MARICA VAN DER MEER

WEG VAN DE WERELD

Een vrouw,
haar fiets en
28.000 kilometer
avontuur van
Nederland
naar Australië

Colofon

www.uitgeverijelmar.nl
www.marmee.nl

E-book - 2017
Weg van de wereld is een uitgave van
Uitgeverij Elmar BV, Delft - 2016
Tekst: Marica van der Meer, Workum - 2015
Vormgeving omslag: Marica van der Meer & Door Breed

ISBN 97890 38926 018
NUR 508

Inhoud

Dankwoord

Proloog

1. Het land uit

2. Verdwaald in Duitsland

3. De machtige Donau

4. In Griekenland schijnt de zon

5. Op de thee in Turkije

6. Het gastvrije Iran

7. Bloed, zweet, tranen en visumdruk

8. Zand, zand en alsmaar rechtdoor

9. Tibet buiten Tibet

10. Regen in het regenwoud

11. De eeuwige lente

12. Luieren in Laos

13. Het mysterieuze Myanmar

14. Het paradijs op zijn Thais

15. Een zwaluw brengt nog geen welvaart

16. Het overbevolkte Java

17. Nyepi op Bali

18. De Outback

19. De vele gezichten van Australië

20. Storm, kou en een prachtig uitzicht

Dagtabel

Dankwoord

Graag wil ik een aantal mensen bedanken, die mijn droom mogelijk hebben gemaakt. Minke, die met mij het land uit fietste. Norbert, hij kwam mij tot drie keer toe vergezellen op deze lange reis. Bas fietste niet alleen twee keer mee, hij voorzag mij ook van nieuwe onderdelen voor mijn fiets. Willemien vloog naar de andere kant van de wereld om mee te fietsen en mij van nieuwe positieve energie te voorzien en Simone weet precies welke dropjes ik waar nodig heb. Verder gaat mijn dank uit naar Hiele, die samen met mij vele verbeteringen in het manuscript heeft aangebracht en applaus voor Petra Anne die vele uren heeft uitgetrokken om de laatste correcties door te voeren.

Proloog

Waarom wil ik altijd weer weg? Onderweg zijn, weg uit mijn eigen wereld, ver weg van dagelijkse routines.

Wij wonen in een land waar je adres automatisch een lot is in een loterij. Een loterij, waarbij je zelfs kunt verliezen zonder dat je er aan mee doet. Ik krijg echt een knoop in mijn maag als ik nadenk over deze groepsdruk, die de overheid gewoon toestaat.

Aan de ene kant wil ik als burger beschermd worden tegen instanties en ondernemingen die misbruik maken van de massa. Ondernemingen die verslavend voedsel produceren, waardoor de bevolking ongezond wordt, puur voor de winst. Aan de andere kant wil ik niet zo bemoederd worden en iets meer zelf kunnen bepalen. Waarom mag ik niet zelf beoordelen of ik wel of niet een autogordel moet dragen in een dertigkilometerzone?

In ons land wordt ieder mens, ieder kind dat een beetje afwijkt van de norm, met pilletjes op het juiste pad gehouden. Het creatieve brein van een vrolijk springend ADHD-kind wordt grotendeels onderdrukt. Slechts een klein groepje artiesten en kunstenaars lukt het om zich geoorloofd buiten de gebaande paden te begeven.

Nederland is zo langzamerhand behoorlijk dichtbevolkt, maar als we niet willen dat de bevolking blijft groeien, waarom moet de economie dan wel blijven groeien? Moeten we echt allemaal steeds harder en efficiënter gaan werken om een klein deel van de bevolking heel erg rijk te maken? Kunnen we niet gewoon tevreden zijn met een stabiele economie? Hoe kan het zijn dat de mensen die daadwerkelijk productief zijn voor onze maatschappij, minder verdienen dan de mensen die van achter een bureau een beetje andermans geld heen en weer verplaatsen op de geldmarkt? En waarom vinden wij het normaal dat mensen in arme landen luxe kleding, schoenen en andere hebbedingetjes voor ons produceren, terwijl ze beter zichzelf van voedsel zouden kunnen voorzien door in de landbouw te werken.

Soms kom ik in de knoei met mijzelf door al deze vraagstukken, dan wil ik weg van deze wereld. Op zulke momenten is het tijd om mijn hele leven aan een fiets te hangen, om er weer achter te komen waarom ik ook heel erg weg ben van onze wereld. Al die mooie culturen en vriendelijke mensen die er leven. De ontzettend mooie natuur die de wereld te bieden heeft. Even terug naar de basis, een eenvoudig leven vanuit vijf fietstassen. Om daarna de mooie kanten van de wereld waarin ik ben opgegroeid opnieuw te waarderen.

1. Het land uit

Ik plan mijn vertrek op maandag één april. Een maandag is een mooie dag om stiekem te vertrekken. Dat plan ging niet helemaal goed, maandag één april blijkt Tweede Paasdag te zijn. Het is een vreemd paasweekend, de klok gaat een uur vooruit en er ligt nog ijs in de sloten, maar het marktplein van Workum staat vol met mensen. Ze zijn allemaal voor mij gekomen, ze zijn in de veronderstelling dat ik vandaag vertrek op de fiets van Nederland naar Australië. Dat is ook de bedoeling, alleen dringt het nog niet tot mij door. Ik heb totaal niet het gevoel dat ik ruim een jaar ga fietsen.

Het is koud, maar een mooie blauwe hemel met witte wolkjes siert het Friese landschap, terwijl ik over het bekende kleine binnenpaadje langs de Brekken fiets. Er waait een straffe oostenwind over het water en het is slechts een graad of zes. Een twintigtal vrienden, vriendinnen, buren en familieleden fietsen de eerste kilometers met mij mee. De zware tegenwind zorgt ervoor dat de eerste meefietsers al snel afhaken. Ik zie nog wel een paar ouderen stug volhouden op hun e-bikes. En toen waren er nog tien. In Oudega neem ik afscheid van mijn moeder. Het voelt helemaal niet als een afscheid, ik slaap immers vannacht op nog geen vijftig kilometer van mijn huis. Ik kan gewoon weer terugfietsen.

Mijn broer en mijn neefje gaan nog mee tot Joure en dan is alleen mijn vriendin Minke nog over. Zij fietst de eerste vijf dagen mee om ervoor te zorgen dat ik ook daadwerkelijk het land uit fiets. Ze gaat mee tot Bonn in Duitsland. Vanavond slapen we gewoon in haar huis in Heerenveen. Nog even genieten van alle luxe, een warme douche, internet en een echt bed.

Gezellig kletsend verlaten we vanochtend Heerenveen, de plaats waar Minke en ik elkaar vijfendertig jaar geleden hebben leren kennen. We waren negen en turnden bij de Friese selectie, WIK-FTC Heerenveen. Aangezien ik uit Workum kwam bleef ik vaak slapen bij Minke in Heerenveen. Nu we al die jaren later samen een stukje aan het fietsen zijn, krijgen we via Facebook nog steeds aanmoedigingen van onze oude coaches.

Ik fiets nog steeds door een voor mij bekende omgeving. In Munnikeburen zie ik een kampeerboerderij waar ik als fotograaf een keer een familieportret heb gemaakt. Minke ziet een sporthal, die ze voor een volleybalwedstrijd maar niet kon vinden. Na een half uurtje stuit ons fietspad op een behoorlijk brede sloot. Is dit een doodlopende weg? We zien dat er aan de overkant van de sloot een gele veerboot ligt, maar waar is de bemanning? Na wat nadere inspectie, beseffen we dat we zelf aan de slag moeten. Het pontje ligt aan een ketting. Door aan een groot rad te draaien kunnen we de ponton over het water voortbewegen, het is een goede training voor de armspieren. Zelfs in deze brede sloot ligt nog ijs.

In de buurt van Ossenzijl bereiken we de Weerribben. Over smalle onverharde schelpenpaadjes fietsen we door het hoge gele riet. Een mooie blauwe lucht maakt het plaatje compleet. Alleen die verrekte oostenwind blaast ons in het gezicht terwijl we over een polderdijk langs de IJssel richting Zwolle fietsen. Pauzeren is er niet bij, daar is het te koud voor. Na vijf minuten op een bankje zijn we volledig afgekoeld en willen we graag weer verder. Op de Veluwe vinden we gelukkig wat beschutting tussen de bomen.

We willen vandaag heel graag naar Loenen, daar hebben we nog een warm bed. In Loenen woont de moeder van Bas. Met Bas ben ik ongeveer tien jaar geleden van Vuurland naar Alaska gefietst, een fietsreis van bijna achtentwintigduizend kilometer. Aan het einde van die reis had ik mijzelf beloofd, dat ik dit nooit weer ging doen. Maar zeg nooit nooit toch? Bas komt over een paar weken naar Istanboel om een stukje mee te fietsen door Turkije. De moeder van Bas ontvangt ons met open armen. Ze is zelf een paar dagen geleden gevallen en kan niet zo goed lopen, maar geen haar op haar hoofd die erover gedacht heeft om onze logeerpartij af te blazen. Ze is maar wat trots dat haar huis op de route van Nederland naar Australië ligt.

Vanaf een bankje in ’s-Heerenberg, met het uitzicht op Huis ten Berg, bel ik nog even met mijn moeder. We fietsen zo het land uit. Ik krijg van mijn moeder niet de indruk dat ze door heeft dat ik nu echt de grens oversteek en voorlopig niet terugkeer naar Nederland. Mijn moeder ging op haar eenentwintigste een jaar in Engeland werken, zonder de toestemming van haar vader. Uiteindelijk heeft haar vader een kleine radio voor haar gekocht en naar Engeland gestuurd. Dit was zijn manier om mijn moeder te vertellen dat hij het haar had vergeven. De radio was stuk, toen deze in Engeland aankwam, maar dat heeft mijn moeder hem nooit verteld. Ze was heel blij met het gebaar.

Zodra we het bordje ’s-Heerenberg met een streep erdoor passeren, zien de huizen er nogal Duits uit. Er hangt ook een gele in plaats van een rode brievenbus aan de muur. Dit moet Duitsland zijn. Waar is het bord met de sterren van de Europese Unie? We steken de A3 van Arnhem naar Oberhausen over en kort daarna bereiken we de brug over de Rijn. We zijn echt in Duitsland. Het bereiken van de Rijn is voor mij een kleine mijlpaal. Ik ga deze rivier een behoorlijk stuk volgen. Eerst de Rijn, daarna de Main en vervolgens de Donau. Deze grote rivieren zijn mijn leidraad door Europa.

We zijn in Duitsland en belanden die avond in Xanten. Het is nog steeds erg koud en bij het woord kamperen alleen al krijg ik de rillingen. De lokale VVV stuurt ons richting een theewinkel waar ze een paar kamers verhuren. Er is alleen nog een eenpersoonskamer beschikbaar. Minke mag het bed, dus op dag drie van de reis slaap ik al op mijn dunne thermarestmatje op de vloer van een piepklein kamertje. Het is even wennen, maar ik wilde toch zo graag terug naar een eenvoudiger leven? Soms kan ik heel erg verlangen naar hoe Nederland was in de jaren zeventig van de vorige eeuw. De tijd dat mijn vader de auto nog voor de deur parkeerde met de sleutels erin. Of was die tijd zo leuk omdat ik een onbezorgd kind was?

Xanten is een historische stad. Al in de Romeinse tijd moet hier veel bedrijvigheid zijn geweest. De Romeinen hebben een prachtig amfitheater achtergelaten naast de oude ommuurde stad. Dat is mij net iets te ver terug in de tijd, ik zie mijzelf nog niet te voet de hele wereld verkennen. We verlaten Xanten en verruilen het Romeinse Rijk voor het rijk der schoorstenen. Vlak voor Rheinberg bereiken we het Ruhrgebied. Dikke witte pluimen stijgen op uit smalle torenhoge schoorstenen. We fietsen van industriestad naar havenstad, kilometerslang trekken er gigantische fabrieken aan ons voorbij. In Krefeld lijkt er geen einde te komen aan schoorstenen, pijpleidingen en fabriekshallen. Dit is het efficiënte Duitsland, dat het geld verdient voor Europa. We belanden midden in een grote containerhaven aan de Rijn, waar een kilometerslange file van vrachtauto’s staat te wachten op hun beurt. De wereld wordt er niet mooier op, al die industrie en al die mensen die moeten wachten en wachten tot ze weer verder kunnen met leven.

In Duitsland heb je een soort van fietspaden, ik zeg een soort van, want ze hebben er niet echt kaas van gegeten. Ik zou ze aanbevelen om toch maar eens te gaan kijken in Nederland. Het fietspad in Duitsland is meer een deel van het trottoir, waar ook mensen lopen en op iedere kruising moeten we de stoep af en de stoep weer op. Niet erg bevorderlijk voor de zadelpijn. Soms staan er nette borden voor fietsers, maar soms zijn ze ook nergens te bekennen. We fietsen grotendeels op de GPS, daarop is niet altijd precies te zien hoe we een kruising met een snelweg passeren. Minke fietst voorop en ik geef haar de volgende instructie: ‘We kruisen zo een snelweg en gaan in principe een soort van rechtdoor er onderdoor.’ Minke kijkt mij vragend aan en op dat moment begint onze weg omhoog te lopen. ‘Oh, het kan ook zijn dat we eroverheen gaan,’ merk ik op. Even later geeft de GPS aan dat we de snelweg gepasseerd zijn. We horen het razende verkeer wel, maar de Autobahn is nergens te zien en blijft een mysterie.

Laat in de middag bereiken we de rand van de grote stad Keulen. Via een statige, brede hoofdstraat dalen we af de stad in. Met ongeveer een miljoen inwoners is dit de eerste echte grote stad op de reis. Het verkeer heeft veel respect voor twee dames op de fiets met bagage. Zonder problemen bereiken we een hostel in de binnenstad.

Na een bezoek aan de oude Dom van Keulen fietsen we de volgende ochtend langs de Rijn de stad uit. Tussen Keulen en Bonn voert de zware industrie de boventoon, het is nog geen ‘reisje-langs-de-Rijngevoel’. We trappen in een keer door naar Bonn, hier woont Norbert. Norbert is een vriend, die ik heb leren kennen tijdens een zeilreis naar Antarctica. Minke gaat vanuit Bonn terug naar huis en geeft het estafettestokje door aan Norbert. We zijn wat vroeg, al voor de lunch staan we bij Norbert voor de deur. We overvallen hem een beetje, zijn appartement is een grote chaos. Waarom heeft iedereen altijd in z’n hoofd dat het hele huis schoon moet zijn voordat je op reis gaat? We struikelen over de tassen, dozen en de was. ‘Zet je fiets maar naast mijn fiets in de keuken,’ zegt Norbert die nog wat tassen van beneden haalt. Na een blik in de keuken kom ik tot de conclusie dat de kans op een lekke band hier groter is dan op straat…

Kilometerstand: 390 kilometer

2. Verdwaald in Duitsland

Vroeg in de ochtend sleep ik al mijn tassen de trap af en stapel ze op naast de voordeur. Als laatste sjouw ik mijn fiets naar beneden. Op het moment dat ik de voordeur open doe, kom ik tot een beroerde ontdekking; het regent. Oeps, wat doen we nu? Een dagje uitrusten in Bonn? Mijn benen en vooral mijn knieën zouden dat heel graag willen. Norbert is echter zo enthousiast en heeft zo’n zin in het avontuur, ik kan het hem niet aandoen om nog een dag in Bonn te blijven. Norbert is nog nooit eerder met een fiets op reis geweest, maar zoals het een echte Duitser betaamt heeft hij een gloednieuwe ‘state of the art’ fiets gekocht. Hij koos voor witte Ortlieb fietstassen met een bijpassende witte fietsjas en een volledige uitrusting, inclusief GPS. Ik moet dat beetje motregen maar op de koop toe nemen.

Minke is gisteren al op de trein gestapt, het is even wennen aan mijn nieuwe reisgenoot. Samen met Norbert fiets ik verder langs de Rijn. De grote stinkende fabrieken hebben nu plaatsgemaakt voor pittoreske dorpjes en bergen met kastelen in de mist. Het blijkt dat je als fietser nog altijd iets sneller bent dan de grote vrachtschepen op de Rijn. Tot drie keer toe halen we hetzelfde schip in. Die schepen pauzeren ook nooit. Het schip met de naam Alucard valt nogal op, omdat Norbert meteen doorheeft dat dit Dracula achterstevoren gespeld is. Er is veel verkeer op de Rijn. Ik zie een vrachtschip met wel dertig zeecontainers. Dat bespaart zo’n dertig vrachtwagens op de weg. Laat dit schip dan vijf keer zo langzaam gaan, dan is dat nog altijd zes keer zo snel als een vrachtauto. Het reizen met zo’n langzaam schip lijkt mij een stuk relaxter dan het drukke verkeer op de Autobahn.

Vroeg in de middag bereiken we het grote paard op de Deutsche Eck bij Koblenz, dit is waar de Moezel in de Rijn uitkomt. Aan de overkant van de Moezel is een camping, er staat al een aantal caravans. ‘Zullen we gaan kamperen?’ vraag ik aan Norbert. Het is ’s nachts nog steeds onder nul, maar Norbert heeft ook een donzen slaapzak. Op onze vraag of er nog een kampeerplekje vrij is begint de receptioniste hard te lachen. ‘In een tent?’ vraagt ze voor de zekerheid.

Het gras is volledig wit als we de volgende ochtend wakker worden, maar mijn slaapzak heeft de test goed doorstaan, ik heb het niet koud gehad. Er hangt een prachtige ochtendmist over de Rijn. De zon probeert een klein beetje door te breken op het moment dat ik het Marksburgkasteel hoog boven Braubach uit de mist zie opdoemen. Tussen Braubach en Wiesbaden maakt de Rijn een enorme slinger en die willen we afsnijden. Norbert heeft een mooie alternatieve route gevonden, maar zodra we de Rijn verlaten, begint de weg enorm te stijgen. Ik kijk nog eens achterom en zie het Marksburgkasteel prachtig liggen tegen een helderblauwe lucht. In de zes kilometer die volgen klimmen we driehonderd meter omhoog. De weg loopt door fraaie dorpjes, maar is geen enkel moment vlak. We blijven klimmen, even heb ik spijt dat we niet gewoon langs de Rijn zijn blijven fietsen. Ik ben nog in training en heb nog niet genoeg kilometers gemaakt om al zo te moeten klimmen. Ik begin gewoon aan zo’n reis zonder te trainen, in principe kan ik op vlak terrein fietsen tot ik ergens in Servië de Donau verlaat. De slinger in de Rijn die we proberen af te snijden, fietsen we nu aan kilometers de lucht in.

We willen vandaag naar Wiesbaden. Norbert heeft via de hotels, waar hij altijd logeert voor zijn werk, punten gespaard en zo hebben we vanavond een gratis hotelovernachting in Wiesbaden, maar we moeten het nog wel halen.

Volgens de GPS moeten we naar rechts, ik zie alleen een boerenpad. ‘Het moet echt hier zijn,’ bevestigt Norbert. Hij wil graag zijn route blijven volgen en we slaan het boerenpad in. Aan het einde van het pad moeten we linksaf, hier zie ik alleen maar een weiland dat ook nog eens omhoog loopt. Langs de bosrand is heel vaag iets van een pad te herkennen. Ik loop te schelden op Norbert, terwijl ik mijn fiets door het weiland omhoog duw. Ik wil best wat avontuur en dat komt er ook nog genoeg, maar we zijn nu nog in het goed georganiseerde Duitsland! Op het moment dat we de asfaltweg naar Wiesbaden bereiken is het al vier uur. Het is nog dertig kilometer. We klimmen tot boven de vijfhonderd meter, maar dan begint een enorme afdaling, we vliegen de berg af. Zo zijn we nog redelijk op tijd om te genieten van een luxehotelkamer.

Het voelt heel vreemd om met je fiets aan te komen voor de deur van een zakenhotel en te parkeren in de parkeergarage. Op het moment dat de receptioniste in haar keurige mantelpakje onze smerige fietstassen gaat dragen, voel ik mij niet helemaal op mijn plaats in deze gecreëerde luxewereld. Even later hangt de tent te drogen in de badkamer. De slaapzakken liggen te drogen over een stoel en op het bankje. Overal liggen fietstassen, het lijkt alsof er een ware explosie heeft plaatsgevonden in kamer 217 en we zijn er nog maar net.

Wiesbaden is een prachtige historische stad met statige rode koloniale gebouwen, die het centrum een uitstraling geven van allure. Het is de hoofdstad van de deelstaat Hessen.

We volgen nog een klein stukje de Rijn, tot we net na de grote stad Mainz de gelijknamige rivier bereiken. Langs de rivier de Main zien we de eerste wijngaarden. Het is april, het zou voorjaar moeten zijn, maar de wijngaarden staan er nog doods bij. Ook de bomen langs de Main zijn nog erg dor en kaal. De grote steden liggen hier dicht op elkaar en voor de lunch bereiken we Frankfurt am Main.

We besluiten vandaag in Frankfurt te blijven, we steken de rivier over en gaan op zoek naar een jeugdherberg. In de middag slenteren we door de Kaiserstrasse richting het grote euroteken van de Europese Centrale Bank. Een van de sterren van het euroteken is stuk; die staat symbool voor de crisis in Europa ben ik bang. Er wordt nog wel veel gebouwd in het centrum van Frankfurt. Persoonlijk heb ik weinig last van de crisis, ik ga er sowieso vanuit dat er dit jaar geen geld binnenkomt. Natuurlijk, mijn huis is wat minder waard geworden, maar als je niet van plan bent het huis te verkopen, is dat niet zo heel erg. Ik denk dat alle mensen die gewoon nog hun baan hebben, in principe ook geen last hebben van de crisis. Zo’n crisis word je ook grotendeels aangepraat door de media, waardoor mensen minder gaan uitgeven, omdat ze bang worden dat het hen zou kunnen raken en zo komen we in een neerwaartse spiraal terecht. Nog een reden om even een stukje te gaan fietsen. Ik heb al dagen geen nieuws gezien en eerlijk gezegd bevalt dat prima.

De volgende ochtend ziet de wereld er behoorlijk grauw en grijs uit. Het regent een beetje. Door een dichtbevolkt gebied fietsen we richting Seligstad. De kilometers gaan snel, het terrein is vlak, er staat al zestig kilometer op de teller, maar het begint harder te regenen. Als twee verzopen katten vluchten we een café in Klingenberg am Main in. We willen graag naar Wertheim vandaag, maar dat is nog veertig kilometer langs de Main. We kunnen ook een stukje afsnijden door het binnenland. ‘Dat zou ik niet doen,’ zegt de eigenaresse van het café.

Misschien hadden we wel naar haar moeten luisteren. We slaan af richting Schmachtenberg. De weg loopt behoorlijk omhoog, mijn kilometerteller geeft nog maar zes kilometer per uur aan, maar vervolgens rollen we de berg af naar Schmachtenberg en door naar Rollbach. Nu zitten we in een dal, omringd door bergen, hier moeten we weer uit. De weg naar Callenberg wordt nergens aangegeven. Op mijn GPS is er ook helemaal geen weg tussen Rollbach en Callenberg, maar Norbert heeft een track gemaakt op Google Maps en deze in zijn GPS geladen. Die geeft wel een pad aan. We vinden een fietspad richting Kirchfurt dat overeenkomt met de track. Het is een mooi geasfalteerd pad, niets mis mee. We klimmen het dal uit. Het regent nog steeds, maar door de inspanning van het klimmen heb ik het zo warm, dat het niet meer uitmaakt dat m’n kleding doorweekt is.

We stuiten op een bord: ‘Verboden in te rijden’. Hier verandert ook het geasfalteerde pad in een bospad. Wat nu? De bordjes wezen toch echt deze kant op. We negeren het bord en fietsen het bos in. De onverharde weg is natgeregend en gaat behoorlijk steil omhoog. We duwen de fietsen het laatste stukje de berg op en beginnen dan aan een modderrijke afdaling. Er lijkt geen einde aan te komen, ik wist niet dat we zoveel hadden geklommen. Voorzichtig met de handen op de remmen, glibberen we voort. We ronden twee haarspeldbochten en komen dan uit op een cirkel, waar auto’s zouden kunnen keren. Oh nee, dit is een doodlopende weg.

Daar staan we dan, midden in het bos, onder aan een berg. Ik heb geen enkele afslag gezien. Geen haar op mijn hoofd die erover denkt om die hele lange afdaling weer omhoog te fietsen. Ergens beneden ons, door het bos zie ik nog een weg lopen, maar in het stuk bos dat ons scheidt van die weg lijkt het of iemand ‘mikado’ heeft gespeeld met omgevallen boomstammen. Toch lijkt het een stuk aantrekkelijker mijn fiets door deze wirwar van bomen naar beneden te duwen dan het hele stuk terug omhoog te moeten.

Verdwalen in een bos in Duitsland stond niet op het programma. We beginnen aan de missie en zoeken een doorgang naar beneden. Dat lukt, maar dan staan we voor een brede greppel. Norbert legt zijn fiets neer en samen proberen we eerst mijn fiets naar de overkant te krijgen. Ik glijd met mijn fietsschoen weg in de blubber, maar vind op het juiste moment weer grip. Ik til de voorkant van de fiets over de greppel en Norbert heeft het achterwiel. We doen hetzelfde met de andere fiets en staan dan weer op een weg. Met behulp van de GPS kiezen we de meest logische richting. Ik kan wel een gat in de lucht springen op het moment dat ik een stopbord zie. We zijn terug in de beschaving, ik zie huizen.

Wertheim is nog vijfentwintig kilometer, dat gaan we niet meer halen. We zien er niet uit, de fietsen, fietstassen, kleding, alles zit onder de modder. Het regent niet meer, misschien moeten we maar gaan kamperen, want wie wil ons zo toelaten in een hotel? In Dorfprozelten stuiten we op een pension. Er wordt niet eens zo vreemd naar ons gekeken. Ik vraag een emmer water en verwijder de meeste modder van mijzelf, mijn fiets en mijn fietstassen. Een warme douche is nog nooit zo welkom geweest.

In dit dorp is niets te doen, maar bij café Stern, of hotel Stern zonder hotelkamers, serveren ze de beste schnitzel die ik ooit gegeten heb. Meer staat er ook niet op de kaart. Er is alleen een schnitzelkaart, met keuze uit twintig verschillende schnitzels in drie maten. Een aantal oudere heren uit het dorp zit gezellig te kaarten. Een ander clubje kijkt naar een voetbalwedstrijd aan de bar. Hotel Stern lijkt wel het gemeenschapshuis van dit dorp, maar wel met een chef die geweldige schnitzels kan bakken. Ik hoop dat we na vandaag geleerd hebben, dat je de loop van een rivier beter niet kunt afsnijden.

Waarom heb ik eigenlijk zo mijn best gedaan om mijn fietskleding te drogen? We zitten vanochtend nog geen tien minuten op de fiets of mijn fietsbroek is alweer volledig doorweekt. Het fietspad is ook nog deels ongeasfalteerd, ik zit alweer onder de modder. Na zeventien kilometer bereiken we Wertheim, ik heb geen zin meer. Wertheim is een mooi historisch stadje aan de samenvloeiing van de Main- en de Tauberrivier. Het is niet erg om hier een dagje rond te dwalen. De eigenaar van een oud hotelletje aan de Tauber drukt mij een paar folders in de hand. Hij maakt mijn fietstassen schoon en sleept ze zelfs naar boven. In een van de folders vinden we een mooie fietsroute via de Tauberrivier naar de Donau. Het plan was om via Würzburg en Neurenberg te fietsen, maar na gisteren blijf ik eigenlijk veel liever langs een rivier fietsen. We weten nu wat er gebeurt als je van het pad van de rivier afwijkt, dan moeten we over heuvels en verdwalen we in bossen.

We besluiten de Tauberrivier te volgen. Net buiten Wertheim stroomt een zijriviertje volledig over het fietspad. Er is een brug in aanbouw. Naast het overstroomde fietspad staat een wegenbouwkundige op grote gele laarzen. ‘Waar is de brug?’ vraag ik, nadat ik heb gezien hoe het Norbert is gelukt twee natte voeten te scoren. ‘Die komt vanmiddag,’ is het antwoord. Het is geen grapje, er komt vanmiddag een kraan met het ontbrekende brugdeel. Daar heb ik alleen nu niets aan. ‘Ik kan je wel mijn laarzen lenen,’ stelt Ewald de bruggenbouwer voor. Dat aanbod sla ik niet af. Hij heeft nog een paar schoenen bij zich en trekt zijn gele laarzen uit. Ik trek mijn fietsschoenen uit en stap in zijn laarzen. Met mijn fietsschoenen in de hand aan het stuur waad ik door de rivier. ‘Hoe krijg jij je laarzen nu weer terug?’ vraag ik nog achteromkijkend. ‘Die haalt mijn collega vanmiddag wel van de overkant,’ antwoordt Ewald. Ik laat zijn laarzen op een droge plek aan de overkant van het riviertje achter. Mijn voeten zijn nog droog…

De vallei van de Tauberrivier is breed, zo nu en dan zijn we de rivier helemaal kwijt. De route loopt langs mooie kleine historische dorpen zoals Tauberbischofsheim en Bad Mergentheim. De weg is absoluut niet vlak en met al honderd kilometer in de benen, zien we Rotenburg ob der Tauber hoog boven ons op een steile bergwand liggen. Langzaam klimmen we richting het centrum. Door een prachtige, oude stadspoort fietsen we het schitternde dorpje binnen. Een lust voor het oog van iedere fotograaf.

We belanden in het pension van meneer Hess. Hij zou allang met pensioen kunnen, maar dat lijkt hem saai. Vol trots laat hij ons zijn souvenirwinkel alias ontbijtzaal zien. Hij werkt nog iedere dag in de winkel, die propvol kitsch staat. ‘Ik geef jullie de romantische kamer,’ zegt meneer Hess. ‘Maar we zijn helemaal geen stel,’ waarschuw ik de gastheer. ‘Dat maakt mij niet uit,’ is zijn antwoord. Mij wel, maar gelukkig heeft de romantische kamer gewoon twee losse bedden. Duitse romantiek.

We beklimmen vanochtend de toren van het stadhuis van Rotenburg ob der Tauber. Het uitzicht over de zee van rode daken is fantastisch, maar ik merk ook dat het behoorlijk hard waait. Het is een koude noordwestenwind, maar vandaag is die wind onze grote vriend. We fietsen namelijk naar het zuidoosten en daar wil de wind ook heen. Rotenburg ob der Tauber ligt precies op de waterscheiding van het Europese continent. De Tauberrivier komt uit in de Main en die stroomt via de Rijn naar de Noordzee en mondt uiteindelijk uit in de Atlantische Oceaan. Vandaag fietsen we verder langs de Altmühlrivier, deze stroomt richting de Donau en komt uiteindelijk uit in de Zwarte Zee. Met de wind in de rug vliegen we door het weidse, vrijwel vlakke landschap van de Altmühl. Op het moment dat de kilometerteller oploopt tot achtentwintig kilometer per uur denk ik, waarom zou ik eigenlijk trappen?

In het dorp Jochsberg staat een grote paal met richtingborden, die verwijzen naar de hele wereld. Volgens dit bord is het vijfhonderdvijftien kilometer naar Amsterdam en zestienduizend kilometer naar Sydney. Het zijn luchtlijnen, over de weg is de afstand groter. Ik heb sinds mijn vertrek uit Workum achthonderdvijftig kilometer gefietst en ik wil niet weten wat de afstand over land naar Sydney zal zijn, daar kom ik wel achter als het zo ver is.

We blijven de Altmühlrivier volgen, deze moet ons naar de Donau brengen. Ergens na Beilngries vinden we een oude sluis in het Altmühlkanaal. Het Altmühlkanaal was het eerste kanaal tussen de Main en de Donau, dit kanaal stamt al uit de negentiende eeuw. Ooit waren er honderd sluizen tussen de Main en Donau om de schepen over de Europese waterscheiding te leiden, zo kon men per schip een berg over. We bereiken het moderne Main-Donaukanaal en volgen dat. Er zijn geen schepen te zien, noch in het kanaal, noch in de sluizen. Het toeristenseizoen is nog niet begonnen. Vlak achter Kehlheim bereik ik met ruim duizend kilometer op de teller de machtige Donaurivier. Eindelijk fietsen we in een T-shirt, het is twintig graden, het voorjaar is begonnen.

De hele Duitse bevolking is vandaag op de been om de eerste lentezonnestralen dankbaar te ontvangen. Iedereen zit op de fiets, is aan het rolschaatsen of aan het wandelen. Op het vlakke, mooi aangelegde fietspad langs de Donau, zie ik hele families op gloednieuwe mountainbikes, volledig gehuld in flitsende fietskleding inclusief helm. Het ergste zijn de oudere mannen op gewone fietsen in een veel te strakke fietsbroek, het is geen gezicht. Zigzaggend tussen de wandelende en fietsende bevolking door bereiken we Regensburg. Een mooie, historische stad aan de Donau.

We volgen de ‘Donauradweg’, maar waar is de Donau? In tegenstelling tot gisteren zien we na het verlaten van Regensburg bijna niemand meer. Het overstromingsgebied van de Donau was hier ooit heel breed, waardoor de meeste dorpen op grote afstand van de rivier gebouwd zijn. Het fietspad loopt wel langs de Donau, maar het uitzicht erop wordt belemmerd door een zomerdijk. Zo nu en dan snijdt het pad een bocht in de rivier af en fietsen we door een vlak agrarisch landschap. We zitten te twijfelen of we de stad Straubing wel of niet willen bezoeken, we moeten daarvoor naar de overkant van de brede rivier en ook weer terug. De beslissing wordt voor ons genomen, want de hele ochtend zijn we nog geen enkel dorp tegengekomen waar ook maar iets te koop is. Dit is welvaart, grote supermarktketens worden alsmaar groter en machtiger en kleine plattelandswinkels verdwijnen als sneeuw voor de zon. Hiermee verdwijnt niet alleen het gemak van een winkel in het eigen dorp, maar een buurtsupermarkt heeft vaak ook een enorme gemeenschapsfunctie, waar ouderen wat gezelligheid vinden. In dat opzicht gaat onze westerse maatschappij enorm achteruit.

We fietsen de Donau over naar Straubing, op zoek naar een supermarkt. Terwijl we op de brug fietsen, herken ik de grote sluizen uit de tijd dat ik als cruisemanager op de Rijn, de Main en de Donau werkte. Een van onze kapiteins kwam uit Straubing. Net voordat we de sluis binnen gingen belde hij altijd met z’n vrouw. In de sluis werd dan een grote zak met vuile was gewisseld voor een lading schone kleding. Zo kon zijn vrouw weer aan het werk, om twee weken later hetzelfde trucje opnieuw uit te voeren als haar man voorbij kwam.

Voor de supermarkt zien we nog twee fietsen met bepakking staan. Het zijn twee jonge Franse fietsers. Het meisje wil naar India, de jongen fietst naar de Zwarte Zee. Het is gezellig in het centrum van Straubing, alle terrassen zitten vol op maandagmiddag.

In het dorp Niederalten staan we voor de Donau, we willen graag naar de overkant. Een brug ontbreekt en op de ferry moeten we nog veertien dagen wachten, het seizoen is nog niet begonnen. Er duikt nog een fietser op met hetzelfde probleem. Fedon is op weg naar zijn vriendin in Wenen, hij besluit een stukje met ons op te fietsen. Er loopt ook een pad aan deze kant van de Donau. Fedon klaagt ook over het feit dat de Donau nergens te zien is vanaf de ‘Donauradweg’. Fedon is een Duitser, maar hij werkt in Londen. Handig met een vriendin in Wenen. Hij werkt op projectbasis, zijn laatste project was in Nigeria, waar hij moest proberen twee banken te laten fuseren. Het was een bijna onmogelijke opgave, hij had te maken met drie verschillende stammen, die allemaal een verschillende mening hadden en niet tot elkaar kwamen. Bovendien komt er bij een bank in Nigeria veel geld binnen dat verdiend is met illegale handel in olie. Er worden gaten geslagen in de pijpleidingen van Shell om olie af te tappen. De grote jerrycans worden met kleine bootjes naar schepen voor de kust gebracht, die net buiten de territoriale wateren van Nigeria liggen. De kleine man die steelt van de gigant, om het gat tussen arm en rijk een klein beetje te dichten.

Terwijl wij gezellig kletsend verder fietsen zien we zowaar de Donau even langs ons heen glijden. Voor heel even dan. Met z’n drieën kunnen we aardig tempo maken en vroeg in de middag bereiken we Passau, dat op het punt ligt waar de Donau-, de Inn- en de Ilzrivier samenkomen. Een prachtige oude stad omringd door water.

De volgende ochtend op ongeveer vijfentwintig kilometer van Passau passeren we de grens met Oostenrijk. Alweer een teleurstelling, geen bordje, niet eens een Oostenrijkse vlag. Als ik achterom kijk zie ik dat de Duitsers alleen een bordje hebben geplaatst met daarop de tekst: ‘Pas op, u passeert een staatsgrens.’ Zijn we nu al de Verenigde Staten van Europa? Ik wil bordjes met van die mooie sterretjes en de naam van het land erop dat ik binnenfiets. Is dat te veel gevraagd? De Oostenrijkers scoren wel punten met een prachtig fietspad langs de Donau, met uitzicht op de Donau. De Donau heeft zich een mooie weg gebaand door de Alpen, met aan weerskanten steile bergwanden. Dit is wat ik mij had voorgesteld bij fietsen langs de Donau. We fietsen langs de noordoever, bij het dorpje Schlogen lopen de bergen tot in de Donau, het fietspad gaat verder aan de overkant. Hier is de ferry gelukkig al wel in gebruik. We roepen de kapitein door met een hamer op een stuk ijzer te slaan, dat speciaal hiervoor is opgehangen. Het maakt een enorme herrie, maar het werkt. De kapitein weet ons te vertellen dat hij in de afgelopen twee weken al zes andere fietsers naar de overkant heeft gebracht, die op weg zijn naar Australië.

Het fietst heerlijk op het vlakke, gladde asfalt en met Norbert voorop kunnen we de kilometerteller op zevenentwintig kilometer per uur houden en dat dwars door de Alpen. Vroeg in de middag bereiken we de Oostenrijkse stad Linz, met vlak daarbuiten een camping aan een binnenmeer. Op het moment dat Norbert ons wil aanmelden om te kamperen, zegt een onvriendelijke kelner: ‘Dat kan, maar dan moet je na één mei terugkomen.’ Op de vraag of hij nog een andere camping weet klinkt een hard ‘nee’. Er moet nog een camping zijn aan de Aussee, maar daarvoor moeten we iets van de route af. Het zou fijn zijn om van tevoren te weten of die wel open is. We halen een oudere vrouw op de fiets in. Ze vraagt in het voorbijgaan of we op weg zijn naar de Zwarte Zee. Ik roep maar ja voor het gemak. Ik vraag of ze weet of de camping aan de Aussee al open is. Dat weet ze niet, maar volgens haar staan er wel altijd caravans. Dat is een goed teken.

Via de brug over een waterkrachtcentrale steken we de Donau over. Er is geen enkel bordje dat ons vertelt waar de camping is. We zien een vaag bord met een pijl rechtdoor, maar de camping zou rechtsaf moeten zijn. We staan te twijfelen en buigen ons nog eens over de kaart. Op dat moment komt de oude dame weer aanfietsen, ze is ons gevolgd. Ze wijst naar het fietspad naar rechts. Ze blijft achter ons aan fietsen, ik geloof dat we haar avondentertainment zijn. We vinden de camping, maar waar is de receptie? De oudere vrouw weet het ook niet. De camping is enorm en ieder officieel uitziend gebouw is hermetisch afgesloten met rolluiken. Ik vraag twee kampeerders of ze weten waar de receptie is. Ze leggen uit dat er geen receptie is, dit is een kampeerdorp met alleen vaste staanplaatsen. We zijn net langs een mooi grasveld gefietst naast een toiletgebouw. Ik vraag of ze denken dat het een probleem is als we daar vannacht onze tent opslaan. Zij zien het probleem niet en ik ook niet. Het is inmiddels half acht en ik zou niet weten waar we anders heen moeten. De oudere dame op haar fiets staat nog steeds op een paar meter afstand mee te luisteren. Ik bedank haar vriendelijk voor de zoveelste keer. Als ze ziet dat we het grasveld op fietsen en parkeren naast het toiletgebouw, gaat ze eindelijk naar huis.

Al om kwart over zeven worden we in onze slaap gestoord door een aantal bouwvakkers, die aan een weg door het kampeerdorp werken. Er rijdt zelfs een auto over het grasveld voor onze tent langs, maar niemand lijkt zich iets aan te trekken van onze aanwezigheid.

We fietsen richting Enns, dat volgens de inwoners het oudste dorp van Oostenrijk is. Midden op het marktplein staat een grote, oude, losstaande toren. Erg karakteristiek voor Oostenrijk. Buiten Enns fietsen we door een weids landschap, de bergen zijn verdwenen. Ik wist niet dat Oostenrijk zo vlak kon zijn. Voor het dorp Grein wordt het landschap weer wat heuvelachtig. We fietsen een schiereiland in de Donau op, om er weer vanaf te komen fietsen we over een waterkrachtcentrale. Dit doen de Oostenrijkers prachtig. Alleen fietsers en voetgangers mogen gebruikmaken van de bruggen over de waterkrachtcentrales. Via een smalle opening in een hek fietsen we de dam op. We hebben een prachtig uitzicht op de gele abdij van Melk. In Melk is de camping gelukkig gewoon open.

Ik word wakker van hevig gekletter op mijn tent. Ik doe oordoppen in en slaap nog even verder. Niet te druk over maken, het is nog geen ochtend, misschien is het dan wel gewoon droog. Maar dat is het niet. Volgens een Roemeense campingmedewerkster is voor het hele weekend regen voorspeld. Wat doen we? Gaan we een hele dag rondhangen in Melk? Ik had zo uitgekeken naar twee luxenachten in Wenen, Norbert heeft nog genoeg hotelpunten voor twee gratis overnachtingen. Waarom hecht ik nog steeds zoveel waarde aan luxe? We besluiten te gaan fietsen, het is niet heel erg koud.

We fietsen door de Wachau, een prachtige omgeving van wijngaarden aangelegd op tientallen terrassen boven elkaar tegen de bergen geplakt. De vele fruitbomen in de regio staan in bloei. De roze bloesem geeft wat kleur aan de grijze regenachtige dag. Aan de overkant van de Donau hangen lage mistwolken tegen de bergwand geplakt, het is een mysterieus gezicht. We fietsen door kleine schilderachtige dorpjes als Spitz, Duernstein en Krems. We zijn totaal doorweekt en het is al bijna zes uur als we de eerste hoge torenflats van Wenen aan de horizon zien verschijnen.

We fietsen over een eiland in de Donau, bedoeld voor recreatie. Het is er vandaag erg rustig, dit recreatiegebied is de ideale manier om een grote stad binnen te komen op de fiets. Om ons heen is alles groen, ik heb niet het idee dat we een grote wereldstad binnenfietsen. Slechts één brug scheidt ons van de hectiek van een grote stad. We nemen per ongeluk de verkeerde opgang en zien dan zes sporen razend verkeer en geen fietspad. We rollen terug naar beneden en zien dat het fietspad een verdieping lager loopt. We doen nog een poging en komen dan op de juiste laag uit. Na de brug is het nog vijf kilometer door de stad en dan parkeren we de fietsen in de garage van een hotel. Nog even genieten van een veilig onderkomen en van het feit dat ik nog een reisgenoot heb. Norbert gaat overmorgen vanuit Wenen met de trein terug naar Bonn en ik ga in mijn eentje verder.

Kilometerstand: 1573 kilometer

3. De machtige Donau

Het is zaterdagmiddag in Wenen. We wandelen met nog heel veel andere mensen van het Staatsoperagebouw via de grote winkelstraat naar de Stephansdom. Overal lopen charmante mannen in kostuums, ze zijn zo uit het nieuwjaarsconcert gestapt. Ze verkopen kaartjes voor de opera in alle talen. Ik probeer een van de mannen die achter ons aanloopt duidelijk te maken dat ik echt geen jurk voor de opera in mijn fietstassen heb. Dat geeft niets volgens hem, want de kaartjes voor het klassieke concert die ze verkopen zijn niet voor een opera in het Operagebouw, maar voor een concert in een paleis. Met andere woorden, omdat de kaartjes die ze aan de toeristen proberen te slijten niet echt voor de Weense Opera zijn, hoef ik niet echt een jurk aan. Dit is Europa, niets is wat het lijkt, als we er maar geld mee verdienen.

Wij hebben al andere plannen, die avond hebben we afgesproken met Fedon, hij is ook aangekomen in Wenen. Hij heeft ons gevraagd iets te gaan drinken in het Museumkwartier. Dus we gaan naar het Museumkwartier om iets te drinken, niet om naar een museum te gaan. Oh ja, er zijn ook musea.

Ik heb vanochtend een beetje moeite om het hotel te verlaten. Norbert is om acht uur al richting het treinstation gegaan. Het hotel voelt als mijn laatste veilige haven voor ik mij in mijn eentje in het avontuur stort. Om half tien trek ik uiteindelijk de deur achter mij dicht. Ik gooi alle bagage in de lift. In de parkeergarage is gelukkig een medewerker van het hotel voor eventuele assistentie, want ik moet op een knop drukken om de deur te openen. De knop is onderaan een steile helling, daar moet ik snel omhoog en dan maar hopen dat de deur nog open is als ik boven aankom. Deze garages zijn niet gemaakt voor fietsers. Ik druk op de knop, neem een aanloopje, maar halverwege de helling wordt mijn fiets wel erg zwaar. De medewerker van het hotel ziet het gebeuren en rent achter mij aan om samen de fiets naar boven te duwen. Ik ben buiten, en nu? Ik zet de GPS aan en fiets dezelfde route door de stad terug naar het recreatie-eiland. Na een stukje eiland fiets ik aan de andere kant van de Donau verder, op weg naar Bratislava in Slowakije.

Het is zondag, de lokale bevolking zit ook op de fiets en er zijn roeiwedstrijden op de Donau. Overal ruikt het naar barbecue. Ik geloof dat ik het barbecuepark van Wenen bereikt heb. Het is nog maar elf uur in de ochtend, maar er liggen al grote stukken vlees te bakken. Ik hoor Turkse muziek en zie blonde kinderen spelen. Veel gezinnen met verschillende etnische achtergronden maken er een mooie zondag van. Een paar kilometer later fiets ik door de Weense oliehavens, maar goed dat hier niet met vuur gespeeld wordt. Ik fiets over een dijk, die kaarsrecht door het landschap loopt. De Donau is in geen velden of wegen meer te zien. Ik onderbreek de lange weg met een lunchstop.

Precies op het moment dat ik klaar ben om weer te vertrekken, zie ik een andere fietser met bepakking aankomen. Ik heb even een déjà vu, hij lijkt heel erg op Sergei de Rus, die ik tien jaar geleden in Canada tegengekomen ben en een paar dagen lang niet meer kwijtraakte. Het is Sergei niet, het is Fergus, een Amerikaan die in Japan woont. Hij is bezig met zijn derde grote fietsreis. Fergus is een beetje laat begonnen met fietsen, op zijn eerste reis werd hij zestig in St. Petersburg. Hij is inmiddels vijfenzeventig en het vergt enige techniek om zijn been over de stang van zijn fiets te krijgen. Hij is op weg terug naar huis, onderweg naar Japan wil hij grotendeels door Rusland fietsen. Ik fiets een stukje met hem mee. Ik moet lachen, zonder Norbert fiets ik al iets langzamer, maar met Sergei komt de kilometerteller niet boven de vijftien kilometer per uur. Gezellig kletsend fietsen we richting Haines aan de grens met Slowakije. Hier neem ik afscheid van Fergus, want ik zie dat hij zo nu en dan behoorlijk buiten adem is en ik wil geen hartinfarct op mijn geweten hebben. Ik trek een eindsprintje richting Bratislava.

Ik weet niet of ik nog in Oostenrijk ben of al in Slowakije. Ik kijk naar de nummerborden van de geparkeerde auto’s, maar die komen uit beide landen. Ik fiets over de Donau en bereik de grote stad Bratislava. Nu ben ik zeker in Slowakije, het vierde land op de reis, maar ook hier hebben ze nog steeds een Aldi, waar ik gewoon met euro’s kan betalen.

Ik kan mij niet heugen wanneer ik voor het laatst een kamer heb gedeeld met vreemden. Vanavond slaap ik in een hostel op een vierpersoonskamer. Een hotelkamer in mijn eentje in Europa, dat drukt te zwaar op mijn budget. Ik deel mijn kamer met drie vrouwen, een Taiwanese moeder en dochter, die in Canada wonen en een dame in een roze pyjama, die uit de Oekraïne komt. De Taiwanese dochter heeft een project gedaan in Tsjechië en haar moeder is na afloop van het project naar Europa gekomen om met haar dochter te reizen. Zo ging het bij mij vroeger ook. Ik ging Japans studeren in Japan en dacht wel een studiegenoot te vinden om na afloop nog wat door Japan te reizen, maar daar had niemand geld voor. Ik belde mijn moeder: ‘Mam, kun je even naar Japan komen?’ Mijn moeder reageerde met ‘Wat is daar te zien dan behalve tempels?’ ‘Doe niet zo flauw, boek gewoon een ticket,’ was mijn reactie en dat deed ze dan.

Toen ik gisteren in Bratislava aankwam waren de mooie fietsbordjes van de Donauradweg opeens verdwenen. Ik sprak iemand aan om de weg te vragen, maar kreeg een antwoord dat ik niet verstond. Waarschijnlijk was het antwoord dat hij mij niet verstond. Ik ben aangekomen in de wereld waarvan ik de taal niet spreek en dat gaat waarschijnlijk zo blijven tot ik het Australische continent bereik.

De Donau is mijn gids door het landschap. Zolang ik de rivier volg ga ik de juiste kant op. Ik ben al bijna twintig kilometer buiten Bratislava en fiets nog steeds op een fietspad, maar dan is er een slagboom en moet ik de hoofdweg op. Langs de kant van de weg staat een groot bord, dat laat zien dat de Europese Unie bezig is de Eurovelo zes, het fietspad langs de Donau, helemaal door te trekken. Ik zie opeens ook weer keurige bewegwijzering, groene bordjes met het logo van de Europese Unie en een zes erin. Door het eerste dorpje op de route, Rajka, loopt een keurig fietspad van roze steentjes met een gele streep. Het is nog net niet de ‘yellow brick road’. Ik volg braaf het pad van roze steentjes door het dorp. In het volgende dorp vind ik de roze steentjes weer, ik ben zo gefascineerd bezig met spoorzoeken, dat ik niet door heb dat ik aangekomen ben in Hongarije. Opeens hebben alle geparkeerde auto’s een H op de nummerborden. Ik ben alweer een grens gepasseerd zonder er ook maar iets van te merken.

Vanaf een bankje in een klein dorpje zit ik tijdens de lunch het dorpsleven te observeren. Er stopt een zwaarbeladen fietser. Het is Glenn, ik ben hem in Straubing in Duitsland al een keer tegengekomen, toen was hij onderweg met een jong Frans meisje, maar haar is hij onderweg verloren. Ik dacht dat ze bij elkaar hoorden, maar ze waren elkaar onderweg tegengekomen en het liep niet zo goed. Glenn is vierentwintig en houdt niet van werken of eigenlijk houdt hij niet van een baas die vertelt wat hij moet doen. Hij werkt een poosje en als hij weer genoeg geld heeft gaat hij op reis. Hij heeft een week voor vertrek een fiets gekocht op de Franse Marktplaats en heeft besloten om van Parijs naar de Zwarte Zee te fietsen. Hij volgt de Donau van de bron bij Ulm tot de monding in de Zwarte Zee. Hij heeft mooie boekjes met alle fietspaden en afslagen en plattegronden van de dorpen. Hij voelt zich op het moment wat verloren, want hij mist het boekje van Bratislava naar Budapest.

Ik fiets samen met Glenn naar Györ, een prachtige oude Hongaarse stad aan de Donau. We drinken wat op een terras en wandelen met de fiets aan de hand door het historische centrum. Ik wil graag richting een camping buiten de stad. Glenn wil nog wat eten om daarna een wildkampeerplek te vinden.

Ik ben de enige gast op de camping, maar ze zijn tenminste open. Ik zie ook leuke houten trekkershutjes en vraag wat die kosten. ‘Die zijn nog niet in gebruik, ze moeten nog schoongemaakt worden,’ vertelt de eigenaresse in gebrekkig Duits. Ik zie haar twijfel en dan zegt ze: ‘Je mag er wel eentje zien.’ ‘Maar wat kost het dan?,’ wil ik weten. ‘Omdat ze nog niet klaar zijn voor het seizoen, betaal je hetzelfde als kamperen,’ is haar voorstel. Geweldig, ik poets zelf wel een beetje. Vanavond heb ik een mooi, houten hutje met vier bedden voor de prijs van zeven euro. Zelfs mijn fiets staat binnen. Even later komen er nog twee gasten in een kleine rode Suzuki. Er staat een schaap in de kofferbak van de auto, het beest staart mij aan door het achterraam. Even later zie ik de twee mannen op het balkon van het hoofdgebouw van de camping, ze schieten op vogeltjes met twee grote luchtdrukgeweren. Het schaap is nergens meer te bekennen. Waar ben ik in vredesnaam beland? Ik ben blij dat ik binnen slaap.

De camping ligt aan de hoofdweg naar Boedapest, maar daar mag ik niet op fietsen. Op aanwijzingen van de dochter van de campingeigenaresse, die redelijk goed Duits spreekt, fiets ik richting Böny. Ik moet een paar keer de weg vragen, maar versta niets van de antwoorden. Gelukkig begrijp ik de meeste handgebaren en de bevolking van Hongarije wil graag helpen. Opeens zie ik de bekende bordjes van de Eurovelo zes fietsroute. Na een paar kilometer op de route stuit ik op Hans, een drieënzestigjarige Duitse fietser. Hij heeft er jarenlang van gedroomd om een keer op de fiets de Zwarte Zee te bereiken. Hij was de eigenaar van de kantine in het provinciehuis van München. Hij heeft zijn bedrijf verkocht en is gaan fietsen. Het is zo mooi om te zien dat mensen niet alleen maar dromen, maar ook hun dromen waarmaken. Het leven kan toch niet alleen maar bestaan uit werken. Hans zit al sinds vanochtend vijf uur op de fiets. Hij had gisteravond geen camping kunnen vinden en was uiteindelijk met zijn matras en slaapzak in een veld gaan liggen. Om een uur of drie begon het te regenen. Om weer warm te worden is hij bij het eerste daglicht gaan fietsen. Hij heeft al meer dan zestig kilometer op de teller, ik nog maar tien!

Na een uurtje samen trappen zijn we het spoor een beetje bijster, we hebben ergens een bordje gemist. We fietsen een stukje terug. Hans heeft een boekje van de Eurovelo zes route, in de omschrijving staat iets over een zandpad dat langs een begraafplaats richting een spoorlijn loopt. Hans is duidelijk moe en toe aan een pauze. Ik krijg het idee dat hij het wat rustiger aan wil doen, dus nemen we afscheid. Ik vind het zandpad langs de spoorlijn. Uiteindelijk kom ik uit in de grote stad Komárom. Vanochtend was het voor de auto’s nog honderdtwintig kilometer naar Boedapest, nu nog negentig, maar ik heb al vijftig kilometer gefietst. De fietsroute maakt een enorme omweg. Ik volg een stukje de hoofdweg om wat kilometers te maken. Op het moment dat ik afsla naar Dorog zit ik toch weer op de Eurovelo zes route.

Ik fiets heerlijk langs de Donau. Opeens voel ik dat er iemand achter mij fietst. Het is Glenn, de jonge Fransman. Hij zat op een terrasje cola te drinken terwijl ik voorbij fietste en hij heeft een sprintje getrokken om mij in te halen. Geweldig, want ik heb geen idee waar ik vanavond zou kunnen kamperen. We fietsen langs de supermarkt in Dorog en fietsen de stad uit tot we op een afstandje van de weg genoeg struiken vinden om onze tentjes achter te verstoppen. Mijn eerste nacht wildkamperen op de reis. Glenn biedt wat bescherming en ik kook een warme maaltijd voor hem.

Het is een koud nachtje alleen in mijn tent. Tussen vijf en zes uur in de ochtend vecht ik tegen de kou, maar dan komt de zon om mijn tent flink op te warmen. Gelukkig heeft Glenn het ook koud gehad in zijn Quechua tent. Zo’n tent die je niet hoeft op te zetten, maar gewoon in de lucht gooit. Het lag niet aan mij en mijn materiaal, het was gewoon koud.

We fietsen de laatste vijfendertig kilometer naar Boedapest. Het is druk op de weg, er is geen fietspad en ook geen vluchtstrook. We fietsen precies op de witte lijn. We volgen de Donau niet meer, want die maakt een enorme slinger vlak voor Boedapest. We klimmen langzaam omhoog en na een paar kilometer volgt een heerlijke afdaling. We vliegen naar beneden en gaan ongeveer net zo snel als het overige verkeer. Lange tijd zit er een zware vrachtauto achter ons aan, maar die kan niet sneller dan wij. Ik voel mij een beetje schuldig, omdat we niet meer op het veilige fietspad langs de Donau fietsen. Glenn heeft mij gisteravond verteld hoe zijn broer is omgekomen bij een bizar ongeluk in Brazilië. Hij is van een brug in een zeventien meter diep ravijn gevallen, terwijl hij iets wilde fotograferen. De ouders van Glenn vinden het maar niets dat hij deze fietstocht maakt, ze houden hem het liefst veilig thuis. Glenn wil liever, net als zijn broer, de wereld verkennen. Nu ik hem zo voor mij zie fietsen met al dat inhalende verkeer om ons heen voel ik mij erg verantwoordelijk. Ik zit nooit in over mijzelf, maar ik mag geen keuzes maken voor anderen. In zijn eentje was Glenn waarschijnlijk op het fietspad langs de Donau gebleven. Op het moment dat we even stoppen zie ik een glunderende Glenn. Hij vond het afdalen met vijfenveertig kilometer per uur helemaal geweldig en het vele verkeer geeft hem een ongelooflijke adrenalinekick. Hij is uit hetzelfde hout gesneden als ik.

We zijn nog maar acht kilometer verwijderd van Boedapest en er is nog steeds geen fietspad. Inmiddels is er wel een strook bijgekomen, nu fietsen we op een vierbaansweg. Uiteindelijk komt er een busstrook, dat fietst een stuk prettiger. Zodra we de Donau bereiken is er een fietspad, we zitten ook weer op de Eurovelo zes route. Ik heb een beetje een haat-liefdeverhouding met de route zes. Eigenlijk wil ik mijn eigen weg vinden, maar soms zijn de bordjes wel erg handig. We hebben uitzicht op het kasteel in Boeda en de parlementsgebouwen in Pest aan de overkant van de rivier. Via de oude Széchenyibrug steken we de Donau over en gaan op zoek naar onderdak. Glenn heeft een echt party-hostel uitgezocht. Ik zoek een wat rustiger plek om ook daadwerkelijk te kunnen slapen.

Ik ben al twee keer in Boedapest geweest, maar het blijft een geweldige stad. Een combinatie van prachtige, statige, oude gebouwen en karakteristieke bruggen over de Donau. Hongaren hebben de fiets als vervoermiddel in de stad ook ontdekt. Het zijn vooral studenten op oude racefietsen, maar ik spot ook een vrouw in een zakelijk jurkje op een mountainbike.

Op de dag dat ik Boedapest verlaat zit het een beetje tegen. De wind blaast mij de verkeerde kant op en ik heb pap in mijn benen. Ik kan de stad ook niet uitkomen. Ik ben de Donau overgestoken van Pest naar Boeda, maar na vijf kilometer langs de rivier draait het fietspad de brug op. Daar wil ik helemaal niet heen, maar de autoweg doet precies hetzelfde. Ik heb geen keus, ik ben weer terug in Pest. Ik volg een stukje de route zes, maar strand op een industrieterrein. Daar word ik weggestuurd. Ze kunnen mij allemaal wat, normaal ben ik ook niet zo volgzaam. Ik zoek liever mijn eigen weg, zoals ik dat altijd doe in mijn leven. Ik draai de grote weg op naar het zuiden en fiets over de busbaan. Als die verdwijnt en mijn vierbaansweg een andere snelweg kruist komen er op- en afritten in het spel. Even heb ik spijt van mijn besluit. Gelukkig kan ik op de volgende grote kruising de afrit naar een iets rustiger weg nemen. Ik bereik Taksony en ben eindelijk de stad Boedapest uit.

Uiteindelijk kom ik weer uit op de grote weg naar het zuiden. De vrachtwagens vliegen mij om de oren. Ik houd het zesentwintig kilometer vol, daarna neem ik een afslag en ga op zoek naar de parallelweg die op mijn GPS staat. Deze parallelweg loopt op mijn GPS niet helemaal door, maar ik hoop dat Eurovelo zes daar een oplossing voor heeft. Die is er inderdaad, ik vind de bordjes weer en die leiden mij over een boerenpad bovenop een dijk. Ik word helemaal door elkaar gerammeld en heb op een gegeven moment geen kracht meer in mijn handen, maar hier rijden geen vrachtwagens. Op het moment dat de hoofdweg bijna naast de weg over de dijk loopt, kies ik weer voor het asfalt. Zo wissel ik vanmiddag nog een paar keer tussen de hoofdweg en de fietspaden van de route zes, een beetje van mijzelf en een beetje van Maggi.

Ik heb geen flauw idee waar ik moet gaan slapen, ik dacht dat ik aan de andere kant van de Donau zou zitten. In Solt vraag ik aan een Hongaar of hij een oplossing heeft. De man wil eerst even aan mij kwijt dat hij een poosje in Nederland heeft gewerkt. Hij heeft in de buurt van Groningen iets gebouwd voor de Gasunie. Hij weet dat er in het volgende dorp accommodatie is. Ik moet nog veertien kilometer verder. Uiteindelijk beland ik met mijn tent in de tuin van een Bed & Breakfast waarvan de eigenaren niet thuis zijn. De buren hebben mij binnengelaten, ik mocht zelfs douchen. De kamer die in de verhuur is, was nog niet schoongemaakt en daar had de buurvrouw geen zin in, dus heb ik voorgesteld om mijn tent op te zetten in de tuin. Gelukkig wordt hier nergens moeilijk over gedaan. Het land is nog niet overspoeld met regeltjes, die het zouden kunnen verbieden om van je tuin een camping te maken. Ik eet vanavond met de kat des huizes. Ik wist niet dat katten pasta aten, maar met wat tonijn erdoor valt het goed in de smaak. Het was warm vandaag en ik heb niet echt honger, dus deel ik graag met de kat. De plaatsvervangende gastvrouw is aangenaam gezelschap.

In het dorpje Dunapataj zie ik twee fietsers, ze staan net op het punt weg te fietsen. Ik snel achter ze aan. Het zijn Roman en Angela uit Zwitserland. Ze zijn ook voor langere tijd op reis. Ze fietsen tot Istanboel en willen daarna over land richting Azië met een rugzak. Angela wilde graag fietsen en Roman reist liever met een rugzak. Dit is hun compromis. Ook vandaag waait het hard en is het wegdek slecht, maar gezellig kletsend met z’n drieën merk je daar veel minder van.

Ik zou best wel een paar dagen willen fietsen met Roman en Angela, het klikt goed, maar zij maken nog een hele omweg door Hongarije en ik heb in Istanboel afgesproken met Bas. Ik ga verder naar het zuiden. Na zesendertig kilometer trappen sta ik vanochtend aan de grens met Servië. Eindelijk eens een echte grens. Ik kan kiezen tussen een rij voor auto’s of een rij voor bussen. Er is geen bordje voor fietsers, dus ben ik heel even een auto. De Hongaarse beambte kijkt er niet vreemd van op. De Servische beambte heeft een nogal norse uitstraling, maar op het moment dat ik hem bedank met ‘hvala’ zie ik een glimlach op zijn gezicht.

Daar fiets ik dan in Servië, het is een beetje een dubbel gevoel. De laatste keer dat ik in dit land was heette het nog Joegoslavië en moest ik vluchten omdat er een oorlog uitbrak. Drieëntwintig jaar geleden werkte ik voor een Nederlandse touroperator in Kroatië. Toen moest ik als eenentwintigjarig meisje aan mijn gasten vertellen: ‘Sorry maar u kunt morgen niet vanaf Ljubljana naar huis vliegen, want de luchthaven is net gebombardeerd.’ We hebben de meeste gasten moeten evacueren met de boot naar Italië. Wij zijn als personeel nog twee weken in het land gebleven omdat ze dachten dat de oorlog zo voorbij zou zijn. Toen bleek dat het wel even zou gaan duren, moesten ze ons wel ontslaan. Wij reden met auto’s in optocht achter een busje van de lokale agent aan die op de radio kon horen wat er gaande was en welke grensovergang die dag open was. Zo zijn we naar Italië gereden. Ik zie mij nog zitten, met mijn fototoestel in de hand, klaar om iets van de oorlog te fotograferen. Meer dan een paar barricades langs de weg hebben we niet gezien.

Nu fiets ik zomaar in mijn eentje door datzelfde land. De eerste stad van enige betekenis op mijn route is Sombor. Deze middelgrote stad geeft mij een goed gevoel. Midden in de stad staan prachtige, oude bomen met heldergroene, nieuwe blaadjes en het historische centrum is vrolijk gekleurd. Terwijl ik op een bankje onder de bomen zit te lunchen wordt mijn fiets uitgebreid bekeken door een oudere man. Hij vraagt wat in zijn eigen taal. Ik antwoord maar met ‘Holland,’ dan begrijpt hij tenminste dat ik niet van hier ben. Hij vraagt nog iets, volgens mij wil hij weten hoelang ik al onderweg ben. Ik probeer mij te herinneren hoe ik moest tellen in het Kroatisch. Ichi, ni, san, nee dat is Japans. Jedna, dwa, tri, ja dat is het. ‘Tri-deset dana,’ dertig dagen is mijn antwoord. Ik ben bang om de paar woordjes Kroatisch, die ik mij nog herinner, te gebruiken. Ik weet niet of Servisch hetzelfde is en ik wil geen kwaad bloed zetten.

Na Sombor draai ik de M18 op. Dat klinkt als een grote snelweg rond Londen, maar hier is het een weg, die ik deel met tractoren en paard en wagens. Het is een heerlijke asfaltweg zonder verkeer. De doorgaande wegen in Servië zijn mooie plattelandswegen. De dorpjes waar ik doorheen fiets zijn vaak niet veel meer dan een hoofdstraat, maar er is wel altijd een buurtwinkeltje. Heerlijk, dit is het Nederland van de jaren zeventig!

Serviërs zijn erg nieuwsgierig en totaal niet verlegen. Dit is het eerste land onderweg waar ik veelvuldig door mensen aangesproken word. Vanaf de terrasjes in de dorpen wordt er naar mij geroepen. Een auto komt naast mij rijden en de bestuurder vraagt: ‘Tedesko?’ Volgens mij betekent dat ‘Duits,’ ik doe maar een duim omhoog. De man is er tevreden mee. Misschien kan ik hier ook beter maar geen Nederlander zijn, door het Srebrenica-drama en het feit dat Miloseviç in Den Haag berecht is.

In het hotel in Backa Palanka vraag ik de receptionist of er veel verschil is tussen Kroatisch en het Servisch. Volgens de receptionist is dat bijna hetzelfde. Dus in plaats van ‘govorim malo Hrvatski,’ ik spreek een beetje Kroatisch, kan ik ook gewoon zeggen ‘govorim malo Sirbski’.

Ik ben op weg naar Novi Sad, een grote stad aan de Donau. Ik probeer de hoofdweg te mijden en fiets over een soort van karrenspoor langs de Donau. De natuur is prachtig, maar het water in de rivier staat erg hoog. Bomen die normaal langs de oever staan, staan nu midden in het water en geven een mooie weerspiegeling in het stilstaande water. Op het moment dat ik langs een dorpje fiets waarvan alle huizen in het water staan, begrijp ik dat deze hoge waterstand niet normaal is. Ik heb al een paar weken geen nieuws gezien, maar hier moet iets aan de hand zijn. Terwijl ik langzaam doorhobbel over het slechte wegdek, word ik voorzien van luide kikkerconcerten. Deze beesten zijn duidelijk blij met al het land dat onder water staat. Doordat ik op een boerenpad zit, dat achter de dorpen langsloopt en door de hoge waterstand, heb ik zo nu en dan het gevoel dat ik in een ontwikkelingsland ben. Boeren zijn aan het werk op kleine akkers, vaak zonder machines en ik begroet verschillende schaapherders. Is dit Europa? Na vijftien kilometer hobbelen zie ik de hoofdweg naast mij. Ik kies voor het asfalt, het voelt gelijk alsof ik terug ben in de ontwikkelde wereld. Hier zie ik ook grote landbouwvelden, die wel machinaal bewerkt worden.

Novi Sad is een prachtige historische stad vol met terrasjes. Het is er enorm gezellig, het klimaat is ook geweldig, je kunt hier de hele avond op het terras zitten. Ik deel mijn kamer in Novi Sad met twee leraressen Engels uit Bosnië. Ik ben eigenlijk verbaasd dat ze vanuit Bosnië op een stedentrip in Servië zijn. Gordana, een van de meiden, legt uit dat haar ouders oorspronkelijk uit Servië kwamen. Op het moment dat de oorlog uitbrak woonden ze in Bosnië. Haar ouders dachten aan het begin van de oorlog dat het nooit zo ver zou komen dat het land uiteen zou vallen. Voor de zekerheid stuurden ze Gordana en haar zusje wel naar familie in Servië. Uiteindelijk zaten de ouders vast in Bosnië en waren de kinderen in Servië. Gordana leefde als negenjarige twee jaar lang met haar zusje in Servië, gescheiden van haar ouders. Zelf heeft ze er geen slechte herinneringen aan. Het was nu eenmaal zo. Het was oorlog, maar ze speelde gewoon op straat en ze heeft er verder niet veel van meegekregen. Op mijn vraag of ze zich nu Servisch of Bosnisch voelt, haalt ze haar schouders op. ‘Ik voel mij geen van beide, ik ben gewoon een burger die ergens op de wereld woont.’

Ik fiets tussen Novi Sad en Belgrado, de twee grootste steden in Servië en toch lever ik een zwaar gevecht met een stuk onverhard wegdek in een te dichtbegroeid bos. Ik fiets op een B-weg dicht langs de Donau. Op het moment dat ik afsla is het een smalle asfaltweg, maar al snel is het asfalt verdwenen en duikt de weg het bos in. Ik dacht dat ik langs de rivier zou fietsen, maar de weg begint te stijgen. In de afdaling blijf ik met mijn arm achter een struik hangen. Au, shit, ik zie bloed. Die struik heeft mijn arm aan de binnenkant van mijn elleboog opengehaald.

Er komt een tegenligger aan. Hoe kunnen er op dit pad ook nog auto’s rijden? Het is een kleine Yugo. Zouden die auto’s nog steeds onder deze naam geproduceerd worden? De exemplaren die ik overal zie rondrijden zijn stuk voor stuk erg oud. De weg is net breed genoeg voor een auto, ik moet helemaal de berm in om het voertuig voorbij te laten. Het is moeilijk weer op mijn fiets te komen op de steile helling. Mopperend begin ik mijn fiets omhoog te duwen. Ik word omringd door een leger van muggen, die een feestje vieren op mijn huid. Ik heb geen armen over om ze weg te sturen. Waar ben ik in vredesnaam mee bezig? Ik ben heel blij wanneer ik een groot hek zie verschijnen met daarachter huizen en een asfaltweg, het voelt weer als een stukje beschaving. Ik fiets door de graanschuur van Servië. Grote landbouwvelden, fruitbomen en zelfs wijngaarden trekken aan mij voorbij. Enorme gele velden met koolzaad geven kleur aan het landschap.

Langs een boulevard met restaurantschepen fiets ik vroeg in de middag Belgrado in, de hoofdstad van Servië. Het is vandaag dertig april en koningin Beatrix neemt afscheid in Nederland. Hier in Belgrado deel ik de kamer met een Zwitserse en een Argentijn. Joachim is ook helemaal trots op onze nieuwe Argentijnse koningin in Nederland. Maar hij is ook erg onder de indruk van mijn reis. ‘You exceed my boundaries of extremeness,’ zijn z’n woorden. Daar ga ik maar eens een nachtje over slapen.

Met tweemiljoen inwoners is Belgrado een enorme stad aan de samenvloeiing van de Donau- en de Savarivier. Het centrale punt in de stad is een groot standbeeld van een man op een paard. De man op het paard is Prins Mihailo, de prins van Servië die in de negentiende eeuw een einde maakte aan de Turkse bezetting. Voor veel inwoners in Belgrado is dit de plek om met elkaar af te spreken in de stad. Iedereen weet waar het paard van Prins Mihailo staat. Een date die begint bij het paard eindigt dan meestal in het park bij het oude Fort. Vanuit het park is prachtig te zien hoe de zon ondergaat over het punt waar de Donau- en de Savarivier samenkomen. Ondertussen zijn er natuurlijk al een paar rakia’s weggewerkt in een van de kafana’s in de Boheemse buurt van de stad.

Ik raak in gesprek met een inwoonster van Belgrado en vraag hoe het algemene sentiment in Servië is ten opzichte van hun voormalige president Miloseviç. Volgens haar vindt wel vijfennegentig procent van de Serviërs dat hij verkeerd gehandeld heeft, maar ze vinden het niet eerlijk dat de leiders van de andere deelstaten vooral vrijgesproken zijn. Zelf was ze nog maar drie jaar toen de oorlog begon en ze is haar ouders dankbaar dat ze er niet veel van meegekregen heeft. Haar moeder komt uit Servië en haar vader is geboren in Montenegro. Hij is tijdens de oorlog tot drie keer toe ontslagen en uiteindelijk werd hij gedwongen brandweerman te worden. Een groot probleem tijdens de oorlog was de hyperinflatie. Als je het salaris dat je kreeg binnen vijf dagen niet uitgegeven had, was het niets meer waard. Er waren op een gegeven moment geldbiljetten met elf nullen. Je ging met een plastic tas vol geld naar de winkel. Haar moeder stond dagelijks minimaal een half uur in de rij voor brood en melk. Dit was een sociale bezigheid, in die tijd kende iedereen zijn buren, daar bracht je iedere dag tijd mee door in de rij. Er was niets te koop, de supermarkten waren leeg. Gelukkig hadden zij familie op het platteland, die zelf voedsel verbouwde en hen konden voorzien van eten. Nog altijd produceren veel Serviërs zelf voedsel. Ook maken ze hun eigen alcohol. Huisgemaakte rakia smaakt veel beter dan wat er in de winkel verkocht wordt. Onder de Serviërs is veel handel in rakia die thuis geproduceerd wordt. Ik vraag of ze tegenwoordig ook een bankrekening in buitenlandse valuta mogen hebben. Deze vijfentwintigjarige inwoonster van de hoofdstad vertelt dat ze helemaal geen bankrekening heeft. De dinar is nu al ongeveer zeven jaar vrij stabiel, maar er is nog steeds geen vertrouwen in de banken. Ook in mijn hostel zijn de prijzen in euro’s. Als je met dinar wilt betalen wordt er op de dag van vertrek met de dagkoers uitgerekend wat je moet betalen. Het meisje is van gemengde afkomst, met een Servische moeder en een vader uit Montenegro voelt ze zich geen van beide. ‘Eigenlijk hoop ik gewoon dat ik ooit weer kan zeggen dat ik Joegoslavische ben.’

Ik ben even in de war vanochtend. Ik haal de Sava en de Donau door elkaar en fiets langs de verkeerde rivier de stad uit. Gelukkig merk ik het al na een kilometer. Ik moet om het Fort heen en dan naar de andere kant van de Donau. Ik vind een fietspad langs de rivier, maar net nadat ik het gevonden heb, verdwijnt het fietspad in de Donau. De waterstand is veel te hoog, ik moet een andere optie vinden. Ik zie hoe een oudere man zijn fiets omhoog duwt tussen een rotswand en de vangrail door. Hij gebaart dat ik ook die kant op moet. Hij begrijpt dat ik met mijn zware fiets niet gemakkelijk omhoog kom en wacht even om mij te helpen. Mensen zijn hier enorm aardig, het Servische volk maakt echt ongelooflijk veel indruk op mij.

Via de gewone autoweg fiets ik richting de brug en laat Belgrado achter. Na het dorp Kovin begint het landschap te glooien. Ik fiets door een heuvelachtig graslandschap, waar herders met kleine kuddes koeien in de weer zijn. In de namiddag bereik ik Stara Palanka, op twintig kilometer van de grens met Roemenië. De Donau vormt de natuurlijke grens tussen beide landen. Ik heb besloten nog even in Servië te blijven, morgen neem ik hier de ferry naar de overkant van de Donau.

Het stormt, de wind is wel lekker, want het is al dagenlang ruim dertig graden. Ik kijk uit over de Donau, ik heb echt mijn twijfels of de ferry wel gaat komen. De golven zijn behoorlijk wild. Met een half uur vertraging komt er uiteindelijk in de verte toch een boot aan met een paar auto’s erop. Ik ben niet de enige fietser aan boord van de ferry. Er komen nog twee fietsers met bagage aan die de ferry maar net halen. Het zijn twee Servische jongens die een weekje door het drielandenpunt van Servië, Roemenië en Bulgarije fietsen. Het is nog maar tien uur in de ochtend, maar aan boord van de ferry trekken de mannen een blikje bier open. Het is al hun vierde blikje vandaag. ‘Gisteren hebben we het gehaald op twaalf blikjes per persoon,’ vertelt Danijel vol trots. Ze kunnen zeker niet koken en halen hun calorieën uit bier.

De twee jongens fietsen met een fietskarretje en een grote Servische vlag. Op de vlag staat een groot orthodox kruis. Ik wist niet dat het geloof nog steeds zo belangrijk is onder de jongeren in dit deel van Europa. President Miloseviç manipuleerde de Serviërs tijdens de oorlog via hun geloof. Hij probeerde daarmee te zeggen dat ze anders waren dan de rest van Joegoslavië. Deze tweedeling is eigenlijk al ontstaan in de tijd van de Romeinen die besloten het Romeinse rijk op te delen. De ene helft moest verantwoording afleggen aan Rome en de andere helft aan Byzanthië, later Constantinopel, het hedendaagse Istanboel. De tweedeling liep dwars door de Slavische landen. Dit is de reden waarom ze in Kroatië gewoon het Romeinse schrift gebruiken en in Servië het cyrillische schrift dat door de Byzantijnen ontworpen is. Zo werden de Serviërs orthodox en de Kroaten katholiek. Er zijn dus altijd grote verschillen geweest tussen de provincies van het voormalige Joegoslavië, die door dictator Tito bij elkaar werden gehouden.