© Elsevier gezondheidszorg, Maarssen 2007

Omslagontwerp: VerheulCommunicatie.com, Alphen aan den Rijn
Basisontwerp binnenwerk: VerheulCommunicatie.com, Alphen aan den Rijn
Met dank aan de makers van een deel van de foto’s in dit boek: Carolien Adriaansche,
Constance Bogers, Simone Ten Bosch, Carla Harders, Simon Jongma, Debora Reis,
Florine Visser en kinderen van 2Samen in Den Haag.

Elsevier gezondheidszorg is een imprint van Reed Business bv, Postbus 1110, 3600 BC Maarssen.

Aan de totstandkoming van deze uitgave is de uiterste zorg besteed. Voor informatie die nochtans onvolledig of onjuist is opgenomen, aanvaarden auteur(s), redactie en uitgever geen aansprakelijkheid. Voor eventuele verbeteringen van de opgenomen gegevens houden zij zich gaarne aanbevolen.

Waar dit mogelijk was, is aan auteursrechtelijke verplichtingen voldaan. Wij verzoeken eenieder die meent aanspraken te kunnen ontlenen aan in dit boek opgenomen teksten en afbeeldingen, zich in verbinding te stellen met de uitgever.

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprograﬁsche verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp, www.reprorecht.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.cedar.nl/pro). Voor het overnemen van een gedeelte van deze uitgave ten behoeve van commerciële doeleinden dient men zich te wenden tot de uitgever.

ISBN 978 90 352 2966 2 (boek) 978 90 352 3296 9 (Ebook)
NUR 854

Wat gaan we doen?

Inspirerende ideeën voor
activiteiten rondom bso en school

Constance Bogers en Carla Overduin

Inhoud

Zoek het dichtbij

Hoofdstuk 1

Buurt van dichtbij

Op pad als Buurtverkenners

Spannende combinaties

Een vakantie lang huttendorp

Multiculturele wereldreis door de buurt

Extra tips

Hoofdstuk 2

Koken van dichtbij

Vrijdagmiddagrestaurant: koken voor de buurt

Een cadeautrommel vol lekkers

Zoete broodjes bakken bij de bakker

Leuke Lunch

Extra tips

Hoofdstuk 3

Werk van dichtbij

Word Buurtbuddy

Beste Beroepentest: wordt het boer of elektricien?

Wie kan er nog een band plakken?

Insteken, omslaan, doorhalen

Extra tips

Hoofdstuk 4

Kunst van dichtbij

Het grote Fotofestival

Mooie bezems vegen schoon

De verhalen van de Verteljurk

Kunst is rotzooi

Extra tips

Hoofdstuk 5

Techniek van dichtbij

Maak je eigen spelmateriaal

Hélemaal slopen dat apparaat!

De groeiende Techniekkast

Duurzaam = leerzaam

Extra tips

Hoofdstuk 6

Natuur van dichtbij

Postzegeltuintjes kleuren buurt groen

De boer op

Mobiele tuintjes

Op pad met de Buitenkist

Extra tips

Hoofdstuk 7

Sport van dichtbij

Kom in beweging met Kindersurvival

Eén groot circus

Kinderyoga tegen kinderstress

Dansdrama, dramatisch?

Extra tips

Hoofdstuk 8 Ten slotte

De kunst van het netwerken

Tips voor kosteloos materiaal

Metamorfose: de ideale activiteitenruimte

Dagelijks leven is eindeloze bron van activiteiten

Zoek het dichtbij

Als gemotiveerde professional in de kinderopvang of het onderwijs wil je de kinderen een gevarieerd aanbod van activiteiten bieden. Maar we zoeken het vaak te ver en te ingewikkeld. Het dagelijks leven en de directe omgeving van de school of bso zijn immers onuitputtelijke bronnen van activiteiten. De kern van dit boek is dan ook: zoek het dichtbij. Kijk om je heen en ontdek alle mogelijkheden.

Er zijn natuurlijk uiterst creatieve zielen in ons vak die de ene na de andere bijzondere activiteit schijnbaar moeiteloos uit hun mouw schudden. Maar de meesten van ons piekeren zich suf om met iets origineels te komen. En dan moet je ook nog denken aan activiteiten die de samenwerking tussen basisschool, tussenschoolse en buitenschoolse opvang bevorderen, waarbij de ontwikkeling van kinderen wordt gestimuleerd én die niet te veel geld kosten. Kortom, ga er maar aan staan. Geen paniek, dit boek is er om te helpen en om te inspireren.

Kijk om je heen

Begin eens met te bedenken: wat doe je allemaal op een dag? Ontbijten, douchen, naar school/werk gaan op de ﬁets of met de bus, een boodschap doen, eten, drinken, sporten, spelen, naar de bso, naar muziek luisteren, slapen. Met die doodgewone activiteiten alleen al kun je van alles bedenken: een speciaal school & bso-ontbijt, een project voor waterbesparing (korter douchen), interessante beroepsmensen uitnodigen, bijzondere winkels bezoeken, een muziekfestival of een slaapfeest organiseren, enzovoort. Kijk vervolgens om je heen: wat is het aanbod? Heel dichtbij: is er een collega die in zijn vrije tijd mediteert, duikt of een djembee bespeelt? Heeft de buurt bijzondere winkeliers die je kunt opzoeken, musea om mee samen te werken, een boerderij, een Leger des Heils dat je kunt helpen met tweedehandskleding sorteren, een atelier van een kunstenaar waar de kinderen een workshop kunnen doen? Simpel eigenlijk, als je erover nadenkt.

Actief worden

Leuk bedacht, maar nu moeten die ideeën nog worden omgezet in concrete activiteiten, in samenwerkingen. Dat werkt alleen als je als school en bso actief wordt. Je moet de boer op. Contacten leggen, organisaties benaderen, bij lokale ondernemers binnenstappen. Dat vraagt niet om ellenlange pleidooien of gelikte PowerPointpresentaties. Het gaat slechts om een vriendelijk verzoek dat je kort toelicht. Een eenvoudig verzoek ook: de school of bso wil samenwerken, in het groot of in het klein, met buurtgenoten, iets waarmee beide partijen hun voordeel doen. Voor de kinderen betekent dit een leerzame of puur plezierige activiteit, voor de buurtgenoot betekent het een beetje hulp bij het werk, meer contact met de buurt, positieve pr/publiciteit en hopelijk ook een bron van plezier. Als je eenmaal over de eerste aarzeling heen bent, zul je ontdekken dat het benaderen van buurtgenoten je steeds makkelijker afgaat. Je moet het natuurlijk uitproberen om te zien of het werkt, maar de ervaring leert dat de meeste organisaties en buurtbewoners met plezier meewerken aan projecten met kinderen.

Heel veel succes en inspiratie!
Constance Bogers

Hoe werkt dit boek?

Gebruik dit boek zoals het bedoeld is: op speelse wijze. Je kunt activiteiten combineren of apart doen, alles is mogelijk. Elk hoofdstuk begint met een grote activiteit, die meer de vorm van een project heeft, veel voorbereiding vergt en vaak langer dan een dag duurt. Daarna volgen enkele kleinere activiteiten, die je soms kunt combineren met de grote activiteit, maar die je zeker ook los kunt doen. Aan het eind van het hoofdstuk worden steeds enkele extra tips gegeven. Hopelijk prikkelen die de fantasie en kom je zelf ook op allerlei nieuwe ideeën. Tot slot: heel vaak wordt naar internet verwezen. Als de school of bso geen internetaansluiting heeft, kun je natuurlijk ook naar de bibliotheek of een internetcafé en vaak hebben kinderen thuis internet.

hoofdstuk 1

Of je nu in een grote stad of een gemoedelijk dorpje gevestigd bent, een school of bso staat altijd in een buurt. Er is een bakker, een groenteboer, een Turkse toko, een winkeltje in tweedehandsspeelgoed, een verzorgingshuis en bovenal: er zijn bijzondere mensen. Een muzikant, een brandweervrouw of een bioloog. Zelfs in een net verrezen nieuwbouwwijk valt al van alles te beleven. Je kunt tal van activiteiten bedenken in de buurt.

Buurt van dichtbij

Een school of bso is geen eiland

Op pad als Buurtverkenners

Veel scholen en bso’s maken nog weinig gebruik van alle mogelijkheden die hun buurt of wijk te bieden heeft. Het project Buurtverkenners brengt daar verandering in. Om de omgeving goed te leren kennen, moeten de kinderen de boer op. Als Buurtverkenners inventariseren zij bijzondere locaties en mensen. Een avontuurlijke ontdekkingstocht door straten en stegen, langs winkeliers, bedrijven en buurtbewoners met een verhaal. Het resultaat: een kleurrijk Buurtboek én een aantal interessante mogelijkheden om samen te werken.

Nodig

Een digitale camera voor elke groep Buurtverkenners

Een kleurenprinter

Blocnotes en pennen voor de verslagen

Een computer om verslagen uit te werken

Een gedetailleerde plattegrond van de buurt

Start

Verdeel de kinderen in groepen van drie of vier. In een groep durven kinderen eerder een winkel binnen te stappen of aan te bellen bij een buurtbewoner. Grotere groepen zijn niet handig, want dan worden mensen ‘bestormd’ en is de medewerking waarschijnlijk minder groot. Elk kind in de groep krijgt een taak. De een is woordvoerder/interviewer, de ander bedient de camera en nummer drie doet verslag op papier.

Eerlijk verdelen

Als de groepen zijn gevormd, komt er een grote plattegrond op tafel en wordt de wijk verdeeld. Zorg ervoor dat je de interessante straten met winkels en openbare gebouwen eerlijk verdeelt. Maak van tevoren met elkaar een speciale Buurtverkennerspas, met pasfoto’s van de kinderen.

Winkels enzovoort

Waar kunnen de Buurtverkenners aankloppen om informatie? Het is leuk als het Buurtboek een kleurig palet wordt met veel verschillende types bewoners.

De Buurtverkenners kunnen de bakker, de slager en de groenteboer bezoeken, maar nog interessanter zijn bijzondere winkels: een Marokkaanse specerijen- en kruidenzaak, een winkel met antieke lampen, waar elke lamp een verhaal heeft, of een dierenwinkel, waar je lekker kunt griezelen bij de slangen en hagedissen. Ook het postkantoor, de bibliotheek, de artotheek, de kinderboerderij en een museum zijn geschikte kandidaten voor de Buurtverkenners.

Leer de kinderen goed rondkijken tijdens een gezamenlijke wandeling. Woont in dat huis met Indonesische wajangpoppen voor het raam een echtpaar uit het verre oosten? En misschien wil de eigenaar van de duiventil wel wat vertellen over zijn duivenmelkhobby. Veel mensen tonen hun liefhebberij in de inrichting van hun tuin. Een tuin vol ankers en scheepskettingen? Hier woont wellicht een schipper. Een bordje ‘Mensendieckpraktijk’ op de deur? Deze oefentherapeut weet vast alles van sportblessures.

TIP: Cursus fotografie

Om een mooi resultaat bij het Buurtboek te krijgen, is het verstandig om de kinderen een korte cursus digitale fotografie te geven. Zoek een professionele fotograaf die de kinderen in een paar uur de basisprincipes van goed fotograferen bijbrengt. Denk aan: juiste camera-instelling, compositie, bewerking van de digitale foto’s, maar ook aan originaliteit.

Interviews

Dan gaan de groepen (deels) zelfstandig op pad. De instructie: verken de buurt en doe verslag. Dat betekent dat een groepje een tweedehandskledingzaak binnenstapt en beleefd vraagt of zij de eigenaar mogen spreken. De kinderen laten hun Buurtverkennerspas zien en leggen uit wat de bedoeling is. Soms mogen ze meteen een praatje en een foto maken, soms wil de buurtbewoner liever op een ander moment afspreken. De kinderen houden natuurlijk rekening met de wensen van de buurtbewoner. Het interview is van tevoren goed voorbereid met een vragenlijst, waarbij ook de vraag aan bod komt of de buurtbewoner met de school of bso wil samenwerken. Niet ellenlang, dat vergt te veel tijd van mensen, maximaal tien tot twintig vragen.

Begeleiding

Het Buurtverkennersproject vraagt veel begeleiding. Kinderen moeten getraind worden in fotograferen, het beleefd en duidelijk benaderen van een buurtgenoot en leren hoe je een interview voorbereidt. Daarnaast kun je kinderen niet zomaar op elk huis afsturen, dat zou niet veilig zijn. Het is verstandig om de kinderen altijd te laten begeleiden door een volwassene. Je kunt daarbij eventueel op de achtergrond blijven, terwijl de kinderen het woord doen.

Werven

Hoe voorkom je dat het Buurtboek straks in een bureaula ligt te verstoffen? Het maken van een creatief Buurtboek kan al een doel op zich zijn. Maar het is nog beter als kinderen in hun buurt ‘werven’ voor een langdurige interactie. Een school of bso is immers geen eiland, maar onderdeel van de wijk. Probeer concrete afspraken te maken voor een langduriger samenwerking met een sportschool, atelier, museum of muziekschool.

Varianten

Behalve een Buurtboek maken kun je ook op een andere manier verslag leggen. Denk aan een wijkkrant, een videoreportage, een fototentoonstelling, een geluidsreportage met behulp van cassetterecorders. Of maak een website voor de buurt. Sluit in elk geval af met een presentatie van alle resultaten en nodig daarbij de hele buurt uit.

Wwwaar?

www.wereldbuurt.nl

www.buurtlink.nl

http://maps.google.nl

www.plattegronden.nl

www.wijkalliantie.nl/portaal/kinderen

TIP: Barbecue

Besluit het Buurtverkennen met een gezellig buurtfeest, bijvoorbeeld een Buurtbarbecue.

Spannende combinaties

In elke wijk vind je senioren: ouderen die thuis of in een verzorgingshuis wonen en soms van verveling bijna uit hun leunstoel vallen. Toegegeven, niet alle ouderen vervelen zich, maar bijna allemaal knappen ze op van contact met de jeugd. Kinderen vinden het in de regel helemaal niet saai om bij senioren op bezoek te gaan of om dingen met hen te doen. De meeste kinderen hebben een opa en oma met wie ze goed contact hebben. Durf het contact met hen aan. Maar ook met bijvoorbeeld verstandelijk gehandicapten en andere doelgroepen in de wijk.

Nodig:

Informatie over ouderenvoorzieningen

Bordspellen

Creatief materiaal

Start

Inventariseer: zijn er verpleeghuizen, verzorgingshuizen of aanleunwoningen in de buurt? Vraag ook de ouders en grootouders om hulp. Leg dan het contact, bel het verzorgingshuis of ga langs. Zorg dat je van tevoren concrete voorstellen hebt bedacht.

Op bezoek

De kinderen kunnen op regelmatige tijden bij de senioren langsgaan om met hen dingen te ondernemen. Denk aan (bord)spelletjes, creatieve activiteiten of samen gezellig een taart bakken. En waarom zouden kinderen niet meedoen met de seniorengymnastiek, bingo of volksdansles? Praat van tevoren met de kinderen goed door hoe het allemaal zal gaan. Leg uit dat ze respect moeten hebben voor ouderen en zich moeten aanpassen aan het tempo en de fysieke mogelijkheden van de senioren. In de regel voelen kinderen dat ook van nature al aan.

Faciliteiten

Je kunt ook praktischer denken. Er zijn in Nederland al bso’s die gebruikmaken van de faciliteiten van een verzorgingshuis bij hen in de buurt. Denk aan de recreatieruimte, de gymzaal of de computerruimte. Het heeft voor de kinderen als voordeel dat zij meer ruimte of computers tot hun beschikking hebben en voor de ouderen betekent het een beetje leven in de brouwerij. Zorg wel dat zo’n samenwerking geen eenrichtingsverkeer is. Drink bijvoorbeeld eerst met elkaar een kop thee of glas limonade voor de kinderen achter de computer schuiven of in de gymzaal verdwijnen.

Verstandelijk gehandicapten

Een variatie op dit idee: ga een samenwerking aan met verstandelijk gehandicapten. Je kunt met elkaar activiteiten ontwikkelen zoals een kunstatelier, een theatergroep of een keramiekatelier (plus winkel). Verstandelijk gehandicapten die ervaring hebben met het maken van kunst, zijn er vaak zeer bedreven in en kunnen als een soort leraar met de kinderen aan de slag.

TIP: Niet eng

Wees niet bang om kinderen in contact te brengen met alzheimerpatiënten. Geef wel vooraf goed uitleg over de aandoening. Kinderen vinden alleen iets ‘eng’ wat zij niet kennen. Misschien heeft een van de kinderen wel een demente grootouder en kan het kind er iets over vertellen.

Wwwaar?

www.pinkelotje.nl/peuterproject.htm

Een vakantie lang huttendorp

Een activiteit voor de vakantieperiode: bouw met elkaar het mooiste huttendorp ooit. Met alles erop en eraan. Huizen, een kerk, een markt met kramen, een school, winkels, een zwembad, een ijssalon, een speelplaats met trampolines, je kunt het zo gek niet verzinnen of het is mogelijk in dit huttendorp.

Nodig:

Een flinke partij hout

Gereedschapskisten met basisgereedschap, zoals hamer, nijptang, schroevendraaiers

Tweedehandsspullen die kunnen dienen als handelswaar

Tweedehandsmeubels

Start

Dit project vergt wel wat voorbereidingstijd. Maak een lijst van alle buurtbewoners en dorps- en stadgenoten die je kunt benaderen voor hulp. Allereerst moet je een flinke partij hout op de kop zien te tikken om de hutten te bouwen. Planken, balken, maar ook pallets zijn geschikt. Denk aan houthandels, meubelmakerijen, maar surf ook internet af voor gratis hout. Toets bij www.zoekwekker.nl ‘gratis hout’ in en je krijgt vanzelf een mailtje als ergens een partij hout beschikbaar komt. Zorg ook voor een goede timmerman die wil komen begeleiden. Een handige ouder, een kunstenaar of een buurtbewoner die zijn tijd beschikbaar wil stellen. Voor de inrichting van de huizen in het huttendorp heeft de plaatselijke kringloopwinkel misschien meubilair dat nauwelijks wordt verkocht en voor de marktkramen hebben ouders en buurtbewoners nog wel oude spullen op zolder liggen.

Locatie

De locatie van het huttendorp kan zo groot of zo klein zijn als je het project wilt maken. Het eigen speelplein is een optie, maar ook een plein in de buurt. In dat laatste geval moet je de gemeente erbij betrekken om toestemming te krijgen voor het gebruik van het plein gedurende een aantal weken.

Kerk en kroeg

Bedenk van tevoren wat er in het huttendorp wordt gebouwd en geef het dorp een originele naam. Een markt met kramen is een handige optie, omdat de kinderen daar tweedehandsspullen kunnen verkopen. Denk verder aan een kerk, ‘kroeg’ (een kraampje met limonade), sportschool, muziekschool, gewone school, huizen, kunstenaarsatelier, zwembad (opblaasbaar), bakkerij (koeken verkopen) en ijsjeskraam (bevroren limonade is een prima ijsje).

Open huis

Als alles gebouwd is, houd je twee dagen lang open huis in het huttendorp. Houd modeshows en muziekshows en stel alle kramen en winkels open voor verkoop. Kies met elkaar een goed doel (liefst een lokaal kinderdoel) voor de opbrengst van de tweedehandsspullen, limonade en hapjes.

TIP: Afbreken

Vergeet niet ook het afbreken van het huttendorp goed te organiseren. Rekruteer een groep vrijwilligers in de buurt, maar betrek ook de kinderen erbij. Die vinden het afbreken minstens zo leuk als het opbouwen. Je houdt wel een berg hout en meubels over. Je kunt die ergens opslaan of ze tijdens een rommelmarkt verkopen.

Wwwaar

www.huttendorp.nl

www.huttendorpstadshagen.nl

www.httndrp.nl

www.huttendorpstaphorst.nl

www.jeugdland.net

www.capelsewijken.nl/schollevaar/huttendorp2004/

Multiculturele wereldreis door de buurt

Grote stad of plattelandsdorp, een buurt is een kleurrijk palet van culturen. Ga op ontdekkingsreis en laat de kinderen zoveel mogelijk proeven van de verschillende culturen. Letterlijk proeven, maar ook via dans, muziek en taal.

Nodig:

Gouden gids

Contacten met culturele organisaties

Start

Begin met een inventarisatie van alle culturen in de wijk. Denk niet alleen aan allochtone culturen, maar ook aan Jehova’s getuigen of een christelijke ‘zwartekousen’-gemeente. Probeer medewerking te verkrijgen door duidelijk te maken dat het doel van het project is dat de kinderen leren echt open te staan voor andere culturen. Bedenk dan bij elke cultuur een toepasselijke activiteit. Let goed op terwijl je door de buurt loopt, er schuilen meer culturen achter de gevels dan je zou vermoeden. Een raamkozijn vol houten maskers kan wijzen op Afrikaanse buurtbewoners, een Boeddhabeeld in de tuin op een gezin uit India.

Turkse groenteboer

Waar moet je zoal aan denken wat activiteiten betreft? De kinderen kunnen langsgaan bij de Turkse groenteboer en de eigenaar alles laten vertellen over de Turkse keuken en de bijzondere groenten en fruitsoorten die in zijn winkel liggen. Ga met een groep koffiedrinken bij een Indiaas gezin en maak kennis met de achtergronden van het Boeddhisme. Kijk eens in de keuken van een Chinees restaurant of bezoek een hamam en onderga een zeepmassage, een hilarisch spektakel. Of luister in een moskee naar de uitleg van een jonge moslim. Houd er rekening mee dat jongens en meisjes dit moskeebezoek apart moeten afleggen.

Muziek en dans

Andere culturen betekent ook andere muziek en dans. Van een Argentijnse tango tot een Spaanse flamenco, Peruaanse panfluitmuziek en Amerikaanse line dancing. Kinderen zijn gek op muziek en dans. Ontdek welke wereldmuzikanten de wijk telt en ga het aan den lijve ondervinden. Volg een workshop Afrikaanse djembeepercussie of een salsadansles.

Taal

Kinderen leren een taal veel sneller dan volwassenen. Zoek een aanleiding om met elkaar een beetje van een taal te proeven. Is er een Turkse jongen of een Antilliaans meisje in de groep of gaat een kind daarheen op vakantie? Een goede reden om met elkaar een mondjevol Turks of Papiamento te leren. Kinderen vinden dat vaak erg leuk, het is alsof je een geheimtaal kent.

Wwwaar?

www.salsa.nl

www.cheek2cheek.nl

www.tangoatelier.nl

www.djembee.nl

Extra tips

Maak je eigen winkel

Zie je een winkelpand al enige tijd leegstaan? Probeer eens of de eigenaar het enkele weken aan de school of bso beschikbaar wil stellen. De kinderen kunnen hier zelfgemaakte spulletjes of tweedehandsprullaria verkopen. Eerst met een bolderkar de buurt langs: wie heeft er spullen over? Vind een winkelier bereid om een lesje etalageinrichting te geven. Van de opbrengst van de verkoop kun je met elkaar een nieuw speeltoestel of computer kopen.

Goede doelen

Denk vaker aan goede doelen bij activiteiten. Tijdens een sportdag, een rommelmarkt of een bso-feest wordt vaak best een aardig bedrag opgehaald. Kies samen met de kinderen een goed doel dat dicht bij hen ligt. Een kinderdoel dus. Dat kan UNICEF zijn, maar ook een lokale organisatie die buitenspeelplaatsen, sporten of vakanties voor kinderen subsidieert.

Spelletjes uit oma’s tijd

Ga in de buurt op zoek naar mensen vanaf een jaar of vijftig die nog ‘vergeten’ spelletjes kennen. Denk aan elastieken, met een touwtje een kop en schotel met je handen maken, knikkeren, enzovoort. Je kunt er een speciale middag voor inruimen en samen met de buurt deze spelletjes van vroeger doen. Of ga op zoek naar spelletjes uit andere landen. Genoeg allochtone bewoners in de buurt die daar alles over kunnen vertellen. (www.doosvolplezier.nl, www.jeugdwerkidee.nl)