Amerikanen fietsen niet...

Gijs van Middelkoop

Amerikanen fietsen niet...

Van Miami naar
San Francisco
door het land
van de auto

www.uitgeverijelmar.nl

www.reismetgijs.nl

E-book 2017

Colofon
Amerikanen fietsen niet, van Miami naar San Francisco door het land van de auto is een uitgave van
Uitgeverij Elmar B.V., Delft
Copyright: Gijs van Middelkoop, Rotterdam

ISBN 9789038926155
NUR 508

‘ Een goed gebakken biefstuk zegt meer over de waarheid en zin van het leven dan een dozijn Franse existentialisten ooit zouden kunnen’

Katherine Milne

Voor wie anders dan Aimée

Inhoudsopgave

Wake-up call

Valse start

Bear Country

Gastvrijheid

Fietspech

Tornadowaarschuwing

Zoektocht naar Aimée

De paspoortaffaire

Brief van Sarah

Beproevingen

Dood in de Grand Canyon

Een fietsdag in Amerika

Drie bomen ten oosten van Fallon

Mijn onfeilbare goksysteem in Las Vegas

Escape from Alcatraz

Epiloog

Wake-up call

Min of meer bij toeval, kreeg ik vier jaar geleden een dvd in handen gedrukt. Toen ik de film op een middag bekeek, bleek hij te gaan over een reis. De hoofdpersoon was een dappere man, Alex, die de wereld over trok op zijn fiets. Opgewekt trapte hij door onwerkelijk mooie berglandschappen, waar de zon een stuk vaker scheen dan in Nederland. ’s Ochtends schudde hij zijn tent uit, kletste wat met de eenvoudige boerenbevolking ter plaatse, en fietste verder. Alles ademde vrijheid. Alex beleefde veel avonturen, die, althans vanaf mijn comfortabele zitbank gezien, heel leuk waren. Zo zat hij twee dagen vast in de bergen met een gescheurde achterband, terwijl zijn voedselvoorraad alleen nog maar bestond uit yoghurt. Van een prachtige Oosterse vrouw kreeg hij een gratis massage, omdat hij zo veel fietste. Ook werd hij achterna gezeten door dronken militairen.

Het idee om zelf een keer een grote reis te maken, hield me al een tijd bezig en de dvd had het effect dat ik enorme zin kreeg om er een keer langdurig met de fiets op uit te trekken, al wist ik direct dat dat een belachelijke gedachte was. Het kwam natuurlijk alleen maar doordat Alex een begaafd filmer was, en bovendien een praktisch man. De werkelijkheid van het fietsersleven zou veel weerbarstiger zijn dan uit de film bleek, dat wist ik zeker. Maar bovenal: ik had helemaal geen fiets. Wel rookte ik dertig sigaretten per dag. Ik woonde samen met Aimée. Die had ik nog nooit over fietsen gehoord.

Niet lang na het kijken van de film trof ik Aimée in de keuken, waar ze de tafel aan het dekken was. Ik vertelde haar over de dvd die ik gekeken had.

‘Ik ben jaloers op Alex. Hij maakt prachtige fietsreizen,’ zei ik terwijl ik de aardappels afgoot.

Aimée keek me met grote ogen aan.

‘Sinds wanneer hou jij van fietsen?’ vroeg ze.

‘Mijn hele leven al.’

‘Je hele leven al? Laat me niet lachen man, je rookt de hele dag en je hèbt niet eens een fiets!’ zei ze meesmuilend en zette wat borden op tafel.

‘Maar vroeger was ik best sportief,’ pruttelde ik.

‘Ja vroeger, nou dat was dan wel heel erg vroeger!’ zei ze en liep hoofdschuddend de woonkamer in.

Enige scepsis had ik uiteraard wel verwacht. Toch klopte het dat ik diep in mijn hart graag aan sport en meer in het bijzonder aan fietsen deed. Ik hield van het lome gevoel dat sporten opleverde, alsof je de sauna bezocht had. Aimée en ik hadden elkaar nota bene ontmoet tijdens een wandelvakantie! Oké, de laatste jaren was er vrijwel niets van sporten gekomen, vooral omdat alles wat ik had ondernomen, mislukt was. Hardlopen leverde blessures op, fitnessen vond ik van een stuitende saaiheid en van tennissen kreeg ik pijn in mijn armen.

‘Als ik nu eens stop met roken en weer ga sporten, wat dan ook,’ hernam ik tijdens het eten het gesprek.

‘Stoppen met roken,’ zei Aimée voor zich uit kijkend, alsof ze de woorden even moest kauwen. ‘Dat heb je al heel vaak geprobeerd. Maar goed, als het lukt, zou het natuurlijk fantastisch zijn. En wat voor sport?’

‘Ik dacht aan fietsen,’ antwoordde ik. ‘Weet je wat een goede deal zou zijn? Ik stop met roken en van het uitgespaarde geld kopen we twee goede reisfietsen. Echt goede, waar bagage aan kan hangen en zo. Dan kunnen we ook eens op fietsvakantie, net als Alex. Dat lijkt me echt heerlijk.’ Aimée keek me een tijdje onderzoekend aan.

‘Een rondje door Nederland wil ik best eens proberen,’ zei ze ten slotte.

‘Of Amerika,’ zei ik.

‘Amerika? Doe even normaal man!’ Ze liet haar vork vallen en hapte opgewonden naar adem. ‘Wat is dat voor overdreven geklets? Je weet niet eens hoe je een fietstas aan een fiets hangt en je begint nu al over fietsen in een ander werelddeel!’

Dat van die fietstassen klopte, maar toch wilde ik naar Amerika. Mijn interesse in dat continent – meer specifiek in de Verenigde Staten – stamde al uit mijn lagere schooltijd, waar ik in de vijfde klas een leraar had, die op de eerste schooldag beweerde dat hij zijn zomervakantie in Texas had doorgebracht. Hij kwam op de ochtend na de vakantie het klaslokaal binnenlopen met een cowboyhoed op zijn hoofd, ging op zijn bureau zitten, plantte zijn voeten op een stoel voor zich en vertelde een uur lang over de woestijnen in Texas, over de cowboys die hij had ontmoet en hoe hij het werpen met een lasso had geleerd. Terwijl hij gepassioneerd vertelde over onwillige stieren en felle mustangs, zag ik hem zitten op een hinnikend en steigerend paard, dat stofwolken opwierp op een zinderende prairie. Door de temperatuur in ons klaslokaal kostte het me weinig moeite om me de hitte in het onvoorstelbaar verre Texas voor te stellen. Ik was nog maar een jongetje van negen jaar, maar de eerste interesse in het continent aan de overkant van de oceaan was gewekt. Door een leraar die nooit een voet in Amerika had gezet, bleek later.

Toch zou het nog tot 1998 duren – ik was 28 – voor ik Amerika voor de eerste keer bezocht. Florida, om precies te zijn. Bij vertrek, leefde ik net als veel andere Nederlanders met het vage vooroordeel dat Amerikanen tot een dikke, oppervlakkige variant van het menselijk ras behoorden. Niet echt mensen waar je graag mee gezien werd. Amerikanen leken vaak wel enthousiast, zo klonk het, maar dat was allemaal toneelspel. Verder hadden ze nog een heel aantal andere verfoeilijke eigenschappen. Zo waren ze spilziek en materialistisch, individualistisch tot op het bot, trots op hun land en hun vlag, preuts en overdreven christelijk. En een grote mond dat ze hadden. Trouwens alles was groot in Amerika. Onnodig groot. Alle Amerikanen reden in grote energieslurpende auto’s en veel van hen leefden op weerzinwekkende hoeveelheden fastfood. Amerika, daar was het supersizen uitgevonden. En had ik al gehoord van hun geologische domheid? Sommigen dachten dat Denemarken de hoofdstad van Amsterdam was.

Ik merkte er in Florida allemaal niet zo heel veel van, en mijn interesse in Amerika, waarvoor het zaadje was geplant op de lagere school, ontkiemde na nog een paar autoreizen door de States tot een volwassen plan om een keer lang, echt lang, door de Verenigde Staten te gaan reizen. Ik wilde het echte Amerika leren kennen. Het leek me een machtig interessant land.

Ik zat vol vragen. Hoe zag een prairie in Texas er nu werkelijk uit? Wie leefden er in spookdorpen? Woedde er echt een drugsoorlog aan de grens met Mexico? Hoe zou het zijn om te rijden op ‘the loneliest road of America’ in Nevada? En kon je eigenlijk wel geld winnen in Las Vegas?

Ik geef toe, deze vragen zouden misschien ook wel vanuit een auto onderzocht kunnen worden. Toch leek de fiets me beter. Ik had tijdens mijn autoreizen vaak het gevoel gehad, dat ik – door de auto – het land niet echt leerde kennen. De afstanden waren enorm, je zat maar in die auto, een ding dat te snel is voor de menselijke geest, en in de motels sprak je ook niemand, behalve een receptioniste of een kamermeisje. In een auto bleef je altijd een toeschouwer, die af en toe uitstapte bij een bezienswaardigheid. Vanuit een auto keek je tv en was de wereld een film. Maar ik wilde geen tv kijken, ik wilde acteren in de film. Daarom leek de fiets me beter. Een half jaar. Van Miami naar San Francisco, coast to coast.

Hoe meer ik er over nadacht, hoe meer visioenen ik had over een half jaar lang frisse lucht, lichamelijke beweging en honderden ontmoetingen in de meest fantastische decors.

Toen iemand me zei dat mijn idee dat de wereld vanuit de auto een film lijkt, ook in het boek ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’ geopperd werd, wist ik helemaal zeker dat mijn idee klopte, want dat boek was zo ingewikkeld dat ik nooit verder dan de achterflap was gekomen. Als een dergelijk boekwerk dat idee onderschreef, zat ik goed. Toch?

Enfin. Twee weken na ons gesprek had ik genoeg moed verzameld en ik stopte met roken, wat idioot veel moeite kostte. Toch had ik het gevoel dat het moest, want anders zou ik de Sierra Nevada nooit op een fiets overkomen, dat wist ik zeker. Of het als ex-roker wel zou lukken, was iets waar ik liever niet teveel over nadacht.

In een vlaag van gezondheidswoede kocht ik een crosstrainer, een martelwerktuig dat in de winkel onder het kopje ‘cardio-apparaten’ stond en dat met twee mensen getild moest worden. Ik wilde het ding gebruiken om de vele energie die ik sinds het stoppen met roken had, af te voeren. En we kochten beiden een fiets. Een Vittorio, een randonneur, het serieuze werk. Tot slot schaften we een nieuw tentje aan. Daarna maakten we twee testritten. Eén korte door Nederland, waarbij het van de tien dagen, tien dagen regende, en een jaar later nog een tocht, één van de Middellandse Zeekust terug naar Maastricht. Dat was wel een succes. Vijftienhonderd kilometer, inclusief de Ardennen. Nu konden we Amerika aan.

Een paar maanden voor vertrek, vertelden we tegen iedereen die het horen wilde, en ook tegen iedereen die het niet horen wilde, zoals de respectievelijke moeders, over ons plan om een half jaar door de USA te gaan fietsen.

Vrijwel iedereen reageerde negatief.

‘Amerikanen zijn hard,’ zeiden sommigen en ‘Amerika is geen fietsland.’ ‘Jullie komen de bergen nooit over,’ zei een ander. Het plan werd kortom, zoals te verwachten bij een goed plan, tot de grond toe afgekraakt. Iedereen probeerde me bang te maken voor het onbekende. Maar ik was met hele andere dingen bezig. Ik verheugde me enorm op een half jaar buitenleven en spannende avonturen.

Half januari vertrokken we met fietstassen, kampeerspullen, kaarten en natuurlijk de fietsen, naar het vliegveld van Düsseldorf. We zouden starten in Miami, de geplande finish lag in San Francisco. In totaal 8500 kilometer fietsen.

Valse start

De Engelstalige krant Miami New Times, publiceerde ooit de ‘top 5 songs about Miami’. Het winnende nummer was ‘Miami’ van Will Smith. Volgens de krant tekende dit liedje als beste de sfeer van de stad: ‘zonnig en warm, met een flinke toef gevaar.’ En natuurlijk plenty of coke.

Die toef gevaar is hopelijk maar een vleugje, maar zonnig en warm is het in elk geval wel als we ’s ochtends om half tien Miami in fietsen. De weg is omzoomd met palmbomen, een gele Ferrari haalt ons in, en er lopen Latina’s over de trottoirs. Ladies half-dressed but fully equipped, om met Will Smith te spreken. Het voelt ongelofelijk magisch om een lang gekoesterd plan nu echt uit te gaan voeren.

Onze eerste fietsdag moet zo comfortabel mogelijk verlopen. Niet teveel kilometers, lekkere hotelletjes, bijkomen van de jetlag. Om het gemak nog verder te vergroten, heb ik in Nederland al een routekaartje gemaakt, dat aangeeft hoe we van ons eerste hotel in Miami, naar het tweede hotel in Miami Beach kunnen fietsen. Helaas is het kaartje nu al verouderd. We hebben namelijk besloten dat we van de route gaan afwijken, om pepperspray te kopen. Op advies van Wilson, de chauffeur die ons gisteren van de luchthaven naar ons eerste hotel bracht. Toen ik hem gisteravond vertelde over onze tocht naar San Francisco, adviseerde hij me nogal nadrukkelijk om persoonlijke bescherming aan te schaffen. Een mes, pistool, of pepperspray bijvoorbeeld. Heel even was me het ronduit onplezierige gevoel bekropen dat we per abuis in een gebied waren geland waar een burgeroorlog woedde, maar volgens Wilson was het gewoon een kwestie van gezond verstand om als fietser pepperspray bij je te dragen. Al was het maar tegen honden.

Of we gingen kamperen? had hij ook nog gevraagd. Ik had geknikt dat dat inderdaad de bedoeling was.

‘Pepperspray helpt ook goed tegen beren,’ had hij vervolgens gezegd, waarbij hij een nogal serieus gezicht had getrokken. Iets té serieus naar mijn zin.

‘Beren? Nu al?’ wilde ik na zijn opmerking piepen, maar die woorden had ik maar ingeslikt. Zo onvoorbereid wilde ik niet overkomen.

Daarna had Wilson me een papiertje gegeven met een adres erop van een winkel, die pepperspray verkocht.

Ik voel even in mijn zak om vast te stellen dat het adres van de outdoorwinkel van Wilson er nog in zit. Het adres ligt in een straat die tegen een wijk aan ligt die in de reisgids als minder prettig wordt voorgesteld. Ik hoop dat het overdag meevalt. Bovendien hoeven we die wijk niet in, we komen er alleen in de buurt. De zon schijnt, de fietsen zijn heel, we zijn gezond, Aimée lacht en we fietsen onze eerste kilometers. Wat zou er mis moeten gaan?

Waar we precies verkeerd rijden, weet ik niet. De tweebaansweg die we vanaf het hotel nemen, verandert al snel in een vierbaansweg, en we moeten er af. We slaan een aantal keren kort na elkaar links en rechtsaf en na een kwartier, fietsen we opeens in de straat waar we volgens het briefje van Wilson moeten zijn, maar wel aan een heel verkeerde kant van de straat. Het precieze adres op het papiertje luidt: ‘11551 Northwest 12th Street’. In het stuk waar we nu zijn, is echter in geen velden of wegen iets van een winkelpand te zien. We fietsen langs grijze huizenblokken en de straat vernauwt zich al snel tot een smalle weg met rommelige trottoirs. Vrij abrupt eindigt de straat op een T-splitsing, waarna je even naar rechts en direct naar links moet, en de weg zich verder lijkt voort te zetten. Dan splitst hij zich in twee gedeelten. We kiezen de rechterkant omdat die de meest logische voortzetting lijkt. Bordjes met straatnamen zijn er echter niet meer en het is totaal onduidelijk of we nog in de juiste straat fietsen. Iedere honderd meter verslechtert de buurt. De tuinen waar we nu langs fietsen, zijn door uitbundig en lang met rust gelaten groen overwoekerd. De huizen zijn gammele mobile homes en soms klinkt een flard hiphop uit een openstaand raam. Ik ga even overeind zitten, wis het zweet van mijn voorhoofd en kijk wat om me heen. Op de trottoirs staan scheefhangende auto’s, en er hangen groepjes mannen bij rond, die ons belangstellend en argwanend aanstaren.

We stoppen even om naar de route te kijken. Een groepje zwarte mannen, dat iets verderop naast een auto staat, staart in onze richting. Ze hebben allemaal petjes op, sommigen kauwen kauwgum. Eén van hen staat te spelen met iets dat op een koord lijkt.

‘We zitten verkeerd,’ zeg ik en pak mijn briefje.

‘Net zaten we nog goed,’ antwoordt Aimée en buigt zich naar me toe om op het briefje te kijken. ‘Kijk maar, de straat klopte.’

‘Ja, maar we zaten bij nummer 250, en we moeten nummer 11551 hebben. En daar verderop loopt de straat dood,’ zeg ik terwijl ik in de verte wijs. ‘Zo lijkt het tenminste. Zitten we eigenlijk nog wel in die Northwest straat?’

‘Geen idee.’

Ik kijk om me heen. ‘Ik snap het niet.’

Aimée zwijgt en staart op het kaartje. In één van de tuinen blaft een hond. Verder is het stil. Erg stil zelfs.

‘Wat zullen we doen?’ vraag ik.

‘Nog heel even doorfietsen. Misschien komen we verderop een straatnaambordje tegen, dan kunnen we zien waar we uithangen.’

Ik pak mijn bidon en neem een lange slok. Terug of door? Wat is wijsheid?

‘Oké, laten we doorfietsen,’ zeg ik ten slotte. ‘Laten we in elk geval even langs die mannen bij die auto fietsen, die ons de hele tijd staan aan te kijken. Verderop gaat het misschien beter.’

We fietsen verder, langs het groepje. Vijf hoofden bewegen mee. Ik groet ze, maar ze zeggen niets terug. Iets verderop stoppen we omdat de straat inderdaad dood loopt. Wel leidt er een smal paadje door het struikgewas, waarna de weg zich weer voortzet. Ik draai me even om. Het groepje mannen slentert langzaam in onze richting. Af en toe kijken ze om zich heen, als inbrekers die bang zijn betrapt te worden. Onmiddellijk schieten alle waarschuwingen voor Miami door me heen, waarschuwingen over vuurwapens, berovingen, moord en doodslag. ‘Weer toerist beroofd in Miami’ stond er in de jaren ’90 vaak in de krant. Ik zie de koppen al voor me: ‘Domme toerist, op zoek naar pepperspray, beroofd en in mootjes gehakt’. Wat moeten we doen? Omkeren? Maar dan moeten we weer langs die duistere figuren, die inmiddels natuurlijk wel in de gaten hebben dat hier voor duizenden dollars aan creditcards langsfietst. We staan besluiteloos voor het paadje door de struiken.

‘Rechtdoor maar?’ vraag ik.

‘Rechtdoor,’ zegt Aimée. Ze kijkt gejaagd om zich heen.

‘Ga jij maar eerst,’ zeg ik.

Aimée verdwijnt onmiddellijk de struiken in. Als ik omkijk hebben de mannen de pas versneld. Wat willen ze van ons? Vervelend is dat, zo rondfietsen in een mindere wijk van een stad die je niet kent. Je weet nooit hoe erg het eigenlijk is. Misschien zijn we wel in een absolute no-go area beland.

Terwijl Aimée zich door het struikgewas wurmt, voel ik ineens grote spijt dat ik naar Wilson heb geluisterd, met zijn pepperspray. Wat moet je nou eigenlijk helemaal met pepperspray? Als de wind verkeerd staat, stel je jezelf alleen maar buiten gevecht, omdat je een lading peper in je eigen snufferd staat te spuiten. En honden schijnen er volgens sommigen al helemaal niet van te schrikken.

Snel na Aimée stap ik af en sleep mijn fiets het paadje op. Als ik me nog een laatste keer omdraai, komen de mannen in een soort looppas op ons af. Ik sleep mijn zware fiets zo snel mogelijk door de struiken, maar doordat mijn fietstassen de fiets zo breed maken, blijft hij achter een struik hangen en hoe ik ook trek, het ding blijft vastzitten.

‘Ga jij maar vast verder,’ roep ik naar Aimée, die is gestopt omdat ze mij hoort worstelen met de struiken.

Ik zet mijn fiets zo snel mogelijk tegen de boom waar ik langs wil komen, ren om mijn fiets heen en probeer de tas los te maken van de struiken. Onmiddellijk heb ik een snee in mijn vinger, en het bloed stroomt over mijn hand. Hoe kan, in godsnaam, een tas zo vastraken in zo weinig tijd? Voorzichtig pak ik de stekelige tak tussen duim en wijsvinger, geef een harde ruk, en de struik schiet los. Ik haast me om mijn fiets heen en trek hem langs de boom. De takken schrapen over mijn tas en veren met een zwiep terug. Gejaagd loop ik verder. Dan lig ik ineens op de grond met de fiets bovenop me.

‘Gijs, wat doe je?’ roept Aimée.

‘Ik ben gevallen,’ kreun ik terug. Zo snel mogelijk probeer ik de ineens idioot zwaar aanvoelende fiets van mijn buik af te schuiven. Ik pak de stang en wil de fiets daaraan optillen, maar het lukt niet. Te zwaar. Dan zet ik mijn voet op de ketting en duw de fiets met mijn rechtervoet een stukje van me af. Krakend knapt wat struikgewas, en dan sist mijn voorband met één hard, langzaam wegstervend geluid leeg. Ik trap de fiets nog wat verder de struiken in, kronkel er zo snel mogelijk onder vandaan en ga staan. Een vlammende pijnscheut trekt van mijn knie door mijn bovenbeen omhoog. Steunend op mijn andere been, trek ik de fiets de lucht in. Hij heeft door alle bagage een gek zwaartepunt en zwaait als een dronken zeeman alle kanten op. Uiteindelijk krijg ik het ding in bedwang door het stuur te pakken en met mijn andere hand de zware achterkant van de fiets omhoog te duwen. Vloekend duw ik hem het struikgewas uit, waarbij ik door een kleverige bos twijgen loop, die een harsachtige substantie op mijn gezicht achterlaat.

Als ik door de bosschages heen ben, staat Aimée op me te wachten. Ze kijkt me ontzet aan.

‘Rijden!’ snauw ik, en bevuild, bloedend en totaal uit mijn humeur spring ik op de fiets en geef gas. Mijn voorband is leeg, en hobbelt over de straat. Snel trek ik mijn stuurtas recht, en doe hem opnieuw dicht, anders vallen alsnog al mijn spullen eruit die iets waard zijn.

‘Hey stop, stop!’ schreeuwt iemand achter me. Ik draai mijn hoofd schichtig opzij. Eén van de mannen loopt nog maar een meter of vijf achter me. Aan zijn vinger bungelt iets zwarts dat nogal veel op een pistool lijkt.

Nu zal het gaan gebeuren. Ja hoor, op dag één al. Waarom moet ik dan ook fietsen door een stad vol gevaren, en dan gaan afwijken van een vooraf uitgestippelde, veilige route?

We fietsen zo snel mogelijk verder. Mijn voorwiel stuitert over de weg en wanhopig probeer ik kuilen te ontwijken en mijn velg heel te houden. We hebben nog nooit zo hard, met zoveel bagage, en een lege band, gefietst. Hijgend pomp ik mijn benen rond, de pijn in mijn knie verbijtend. Achterom kijken durf ik niet. Wanneer komt de snerpende pijn in mijn rug, van een kogel die mijn longen uit elkaar knalt? Ik word misselijk en fiets te hard. Aimée kan me niet bijhouden. Ik wil dat zij voorop rijdt.

‘Harder, harder!’ schreeuw ik.

‘Ik kan niet! Harder!’ perst ze er uit met een rood gezicht.

Dan laat ik me een klein stukje zakken zodat Aimée weer voorop komt te rijden. Gejaagd kijk ik achterom. De mannen staan ons bij het struikgewas na te kijken, maar lijken het te hebben opgegeven. Ik adem een paar keer heel diep in en houd mijn benen even stil. Zouden we er nu vanaf zijn? Of pakken ze de auto, om ons ergens de pas af te snijden? Zij weten natuurlijk heel goed de weg hier. Wij niet.

De straat wordt niet beter. Nog steeds dezelfde naargeestige caravans, gedeukte auto’s en verwilderde tuinen. We steken een weg over, waar wat verkeer rijdt. Als we naast elkaar fietsen, laten we allebei onze benen even stil vallen.

‘Wat een klotebuurt,’ zegt Aimée als ons tempo weer normaal is geworden.

‘En dat voor zo’n stom busje pepperspray,’ hijg ik. ‘Ik haat het om van de route af te wijken in steden die je niet kent. Ik had de route precies uitgestippeld, maar nee, wij moeten er weer van afwijken. Dit is de laatste keer dat ik in een stad van een route afwijk op basis van een onduidelijk briefje. Dan maar geen pepperspray. Misschien moeten we toch maar een pistool kopen.’

Aimée draait haar hoofd opzij en kijkt me onderzoekend aan. Op haar voorhoofd glinsteren ragfijne zweetdruppeltjes.

‘Een pistool kopen? Nee, dat lijkt me verstandig. Hier en daar een vuurgevecht. Lekker ontspannen reisje,’ schampert ze.

‘Nou het was daarnet anders niet gek geweest.’

‘En dan? We weten niet eens precies waar ze op uit waren.’ Ze pakt een bidon en trekt met haar mond de sluiting open.

‘Nee, dat is waar,’ zeg ik. ‘Had het ze even gevraagd dan. Mag ik zeggen wat ik denk? Ik denk dat ze kwamen vragen of we de weersverwachting voor vandaag wisten. Denk je ook niet?’

Aimée neemt een slok, zegt niets en kijkt nukkig voor zich uit.

Dan draait een oude, bruine Cadillac de straat in en rijdt langzaam op ons af. Er klinkt muziek uit de auto. Boenkeboenkeboenkeboenk. Achter het stuur zit een donkere man en de auto zit vol mensen. Hij stuurt schuin in onze richting en rijdt op ons af. Ontsnappen kan nu niet meer. Nu zullen we alsnog de klos zijn. Als we op dezelfde hoogte gekomen zijn, gaat er een raampje open in de auto. Iemand zet de radio zachter.

‘Hey, where are you guys headed?’ roept de man achter het stuur, een dikke neger, die ik niet herken van daarnet.

‘Eh, San Francisco,’ zeg ik beduusd.

‘San Francísco?’ zegt hij langzaam. ‘You guys must be crazy!’ Dan schuiven de raampjes weer dicht en rijdt hij lachend en hoofdschuddend verder.

Bij een benzinepomp plakken we mijn voorband en doen een pleister op mijn vinger. Daarna loop ik even naar binnen om me bij het toilet op te frissen. Ik werp een blik in de spiegel. Mijn hoofd is besmeurd met hars, bloedvegen, stof en zwarte strepen, alsof ik mijn hoofd zojuist in de achterkant van een zwangere koe heb gestoken, om te zien of het kalf er al aankomt. Zo goed als dat kan met alleen koud water was ik mijn gezicht en handen, om daarna tot de conclusie te komen dat er niets is om mee af te drogen. Met druipend hoofd en mijn handen uitschuddend over de witte tegelvloer trap ik de deur open en loop weer naar buiten. Daarna fietsen we een uur lang zwijgend verder. De outdoorwinkel vinden we uiteraard niet meer en Miami Beach ook niet trouwens. We rijden verder zonder te weten waar we uithangen. Als we weer in een buurt vol wrakkige huizen en mobile homes rijden, barst Aimée ineens los.

‘Eerst wordt mijn dag verpest doordat we verdwalen, vervolgens loopt er een groep gekken achter ons aan, dan moeten we een band plakken en daarna verdwalen we weer.’

Ik weet niet goed wat ik moet zeggen. Ook ik heb nog steeds een zeurend gevoel in de buikstreek door de angstige achtervolging, en bovendien doet mijn knie nog pijn.

‘Laten we zo snel mogelijk aan iemand de weg naar Miami Beach vragen,’ stel ik voor.

‘Nee. Ik wil het zelf vinden.’

‘Goed, dan varen we op jouw richtingsgevoel,’ zeg ik. ‘Tot nu toe werkt dat feilloos hè?’ Aimée zegt niets meer en rijdt verder, met de geïrriteerde verbetenheid van iemand die verdwaald is, maar tegelijkertijd overtuigd dat het zo moeilijk niet kan zijn om de juiste weg weer terug te vinden. Soms schiet ze ineens een straat in, maar het is totaal onduidelijk waar ze zulke routewijzigingen op baseert. Als we langs een jong stel rijden, dat met een kinderwagen over het trottoir wandelt, stopt ze ineens en vraagt naar Miami Beach.

De mensen blijken alleen Spaans te spreken. We hebben een cursus ‘Spaans voor beginners’ gevolgd, maar daar leerden we vooral zinnetjes als ‘Carmen en Juan bezoeken hun oma.’ Allemaal heel informatief, maar de zin ‘Waar is in godsnaam Miami Beach, en hoe kom ik daar zonder door getto’s te fietsen’, behoort nog niet tot ons vocabulaire. Ook het zogenaamde ‘handen en voetenwerk’ leidt tot niets. Door maar weer.

Als we een kilometer verderop weer even stoppen om op de kaart te kijken, komt er uit één van de mobile homes langs de weg een man aanlopen. Ik schat hem op een jaar of zestig. Hij heeft een vreemde tred, alsof hij steeds zijn ene been met moeite voor het andere moet zwaaien bij het lopen. Als hij eindelijk bij ons is aangekomen begroet hij ons hijgend.

‘Waar komen jullie vandaan?’ vraagt hij zonder verdere inleiding. Tussen zijn vingers bungelt een sigaret.

‘Uit Holland,’ antwoord ik.

‘Ik uit Florida. Ik ben een Vietnamveteraan maar dat wist je denk ik al.’

‘Eh, nee, hoe zou ik dat moeten weten?’

‘Door de vlag die aan mijn caravan hangt.’ De man wijst naar zijn oude mobile home. Achter de bolle ramen hangen rafelige, verkleurde gordijntjes en er wappert een zwarte vlag aan een vlaggenstok.

‘O, sorry, zo thuis ben ik nog niet in de oorlogsvlaggen, dat ik dat zou weten,’ zeg ik.

‘Nou, dat is dus de vlag van de Vietnamveteranen,’ zegt de man met enige trots.

‘Ik begrijp het.’

Ik stap van mijn fiets en parkeer hem even op de standaard. De man zet ondertussen zijn pet recht, trekt aan zijn sigaret en kijkt een tijdje belangstellend naar onze fietstassen. Dan kijkt hij me aan en gaat verder: ‘Ik ben gewond geraakt in die klote-oorlog in Vietnam, en daardoor ben ik invalide. Sindsdien heb ik een klein uitkerinkje.’

Gelijk een levensverhaal in een notendop.

‘Dat is erg voor u zeg.’

‘De VS steekt altijd zijn grote neus in andermans zaken, met al die klote-oorlogen,’ gaat de man onverstoorbaar verder. ‘Waarom al die oorlogen in Irak, Afghanistan, al die jongens, wat levert het op?’ Hij kijkt me vragend aan. Ik haal mijn schouders op. ‘Geen ene fuck behalve een hoop ellende,’ geeft de man zelf ten antwoord. ‘Ik kan alleen maar hopen dat Obama al die klote-oorlogen gaat stoppen. Ik ben in elk geval blij dat die lul van een Bush weg is,’ zegt de man en hoest nogal hard.

‘U heeft op Obama gestemd, begrijp ik?’

‘Hell yeah. Die Bush deed niks anders als miljarden uitgeven en oorlogen starten. Of denken jullie dat er in dit land verder niets te doen is met dat geld? Ik denk namelijk van wel,’ zegt de man en trapt zijn peuk uit.

Ik kan weinig anders dan beamen dat er met al die miljarden vast een hoop nuttige dingen te doen zijn.

‘Wat doen jullie eigenlijk hier?’ vraagt de man.

Ik leg hem uit dat we een beetje verdwaald zijn en het idee hadden dat we achtervolgd werden. En misschien weet hij hoe we van hier in Miami Beach komen? Hij vertelt dat de buurt waar we zonet doorheen fietsten, er nogal uitziet of je regelrecht de derde wereld bent binnengereden, maar dat het in werkelijkheid eigenlijk wel meevalt. Het ziet er erger uit dan het is volgens hem. Maar inderdaad, een blanke fietser in een zwarte wijk, dat zal best wat belangstelling opleveren. En berovingen zijn inderdaad ook geen denkbeeldige traktaties in deze contreien, weet de man.

Hij steekt een nieuwe sigaret op en inhaleert diep.

‘Het is hier net als overal,’ zegt hij terwijl hij grote rookwolken uitblaast. ‘Blank en zwart zijn in naam dan wel gelijk, maar mengen doet het niet. Elk woont tussen zijn eigen volk. Zwarte Haïtianen en Jamaicanen klitten bij elkaar en kijken neer op zwarte Amerikanen. Latino’s en zwarten mengt ook niet erg. Ach ja, echt een lekkere buurt is dit ook niet,’ zucht hij ten slotte en staart peinzend de verte in, tussen de stuiken door, waar een hoofdweg te zien is. Aan de overkant van de straat loopt een zwarte vrouw kauwgomkauwend met een kind op haar arm langs de huizen. De man kijkt haar na. Tussen de huizen ligt allerlei verroest ijzer en het onkruid staat een meter hoog. Gelukkig is de lucht blauw.

‘Woont u hier al lang?’ vraag ik de man als hij me weer aankijkt.

‘Acht jaar.’

‘Acht jaar in die caravan?’

‘Ja, hiervoor zat ik op een camping.’

‘Allemachtig. Hebt u familie?’

‘Ja, een dochter. Schat van een meid. Af en toe zie ik haar. Verder heb ik niemand. Werken kan ik niet met mijn handicap. Ik heb teveel geld om dood te gaan en te weinig om te leven. Maar ik zal jullie niet verder ophouden. Je vroeg hoe je in Miami Beach kwam.’

Met behulp van de aanwijzingen van de man tekent Aimée in welke route we kunnen volgen. Het blijkt verrassend eenvoudig.

‘Goed jongens, ik wens jullie een fijne reis en het allerbeste,’ zegt de man als het briefje opgeborgen is.

‘Ik wens u ook het beste meneer,’ zeg ik.

Hij knikt ons allebei toe, draait zich om en hinkt terug richting zijn caravan, zijn hol. Ik staar hem nog een tijdje na. Een zielige oude man die zijn leven slijt in een klotecaravan. Maar toch trots dat hij Vietnamveteraan is. Terwijl dat zelfde Vietnam, en zijn dienst aan het vaderland daar, er voor hebben gezorgd dat de rest van zijn leven vernield is. Weggegaan als jongeman, teruggekomen als wrak.

Een uur later staan we met de fiets aan de hand voor het door mij gereserveerde Indian Creek Hotel. Het kleine, vrolijk gekleurde hotel ligt aan een tweebaansweg die parallel loopt aan de zee, en is volgens eigen zeggen ‘een echte klassieker onder de Miami Beach hotels’. Wat dat betekent, weet ik niet, maar we zijn er in elk geval en dat alleen al lucht erg op.

Na het inchecken, brengt een wiebelige lift ons naar een opmerkelijk kleine kamer. Te oordelen aan de lengte van het bed, wordt deze kamer normaal gesproken alleen aan dwergen verhuurd. Om bij te komen van ons avontuur, stel ik voor een wandelingetje door het naastgelegen art-deco district te maken. Ik ben daar al eens geweest. Het staat vol gebouwen uit de jaren ’30 en heeft gezellige winkelstraten met aardige terrassen. Ik herinner me van destijds dat de charmante wijk op mij een kalmerende werking had, alsof de wereld alleen nog maar bestond uit gebouwen die eruit zagen als steengeworden vrouwenvormen, welvend, zoet en troostend, in bekoorlijke kleuren.

Nog enigszins verwezen, slenteren we even later van het hotel naar de Collins Avenue, het hart van het inderdaad bijzonder kleurrijke art-deco district. Het oogt er – nog steeds – weelderig en onbezorgd. De gevels van de gebouwen zijn vrijwel allemaal opgetrokken in pasteltinten, wat de wijk een zoete, zachtaardige uitstraling verschaft. We zitten even op een bankje voor een korenbloemblauw hotel, waarvan de randen beschilderd zijn met lichtgele en dieproze banen. Ernaast is een hotel dat turquoise is geschilderd, afgewisseld met roomwitte stroken. Daar weer tegenover ligt een restaurant waar in grote rode neonletters Diner op staat, en dat geheel uit blinkend aluminium is opgetrokken, met ramen waarvan de hoeken afgerond zijn. Ik las eens een artikel over deze wijk waarin iemand hem omschreef als ‘snoep voor de ogen’.

In traag tempo lopen we via 8th street richting de Ocean Drive en wandelen verder langs het strand, dat lijkt te bestaan uit een witte vlakte fijn suiker. Het wordt gescheiden van de boulevard door een rij metershoge, ritselende palmen. Rechts rolt de lichtblauwe zee rustig op de kust. Ik snuif de plakkerige zeelucht in, die zoute geur van vis, algen en wier, die eigenlijk helemaal niet lekker is, maar toch blij maakt omdat hij overal aan zee hetzelfde is. Daardoor heeft hij iets nostalgisch.

De Miami New Times en Will Smith hebben toch een beetje gelijk. Links, op de zonnige boulevard, stoppen regelmatig Ferrari’s en Corvettes. Er stappen mooie vrouwen in designjurkjes uit, die even het hoofd achterover houden en hun haar uitschudden, om vervolgens weg te lopen op tikkende hoge hakken. Aan hun hand paradeert steevast een knaap, die gekleed is in een strak pak. De meeste stelletjes zetten zich aan terrastafeltjes en drinken cocktails van zeventien dollar, terwijl ze op hun telefoons berichtjes lezen en af en toe hard lachen. Ieder koppel kan zonder meer meedoen in een aftershave reclame, of in een tv-serie met mooie mensen, die in tien afleveringen meer onwaarschijnlijke dingen beleven dan een normaal mens in zijn hele leven.

En daar lopen wij dan. Nog stilletjes van ons avontuur. Via het strand slenteren we terug richting hotel. Volgens Aimée zijn er ‘onnatuurlijk veel knappe jongedames’ die besloten hebben op dit traject een luchtje scheppen. Zonder me ook maar een moment aan het mooie-vrouwenoverschot te storen, arriveren we een uurtje later zonder te verdwalen weer bij het hotel. Terug op de hotelkamer spreiden we de inhoud van de tassen op bed uit, om ze daarna over de fietstassen te verdelen. Tent, slaapzakken, matjes, kookspullen, kleding. Het ziet er allemaal nieuw, onbeschadigd en verwachtingsvol uit.

Op zich staat niets een mooie fietsreis nog in de weg.

Bear Country

Florida is gezegend met het voorrecht van een subtropisch klimaat. Als ik de wereld had mogen scheppen, wat overduidelijk niet het geval is, had ik iedereen blij gemaakt met een subtropisch klimaat. In Florida wemelt het om die reden van de snowbirds: gepensioneerde mensen uit het noorden van de States en Canada, die in de winter met hun recreation vehicle (kortweg RV) afzakken naar Florida. Omdat het er altijd zo lekker warm is. Het is dan ook opmerkelijk en spijtig voor de snowbirds – en voor ons – dat het de eerste weken van ons verblijf, net dit jaar nogal winters is in Florida. Overdag gaat het wel, maar ’s nachts vriest het en de heldere ochtenden zijn meedogenloos koud. Het is iets dat ik totaal niet verwacht had. Niemand eigenlijk, getuige het feit dat Florida volgens de televisiemeteorologen van het Weather Channel de koudste winter beleeft van de afgelopen vijftig jaar. Het is voor mij verrassend zo niet volslagen absurd dat we elke ochtend met een muts op en handschoenen aan op de fiets stappen. In het subtropische Florida. Gewend ben ik er ook niet aan, omdat echte winters in Nederland niet meer voorkomen. Vroeger wel geloof ik.