Titel

WANDEL IN DE LIEFDE

Ds. H.J. Agteresch

Wandel

in de liefde

Overdenkingen over relaties,
huwelijk en gezin

DEN HERTOG – HOUTEN

© 2024 Den Hertog B.V., Houten

ISBN 978 90 331 8145 0

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij digitaal, elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Woord vooraf

Wie van ons heeft geen behoefte aan warmte en verbinding? Wie van ons verlangt niet naar wandelen met elkaar in liefde? Juist als het hierover gaat, leven er zoveel vragen en raadsels. Juist op dit gebied zijn er zoveel verleidingen. Wat heeft de zonde veel ellende en leed teweeggebracht. We leven in een tijd dat er heel wat op ons en onze gezinnen afkomt.

Al langere tijd leefde bij mij de gedachte om hieraan meer aandacht te geven in de prediking. Toen ik in 2022 bij de overdenkingen van de Heidelbergse Catechismus aankwam bij Zondag 41, die handelt over het zevende gebod, kreeg ik van de kerkenraad toestemming om als uitstapje in de avonddiensten hierover een prekenserie te houden. Hierbij probeerde ik mij de hele Gereformeerde Gemeente van Werkendam voor ogen te houden. Dit betekende dat ik het als opdracht zag om achtereenvolgens aan een ieder in zijn of haar levensomstandigheid een Bijbelse boodschap mee te geven. Allerlei facetten werden belicht, zoals: de tijdgeest, liefde en hartstocht bij jongeren, een relatie krijgen, trouwen, kinderen krijgen en opvoeden, kruisdragen, gezinsvorming, kinderloosheid, single-zijn, homoseksualiteit, scheiding door de dood, scheiding bij het leven, het huwelijk als afspiegeling van het huwelijk tussen Christus en Zijn bruid, en de bruiloft in de hemel die nooit voorbijgaat.

Van verschillende zijden werd mij gevraagd om deze prekenserie uit te geven. Hartelijk wil ik iedereen bedanken die hieraan heeft meegewerkt. In het bijzonder Uitgeverij Den Hertog voor de opnieuw fijne samenwerking. De preken zijn omgewerkt tot tien hoofdstukken. Het thema is verwerkt in de hoofdstuktitel. U zult de punten herkennen, maar verder is het een leesboek geworden. Het blijft overigens nog steeds mogelijk de hoofdstukken als preek in de gemeente te lezen.

Van harte wens ik jou en u de woorden toe waarmee ons eigen huwelijk kerkelijk is bevestigd: ‘De Heere is nabij’ (Filipp. 4:5b). Dan kun je het leven door, of je nu ongehuwd of gehuwd bent. Dan kun je ook het leven uit. Want... de Bruidegom wacht op Zijn bruid. De Heere geve dat we allen déze wandel in de liefde mogen kennen.

Werkendam, april 2024 Ds. H.J. Agteresch

Hoofdstuk 1

De schepping van de mens

En God zeide: Laat Ons mensen maken, naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis; en dat zij heerschappij hebben over de vissen der zee en over het gevogelte des hemels en over het vee en over de gehele aarde en over al het kruipend gedierte, dat op de aarde kruipt. En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld Gods schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij hen.

Genesis 1:26 en 27

Waar zouden we in een boek over relaties, huwelijk en gezin beter kunnen beginnen dan waar God begint? Gods begin brengt ons bij de schepping van de mens. De Heere heeft ons als man en vrouw geschapen. Dat wordt duidelijk uit het Schriftgedeelte boven dit hoofdstuk. Daarin gaat het allereerst om Gods raad: ‘En God zeide: Laat Ons mensen maken...’ Vervolgens vernemen we van Gods beeld: ‘...naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis.’ Ten slotte gaat het over Gods mens: ‘En God schiep den mens naar Zijn beeld.’

Gods raad

Een belangrijke vraag is: wie is eigenlijk de mens? Velen zien vandaag de mens als een goed en sociaal wezen. Maar is dat zo? Waarom leven we dan in een wereld van honger, ziekte, oorlogen, sterven en vele andere vormen van lijden? Is de mens echt goed? Dat is een actuele vraag. De mens zoals we die tegenkomen, om ons heen en in ons hart, is niet zoals de Heere de mens geschapen heeft in het paradijs. De mens is door de zondeval een diep ongelukkig en rebellerend schepsel geworden.

Wonderlijk

Wie is toch de mens? Wie bent u, wie ben jij, wie ben ik? Zou u daar echt een antwoord op kunnen geven? Dan moeten we terug naar het paradijs om er pijnlijk achter te komen dat ons verstand totaal is verduisterd. We zijn niet eens in staat om te bedenken hoe de mens was in het paradijs. Ook al horen we ervan uit Gods Woord, ook al lezen we ervan in een boek – ten diepste komen we niet verder dan een schijnbeeld van de mens

Toch is het mogelijk om het rechte zicht te krijgen op wie de mens is. De ware wijsheid, zegt Calvijn in zijn boek de Institutie, bestaat uit twee delen: Godskennis en zelfkennis. Het begin van deze wijsheid moeten we zoeken in God. Daarom moeten we ernaar uitzien dat de Heere ons van een geestelijk dood mens tot een nieuw schepsel maakt, dat Hij ons bekeert. Het eerste wat Hij dan in de ziel werkt, is Godskennis en tegelijkertijd zelfkennis.

Dan gebeurt er iets. Er komt verwondering in uw hart. Zoals dat wordt verwoord in Psalm 139: ‘Ik loof U, omdat ik op een heel vreselijke wijze wonderbaarlijk gemaakt ben; wonderlijk zijn Uw werken; ook weet het mijn ziel zeer wel.’ Naast verwondering komt er ook verbazing. De dichter van Psalm 8 heeft dat zo schoon onder woorden gebracht: ‘Als ik Uw hemel aanzie, het werk Uwer vingeren, de maan en de sterren, die Gij bereid hebt: Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt, en de zoon des mensen, dat Gij hem bezoekt?’

Gaat er in uw hart iets trillen bij de verwondering in Psalm 139 en bij de verbazing in Psalm 8?

De eerste dag schiep God het licht.

De tweede dag heeft Hij de dampkring ingericht.

De derde dag schiep Hij gras, kruid en bomen.

De vierde dag deed Hij de hemellichten komen.

De vijfde dag zijn vis en vogel voortgebracht.

De zesde dag het vee en...

We kunnen de schepping vergelijken met een prachtige kerk, zo’n schitterende kathedraal, waarin een koor zingt tot verheerlijking van God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Alles looft de Heere. Alles prijst de Schepper. Vanuit de indigoblauwe hemel laat de heldergele zon haar vriendelijke stralen vallen over de aarde en azuurblauwe zeeën. De vogels zingen. Het is één grote jubel. En toch... heel bewust brak ik het gedichtje af. Want wie gaat er leidinggeven aan dat heerlijke aanbiddingskoor tot eer en lof van God? Wie gaat de schepping op een nog hoger niveau brengen? Daarmee komen we bij de tekst die boven dit hoofdstuk staat. ‘En God zeide: Laat Ons mensen maken...’

De Schepper

Wie is God? Hij is de eeuwige, alwijze en soevereine Majesteit. Wij zijn veel te klein om de blauwe lucht hoog boven ons aan te raken. En ver daarboven, veel hoger nog, woont de Heere, Die in de Bijbel de Allerhoogste wordt genoemd. Dan kunnen wij, nietige schepselen, niet anders dan heel eerbiedig spreken over God. Guido de Bres schrijft in de Nederlandse Geloofsbelijdenis, artikel 1: ‘Wij geloven allen met het hart en belijden met de mond, dat er is een enig en eenvoudig geestelijk Wezen, Hetwelk wij God noemen: eeuwig, onbegrijpelijk, onzienlijk, onveranderlijk, oneindig, almachtig; volkomen wijs, rechtvaardig, goed, en een zeer overvloedige Fontein van alle goed.’

Die God gaat spreken: ‘Laat Ons mensen maken...’ Ons. Moeten we dan denken aan majesteitsmeervoud, zoals de koning spreekt over zichzelf? Dat zouden we misschien verwachten, maar de Hebreeuwse taal kent geen majesteitsmeervoud. Het ziet op één God en de drie Personen. Het is de eerste Schriftplaats die ons wijst op de Drie-eenheid van God.

In vers 3 lezen we: ‘En God zeide: Daar zij licht. En daar werd licht.’ Dus God zegt iets en direct gebeurt het. Zo lezen we dat steeds in de daarop volgende verzen. In vers 26 echter zegt God iets wat niet direct gebeurt. God gaat een overleg houden. Niet met de engelen, die Hij op de eerste dag heeft geschapen, maar met Zichzelf. Die beraadslaging is niet zomaar een moment geweest, want God is de Eeuwige en het gaat hier om Zijn eeuwige, grote raad. Daarvan maakt Hij iets bekend. ‘En God zeide: Laat Ons mensen maken...’

Wat is het groot en Goddelijk als de mens iets te horen krijgt van Gods geheime raad, als het gordijn iets wordt opengeschoven. Dat kunnen we niet begrijpen, maar alleen aanbidden. Laten we daarom eerbiedig deze woorden tot ons nemen: ‘En God zeide: Laat Ons mensen maken...’

Wie is de Schepper? Die benaming wordt vooral aan God de Vader toegeschreven. Maar ik haast mij te vermelden dat ook de Zoon en ook de Heilige Geest deel uitmaken van de schepping. Zij behoren ook tot die grote Schepper. We lezen in Johannes 1: ‘In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God. (...) Alle dingen zijn door Hetzelve gemaakt...’ Het Woord: dat ziet op de Zoon. En we lezen in Genesis 1: ‘En de Geest Gods zweefde op de wateren.’ Dus de Geest was ook betrokken bij die zo wonderlijke schepping.

We zijn nu op een punt gekomen dat die schepping klaar is om de mens te ontvangen. Daarom zegt God in Zijn overleg: ‘Laat Ons mensen maken...’ Gods raad wordt in de daad omgezet. Dit is het heerlijkste moment van de schepping. De mens, het pronkjuweel van Gods schepping, wordt geschapen, met als hoogste doel: God de Heere te eren, te loven en te prijzen. Met dat doel heeft ook ú een plekje op de aarde gekregen. Ook al kunt u daar nooit meer aan beantwoorden. Toch blijft de Heere dat van u vragen. Heeft de Heere u al tot de verwondering gebracht van Psalm 139 en tot de verbazing van Psalm 8? ‘Wat is de mens, dat Gij zijner gedenkt?’

Gods beeld

We lezen verder: ‘En God zeide: Laat Ons mensen maken, naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis.’ De mens is dus niet gemaakt naar het beeld van een dier. De mens is geen geëvolueerde of aangeklede aap. De mens is geschapen naar het beeld van God. Calvijn zegt: ‘In tegenstelling met de dieren is de mens naar boven gericht.’

Beeld en gelijkenis

Er is enig onderscheid tussen de woorden ‘beeld’ en ‘gelijkenis’. Bij ‘gelijkenis’ kunnen we bijvoorbeeld denken aan het bekende standbeeld van Willem van Oranje in Den Haag. Als je kijkt naar de specifieke gelaatsuitdrukkingen, mag je denken: dat is de overeenkomst met hem zoals hij er werkelijk heeft uitgezien. Hij lijkt erop!

Wat is eigenlijk Gods beeld? Het antwoord daarop vinden we niet in het Oude Testament. Het Nieuwe Testament geeft wel een uitleg van wat het betekent om geschapen te zijn naar het beeld van God. De Heere legt iets van Zichzelf in de mens. Denk dan bijvoorbeeld aan de liefde – om iets te noemen wat aansluit bij dit boek over relaties, huwelijk en gezin. Zoals de Vader, de Zoon en de Geest elkaar liefhebben, zo heeft God de liefde ook in de mens gelegd.

Het Nieuwe Testament geeft een woordelijke verklaring van het beeld van God. Toen de mens viel, is het beeld van God dat de mens droeg totaal verwoest. In twee bekende verzen lezen we van het herstel van Gods beeld. In Kolossenzen 3 vers 10 staat: ‘En aangedaan hebt den nieuwen mens, die vernieuwd wordt tot kennis, naar het evenbeeld Desgenen Die hem geschapen heeft.’ In Efeze 4 vers 24 lezen we: ‘En den nieuwen mens aandoen, die naar God geschapen is in ware rechtvaardigheid en heiligheid.’ Dus het beeld van God bestaat in kennis, gerechtigheid en heiligheid.

Adam en Eva hadden kennis van God. Ze hadden er kennis van dat Hij de Bron is van het leven, maar ook de Bron van alle goed. Het kwaad kenden ze niet, dat was er niet in het paradijs. Ze leefden in volkomen gerechtigheid. Adam kon God in de ogen kijken, er lag niets tussen. Adams leven was recht. Als je bij wijze van spreken een liniaal naast zijn leven had kunnen leggen, was die liniaal minder recht dan het volmaakt rechte leven van Adam. Zo was Adam geschapen. Dat ziet gelijk ook op de heiligheid. Adams ziel was heilig. Hij had geen zwart plekje of boos geheim in zijn hart. In de zorg van Adam voor de dieren laat hij duidelijk zien hoe God is.

Kwijtgeraakt

Het beeld van God is best een moeilijk begrip. Ik zal een voorbeeld geven om uit te leggen wat er gebeurd is met dat beeld. Als ik mijn twee handen op elkaar leg, passen die precies op elkaar. God en de mens pasten precies bij elkaar. Toen kwam de val, en wat gebeurde er bij de mens? Zijn hand werd een gebalde vuist tegen God. De mens werd een vijand van God. We zijn het beeld van God kwijtgeraakt. Voelt u de smart, de pijn? De volmaakte mens leefde tot eer van zijn Schepper. In de hemel verlustigde de Heere Zich in de lofzang die Hij hoorde in de hof van Eden. Plotseling werd het stil. De walm van de zonde klom op tot God. Wat was er gebeurd? De mens was gevallen van een top van eer in eeuwige verwoesting neer. De beelddrager van God was beelddrager van de satan geworden. De mens is het beeld van God kwijtgeraakt!

De Heere, de Schepper aller dingen, vraagt waar Zijn beeld is. Zijn glorie duldt niet dat Zijn beeld is kwijtgeraakt. Toen niet, maar ook nu niet. God blijft vragen naar Zijn beeld, ook nu. Hij vraagt u en mij: Ik heb je geschapen naar Mijn beeld, waar is het nu?

Ik zal de ernst van het verlies verduidelijken met een ander voorbeeld. Stel dat je mag oppassen bij welgestelde mensen die een heel mooie fruitschaal hebben, een erfstuk van grote waarde met heerlijke appels erop. Jij geeft er een flinke duw tegen en laat de schaal met opzet op de grond vallen. Er blijven alleen scherven van over. Als die mensen thuiskomen, schrikken ze geweldig. Hun prachtige fruitschaal is aan diggelen en hun erfstuk zijn ze kwijt! Het is logisch dat zij vragen: ‘Wat heb je gedaan? Ik wil mijn fruitschaal terug.’ Stel je eens voor dat je als reactie nog eens op de scherven gaat stampen om ze nog verder te vernielen... Zó zijn wij nu geworden. Het beeld van God hebben wij verwoest en iedere dag verwoesten we dat beeld nog meer. De Heere vraagt: ‘Waar is Mijn beeld? Geef Mijn beeld terug.’

Begrijp je waar het om gaat? Als de Heere gaat werken in je hart, stort Hij Zijn liefde daarin uit. Dan laat Hij ook zien wat voor puinhoop het geworden is in je leven, en welke richting je leven op gaat: bij God vandaan. Als de Heere in je leven komt, verandert Hij de richting van je leven. Dan wordt het verlangen geboren om hersteld te worden naar het beeld van God. Om je Schepper te mogen leren kennen en liefhebben, om echt heilig voor de Heere te mogen leven.

Heimwee

Ken je dat heimwee naar God? Als je dat kent, komt ook het verdriet: Heere, ik leef zo ver bij U vandaan. Er is bij mij zoveel onkunde. Ik ben geschapen naar Uw beeld in ware kennis, maar bij mij is alleen maar dwaasheid en onkunde. U hebt mij recht geschapen, maar alles in mijn leven is krom. U hebt mij heilig geschapen. Maar heilig is ten diepste niet aantrekkelijk voor mij. Ik heb zo slordig geleefd. Alles in mij is zo vuil, zo onheilig. Uw beeld – U vraagt dat van mij, maar in mijn leven is het kapot en ik heb daar altijd overheen geleefd. Wee mij dat ik zo gezondigd heb.

Dan ga je ook dorsten naar God. Dan kreunt het vanbinnen: Hoe kan ik het toch weer goedmaken met U? Hoe kan ik Uw beeld weer teruggeven? Dan ga je aan de grote schoonmaak. Gods kinderen herkennen dat wel. Alles wat zondig is, probeer je dan uit te roeien en je gaat je leven reformeren. Maar hoe meer je bezig bent met die schoonmaak, hoe meer je gaat leren dat je bestaan echt onverbeterlijk is. Vanbinnen is een vuile bron van wanbedrijven.

U die aan het werken bent gegaan, bent u al uitgewerkt? Is het al hopeloos bij u geworden? Hoor dan toch: de grote Schepper aller dingen heeft Zijn Zoon naar de aarde gezonden. Zijn Zoon is het volmaakte Beeld. Dat lezen we letterlijk in de Bijbel: ‘Dewelke, alzo Hij is het Afschijnsel Zijner heerlijkheid, en het uitgedrukte Beeld Zijner Zelfstandigheid...’ (Hebr. 1:3). De Heere Jezus lijkt niet op God, maar Hij is God. Hij is het uitgedrukte Beeld Zijner Zelfstandigheid. Jezus is dé Wijsheid, dé Rechtvaardige en dé Heilige.

Heelmeester

Bent u al bepaald bij die scherven en weet u niet hoe het heel moet worden tussen God en u? Hoor toch eens: daar wil de Heere Jezus voor zorgen! Hij zegt: ‘Ik ben de Heere, uw Heelmeester.’ Draagt u smart over het gemis van die kennis waarmee u bent geschapen? Komt u bij uzelf alleen maar dwaasheid tegen? Christus is vol kennis en Hij kan zeggen dat de Heere Heere Hem een tong der geleerden heeft gegeven, opdat Hij met de moede een woord te rechter tijd zou spreken. Gaat u neergebogen uw weg? U weet het: ik ben recht geschapen, maar alles is zo krom geworden. U heeft geleerd dat al uw gerechtigheden voor de Heere een wegwerpelijk kleed zijn. Hoor naar Hem, Die het uitgedrukte Beeld van Gods Zelfstandigheid is. ‘Door Zijn kennis zal Mijn Knecht, de Rechtvaardige, velen rechtvaardig maken, want Hij zal hun ongerechtigheden dragen.’ Walgt u van uw vuile zondaarsbestaan? Weet u Wie Christus is? Hij is de grote Hogepriester, ‘heilig, onnozel, onbesmet, afgescheiden van de zondaren’. Hij is volkomen rein. Dreigt de wet en klinkt het vanbinnen voortdurend: ‘Uit u worde geen vrucht meer in der eeuwigheid’? Weet u wat deze Jezus allemaal heeft aangebracht? Wanneer u uit Christus bediend mag worden, zegt Hij: ‘Uw vrucht is uit Mij gevonden.’ Bij jezelf vind je het niet meer, bij jezelf is het kwijt. Laat daarom, in het verlangen om gelijkvormig te worden aan Zijn beeld, je voortdurend gebed zijn: ‘O Zoon, maak ons Uw beeld gelijk.’

Gods mens

Hierin hoor je twee dingen: De Heere heeft de mens geschapen naar Zijn beeld, én de Heere heeft de mens geschapen als man en vrouw. Dit tweede aspect vind je terug op meerdere plaatsen in het begin van Genesis: man en vrouw. In het Hebreeuws staat niet alleen dat de Heere man en vrouw heeft geschapen, maar ook dat Hij ze mannelijk en vrouwelijk heeft geschapen. Dat moeten we goed vasthouden, want dit is niet zomaar tijdgebonden. Het hoort wezenlijk bij Gods schepping: man en vrouw, mannelijk en vrouwelijk. God heeft dat zo gewild.

Man en vrouw

Man en vrouw hebben gelijke waarde voor God, maar we weten dat er ook verschillen zijn. Een mannenlichaam is anders dan een vrouwenlichaam. Een mannelijke geest is anders dan een vrouwelijke geest. Een man heeft een andere plaats in de maatschappij dan een vrouw. Dat klinkt ook in het huwelijksformulier, als Jezus’ woorden uit Mattheüs 19 worden aangehaald: ‘Hebt gij niet gelezen, Die van den beginne den mens gemaakt heeft, dat Hij hen gemaakt heeft man en vrouw?’ De vrouw is geschapen, onder andere om de man aan te vullen in zijn roeping om aan de schepping leiding te geven tot eer van de Schepper. Beiden zijn ook naar het huwelijk geschapen. Veel wordt hier niet genoemd van de mens. Er wordt bijvoorbeeld niet gezegd hoe Adam en Eva eruit hebben gezien, of hoeveel verstand ze hadden. Nee, alleen: man en vrouw. Dat geeft orde in de samenleving. Dat geeft ook structuur in een huwelijk en een gezin.

Ieder mens is geschapen als man of vrouw, naar Gods beeld. Heb je misschien last van een negatief zelfbeeld? De Heere laat in Zijn schepping zien: jij mág er zijn!

We leven in een tijd dat er veel aanvallen worden gedaan op de scheppingsordening van man en vrouw. De wereld wil dat de vrouw zich als man kleedt. Laat je hiertoe niet verleiden. Man en vrouw, mannelijk en vrouwelijk. Laten we maar heel eerbiedig vragen: Heere, laat ik mogen leven zoals U van mij vraagt. Daar wil de Heere Zijn zegen over geven. Moeten we bij de aanvallen op de scheppingsordening van man en vrouw ook niet denken aan de invloed van de overheid op onze scholen, de vloedgolf van de genderideologie en aanvaarding van de homofiele praxis, stimulatie van transitie, enzovoort? Straks komt waarschijnlijk op je identiteitskaart niet meer de vermelding dat je man of vrouw bent. Dat is een heel zorgelijke ontwikkeling. Als gevolg van deze tijdgeest kom je in toenemende mate mensen tegen die zich geen man en ook geen vrouw voelen; zij worden aangeduid als ‘non-binair’. Ook zijn er mensen die onvrede ervaren met hun geslacht; dat wordt aangeduid als ‘genderdysforie’. Soms kiezen zij voor een behandeling – met hormoontabletten, of zelfs een operatie om zich te laten ombouwen.

Noem ik misschien jou? Dan kan het zijn dat je pijn vanbinnen voelt. Je zit met jezelf in de knoop. Je ervaart zo de gebrokenheid van deze wereld. Jouw nood is: welke identiteit heb ik? Het is een nood die alles te maken heeft met je lichaam en je seksualiteit. Als jij je hierin herkent, is het goed om erover te spreken met je predikant, of met iemand van de kerkenraad. Maak het maar kenbaar. Vertel het ook aan de Heere. Misschien schaam je je ervoor. Maar laten we proberen naar jou te luisteren, en dan ook proberen om samen naar Gods Woord te luisteren, en samen te bidden om kracht, om vergeving. Dat moeten we allemaal herhaaldelijk doen. Paulus zegt: ‘Want ik heb geleerd vergenoegd te zijn in hetgeen ik ben’ (Filipp. 4:11). De Heere vraagt aan ieder mens, wie hij ook is, om te buigen onder Zijn wil, om de weg van zelfverloochening te gaan. Niemand uitgezonderd, wie je ook bent.

Ten diepste is het niet het belangrijkste of je een man of een vrouw bent, ook al wordt het in Genesis 1 vers 27 zo uitdrukkelijk genoemd. Het is heel groot dat de Heere ons zo geschapen heeft, maar de belangrijkste vraag is: wie ben ik als mens voor God? Er zijn twee antwoorden mogelijk: óf je bent een kind van de duivel, óf je bent een kind van God. Paulus zegt hiervan: ‘Want gij zijt allen kinderen Gods door het geloof in Christus Jezus (...), daarin is geen man en vrouw’ (Gal. 3:26, 28). Dus ten diepste is er geen onderscheid tussen man en vrouw als je een kind van God bent. De belangrijkste vraag in ons leven moet zijn: Heere, mag ik een kind van U worden? Mag ik in Christus zijn?

We zijn zo goed door de Heere geschapen, man en vrouw, mannelijk en vrouwelijk. We weten dat het beeld van God verwoest is. We weten dat er zoveel nood kan zijn over onze identiteit – ben ik wel mannelijk, ben ik wel vrouwelijk? Ik heb het in alle voorzichtigheid proberen te benoemen. Maar we zijn Gods mens!

Zie, de Mens

Mag ik u wijzen op een gebeurtenis bij Pontius Pilatus? Wat hadden ze de Heere Jezus mishandeld. De ruwe Romeinse soldaten hadden Hem geselslagen op Zijn rug gegeven. Ze hadden Hem een purperen mantel omgedaan. Ze hadden een doornenkroon op Zijn hoofd gezet en een rietstok in Zijn hand gegeven. En toen ze Hem zo naar buiten hadden gebracht, zei Pilatus: ‘Zie, de Mens.’ Daar stond Jezus, tot spot van mensen. Gods Mens staat daar als beeld van de diep gevallen eerste Adam. ‘Zie, de Mens.’ Hebt u zo een oog naar bínnen gekregen? Dan moet u zeggen: ik ben goed geschapen, maar ik ben een kind des toorns geworden. Dan stemt u met Paulus in: ‘Ik ellendig mens, wie zal mij verlossen uit het lichaam dezes doods?’ (Rom. 7:24). Dan zegt u: ik lig onder de vloek. Ik heb de doornen van Christus’ doornenkroon verdiend. Adam heeft ook gehoord dat de aarde doornen en distels zou voortbrengen. Adam heeft gehoord van de vloek.

‘Zie, de Mens’... Daarin is ons beeld getekend. Toch ligt daarin ook een evangeliewoord. Heeft u ook al een oog naar búíten gekregen op deze lijdende Mens? Dat Hij daar stond als Borg in uw plaats? Hij is als een lam ter slachting geleid. Hij is de Man van smarten. Dan ziet u in de doorleving van uw verlorenheid en uw hemelhoge schuld schoonheid en heerlijkheid in de Heere Jezus. Dan mag u het Jesaja en heel de Kerk nazeggen in het onbegrijpelijke wonder: ‘Maar Hij is om onze overtredingen verwond, om onze ongerechtigheden is Hij verbrijzeld; de straf die ons den vrede aanbrengt, was op Hem, en door Zijn striemen is ons genezing geworden’ (Jes. 53:5).

‘Zie, de Mens’... Daar stond Hij, die beminnelijke, dierbare, maar ook volkomen Borg, Gods Mens. Smeek om die beide ogen, die we zijn kwijtgeraakt in het paradijs: een oog naar binnen en een oog naar buiten. Dan mag u het zeggen: ‘Wij hebben Zijn heerlijkheid aanschouwd’, niet alleen bij de kribbe, maar óók bij het kruis!

Lezen: Genesis 1:26, 27

Zingen: Psalm 33:7; Psalm 139:7 en 8; Psalm 105:24; Psalm 48:4 en 6

Hoofdstuk 2

Het eerste huwelijk

En Hij bracht haar tot Adam.

Genesis 2:22b

In dit hoofdstuk staan we stil bij het eerste huwelijk. Genesis 2 bepaalt ons daarbij: Adam mist een vrouw (vs. 18-20), hij krijgt een vrouw (vs. 21-23) en hij heeft een vrouw (vs. 24-25).

Adam mist een vrouw

In de huidige, liberale wereld komt heel wat op ons af. Allerlei opvattingen – ook over relaties, huwelijk en gezin – veranderen dusdanig dat we kunnen spreken van een cultuurcrisis. Daarbij moeten we oppassen voor gewenning. Denk alleen al aan abortus provocatus. We weten al lange tijd dat er per jaar in ons land dertigduizend abortussen worden uitgevoerd. Wat een ontzaglijk aantal! Maar wees eens eerlijk, zijn we er niet al aan gewend?

Opgedrongen ideologie

De kerken deinen mee op de golven van het postmodernisme. In de zestiger jaren van de vorige eeuw kwam de seksuele revolutie. Het was de tijd van hippies en provo’s. Daarna ontstond het feminisme, met gelijke behandeling van man en vrouw. Homorelaties worden vanaf 1983 aanvaard door de gereformeerde kerken, vanaf 2003 door de hervormde kerk. Tegenwoordig mogen we niet meer spreken over geslacht, maar moeten we spreken over gender. Het gaat er niet meer om of iemand ter wereld komt als jongen of als meisje. Het moet een eigen keuze zijn. Dus je moet een paar jaar wachten en dan mag je zelf bepalen om als jongen of als meisje door het leven te gaan. Het wordt tot in het absurde toegepast: genderneutrale toiletten, en in de Tweede Kamer wordt gedebatteerd over genderneutraal speelgoed... Wat staat ons nog te wachten, vooral onze jonge mensen? Een ideologie wordt opgedrongen via de media, op de scholen, in de kerken. Vast en zeker krijgen wij er allemaal mee te maken. Op ons rust de roeping om dit te doorzien, om te waken.

Ik denk aan de oude, wijze koning Salomo. Hij heeft drie Bijbelboeken geschreven, waaronder het boek Prediker. Aan het einde van dat boek lezen we: ‘Van alles wat gehoord is, is het einde van de zaak: Vrees God en houd Zijn geboden, want dit betaamt allen mensen. Want God zal ieder werk in het gericht brengen, met al wat verborgen is, hetzij goed of hetzij kwaad’ (Pred. 12:13, 14). Ieder werk. Het gaat niet alleen over andermans werk, maar ook over mijn werk. Het wordt allemaal in het gericht van God gebracht.

Terug naar het begin