www.uitgeverijelmar.nl

www.reismetgijs.nl

E-book 2020

Colofon

Duizend graden in de schaduw, een fietsreis dwars door Australië

is een uitgave van Uitgeverij Elmar B.V., Delft – 2019

© Gijs van Middelkoop, Zwijndrecht – 2019

Foto’s: Aimée van Lijf

Kaarten: Marian Stenchlak

ISBN 9789038927428

NUR 508

Je moet wel een tikkeltje gek zijn om in Australië te kunnen wonen.—Ken Hunt

(Australische schrijver)

Verantwoording

Voor het verhaal van de Nullarbor Nymph en het interview met de kangoeroejagers in het hoofdstuk De langste dag, maakte ik dankbaar gebruik van een artikel daarover van de Australische kunstenares Dora Dallwitz.

Australië

Op een avond niet lang voor vertrek, zaten Aimée en ik samen in de auto. We stonden te wachten voor het rode licht.

‘Ik denk dat het verschrikkelijk zal worden in Australië,’ zei ik ineens zonder verdere inleiding.

‘Inderdaad. Het zal verschrikkelijk worden,’ beaamde Aimée vrijwel onmiddellijk. Ik liet het stuur los en draaide mijn hoofd naar rechts. Aimée bleef strak voor zich uit kijken.

Ik was verbijsterd. Van Aimée, mijn vriendin, verwachtte ik troost en levensmoed en oppeppende woorden en nu vond zij het ook vreselijk!

‘Het zal verschrikkelijk worden,’ ging ze verder, ‘en toch zal ik het geweldig vinden.’

‘Hè?’ zei ik.

‘Ja echt. Al het afzien hoort erbij. Zonder tegenslagen en wind en afzien is zo’n tocht natuurlijk geen echte tocht. Dan is het een vakantie.’

Gek genoeg heeft ze gelijk.

Een paar maanden geleden hadden Aimée en ik besloten dat we een lange fietsreis door Australië wilden maken. Australië leek ons een sprankelend continent. Er leefden al 50.000 jaar mensen, de zon scheen er bijna altijd, en het zat vol met opvallend merkwaardige dieren. Maar bovenal had het die hallucinerende, bijna betoverende leegte.

We wisten gelijk dat we Australië coast-to-coast wilden doorkruisen. Een paar jaar geleden waren we van Miami naar San Francisco gefietst, en sindsdien leken we een beetje verslaafd aan coast-to-coast fietsreizen. Het heeft iets enorm motiverends, iets enorm bevredigends, om grote continenten als Noord-Amerika of Australië met iets minuscuuls als een fiets over te steken. Alles op eigen kracht, niet geassisteerd door wie of wat dan ook.

Na enig nadenken hadden we besloten om van Perth naar Sydney te fietsen, zo’n vijfduizend kilometer. Dan vermeed je de liederlijk hete tropen, en pakte je gelijk twee van de drie belangrijkste steden van het land mee.

De vliegtickets hadden we inmiddels aangeschaft. Begin september zouden we met de fietsen in de bagage naar Perth vliegen. Een paar dagen later zouden we van start kunnen gaan – gesteld natuurlijk dat onze fietsen ook waren aangekomen. Of die aankomen is altijd weer hopen en bidden. En het liefst wat ademhalingsoefeningen en kalmeringsmiddelen onder handbereik houden.

Het eerste deel van onze reis, van Perth tot Kalgoorlie, ongeveer 700 kilometer, zou een mooie oefening vormen voor de beruchte Nullarbor-woestijn – een lege, hete vlakte, die een flink stuk van de outback van West-Australië beslaat. (Outback is een mooi woord voor eindeloze woestijn, waar je sterft als je niet oplet.)

Na de Nullarbor zouden we via de Eyre Highway verder naar de zuidelijke havenplaats Port Augusta fietsen. Daarna was het dan nog tweeduizend kilometer rijden over allerlei paden langs de Murray River, om uiteindelijk via een stel bergen van alpien niveau in Sydney te arriveren.

Op die manier zouden we de beroemde rots Uluru in het hart van Australië wel missen, maar dat konden we eventueel tussendoor doen met een huurauto.

Ja, hoe langer ik erover nadacht, hoe zekerder ik het wist: deze route was de beste.

We hadden gedetailleerde wegenkaarten, we hadden een fietsroute, en we hadden plannen over hoe we voedsel en water moesten regelen in de woestijn. Ik had inmiddels Australische dollars in mijn portemonnee, we hadden een waterfilter en we hadden een Garmin-GPS met de kaart van Australië erin. Zelfs een satelliettelefoon ontbrak deze keer niet in onze bagage! Fysiek waren we ook redelijk getraind.

Ik had echt het gevoel dat we er klaar voor waren.

Een goed gesprek…

Volgens de Britse krant The Guardian is Perth de eenzaamste stad van de wereld. Zelfs Adelaide, de dichtstbijzijnde Australische stad, ligt bijna drieduizend kilometer verderop.

‘Vanuit Perth vlieg je sneller naar Bali dan naar Sydney!’ riep The Guardian ooit verrast uit.

‘Maar,’ zo vervolgde het nieuwsblad, ‘heel veel reden om de stad te verlaten is er nu ook weer niet, want je kunt er heerlijk eten en het is er bijna altijd zonnig.’

En inderdaad, als we vertrekken bij ons hotel in Perth, staat er een schelle voorjaarszon aan een wolkenloze hemel. Onze fietsen zijn onbeschadigd aangekomen, en om acht uur ’s ochtends rijden we, uitgezwaaid door hotelpersoneel, volbepakt de straat uit.

Onze tocht is begonnen.

‘Het is alsof ik droom,’ zegt Aimée. Ze is even stil en vervolgt dan nogal plechtig: ‘Ja, ik heb het gevoel dat dít is wat ik moet doen op aarde.’

Hierop weet ik niet direct een antwoord, maar de eerste meters voelen inderdaad magisch, zoals altijd. Pure reismagie. Alle thuis verzonnen moeilijkheden van fietsen in Australië lijken ineens mijlenver weg!

Opgewekt rijden we door ontwakend Perth. Bij een koffietentje zet een vrouw in de ochtendzon het terras uit. Vrolijk fluitende, papegaai-achtige vogels bevolken de eucalyptusbomen. Een groep kaketoes stijgt krijsend op van de takken. Door stille straatjes fietsen we langs rijen bungalows met fris-groene grasveldjes ervoor. Het ziet er allemaal nogal stralend en gelukkig uit in de ochtendzon.

Eergisteren zijn we aangekomen op de drukke internationale luchthaven van Perth. Het was er veel voller en hectischer dan ik had gedacht. Het leek meer op Schiphol dan op de luchthaven van de eenzaamste stad van de wereld. De allereerste Australiër die we te spreken kregen, was een kleine, gezette douanier, die alle arriverende reizigers stond op te wachten, vlak voor de centrale bagagecontrole. De man was gehuld in een roodgeblokt, verbazend groot colbert, dat zijn autoriteit beslist geen goed deed. Het was een beetje of je werd ontvangen door clown Bassie. De man compenseerde dit met een strenge, grijze politiesnor en een royale hoeveelheid douane-emblemen op zijn kleding. Te pas en te onpas verstrekte hij aanwijzingen. Toen ik vlak bij hem gekomen was, tobbend met mijn enorme fietsdoos, boog hij zich naar me toe.

‘Koop volgende keer je fiets gewoon in Australië,’ fluisterde hij. ‘Uiteindelijk komen ze toch allemaal uit dezelfde Chinese fabriek.’

Toen gaf hij me een knipoog en kuierde verder. Voor een douanebeambte vond ik zijn gedrag nogal onautoritair, op het gezellige af. Misschien bedoelden ze dit met laid back.

Enfin, alle controles verliepen vlot en na een heleboel uren slapen, hebben we gisteren boodschappen gedaan en daarna Perth verkend. Over prachtige fietspaden, glad als biljartlakens, reden we naar het centrum. Rondom de haven flonkerden een aantal glazen wolkenkrabbers in de middagzon. Samen gaven ze een zekere Chicago-achtige skyline aan de stad, maar alles bij elkaar heerste er toch een uiterst bedaarde sfeer. Op het centrale plein in Perth, bleek een prominente plaats te zijn ingeruimd voor een draaimolen met plastic paardjes. Er was geen enkele belangstelling voor. Uit de kermisattractie klonk een metalige versie van de Radetzkymars. Geen blikvangers als de Basilique du Sacré-Coeur, het Opera House of het Vrijheidsbeeld sierden hartje Perth, maar een lege draaimolen met een wanhopig-optimistisch ra-ta-ta-orgelmuziekje. Voor een stad aan de Indische Oceaan met bijna twee miljoen inwoners was het beslist niet erg flitsend of opwindend. Maar het was wel lekker pretentieloos en ergens beviel het me enorm.

Na een uurtje of twee rustig fietsen, verlaten we Perth via de buitenwijk Perth-Midland en duiken een donker bos in. We volgen hier een pad dat het oude, in onbruik geraakte treinspoor volgt. Om ons heen in de donkere bomen zitten groengele vogels, waarvan ik heb begrepen dat ze Port Lincoln Parrots heten. In de verte steekt een familie emoes schichtig het pad over.

Dit bospad ligt vlakbij Perth, maar het maakt zo’n stille, totaal verlaten indruk, dat ik direct al ongewild begin na te denken over wat er zou gebeuren, als we hier de weg kwijt zouden raken of anderszins zouden stranden. Hebben we dan eigenlijk wel genoeg water bij ons? We vervoeren ieder twee bidons water. Die zijn natuurlijk zo op als je verdwaalt. Maar je kan toch ook niet elke dag met tien liter reservewater gaan rondfietsen? Hoe zal het ons überhaupt vergaan in Australië? En dan met name in de barre Nullarbor-woestijn?

Tegen lunchtijd vinden we een eenzame picknicktafel in het bos. We zitten net, Aimée smeert onze broodjes, als er een oude man naast onze tafel stopt. Hij stelt zich voor als John en vertelt dat hij op zijn mountainbike een rondje door het bos toert. Misschien kan ik hem wat vragen over de Nullarbor. Informatie uit de eerste hand, van een Australiër, dat zou geweldig zijn. Want uiteindelijk heb ik maar één echt gedetailleerd verslag kunnen vinden van een oversteek van de Nullarbor per fiets. Het was een nogal optimistisch relaas van een Brits stel, dat op een tandem de woestijn was overgestoken. En dat zonder allerlei ingewikkelde toestanden, zoals het vooruitsturen van voedselpakketten naar eenzame roadhouses. Want van dat soort dingen ben ik ook geen fan. Ik weet hoe dat gaat. Het pakket komt niet aan of blijkt half opgegeten te zijn door de hond als jij arriveert.

Moeizaam kreunend komt John bij ons aan tafel zitten. Zijn helm zit zo strak aangesnoerd, dat de bandjes diep in zijn wangen gedrukt zitten.

‘Waar komen jullie vandaan?’ vraagt hij als hij eindelijk zit.

‘Nederland,’ zeg ik.

John antwoordt niet. Zwaar ademend pakt hij een plastic zakje uit zijn borstzak waar een soort Berliner bol in zit, opent de verpakking en neemt een flinke hap. Er druipt jam langs zijn kin en zijn helmbandjes.

‘Waar gaat de reis heen?’ vraagt hij smakkend.

‘Vandaag slechts naar Múndaring,’ zeg ik, ‘maar daarna…’

‘Nee,’ zegt hij hoofdschuddend. ‘Het is niet Múndaring. Het is Mundèèring. Mundèèring.’

Hij neemt weer een kleverige hap en morst een klodder jam op tafel.

‘Oké, prima,’ zeg ik.

‘Niet Múndaring, maar Mundèèring,’ zegt John nogmaals, nu met volle mond. ‘Mundèèring. Zo spreek je dat uit.’

‘Over topografische namen gesproken,’ antwoord ik, ‘ik las gisteren dat Australië eerst Nieuw-Holland heette. Wist je dat?’

‘Daar weet ik niks van,’ mompelt John norsig.

‘Oké. Nou in elk geval, na Mundèèring,’ vervolg ik, maar John steekt bezwerend zijn hand op en trekt een verkreukelde wegenkaart uit zijn achterzak. Hij spreidt hem met zijn plakhanden uit op de picknicktafel, midden in de jam, en wrijft hem zo goed mogelijk glad.

‘Ik zal je laten zien, hoe je vanaf hier naar Mundèèring moet rijden,’ zegt hij, het restant van zijn Berliner bol op tafel leggend.

Met het puntje van zijn tong tussen zijn lippen begint hij een route in te tekenen op zijn kaart. Zijn wurghelm houdt hij de hele tijd op.

‘Kijk, we zitten nu hier,’ begint hij even later en start een omslachtige uitleg. Eigenlijk wil ik gelijk zeggen: John, bespaar je de moeite. We weten allang hoe je naar Mundaring moet rijden. We hebben een gps-track. Althans voor dit stukje. Bovendien is je uitleg behoorlijk onbegrijpelijk. Maar ja, zeg dat maar eens beleefd.

‘Weet je misschien iets van de Nullarbor?’ vraag ik daarom, dwars door zijn uitleg heen. ‘We willen via de Nullarbor-woestijn naar Sydney fietsen.’

De oude man verslikt zich en barst uit in een langdurige, raspende hoestbui. Daarna kijkt hij me verwilderd aan.

‘Sydney?’ murmelt hij schor. ‘Via de Nullarbor?’

‘Inderdaad.’

‘Dat kan niet met de fiets. In de Nullarbor-woestijn is bijna geen water te krijgen,’ zegt hij terwijl hij zijn keel luidruchtig schraapt. ‘Heb je daar wel aan gedacht? Nee zeker.’

‘Nou, ik hoop dat er uiteindelijk toch wel aan water te komen is,’ antwoord ik.

John kijkt even naar zijn kaartje.

‘Nee, de Nullarbor, dat gaat niet zomaar op een fiets,’ zegt hij. ‘Het stormt er ook heel vaak. Dit lijkt me een krankzinnig plan.’

‘Krankzinnig?’

‘Inderdaad. Krankzinnig en onmogelijk.’

Ik weet niet zo goed wat ik moet zeggen. Om ons heen klinkt vogelgefluit en het ruisen van de wind door de toppen van de bomen. Naast de picknicktafel zit een Port Lincoln Parrot verwachtingsvol naar ons te kijken. Zijn wij krankzinnig? Wie weet. Maar ja, wie is normaal? De enige normale mensen, zijn de mensen die je nog niet zo goed kent, las ik ooit.

‘Het zal natuurlijk pittig zijn, maar toch niet onmogelijk, hoop ik,’ zeg ik uiteindelijk.

‘Nou ja, je moet het zelf weten,’ besluit John. ‘Maar ik zou het niet doen.’

Dan staat hij moeizaam op, steekt het restant van zijn snack in zijn mond, geeft ons allebei een kleverige hand en wenst ons een goede reis. Even later verdwijnt hij op zijn fiets in de bossen. We kijken hem allebei na.

‘Is dat waar van Nieuw-Holland?’ vraagt Aimée als John uit het zicht verdwenen is.

‘Ja. Onze voorvaderen hadden de westkust van Australië al in kaart gebracht, lang voordat James Cook Australië annexeerde namens de Engelsen. Daarom heette het hier eerst Nieuw-Holland,’ zeg ik.

‘Australië had Nederlands kunnen zijn,’ mijmert Aimée.

‘In theorie wel, maar onze voorouders vonden Australië een hard, heet land, vol irritante vliegen en onaardige bewoners. Uiteindelijk verloren ze hun interesse.’

Aimée schiet in de lach.

‘Heet, en vol irritante vliegen en onaardige inwoners,’ herhaalt ze. ‘Klinkt goed!’

Een half uur later fietsen we Mundaring binnen. Het enige motel dat er is, heeft tientallen kamers, maar we zijn de enige gasten.

In de vroeg invallende duisternis eten we buiten aan een picknicktafel een bord spaghetti met tomatensaus. Het is kil onder de bomen. Afgezien van ons gekeuvel is het doodstil.

We zitten 34 kilometer ten oosten van Perth.

Topless girls and false advertising

Een paar dagen fietsen we verder door het groene heuvellandschap van West-Australië, langs talloze eucalyptusbomen en akkers vol geelbloeiend koolzaad. De stadse sfeer van Perth is hier totaal verdwenen, maar uitgestorven is het niet. Om de zoveel kilometer rijden we door een dorpje, waar je winkels met verse producten aantreft en redelijk normaal uitziende mensen. Normaal voor Australische begrippen natuurlijk. Zeg maar als bruinverbrande Engelsen. Denk aan de cast van de Flying Doctors, tel er wat kilootjes bij op en je krijgt een idee.

Auto’s rijden hier niet veel meer, maar van de auto’s die ons passeren, zwaaien vrijwel alle inzittenden enthousiast naar ons. Het is heel apart. Sommige chauffeurs toeteren, of draaien hun raampje open en steken langdurig hun opgestoken duim naar buiten. Ik weet niet of dit Australische folklore is, en het zwaaien is natuurlijk vriendelijk, maar het baart me inmiddels ook een beetje zorgen. Het voortdurende wuiven moet toch een signaal zijn, dat wij iets heel ongebruikelijks aan het doen zijn. In goed befietsbare, drukke gebieden, zwaaien de mensen niet naar je vanuit de auto. Maar hier zwaait bijna iedereen. Het is een beetje griezelig.

We zijn vandaag op weg naar het nietige plaatsje Moorine Rock. Daar wacht onze eerste overnachting in een outbackdorp. Onder een mild ochtendzonnetje fietsen we over de onverharde Goldfields Road. Aimée rijdt voorop en ik rijd er achteraan. Tot vandaag was het land uitbundig groen, maar sinds vanochtend merk je dat er een omslagpunt nadert. Het landschap wordt wat geliger en wat vlakker, en de dorpjes veranderen langzaamaan in outbackachtige nederzettingen. Een beetje zoals in het wilde westen van de Verenigde Staten. Op de onverharde straten van de stoffige gehuchten treffen we steeds vaker mannen met opmerkelijk wilde ZZ-top baarden, met aan hun arm mollige, getatoeëerde vrouwen.

Tot aan het Carrabin Roadhouse gaat alles prima. De Goldfields Road is hier vrijwel uitgestorven. Het enige geluid komt van onze knerpende banden. Slechts af en toe klinkt wat vogelgekrijs.

Even voorbij het roadhouse splitst de gravelweg zich. Omdat we niet weten of we links- of rechtsaf moeten, stoppen we even. Aimée tuurt op haar gps en ik kijk intussen op de papieren kaart. De splitsing staat er niet op. Begint dat gedoe nu al? Ineens kriebelt er iets aan mijn kuit. Ik kijk naar beneden. Er staat een dikke, grote, lelijke hagedis rechtop tegen mijn enkel. Van schrik doe ik een grote stap achteruit. Het beest ziet eruit als een forse courgette op pootjes, maar dan met schubben. Een soort miniatuur komodovaraan. Hij opent zijn muil, die van binnen lichtroze is, en sist vijandig naar me. Snel doe ik nog een stap achteruit, waarna het beest op zijn korte pootjes het struikgewas in trippelt.

‘We zitten hier op een steenworp afstand van Perth, maar het lijkt potdomme wel alsof we al midden in de jungle zitten,’ zeg ik.

Aimée tuurt nog steeds op haar gps. ‘Wat doe je allemaal?’ zegt ze afwezig.

‘Ik probeer een rare hagedis af te schudden, schat. Mogelijk giftig en gevaarlijk.’

‘Hij is dood,’ zegt ze.

‘Hè?’

‘De gps is dood. Kennelijk zijn de batterijen op.’

‘Nou pak dan de reservebatterijen,’ zeg ik.

‘Ja inderdaad, die zouden we kopen in Perth. Maar dat hebben we niet gedaan.’

Ze stopt de gps terug in haar tas.

‘Ik zweer je,’ zeg ik haar aankijkend, ‘wij gaan een lijstje maken met alle dingen die we nog moeten hebben voor we écht de outback in trekken. Want dit is natuurlijk allemaal nog maar kinderspel. Batterijen dus. Extra waterzak. Uitzuigspuit voor giftige beten van rare dieren. Donorcodicil. En we gaan ze niet alleen opschrijven, maar we gaan ze ook echt aanschaffen.’

‘Geen paniek,’ zegt Aimée. ‘We kopen die batterijen en de rest komt ook wel goed.’

Op goed geluk kiezen we de rechtertak van de splitsing. Geconcentreerd fietsend, om de mulle stukken in de weg te omzeilen, rijden we een hele tijd verder onder de hete middagzon. We weten nu niet meer of we de goede kant op gaan, wat nooit zo’n lekker gevoel is, zeker niet op zanderige weggetjes in de bush. Maar misschien is het geluk met ons. Een hele tijd fietsen we verder en op het moment dat we een scherpe bocht naar rechts omslaan, rijdt er in de verte een stipje op ons af. Het blijkt een fietser te zijn op een zwaar bepakte fiets. Hoe is het mogelijk! Al vanuit de verte steekt hij zijn hand naar ons op en even later treffen we elkaar. We parkeren onze fietsen gewoon midden op de weg.

‘Ik heet Bruce,’ zegt de man en steekt zijn hand naar me uit.

‘Oké, wij zijn Gijs en Aimée.’

‘Ik woon in Perth,’ verklaart Bruce. ‘Eigenlijk ben ik een Engelsman. In verband met mijn baan ben ik in 1988 van Engeland naar Australië geëmigreerd. En nooit meer teruggegaan.’

‘Wat doe je voor werk?’ vraagt Aimée. We gaan er bij zitten.

‘Ik ben rundvee-inseminator.’

‘Rundvee-inseminator?’

‘Ja je weet wel, gehannes met stierensperma.’

‘O, je arm tot de oksel in de achterkanten van koeien steken zeg maar,’ opper ik.

‘Inderdaad!’ antwoordt Bruce lachend. ‘En weet je,’ vervolgt hij op serieuze toon, ‘ik krijg steeds meer werk. Er zijn niet zoveel mensen die rundvee-inseminator willen zijn.’

‘Op één of andere manier kijk ik daar niet zo van op,’ zeg ik.

Bruce schiet in de lach.

‘Maar ja, wel lekker voor jou natuurlijk,’ vervolg ik.

‘En jullie, waar gaan jullie vandaag naartoe?’ vraagt Bruce.

‘Moorine Rock,’ antwoordt Aimée.

‘Dan zit je op de goede weg.’

‘Mooi! En weet je heel misschien toevallig ook iets van de Nullarbor-woestijn?’ vraag ik.

‘Nee,’ zegt Bruce. ‘Daar heb ik geen ervaring mee. Maar één ding is wel zeker daar. Je zúlt slangen zien.’

‘Ja, is dat echt zeker?’ vraagt Aimée.

‘Oh ja. Het wemelt daar van die beesten. Gelukkig zijn ze vrij schuw. Maar helaas ook allemaal giftig. En zonder antiserum ga je onherroepelijk dood aan een beet.’

Hij kijkt even peinzend naar zijn fiets.

‘Eh, we hebben een satelliettelefoon,’ zeg ik zonder veel overtuiging.

‘Laatst hoorde ik dat een fietser op de Nullarbor achtervolgd werd door een kameel!’ zegt Bruce, zonder verder in te gaan op de slangenproblematiek, en barst vervolgens in hinnikend lachen uit. ‘Kan je het geloven? Een kameel!’

‘Kamelen op de Nullarbor-vlakte?’ vraag ik perplex.

‘Ja joh. En die grote stieren kunnen flink agressief zijn. Die komen achter je aan!’ antwoordt Bruce en hinnikt weer heel hard.

‘Lachen zeg,’ antwoord ik besmuikt.

‘En dan het weer,’ zegt Bruce ineens heel serieus. ‘Het weer trekt altijd van oost naar west, dus daar komt de wind vandaan. Heb je daar op gelet?’

‘Hoe bedoel je?’ vraagt Aimée.

‘Zoals ik het zeg. Het weer trekt in Australië van oost naar west, dus daar komt de wind vandaan.’

Aimée kijkt me aan.

‘Eh, volgens het Australische bureau of meteorology is ‘westenwind’ de overwegende windrichting in september,’ zeg ik. ‘En het is nu begin september.’

Bruce maakt een wegwerpgebaar. ‘Ach, dat bureau. Die lullen meestal ook maar wat.’

‘Oh, oké,’ zeg ik.

Het is even stil.

‘Groot voordeel is wel, dat je overal in dit land heel makkelijk kan wildkamperen,’ vervolgt Bruce om zich heen kijkend. ‘Dus als je ergens strandt in de woestijn, of je doel niet haalt door een onverwachte, ernstige weersverslechtering, is de tent snel opgezet in een noodkampement. Zodat je het in ieder geval overleeft.’

‘Ja, dat is natuurlijk een groot voordeel,’ beaam ik een beetje slap.

We spreken nog geruime tijd gezellig verder met Bruce, maar echt bruikbare tips heeft hij bij gebrek aan Nullarbor-ervaring toch niet, en uiteindelijk stappen we op en rijden door.

Urenlang fietsen we verder over zandweggetjes, en langs bomen die vol zitten met papegaai-achtige, felgekleurde vogels. Soms zitten ze ons uitgebreid aan te kijken met hun kraaloogjes. Aan het eind van de middag rijden we, doodmoe van een lange dag offroad fietsen, op het outbackdorpje Moorine Rock af. Nu moeten we onderdak zien te vinden. Gezien de omvang van het plaatsje zal er niet veel keuze zijn. Een camping is er ook niet.

We fietsen door de doodstille hoofdstraat. De zon is al aan het zakken en werpt lange schaduwen op het asfalt. Naast de weg staat een houten bord met de tekst:

Moorine Rock. Grootste stapel tarwe in West-Australië – 1929.

Eerder vanochtend passeerden we al een bord waarop kortaf stond:

Langste roadtrain in West-Australië.

45 aanhangers.

Guinness Book of Records 1999.

En gisteren reden we zelfs langs een spandoek met de parmantig-obscure vermelding:

Hier bevindt zich de langste graanopslagfaciliteit van het

Zuidelijk Halfrond.

Australiërs lijken nogal dol te zijn op de grootste of de langste ergens van. Of misschien moest je in kleine dorpjes in de outback domweg extra creatief zijn in het zoeken van vertier. Gewoon om de moed erin te houden, en niet te sterven van verveling. Want laten we eerlijk zijn, onder normale omstandigheden vraag je je toch werkelijk nooit af waar de langste graanopslagfaciliteit zich bevindt (van het Zuidelijk Halfrond), of waar de grootste stapel tarwe van West-Australië is gemaakt?

Aan de andere kant: we hebben nu wel antwoord op die vragen.

Voor het enige hotel dat het dorpje rijk is, stappen we af in de avondzon. ‘Est. 1931’ staat er op de roodgeel geverfde gevel. Nergens is iemand te bekennen op straat. We zijn pas een paar dagen onderweg, maar Australië is zo onvoorstelbaar leeg, dat het me soms nu al bij de keel grijpt. Aimée blijft bij de fietsen en ik stap via het uitgestorven restaurantgedeelte het hotel in. Het is warm binnen. Achter de lege bar staat een jongeman met – zelfs naar Australische maatstaven – een wel zeer uitbundige gezichtsbeharing. Hij heeft een baard die tot ver op zijn borst uitwaaiert en zijn haardos torent absurd hoog boven zijn hoofd uit, als een soort soufflé van haar. Je zou niet echt verbaasd zijn als er een vogel in zat te broeden.

‘Kan ik u wellicht ergens mee van dienst zijn?’ vraagt hij en stelt zich voor als Michael.

‘Ik zoek een kamer voor vannacht, voor mij en mijn vrouw.’

‘U wenst een kamer voor de nacht. Dat is zeer wel mogelijk,’ antwoordt Michael.

‘Ah fijn,’ zeg ik opgelucht.

Michael blijkt te spreken op een amusante, nogal ouderwets-formele manier. Een beetje alsof hij al zijn horecataal heeft geleerd uit een studieboek uit 1850.

‘Welke kamer had u gewenst?’ gaat hij verder. ‘Er zijn vele mogelijkheden alhier. Zo heeft ons etablissement de beschikking over zogenaamde budgetkamers. Dat zijn, zoals het woord al aangeeft, basic kamers, in dit geval zonder eigen badkamer of overige voorzieningen van sanitaire aard.’

Ik kijk hem aan. Ik heb enorm de neiging om mee te doen, en iets te vragen als: ‘Regelt uw dienstmaagd dan ook vers stro voor de paarden?’ maar ik hou me in.

‘Geef me maar een kamer met eigen badkamer en toilet,’ zeg ik in plaats daarvan.

‘Ah, u wilt de duurste kamer. Uitstekend, dat is zeer wel mogelijk. Die kamer heeft wel degelijk een eigen badruimte met alle sanitaire voorzieningen. En bovendien is bij die kamer een uitgebreid, warm ontbijt inbegrepen,’ weet Michael nog te melden.

‘Heerlijk,’ zeg ik, en ik meen het echt.

We gooien onze spullen in de kamer neer en nemen een hete douche. Wanneer we in het restaurant gaan eten, blijken we de enige gasten. Michael is inmiddels aardig ontdooid en spreekt op steeds informelere toon tegen ons, wat ergens wel jammer is, maar wel zo makkelijk te verstaan. Hij serveert ons grote porties friet en een sappige hamburger met een verrukkelijke, huisgemaakte barbecuesaus.

‘That was a great hamburger,’ zeg ik tegen hem als hij de tafel afruimt.

‘Nee,’ zegt Michael hoofdschuddend, ‘je praat nu als een Yankee. ‘Great,’ is iets wat ze in Amerika zeggen. Hier in Australië zeggen we: bloody good.’

‘Oké, that was a bloody good hamburger!’ antwoord ik.

‘Juist!’ zegt Michael lachend, ‘zo zeg je dat hier. Good on ya mate. We zullen weleens een echte Aussie van je maken.’

Michael blijft na het afruimen even bij onze tafel praten. Hij vertelt dat er slechts achttien mensen in het dorp Moorine Rock wonen, inclusief de zes mensen van het familiebedrijf van dit hotel. Moorine Rock is genoemd naar een rotspartij hier in de buurt – de Aborigines noemden die rotsen al zo.

‘Kom, dan laat ik je wat zien,’ zegt hij. We staan op en lopen achter hem aan naar de bar. Hij wijst naar de grond.

‘Zie je iets?’ vraagt hij.

We schudden ons hoofd.

‘Let op.’ Hij drukt op een knop en ineens springt er een luik open, dat toegang geeft tot een donkere kelderruimte onder de bar. Gedrieën staren we de diepte in.

‘Wat is dit?’ vraagt Aimée. ‘Een martelkelder?’

‘Nee. Een groep schoolmeisjes uit Perth heeft hier ondergedoken gezeten in de Tweede Wereldoorlog, uit angst voor een Japanse bezetting,’ zegt Michael. ‘Kijk.’ Hij pakt een schilderij van de muur. ‘Eén van de meisjes uit Perth heeft ons hotel destijds geschilderd. En eronder staat een bedanktekst namens de meisjes.’

Het schilderijtje is eigenlijk verrassend goed gemaakt, en door de aandoenlijke bedanktekst van vlak na de Tweede Wereldoorlog, wordt het een historisch stuk.

‘We proberen het hotel-restaurant weer nieuw leven in te blazen,’ zegt Michael terwijl hij het schilderijtje terughangt. ‘We zijn pas een half jaar eigenaar van het geheel. In de jaren ’80 beleefde men hier de glorietijden met het goud. Het zat hier stampvol, en topless dames dansten op de bar.’ Hij staart even peinzend naar de bar. Hij ziet dingen die wij niet kunnen zien.

‘Dat is nu overduidelijk niet meer het geval,’ merkt hij licht weemoedig op.

Ik knik ernstig.

‘Misschien moet ik er vals mee adverteren,’ sluit hij lachend af. ‘Kom naar de bar in Moorine Rock! Topless girls and false advertising!’

Aan de dood ontsnapt

Na een verrukkelijk ontbijt van spiegeleieren, spek, gebakken aardappelen en warme toast met roomboter, vertrekken we vol levensenergie en glimmend van het vet uit Moorine Rock. In de ochtendzon suizen we met een gemiddelde snelheid van ver boven de twintig kilometer per uur over de Great Eastern Highway richting het plaatsje Southern Cross. Stille ‘backroads’ (onverharde secundaire wegen) zijn hier helaas niet, maar we hebben wel een harde meewind en dat maakt veel goed.

De komende twee dagen worden belangrijk. Vanavond wacht ons de eerste overnachting in een Australisch roadhouse – dat van Yellowdine. Ik ben erg benieuwd hoe dat is. De nacht erna moeten we voor het eerst wildkamperen in de bush. Dat hebben we op zich al talloze malen gedaan in ons leven, maar een nieuw, prikkelend aspect is hier natuurlijk, dat het tussen de gifslangen en spinnen met dodelijke beet zal plaatsvinden. Kamperen in het wild is nodig omdat de afstand tussen het Yellowdine Roadhouse en het goudzoekersdorp Coolgardie, het eerstvolgende echte dorp, 165 kilometer bedraagt. Te ver om in één dag te fietsen.

De ervaring vannacht in Moorine Rock – toch een vrij eenvoudig hotel in een nogal verlaten streek – heeft me wel moed gegeven. Michael was gastvrij en hartelijk. Zijn moeder ook, al begreep ze niet goed waar we mee bezig waren.

‘Waarom dóén jullie dit in hemelsnaam?’ vroeg ze op licht onthutste toon, toen ze vanochtend ons ontbijt uitserveerde. ‘Het lijkt me van Perth naar Sydney met de auto al een ontzettend eind!’

Dat kon ik niet ontkennen, en ik moest even nadenken voor ik een antwoord wist. Want hoe je het ook bekijkt, het is met de auto inderdaad een heel eind. Ik heb haar geprobeerd uit te leggen, dat het met de fiets natuurlijk ook een heel eind is, maar dat het soms toch minder ver lijkt dan met de auto. Ik denk dat dat komt, zo zei ik haar, doordat in de auto de verveling onverbiddelijk toeslaat. Daardoor lijkt de tijd langzamer te verstrijken. Daar komt bij, dat je met de auto van attractie naar attractie reist. Als je dan eindelijk aankomt, sta je te popelen om je benen even te strekken. Maar met de fiets is de reis zelf de attractie. Dat is denk ik het verschil.

Toen ik uitgesproken was, keek Michaels moeder me een moment lang aan en zei toen: ‘Hadden jullie nou ook alweer melk in de koffie?’

Goed, hoe het ook zij: het fietsen hier is heerlijk. De zon schijnt uitbundig en ons uitzicht vanaf de fiets wordt deze ochtend getekend in een handvol primaire kleuren: een strakblauwe hemelkoepel, zwart asfalt, een berm van rood zand, en duizenden groene eucalyptusbomen.

Ik rijd de hele ochtend achter Aimée en fungeer als ‘waarschuwer’. Er rijden hier behoorlijk wat roadtrains op de Great Eastern Highway. Die kolossale vrachtwagens met drie of vier aanhangers bevoorraden de binnenlanden van Australië, en vervoeren ook vaak wol en schapen en zelfs kamelen, heb ik gezien. Zodra ik een roadtrain in mijn spiegeltje zie naderen, schat ik in of ‘het gaat’. Of het allemaal past. Je moet echt actief meedenken en je eventueel op tijd uit de voeten maken. Dat wil zeggen: je heil zoeken in de berm. Tegenliggers, eventuele bochten en hellingen spelen allemaal een rol.

Het gaat allemaal prima, tot vijf kilometer voor het dorp Southern Cross. Daar nadert ons vanuit tegemoetkomende richting een lange roadtrain. Vreemd genoeg stuurt hij zonder vaart te minderen met een hoop geraas half de berm in, hierbij enorme zand- en stofwolken opwerpend. Als ik in mijn spiegeltje wil kijken, blijkt dat het naar de hemel gericht is. Kennelijk heb ik er tegenaan gestoten. Ik zie alleen blauwe lucht. Achter ons klinkt ineens daverend hoorngeschal. Ook achter ons nadert kennelijk een gevaarte, maar ik heb het hele rotding niet gezien en ook niet gehoord. Ik draai me om op mijn fiets en zie nog net dat er een kolossale vrachtwagen met een gang van honderd kilometer per uur op ons af raast. Er is in de verste verte geen plaats voor zoveel dingen tegelijk op de weg.

‘De berm in!’ brul ik zo hard mogelijk boven het apocalyptisch gedaver uit, en een paar seconden voor we definitief platgewalst zouden worden, staan we stil, in de met distels bezaaide, maar veilige zandberm. Hijgend en bevend van de schrik.

Met veel lawaai, gordijnen van stof en zand opwerpend, passeert intussen de vrachtwagen uit tegenoverliggende richting. Ook de roadtrain die achter ons reed, rammelt ons voorbij. Hij is beladen met schapen en laat een zware geur van veestallen en schapenstront achter.

Het stof daalt neer en de roadtrains verdwijnen langzaam uit het zicht. We kijken elkaar aan.

‘That was close,’ merkt Aimée timide op.

‘Niet normaal,’ weet ik uit te brengen. Ik neem een flinke slok uit mijn bidon.

Een Australische fietsvriend uit Sydney waarschuwde ons al eens voor precies dit fenomeen – het fenomeen van de ‘tegelijk langsrijdende roadtrains’ dus.

‘Let op dat je in zo’n situatie onmiddellijk uitwijkt,’ zei hij, ‘want remmen doen roadtrains niet. Sterker nog,’ zo voegde hij er onheilspellend aan toe: ‘They are willing to sacrifice the life of the cyclist!’

Of de truckers echt bereid zijn het leven van de fietser op te offeren, betwijfel ik, maar het leek er daarnet wel op inderdaad. Aan de andere kant: roadtrains kúnnen ook niet ineens stoppen natuurlijk, deze ook niet. Het zijn net rijdende mammoettankers van vijftig meter lang. Sommigen wegen 170.000 kilo! Als ze echt vol in de remmen zouden moeten, gaan hun opleggers onherroepelijk zwabberen, en terwijl er een aanhanger van 28.000 kilo jouw nek in schuift, zouden de twee giganten intussen op elkaar klappen, waarna de hele boel ongetwijfeld in één reusachtige vuurbal zou exploderen, en er nog lange tijd een regen van koelkastgrote brokstukken en blatende schapen neer zou dalen tot in de wijde omtrek.

Behoorlijk onaantrekkelijk allemaal.

Na nog een paar slokken tegen de schrik stappen we op.

In Southern Cross doen we inkopen bij de supermarkt. We kopen Franse kaasjes en nog warm brood, dat net uit de oven komt. Na een lunch in de schaduw van een grote eik, zetten we koers richting de verlatenheid van het Yellowdine Roadhouse.

De harde meewind is door een lichte koersverandering een harde zijwind geworden helaas, en het landschap is ook nogal eentonig: vlak land met grijsgroene struiken. In de vervelend harde zijwind, die je steeds de weg op wil duwen, ploeteren we zwijgend urenlang door. Maar in de loop van de middag zien we dan toch eindelijk het roadhouse van Yellowdine in de verte liggen. Even later rijden we het terrein op. Ons eerste roadhouse. Naast het rijtje benzinepompen is een winkeltje, met daar achter een aantal motelunits. Het zijn een soort losstaande mobile homes, omgeven door een troosteloos landschap van dorre, grijsgroene struiken en zand. Hier en daar liggen omgewaaide plastic tuinstoeltjes en houtskoolbarbecues. Het is direct zonneklaar dat hier nooit gasten verblijven. We lopen richting de ingang. Naast één van de benzinepompen staat een handgeschreven bord met de mededeling dat er ‘tot nader order geen diesel’ verkrijgbaar is. Er rijden hier hoofdzakelijk roadtrains en die lopen op diesel. Het lijkt me een beetje als een bakker die een bord neerzet: ‘voorlopig geen brood’.

Vanuit de felle middagzon stappen we de winkel binnen.

Links ligt een pikdonkere ruimte met een bordje ‘Restaurant’ boven de ingang, en voor ons, achter een balie met repen en snoep, staat een man van een jaar of dertig met een Indisch uiterlijk. Hij kijkt nors in onze richting en groet in het geheel niet. Ik voel direct weerzin. Toch vraag ik naar een kamer, wat moeten we anders? In de wijde omtrek is niets. Het alternatief is je tent onbeschut opzetten in een winderige zandbak met slangen.

‘Heeft u een boeking?’ wil de eigenaar weten.

‘Een boeking?’ zeg ik perplex.

‘Ja, een reservering?’ verduidelijkt hij.

Ja, ik weet wel wat een boeking is, wil ik antwoorden, maar van pure verbazing ben ik stil.

‘Eh nee, we hebben geen boeking,’ zeg ik uiteindelijk.

‘Dan moet ik gaan uitzoeken of er iets beschikbaar is,’ zegt de man zonder een spoor van ironie. ‘Een kamer kost 90 dollar. Is dat oké?’

Verbijsterd knik ik ja.

‘Wacht u even in ons restaurant,’ gebaart hij. ‘Ik laat het u zo snel mogelijk weten.’

De ramen van de eetruimte zijn verduisterd met donkerbruine zonwering, en na de felle zon van buiten moeten we zo’n beetje op de tast naar een stoel zoeken. Als mijn ogen gewend zijn, blijkt dat er hier minstens twintig robuust ogende, eikenhouten tafels staan, elk met zes stoelen eromheen. Er is niemand. Zwijgend zitten we tegenover elkaar.

‘Wat is dit nou voor onzin?’ zeg ik uiteindelijk.

‘Misschien wilde hij eerst de kat uit de boom kijken,’ antwoordt Aimée.

‘Welke kat uit welke boom in vredesnaam?’ vraag ik.

‘Geen idee.’

Aimée pakt haar iPhone en ik staar wat voor me uit. In de hoek van de restaurantruimte, in de richting van de winkel, staat een pot koffie. Een kop koffie zou ik eigenlijk wel lusten. Ik sta op, loop naar het apparaat en pak de kan van de warmhoudplaat. ‘Coffee, $ 5,50/cup’ (e 4,25) staat er op een briefje dat op tafel is geplakt.

Zachtjes schuif ik de kan koffie weer terug op de plaat.

Ik loop naar de uitgang van het restaurant, in de richting van de winkel, en steek mijn hoofd om de hoek. De eigenaar zit op een bureaustoel en hangt grinnikend boven zijn telefoon. Stomverbaasd wil ik omkeren.

‘Oh sir!’ roept hij.

Even later sta ik naast hem.

‘Ik heb het uitgezocht,’ zegt hij gewichtig. ‘We hebben een kamer. Hij heeft een tweepersoonsbed,’ vervolgt hij met een knipoog. ‘Is dat oké?’

Ik knik sprakeloos.

‘Hij kost 75 dollar.’

‘Kan ik met een creditcard betalen?’

‘Zeker.’ Hij pakt een machientje en tikt een bedrag in. Dan draait hij het apparaatje naar me toe.

‘Dat wordt dan 65 dollar.’

We zijn nu in een kwartier tijd van 90 naar 75 naar 65 dollar gegaan. Misschien moet ik nog een half uurtje in het verduisterde restaurant gaan zitten en wordt het dan gratis.

Even later stappen we de schelle zon weer in, op weg naar onze kamer. Nu van dichtbij zie je pas goed wat voor uitgeleefde troep het hier is. De units, zo’n twaalf stuks, staan natuurlijk allemaal leeg. Voor de ramen hangen gescheurde gordijnen. Her en der ligt vuilnis. Alsof je hier zou moeten uitzoeken of er nog één vrij is!

We houden halt voor de ingang van ons onderkomen. Door het raam van onze schuifpui loopt een enorme barst en pal voor de ingang ligt een omgevallen barbecue. Een windvlaag laat het in de struiken hangende afval ritselen.

Ik schuif de stroeflopende pui met moeite open en stap naar binnen. In de kamer staat één smal bed waar je nooit met twee personen in past, met kussens zo plat als een pannenkoek, en verder één tot op de draad versleten stoel, met een tafeltje ernaast met plakkerige kringen op het tafelblad. De vloer is bezaaid met dode vliegen en zand.

‘Welkom in pension rattenhol,’ merkt Aimée op.

Ik zet wat bagage binnen neer en steek mijn hoofd om de hoek van de badkamer. Die zal – en dan zeg ik het erg vriendelijk – geen prijs winnen in de verkiezing van aantrekkelijkste badkamer van het jaar. Het plafond is beschimmeld in diverse kleuren, ik wist niet dat er zoveel kleuren schimmel bestonden, en in de met remsporen bepleisterde wc-pot drijven wel tien dode vliegen.

Het lijkt hier binnen wel vijftig graden warmer dan buiten, dus ik geef een ruk aan een half verteerd gordijn om de felle zon een beetje te dimmen. Maar ik trek gelijk een grote scheur in de stof. Een beetje sprakeloos zitten we een tijdje naast elkaar op het bed in de nu halfverduisterde ruimte.

Enfin, we moeten het ermee doen. Klagen heeft ongetwijfeld geen zin. Buiten kook ik aan een picknicktafel een potje pasta met saus op onze eigen brander.

Na het eten proberen we wat voorbereidingen te treffen voor de dag van morgen, want dan is het immers ‘wildkampeerdag’. We vullen onze waterzakken met eerlijk gezegd niet al te helder water, en we besluiten op de valreep dat we nog wel wat extra tussendoortjes kunnen gebruiken, zoals koek of chocoladerepen en een fles frisdrank bijvoorbeeld. In het donker lopen we terug naar de winkel. De pikzwarte hemel is bezaaid met sterren.

De man zit nog steeds achter de kassa, met zijn telefoon in zijn hand. Hij kijkt ons met eigenaardig lege ogen aan. Het is doodstil hier binnen. In het restaurant is niemand, er brandt niet eens licht. We pakken een fles Sprite, twee Snickers, een Kit-Kat en een onduidelijke chocoladereep gevuld met een sesamkaramel mix.

‘I know you wanna fuck me,’ hoor ik ineens een vrouwenstem zeggen.

‘Pardon, u zei?’ zeg ik terwijl ik me omdraai.

De uitbater kijkt betrapt op van zijn telefoon.

‘Never mind,’ gebaart hij.

Dan lopen we met de boodschappen naar hem toe.

‘Goed, even over morgenochtend,’ zegt de man terwijl hij opstaat uit zijn stoel om af te rekenen. Hij krabt op zijn achterhoofd. ‘Het ontbijt hier wil soms weleens druk zijn.’

Zwijgend kijken we hem aan.

‘Druk in de zin van vol met mensen?’ vraag ik uiteindelijk.

‘Inderdaad.’

‘Goed om te weten,’ zeg ik.

Dan draaien we ons om en lopen naar de uitgang. De man kijkt ons de hele tijd na, zie ik in de spiegelende deur.

Aimée wil liever in haar eigen slaapzak op haar matje op de vloer liggen dan slapen in het groezelige bed, dus ik heb het hele bed voor mezelf. Pas als ik erin stap en goed kijk, zie ik dat het kussen wit bekwijld is. Ik sla de dekens weg en staar het bed in. Ook daar heeft iemand enthousiast zijn levenssappen laten lopen. Uiteindelijk kruip ik eerst maar in mijn eigen slaapzak, ga met slaapzak en al onder de dekens liggen en draai het kussen op de minst bekwijlde kant. Ondanks alles val ik vrij snel in slaap.

De volgende ochtend is het slechts 4 °C in de cabin, zegt mijn horloge met thermometer. Ik ga rechtop zitten met alle kussens in mijn rug en kijk door het gebarsten raam naar buiten. IJskoude tochtvlagen waaien naar binnen. Er komen stoomwolkjes uit mijn mond. Buiten is het niet echt dringen op weg naar de eetzaal, dat wil zeggen: er is niemand. Op één of andere manier voel ik grote blijdschap over het feit dat ik geslapen heb. En ik ben ook heel blij dat de nacht zonder rare incidenten is verlopen, tenminste, voor zover ik weet. Ook Aimée verklaart redelijk geslapen te hebben. Gezeten op de rand van het bed, met onze mutsen op, drinken we zelfgemaakte, hete koffie en eten er een boterham bij.