Giovanni!

Boek B – Vivace

Proclamatie ☺

0

6. Double Fantasy

7. Yesterday

8. Two of Us

Coda

… en dat gras daar

Nederhalfrond

Propolis

Wij schrijven het jaar en wij schrijven het zuchtend. Wij sluiten de jaren als huizen om zuigende leegte aaneen en roepen. Wij, Zonnestraal en Hel, roepen alle mensen, opdat ze komen wonen in de stad van onze allereigenste eeuw. Wij roepen u. Brengt bloed alstublieft en vult onze hulzen! Verenigt u onder de daken van talloze dagen en ziet uzelf nieuw door het Oog van onze Cycloon!

Er was eens een krater, Inslags holle bolle kind, en Krater was goed. Het ongeborene en ongebeurde was door Kraters inwezigheid onherroepelijk geschied en in vele duizenden gangen gezet, waar het eenzaam schreiend door op weg ging, vreemde anderen tegemoet. Buiten, daarentegen, kon nu naar binnen, want aanvangsvolmaaktheid en werende glans, zij waren gestorven, en ruimte op ruimte stond, vol zuurstof, voor integranten vrij. En deze zijn toen gekomen en hebben bekend en bevolkt in wondere, wondere vermenging.

Zo wandelden er kinderreuzen op aarde.

Zon straalde taal op weiden en wangen; Hel, ietsje jonger, had eeuwig honger en taalde naar mensen. Zij waren zo verschillend als Noordpool en Zuidpool, maar toch – dikke vrindjes. Zonnestraal en Hel speelden altijd samen, thuis en op straat. Zij stoeiden, scholden en klommen, en beleefden menig avontuur in verre vreemde buurten en in hun computer. Afzonderlijk waren zij lief, gekoppeld een catastrofe, want hun vader en moeder, die hielden slecht toezicht, arbeidden ademloos, tot behoud en plezier, voor gezelschap en verstrooiing, maar bovenal, zo verklaarden zij vaak, voor de voeding en expansie van hun Zonnestraal en Hel in de harde harde wereld. Men vocht voor een plek, kocht op de pof, was mobiel op de lat, men rekende en rekende zich blauw in het gezicht, en werd belast. Het huis kwam van de bank, met een afgeknepen tuin. En de bank kwam van God. En Bank was God. En het geld scheen in armoe, die graaide verlicht. Maar de armoe heeft het licht niet gekregen.

Laat ons jaren maken, dachten Zonnestraal en Hel. Zij dachten dit uit in een schuur. Het was vier uur, de hemellamp stond laag, het was al laat, althans voor dit seizoen. Zonnestraal dolde met een panische kever, Hel gaapte. Zij keken elkaar aan, een als een tweeling. Laat ons jaren maken, wij, kinderreuzen, tot leniging en loutering. Laat ons de tijd zetten naar onze lege handjes, in ons lege hartje. Onze ouders zien ons nooit, alleen als een taak en een zwaarte. Zij voorzien ons van spullen en absentie. Voor hen zijn wij slechts de groeiende stop in het vat van hun dood die, opengekraakt, hen eens zal overspoelen in hun schemergewelven. Laat ons zélf ouders zijn, een beproevende cirkel van wereld. Laat ons ouder worden, want jong zijn is erg, zo liefdeloos beheerd.

En zij schreven diep zuchtend het jaar, klik-klak, en een volgend en volgend, de kinderreuzen. En hun jaren, zij sloten zich stormend aaneen tot een woeste Eeuw, die de twee vriendjes heimelijk manipuleerden.

Zo was er ten slotte een stad ontstaan, de stad van Zonnestraal en Hel, de tweelichtstad van hun hoop en angst, wraak en verlossing, alle vier de windrichtingen in, haar aderen nog ledig. En zij dachten en noemden haar Hoefbeek, naar Winston, het zeer gehate paard van het meisje Clarisse op school, onbewust beminde van de sprakeloze Hel, en het klaterende watertje waar Zonnestraal zo graag in staarde.

En wij, het Wereldbloed, wij beantwoordden hun roep en stroomden Hoefbeek, de Trafostad, in.

Smak-slik.

En wij zagen, geboeid – Door het Oog van de Cycloon.

Hartstikke welkom!

Boek A

– Allegro assai –

1. Come Together

In het begin, tussen splijtende gordijnen, is niks.

Een toneel. Onder donkere lampen glimt een instrumentarium.

Zwarte torens. Her en der, vogelpotig, microfoons.

Een videoraam, op duisternis; letters (BSE) dobberen erin rond.

Links en rechts, tegen het plafond, een grote kooi.

In een schemerige zaal staan honderden leerlingen en docenten.

Schouders stoten tegen schouders. Neuzen snuiven shampoo, gel, parfum, lotion, aftershave. Voeten in merksportschoenen knarsen op voeten in sandalen. Dreigementen, begroetingen en verwensingen worden uitgewisseld, geslaagde dan wel flauwe grappen gemaakt. Door het ene segment kan een beweging varen, de lichamen golven als wier, het andere is stram en gedisciplineerd, als bij een herdenking.

Een hek schept een herstel- en veiligheidsstrook tussen hen en het toneel.

Vakken zijn grotendeels vergeten. Cijfers tellen schijnbaar niet meer mee. De stemming is goed, opgefokt, geadrenaleerd. Vanavond vieren de leerlingen hun jeugd. Ze zullen eten, dansen, drinken, kijken en bekeken worden, praten, luisteren, lachen en flirten en, mogelijk, meer. Een totaalbelevenis. Vanavond jagen zij in ouderloze ongeremdheid verder over de weg naar de volwassenheid, rennend, springend en struikelend met niet te verkwisten energie, buitelend langs de kilometerpalen van een prestatieloze feestzone, vol gretigheid weer enkele van de ervaringen verzamelend die hun ten slotte de unieke karaktervorm moeten geven waarmee ze de wachtende wereld, die veeleisende regisseuse, zullen verblijden, teleurstellen, ontzetten of vervelen. En waarmee ze aan het einde, wanneer dat ook komt en hoe ook bewerkstelligd, haar weer zullen moeten verlaten, uitgeblust, woedend, bezwijkend aan zware verwondingen, vol goede moed, kwijnend aan een infuus, stralend vervuld of hulpbehoevend kwijlend in geheugenloze schaduw.

Doek.

Vanavond.

Hun opwinding zoemt dus groot naar alle uithoeken.

Licht!

Tik-tak. Tik-tak.

Van links komt een vrouw door het landschap van keyboards, draden, drums, stapt het zonnegeel van dat ene spotje in en blijft staan achter de prosceniummicrofoon, hoog boven de hoofden.

De rectrix.

Vlammende blazer, effen hemd; op haar boezemberg seint een kettingbril. Om sterke benen zwarte kousen. Diepgroene rok met sterrenriem. Lokkenval, blond, op smalle schouders. Lakschoentjes, krap, met gouden hak en gesp.

De rectrix.

Haar smaakvol bewerkte gezicht, een masker van welbevinden en zelfvertrouwen, zakelijkheid en gezag, schijnt moedertrots te zeggen:

‘O, kom ereis kijken wat ik in mijn schooltje vind, hier beneden, en als een gemengd koor levensbreed op de trap, en daar boven in de kantine: jonge dame- en heerscharen van water en vlees, gebeente en bloed, allen weer vreugdevol opgericht, onder heerlijke hoogspanning, alles bont stofferend met hun persoonlijke kleren!’

De rectrix.

Achterin buigt een rastaknul zich roepend over de balustrade en dropt iets: het valt, voor de witte achterwand langs, in de omhooggestrekte handen van een mager, roodharig meisje.

De rectrix maant ernstig tot stilte, tikt de microfoon op zijn kop.

Haar versterkte vingers verminderen het tumult tot amper bedwongen geroezemoes.

Ze spreidt haar korte armen bezwerend – mouwen kruipen op, schouders knakken in – en slingert dan de ogenzee schril haar eerste woorden toe:

—De lente is weer in het land, lieve collega’s, beste meisjes en jongens! Le printemps! Spring! Der Lenz zweitausendundsechs is arrivé! Yes!

Instemming hiermee, blijdschap hierover zijn verantwoordelijk voor een half minuutje oorverdovend kabaal, uitmondend in gelach.

Het sterft weg.

De rectrix laat langzaam haar armpjes weer zakken.

—Op deze vierentwintigste maart, aan de vooravond van een welverdiende vakantie, vieren we de wedergeboorte van ons milieu. Overal zie je ze weer, de frutseltjes aan de takken bijvoorbeeld, blote armen en benen, fleurige bloesjes, en splinternieuwe kindertjes van alle mogelijke nationaliteiten in zakken aan stralende moeders en vaders of in winkelwagentjes. Overal hoor je de vogeltjes en de bouwvakkers weer zingen in ons bedrijvige landje. We vegen de winterslaap uit onze ogen en alles, alles gaat weer groeien en bloeien. En zo is elke lente weer een hoogwaardig wonder. O, je kunt het gewoon ruiken buiten, hè, dat bijzondere, onbetaalbare parfum van nieuw leven, nieuwe kansen en mogelijkheden. Al ben ik ook een slágje ouder dan jullie en…

Beroering.

‘Nouhou, een slágje?!’ riep iemand brutaal.

Een lange sladood. Hij kijkt steunzoekend om zich heen. Zijn bruine haar, ultrakort- en rondgeknipt, ligt als een keppeltje op zijn kop. Zijn beugel blinkt.

Gelach zegent hem van alle kanten. Een buurjongen blikt bewonderend op en geeft hem een schouderklopje.

—Al zie ik Sara binnen vier maanden en ben ik dus niet meer zo… nat achter de oren als jullie, corrigeert de rectrix zichzelf zonder een spier te vertrekken.

Een storm, een komische boebui van protest steekt op.

Die grotendeels geluwd, gnuift ze meisjesachtig:

—Ook ik krijg in het lenteseizoen altijd weer van die onbestemde, onbedwingbare kriebels. Brr! Vinden jullie dat erg gek?

‘Jaah! Neehee!’

—Elk jaar, vervolgt ze met lichte stemverheffing, is onze Lennteparty weer een prachtige manier om het college binnen en de natuur buiten totaal te laten harmoniëren. Ik verheug me altijd weer geweldig op die gelegenheid om elkaar beter te leren kennen, vriendschappen uit te laten botten en, wie weet, misschien zelfs wel… kalverliefdes?

Ze grijnst uitdagend.

Toepasselijk geloei.

—Met de Lennteparty bouwen we dus onderlinge betrekkingen uit. Binnen de wettelijk gestelde grenzen natuurlijk… (gegniffel) De cohesie die op een grote instelling als de onze broodnodig is, wordt zo nog dwingender dan ze al was. Een school, voor wie dat nu nog niet weet, is de gemeenschap in miniatuur. We mogen niet de verschrikking toestaan dat ook maar één iemand in onze bekroonde nevenwijsinstelling hopeloos door mazen valt. Een vangnet, een netwerk kan altijd hechter, dichter. Niemand moet ons aan het eind ook maar iets kunnen verwijten. We kunnen nooit te voorzienig zijn! Niemand geven we op! We laten niemand los! Hier op het Len…

Weer valt ze stil.

‘Klets niet, CI!’ klonk het schel uit de kantine. ‘We willen actie!’

Bijval. Gelach.

Nu doet de rectrix gul mee.

—Rustig maar, kalm, wees niet bang, sust ze met pastorale handgebaren. Ik ben reëel, het wordt hier echt geen antiek partijcongres. M’n Boudewijn is precies zo, die kan ook nooit wachten, die haat lullen… in… de… breedte… Dus geen zorgen, ik hou het kort en to the point. Zo kennen jullie me. Toch?

‘Nee!’

—Goed zo! (gelach) Vóór ons traditionele ritueel en vóór ik dit podium en deze microfoon dus aan een wel heel bijzonder mens overlaat (euforisch gegil en geschreeuw), wil ik eerst Altamont Benelux nog uitdrukkelijk bedanken (teleurgesteld gegeeuw), die zich zo onvermoeibaar heeft ingezet om van deze avond een historisch succes te maken. Nee, echt, luisteren jullie nou nog heel even! Zonder Altamont zou die iemand, die hele speciale Iemand voor hetzelfde geld hebben kunnen optreden in een uitverkocht Paradiso in Amsterdam… (boegeroep, sterk) Of… op een ‘suf’ personeelsfeestje… (boegeroep, sterker) Of bij een verkiezingsbijeenkomst in het kader van Campagne 06. Ook heel waardevol… (boegeroep, sterkst) Geef alleen toch maar even een lekker klein applausje voor het feit dat dat niet is gebeurd en dat hij, ja, Hij vanavond hier is, in Hoefbeek, op onze geweldige school, aan het slot van een veertiendaagse zegetocht langs alle marktcolleges van Nederland, watching and waiting in the wings!

Handen-, voeten- en mondendonder.

—In de kantine is een delegatie aanwezig die jullie op allerlei meer én minder voorspelbare manieren van dienst wil zijn! En er zijn erg leuke prijzen te winnen! Maar dat zullen jullie wel al hebben gemerkt, heb ik zo’n idee!

‘Jaah! Neehee!’

—Oké, oké! Na deze mededeling van huishoudelijke aard is het dan nu tijd…

‘De Ce-re-MO-nie! De Ce-re-MO-nie! De Ce-re-MO-nie!’

De rectrix zakt in, vleessoufflé.

—Nou ja, zeg, dit is gewoon force majeure! klaagt ze verslagen, grijnst ondeugend en roept, lokkend wenkend naar links: Komen jullie dan maar!

‘Dol-ly! Mer-ry! Dol-ly! Mer-ry! Dol-ly! Mer-ry!’

Partycommissieleden aan haar en zijn zijde verschijnen daar ten tonele: een meisje, blank, en een jongen, zwart. Onder het waardig synchroonlopen naar de lichtkring in het midden kijken ze meer over dan in alle roeptinten beneden.

Ze arriveren bij de trotse bazin; het escorte blijft staan op gepaste afstand.

Het meisje maakt een elegante knix, de jongen een galante buiging.

Ze geeft haar stralend een kus, schudt hem stralend de hand, de glamourreflectrix, nodigt hen naast zich en drukt dan hun prachtlijven knusjes tegen haar flanken.

—Jullie zijn onze lichtende focus voor vanavond, Lenntekoningin Dolores Verseveldt en Lenntekoning Meredith Bekwaam! zingt de dame, haar handjes in hun schouder tot beider zichtbaar onbehagen. Jullie zijn een concrete herinnering aan de schoonheid en onaanraakbare reinheid van de jeugd én de belichaming van de twee grote educulturen die nu alweer bijna zes lange seizoenen zo succesvol samenwerken en zijn. Maar bovenal, Dolores en Meredith (ontroerd kijkend van de een naar de ander), zijn jullie een celebratie – van de edele droom, het panraciale idealisme en de humane eenvoud van die onvergeten martelaar die zijn onsterfelijke naam aan ons verenigde college gaf: John… Winston… Ono…

‘Lennon!’

Een enthousiast Hoera! rolt door aula en kantine. De zee brult en glinstert: sommigen, hun bril af, zwaaien ermee in vreugde en verering. Flarden ‘Imagine’ kleuren de jubel spontaan utopisch.

De rectrix zuigt zich genietend vol; de uitverkoren stukken bijten door.

Zo verstrijkt een korte c.q. lange minuut.

—En schenk ons dan nu, Dolores en Meredith, jullie volmaakte, onrijpe vorm!

En ze duwt hen weer liefjes van zich af.

‘Jaah!’

Het gelukkige stel begint zich zwijgend van zijn kleding te ontdoen. Men houdt de adem in. Bij de ondermode pas komen het gejoel en gefluit. Het escorte reikt de rectrix twee bakjes, twee bekers, plastic, gesloten.

Er piept ergens iets. Aan spijlen bevestigde lampjes gloeien op met de kleur van droomframbozen en langzaam, schommelend als kegels, zakken de kooien omlaag.

Het paar, glad paraat nu, neemt zijn natje en droogje weer over van de rectrix; ze fluistert de twee lachend nog iets in het oor: verlegen geknik en geslik.

De Partycommissieleden zitten geknield de kleren op te vouwen, stoppen ze netjes in een mand: broek, rokje, hemden, truien, sokken, string, boxershorts, push-up-beha. Schoenen gaan veterverbonden in linnen tassen, hemelsblauw, vleesroze; goud verdwijnt in binnenzakken. De tijd mag Merry houden.

Het escorte gaat weer af, rechts, met zijn last.

Dan klapt de rectrix drie keer in haar handjes.

Het spotje dooft. Achter in de aula slaan twee schijnwerpers de showogen op en pijlen hun V over de wilde hoofden.

Getroffen scheurt het duo vaneen, zijn leden isolerend in een eigen lichtbaan.

Dolores loopt sierlijk als een ballerina naar rechts, Meredith arrogant als een indiaan naar links, trage, ijskoude sterren, ontsnappend aan de rectrix, de verduisterd torenende bron. Hun spijs en drank als een baby aan de borst, dalen ze de tredenzigzag af naar de vloer, zij met het haarloze nulletje van de maagd, hij met het haarloze eentje van de knaap, de digitalia van het jaar.

Blote voeten maken aarde. De heiligenschijnwerpers staken. De rectrix brandt weer.

Dolores en Meredith wandelen verdroomd door de schemering naar haar en zijn schijnende kooi, en smekend uit de mêlee van hun tweederangse medejeugd vliegen armen, blikken en woorden. Het koppel zaait een spoor van extremen, variërend van één rijzige meid die met gebogen hoofd terzijde staat, boos, tot een jongen die plotseling verwonding riskeert – hij klautert hop! als een aap over het hek, landt verend op spierwitte gympen en geeft Dolores dan zo’n pets! op haar compacte gouden billen, dat ze zich verstapt en naast een zinken emmer vol dronken sponzen kedap! tegen de vlakte smakt, beheerst ontredderd.

Tumult.

De oorzaak bestaart zijn gevolg, diep verwonderd, als een peuter een dichtgevroren gracht.

Nijdig gegesticuleer van de beteuterde rectrix.

De jongen wordt letterlijk overmeesterd en, een hoogrode kleur vlaggend in zijn wangen, door de twee toegeschoten docenten afgevoerd. Onderweg, blij ingeklemd, toont hij zijn schuldige linkerhand als een blinkende trofee, draaiend, kantelend en zwaaiend; slechts een paar weten de schotelwitte palm te raken, net voor de neus van zijn norse bewakers, met perfect getimede, eenzijdige high fives.

Het trio verdwijnt door een deur, UIT erboven, links in de achterwand.

De commotie ebt wat weg.

Dolores, haar leeftocht bijeengeraapt, verlegen glimlachend overeind gekrabbeld, schrijdt weer geheel in hoger sferen verder. Meredith, al bij zijn nieuwe huis, voltooit zijn afscheid door het te kussen.

—Two Virgins tot één uur in top! beveelt de Lennonleidster opgewonden, als ook de vrouwelijke helft gereed is.

Gepiep, opnieuw. De kooien beginnen te knipperen, rood, en de Lenntekoningin en -koning 2006, met verzaligde blikken erin geïnstalleerd, stijgen op naar het golvende plafond, heeeel langzaam.

Het Lennon ontploft.

Glunderend kijkt de rectrix de aula in.

—Alles hangt op z’n plaats, mensen! Ik denk dat het nu de hoogste tijd is om…

Ze zwijgt, het pandemonium is te groot. Tuurt demonstratief naar haar horloge… Niks. Schraapt haar keel ostentatief… Niks… Gebaart dramatisch…

Niks baat.

—Collega’s, jongelui! krijst ze ten slotte maar. Bor von Singlecell t/m Europa & The Rusty Bike Platoon!

Het toneel bliksemt aan, een kermis bij nacht, wordt bont overzwermd door dansers en muzikanten.

—Hierbij verklaar ik… de Lennteparty… voor… ONTLOKEN!

Uit de bijbelzwarte torens gilt een zeventoonsakkoord; op de videowand bloeit een paddestoel duizendzonnig door het wolkendek. ‘Oepsss… Gladde handen… Butterfingers…’

‘Jaah!’

En de stem komt op, van links, rennend.

‘Bor! Bor! Bor!’

De aanvang is daar, met bruine vuisten.

…

Na vurig de ster te hebben omhelsd, verdwijnt de rectrix achter het gordijn, rechts.

Tik-tak. Tik-tak.

Laserstralen lezen alom extase.

Vastgelegd.

2. Yes It Is

Hoefbeek!

Miljoenen levenden te betreuren? Heb jij niet. Zo’n extreme, wolkenkrabbende megalopool? Ben jij niet. En toch fuseren in jouw titaantjesdurp van baksteen en beton alle volkeren, alle tijden, alle landen, schittert en klunst in jou het menselijk bedrijf der ganse Aarde.

O wondermooie Warselstad!

Een netwerk van pittoreske grachtjes, vele ’s zomers knalgroen van de plompeblaren, rechtvaardigt ruimschoots die bescheiden busladingen.

‘Hoefbeek nodigt uit tot een tripje!’

Hovenaren zijn dan ook eeuwig op vakantie. Kraft durch Tourismus.

Hypermoderne parkeergarages, zwembaden met grote attractiewaarde, goedgeschoren sportvelden, de spetterende campus van de Hoflandse Kennis Academie, de recreatieve bosomgeving van de Hout, overleefbare luchtkwaliteit, prima verkeerstoegankelijkheid, letterdecoraties van (inter)nationale toppoëzie op werkloze muren, een slim Stads-Theater, tientallen zelfuitleggerige gevels uit de Gouden Eeuw (‘Ik werd gebouwd door Ariën Aartszn van Oudenaerde, in 1635…’) en vele vele andere scorende trekkers bezit jij. Zoals de Centrale Varkenshouderij. En, natuurlijk, Erosautomatiek Wippadilly.

’s Mensen binaire passie ben jij immers niet vergeten, Hoefbeek, in jou draait de eenzamenleving, de samendoding ook op volle toeren. Voor al jouw ouderwetse niet-bellers, niet-kijkers, niet-cijferneukers, voor alle warme, kloppende enen die nog werkelijke nullen kunnen en willen vullen, is er de pijpenla van een ros buurtje: de Johannes Calvijnstraat, bij Hoefbeek Centraal (prostituee en protestant liggen dicht bij elkaar), waar polyetnisch gevrouwte geheel wit bevredigt met zijn schedestreepjescode. In het topless drugscafé op de hoek hotst de blondgespoelde kasteleine het bijgebruind natuurborstenpaar onder oergejoel. En in Casa Mandy, bij Völva de Clown, is ook soms magistratuur liggende en hangende, hitsig van schuld.

Hoefbeek, joods-christelijk micropooltje, ja, jij verdient je bijnaam Pret-City aan de Warsel dus werkelijk met recht!

Maar niet alleen gelegaliseerd in-, uit- en high gaan, winkelen kan men er ook, de schakels der ketenen blinken overal vertrouwd. Hoor die duizendpoot van trage drommen schuifelen en mompelen! Zie de kinderkens verdrinken in de ouderontlastende ballenbaden!

In Hoefbeeks historische hart is het zelfs na het sluiten van de deuren en neerratelen van de rolluiken (ontijdig, voor velen, de kooplust guillotinerend) nog ontstellend gezellig. Zo kan het je overkomen dat je ’s avonds, nadenkend gestemd door de slagen van Scheve Klaas’ dromerige monsterklok of een ontoerekeningsvatbare passant, je voetstappen of de rammel van je piepende stadsfiets hol tegen de beschermde geveltjes (waaruit soms een man, een vrouw dringt, of de schreeuw van hun toegestane nageslacht), dat je dan tot heel laat nog tekenen van bruisen en bestedingsleven aantreft in het autoluwe citycenter, door decibellen ondersteund, corpsenpret en gendertrots, naast scherven en kots op de kinderkopjes en wildplassers (m/v) in kerken andere schaduwrijke hoekjes. Bij goed weer lachen en roezemoezen de terrassen, schemeren vlees en textiel zwoel door het sfeerverlichte duister, cameragargouilles hurkend op palen en takken. Men praat en kijkt, eet en drinkt – kunstenaars, gepensioneerden, analisten, politici, letselschade-experts, winkeliers, ambtenaren, vrouwenartsen, managers, hoeren, leerkrachten, trainers, postbodes, studenten, taxichauffeurs –, en muggen en vliegen, dankbaar consumeren ze mee.

Ook ’s nachts winnen omzet en genotzucht het van Morpheus, ook ’s nachts gaat jouw plezierminnend volkje zich rechtgeaard te buiten. Pas als het ochtendgloren schel de lijzig klotsende Warsel roodt (en alle erkende zwervers), hebben de Hovenaren weer een onwillig oog voor de bikkelharde werkelijkheid. Bonkende breinen worden dan effectief genezen met een dagverse katerhap en liters, liters koffie.

Hoefbeek, concentratiestukske Nederland, hoofdgeleid, handgemaakt, there we bloody are!

*

Vrijdagavond met kil pinkende sterren.

Manvriendelijk donker wuift de Hoefbeekse Hout.

Ook het Zwet, diep in zijn hart, plas waar vele paden heen voeren, is ijskoude olie.

’s Zomers zitten verouderende heren der schepping er op zekere afstand te kijken, in de marges, koel onder de boomparasollen, hun magere armen, als enige vrijwel bloot, rustend op het stuur van hun fiets, te kijken naar dat zilverstralende waterrond en de krans erom van gras, riet en kluitjes verkleurende mensen aan tafels, in stoeltjes, voor tenten, op doeken, achter schermen, spijtig te kijken naar wat ze onbetaald nooit meer zullen krijgen, bereiken, wat daar rent, giert, ligt en zwemt, al dat vlezen lekkers in bikini en bloei onder blauwe hemel en brandende zon, gratis voor jongenshanden.

’s Zomers. Niet nu.

Het is avond in de Hout, zwart, stil en fris.

Maar lantaarns doorgloeien de bomen hier en daar, lijken als vruchten te bungelen in de takken; en in den hogen, tussen de sterren en zwaaiende toppen, knippert rood op zijn dak de levensgrote boodschap:

MARKTCOLLEGE JOHN LENNON

Zeven verdiepingen hoog, twee wijde vleugels breed, van oost naar west.

Een kolos, feestelijk geopend in het magische jaar 2000, product van een gedwongen huwelijk van de kleinere en bijzondere Prins Willem-Alexanderschool met de grotere openbare, de Marius Middelkoop.

1600+ presterenden achter beton, glas en banken.

In 2004 door EduKeur als beste getest van de regio Hoflanden.

Chef d’équipe: mevr. C.I. Neumann-Slabbink.

De leerling(e), wezen in wording, verkent de wereld op haar/zijn eigen houtje, op haar/zijn eigen vlot. De, rijpe(re), groepsbegeleid(st)er geeft geen onder-, maar nevenwijs, zij/hij stuurt de leerling(e) bij, adviseert, assisteert en toont haar/hem de eisen, opties en wetmatigheden van werkelijkheid en samenleving. (Uit: Onze teamfilosofie)

MARKTCOLLEGE JOHN LENNON

De bosambiance zondert het af, dempt het geraas van de Provinciale Tolweg tot niet meer dan wat cultuurgerucht tussen bladergeruis en vogelenzang, dat deze schoolwereld hier, ook al puntig omhekt, dus een rotzorg zal zijn.

Het trappenhuis, centraal, springt geweldig naar voren, een uitwendige ruggegraat op het noorden, waarin overdag, tussenuurs, fleurig geüniformeerde scharen gehaast en luidruchtig plegen te stijgen en dalen.

Aan de andere, de lokalenkant is de aula geplaatst, voor samenkomst, voorstelling, party of test, een reusachtige koekdoos met glooiend deksel en geribde glazen flanken die, verhoudingsgewijs klein en laag, organisch is verbonden met het mammoetmoederschip. Binnen is het een heidens tumult van stemmen, voeten en muziek, een wirwar van flakkerende schimmen: lange gordijnen, hun mistwit doorschoten van regenboogkleuren, verhinderen inkijk.

Sorry.

Hop!

Het gymgebouw, op vier dikke poten, is rechts van de kolos neergezet, ernaast ligt een tegelveld met twee gekromde basketbalpalen (de borden fixeren elkaar bleekjes, hun netloze ringmonden hunkeren door het donker); onder het gymgebouw, aanschurkend tegen het zuidelijke derde van zijn betonnen buik, staat de compacte janitorswoning met tuintje achter en auto voor, waar mevrouw Alie Beumer-Corporaal nu opgewekt liep te scharrelen in de helverlichte Bruynzeelkeuken, haar magere gestalte, op rode Spaanse sloffen, haast dansend over het linoleum schaakbord van de zwart-witte vloer.

—Ober Rien, zong ze mee, een none hoger dan Arie Haring op de radio,

die heb me aubergine gezien

me aubergine gezien

me aubergine gezien,

ober Rien, die heb me aubergine gezien,

maar ober Gino nie!

Ze zette de koffiemelkfles in de koelkastdeur, pakte het dienblad, haalde er een lapje overheen, opende het gootsteenkastje, hurkte, schoof het metalen dienblad links tussen de zijkant en een afvalbak in, herrees, trapte baldadig het deurtje weer dicht en begon toen meeneuriënd alles wat nog vuil op het aanrecht lag en stond met slanke handen om te spoelen onder de warme kraan.

Nee, Piet mocht er dan moeilijk over doen, maar het was wel haar lichaam, haar leven. O, hij bedoelde het goed, hoor, de lieverd. Maar hij had nog nooit gevoeld wat zij had gevoeld, alleen maar meegeleden. Terwijl zij verging. Nou was haar toekomstkans op zijn minst vergroot. Misschien. En wat moest hij zónder haar beginnen? Niks! Wilde hij dát dan, alleen maar om een paar principes uit de vorige eeuw? Zonder haar was die man helemaal nergens. Ze mocht niet eerder gaan. Piet zou het niet overleven. Die zou gewoon als een spook door het huis dolen, dat arme beest jankend achter hem aan. Daar moest je toch niet aan denken? Nee, zo was het beter. Stukken! Er was nou weer zo ongelooflijk veel om op te hopen!

—Ik ben geen domme trien, schalde ze, hij heb ’m al gezien!

Een beetje meer ruimte van opvatting schaadde niemand. Tuurlijk, hij had gelijk: de middelen van die Marco waren grijs, brave hendrik. So what? Wat moesten ze anders? Netjes nog langer wachten? Bidden?! Dit waren geen tijden voor netjes en God. Allang niet meer. Kijk maar eens wat er wel niet allemaal gebeurde, zelfs hier in Nederland! Brutale mensen hadden niet alleen de halve, nee, de hele wereld tegenwoordig. En zonder mes en vork! Netjes? Netjes ging je je kist in! Het goede fatsoen kon voor deze ene keer wachten tot het een ons woog, zij niet. Nood brak wetten. Haar leven ging heel eventjes voor. En wat onze madame Chantal bliefde te doen of laten, in het geniep, dat was haar pakkie-an niet, kapsoneskreng!

Vinnig draaide ze de kraan dicht.

Die Rien, die kwam erbij

en zei toen tegen mij:

‘U heeft het voor mekaar,

ik zie een vruchtje daar!’

Buiten, scherp in het licht uit het halletje (een spiegel vangt er een stilleven met halfgeleegde roemer, tinnen kan, aarden wijnkruik, breidel, omgekruld muziekvel en twee pijpen met omlaagkijkende koppen), buiten stond haar echtgenoot nerveus aan zijn trouwring te frunniken tegenover een kleine, propperige begin-dertiger, zwarte snor, dito Samsonite.

—Want, besloot Marco Kramer juist orakelig, zonder jouw sleutels dus wederom, Piet, symbolisch, voor onze installateurs, t.z.t…

De zin bleef hangen, glimmend boven bodemloze suggestie. De afkorting, zwaar beklemtoond, klonk als de naam van een vooralsnog geheim medicijn.

Maar de ander ging er niet op door. Huiverend in zijn trui mopperde Piet Beumer:

—Het is hier altijd een tochtgat in dit straatje, meneer Kramer. Bij flats heb je dat ook. Net een windtunnel.

Het Lennon, struiken bevend tegen zijn flank, leek daar loodrecht in de besterde hemel te vallen.

—Ik vond het gisteren lekkerder. Gisteren was het tenminste echt lente… (oplevend) Weet u dat ik toen zelfs al voor het eerst van dit jaar met m’n vrouw achter heb kunnen zitten?!

O jee, de stressaap bedelde om een startschot.

—Zozo! knalde Kramer. Heerlijk!

Alles voor het goede doel.

Hij onderdrukte met stijve kaken een megagaap en zette zich schrap.

—Ik kom zo even tegen vieren thuis, begon de aangemoedigde enthousiast op de toon van een sprookjesverteller. In de keuken had ik ’r al niet zien staan. En toen ik binnenkwam – ook al geen water op het vuur. Gek, denk ik nog bij mezelf, gek, ze voelde zich vanochtend toch goed? U moet weten, meneer Kramer: vier uur, dat is theetijd, da’s traditie, Engels of niet.

—Gaaf.

Zijn gedachten stoeiden om de rectrix, hoe ze hopeloos blij voor de bijl zou gaan.

—O Marco! roept ze uit, met brandende wangen. O, dat ik zonder heb gekund! Waar, waar moet ik tekenen, Marco?