Titel

LEVEND MET CHRISTUS

© 2024 Den Hertog B.V., Houten

ISBN 978 90 331 8169 6

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij digitaal, elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Ten geleide

Kolosse was in Paulus’ tijd een vrij onbelangrijke stad, die op een afstand van ongeveer 160 kilometer ten oosten van Efeze lag. Een stad in het gebied van de zeven gemeenten van Klein-Azië uit Openbaring 1-3, het huidige Turkije.

Ooit was Kolosse in maatschappelijk opzicht een vooraanstaand en belangrijk handelscentrum. Het was immers gelegen in het vruchtbare Lycusdal bij een bergpas, aan een weg die voert van Efeze naar het oosten. Maar in de tijd van Paulus was deze stad voorbijgestreefd door Laodicea en Hiërapolis. Kolosse was gelegen in een gebied met vruchtbare grond. Daardoor waren er veel vijgen- en olijfboomgaarden. Ook was er een levendige wolhandel.

Kolosse was in godsdienstig opzicht ondergedompeld in een mengeling van Griekse en oosterse godsdienstigheid. Uit grafinscripties is gebleken dat er ook een groep Joden heeft gewoond en er een synagoge is geweest. Maar verder vierde de vorst der duisternis er zijn heerschappij. Men leefde openlijk in zonden.

Hoe de gemeente daar is ontstaan, is niet met zekerheid te zeggen. We gaan ervan uit dat het allemaal begonnen is in de tijd dat Paulus in zijn derde zendingsreis meer dan drie jaar het Evangelie heeft verkondigd in Klein-Azië vanuit Efeze. Naar alle waarschijnlijkheid is in die tijd een zekere Epafras tot bekering gekomen. Die bracht vervolgens het Evangelie naar de steden in het Lycusdal, waar ook Kolosse deel van uitmaakt. En zo ontstond deze christelijke gemeente in een verder door en door multiculturele en multireligieuze samenleving.

Proeven we voorzichtig al iets van de actualiteit van deze brief? Ten diepste zoekt de Heilige Geest met deze brief christenen van vandaag op die leven in een net zo door en door zondige, multiculturele en multireligieuze samenleving. En door deze brief wil Hij onderwijzen in de bijbelse samenhang tussen de christelijke leer en het christelijke leven. Zodat jongeren en ouderen staande mogen blijven door de kracht van Gods Geest en genade en God alleen alle eer ontvangt.

Apeldoorn, februari 2024 Ds. R.A.M. Visser

– 1 –

Paulus bidt om kennis

Lezen: Kolossenzen 1:1-9

Waarom ook wij, van die dag af dat wij het gehoord hebben, niet ophouden voor u te bidden, en te begeren dat gij moogt vervuld worden met de kennis van Zijn wil, in alle wijsheid en geestelijk verstand.

Kolossenzen 1:9

Paulus zelf heeft de gemeente van Kolosse nooit bezocht. Pas wanneer de apostel later in de gevangenis in Rome zit, bezoekt Epafras hem. En dan ontstaat de reden voor het schrijven van deze brief. Samen met de brieven aan Efeze, Filippi en aan Filémon is ook deze brief een van de zogenaamde gevangenisbrieven. De brief is dan ook geschreven ongeveer in het jaar 60 of 61. Daarna is hij met de brieven aan Efeze en Filémon meegegeven aan Týchikus en de bekeerde slaaf Onésimus. De mensen in Kolosse moeten er daarna voor zorgen dat de brief ook in Laodicea gelezen wordt.

Gods werk in de gemeente

Wat schrijft de apostel zoal? We lezen het direct al aan het begin van de brief en ons teksthoofdstuk. In de verzen 1 en 2 lezen we dat Paulus, als apostel van Jezus Christus, met Timótheüs deze brief aan de gemeente van Kolosse schrijft. Wat is het dan treffend om te lezen hoe de gemeente wordt benoemd! Het zijn volgens de apostel ‘heilige en gelovige broeders in Christus’ te Kolosse. Zou dat ook van ons gezegd kunnen worden?

Daarna krijgen ze een inhoudsvolle zegengroet mee: ‘Genade zij u en vrede van God onze Vader en de Heere Jezus Christus.’ Deze woorden vertellen van Gods gunst en toegenegenheid, bewezen aan in zichzelf verloren mensen. Genade vertelt ons dat wij schuldig zijn en dat er alleen leven is door de onverdiende goedheid van de Heere. Wie daarin deelt, leeft in de echte vrede!

Opvallend is vervolgens hoe de apostel reageert op het verslag van Epafras over de stand van zaken in Kolosse. Epafras heeft namelijk niet alleen verteld van zorgen, maar ook van zegeningen. Epafras heeft onder meer verteld wat de Heere gedaan heeft in de gemeente. Daarom dankt Paulus in de verzen 3 tot en met 8 God voor de genáde die in Kolosse wordt gevonden. Hij noemt in vers 4 het geloof in Christus Jezus en de liefde tot de heiligen. En in vers 5 spreekt hij over de hoop die zorgvuldig bewaard wordt in de hemel. Met andere woorden, Epafras laat weten dat in de gemeente Góds werk blijkt in deze drie christelijke deugden die fundamenteel zijn voor het christelijke leven: geloof, hoop en liefde. Is dat ook wat wij zouden kunnen vertellen over onze gemeente aan anderen? Bij dit werk van God wijzen de kanttekeningen er terecht op dat door het geloof in Christus Jezus mensen delen in vergeving der zonden en de zaligheid.

Het ziet op het verleden. Liefde tot al de heiligen bindt werkelijk samen, ‘ondanks kleine punten van verschil en menige werkelijke zwakheid’, zegt Matthew Henry. En het ziet op het heden. Hoop kijkt uit naar de eeuwige gelukzaligheid met God en ziet dus op de toekomst.

Als het goed is functioneren ál deze drie christelijke deugden in hun eigenheid en samenhang voluit! Is dat zo bij ons? En wat is ons antwoord dan, wanneer wij zoiets horen? Letten we op Paulus? Hij dánkt God. Want dankzegging hoort een deel van het gebed te zijn. En alles wat reden tot blijdschap is, geeft ook reden tot dankzegging. Zo is het nog.

Volgemaakt

De apostel laat in het vervolg in de verzen 6 tot en met 8 weten dat het Evangelie op die manier tot hen gekomen is en vruchtbaar is geweest. Waarna hij vanaf vers 9 doorgaat met zijn voorbede voor de gemeente. ‘Waarom ook wij, van die dag af dat wij het gehoord hebben, niet ophouden voor u te bidden, en te begeren dat gij moogt vervuld worden met de kennis van Zijn wil, in alle wijsheid en geestelijk verstand.’

Dat is wat je noemt ‘meeleven’ met feitelijk heel het Koninkrijk van God. En dan ook met elkaar! Bidden is de allerdiepste vorm van meeleven met onze naaste ver weg en dichtbij. Het is een bidden, een smeken, een pleiten. Een worstelen met God. De Heere niet los kúnnen laten omdat Zijn zegen zo belangrijk is.

In vers 3 zagen we al iets van zo’n gebed voor de gemeente. Nu wordt dat opnieuw gedaan. Paulus bidt al biddend, dat gaat dus door vanaf het moment dat hij er met Epafras over gepraat heeft. Paulus doet dat, met Timótheüs en de anderen met wie hij volgens hoofdstuk 4 vers 10 tot 14 contacten onderhield.

De apostel bidt als nooit tevoren, zou je kunnen zeggen. Daarbij wordt in die gebeden iets gevraagd. Hij ‘begeert’ voor de gemeente van Kolosse dat zij mogen volgemaakt worden met de kennis van Gods wil die bestaat in ‘alle wijsheid en geestelijk verstand’. Wat bedoelt de apostel daarmee? Met de kennis van Zijn wil bedoelt hij niet de verborgen kennis mee waarmee groepen mensen toen en vandaag zich bezighouden. Een soort geheime spirituele kennis voor ingewijden zoals die in later eeuwen in de gnostiek naar voren kwam en vandaag in bijvoorbeeld oosterse godsdiensten aan de orde is. Hij bedoelt er ook de kennis niet mee die een naam-christen heeft van de Bijbel en de dienst van God. Maar hij bedoelt er de pure, oprechte, geestelijke kennis van God mee die een mens eigen wordt gemaakt wanneer je door de woorden van de Bijbel de Christus van de Bijbel leert kennen. Wanneer je door het verlossingswerk van Christus de genade en de vrede met God leert kennen. Het is de kennis van het hart door de omgang met God door het geloof waardoor je hart wordt schoongemaakt van zonden en je leven wordt vernieuwd.

Deze kennis geeft wijsheid, geestelijk inzicht, in de samenhang van wat God in de Bijbel leert met toepassing op jezelf. En die kennis geeft ook verstand, inzicht in wat God in de praktische dingen van het leven als christen vraagt.

De kennis van Gods wil in ons leven

Paulus dankt voor de geestelijke gaven van geloof, hoop en liefde. Tegelijk bidt hij om volgemaakt te worden met wat er blijkbaar niet of te weinig is. Ontdekkend is dat, vindt u niet? Misschien zeggen we in stilte of hardop ‘amen’ op het werk van Gods genade in geloof, liefde en hoop. Maar hoe staat het vervolgens met de kennis van Gods wil in ons leven in deze geestelijke wijsheid en verstand? Is er in het leven van Gods kinderen voortgang en verdieping in deze kennis, ten diepste in de kennis van God Zelf? Calvijn merkt onderwijzend op: ‘De stand van de gelovigen is nooit zo volmaakt in deze wereld, dat hun niet altijd wat ontbreekt.’

Gods kind blíjft leerling op de school van Gods genade. Dat is juist wanneer je tegenover deze wijsheid je eigen dwaasheid moet inleven en ervaart: míjn wil botst zo vaak op Zíjn wil! Want dan geeft het méér leren kennen van God door de Heere Jezus altijd een dieper verlangen om in álles te leven zoals God dat wil. Herkennen we dat?

Zoals wij geboren zijn, hebben wij er ten diepste geen boodschap aan. Dan doen we hoe dan ook het liefste wat we zelf willen, hoe verschillend dat ook vorm wordt gegeven. Maar zodra de Heere in je leven komt, ga je met Paulus vragen: ‘Heere, wat wilt U dat ik doen zal?’ Dan wordt de wil van God in Zijn geboden bepalend in alles. We denken toch niet dat we in Gods weg zijn wanneer we tegen Zijn geboden ingaan? Dan bedriegen we ons. Niet mijn wil, maar Uw wil geschiede!

Jongelui, dan wil de Heere Zijn wil ook jullie duidelijk maken. Denk daaraan in je staan in deze tijd, opleiding, werk, vriendschappen, relaties en noem maar op! ‘Hij spreekt gewis tot elk die voor Hem leeft.’ Soms in de weg van Zijn voorzienigheid. Soms door middel van woorden uit de Bijbel. Wat hebben we het nodig om in geestelijk opzicht geleerd en geoefend te worden in het leren luisteren naar de stem van de Heere. En dan heel ons leven daarmee in overeenstemming te laten zijn!

Gespreksvragen

1. Gods werk in Kolosse blijkt in deze drie christelijke deugden die fundamenteel zijn voor het christelijke leven: geloof, hoop en liefde. Dat laat Epafras weten. Leg daar je eigen gemeente eens naast. Kun je deze dingen dan ook aanwijzen?

2. Wat betekent ‘genade’ eigenlijk?

3. Hoe spreekt de Heere in jouw leven?

– 2 –

Paulus bidt om een wandel in de Heere

Lezen: Kolossenzen 1:9-11

Opdat gij moogt wandelen waardiglijk de Heere tot alle behaaglijkheid, in alle goede werken vruchtdragende, en wassende in de kennis Gods.

Kolossenzen 1:10

Paulus bidt om de kennis van Gods wil in ons leven. Een kennis in geestelijke wijsheid en verstand. Die kennis heeft een begin en gaat verder. Verdieping is nodig. En dat heeft een doel. Dat doel wordt ons aangewezen in vers 10: ‘Opdat gij moogt wandelen waardiglijk de Heere tot alle behaaglijkheid, in alle goede werken vruchtdragende, en wassende in de kennis Gods.’ Wat komen deze woorden dichtbij, ook in ons leven!

Levenswandel

Wat zou de apostel bedoelen met het woord ‘wandelen’? We voelen wel aan dat het om iets anders gaat dan ons gewone wandelen, in een bos bijvoorbeeld. We kunnen hier voor ‘wandel’ ook lezen: levenswandel. En dan begrijpen we dat het om ons totale leven gaat. Ons totale leven in wat wij denken, zeggen en doen. Dat is ons leven dat zichtbaar is voor mensen en dat verborgen blijft voor mensen. Het is ons totale leven op school of in de opleiding, op ons werk, in huwelijk en gezin. In onze vriendschappen en relaties en in sociale media. Bij onze belastingaangifte, bij onze vrijetijdsbesteding. Op kerkelijke vergaderingen en ook in de consistorie. De apostel bidt om de kennis van Gods wil met dit doel, dat deze ‘heilige en gelovige broeders in Christus’ wandelen, zouden leven op een manier waar de Heere blij van wordt, om het zo eens te zeggen. Het doel is vruchtbaar te mogen zijn in álle goede werken. Om te groeien in de kennis van God. En dát was blijkbaar het probleem bij de kinderen van God in Kolosse.

Maar... letten wij dan ook op onszelf? Deze boodschap komt eveneens naar ons toe. Ons hele leven hoort te corresponderen met Gods genade in Christus Jezus. Ons leven hoort een wandel te zijn waardig de Heere, een wandel die God behaagt. Een vrúchtbaar leven waarin de kennis van God toeneemt. In een multiculturele en multireligieuze samenleving toen én vandaag hoort ons leven te zijn als een zoutend zout en een lichtend licht. Als een stad die boven op een berg ligt en dus niet verborgen kan blijven. Als een kaars die op een kandelaar gezet wordt en dan op iedereen schijnt die in het huis is. ‘Laat uw licht alzo schijnen voor de mensen, dat zij uw goede werken mogen zien, en uw Vader, Die in de hemelen is, verheerlijken’ (Matth. 5:16).

Om de Heere te behagen

Het gaat dus in ons leven om een wandel waarmee de Heere blij kan zijn, een levenswandel waardig de Heere. Opvallend is dat het niet gaat om een wandel waar mensen blij mee zijn, een levenswandel om er ménsen mee te behagen. Niet voor niets wordt het behagen van mensen zonder meer in het Nieuwe Testament meestal negatief beschouwd. Tegenover de ogendienst om mensen te behagen (Ef. 6:6) staat dan de eenvoudigheid, de eerlijkheid van het hart in het kinderlijke vrezen en dienen van God.

Zo ongeveer moeten we het hier ook zien. Geen ménsen behagen, maar de Héére, de ‘Kurios’ staat er eigenlijk. Met de Naam ‘Heere’ wijst de apostel kort gezegd op de genade van het kind van God geworden te zijn. Dan ben je Zijn eigendom geworden doordat de prijs van het bloed van de Heere Jezus ook voor jou is betaald. En daar moet de wandel mee overeenstemmen! Het is net als wanneer een kind in het gewone leven en in goede verhoudingen het fijn vindt wanneer vader blij is met hoe het gehoorzaamt en de dingen doet. Zo is dat in veel diepere zin ook hier het geval!

Is het ook in heel ons leven te merken: hij of zij hoort bij de Heere, de Kurios? Dat is een kind van God die de Heere in heel zijn leven wil dienen uit liefde?

Vruchten dragen in goede werken

Hoe gaat het met de voortgang, de toename, de groei van dat alles? De apostel heeft het over ‘vruchtdragen in alle goede werken, wassen en toenemen in de kennis van God’. Is er in ons leven een begin uit God in de wedergeboorte? Dan hoort er ook voortgang te zijn. Wanneer een kind in het dagelijkse leven niet groeit, klopt er iets niet. En wanneer een kind van God in het geestelijke leven niet groeit, klopt er ook iets niet.

Wie door wedergeboorte en geloof deelt in de goede en herstelde verhouding met God in vergeving van zonden, die ís er nog niet. Ons hele leven zal dan daarmee in overeenstemming moeten zijn. Dat zal dan ook ons diepste verlangen worden: dat Gód in mijn leven weer de eer krijgt. Of ik in alles de goede reuk, de lieflijke geur van Christus verspreiden zal. En het wordt ons diepste uitzien: om meer van Hem te leren kennen en Hem meer lief te hebben! Is dan míjn wandel een wandel het kind-van-God-zijn waardig? En wanneer er kennis van God geboren werd in mijn leven, wordt die dan méér, neemt die toe?

Waarschuwingen en oproep

Onze wandel een wandel waardig het kind-van-God-zijn: laten we het invullen aan de hand van de lijn van de brief zelf. Want nadat de apostel in de hoofdstukken 1 en 2 de leer naar voren laat komen, komt in de hoofdstukken 3 en 4 het leven aan bod. Niet voor niets wekt hij op tot heiliging van het leven en waarschuwt hij deze ‘heilige en gelovige broeders in Christus’ tegen allerlei vormen van verkeerde seksualiteit. En wat is dat actueel!

Denk aan overspel. Hoe is dat binnen onze huwelijken?

Denk aan incest. Hoe is dat binnen onze gezinnen?

Denk aan homoseksualiteit. Hoe is dat onder jongeren en onder ouderen?

Denk aan pornografie. Hoe is dat onder ons, onder jongeren maar ook onder ouderen? Wat wordt er met deze dingen geworsteld! Wanneer we dan ervaren dat we in strikken gekomen zijn waaruit we onszelf niet verlossen kunnen, neem dan verantwoordelijkheid en zoek biddend hulp!

De apostel waarschuwt ook tegen allerlei vormen van haat en nijd, kwaadsprekerij en onderlinge onoprechtheid. Daarnaast roept hij op tot onderlinge vrede, eensgezindheid en vergevingsgezindheid. Onderlinge verhoudingen binnen huwelijken, gezinnen en op het werk worden bezien in het licht van de doorwerking van Gods genade. Hoe is dat thuis met je ouders en op school met docenten en medeleerlingen? Hoe is dat op onze plaats binnen al die verbanden waarin wij met anderen te maken hebben? Met hen die over ons gesteld zijn?

Zo wordt de gemeente opgeroepen tot gebed en wijsheid, en dat is niet zonder reden. Wie zichzelf maar enigszins kent, moet zijn hoofd buigen en schuld belijden!

Ootmoed

En hoe staat het daarna met de toename van de kennis van God? Opwas en groei in de genade betekent dan niet dat ík groter word. Maar het betekent dat Gód groter wordt omdat Chrístus belangrijker wordt. Daartegenover word ik alleen maar kleiner en minder. Dan word ik in mijzelf niet al meer en meer gelovig, beter, bekeerder, onafhankelijker. Maar heb ik het elke dag nodig om van Christus te leren en uit Hem te leven. Hoe meer Hij voor mij de Weg, de Waarheid en het Leven wordt, hoe meer ik mezelf klein voel tegenover de grote God. En dat is een les die Gods kind zijn leven lang moet gaan leren. Begrijpen we wel waarom Calvijn dan schrijft dat diegene het verste in de genade gevorderd is die het meest vernederd is? Zo gaan we Augustinus begrijpen, die op de vraag wat het kenmerk van de ware christen is, tot drie keer toe antwoordde: ‘Ootmoed, ootmoed, ootmoed.’

Gespreksvragen

1. Paulus bidt om kennis in geestelijke wijsheid en verstand. Die kennis heeft een begin. Hoe noem je dat begin?

2. Aan welke dingen denk je vandaag wanneer het gaat over een wandel ‘om de Heere te behagen’?

3. Wat is dat, opwas en groei in de genade?

– 3 –

Paulus bidt om voortdurende kracht

Lezen: Kolossenzen 1:9-14

Met alle kracht bekrachtigd zijnde, naar de sterkte Zijner heerlijkheid, tot alle lijdzaamheid en lankmoedigheid, met blijdschap.

Kolossenzen 1:11

We hebben gezien hoe in het leven van Gods kinderen de genade van God vooropgaat in geloof, hoop en liefde: de drie hoofddeugden van het christenleven. Tegelijk werd door Paulus gebeden om op deze basis, dit fundament van Gods genade, Góds wil te mogen kennen. Om vandaaruit te leven zoals de Heere dat vraagt.

Lukt u dat? Hoe gaat u dat af? Niet een van de kinderen van God zal als het goed is, kunnen zeggen dat dit in eigen kracht wel lukt. Gods kind leert zijn zwakheid kennen in de strijd tegen de zonde, de duivel en het eigen hart. Wat een machteloosheid om het goede te doen, terwijl het kwade je bijligt. Je wilt wel, maar het lukt niet. Juist dán krijgt deze voorbede zo’n troostvol karakter: er wordt gebeden om krácht!

Met alle kracht bekrachtigd...

In de werkwoordsvorm van het grondwoord zie je dat het gaat om een voortdurend en doorgaand bekrachtigd worden. Je bent er dus steeds op aangewezen, je kunt geen moment zonder deze kracht van Gód. Het gaat dus niet om de kracht van goden en heidense rituelen die toen en nu opgeld deden. Daar kunnen mensen vandaag nóg zo mee bezig zijn voor bescherming tegen boze geesten en verkeerde invloeden. Of om rijkdom en voorspoed te krijgen. Denk aan allerhande oosterse religies en occulte invloeden.

Hier gaat het om Góds kracht, ‘naar de sterkte van Zijn heerlijkheid’. Daarvoor kun je ook lezen: in overeenstemming met Zijn heerlijkheid. Een eenvoudig voorbeeld: wanneer een multimiljonair iets van zijn geld geeft is dat misschien niet veel. Wanneer hij echter geeft in overeenstemming met zijn rijkdom, is het wél veel. Zo is het hier ook. Als Paulus bidt om sterk gemaakt te worden volgens Gods heerlijkheid, dan is de maatstaf de overvloed en de rijkdom van God. Zo word je in staat gesteld tot lijdzaamheid en lankmoedigheid met blijdschap.

Lijdzaamheid en lankmoedigheid

Lijdzaamheid hebben christenen nodig om staande te blijven in verdrukkingen. De Heere gebruikt verdrukkingen in het leven van Zijn kinderen om ze te oefenen in deze lijdzaamheid. Om Hem te leren volgen, ook al begrijpen we er zo vaak niets van.

Lankmoedigheid gaat verder dan geduld. Je zou het kunnen vertalen met geloofsgeduld. Dat betekent niet dat je alles maar over zijn kant laat gaan. Maar wel dat je het overgeeft in de handen van de Heere. Dat je geen kwaad voor kwaad vergeldt of de zaak desnoods in eigen handen neemt.

Calvijn merkt het heel onderwijzend op: ‘De gelovigen worden zonder ophouden met het kruis geoefend in deze wereld.’ Daar komen elke dag duizenden verzoekingen bij die hen overvallen. En zij zien zo vaak niets van wat God beloofd heeft! Wat is het dan nodig om ons met deze lijdzaamheid en lankmoedigheid te wapenen. Om zo te leren wat Jesaja zegt in hoofdstuk 30:15: ‘...in stilheid en vertrouwen zou uw sterkte zijn.’