HET RESTAURANT VAN DE HERINNERINGEN

YUTA TAKAHASHI

Het RESTAURANT van de HERINNERINGEN

WERELDBIBLIOTHEEK

Oorspronkelijke titel Chibinekotei no Omoidegohan: Kuroneko to Hatsukoi Sandwich. Oorspronkelijke Japanse editie uitgegeven door Kobunsha Co., Ltd., Tokyo. Nederlandse vertaalrechten verleend door Kobunsha Co., Ltd. via The English Agency (Japan) Ltd. en New River Literary Ltd.

© 2020 Yuta Takahashi

© 2024 Nederlandse vertaling Nuanxed / Wereldbibliotheek

Alle rechten voorbehouden

Omslagontwerp Villa Grafica

NUR 302

ISBN 9789028453562

www.wereldbibliotheek.nl

Wereldbibliotheek maakt deel uit van Park Uitgevers

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2024, met ISBN 9789028453555

1

DE RODE KATER EN
GESTOOFDE GROENLING

Groenling

Het is een smakelijke, lichte vis van hoge kwaliteit die rondom het hele land kan worden gevangen bij rotskusten en riffen die rijk zijn aan voedsel. Men vindt de vis in zowel zomer als winter langs de kust van de prefectuur Chiba op het schiereiland Boso. De vis kan op de huid worden gebakken of licht gegrild, en kan eventueel worden gekookt in bouillon.

Zeemeeuwen met zwarte staarten vlogen door de lucht. Ze had ze eens gezien in boeken en op televisie, maar dit was de eerste keer dat Kotoko ze in levende lijve zag. Ze werden hier ‘zeekatten’ genoemd en hun roep leek inderdaad op gemiauw. De trieste toon deed haar denken aan zwerfkatten.

Kotoko Niki, die dit jaar twintig werd, was in een kustplaatsje in de regio Uchibo in de prefectuur Chiba. De blauwe lucht en de zee ontmoetten elkaar bij het zandstrand, dat werd geflankeerd door een onverharde weg. Eigenlijk was het meer een smal paadje, bedekt met witte schelpen. Volgens de aanwijzingen die ze telefonisch had gekregen, zou aan het einde van dit pad Chibi Neko te vinden zijn. Dat was de naam van het restaurant waarvoor ze gekomen was. Het lag pal aan zee.

Het was nog geen negen uur in de ochtend en het strand lag er verlaten bij. Op weg hiernaartoe was het haar al opgevallen dat ze nauwelijks mensen zag. In tegenstelling tot haar woonplaats Tokio leek dit een rustig stadje.

‘Een kustplaatsje…’ mompelde Kotoko in zichzelf.

Ze staarde even naar de meeuwen en begon toen aan de wandeling over het witte pad. Het geluid van de schelpen onder haar voeten klonk vreselijk luid. Kotoko voelde zich bijna een rustverstoorder.

Het was half oktober, maar de herfst liet op zich wachten. Het weer was nog steeds zomers en de zon scheen fel vanuit een wolkeloze blauwe hemel. Ze was blij dat ze de moeite had genomen een hoed op te zetten. De brede rand bood wat bescherming tegen de zon. De hoed was wit, evenals de jurk die ze droeg. De nette, ietwat ouderwets aandoende kleren stonden goed bij Kotoko’s bleke huid en haar lange zwarte haar.

Net een jongedame uit het Showa-tijdperk.

Zo was ze weleens plagerig genoemd door haar twee jaar oudere broer Yuito. Die herinnering deed haar bijna weer in tranen uitbarsten. Ze was niet verdrietig om die plagerij, maar omdat hij er niet meer was. Drie maanden geleden was hij gestorven. En dat was Kotoko’s schuld.

Op een avond tijdens de zomervakantie van de universiteit was Kotoko eropuit gegaan. Er was een nieuw boek verschenen van een auteur die ze goed vond, dus besloot ze het te gaan kopen bij de grote boekwinkel voor het station. Online boekwinkels waren wel handig, maar als alle echte boekwinkels failliet gingen, zou ze die toch missen. Daarom nam ze de moeite om zo veel mogelijk in echte winkels te kopen.

Ze riep naar haar ouders wat ze ging doen en ging naar buiten. Het boek waarnaar ze op zoek was, lag in grote stapels voorin in de winkel. Het liep vast goed. Kotoko kocht een exemplaar en liep de winkel uit.

Het was al na zessen, en toen Kotoko in de richting van het station keek, kneep ze vanwege de laagstaande zon haar ogen een beetje dicht. Opeens zag ze haar broer lopen.

‘Hé, Yuito,’ riep ze.

Hij reageerde lauwtjes.

‘Hé, Kotoko.’

Het was weliswaar toeval dat ze elkaar ontmoetten, maar het station en de boekwinkel lagen vlak bij elkaar en bovendien niet ver van hun huis. Als je op tijd thuis wilde zijn voor het avondeten, was dit het moment bij uitstek om die kant op te gaan. Zo bijzonder was hun ontmoeting dus ook weer niet.

‘Ga je naar huis?’

‘Yep.’

Dat was het hele gesprek terwijl ze samen opliepen. Ze wandelden in stilte. Hoewel broer en zus het goed met elkaar konden vinden, praatten ze nooit veel. Ze voelden niet de behoefte stiltes op te vullen met geneuzel over koetjes en kalfjes. Kotoko dacht aan het boek dat ze net had gekocht. Ze popelde om het te gaan lezen en twijfelde er niet aan dat ze daarvoor straks alle tijd zou hebben. Ze dacht geen seconde aan Yuito.

Na een minuut of vijf kwamen ze bij de stoplichten van een kruispunt. Het was er altijd stervensdruk, omdat de weg die naar het station leidde aan de smalle kant was. Ze stonden in stilte naast elkaar te wachten. Kotoko besteedde geen aandacht aan haar broer.

Het licht sprong op groen en Kotoko begon automatisch te lopen. Halverwege het zebrapad klonk plotseling akelig dichtbij het brullen van een motor. Kotoko draaide haar hoofd met een ruk opzij. Met volle vaart kwam er een auto op haar af.

Hij gaat me aanrijden!

Ze besefte het gevaar, maar bleef als aan de grond genageld staan. Door de schrik kon ze haar benen niet meer bewegen. Ze sloot haar ogen voor wat zou komen. Maar net dan kreeg ze een enorme duw in haar rug. Als ze was blijven staan, zou ze zeker door de auto zijn geraakt. Maar nu was ze buiten gevaar. Ze besefte dat iemand haar had weggeduwd.

Ze bevond zich niet meer op de rijbaan, rolde over het trottoir en bezeerde lelijk haar knie en haar elleboog. Maar de auto had haar niet geraakt.

Wat is er gebeurd?

Had ze het maar nooit gezien. Maar nadat ze overeind was gekrabbeld, draaide Kotoko zich om. Achteraf had ze liever haar ogen dichtgehouden dan dit beeld te moeten zien.

Het was Yuito die haar een zet had gegeven en zo Kotoko’s leven redde. Yuito had net als zij op het punt gestaan overreden te worden en had Kotoko met al zijn kracht vooruitgeduwd.

‘Waarom…?’ vroeg ze zachtjes, met een stem die niemand hoorde.

Kotoko overleefde het, maar Yuito niet. In het spoor van de auto lagen overal mensen verspreid, als marionetten waarvan de touwtjes waren doorgeknipt. Ze lagen soms in een onnatuurlijk gedraaide houding en bewogen niet meer.

Er klonk een claxon en iemand krijste. Verschillende mensen begonnen te roepen.

‘Bel een ambulance!’

‘Bel de politie!’

‘Hé, ben je in orde?’

Die laatste vraag was aan Kotoko gericht, maar ze gaf geen antwoord. Ze kon niet helder nadenken, laat staan praten. Met stomheid geslagen keek ze naar het bewegingloze lichaam van haar broer. Uiteindelijk mompelde ze ‘Yuito’.

Ambulance en politiesirenes loeiden. Tegen de tijd dat de ambulance arriveerde, was haar broer dood.

Kotoko liep over het schelpenpad. De tranen bleven maar over haar wangen stromen en vertroebelden haar blik.

Sinds haar broer was gestorven moest ze elke dag huilen, maar nu wilde ze dat niet. Ze was bijna bij het restaurant en het zou gênant zijn als ze daar binnenkwam met een opgezwollen rood gezicht van het huilen.

Ze bleef staan en sloeg haar ogen op naar de hemel, in een poging haar tranen te bedwingen. De lucht was eindeloos blauw en ze had het gevoel dat ze ernaartoe werd gezogen door er alleen maar naar te kijken.

Ze bedaarde een beetje en keek op haar horloge. Het was al bijna de tijd van haar reservering. Ze moest zich haasten. Ze vond haar zelfbeheersing terug en zette de pas erin. Plotseling stak er een zeebries op. Vanwege het zachte weer werd ze er een beetje door overrompeld. Een windvlaag wervelde over het strand en blies haar hoed af.

‘Wat nu weer…’ zei ze hardop.

De witte hoed vloog hoog door de lucht. Ze moest erachteraan of hem laten gaan, een andere keuze was er niet. Maar ze was dol op die hoed. Opgeven was dus geen optie.

Kotoko was niet bepaald een hardloper, maar ze deed haar uiterste best om het hoofddeksel in te halen. Opeens schoot de schaduw van een man langs haar heen.

Hij probeert mijn hoed te pakken, dacht ze.

Ze wist geen woord uit te brengen. De gedaante leek van achteren namelijk sprekend op haar overleden broer. De man was lang, slank en gespierd. Zijn lange haar oogde ook vertrouwd.

‘Yuito,’ fluisterde ze, maar hij hoorde haar niet.

Hij keek althans niet om, terwijl hij hoog in de lucht sprong en naar de hoed graaide. Zijn silhouet tekende zich schitterend af tegen de felle zon. Hij leek wel wat op een engel. Heel even dacht ze dat haar broer was teruggekeerd uit de dood.

Een wonder!

Ze wilde haar broer graag nog eens zien en had de hele dag aan hem gedacht. Dat had haar ook hierheen gebracht. Kotoko was hier juist naartoe gekomen op zoek naar een wonder. Als dat nu echt plaatsvond, had ze niet gelukkiger kunnen zijn.

Maar wonderen bestaan niet. De man kreeg haar hoed te pakken net voordat die de zee in vloog, en landde veilig met beide benen op het strand. Eindelijk draaide hij zich om. Zijn gezicht was nu duidelijk te zien.

Hij leek, net als haar broer, begin twintig. Hij maakte een indruk die het best viel te omschrijven als die van een jongen, niet van een man. Haar broer had een mannelijker uiterlijk gehad en was altijd zongebruind geweest. Maar deze jongeman had een zachtaardiger gezicht. Hij had een bleke huid en droeg een bril met een dun montuur.

Is dat niet een montuur voor vrouwen? dacht ze.

Maar het paste goed bij zijn neutrale gezicht. Hij zag eruit als de hoofdpersoon in een stripverhaal voor jonge meiden. Het gezicht van de vriendelijke held die het hart van de heldin steelt.

De vriendelijke held kwam naar Kotoko toe en reikte haar de hoed aan.

‘Alstublieft.’

Hij zag er niet alleen goed uit, maar had ook een vriendelijke stem. Die klonk haar trouwens bekend in de oren, maar ze nam niet de tijd om de stem thuis te brengen. Ze zou de eigenaar ervan eerst moeten bedanken. Hij had immers de hoed, die Kotoko zo dierbaar was, aan de gretige golven ontrukt.

‘Dank u wel.’

Kotoko nam de hoed aan en boog haastig haar hoofd. Hij had zoveel moeite voor haar gedaan, maar ze kon alleen maar aan haar broer denken.

Waar is die jongen zo plotseling vandaan gekomen?

Ze had toch zeker gezien dat er niemand op het strand was. Terwijl ze zich dat stond af te vragen, zei de jongeman iets wat haar nog meer verbaasde.

‘U bent Kotoko Niki, nietwaar?’

Hij kent mijn naam! En we hebben elkaar nog nooit ontmoet!

‘Ja,’ stamelde ze en ze knikte. ‘Ja, dat ben ik. En wie bent u?’

Kotoko was altijd zeer beleefd, maar de jongeman was nog beleefder. Hij maakte een diepe buiging vanuit zijn middel en stelde zich voor.

‘Ik ben Kai Fukuchi. Dank u voor uw reservering vandaag bij restaurant Chibi Neko.’

De jongeman met het vrouwelijke brilmontuur werkte dus bij het restaurant waar ze naar op weg was. Nu begreep ze waarom zijn stem zo bekend klonk. Hij had de telefoon opgenomen toen ze reserveerde.

Na de begrafenis van haar broer leek het alsof het licht uit Kotoko’s huis was verdwenen. Niemand sprak nog een woord.

Haar vader werkte bij een kleine lokale bank en haar moeder werkte parttime in een supermarkt. Het waren allebei rustige, zachtaardige mensen. Als er vriendinnetjes langskwamen, zeiden ze altijd dat haar ouders zo kalm en aardig waren. Dat klopte ook. Ze verhieven nooit hun stem.

Haar vader was erg trots op zijn zoon. Yuito haalde hoge cijfers op school en was ook goed in sport. In zijn brugklasjaar werd hij verkozen tot voorzitter van de scholierenraad. Als vanzelfsprekend stroomde hij door naar de beste middelbare school in de regio en werd hij toegelaten tot de rechtenfaculteit van een prestigieuze universiteit, die bekend stond om zijn strenge toelatingseisen. Hij leek zijn leven perfect op orde te hebben.

Kotoko dacht dat hij na de universiteit wel officier van justitie of advocaat zou worden, maar die voorspelling kwam niet uit. Hij studeerde nog geen jaar toen hij te kennen gaf dat hij wilde stoppen met zijn studie.

Kotoko was verrast geweest, maar haar ouders nog meer.

‘Wat, stoppen met studeren? Hoe bedoel je? Wat ga je dan doen?’

Hij kreeg een spervuur aan vragen over zich heen. Hun gezichten liepen rood aan en hun afkeurende toon sprak boekdelen. Yuito keek zijn ouders recht in de ogen.

‘Ik wil het theater in.’

Toen hij werd toegelaten tot de universiteit, was hij ook bij een klein toneelgezelschap gegaan. Kotoko wist dat hij dat serieus nam, maar het was nooit bij haar opgekomen dat hij daarvoor de universiteit zou opgeven.

‘Kun je dat niet gewoon blijven doen náást je studie?’

Dat was geen onredelijke vraag. Er bestonden geen ouders die zonder slag of stoot zouden toestaan dat hun kind een prestigieuze universiteit verliet waarvoor ze zo hard gewerkt hadden.

‘Ik wil het er niet bíj doen, ik wil er vol voor gáán,’ had Yuito geantwoord.

Maar natuurlijk waren zijn ouders niet te overtuigen geweest.

‘Er vol voor gaan? Wil je acteur worden of zo?’

Ook dat was geen onredelijke vraag.

‘Ik wórd acteur,’ antwoordde Yuito vastberaden met een onwrikbaar zelfvertrouwen. Je kon aan zijn gezicht zien dat zijn besluit vaststond. Kotoko had geen statistieken paraat, maar het was algemeen bekend dat slechts een handjevol acteurs echt doorbrak. Het was verstandiger om door te gaan met zijn studie, een baan in de rechten te vinden en een stabiel bestaan op te bouwen. Maar haar broer gaf niet op.

‘Ik weet dat het een harde wereld is. Maar ik moet het proberen,’ had hij met grote stelligheid gezegd.

Hij zag waarschijnlijk een duidelijk pad voor zich liggen.

‘Je leeft maar één keer en ik wil nergens spijt van hebben,’ zei hij vastberaden. ‘Ik zal jullie binnen drie jaar laten zien dat ik het kan. Ik zal in een televisiedrama spelen. En als het me niet lukt als acteur, dan schrijf ik me in bij een staatsuniversiteit en word ik ambtenaar of zo.’

Na die argumenten gaven hun ouders zich gewonnen. Ze begrepen dat het zinloos was om Yuito iets te verbieden, en legden zich er bij voorbaat al half bij neer dat hij ambtenaar zou worden. En als ze heel eerlijk was, moest Kotoko toegeven dat ze hetzelfde dacht. Het had een onmogelijke droom geleken om succes te boeken in het theater en dan tv-acteur te worden. Maar in minder dan drie jaar slaagde Yuito daarin.

Het jaar waarin Kotoko zelf werd toegelaten tot de universiteit werd haar broer gekozen om de hoofdrol te spelen in een toneelstuk. En het jaar daarop wist hij door de auditie voor een tv-drama te komen en kreeg hij de rol van beste vriend van de hoofdpersoon. Hij verscheen in weekbladen als ‘veelbelovende acteur om in de gaten te houden’ en hoewel de opnamen voor de dramaserie nog niet eens waren begonnen, was hij soms al op tv te zien.

‘Dat is een hele prestatie, jongen!’

Met die woorden keurde hun vader Yuito’s keuze alsnog goed. Hun moeder knipte elk artikel uit waarin Yuito werd genoemd. Ze keken allebei uit naar de eerste aflevering. Kotoko maakte haar broer eveneens duidelijk hoe trots ze was.

‘Grote broer, je bent geweldig.’

Kotoko wist hoeveel moeite Yuito er voor had gedaan. Hij was met zijn studie gestopt en werkte keihard om zijn droom te verwezenlijken. Hij had misschien talent, maar hij werkte bovendien harder dan wie ook. Ze had hem vaak bezig gezien als hij in een park in de buurt stemoefeningen deed.

‘Je leeft maar één keer en ik wil nergens spijt van hebben,’ was zijn lijfspreuk, maar toch kon Kotoko wel iets bedenken waar hij spijt van moest hebben gehad: hij stierf voordat hij zijn dromen kon waarmaken.

Het leven ging door, ook toen haar broer er niet meer was. Het gezin van vier werd een gezin van drie. Een leven was verloren gegaan om Kotoko te beschermen. Als haar broer haar toen niet gered had, zou Kotoko zeker de dood hebben gevonden bij het ongeluk.

Maar dan had Yuito tenminste nog geleefd!

Ze wenste dat hij niet zijn leven had gegeven om haar te redden. Zo voelde ze dat echt. Niet dat Kotoko per se dood wilde, maar ze zat niet te wachten op een leven in plááts van dat van haar broer.

Yuito had talent. Nadat ze was gaan kijken bij zijn toneelgroep wist ze maar al te goed dat hij veel fans had. Kotoko was ook geïnteresseerd in theater en had een paar repetities bezocht. Meneer Kumagai, de leider van het ensemble, had haar zelfs gevraagd om er ook bij te komen. Het kleine gezelschap had altijd een tekort aan acteurs en op dat moment was er niemand om de rol van voorbijganger te spelen.

Na haar tweede optreden zei Kumagai tegen haar: ‘Kotoko, jij hebt de juiste kwaliteiten.’

Kumagai betekent Berenvallei en hij was inderdaad een grote kerel die veel weg had van een beer. Hij had een baard en zag eruit alsof hij in de veertig of vijftig was, terwijl hij in werkelijkheid nog geen tien jaar scheelde met haar broer. Hij was ook de man die het toneelgezelschap opgericht had en het acteertalent van haar broer had onderkend.

Hij had een stoere kop, waarvoor kwajongens op straat zeker opzij zouden gaan, maar zijn ogen waren vriendelijk en zijn glimlach was allercharmantst. Dat de verlegen Kotoko op het podium terechtkwam, was te danken aan Kumagai. Hij bezat een magnetische aantrekkingskracht.

Ik kan niet geloven dat ik aanleg heb, dacht Kotoko.

Ze speelde enkel de rol van passant en had niet eens tekst. Kotoko dacht dat hij haar in de maling nam, maar meneer Kumagai meende het.

‘De uitstraling van Kotoko fleurt het podium op. Alleen al hoe ze beweegt, is geweldig.’

Het was de eerste keer in haar leven dat Kotoko zo’n compliment kreeg. Ze was altijd een verlegen kind geweest, weggekropen in een hoekje van de klas. Totaal anders dan Yuito, haar populaire broer. Iedereen die Kotoko kende, wist dat. Toch kon Kotoko Kumagai’s lovende woorden nauwelijks geloven.

‘Qua aanwezigheid op het toneel ben je beter dan Yuito.’

Dat kon niet anders dan een grap zijn, maar hij zei het met een bloedserieus gezicht. Bovendien vielen sommigen in het theatergezelschap hem bij.

‘Dat denk ik ook,’ knikte Yuito, die stil had zitten luisteren. ‘Ik speelde de hoofdrol, maar alle ogen waren op Kotoko gericht.’

‘Omdat ik zo beroerd acteerde, zeker?’

‘Nee, omdat ze allemaal betoverd waren door jouw charisma. Zelfs in de rol van voorbijganger kun je de harten van het publiek voor je winnen, snap je? Dat heet talent.’

‘Doe niet zo raar,’ lachte Kotoko, waarna Yuito veelbetekenend zijn schouders ophaalde.

Ze houden me voor de gek, dacht Kotoko.

Maar net toen ze nog meer wilde zeggen, kwam meneer Kumagai ertussen.

‘Wil je proberen te acteren? Ik denk dat je Yuito kunt overtreffen.’

‘Dat… is onmogelijk,’ zei ze in een poging er onderuit te komen. Kotoko hield van toneel, maar ze dacht niet dat ze het talent of de vastberadenheid had om het serieus te proberen. Een klein bijrolletje was genoeg. Een voorbijganger zonder dialoog paste uitstekend bij haar. Ze was eigenlijk alleen voor haar broer gekomen.

Nadat Yuito was overleden, ging ze er niet meer heen. Kotoko besloot eveneens een pauze in te lassen in haar studie. Ze had nergens meer zin in en wilde ook nergens naartoe. Ze zat alleen maar op haar kamer. De enige geldige reden die ze nog zag om naar buiten te gaan, was om het graf van Yuito te bezoeken. Het waren de woorden van Kumagai die Kotoko naar dit kustplaatsje hadden geleid.

Niet alleen als leider van het toneelgezelschap had Kumagai dicht bij haar broer gestaan, ook privé had hij veel contact met hem gehad. Op vrije dagen gingen ze vaak samen vissen en maakten ze toertochtjes op hun motor.

Op een dag ging Kotoko naar de begraafplaats, waar ze voor het eerst sinds tijden Kumagai terugzag. Hij stond voor Yuito’s graf te bidden.

Ze wilde hem niet storen, maar het zou ook vreemd zijn om nu om te keren. Daar had ze trouwens de moed niet voor. Toen Kotoko naderbij kwam, herkende hij haar.

‘Lang niet gezien.’

‘Bedankt dat u naar de begrafenis bent gekomen,’ zei ze met een afstandelijke glimlach.

Met dit soort beleefde clichés probeerde Kotoko meestal een gesprek te vermijden, maar Kumagai liet haar niet zo makkelijk gaan.

‘Eet je wel goed?’

Waarschijnlijk vroeg hij dat omdat haar wangen wat ingevallen waren. Ze had al tijden geen eetlust meer. Kotoko dwong zichzelf te eten om niet flauw te vallen, maar er waren dagen dat ze niets at als ze niet oppaste. Ook vandaag had ze de hele dag nog niets gegeten, maar daar wilde ze niet over praten. Dat zou niks veranderen.

‘Ja, hoor,’ loog Kotoko.

Kumagai, die heus wel doorhad dat het een leugen was, zei niets en keek haar bezorgd aan. Om aan die blik te ontsnappen, wendde ze zich naar het familiegraf met daarop hun achternaam, Niki. Die was alleen nog leesbaar omdat haar ouders het graf goed onderhielden. De grafsteen was schoon. Het familiegraf was oud, omdat het al lang geleden door hun voorouders was ingericht, maar er was geen spatje vuil te bekennen.

Kotoko dacht aan haar ouders. Misschien boenden ze het graf huilend, haar vader rouwend om zijn zoon op wie hij zo trots was geweest.

‘Had ik hier niet moeten liggen?’ vroeg ze hardop aan de grafsteen.

Het deed haar ondraaglijk veel pijn dat zij degene was die het had overleefd. Haar ogen werden vochtig en er welden tranen op. Terwijl ze probeerde niet te huilen, hoorde ze Kumagai opeens een vraag stellen.

‘Ken je het restaurant Chibi Neko?’ vroeg hij abrupt.

Ze was zo verbaasd dat de dreigende huilbui overtrok.

‘Restaurant?’

Gaat Kumagai het hier nu met me hebben over een plek om lekker te eten?

‘Ja, meer een café dan een restaurant. Het is een eethuisje aan zee waar ze op bestelling maaltijden serveren. Het is in de buurt van Uchibo in Chiba. Heb je er ooit van gehoord?’

Die naam zei haar niets. Ze kwam bijna nooit in Chiba. Zelfs toen haar broer nog leefde, was ze er hooguit één of twee keer per jaar geweest. En dan alleen om er naar Disneyland te gaan of zo. Ze kon zich niet herinneren dat ze er ooit in een restaurant was geweest.

Ze schudde van nee, waarop Kumagai begon te vertellen.

‘Ik ben er een paar keer geweest toen ik met Yuito ging vissen. Het is een kleine zaak, gerund door een mooie dame van in de vijftig.’

Hij was even in gedachten verzonken, maar ging toen verder.

‘Ze maken daar herinneringsgerechten.’

Kotoko had nog nooit van het woord gehoord, maar het klonk gek genoeg vertrouwd. Terwijl ze erover nadacht, legde Kumagai het uit.

‘Dat wil zeggen, kagezen.’

Dat woord kende Kotoko dan weer wel. Kagezen is een maaltijd die mensen klaarzetten voor iemand die al heel lang weg is, als een soort offer om diens veiligheid af te smeken. Of het is een maaltijd die wordt geserveerd bij de herdenking van iemand die overleden is. Naar dat laatste leek meneer Kumagai te verwijzen. Ook bij de begrafenis van haar broer was zo’n maaltijd bereid, voor bij de receptie erna.

‘Als je een herinneringsgerecht eet bij Chibi Neko, dan kun je de stem van je dierbare horen. Het roept herinneringen op.’

‘Je dierbare horen…’ herhaalde Kotoko afwezig.

Ze kon haar aandacht maar moeilijk bij wat haar werd verteld houden. Ze begreep niet goed waar Kumagai heen wilde.

‘Ik bedoel een dierbare die overleden is.’

‘Wat?’

‘Als je er een herinneringsgerecht eet, kun je stemmen van overledenen horen. Soms verschijnen ze zelfs voor je ogen.’

De overledenen verschijnen voor je ogen?

‘Snap je wat ik bedoel?’ vroeg Kumagai, maar Kotoko schudde haar hoofd. Hoe kon ze het ook begrijpen?

‘Als je naar Chibi Neko gaat, kun je mogelijk met Yuito praten. Dat bedoel ik.’

Kotoko begreep wat hij zei, maar hem geloven was een ander verhaal. Ze vatte het op als een misplaatste grap.

Maar Kumagai’s gezicht oogde serieus. Het was niet het gezicht van iemand die tegen je stond te liegen. Bovendien was Kumagai de mentor van Yuito in het theater en waren ze erg close geweest. Op de begrafenis had hij meer tranen gelaten dan wie ook.

Hij gelooft echt wat hij zegt, voelde ze.

Wat Kumagai zei leek onmogelijk, maar ze geloofde hem. Ze kón niet anders dan hem geloven. Toch stelde Kotoko hem een vraag, gewoon om zeker te weten of ze hem goed begreep.

‘Kan ik echt mijn broer weer zien?’

‘Ik weet het niet zeker. Ik heb het van horen zeggen.’

Het verhaal van Kumagai was gebaseerd op een gerucht, maar voor Kotoko was dat meer dan genoeg. Ze was haast vergeten waarvoor ze op de begraafplaats was.

‘Kunt u me meer vertellen over dat eethuis?’

‘Restaurant Chibi Neko,’ klonk een jongemannenstem, toen ze het nummer belde dat Kumagai haar gegeven had. Al wist ze het toen nog niet, het was de stem van Kai.

‘Hallo, ik wil graag reserveren als dat kan.’

‘We zijn geopend tot tien uur ’s ochtends, schikt u dat?’

‘Tot tien uur ’s ochtends?’

‘Inderdaad. Tot tien uur ’s ochtends. Gaat dat lukken, denkt u?’

‘Ja,’ stamelde ze. ‘Ja, ik denk van wel.’

Kotoko had met haar hoofd geknikt terwijl ze antwoord gaf.

Vreemd, een zaak die alleen ’s ochtends maaltijden serveert, dacht ze.

Nog vreemder om te bedenken dat ze dan kagezen serveren, maar… waarom ook niet? Als ze de eerste trein nam, zou ze er op tijd zijn.

‘U staat genoteerd.’

Het viel Kotoko op dat de jongeman ouderwets overkwam. Door zijn beleefde stem nam haar zenuwachtigheid wat af.

‘Kunt u een herinneringsgerecht voor me maken?’

‘Dat zou ons een waar genoegen zijn.’

Zo nam hij haar verzoek in ontvangst. Kotoko gaf haar naam en telefoonnummer. Daarna deed de jongeman alsof hij was vergeten iets belangrijks te vertellen.

‘We hebben wel een kat in ons etablissement. Vindt u dat een bezwaar?’

Een kat in de zaak?

Aangezien ‘neko’ in het Japans ‘kat’ betekent, was het niet verwonderlijk dat restaurant Chibi Neko een kat huisvestte. Ze had geen hekel aan katten en was ook niet allergisch.

‘Nee hoor, dat is geen probleem.’

‘Dank u wel.’

Ze beeldde zich in dat de man aan de andere kant van de lijn een dankbare buiging maakte. Die wellevendheid voelde je in zijn hele manier van praten tijdens het telefoongesprek. Kotoko kreeg een goed gevoel bij die stem.

‘We kijken ernaar uit u te mogen ontvangen en danken u hartelijk voor uw reservering,’ zei hij tot slot beleefd.

Kumagai had aanwijzingen gegeven tot aan het restaurant. Met de sneltrein vanaf Tokio kon je er in anderhalf uur zijn. Je kon makkelijk op één dag heen en terug.

‘Doe de groeten aan Nanami-san en Chibi,’ had Kumagai gezegd toen Kotoko hem vertelde dat ze erheen ging.

Ze maakte daaruit op dat de eigenares Nanami heette, en de kat Chibi.

‘Dat zal ik doen…’

Zodra ze hem dat beloofd had, was ze het alweer vergeten. Ze moest zich daar misschien schuldig over voelen, maar was volledig in de ban van het mogelijke weerzien met haar broer.

Kotoko nam de trein en arriveerde in het kustplaatsje. Het restaurant Chibi Neko lag een eindje van het station. Voor het station nam ze een bus die een kwartier lang over smalle wegen sukkelde en haar heen en weer wiegde. Daarna liep ze langs de oever van de Koito, zoals de rivier heette. Zo was ze uitgekomen bij het schelpenpad langs het strand waar ze Kai ontmoette.

Kai droeg een wit overhemd met lange mouwen en een zwarte broek. Zijn nogal lange zwarte manen wapperden in de wind.

‘Ik zal u de weg wijzen naar ons restaurant.’

‘Graag, dank u wel,’ antwoordde Kotoko en ze gingen op weg. Het was een korte wandeling en binnen drie minuten stonden ze bij de zaak. Het houten gebouwtje met blauwe muren leek op een boothuis. Het had twee verdiepingen en waarschijnlijk was de bovenste ervan inderdaad woonruimte. Er was geen uithangbord te bekennen, enkel een krijtbord bij de ingang. Het was zo’n klapbord zoals je vaker bij een café of eethuis ziet.

Er stonden slechts een paar woorden in wit krijt op geschreven.

Restaurant Chibi Neko

Wij maken herinneringsgerechten

Iets lager stond een waarschuwing.

Er is een kat in de zaak

Ernaast stond een kleine tekening van een kat. Zowel de tekening als de woorden hadden iets zachts en wekten de indruk dat ze door een vrouw waren neergekrabbeld. Er stond echter niets op het bord over een menu of openingstijden. Zelfs niet dat ze alleen ’s ochtends maaltijden serveerden. Het leek geen zaak te zijn die om winst maken draaide.

Terwijl Kotoko het krijtbord inspecteerde, hoorde ze een zacht kreetje.

‘Miauw.’

Deze keer was het geen meeuw, maar een echte kat. Ze keek om en zag een kleine kater met een wit met oranje vacht. In kustplaatsen zie je vaak zelfredzame katten ronddwalen, maar zo’n kleintje was een zeldzaamheid. Waarschijnlijk was het een zwerfkat, maar hij was niet schuw en zag er gezond uit.

‘Ik had toch gezegd dat je binnen moest blijven?’ sprak Kai de kat toe.

Hij zei het alsof hij tegen een kind sprak, maar… hij was beleefd. Zelfs wanneer hij het tegen een kat had. Het moest zijn natuurlijke spreekstijl zijn, niet voorbehouden aan klanten.

‘Je moet in huis blijven. Is dat begrepen?’

Na die woorden draaide Kai zich eerbiedig om naar Kotoko.

‘Mag ik u voorstellen? Dit is onze Chibi.’

Hij was bijzonder voorkomend.

‘Miauw,’ klonk het uit de kleine Chibi alsof hij Kotoko wilde begroeten.

Zijn ondeugende karakter had haar doen besluiten dat het een kater was.

Dit is dus de kat van de zaak.

‘Hoe vaak we ook zeggen dat het niet mag, hij blijft maar naar buiten gaan,’ legde Kai verontschuldigend uit.

Het leek erop dat Chibi een kleine boeienkoning was.

‘Naar binnen, alsjeblieft.’

Hij gehoorzaamde met een ‘miauw,’ en voegde de daad bij het woord door rustig naar de voordeur te lopen, sierlijk zwaaiend met zijn staart alsof hij Kotoko en Kai wenkte om hem te volgen.

Kai passeerde de kat en hield de deur open.

‘Welkom bij restaurant Chibi Neko. Komt u binnen,’ richtte Kai zich tot Kotoko.

Het was een kleine zaak met maar acht zitplaatsen. Geen toonbank, alleen twee ronde tafels met elk vier stoelen. De tafels en stoelen waren van hout en verleenden het geheel een knusse sfeer, alsof je in een blokhut kwam. In de hoek stond een grote ouderwetse houten klok. Die leek gelijk te lopen en gaf luid tikkend de seconden aan.

Er was ook een groot raam met uitzicht op zee. De zeemeeuwen met zwarte staart vlogen hoog boven de blauwe zee. Ze krijsten luid.

‘Miauw, miauw.’

‘Miauw,’ antwoordde Chibi vanuit de vensterbank.

Maar lang konden de meeuwen hem niet boeien en hij liep door naar de klok, terwijl Kai Kotoko een stoel wees.

‘Bevalt deze plaats u?’

De tafel bij het raam had een mooi uitzicht.

‘Ja, hoor.’

‘Gaat u zitten.’

Kai trok de stoel voor haar naar achteren.

‘Dank u wel,’ zei Kotoko terwijl ze plaatsnam. De nette en knusse zaak beviel haar, met z’n vriendelijke personeel en zelfs een schattig katje. Chibi lag opgerold als een balletje op een fauteuil bij de klok en leek meteen in slaap te zijn gevallen. Het gaf het geheel een vredige sfeer. ‘Je kan er de stemmen van de overledenen horen. Soms verschijnen ze zelfs voor je ogen,’ had Kumagai haar verteld, maar deze zaak leek helemaal niet bij dat idee te passen. Er was ook geen spoor te bekennen van Nanami-san, de vrouw van in de vijftig, die de maaltijd zou bereiden. Net toen Kotoko naar haar wilde vragen, sprak Kai haar weer aan.

‘Ik zal nu het herinneringsgerecht klaarmaken waar u om heeft gevraagd. Een ogenblik geduld alstublieft.’

Ongeveer drie uur geleden, nog voor de dag aanbrak, was Kotoko van huis weggegaan. Alleen als ze de eerste trein nam, kon ze op tijd voor haar reservering zijn.

Ondanks het vroege tijdstip had er licht gebrand in de kamer met het boeddhistische altaar. Haar ouders moesten al wakker zijn. Niet alleen Kotoko leed aan slapeloosheid.

De kamer met het altaar was bij de voordeur, slechts gescheiden van de hal door een papieren schuifdeur. Ze zag de silhouetten van haar vader en haar moeder op de deur, maar durfde hun niet te zeggen dat ze uitging. Het was beter ze met rust te laten.

Ook al hadden ze niet staan juichen bij zijn keuze, ze hadden wel met veel vreugde het ambitieuze levenspad van haar broer gevolgd. Zijn dromen waren ook hun dromen geworden, en ze telden de dagen tot zijn debuut op tv.

Dat alles was als sneeuw voor de zon verdwenen. Haar broer was dood en haar ouders leefden nu als schimmen, opgesloten in de kamer met het altaar.

Was ik het maar die dood was.

Uiteindelijk kwam ze altijd bij dezelfde gedachte uit. Zelfs nu ze in restaurant Chibi Neko zat, kon ze die niet uit haar hoofd zetten.

Het was niet alleen omdat hij was gestorven om haar leven te redden. Ze dacht ook dat als zij was gestorven in plaats van Yuito, haar ouders niet in zo’n diepe depressie zouden zijn geraakt. En zelfs als dat was gebeurd, dan had Yuito ze eruit geholpen. Kotoko kon niet eens de moed opbrengen om met ze te praten.

De hopeloze dochter heeft het overleefd. Zij, zonder dromen, heeft het overleefd.

Die gedachten kwelden haar. Ze wist niet hoe ze verder moest met haar leven. Verslagen voelde ze de tranen weer opwellen. Juist op dat moment klonk een zacht gemauw bij haar voeten.

Daar stond Chibi, die zojuist nog had liggen slapen. Hij keek haar troostend aan. Bijna leek het of hij bezorgd om haar was. Ze moest erom lachen en zo trok de dreigende huilbui over.

‘Dank je,’ zei ze tegen Chibi, en op dat moment verscheen Kai vanuit de keuken.

Hij droeg een schort van witte spijkerstof. Op de voorkant was een kat geborduurd. Ze nam aan dat het Chibi moest voorstellen. Het was een schattig keukenschort. Kai kwam naar de tafel en zei tegen Kotoko: ‘Bedankt voor uw geduld.’

Hij serveerde de maaltijd op een zwartgelakt houten dienblad. Rijst, misosoep en gestoofde vis. Kai zette het voor haar neer. De stoom kwam er nog vanaf. Vanwege de visgeur liet Chibi opnieuw van zich horen.

‘Miauw.’

Misschien bedelde hij om een hapje, maar Kotoko kon haar blik niet afwenden van de gestoofde vis. De maaltijd die voor haar stond… Hoe was dat mogelijk?

‘Gestoofde vette groenling…’ zei ze dromerig. Dit was inderdaad het herinneringsgerecht van haar broer. De groenling, ook wel vette groenling genoemd, behoort tot de straalvinnige vissoorten die leven op riffen en rotsen dicht aan de kust. De vissen kunnen tot wel dertig centimeter groot worden. Je zult ze niet snel zien liggen in supermarkten of warenhuizen in Tokio, maar hij staat bekend om zijn smaak. Ze zijn niet goedkoop en worden als delicatesse beschouwd. Kortom, niet een vis die je normaal gesproken op de eettafel aantreft. Kotoko had er ook nog nooit van gehoord, totdat Yuito haar over deze vis verteld had. Yuito had de vis een paar keer gevangen op zijn uitstapjes met Kumagai. ‘Weet je, misschien moet ik visser worden,’ kon ze hem nog gekscherend horen zeggen. Hij was het soort man die goed was in alles wat hij aanpakte. In plaats van het aan hun moeder over te laten, had Yuito de vis die hij had gevangen, ook zelf gekookt.

Kotoko hield van koken en keek met veel belangstelling toe hoe Yuito de vis schoonmaakte. In plaats van geërgerd te zijn door iemand die hem op de vingers keek, legde hij alles geduldig aan haar uit.

‘Het liefst wil ik hem op de namero-manier bereiden.’

Namero is een bereidingswijze die uniek is voor Chiba, waarbij het vlees van de vis klein wordt gemaakt en wordt gemengd met gesneden lente-ui, gember en miso. Vervolgens wordt het geheel nog fijner gehakt.

‘Je kunt het zo eten, maar het is lekkerder op een kom witte rijst.’

Alleen al de omschrijving deed Kotoko watertanden. Ze wilde ervan proeven, maar Yuito zei dat het gevaarlijk kon zijn om de vis rauw te eten.

‘Er kan anisakis in zitten.’

Anisakis is een parasiet die in horsmakreel, makreel, inktvissen en ook in de groenling kan worden aangetroffen. De vis rauw eten kan buikpijn geven of leiden tot een ernstige infectie. Dat wordt anisakiasis genoemd.

‘Maar daar hoef je je niet druk om te maken als je de vis goed verhit.’

Hij had dat ooit verteld toen hij de groenling op de nameromanier bereidde en hem vervolgens in sint-jakobsschelpen deed om te grillen. Ook dat is een specialiteit in Chiba, die sangayaki wordt genoemd.

De geur van de geroosterde miso wekte de eetlust op. Zelfs Kotoko, die geen grote eter was, nam die dag een tweede portie.

Maar er was een gerecht dat ze nog lekkerder vond dan dit. Gestoofde vette groenling. Yuito beschouwde dat als zijn specialiteit en blaakte altijd van het zelfvertrouwen wanneer hij die vis bereidde.

‘Ik zal de lekkerste vis maken die je ooit hebt geproefd.’

‘Hoe weet je dat het lekker wordt?’

‘Vertrouw me nou maar.’

Het klonk haast arrogant. Het vergde veel tijd, maar het was geen ingewikkeld gerecht om te maken. Hij hoefde alleen de schubben en de ingewanden te verwijderen en de vis even in een pan te laten sudderen. Haar broer had hem echter eerst even laten koken in een pan met sake en gember.

‘Dat maakt hem malser en zo raakt-ie ook z’n visgeur kwijt.’

Dit had hij vast ergens gehoord en nu maakte het deel uit van zijn kookles. Blijkbaar bracht de sake de smaak van de groenling naar boven.

‘Zodra het water kookt, voeg je suiker, sojasaus en mirin toe en dan laat je het even sudderen. Als de buitenkant glazig wordt, is-ie klaar. Net als in een restaurant, vind je niet?’

Dat was zeker zo. Het zag er zo mooi uit dat je bijna niet kon geloven dat er een amateur had gekookt.

‘Dit is geweldig, Yuito.’

Kotoko was dol op de gestoofde vette groenling van haar broer. Elke keer als hij er een ving, maakte hij die voor haar klaar.

‘Hoe kent u dit gerecht?’ vroeg Kotoko aan Kai. Ze had dan wel om een kagezen gevraagd, maar ze had niet verteld wat voor gerecht dat moest zijn. Ze ging ervan uit dat ze een standaard kagezen zou krijgen, zoals je die meestal op begrafenissen zag.

Is dit toeval?

Dat kon haast niet. Een gestoofde vette groenling als kagezen komt nooit voor. Bovendien was het klaargemaakt op precies dezelfde wijze als haar broer het altijd deed.

‘U hoeft niet verrast te zijn,’ glimlachte Kai, terwijl hij een zakformaat notitieboekje tevoorschijn haalde dat er veelgebruikt uitzag. ‘Ik had het hier staan.’

‘Wat zegt u?’

‘Meneer Yuito Niki was bij ons een vaste klant. Hij kwam hier in de buurt vaak vissen op groenling.’

Maar natuurlijk. Kotoko was alweer bijna vergeten dat Kumagai haar dat verteld had. Nu begreep ze waarom het zo leek op wat haar broer gekookt had. Hij had de kunst hier waarschijnlijk afgekeken. Misschien hadden ze het hem hier zelfs geleerd.

Er was nog steeds geen spoor te bekennen van de vrouw van in de vijftig over wie Kumagai het had gehad. Het handschrift op het krijtbord had dat van een vrouw geleken, om nog maar te zwijgen over het borduursel op het keukenschort. Maar er leek hier, buiten Kai en Chibi om, verder niemand te zijn.

Kai borg het notitieboekje weer op in zijn zak.

‘Geniet rustig van uw maaltijd.’

Hij boog en trok zich terug in de keuken.

Gestoofde vette groenling, rijst en misosoep. Beslist heel wat anders dan een kagezen-gerecht dat je normaal gesproken op begrafenissen krijgt.

Haar broer liet zich nog steeds niet zien. En zijn stem had ze evenmin gehoord. Het was zelfs zo stil dat het tikken van de oude klok de ruimte leek te vullen. Op de achtergrond was alleen het geluid van de branding en de zeemeeuwen te horen.