Colofon

De rode kangoeroe

Belevenissen van een reiziger in Australië

De rode kangoeroe is een uitgave van

Uitgeverij Elmar b.v.

© Tekst: Frank van Rijn
E-book 2017

ISBN 90389 26094
NUR 508

Inhoud

Verschillende werelden

I. Melbourne

II. Het Oosten

III. Verdorsten of verdrinken

IV. Linksaf naar Elkedra

V: Geërodeerd land

VI: De rode weg naar Perth

Verschillende werelden

Een kubieke meter goud

Vanaf de Superpit Lookout, een platform aan de rand van de open goudmijn van Boulder, kijk ik uit over een Grand Canyon in het klein. Deze 300 m diepe, 450 m brede en ca. 2 km lange Grand Canyon is echter uitgegraven door mensen en wordt nog steeds verder uitgegraven, dieper, langer, breder. Aan de overkant van de enorme mijnput kruipen haulpack’s, geweldig grote vrachtwagens, als slakken over steile gravelbanen omhoog naar de rand van de mijn. Op de reusachtige laadbakken liggen zware lasten puin, waarin het goud in zulke kleine schilfertjes voorkomt, dat een eenvoudige goudzoeker het wel kan vergeten daar ooit iets van waarde uit te halen. Toch voert elke kreunende en steunende haulpack in zijn 90 ton zware last ongeveer 37 gram goud, aangezien een zesde deel van het puin uit erts bestaat en het erts hier ongeveer 2,5 gram goud per ton bevat, dat er echter slechts met vele moeizame en ingewikkelde chemische processen uitgehaald kan worden. Het verschil met het goudzoeken in vroeger tijden, waar ik zojuist wat van in het museum van Kalgoorlie heb gezien, is enorm. Bij dat goudzoeken deed men soms een geweldige vondst in de vorm van een flinke goudklomp, maar de meeste goudzoekers sleten hun leven ploeterend en zoekend zonder ooit iets van enige importantie te vinden. In deze mijn daarentegen wordt nooit een geweldige vondst gedaan, maar elke haulpack zeult moeizaam zijn ongeveer 37 gram goud naar boven. De kleine kans op groot succes is met deze commerciële en wetenschappelijke manier van delven overgegaan in de grote zekerheid op klein succes. De romantiek van het goudzoeken is verdwenen en daarvoor in de plaats is de efficiëntie van goud opgraven gekomen.

Echte goudzoekers, mensen dus die op zoek zijn naar ‘nuggets’, zijn er echter nog steeds. Op de camping in Leonora, waar ik drie dagen rust hield, heb ik er een paar ontmoet. De zwoegers trokken er met hun jeep hele dagen op uit, reden honderden kilometers door de bush, werkten met hun metaaldetectors hele stukken land af en kwamen ’s avonds gebroken, uitgedroogd en gedesillusioneerd terug op de camping. ‘Weer niets gevonden,’ was dan steeds hun antwoord op mijn vraag of ze die dag hun fortuin hadden gemaakt. ‘Misschien morgen.’

Dat ‘misschien morgen’ deed hen en zovele anderen er elke keer weer op uit trekken, die kans om ooit de geweldige vondst te doen die hun dromen in realiteit zou omzetten. Anderen zag ik die dat zoeken naar goud slechts voor de sport deden, voor het plezier en de spanning, als een aardige ontspanning. Maar waar ligt de grens tussen ontspanning en inspanning, tussen spel en knikkers, tussen sport en werk of tussen plezier hebben en lijden? Een Amerikaan die ik in Leonora ontmoette en die in California een baan bij de National Forest Service heeft, vertelde mij dat hij ieder jaar naar Australië komt om goud te zoeken. Hij is nog nooit echt gelukkig geweest met zijn vondsten, maar heeft toch elke keer bijna zijn retourticket Los Angeles-Perth eruit.

Er schijnen in de wijde omgeving een heleboel ghost towns te liggen, nu verlaten goudzoekersplaatsjes die in de tijd van de goldrush erg welvarend waren. Dicht bij Leonora heb ik er een bezocht, vlak naast de Sons of Gwalia-mijn, die net als deze wordt afgegraven tot een Grand Canyon. Naast een oude hijsinstallatie van geweldige afmetingen bevindt zich daar een aardig museumpje vol met spullen uit de goede oude tijd. Tot 1963 woonden de werknemers van de toen nog ondergrondse mijn in kleine primitieve van hout en golfplaat opgetrokken hutjes waarbinnen nu de linnen en papieren wandbekleding als een grillig modern operadecor verteerd en gescheurd van de muren en plafonds hangt. In 1963 sloot de mijn omdat de exploitatie ervan meer kostte dan het goud opleverde, maar toen de techniek van het uitmijnen verbeterde werd het economisch verantwoord de mijn in dagbouw af te graven en werden de werkzaamheden op efficiënte wijze hervat. Het dorpje van golfplaten hutjes bleef echter een ghost town en de werknemers wonen nu in comfortabelere huizen in Leonora.

Het frappeerde mij dat er nogal wat spullen in het museumpje lagen die in mijn jeugd heel normaal waren zoals een radio van een kwart kubieke meter, met grote gloeipitten erin, een wasbord in een tobbe, waarmee ik mijn grootmoeder nog heb bezig gezien, een opdraai grammofoon met bakelieten 78-toerenplaten waar ik zelf jaren mee gespeeld en naar geluisterd heb en een houten koffiemolen waarin ik pinda’s tot pindakaas verwerkte. Zo snel zijn de ontwikkelingen in de tweede helft van deze eeuw gegaan! Voor ik het weet staat ook mijn fiets in een museum.

Lange tijd kijk ik uit over de ‘Grand Canyon’ van Boulder, waarvan de wanden terrasvormig zijn weggefreesd. In de diepte is men bezig gaten in de grond te boren, zonder twijfel om springstof aan te brengen, waarmee de rots moet worden opgeblazen, waarna het puin met behulp van hijskranen in de haulpacks geladen kan worden. Het verbaast me dat werkzaamheden van een dergelijke destructieve aard me zo boeien. Misschien zit er diep in mijn binnenste wel iets sloperigs, maar dat schijnen meerdere mensen te hebben en bij sommigen manifesteert zich dat helaas niet alleen maar in passieve vorm, zoals bij belangrijke voetbalwedstrijden wel eens blijkt.

De gravelweg omhoog uit de mijn ziet er met zijn haarspeldbochten uit als de laatste kilometer van een pas in de Andes. Vele minuten doen de haulpacks erover om boven te komen. Van hieruit gezien lijkt zo’n machine een stukje speelgoed, maar de wielen hebben een diameter van een paar meter en in de laadbak kan een klein huis verdwijnen. Op een bordje bij het uitzichtpunt staat vermeld dat er per dag 160.000 ton puin wordt afgegraven, wat een produktie van 8.000.000 ton erts per jaar oplevert. Dat betekent dus 20.000 kg zuiver goud per jaar, wat, snel uitgerekend, iets meer dan een kubieke meter is. Verbazend dat de mens zich zo druk maakt voor een beetje metaal dat voor vrijwel alles onbruikbaar is. Een fiets kun je er niet van maken en een brug, een toren en een nijptang ook niet. Voor constructies is het veel te slap en voorts is het anderhalf maal loodzwaar. De enige kwaliteit die het heeft is dat het door vrijwel geen enkele stof wordt aangetast. Het ‘roest’ dus niet. Verder glimt het mooi en daarom, én omdat het zo zeldzaam is, denken de mensen dat het veel waarde heeft. En omdat de mensen dat denken, hééft het ook veel waarde. Wat een energieverspilling om met man en macht een Grand Canyon te graven om een klompje glimmend spul te fabriceren waar je feitelijk niets anders mee kunt doen dan de mensen erin laten geloven, zodat de wereldeconomie blijft draaien. Dit soort dingen verbaast me elke keer weer. Wat doen we uiteindelijk met het goud? Kettinkjes en muntjes van maken en verder in de vorm van broodjes bewaren in zwaar bewaakte en beveiligde kluizen van staal.

Het vijfde wiel

’s Avonds op de camping van Kalgoorlie sta ik met mijn tentje naast twee Australische echtparen van middelbare leeftijd, die met luxe campers reizen. Ze hebben een paar andere kampeerders op bezoek en allen zitten op klapstoeltjes in een kring rond een kampvuur. We hebben elkaar bij het langslopen al een paar keer gegroet, maar als ik naast mijn tent op een plastic zak ga zitten, mijn brander voor me neer zet en met een pannetje en een pakje vermicellisoep ga knoeien, wenkt een van de mensen mij: ‘Kom! Heb je zin om toasty-toasty mee te eten?’

‘Graag,’ antwoord ik zonder het flauwste idee te hebben wat toasty-toasty is. Ik berg mijn brander en pannen weer op en neem plaats in de kring op een voor mij uitgeklapt stoeltje. Toasty-toasty blijkt boven het houtvuur geroosterd brood te zijn met bonen erin en wordt bereid met behulp van een soort wafelijzer. Terwijl de man die mij heeft uitgenodigd er een voor me klaarmaakt, stel ik mij aan de groep voor als ‘Frank from Holland’ omdat Van Rijn voor Engelstaligen onuitspreekbaar is en tot de meest huiveringwekkende klankimitaties leidt. Alle zeven aanwezigen noemen daarop hun naam die ik door het grote aantal meteen weer kwijt ben. Even later krijg ik mijn eerste toasty-toasty en die blijkt bijzonder goed te smaken. Het gesprek gaat ondertussen over de mooie stranden van Australië, over duiken en zwemmen bij koraalriffen en zeilen van de ene mooie baai naar de andere. Ik zit er een tijdje nogal verloren bij zonder precies te weten hoe ik me op een beetje originele manier in het gesprek zou kunnen mengen en merk dan op, als iemand het over een zeilwedstrijd heeft, dat ik ook gezeild heb, drie keer zelfs, maar dat er de laatste keer wind stond. Het grapje dat overigens waar is, slaat niet erg aan en drie toasty-toasties lang hoor ik hoe geweldig Esperance is, waar enkelen van de aanwezigen juist vandaan zijn gekomen en waar ze zo heerlijk gezwommen hebben. Weer probeer ik aan het gesprek deel te nemen door iets te lanceren in de trant van ‘Zwemmen is wel lekker, maar je moest er niet nat van worden’. Met deze opmerking tref ik meer doel, maar tot een blijvend succes leidt het toch niet.

‘Zo Frank, dus jij bent niet zo’n watermens?’

‘Meer een landrot om helemaal eerlijk te zijn.’

‘Waar kom je met die fiets vandaan?’

‘Van Melbourne.’

‘Dat zal wel een moeizame aangelegenheid geweest zijn door de Nullarbor.’

‘Ik ben niet door de Nullarbor gekomen, maar via Alice Springs. Vandaar heb ik de directe route genomen, dwars door de Great Victoria Desert. Dat leek me aardiger dan de asfaltweg door de Nullarbor.’

Mijn hoop dat ik met dit antwoord de koers van het gesprek wat meer naar het binnenland heb verlegd, zodat ik op eigen terrein kom en daarmee wat meer vat op de conversatie kan krijgen, blijkt ijdel te zijn, want meteen daarop weet een van de vrouwen aan de overkant van de kring te melden dat Cairns zo ‘fabulous’ is en dat de diving daar zo ‘marvellous’ is. Het gesprek golft daarop weer voort over de baren van de oceaan en ik acht het overbodig een poging te wagen de mensen te gaan overtroeven met de enige duikervaring uit mijn bestaan, toen mijn broer ongeveer veertig jaar geleden voor de aardigheid het luchtbed waarop ik op de Middellandse Zee dreef, omdraaide. Vrij zeker zal dat net zo weinig indruk op deze mensen maken als mijn zeilverhaal. Maar waarom mijn opmerking dat ik de directe route van Alice Springs hierheen gefietst heb geen indruk maakte is een beetje merkwaardig. Uit de verhalen van deze mensen is op te maken dat ze elkaar naar de kroon steken wat betreft hun ervaringen met stranden, baaien, boten en duiken, maar dat ze er niet veel idee van hebben wat hun binnenland precies te bieden heeft. Het is duidelijk dat zij en ik in verschillende werelden leven. Ze hebben zich met hun luxe campers, voorzien van airconditioning en vele andere gemakken, 420 km over asfalt van de kust gewaagd om de goudmijn van Kalgoorlie te zien en het zou me niet verbazen als ze nooit verder landinwaarts zijn afgedreven. Het feit dat ik niet door de Nullarbor gekomen ben, over de geasfalteerde Eyre Highway, maar dwars door het in hun ogen gloeiend hete onbegaanbare binnenland over zand en gravelwegen, moet hun boven het voorstellingsvermogen zijn gegaan. Wat vraag je aan iemand die beweert alle twintigduizenders van Mars beklommen te hebben? Niets, want je weet gewoon niet wat je moet vragen en waar je moet beginnen en bovendien valt je eigen beklimming van de Pietersberg erbij in het niet. Op de Great Victoria Desert hebben zij net zo weinig vat als ik op hun zeeën en stranden en daarom blijven ze veilig in het water zitten en ik, na mijn twee mislukte pogingen aan het gesprek deel te nemen, veilig in de woestijn.

In een situatie als deze, die ik vaker heb meegemaakt, zowel op reis als in Nederland, rijst bij mij soms de vraag of ik ooit iets heb meegemaakt dat de moeite van het vertellen waard is en of ik ooit op een plek geweest ben, die interessant genoeg is om te vermelden. Ja, waar bén ik eigenlijk geweest? De Andes, het Amazonegebied, de Himalaya, de Sahara? Vanavond lijken die exotische gebieden ten onder te gaan in de zeeën van mijn medekampeerders. En waar ben ik op déze reis geweest waarmee ik hun interesse zou kunnen wekken? Nergens! Precies, ik ben nérgens geweest, want Centraal Australië is voor veruit het grootste deel ‘nergens’, een leegte, een verlaten gebied waar alleen zand ligt en bush groeit en waar je uitgedroogd bent voor je het in de gaten hebt. Ik heb deze mensen, voor wie mijn wereld net zo vreemd is als de hunne voor mij, dus niets te melden. Maar vriendelijk zijn ze wel, daar valt niets op af te dingen en hun toasty-toasties smaken een stuk beter dan het soepje gedaan zou hebben dat ik met weinig culinaire inspiratie van plan was te gaan opwarmen.

Op de camping van Leonora, een paar dagen geleden ben ik bij een Nederlands echtpaar dat daar met een camper stond, eveneens op een groot onbegrip voor mijn doen en laten gestuit, maar zij toonden mij dat onbegrip duidelijker dan deze mensen hier. Ik had juist een artikel geschreven voor Op Pad het buitensportblad van de ANWB, over een nogal lastig traject, ergens in Centraal-Australië ten noordoosten van Alice Springs, en dat liet ik hun lezen, benieuwd als ik was hoe een ander daar tegenaan kijkt. Welnu, hun reactie kwam de volgende ochtend: ‘Bij het lezen van dat verhaal van jou dacht ik het ene moment: ‘Die vent is hartstikke gek’ en het volgende moment: ‘Die vent is hartstikke stom’.’ Dat vrij cru klinkende commentaar was overigens wel sympathiek bedoeld, maar het kwam er nogal eerlijk uit. Dat gekke van die vent begreep ik wel een beetje, gezien het comfort waarmee deze mensen reisden, maar dat stomme? Ja, het was stom om van het asfalt af te gaan, om in de zomer door het ‘gloeiende’ binnenland te trekken, om zulke avonturen in verlaten gebieden te zoeken en om alle zekerheden die de 20e eeuw te bieden heeft de rug toe te keren.

Wat moest ik antwoorden? Uitleggen dat ik toch niet zo gek ben als ik lijk en niet zo stom als zij in mijn artikel meenden te lezen? Maar waarom zou ik hen daar eigenlijk van overtuigen? Waarschijnlijk hadden we allebei gelijk, elk op onze eigen manier. Wat voor de een stom is kan voor de ander verstandig zijn.

Mijn mede toasty-toasty eters zijn ondertussen al varend, zwemmend en duikend in Darwin aangekomen, waar ook weer veel over te vertellen is en daarom denk ik dat ik beter kan gaan slapen dan hier als het vijfde wiel aan hun zeilboot het hoofd boven water te houden, want voor morgen heb ik een flinke etappe gepland.

Twee ontmoetingen tussen verschillende werelden kort voor mijn terugkeer naar Nederland. Zo, met hier en daar wat varianten, gebeurde het mij wel vaker. Hoe vreemd het echter ook moge klinken, toch waren er altijd mensen die geïnteresseerd informeerden naar mijn belevenissen onderweg en dat stimuleerde mij een poging te wagen mijn belevenissen en ervaringen gedurende deze reis op schrift te stellen.

Ik ben als ik dit schrijf al weer lang terug in Nederland, misschien wel té lang, en heb de afgelopen winter naar eer en geweten en ondanks de extreme koude, met veel zweten, het hier volgende verslag van mijn reis geschreven, waarin ik tracht de lezer een beeld te schetsen van wat de reiziger die zich op de fiets in de binnenlanden van Australië waagt, kan verwachten. Mocht die lezer even volhardend zijn in het lezen van dit verhaal als ik in het fietsen door Australië, dan haalt hij de laatste bladzijde, net zoals ik de laatste kilometer naar Fremantle aan de westkust heb gehaald. En als hij die laatste bladzijde gehaald heeft, zonder een woord over te slaan – zoals ik tussen Melbourne en Fremantle ook geen meter heb overgeslagen – dan mag hij oordelen of ik gek was of stom om deze tocht te ondernemen. Misschien komt hij wel tot de conclusie dat hij het zelf ook graag gedaan had. Mocht hij echter niet tot die conclusie komen, het met de Nederlanders op de camping in Leonora eens zijn, ergens halverwege dit boek oververhit in de mulle tekst blijven steken of na deze inleiding geen letter meer verder willen lezen, dan zal ik hem niet gek of stom noemen en misschien zelfs wel verstandig want je weet maar nooit waartoe het lezen van reisverhalen als deze kan leiden.

I. Melbourne

Een moeizame start

Over een rustige gravelweg die door dichte eucalyptuswouden voert, fiets ik de 11e november omhoog naar Donna Buang, een bergtop van 1250 m. Het is verrassend hoe snel ik vanuit de metropool van Melbourne in de wildernis ben gekomen. De kaarsrechte hoge stammen van de eucalyptusbomen zien er gehavend uit. Het is alsof ze door een machine zijn gehaald, die er op ruwe wijze de bast vanaf geschaafd heeft. Stukken en repen bast hangen langs de stammen en de grond ligt ermee bezaaid. Het woud ziet er hierdoor slordig uit, maar dat hoort zo. Dat rommelige blijkt, als ik er na een tijdje aan gewend ben geraakt, ook wel karakter te hebben. Hier heerst de geordende chaos of misschien wel de chaotische orde.

Wat ik jammer vind is dat ik nergens uitzicht heb over de heuvels. Overal waar ik kijk zie ik stammen van bomen. Het lijkt wel alsof ik in een hut zit met dikke, van palen getimmerde muren. Weliswaar staat de buitendeur van deze hut open, maar uren van rijden over de slingerende en klimmende gravelweg hebben mij nog steeds niet buiten deze, het landschap afschermende muren gebracht. Onder de bomen, in de eeuwige schaduw van de kruinen staan merkwaardige reuzenvarens, met stammen van 25 tot 40 cm breed. Ze zijn twee tot drie meter hoog en hebben enorme parasolvormige kruinen met bladeren zo groot als tentzeilen. Overal om me heen zingen vogels, sommige alsof iemand steeds op een scheidsrechtersfluitje blaast, andere alsof er een luidspreker getest wordt en weer andere alsof ze schaterlachen om die suffe fietser, die het nodig vindt zoveel bagage mee te slepen. Met al dat gekrijs, gefluit en gepiep om mij heen, is het een wonderlijke ervaring om door dit woud te rijden.

De weg ligt bezaaid met door de storm van een paar dagen geleden afgerukte takken, variërend in grootte van enkele millimeters tot enkele meters. Hier en daar zijn hele bomen omgevallen. Ik moet geen tak tussen de spaken krijgen, wat een zekere oplettendheid vereist. Het voordeel van al die afgewaaide takken is, dat ik vanavond mijn tent onder de bomen kan zetten, zonder de kans te lopen een dikke dode tak op mijn dak te krijgen, want alles wat zwak was is door de storm geveld.

Het weer in Melbourne was afschuwelijk. Toen ik acht dagen geleden, na 24 uur vliegen gekraakt en verkreukeld mijn twee balen bagage en een half gedemonteerde fiets de aankomsthal van het vliegveld uitzeulde, werden mijn hooggespannen verwachtingen ten aanzien van het Australische lenteweer nog verder de bodem ingeslagen dan het dikke wolkenpak al had gedaan, waarin het vliegtuig juist daarvoor was afgedaald. Een koude wind blies door mijn kleren en joeg regenspatten in mijn gezicht. Zuur weer, en de gedachte dat ik tijdens mijn één uur durende tussenstop in Bangkok bij een temperatuur van 30° C tegen een smetteloos blauwe hemel had aangekeken maakte het dubbel zuur. Ik was wat het weer betreft blijkbaar te ver doorgevlogen naar het zuiden.

Gelukkig was niet alles zuur en was Melbourne's lente niet de enige die mij verwelkomde. Rob van Driesum die ik elf jaar geleden in Baluchistan ontmoet heb, toen hij op zijn motorfiets onderweg was van Nederland naar Australië om daar een toekomst op te bouwen, haalde mij met zijn oude stationcar van het vliegveld. Ik had hem een paar dagen daarvoor uit Nederland gebeld om te vertellen dat ik hem eindelijk dan toch eens zou komen opzoeken. Tien jaar lang heb ik dat op kerstkaartjes beloofd in de vage bewoordingen van: ‘Ik kom wel eens langs want Australië ontbreekt nog steeds op mijn lijstje.’ Helaas belde ik hem, hoewel ik rekening had gehouden met het tijdsverschil van tien uur, uit zijn bed. Blijkbaar had ik toch de verkeerde kant uit gerekend, hoewel ik me dat niet kan voorstellen, maar ieder mens heeft wel eens een moment van gereduceerde helderheid.

Nog nooit was ik zó ver van huis geweest, maar voor mijn gevoel was ik vlak bij huis, hoewel ik me er vooralsnog niet thuis voelde. Melbourne met zijn drukke straten, zijn files auto’s, zijn stoplichten en trams, zijn supermarkten, kledingzaken, restaurants en benzinestations zou een stad in Noord-Europa kunnen zijn en het weer zou het Nederlandse kunnen zijn op een slechte maartse dag. Had ik daarvoor zo'n ontstellend eind gevlogen? Het was 3 november en dus was de lente al veertig dagen aan de gang. Omgerekend naar het noordelijk halfrond zou ik mij in Athene bevinden op 3 mei, een plaats en een tijd die het dragen van zomerse kledij zouden rechtvaardigen, maar in Melbourne moest ik mij inpakken in trainingspak en regenkleding als ik een ritje door de stad wilde maken. Ik kon de gedachte dat in Nederland op dat moment bij een aangename temperatuur een heerlijk herfstzonnetje scheen maar moeilijk verdragen.

Na een flinke klim, waarvan de laatste kilometers over een asfaltweg gaan kom ik op de top van Mount Donna Buang. Vanaf een uitkijktorentje dat juist boven de kruinen van de bomen uitsteekt, kan ik eindelijk in het rond kijken. Een kilometer of wat naar het zuiden en in de diepte ligt het plaatsje Warburton. Ten oosten en noorden van mij zijn de heuvels, die tot de einder in elkaar overvloeien, bedekt met eindeloze eucalyptuswouden. Ver in het westen, hemelsbreed ongeveer 75 km weg, zie ik onwezenlijk hoge bouwwerken. Van hier lijken het wel ertssmelters, maar het zijn de torenflats en wolkenkrabbers in het centrum van Melbourne. Slechts een paar graden verschoven ten opzichte van de wolkenkrabbers, maar zó ver daar achter dat zelfs de hoogste berg van deze aarde het nog op geen stukken na boven de horizon zou kunnen uittillen, ligt het einddoel van mijn reis: Perth. Ik rijd dus voorlopig de verkeerde kant op, naar het oosten in plaats van naar het westen, maar als ik steeds de goede kant zou opgaan, zou ik er na 3600 km al zijn en dat zou verkeerd zijn, want ik heb niet 24 uur in een vliegtuig gezeten om dit continent af te raffelen.

Na jaren van: ‘Zou ik het wel doen of zou ik het toch maar niet doen?’, heb ik dan eindelijk de knoop doorgehakt om Australië te gaan bekijken. Vaak heb ik er over gedacht er een tocht door te maken en tweemaal ben ik het zelfs concreet van plan geweest, als een verlengstuk op een reis door Azië. Beide keren echter heb ik het weer uit de planning geschrapt, nog voordat ik daadwerkelijk van start ging, aangezien ik het beter achtte één continent goed te bekijken, dan mijn energie en tijd te verdelen over twee continenten en die daardoor maar half te doen. Maar ook een zekere twijfel heeft me er lange tijd vanaf gehouden. Vaak heeft men mij gevraagd: ‘Waarom ga je niet eens naar Australië?’ en dan dacht ik: ‘Ja, waarom niet? Maar waarom wel? Het ligt ver weg en wat heeft het te bieden dat dichterbij gelegen continenten niet hebben? Bergen? Die zijn er in Europa ook en veel hoger. Woestijnen? Direct ten zuiden van Europa ligt de grootste ter wereld. Zon en hitte? Afrika waar je naar toe kunt fietsen heeft er op zijn minst zoveel van. Natuurschoon? De Verenigde Staten liggen nog niet half zo ver weg en hebben zo veel fabelachtige Nationale Parken dat je er alleen al een mensenleven voor nodig zou hebben om die goed te bekijken. De mensen die er naar verluidt zo gastvrij en vriendelijk zijn? In alle continenten kun je gastvrije en vriendelijke mensen tegenkomen. Dat hangt veel van je eigen instelling af. Monumenten van architectuur en historie? Tegen de tijd dat je Europa en Azië door bent ben je op dat gebied zo verwend, dat je niet meer zit te springen om het operagebouw van Sydney.’

Als ik deze vraag voor mezelf beantwoord had, was mijn conclusie, dat ik maar beter naar een van de andere continenten kon gaan, waar in ieder geval niet minder te zien is, waar je goedkoper en sneller heen vliegt en waar het leven over het algemeen waarschijnlijk ook goedkoper is. En zo bleef Australië door mij onaangeroerd liggen, zoals het in het verleden heel lang onaangeroerd door volken en natiën is blijven liggen, ver weg van al het andere op deze planeet en geïsoleerd door grote oceanen en ontstellende afstanden.

Toch bleef dit onbekende continent om de een of andere, mij onduidelijke reden trekken, hoewel ik het zuiver rationeel verworpen had. Was het misschien omdat het, afgezien van Antarctica waar ik zeker nooit heen zal gaan, mijn laatst overgebleven continent was? Omdat het onbekend en zelfs bijna mysterieus was of omdat de meningen van mensen die er geweest waren zo hemelsbreed uiteen liepen? De een vond het een prachtig land waar heel veel te zien is, de ander merkte er over op: ‘Het meest opwindende wat je op een dag fietsen kunt beleven is het in de verte zien opdoemen van een windmolen.’ Maar zo verdeeld zijn de meningen van mensen altijd, of het nu schilderkunst, muziek, automerken of landen betreft. Om te weten of je El Greco’s Begrafenis van graaf Orgaz mooi vindt, moet je het schilderij zelf gaan zien in Toledo. Een plaatje ervan in een boek kan er slechts een flauwe impressie van geven zoals een reisgids of een verhaal van een ander slechts een flauwe impressie van een land kan geven. Uiteindelijk gaf mijn nieuwsgierigheid naar het onbekende de doorslag, ondanks alle redenen die ik had gevonden om niet naar Australië te gaan, net zoals uiteindelijk diezelfde nieuwsgierigheid na veel inwendige weerstand overwonnen te hebben, de doorslag gaf om India te gaan zien met zijn misère, het Oostblok met zijn communisme en de Waddeneilanden waar het altijd een paar graden kouder is dan in de rest van ons land. Maar er was nóg een reden, die mede de doorslag had gegeven en mij de knoop van de twijfel had doen doorhakken en die was de grote en in de meeste landen van onze aardbol ongekende verlatenheid.

Drieste plannen

Voor die ongekende verlatenheid waarschuwde Rob van Driesum mij de eerste avond al, toen ik hem vertelde dat ik van plan was in een half jaar naar Perth te fietsen, niet om de noord en niet om de zuid, maar dwars door het woeste, droge, hete midden.

‘Daar maak je het jezelf niet bepaald gemakkelijk mee,’ merkte hij op. ‘Grote afstanden waar niemand woont en weinig asfalt.’

‘Daar gaat het ook een beetje om.’

‘Die Plenty Highway die je daar op de kaart aanwees is geen echte highway. Je moet goed weten waaraan je begint als je naar de binnenlanden van Australië wilt.’

‘Ik denk dat ik me er een goed beeld van heb gevormd.’

Rob werkt bij een uitgeverij van reisgidsen en haalde uit zijn studeerkamer een bijna 600 pagina's tellend boek te voorschijn.

‘Kijk. Dat hebben we zojuist uitgebracht: Het Outback-boek van Australië. Ik heb er zelf flink wat stukken van geschreven, aangezien ik op mijn motorfiets nogal wat door Australië heb rondgetoerd en bepaalde gebieden goed ken.’

Ik bladerde in het boek en bekeek de fraaie, uitnodigende kleurenfoto's van rode woestijnen en ruige rotsige bergformaties. Het gaat, zoals de titel al zegt, over de ‘outback’, het zeer dun bevolkte middendeel van Australië, waar water schaars is, waar de afstanden tussen bewoonde plaatsen enorm en de wegen over het algemeen niet geasfalteerd zijn en waar je prachtige tochten kunt maken, die je echter als je niet goed oppast, regelrecht naar het hiernamaals voeren. Op bladzijde 219 vond ik de beschrijving van de Plenty Highway die door een droge vlakte loopt, langs de noordzoom van de Simpson desert, waarin in 1846 een hele expeditie onder leiding van de Duitse ontdekkingsreiziger Leichhardt spoorloos verdween: ‘Op de Plenty Highway ben je verzekerd van eenzaamheid. Zelfs ’s winters kan het voorkomen dat je op het hele, 742 km lange traject minder dan een dozijn voertuigen ziet. Tekens van menselijke bewoning zijn zeldzaam, voorzieningen zijn er vrijwel niet en op de laatste 456 km naar Boulia zelfs in het geheel niet. Met andere woorden, iedereen die besluit deze kortere route van Centraal-Australië naar Queensland te nemen, is geheel op zichzelf aangewezen. De weg kan extreem ruig zijn met zwaar wasbord. Gewoonlijk zitten er grote mulle plekken in en vooral aan de Queensland-kant lijkt hij meer op een spoor dan op een weg. De highway is alleen met droog weer te rijden en zeker niet aan te bevelen voor caravans. Brandstof is…’

‘Dat liegt er niet om,’ merkte ik op, niet geheel zeker of ik dit verhaal als een aanbeveling moest zien of als een ontmoediging. Rob vertelde mij dat hij de route met zijn motorfiets gereden had en dat het niet eenvoudig was geweest. ‘En toen was ik nog met drie anderen,’ voegde hij eraan toe, waarop ik antwoordde dat hij dan vier maal zoveel water nodig had als ik. Erg overtuigend klonk mijn lakonieke opmerking echter niet en bovendien was hij onwaar, want met een motorfiets ga je vier maal zo snel als met een fiets en zweet je minder.

In 1878, zo las ik verder, werd er weer een expeditie naar dat gebied georganiseerd, toen onder leiding van een zekere H. Vere Barclay. Hij had gebrek aan water, maar groef in een zandige rivierbedding en vond plenty water. Daar dankt de route zijn naam aan.

‘Hoe wil je eigenlijk verder van Alice Springs?’ vroeg Rob, het Plenty-probleem even met rust latend. ‘Door de Nullarbor in het zuiden?’

‘Nee, over de Gunbarrel Highway.’

‘Helemaal dwars over dus. Die route is nog minder een highway dan de Plenty Highway en nog meer verlaten. Elfhonderd kilometer wasbord- en zandweg.’

‘Dat lijkt me erg interessant. Ik geloof dat de attractie van Australië is gelegen in die verlatenheid en daarom wil ik dit soort wegen rijden. Op die manier zal ik het echte Australië proeven, niet als ik aan de kust blijf of in steden als Melbourne en Sydney.’

Rob was het daar wel mee eens maar was er niet zo van overtuigd dat de fiets voor dat soort ondernemingen het juiste middel van vervoer was en vertelde mij als waarschuwing een verhaal over een Japanner die dacht de Gunbarrel even te fietsen. Die had een bidon van één liter water bij zich. De politie vond hem na een paar dagen half dood bij een poel modderig water in een drooggevallen rivier. Hij had er zo te zien de voorkeur aan gegeven van dorst te sterven boven de kans te lopen een maagstoornis te krijgen door het drinken van troebel water.

‘Er zijn veel mensen die de woestijn van Australië onderschatten,’ voegde Rob aan dit verhaal toe, ‘maar het is er zeker zo verlaten als in de Sahara. En onderschat ook de hitte niet. Je bent in het verkeerde seizoen gekomen. Zoiets moet je in de winter doen, niet in de zomer want dan is het veel te heet en zijn er erg weinig reizigers en dus erg weinig mensen die je hulp kunnen bieden in geval van nood.’

Dat alles was natuurlijk niet nieuw voor mij, maar ik houd van de hitte en de zon. Bovendien ontloop ik zo de winter in Nederland, dus lag het voor de hand dat ik de zomer koos voor mijn reis door dit continent.