AARDE ETEN

DOLORES

REYES

AARDE ETEN

Vertaald uit het Spaans

door Lisa Thunnissen

WERELDBIBLIOTHEEK · AMSTERDAM

Oorspronkelijke titel Cometierra. Editorial Sigilo, Buenos Aires

© 2019 Dolores Reyes / Editorial Sigilo

© 2022 Nederlandse vertaling Lisa Thunnissen /

Uitgeverij Wereldbibliotheek

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Rouwhorst + Van Roon

Omslagbeeld © Lumezia / iStockphoto

NUR 302

ISBN 9789028450349

www.wereldbibliotheek.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2022, met

ISBN 978 90 284 5033 2

Ter nagedachtenis aan

Melina Romero en Araceli Ramos.

Voor de slachtoffers van femicide,

voor hun nabestaanden.

jij die enkel lieve woorden hebt voor de doden

LEOPOLDO MARÍA PANERO

Niemand weet wat het lichaam vermag.

BARUCH SPINOZA

‘De doden horen niet bij de levenden. Dat weet je donders goed.’

‘Kan me niet schelen. Mama blijft hier, in mijn huis, op de aarde.’

‘Kappen met dat gedoe. Iedereen wacht op je.’

Als ze niet naar me luisteren, eet ik aarde.

Vroeger deed ik het voor mezelf, om dwars te zitten, omdat ze het vervelend vonden en zich ervoor schaamden. Ze zeiden dat aarde vies was, dat mijn buik zou opzwellen als die van een pad.

‘Opstaan, nu meteen. Fatsoeneer je een beetje.’

Later at ik aarde voor anderen die wilden praten. Anderen die er niet meer waren.

‘Waar denk je dat het kerkhof voor is? Om mensen te begraven. Aankleden, hup.’

‘Wat kunnen die mensen mij nou schelen. Mama is van mij. Mama blijft hier.’

‘Je lijkt wel een zwerver. Je hebt je haar niet eens gekamd.’

Ik kijk de kamer rond, de houten muren die mama vanbinnen wou betegelen. De metalen platen van het dak, flink hoog, grijs. De grond, mijn bed en de kant van de kamer waar zij sliep als pa vervelend deed.

Aan die kant ligt straks niemand meer, denk ik, en ik begraaf mijn hoofd in mijn kussen. Mama borstelde mijn haren, mama knipte ze.

‘Moeten we je soms dragen? Hou toch op met dat geklier. Je zou je moeten schamen dat je zo loopt te etteren vandaag.’

Ik spring op, mijn hemd verdwijnt zowat onder mijn haar, een gordijn dat tegen de rand van mijn onderbroek kriebelt. Ik buk. Zoek mijn schoenen, de broek van gisteren die ergens moet rondslingeren. Mijn tranen hou ik voor mezelf, zodat alleen de woede blijft, die krampen door mijn lijf jaagt.

Om bij de wc te komen moet ik de kamer uit. Langs die mensen die als vliegen door mijn huis zwermen. Roddelzieke buren, die roken en onzin uitkramen.

Walter is vast in opstand gekomen. Hem krijgt niemand om.

Nooit meer mama en ik.

Ik trek mijn broek aan, stop mijn hemd in. Ik doe de knoop dicht, trek de rits omhoog, staar mijn tante de hele tijd aan. Misschien houdt ze dan even op met zeiken.

Ik sta op, loop de kamer uit achter die handen aan die het in de doek gewikkelde lichaam dragen, maar alleen omdat ik het zat ben. Omdat ik wil dat ze voor eens en voor altijd oprotten.

Walter wil niet komen.

Haar stilletjes in een open gat op het kerkhof zien vallen, achterin, waar de graven van de armen zijn. Geen grafstenen, geen brons. Voor het rietveld, een droge mond die haar opslokt. De aarde, opengereten als een wond. En ik probeer haar tegen te houden, met de kracht in mijn armen, in mijn lijf, dat het gat nog niet eens in de breedte kan bedekken. Mama valt toch.

Dat beetje kracht van mij verandert niks.

De aarde sluit haar in als de klappen van mijn vader en ik lig plat tegen de grond gedrukt, dicht als altijd bij dat lichaam, dat nu wordt weggerukt als tijdens een overval.

Ondertussen bidden de stemmen.

Waarvoor? Als uiteindelijk alleen de omgewoelde aarde rest.

Nooit meer mama en ik.

Ze laten haar zakken. Dekken haar toe. Met mijn oor op de aarde kijk ik ernaar. Ik kan nog ademen. Ik dacht van niet, dacht dat mijn ribben waren ingeklapt en over mijn longen krasten.

In mijn nachtmerries is het geluid van die plek blijven hangen, restanten van pijn en stank.

Zelfs de zon verwart me, bloedt op mijn warme huid. En mijn ogen branden alsof iemand er zuur in heeft gegooid, vechten tegen de tranen.

De pijn is vuilnisgeel, koortsgeel, of grijs, metaalplaatgrijs, ziekelijk grauwgrijs. Alleen de pijn lijkt nooit te sterven.

Ze laten je hier achter, mama, iedereen, ook al wil ik het niet. Ook al laten mijn handen niet los, jij blijft hier.

Ik geloof dat ik weinig kan doen, behalve aarde eten van deze plek, zodat ze niet meer vijandig is, de onbekende aarde van dit kerkhof waar we nooit hebben gelopen, mama of ik.

Zij blijft hier en ik neem wat van deze aarde mee vanbinnen, om in het donker mijn dromen te zien.

Ik doe mijn ogen dicht om met mijn handen op de aarde te steunen die jou nu toedekt, mama, en het wordt nacht in mijn hoofd. Ik knijp mijn vuisten dicht, schep haar op en breng haar naar mijn mond. De kracht van de aarde die jou verzwelgt is duister en smaakt naar boomstronk. Het voelt goed, ze onthult dingen, laat me zien.

Wordt het ochtend? Nee. Het is de zon die mijn ogen, mijn huid verschroeit. De aarde lijkt giftig.

Ze zeggen: ‘Sta op, Aardeter, sta nou op. Laat haar los, laat haar gaan.’

Maar ik knijp mijn ogen stijf dicht. Ik vecht tegen de weerzin om nog meer aarde te eten. Het is niet genoeg, ik ga niet weg zonder te zien, zonder te weten.

Iemand zegt: ‘Kon er zelfs geen kist van af?’

En dan moet ik mijn ogen wel opendoen.

Mama, je gaat dat gat in in een doek die wel een vod lijkt. Met wie moet ik nou praten? Zonder jou ben ik niks, wil ik niet zijn. Moet ik met de aarde praten? Ze heeft al tegen me gepraat.

Ze hebben haar geslagen. Ik zie de klappen maar voel ze niet. De ziedende vuisten die gaten in haar vlees beuken. Ik zie papa, handen die lijken op de mijne, sterke armen met daaraan de vuist die zich als een vishaak in je hart en in je vlees klauwt. En iets wat wegstroomt, als een rivier.

Je bent dood, mama, je bent zomaar ineens van ons afgesneden.

‘Sta op, Aardeter, sta nou op. Laat haar los, laat haar gaan.’

EERSTE DEEL

1

Walter was lief, niet zoals tante. Hij kwam op mijn bed zitten luisteren, zei niet veel. Hij werd niet boos als ik soms mijn kussen pakte en op de grond ging slapen, onder het bed, alsof de planken en het matras het dak waren van een huis waarin alleen mijn lijf paste. Daar zat hij, urenlang, bij mij. Te wachten.

Ik luisterde naar de geluiden van het huis, groeide.

Soms vroeg mijn broer naar papa. ‘Pa,’ zei hij. Hij wou weten of hij terug was, of ik hem nog was tegengekomen.

‘Ik heb niks van papa gehoord. Zal ik het de aarde vragen?’

‘Nee,’ zei Walter altijd, ‘dat is niet goed voor je.’

Op een middag wachtte ik tot tante iets te eten ging kopen en glipte mijn kamer uit. Ik zocht Walter in de kamer ernaast. Ze hadden het grote bed meegenomen.

Ik ben alleen, dacht ik. En als Walter en tante nou niet meer terugkomen?

Ik ging naar de keuken en maakte een blikje erwten open. Ik vond het zonde om ze weg te gooien, dus ik goot het blikje leeg op de tafel. Een slijmerige vloeistof verspreidde zich vanaf het hoopje dat in het midden bleef liggen. Ik kreeg trek, maar niks ervan. Mijn buik moest leeg zijn. Ik ging op zoek naar een mes en toen de la openschoot zag ik de flesopener van m’n vader.

Om de aarde vragen te stellen had ik iets van hem nodig, maar mijn tante en Walter hadden hem uit het huis gewist, en uit mijn leven. Zelfs zijn bed was weg. Ik pakte de flesopener uit de la en keek ernaar. Daarna stopte ik hem blij in de zak van mijn korte broek, alsof ik een schat had gevonden.

Ik liep op blote voeten naar buiten, mijn haren los, de flesopener in mijn zak, het lege blikje in één hand en het mes in de andere. Ik ging in de tuin zitten, liet mijn hand over de aarde glijden, boorde het mes erin en trok het eruit. Dat voelde lekker. Ik stak het er weer in, maar dit keer trok ik het er niet uit, ik probeerde ermee te wiebelen, de aarde open te breken, een beetje los te woelen. De aarde is sterk, maar ze liet me begaan. Toen ze openging, drukte ik mijn hand erop en kneep mijn vingers dicht. Aarde in mijn vuist. Ik legde de korrels op mijn broek. Woelde steeds meer aarde los met het mes en mijn hand en verzamelde een bergje. Daarna haalde ik de flesopener van m’n vader uit mijn zak en duwde hem in het gat. Ik zette hem rechtop, in het midden, en stopte vuisten vol aarde terug tot hij helemaal begraven was. Ik veegde mijn handen af aan mijn broek en mijn benen.

Als ik zat, kwam mijn haar tot aan de grond. Het had dezelfde kleur als de aarde waarop ik leefde.

Ik wou dat er iets of iemand, al was het maar een beestje, uit zou komen kruipen, naar mij toe, maar dat gebeurde niet. Ik wachtte toch, keek naar mijn handen, mijn benen en het mes. Daarna raapte ik alles op, de aarde, de flesopener, en dacht aan de laatste keer dat ik m’n vader een biertje open had zien maken.

Daaraan denken deed pijn. Chagrijnig stopte ik alles in het blikje.

Ik stond op en liep naar binnen. Een deel van het erwtenvocht was op de grond gedropen. Ik schoof een stoel aan en ging zitten. In mijn ene hand hield ik het blikje en van de andere draaide ik de palm omhoog. Ik wou een beetje aarde in mijn open hand gieten, maar het kwam er allemaal tegelijk uit, de aarde en de flesopener. Een deel van de aarde viel op de grond. De rest bracht ik naar mijn mond en verorberde ik, gretig om papa weer te zien. Ik legde de korrels op mijn tong, deed mijn mond dicht en probeerde te slikken. Het voelde alsof de aarde van een ding op mijn hand iets levends werd, vriendelijke aarde in mijn buik, en ik bleef dooreten. Toen er niks meer over was, lag de flesopener er nog. Ik likte hem helemaal schoon.

Toen mijn buik vol aarde zat, deed ik mijn ogen dicht.

‘Papa leeft nog,’ zei ik later tegen Walter en mijn tante, toen ik zag dat ze me stonden aan te gapen. Ik dacht dat ze blij zouden zijn, maar nee. Ze zeiden niks. Het was alsof ze bevroren waren. Ik rende naar Walter toe en sloeg mijn armen om hem heen.

‘Wat heb je nou weer geflikt, kutkind?’ zei mijn tante, en ze pakte me bij mijn arm om me bij mijn broer weg te halen.

‘Papa leeft nog, Walter,’ herhaalde ik terwijl zij me naar achteren trok.

Mijn broer kwam weer dichterbij en pakte mijn hand. Hij nam me mee naar de badkamer, waste mijn benen met een spons, liet de kraan lopen. Terwijl hij mijn armen en handen schoonboende, liet Walter me beloven dat ik nooit meer aarde zou eten. Toen ik dat beloofde, aaide mijn broer me over mijn hoofd. Ik wist niet of hij nou zoveel langer was of dat ik zo, met zijn hand op mijn haar, kleiner werd.

‘Nou tandenpoetsen,’ zei hij, en hij liet me alleen in de badkamer.

Ik keek naar mezelf in de spiegel en lachte: mijn tanden zaten onder de moddervlekken. Ik dacht aan papa met zijn peuken, aan de geur en het donker in zijn mond, en ik dacht dat zij het wilden vergeten en dat dat misschien wel het beste was. Ik draaide de kraan weer open, hield mijn tandenborstel onder de straal, deed er wat tandpasta op, maakte alles nat en begon te poetsen.

Terug in de keuken deed ik een laatste poging.

‘Je broer leeft nog.’

Tante draaide zich om en keek me woedend aan. Uit haar broekzak haalde ze een bundeltje peuken.

‘Vies kind. Als ik je nog één keer aarde zie eten, verbrand ik je tong met mijn aansteker.’

Ik schrok zo dat ik er een tijdlang zelfs niet op durfde te lopen, dus probeerde ik nooit op blote voeten naar buiten te gaan. Als ik zin had in aarde, dwong ik mezelf om iets heel warms te eten, rechtstreeks van tantes fornuis. Ik wachtte niet. Ik propte mijn mond vol en voelde de blaren opkomen op mijn gehemelte. Doordat mijn tong in de fik stond moest ik het ene glas water na het andere drinken. Dan raakte mijn buik vol en ging de trek in aarde weg. De volgende dag at ik haast niks, kon ik haast niet praten.

Op school hielden ze na een tijdje op met pesten. Er zat geen aarde meer in mijn rugzak, die vlekken maakte op mijn schriften en stiekem gelach opleverde. Er lagen ook geen met aarde gevulde papiertjes van snoep – dat ik wou maar niet kon kopen – meer op mijn tafel. Er waren alleen soms wat blikken, en veel stilte.

En zonder de aarde ging alles perfect.

Tot juf Ana niet meer kwam.

2

Ze hadden naar haar gezocht, zeiden ze, achter het rietveld.

Ik niet.

Ik keek naar de hoek van het schoolplein waar ze altijd een oogje hield op Walter en de andere jongens die aan het voetballen waren. Ze wou niet dat iemand het in zijn hoofd zou halen om in de boom daarachter te klimmen want ze konden vallen.

Ik wachtte.

En toen de politie ophield met zoeken in het struikgewas en tussen de huisjes naast de rivier zocht ik naar haar aan de rand van het plein, in de aarde waar ze haar mooie schoenen in plantte om ons te zien spelen.

Ik had geen trek meer en wist niet of ik nog steeds kon zien, maar ik liet mijn handen over de aarde glijden en dacht eraan dat ze maar niet terugkwam. Ik wou haar niet kwijtraken. Ik dacht aan de levende juf Ana. Aan een lachende juf Ana. Toen kneep ik mijn vuist dicht, probeerde iets van haar in mijn hand te sluiten, in mijn mond.

Ze konden wel zeggen dat die witte stofjas mooi was, ik vond het een onding. Hij werd vies. Bij mijn polsen zat hij nu onder de aarde. De kraag en de voorkant waren groezelig geworden.

Op weg terug naar huis dacht ik aan mijn rokende tante en haar aanstekers. Toen ik aankwam trok ik mijn jas uit, rolde hem op en verstopte hem tussen de planten. Tegen tante zei ik dat ik hem op school was kwijtgeraakt, dat ik hem bij gym uit moest trekken.

‘Hoor eens kind, ik ben het een beetje zat,’ zei ze. ‘Ik ben voor jullie komen zorgen omdat je moeder overleed, omdat mijn broer er niet is, maar jullie luisteren voor geen meter.’

Ze ging verder met koken in de keuken en ik wist niet of ze het nog tegen mij had of dat ze tegen zichzelf praatte: ‘Ik hou helemaal niet van kinderen, ik héb er ook geen.’

Ik liep naar de tafel om te wachten tot het over was en hoorde haar niet meer. Na een tijdje kwam Walter thuis en hij kwam bij me zitten. Als Walter moe was, zakte hij onderuit met zijn benen wijd.

Tante kwam met een pan uit de keuken.

‘Ga de borden eens halen,’ zei ze tegen Walter. ‘En jij drie glazen en drie vorken.’

Toen we wilden opstaan legde tante haar hand op mijn pols en zei: ‘Nog één keer niet luisteren en het is einde verhaal, begrepen?’

‘Meisje dat bij het raam zit te tekenen, sta eens op!’ zei de conciërge de volgende dag op school. Ze hadden hem gestuurd om mij te halen. Ik zei niks tegen hem. Ik wist dat ik in de nesten zat. Ik pakte de tekening met beide handen vast en liep achter hem aan naar de directiekamer. Iedereen keek naar mij.

Daar zat mijn tante. Ze wist van niks. Ze was komen klagen vanwege de verloren jas.

‘Wat is er?’ vroeg ik. ‘Waarom kijk je zo?’

Dat was de laatste keer dat ik me herinner dat ze me aankeek, want toen ze de tekening zagen, vergaten zij en de directrice mij.

Het was juf Ana, haar gezicht, zoals ik me haar herinnerde, maar niet zoals ze er op school uitzag. Ik had haar getekend zoals de aarde haar had laten zien: naakt, met haar benen wijd en een beetje opzijgebogen, waardoor haar lichaam kleiner leek, net een kikker. En haar handen naar achteren, vastgebonden aan een van de pilaren in de loods waar letters op waren geschilderd: ‘PANDA FABRIEKSTERREIN’.

‘Hoe haal je het in je hoofd om aarde te eten waar de hele school je kon zien?’ zei mijn tante later toen we thuis waren, voor ze me een pets gaf.

Toen de volgende dag juf Ana’s lichaam werd gevonden bij het Panda-terrein ging onze tante weg. Walter en ik hebben allebei nooit meer iets van haar gehoord.

3

Ik ging niet meer naar school.

Nu waren Walter en ik met z’n tweeën, en zijn vrienden die kwamen en gingen.

Ik lag de hele dag in bed en op de bank die dicht bij de deur stond. Mijn broer had een baantje gevonden bij een garage. Soms hing ik al op de bank wanneer hij naar zijn werk ging. Wanneer hij terugkwam lag ik er nog steeds, starend naar mijn tenen.

Ik dacht: waarom ik, aarde?

Walter zei er nooit iets van. In zijn pauze nam hij iets mee voor onze lunch en dan ging hij weer naar de garage. Hij maakte zich zorgen omdat ik van school was gegaan, maar veel meer dan zich zorgen maken kon hij niet doen. De helft van de kinderen uit de buurt was gestopt. Maar ik werkte niet en was ook niet zwanger. Ik lag maar te lummelen en haalde af en toe de bezem door het huis, alsof ik wou zorgen dat iets, ik weet niet wat, niet kon binnendringen.

De enigen die weleens langskwamen waren Walters vrienden.

Na vijf maanden werken had mijn broer de PlayStation gekocht en elk weekend was het feest: vrienden, de PlayStation en pizza. Een tv hadden we al, maar de kabel was afgesloten. We hadden het maar zo gelaten, dus konden we er alleen mee gamen.

Zij dachten maar aan één ding: voetbal. Wanneer er een wedstrijd was gingen die gasten naar Hernán en bleef ik alleen achter. Hernán was de enige van mijn broers vrienden die mij zag staan. Hij begon muziek voor me mee te nemen, gekopieerde cd’s die hij in de PlayStation stopte. Ik zei ‘hoi’ en ‘dank je wel’ en verder haast niks, en hij zei een paar keer tegen me: ‘Met muziek ben je nooit alleen.’

Ik sliep niet goed. Omdat ik geen bal uitvoerde, viel ik overdag vaak in slaap en later, ’s nachts, lag ik met wijdopen ogen te woelen, te piekeren.

Ik begon biertjes uit de koelkast te pikken, wipte de doppen open en dronk ze leeg. De flesopener van m’n vader – het enige wat ik nog van hem had – had ik voor mezelf gehouden, die zat altijd ergens in een zak. Het bier was als een deken die ik helemaal om me heen kon slaan, vooral om mijn hoofd.

Pa zag ik alleen soms in dromen. Ik werd wakker en kon niet meer slapen, dus dan draaide ik de muziek die ik had gekregen tot die afgelopen was. Ik had een stapel van twaalf cd’s. Op de helft stond ‘verzamelalbum’, met op de voorkant een meisje in een tanga. Ik keek ernaar, maar stopte een andere in de PlayStation. Die vond ik leuker. Als het bier op was, ging de muziek door en viel ik in slaap.

Walter had niks door want ik dronk nooit als zij er waren. Maar op een ochtend trof hij me slapend aan met twee omgevallen lege flessen bij een van poten van de bank. Mijn broer werd niet boos.

‘Je bent te veel alleen,’ zei hij, en hij kwam naast me zitten.

Mijn hoofd knalde zowat uit elkaar van de pijn.

Toen hij me wakker maakte was ik nog steeds duizelig, dus op weg naar de wc moest ik mijn stappen afmeten, en ik was zo misselijk dat het voelde alsof mijn maag werd uitgewrongen.

We bleven even zitten praten. Hij vertelde wat hij die nacht had gedaan en ik had het idee dat ik haast niks te melden had, maar ik vond het fijn dat Walter bij me was.

Ik had geen familie, ik had Walter.

We zaten een paar uur op de bank tot we opeens geklap hoorden. Iemand probeerde onze aandacht te trekken vanachter het hek van onze tuin. We konden niet goed zien wie het was, dus we liepen allebei naar buiten. Het was lang geleden dat ik op blote voeten buiten had gelopen. Van het gevoel van de koude aarde en het vocht onder mijn voeten friste ik meer op dan van honderd keer mijn gezicht wassen.

Toen we dichterbij kwamen, zei de vrouw die in haar handen had geklapt: ‘Ik heb een verzoek.’

Mijn broer en ik keken elkaar aan, en alsof die stem nog een slok was barstte mijn hoofd weer uit elkaar. Geen van tweeën kwamen we in beweging en zij leek niet van plan weg te gaan. Het was een sjiek geklede vrouw.

‘Doe maar open,’ zei ik tegen Walter, en mijn broer liep voor me uit om het slot open te maken.

‘Wat voor verzoek?’ vroeg ik aan de vrouw toen ze de tuin in kwam.

‘Om hulp. Ik wil je om hulp vragen.’

We gingen naar binnen. Het huis was een enorme zooi. Zo donker dat het een hol van een dier leek, maar die vrouw had alleen oog voor mij. Ze ging zitten zonder iets te zeggen. Ze wachtte, alsof daar zijn, daar dicht bij ons zitten, een belangrijk onderdeel was van waar ze voor was gekomen.

Toen mijn broer naar de keuken liep om de ketel op te zetten voor de maté vroeg ze: ‘Ben je helderziend?’

Ze zei het zachtjes, alsof het een geheim was.

‘Nee.’

‘Niet liegen. Ben je helderziend?!’

Wat een irritant wijf, dacht ik. Ik vond het niet leuk, maar door haar vraag moest ik wel over mezelf nadenken. Ik had nooit gedacht dat wat ik deed iets met helderziendheid te maken had. Helderziendheid was iets vreemds, zoals geloven dat je het winnende nummer van de loterij kon voorspellen. Dat had niks te maken met je ogen dichtdoen en ineens een naakt lichaam op de aarde zien liggen.

‘Nee. Vroeger zag ik dingen, nou niet meer.’

‘Heb je het de laatste tijd nog geprobeerd?’

Omdat Walter net terugkwam, gaf ik geen antwoord. Hoe wist ze van ons? Maar die vrouw wist van geen ophouden. Ze zei dat ze onze hulp nodig had, dat ze had gehoord dat hier, in dit huis, iemand woonde die kon zien, dat ze geld had en bereid was goed te betalen.

‘We hebben geen geld nodig,’ antwoordde ik.

‘Maar ik heb jou nodig.’

Hernán deed de deur open en kwam binnen. We hadden het slot niet meer aan het hek gedaan dus hij was gewoon doorgelopen. Hij had een nieuwe cd bij zich. Ik was als de dood dat hij die vrouw iets over helderziendheid zou horen zeggen.

Ik stond daar als verlamd en Walter stuurde haar weg, alsof hij hetzelfde had.

Voor ze vertrok, bukte de vrouw, zette de twee lege flesjes rechtop die naast de bank lagen, en zei: ‘Meisje toch, als je al die troep klakkeloos naar binnen giet, waarom dan geen aarde eten omdat iemand je nodig heeft?’

Ik had zin om haar verrot te schoppen, maar verroerde me niet. Hernán wou ik niet eens aankijken. Toen ik de vrouw door de tuin naar de uitgang zag lopen, ademde ik diep in, liet de lucht langzaam ontsnappen tot ik helemaal leeg was. Pas toen Walter het slot om het hek deed, haalde ik weer adem.

Hernán had de cd in de PlayStation gestopt. De muziek begon te spelen.

4

Volgens mij had ze gewacht tot Walter wegging, alleen, stilletjes. Nog niet de kleinste beweging. Een vrouw die haar zoon zocht, onzichtbaar werd als een kat die een vogel achternazit.

Ik begreep haar, ze zocht iemand.

Nu zag ik dat mensen die iemand zoeken iets hebben, een soort teken bij hun ogen, hun mond, een mengeling van pijn, woede, kracht, hoop, die een fysieke vorm heeft aangenomen. Iets kapots, waarin degene die niet meer terugkomt voortleeft.

Ik deed open voor de vrouw, liet haar binnen. Ze kwam tegenover me zitten. Zette een rond blikje voor me en staarde me aan. Ze knipperde niet eens met haar ogen. Wat zou het zijn? Geld? Chocola? Zo doen die rijke stinkers dat soms, dacht ik, een blik volstouwen met geld en chocola en het voor je neus zetten zodat je ja zegt, ook al wil je niet.

Ik mocht die vrouw niet.

Ze begon te praten. Ze zei dat er volgens haar man nooit iets aan de hand was; dat een jongen een beetje achter kon raken, kon verdwijnen. Zo ging het vroeger, toen Ian twee was en nog niet kon lopen, en ook nu, nu hij zestien was en niet thuis was gekomen.

Ik wou niet naar haar luisteren, niet voor alle chocola ter wereld. Maar ze ging maar door: dat ze hem zo verschrikkelijk miste, dat haar lijf nog meer pijn deed dan toen hij geboren werd.

‘Ian,’ zei ze, ‘mijn zoon. Snap je? Hij deed geen vlieg kwaad. Dat kon hij niet.’

Ik was bang dat ze nooit zou ophouden en viel haar in de rede.

‘Wat zit er in dat blikje?’

‘Aarde.’

Ik wou het niet, maar die vrouw deed het blikje open en liet het open, zodat het water me in de mond liep bij de herinnering aan de aarde. Daarbinnen glinsterde donkere aarde me tegemoet en iets in mij reageerde zonder woorden.

Ik wou het niet, maar mijn lijf wel. Ik raakte de aarde aan alsof dat alles was. Ik schoof het blikje naar me toe zonder het van de tafel te tillen.

‘Draai je om,’ zei ik. ‘Je mag niet kijken.’

Prettig vond ze het niet. Ze treuzelde, dacht na, maar stond op en draaide haar stoel om. Ze probeerde niet eens te gluren.

Ik haalde wat aarde uit het blik en stopte die in mijn mond.

Het huis werd donker alsof er een zwarte doek overheen werd getrokken. Ik wou het licht aandoen zodat we niet zouden worden opgeslokt door de nacht die de aarde rondom ons had uitgevouwen. Alles was zo donker, een poel zo diep dat het zonlicht er nooit kwam, goed kon het niet zijn. Toen ik wou stoppen, zo bang werd dat ik wou ophouden en mijn ogen open wou doen, trok het donker op, alsof iemand kaarsen aanstak, een voor een, en mijn ogen wenden aan het licht.

Ik zag weinig maar kon alles duidelijk horen en het was haar stem. Van die vrouw. Ze zei, ze schreeuwde: ‘Ian.’ En nadat ze die naam meerdere keren had geschreeuwd verscheen er in het helderste deel, in het midden van het licht, een klein jochie van een jaar of acht.

Hij was geen sluw vosje. Het was een vreemde jongen, hij leek verdwaald, en het licht dat uit zijn lichaam straalde was pover, droef, ziekelijk. Die vrouw bleef maar roepen, ‘Ian’, maar ze wachtte niet op antwoord. Ze pakte zijn hand stevig vast en begon aan hem te sjorren. Ik probeerde naar de jongen te kijken maar het lukte niet. Naast de vrouw verscheen een man die tegen haar praatte: ‘Heb je hem gevonden?’

‘Ja. Ik kan hem zelfs niet alleen laten om te plassen.’

‘Waar was hij?’

‘Ergens achterin bij die verjaardag. Alleen.’

‘Wie had hem meegenomen?’

‘Ik had hem meegenomen, ik dacht dat hij wel vijf minuten kon wachten.’

Alsof er een geheim was, een geheim dat die man niet wou hebben, zwegen ze. Ze keken naar hem. Tot de man vroeg: ‘Waarom heb je hem alleen gelaten?’

‘Hij kan toch niet meer met mij mee naar de wc! Hij is elf.’

‘Maar dat zegt niks. Die leeftijd zegt niks,’ zei de man en weer zwegen ze allebei, alsof het droevige licht dat Ian uitstraalde hun lijf ook had verzwakt.

Toen werd de man boos, herwon hij iets van zijn kracht: ‘Hou toch op met die smoesjes. Zit jij er dan niet mee?’

De jongen stond tussen de twee in. Hij schuifelde naar de zijkant. Hij leek niet eens naar ze te luisteren, hij keek omhoog, naar voren. Ik probeerde te zien waar hij naar keek maar vond het niet.

Ze praatten met elkaar alsof het jongetje er niet bij was. Ik probeerde hem beter te zien maar hij raakte uit zicht. En de stemmen werden steeds zachter. Ik werd moe van het proberen te luisteren, te zien wat de aarde me niet wou tonen.

Ik deed mijn ogen open.

Mijn huis was nog donkerder dan de nacht waarin de verdwaalde jongen gehuld was.

‘Het werkt niet,’ zei ik tegen die vrouw. ‘Uw zoontje zie ik haast niet. Ik zie u, mevrouw. U maakt ruzie met een man die de hele tijd vraagt waarom u Ian alleen laat.’

De vrouw leek nog verdrietiger te worden. Ze zei, alsof ze bijkwam na een klap: ‘Dat is zijn vader.’

‘Oké, ik zie u tweeën, mevrouw. En die jongen glipt weg.’

De vrouw boog haar hoofd en huilde stilletjes. Daarna deed ze haar tasje open en ik dacht dat ze iets zocht om haar tranen te drogen, maar ze pakte een bundel bankbiljetten en een stapeltje foto’s. Ze legde de foto’s op de bankbiljetten, een behoorlijke berg trouwens, en schoof ze naar mij. Het was dat joch. Ik bekeek de eerste foto’s, waar hij groter was, en net zo’n verloren uitdrukking op zijn gezicht had.

‘Zo werkt het niet, mevrouw.’

‘Oké,’ zei ze, terwijl ze opkeek. ‘Hoe kunnen we het dan laten werken?’

5

Hernán zat te lachen op zijn scooter.

‘Zo ver is het niet,’ zei hij. ‘Waarom ga je nooit?’

Ik gaf geen antwoord. Ik ging niet eens meer naar de winkel.

‘We zijn er bijna, we zijn al op de snelweg.’

Dat wist ik. Ruta 8. Ik kende die markthallen ook wel die een paar jaar geleden waren geopend, maar geweest was ik er niet.

‘De Mega of de Fericrazy?’

Ik lachte.

‘Weet ik veel. Kies jij maar.’

MEGA, stond er op een enorm bord aan de kant van de weg, en daarachter zag ik een parkeerplaats tjokvol scooters, auto’s, mensen. De weg was naar de kloten. Al rijdend ontweken we water, modder, afval.

‘Laten we daarheen gaan,’ zei ik, en ik wees naar de plek waar de bussen stopten en lachende gezinnen uitstapten.

Hij parkeerde de motor zo dicht mogelijk bij de ingang en we stapten af. Hernán wou iets zeggen maar er was zo veel kabaal dat ik het niet hoorde.

‘Binnen,’ zei ik, en we liepen erheen.

Een enorme loods. De vloer was van cement. Er stonden geen echte planten, alleen een paar afgrijselijke plastic gevallen. Ik had het gevoel dat ik nooit zo ver van de aarde was geweest. Ik vond er niks aan.

Ik deed mijn rugzak open en liet hem heel even aan Hernán zien, één seconde maar, alsof het een spelletje was. Hij sperde zijn ogen wijdopen: ‘Hoe kom jij aan al dat geld?’

‘Gewoon. Wat gaat dat jou aan?’ zei ik glimlachend.

‘Je hebt toch geen bank overvallen, meisje?’

We lagen allebei in een deuk.

‘We gaan het laten rollen,’ zei ik tegen hem, terwijl ik wat briefjes van vijfhonderd omhooghield en ermee in de lucht wapperde. Hernán moest lachen.