Het leven is geen kaarsje voor me.

Het is meer een prachtig brandende fakkel die ik even vasthoud,

en die ik zo fel mogelijk wil laten branden voor ik hem doorgeef aan de volgende generatie.

George Bernard Shaw

Het ontwaken

Hij viel midden in een bomvolle rechtszaal neer. Hij was een van ’s lands meest vooraanstaande advocaten. Hij was ook een man die even beroemd was om zijn Italiaanse kostuums van drieduizend dollar, die zijn weldoorvoede lichaam omsloten, als om zijn opmerkelijke reeks overwinningen in de rechtszaal. Ik stond stokstijf, verlamd van schrik door wat ik zojuist had gezien. Van de geweldige Julian Mantle was niets meer over dan een slachtoffer, kermend op de grond als een hulpeloos kind, trillend en bevend en zwetend als een otter.

Vanaf dat moment leek alles zich in slow-motion te voltrekken. ‘Mijn god, er is iets mis met Julian!’ riep zijn assistente ten overvloede in haar emotionele toestand. De rechter had een panische blik in haar ogen en mompelde iets in de privé-telefoon die zij had laten installeren voor noodgevallen. Wat mij betrof, ik kon alleen maar verward en verbijsterd blijven toekijken. Ga alsjeblieft niet dood, ouwe dwaas. Het is nog veel te vroeg om er tussenuit te knijpen. Zo’n dood verdien je niet.

De parketwachter, die er tot dan had bijgestaan als een mummie, ging opeens tot actie over en begon de rechtsheld te reanimeren. De assistente zat vlak naast hem, haar lange blonde krullen hingen over Julians knalrode gezicht, en ze fluisterde hem zacht troostende woorden toe, woorden die hij overduidelijk niet kon horen.

Ik kende Julian al zeventien jaar. We hadden elkaar ontmoet toen ik als jonge student door een van zijn collega’s werd ingehuurd voor onderzoekswerkzaamheden. In die tijd had Julian het al gemaakt. Hij was een briljant, knap en onbevreesd advocaat die het nog ver zou schoppen. Julian was de jonge ster van de firma, de veelbelovende jurist. Ik herinner me dat ik op een avond toen ik tot laat moest overwerken langs zijn vorstelijke kantoor liep en een glimp opving van een ingelijste uitspraak die op zijn kolossale eiken bureau stond. Het was een citaat van Winston Churchill en het sprak boekdelen over het type man dat Julian was:

Ik weet zeker dat we vandaag ons lot meester zijn, dat de taak die ons wacht onze krachten niet te boven gaat; dat de moeite en inspanningen niet te veel zijn voor ons uithoudingsvermogen. Zolang we geloven in onze zaak en een onbedwingbare wil tot winnen hebben, zal de zege ons niet onthouden blijven.

Julian handelde ook naar zijn ideeën. Hij was sterk, energiek en bereid om dagelijks achttien uur te werken om het succes te bereiken dat, naar hij geloofde, voor hem was weggelegd. Naar verluidt was zijn grootvader een vooraanstaand senator geweest, en zijn vader een zeer gerespecteerd rechter aan het Federale Gerechtshof. Het was duidelijk dat hij uit een rijk milieu stamde en dat er enorme verwachtingen op zijn in Armani gestoken schouders rustten. Ik moet hem wel een ding nageven: hij deed het allemaal op eigen kracht. Hij was vastbesloten om alles op zijn eigen manier aan te pakken – en hij maakte daar graag een vertoning van.

De shows die Julian in de rechtszaal opvoerde, haalden regelmatig de voorpagina’s. Rijkelui en beroemdheden kwamen naar hem toe wanneer ze een uitmuntend juridisch adviseur met een agressief trekje nodig hadden. En om zijn escapades buiten de rechtszaal was hij al even bekend. Bezoekjes ’s avonds laat met jonge, sexy modellen aan de beste restaurants van de stad en roekeloze drinkgelagen met de luidruchtige troep effectenmakelaars die hij zijn ‘destructieteam’ noemde, droegen bij aan zijn legendevorming op kantoor.

Ik weet nog steeds niet precies waarom hij mij uitzocht als compagnon voor de sensationele moordzaak die hij die eerste zomer moest verdedigen. Hoewel ik gestudeerd had aan Harvard Law School, zijn alma mater, was ik absoluut niet de schranderste van de firma, en door de aderen van mijn familie stroomde ook al geen blauw bloed. Mijn vader was, na een korte periode bij de marine, zijn hele leven beveiligingsbeambte bij een lokale bank geweest. Mijn moeder groeide zonder veel poespas op in de Bronx.

En toch koos Julian mij uit al diegenen die stilletjes geprobeerd hadden hem zover te krijgen dat ze hem mochten bijstaan in wat bekend werd als ‘de Moeder van alle Moordzaken’; hij zei dat hij mijn ‘honger’ waardeerde. Natuurlijk wonnen we die zaak, en de bedrijfsfunctionaris die beschuldigd was van de wrede moord op zijn vrouw was nu een vrij man – althans zo vrij als zijn geweten dat toeliet.

Die zomer leerde ik een heleboel. Het was veel meer dan een les in hoe je zonder enige aanwijsbare reden ergens twijfel kon zaaien – iedere zichzelf enigszins respecterende advocaat kan dat leren. Dit was een les in de psychologie van het winnen en een zeldzame gelegenheid om een meester in actie te zien. Ik zoog alles op als een spons.

Op Julians verzoek bleef ik als zijn compagnon bij de firma, en al snel ontwikkelde zich een blijvende vriendschap tussen ons. Ik moet toegeven dat hij niet de gemakkelijkste was om mee te werken. Werken als zijn ondergeschikte was een oefening in frustratie, die meer dan eens tot laat op de avond tot veel geschreeuw over en weer leidde. Deze man wilde zijn eigen wil doordrijven. Hij kon nooit iets verkeerd doen. Maar onder die ruwe bolster school een man die duidelijk om mensen gaf.

Hoe druk hij het ook had, hij vroeg altijd naar Jenny, de vrouw die ik nog steeds ‘mijn bruid’ noem, ook al zijn we al sinds mijn studie getrouwd. Toen hij er via een andere medewerker achter kwam dat ik financieel nogal krap zat, regelde hij een behoorlijke toelage voor me. Goed, hij kon het zijn vrienden knap lastig maken, en zeker, hij maakte het graag nogal bont, maar hij verwaarloosde ze nooit. Het probleem was in feite dat Julian geobsedeerd was door zijn werk.

De eerste paar jaar voerde hij voor het lange werken als excuus aan dat hij het ‘voor de firma’ deed, en dat hij van plan was een maandje vrijaf te nemen voor een vakantie op de Kaaiman-eilanden, ‘in elk geval toch deze winter’. Maar naarmate de tijd verstreek, werd Julians naam steeds meer geroemd en kreeg hij steeds meer werk. De processen werden steeds groter en verliepen steeds beter, en Julian, die maar al te graag een uitdaging aannam, bleef zich er altijd tot het uiterste voor inzetten. In zijn zeldzame momenten van rust vertrouwde hij me toe dat hij niet langer dan een paar uur kon slapen zonder wakker te worden met een schuldgevoel omdat hij niet aan een dossier werkte. Het werd me al snel duidelijk dat hij werd verteerd door een honger naar meer: meer prestige, meer roem en meer geld.

Zoals verwacht schopte Julian het heel ver. Hij bereikte alles wat je je maar kunt wensen: de reputatie van een topadvocaat met een inkomen van zeven cijfers, een spectaculair landhuis in een buurt die voornamelijk door beroemdheden werd bewoond, een privé-vliegtuig, een zomerverblijf op een tropisch eiland en zijn meest geliefde bezit – een glanzende, rode Ferrari op de oprijlaan.

En toch wist ik dat alles niet zo idyllisch was als het op het eerste gezicht leek. Ik zag de donkere tekens aan de wand, niet omdat ik zo veel beter keek dan de anderen bij de firma, maar simpelweg omdat ik de meeste tijd met hem doorbracht. Wij waren altijd bij elkaar omdat we samenwerkten. Het leek nooit meer rustig te worden. Altijd verscheen aan de horizon wel weer een gigantische zaak, nog groter dan de vorige. De voorbereiding was naar Julians idee nooit intensief genoeg. Wat zou er gebeuren als de rechter zus of zo zou vragen, wat God mocht verhoeden? Wat zou er gebeuren als het onderzoek niet tot in de puntjes was uitgevoerd? Wat zou er gebeuren als hij midden in een volle rechtszaal verrast zou worden, als een hert dat plotseling als verlamd in de schijnwerpers van een auto stilstaat? Dus spanden we ons tot het uiterste in, en ik werd ook meegezogen in die wereld die alleen uit werken leek te bestaan. Daar zwoegden we, twee slaven van een of andere monoliet van staal en glas, terwijl normale mensen thuis bij hun kinderen waren, en we dachten ook nog dat we de wereld te slim af waren, verblind als we waren door onze illusie van succes.

Hoe meer tijd ik met Julian doorbracht, hoe beter ik zag dat hij zichzelf te gronde richtte. Het was net alsof hij leed aan een doodsverlangen. Niets gaf hem ooit echt voldoening. Uiteindelijk mislukte zijn huwelijk, sprak hij niet meer met zijn vader en, hoewel hij in materieel opzicht alles had wat hij maar kon wensen, had hij toch niet gevonden waarnaar hij op zoek was. Het was hem aan te zien, in emotioneel, fysiek en spiritueel opzicht.

Op zijn drieënvijftigste zag Julian eruit als iemand van achter in de zeventig. Zijn gezicht was een en al rimpel, een weinig fraai gevolg van zijn ‘mij-krijg-je-niet-klein’-mentaliteit in het algemeen en de enorme stress van zijn onevenwichtige levensstijl in het bijzonder. De etentjes ’s avonds laat in dure Franse restaurants, het roken van dikke Cubaanse sigaren en het drinken van het ene cognacje na het andere, hadden hem een gênant overgewicht bezorgd. Hij klaagde voortdurend dat hij zich niet lekker voelde en moe was van het niet lekker zijn. Hij had zijn gevoel voor humor verloren en er kon nauwelijks meer een lachje af. Zijn ooit zo geestdriftige aard had plaatsgemaakt voor dodelijke somberheid. Persoonlijk denk ik dat hij geen enkel doel meer in zijn leven had.

Misschien was nog het meest trieste dat hij ook zijn flair in de rechtszaal had verloren. Waar hij ooit iedereen verblindde met zijn welsprekende en onweerlegbare pleidooien, zeurde hij nu uren door over onduidelijke situaties die in de ogen van het Hof weinig of niets met de zaak te maken hadden. Waar hij ooit met veel schwung reageerde op de bezwaren van de tegenpartij, gaf hij nu blijk van een bijtend sarcasme dat het geduld van de rechters, die hem ooit gekend hadden als een genie, danig op de proef stelde. Om kort te gaan, Julians levensvlam begon te flakkeren.

Niet alleen door de spanningen die zijn koortsachtige tempo met zich meebracht, stond hem een vroege dood te wachten. Ik voelde dat het veel dieper ging. Het leek meer iets spiritueels. Bijna elke dag vertelde hij me dat hij geen hartstocht meer voelde voor wat hij deed en dat hij zich omhuld voelde door leegte. Julian zei dat hij als pas beginnend advocaat dol was geweest op zijn werk, ook al was hij daar aanvankelijk toe aangezet onder druk van zijn familie. De complexiteit en de intellectuele uitdaging van de wet hadden hem weten te boeien en gestimuleerd. De mogelijkheid die hij hierdoor kreeg om sociale veranderingen te bewerkstelligen hadden hem geïnspireerd en gemotiveerd. In die tijd was hij meer dan alleen een rijke kerel uit Connecticut. Hij zag zichzelf werkelijk als iemand die goed kon doen, een instrument voor sociale vooruitgang die zijn talenten kon aanwenden om anderen te helpen. Die visie gaf zijn leven zin, gaf hem een doel en voedde zijn verwachtingen.

Maar er was meer gebeurd waardoor hij zo uit balans was geraakt. Er was hem iets tragisch overkomen, voordat ik bij de firma was gekomen. Het was echt iets verschrikkelijks geweest, aldus een van de oudere collega’s, maar ik kon er niet achter komen wat. Zelfs de oude Harding, die bekendstond om zijn loslippigheid en meer tijd doorbracht in de bar van het Ritz-Carlton dan in zijn beschamend grote kantoor, zei dat hij geheimhouding gezworen had. Wat zijn diep verborgen geheim ook was, ik had een vermoeden dat het, op een of andere manier, mede de oorzaak was van Julians neergaande spiraal. Natuurlijk wilde ik het graag weten, maar ik wilde bovenal iets voor hem doen. Hij was niet alleen mijn leermeester; hij was ook mijn beste vriend.

En toen gebeurde het. De zware hartaanval die de briljante Julian Mantle weer terugzette op aarde en hem zijn sterfelijkheid in herinnering bracht. Midden in rechtszaal nummer zeven, op een maandagochtend, dezelfde ruimte waar we ‘de Moeder van alle Moordzaken’ hadden gewonnen.

De mysterieuze bezoeker

Er werd een spoedvergadering bijeengeroepen voor alle medewerkers. Toen we ons in de bestuurskamer persten, voelde ik dat er een ernstig probleem was. De oude Harding sprak als eerste de verzamelde menigte toe.

‘Ik ben bang dat ik zeer slecht nieuws heb. Julian Mantle heeft gisteren in de rechtbank een zware hartaanval gehad. Hij ligt nu op de intensive care, maar volgens zijn artsen is zijn conditie stabiel en komt alles weer goed met hem. Julian heeft echter een beslissing genomen, waarvan ik vind dat jullie die allemaal moeten weten. Hij komt niet meer terug.’

Ik was diep geschokt. Ik wist dat hij problemen genoeg had gehad, maar ik had nooit gedacht dat hij het op zou geven. En na wat we allemaal samen hadden meegemaakt, vond ik dat hij wel het fatsoen had kunnen opbrengen om mij dit persoonlijk mee te delen. Hij wilde me in het ziekenhuis niet eens ontvangen. Iedere keer dat ik langsging, vertelden de verpleegsters me dat hij lag te slapen en niet gestoord mocht worden. Hij nam zelfs mijn telefoontjes niet aan. Misschien herinnerde ik hem aan het leven dat hij wilde vergeten. Wie zal het zeggen? Maar één ding wist ik wel: het deed pijn.

Die hele periode ligt nu iets meer dan drie jaar achter me. Het laatste wat ik hoorde was dat Julian naar India was vertrokken, op een of andere expeditie. Hij had een van de collega’s verteld dat hij eenvoudiger wilde gaan leven, en dat hij ‘een paar antwoorden’ ging zoeken, in de hoop dat hij die in dat mystieke land zou vinden. Hij had zijn landhuis, zijn vliegtuig en zijn privé-eilandje verkocht. Hij had zelfs zijn Ferrari verkocht. Julian Mantle als Indiase yogi, dacht ik, Vrouwe Justitia bewandelt mysterieuze wegen.

In die afgelopen drie jaar veranderde ik van een te hard werkende jonge advocaat in een vermoeide, enigszins cynische oudere advocaat. Mijn vrouw Jenny en ik stichtten een gezin. Uiteindelijk begon ik me ook bepaalde dingen af te vragen. Ik denk dat dat kwam doordat er kinderen kwamen. Zij veranderden fundamenteel de manier waarop ik naar de wereld en mijn rol daarin keek. Mijn vader drukte het heel goed uit toen hij zei: ‘John, op je sterfbed zul je nooit wensen dat je meer tijd had doorgebracht op kantoor.’ Dus begon ik wat meer tijd thuis door te brengen. Ik stelde me tevreden met een heel aangenaam, zij het doodgewoon, leventje. Ik sloot me aan bij de Rotary Club en speelde zaterdags golf om mijn partners en cliënten tevreden te houden. Maar ik moet zeggen, op stille momenten dacht ik vaak aan Julian en vroeg ik me af wat er van hem was geworden in de jaren dat we zo onverwachts uit elkaar waren gegaan.

Misschien was hij permanent in India gaan wonen, een land met zoveel verschillende kanten dat zelfs een rusteloze ziel als hij er zich thuis zou kunnen voelen. Of wellicht trok hij door Nepal. Of was hij aan het snorkelen op de Kaaiman-eilanden. Eén ding was zeker: hij was niet teruggekeerd om zijn oude beroep weer uit te oefenen. Niemand had ook zelfs maar een ansichtkaart van hem ontvangen sinds zijn door hemzelf opgelegde verbanning.

Ongeveer twee maanden geleden kreeg ik voor het eerst antwoord op enkele van mijn vragen. Ik had een afmattende dag achter de rug toen Genevieve, mijn schrandere assistente, haar hoofd om de deur van mijn kleine, smaakvol ingerichte kantoor stak.

‘Hier is iemand voor je, John. Hij zegt dat het dringend is en dat hij niet weggaat voor hij je heeft gesproken.’

‘Ik wilde net weggaan, Genevieve,’ antwoordde ik ongeduldig. ‘Ik ga een hapje eten voordat ik de zaak-Hamilton afrond. Ik heb nu geen tijd. Voor niemand. Zeg maar dat hij een afspraak moet maken, net als iedereen, en bel de veiligheidsdienst als hij problemen veroorzaakt.’

‘Hij zegt dat hij je echt moet spreken. Hij accepteert geen nee.’

Even kwam het bij me op om zelf de veiligheidsdienst te bellen, maar toen ik me realiseerde dat het iemand kon zijn die in nood zat, stelde ik me iets milder op.

‘Oké, laat maar binnen. Ik zal het geld wel kunnen gebruiken.’

De deur van mijn kantoor ging langzaam een stukje open. Ten slotte zwaaide hij helemaal open, waarna een man van halverwege de dertig glimlachend te voorschijn kwam. Hij was lang, lenig en gespierd, en straalde enorm veel vitaliteit en energie uit. Hij deed me denken aan die perfectelingen met wie ik rechten had gestudeerd, uit zo’n volmaakte familie, met volmaakte huizen, volmaakte auto’s en een volmaakt uiterlijk. Maar er was nog iets wat mijn bezoeker zo’n jeugdige uitstraling gaf. Zijn onderliggende rust gaf hem een welhaast goddelijke uitstraling. En zijn ogen. Doordringend blauwe ogen die door me heen gingen als een scheermes voordat het de tere huid raakt van een adolescent die op het punt staat zich voor het eerst te scheren.

Alweer zo’n topadvocaat die uit is op mijn baan, dacht ik. Hemel, waarom blijft hij daar zo naar me staan kijken? Ik hoop dat het niet zijn echtgenote was wier echtscheidingszaak ik vorige week heb gewonnen. Misschien was die veiligheidsdienst bellen toch niet zo’n slecht idee.

De man bleef maar naar me kijken, zo ongeveer als Boeddha naar zijn favoriete leerling zou hebben gekeken. Na een lange, ongemakkelijke stilte sprak hij op verbazend gezagvolle toon: ‘Is dit de manier waarop je je bezoekers ontvangt, John, zelfs degene die jou heeft geleerd hoe je in de rechtszaal succes moet boeken? Ik had die vakgeheimen beter voor mezelf kunnen houden,’ zei hij, en zijn lippen krulden zich tot een enorm brede grijns.

Ik kreeg een vreemd gevoel in mijn maag. Ik herkende die hese, zoetgevooisde stem. Mijn hart begon luid te bonzen. ‘Julian? Ben jij het? Ik geloof het niet! Ben jij het echt?’

De schaterlach van de bezoeker bevestigde mijn vermoeden. De jonge man die daar voor me stond, was niemand minder dan de lang verloren gewaande yogi uit India: Julian Mantle. Ik was verbijsterd door zijn ongelooflijke metamorfose. Verdwenen was die spookachtige teint, die ziekelijke hoest en die lusteloze blik van mijn vroegere collega. Verdwenen was dat verouderde uiterlijk en die morbide uitdrukking die zijn persoonlijk handelsmerk was geworden. In plaats daarvan stond hier een man voor me die blaakte van gezondheid, met een stralend gezicht zonder rimpels. Zijn ogen stonden helder en vormden het bewijs van zijn buitengewone vitaliteit. Misschien was de sereniteit die Julian uitstraalde nog wel het meest verbazingwekkend. Ik voelde me volkomen vredig worden terwijl ik daar naar hem zat te staren. Hij was niet langer de ambitieuze oudere collega van een vooraanstaand advocatenkantoor. Nee, de man hier voor me was jeugdig, vitaal, stralend – een typisch voorbeeld van gedaanteverandering.

De wonderbaarlijke metamorfose van Julian Mantle

Ik was stomverbaasd bij het zien van deze nieuwe, herboren Julian Mantle.

Hoe kon iemand die er tot een paar jaar geleden had uitgezien als een vermoeide oude man, er nu zo stralend en levendig uitzien, vroeg ik me in stilte vol ongeloof af. Had hij door een of ander tovermiddel uit de bron der jeugd kunnen drinken? Wat was de oorzaak van deze opvallende verjonging?

Julian nam als eerste het woord. Hij vertelde me dat de superconcurrerende rechtswereld zijn tol van hem had geëist, niet alleen fysiek, maar ook emotioneel en spiritueel. Het hoge tempo en de eindeloze eisen hadden hem uitgeput en verzwakt. Hij gaf toe dat zijn lichaam was ingestort en dat zijn geest was afgestompt. Zijn hartaanval was nog maar één symptoom van een dieper gelegen probleem. De constante druk en het uitputtende werkschema van een advocaat van wereldformaat had ook het belangrijkste – en wellicht het meest menselijke – vernietigd: zijn levenslust. Toen hij door zijn arts voor het ultimatum ‘je leven of je werk’ was gesteld, zag hij een gouden kans om het innerlijk vuur dat hij in zijn jonge jaren gekend had weer aan te wakkeren, een vuur dat was uitgedoofd naarmate zijn werk aan de rechtbank minder een plezier en meer een zakelijke aangelegenheid was geworden.

Julian raakte zichtbaar enthousiast toen hij vertelde dat hij al zijn materiële bezittingen had verkocht en naar India was vertrokken, een land waarvan de aloude cultuur en mystieke tradities hem altijd hadden gefascineerd. Hij reisde van gehucht naar gehucht, soms te voet, soms per trein, hij leerde nieuwe gewoonten, zag tijdloze bezienswaardigheden en begon van de Indiase mensen te houden die warmte en vriendelijkheid uitstraalden en hem een verfrissende kijk op de ware betekenis van het leven boden. Zelfs van degenen die hun deur – en hun hart – slechts op een kier openden voor deze vermoeide bezoeker uit het Westen. Terwijl de dagen in die bekoorlijke omgeving overgingen in weken, begon Julian zich langzaam weer mens te voelen, misschien voor de eerste keer sinds zijn kinderjaren. Zijn natuurlijke nieuwsgierigheid en creativiteit kwamen geleidelijk weer terug, samen met zijn geestdrift en zijn levensvreugde. Hij begon weer enig geluk en wat rust te ervaren. En hij kon weer lachen.

Hoewel hij elke minuut in dit exotische land in dank aanvaardde, was de reis naar India meer dan een simpele vakantie voor zijn overspannen geest. Hij beschreef zijn tijd in dit verafgelegen land als een ‘persoonlijke odyssee van het zelf’. Hij vertrouwde me toe dat hij vastbesloten was erachter te komen wie hij in werkelijkheid was en wat zijn leven tot nu toe precies voorstelde, voor het te laat was. Zijn eerste stap om dit te bereiken was zich te verdiepen in die uitgestrekte poel van aloude wijsheid om een bevredigender, zinvoller en verlicht leven te kunnen leiden.

‘Ik wil niet al te zweverig klinken, John, maar het was net alsof ik een opdracht van binnenuit had gekregen, een innerlijke stem hoorde die me zei dat ik aan een spirituele reis moest beginnen om de vonk die ik kwijt was weer te kunnen aanwakkeren,’ zei Julian. ‘Het was een enorm bevrijdende tijd voor me.’

Hoe langer hij zocht, hoe vaker hij hoorde over Indiase monniken die meer dan honderd jaar werden, monniken die ondanks hun hoge leeftijd jeugdig, energiek en vitaal bleven. Hoe verder hij reisde, hoe meer hij te weten kwam van die tijdloze yogi’s die de kunst van de geestesbeheersing en het spirituele ontwaken meester waren geworden. En hoe meer hij zag, hoe meer hij te weten wilde komen over deze wonderen der menselijke natuur, in de hoop hun filosofieën op zijn eigen leven te kunnen toepassen.

Tijdens de eerste stadia van zijn reis bezocht Julian vele beroemde en zeer gerespecteerde leermeesters. Hij vertelde me dat ieder van hen hem met open armen en een open hart verwelkomde, en hem op de hoogte bracht van elk juweeltje van kennis dat zij tijdens hun leven in rustige contemplatie over de hogere zaken van het bestaan hadden opgedaan. Julian probeerde ook de schoonheid te beschrijven van de oude tempels die in het mystieke landschap van India verspreid lagen, bouwwerken als trouwe poortwachters van de wijsheid der eeuwen. Hij zei dat hij ontroerd was door de gewijde sfeer van die omgeving.

‘Het was een bijzonder magische tijd, John. Daar ging ik, een oude vermoeide pleiter die alles had verkocht, van mijn renpaard tot mijn Rolex, en die alles wat hij nog bezat in een rugzak had gepakt die mijn blijvende metgezel zou zijn terwijl ik me in de tijdloze tradities van het Oosten waagde.’

‘Was het moeilijk om te vertrekken?’ vroeg ik me hardop af, niet in staat mijn nieuwsgierigheid te bedwingen.

‘Eigenlijk was het het gemakkelijkste wat ik ooit heb gedaan. Het besluit om mijn praktijk op te geven en al mijn wereldse bezittingen van de hand te doen, voelde heel natuurlijk. Albert Camus heeft eens gezegd: “Werkelijke edelmoedigheid ten opzichte van de toekomst houdt in: alles geven aan het heden.” Nou, dat is precies wat ik heb gedaan. Ik wist dat ik moest veranderen – dus besloot ik mijn hart te volgen, en wel op zeer ingrijpende wijze. Mijn leven is zoveel eenvoudiger en zinvoller geworden toen ik de last van het verleden achter me liet. Op het moment dat ik niet langer zoveel tijd aan het najagen van pleziertjes besteedde, begon ik van de kleine geneugten te genieten, zoals kijken naar de dansende sterren aan een maanverlichte hemel, of me baden in de zonnestralen van een prachtige zomerochtend. En India is in intellectueel opzicht zo’n stimulerende plek dat ik zelden dacht aan alles wat ik had achtergelaten.’

Die eerste ontmoetingen met de geleerden en de Wijzen van die exotische cultuur droegen, hoe intrigerend ook, niet bij aan de kennis waar Julian naar hunkerde. De wijsheid waarnaar hij verlangde en de praktische technieken waarmee hij hoopte de kwaliteit van zijn leven te kunnen veranderen, bleven die eerste dagen van zijn omzwervingen voor hem verborgen. Pas toen hij zo’n zeven maanden in India was, begon zijn eerste echte doorbraak.

Toen hij in Kasjmir was, een oude, mystieke staat, rustig gelegen aan de voet van het Himalaya-gebergte, had hij het geluk daar yogi Krishnan te ontmoeten. Deze kleine, gladgeschoren man was ook ‘in een vorig leven’ advocaat geweest, zoals hij dikwijls voor de grap zei, met een grijns waarbij al zijn tanden bloot kwamen. Omdat hij niet tegen het hectische tempo van het moderne New Delhi kon, deed ook hij al zijn bezittingen van de hand en trok hij zich terug in een wereld van eenvoud. Als bewaker van de dorpstempel had Krishnan volgens eigen zeggen zichzelf en het doel in zijn leven leren kennen.

‘Ik was het zat om mijn leven te leiden alsof het één lange luchtoefening was. Ik besefte dat het mijn doel is om anderen te dienen en op een of andere manier een bijdrage te leveren om van deze wereld een betere plaats te maken. Nu leef ik om te geven,’ vertelde hij Julian. ‘Ik breng mijn dagen en nachten door in deze tempel, waarbij ik een hard maar bevredigend leven leid. Ik deel mijn bewustwording met alle mensen die hier komen bidden. Ik help behoeftigen. Ik ben geen priester. Ik ben gewoon maar een man die zichzelf heeft gevonden.’

Julian vertelde aan deze tot yogi bekeerde jurist zijn eigen verhaal. Hij sprak over zijn vroegere leven met al zijn successen en privileges. Hij vertelde yogi Krishnan over zijn honger naar rijkdom en zijn geobsedeerdheid ten aanzien van zijn werk. Hij vertelde hem geëmotioneerd over zijn innerlijke verwardheid en de crisis die hij had meegemaakt toen het eens zo stralende licht in zijn leven begon te flakkeren in de windvlagen van een uit balans geraakte levensstijl.

‘Ik heb die weg ook bewandeld, mijn vriend. Ook ik heb de pijn gevoeld die jij beschrijft. Maar ik heb geleerd dat alles een reden heeft,’ zei yogi Krishnan vol mededogen. ‘Ieder voorval heeft een doel en uit iedere teleurstelling is een les te leren. Ik heb beseft dat mislukking, op persoonlijk, zakelijk of zelfs spiritueel vlak, essentieel is voor het ontwikkelen van je persoonlijkheid. Het zorgt voor innerlijke groei en een heel scala van psychische beloningen. Betreur nooit je verleden. Zie het liever als een leermeester.’

Na het horen van deze woorden had Julian zich zeer opgetogen gevoeld. Wellicht had hij in yogi Krishnan de mentor gevonden die hij zocht. Wie anders dan een andere ex-topadvocaat die, via zijn eigen spirituele odyssee een betere manier van leven had gevonden, had hem de geheimen kunnen leren van een leven met meer balans, verrukking en vreugde?

‘Ik heb je hulp nodig, Krishnan. Ik moet leren een rijker, voller bestaan op te bouwen.’

‘Ik zou me vereerd voelen om je op wat voor manier ook van dienst te kunnen zijn,’ bood de yogi aan. ‘Maar mag ik je een raad geven?’

‘Natuurlijk.’

‘Zolang ik deze tempel bewaak, hoor ik mensen fluisteren over mystieke Wijzen die ergens hoog in het Himalaya-gebergte wonen. Volgens de legende hebben zij een of ander systeem ontwikkeld waardoor de kwaliteit van ieders leven diepgaand verbetert – en ik bedoel niet alleen in fysiek opzicht. Het zou gaan om een holistisch, geïntegreerd geheel van tijdloze principes en technieken om het potentieel van de geest, het lichaam en de ziel aan te spreken.’

Julian was zeer geïnteresseerd. Dit klonk perfect.

‘Waar wonen die monniken precies?’

‘Dat weet niemand, en ik betreur het dat ik te oud ben om nog op zoek te gaan. Maar laat ik je een ding vertellen, mijn vriend: velen hebben geprobeerd hen te vinden, maar zijn daarin niet geslaagd – met tragische gevolgen. De hogere regionen van het gebergte zijn ongekend verraderlijk. Zelfs de meest ervaren klimmer is reddeloos tegenover hun natuurlijke verwoestende effecten. Maar als je op zoek bent naar de gouden sleutel tot een stralende gezondheid, blijvend geluk en innerlijke voldoening, die wijsheid heb ik niet – zij wel.’

Julian, beslist niet iemand die het snel opgaf, drong nog verder aan. ‘Weet je zeker dat je er geen idee van hebt waar ze wonen?’

‘Het enige wat ik weet is dat de lokale bevolking hen kent als de Grote Wijzen van Sivana. In hun mythologie betekent Sivana “oase van verlichting”. Deze monniken worden vereerd alsof ze goddelijk zijn in hun samenstelling en invloed. Als ik wist waar ze te vinden waren, zou ik het als mijn plicht zien het je te vertellen. Maar echt, ik weet het niet – niemand weet het trouwens.’

De volgende ochtend, toen de eerste zonnestralen over de Indiase horizon dansten, trok Julian verder, op zoek naar Sivana. Eerst dacht hij eraan een sherpa mee te nemen om hem door de bergen te loodsen, maar om de een of andere reden voelde hij intuïtief aan dat dit een tocht was die hij alleen moest ondernemen. En zo, voor misschien wel de eerste keer in zijn leven, schudde hij de teugels van de rede van zich af en vertrouwde hij op zijn gevoel. Hij voelde dat hij veilig zou zijn. Hij wist op de een of andere manier dat hij zou vinden waar hij naar zocht. En zo, met de bezieling van een zendeling, begon hij aan de klimtocht.

De eerste paar dagen was het gemakkelijk. Soms kwam hij een van de opgewekte bewoners van het dorpje van onder aan de berg tegen, die daar op een van de paden liep, wellicht op zoek naar een mooi stukje hout om te bewerken of om een toevlucht te zoeken die deze onwerkelijke plaats bood aan allen die zich zo hoog in de hemel waagden. Dan weer reisde hij geheel alleen, en dacht hij in stilte na over wat hij in zijn leven had meegemaakt – en waar hij nu naar op weg was.

Het duurde niet lang voor het dorpje beneden niet meer dan een kleine vlek leek op dit prachtige schildersdoek vol natuurlijke schoonheid. De hoog oprijzende, met sneeuw bedekte toppen van de Himalaya deden zijn hart sneller kloppen en benamen hem soms zelfs de adem. Hij voelde zich een met zijn omgeving, een soort verwantschap die twee oude vrienden zouden kunnen voelen na vele jaren luisteren naar elkaars meest persoonlijke gedachten en lachen om elkaars grappen. De frisse berglucht maakte zijn geest helder en gaf hem nieuwe geesteskracht. Na talloze malen over de wereld gereisd te hebben, had Julian het idee dat hij het allemaal al gezien had. Maar dit soort schoonheid had hij nog nooit ervaren. De wonderen die hij in die magische periode in zich opnam, waren een bijzonder eerbetoon aan de symfonie der natuur. Plotseling voelde hij zich verheugd, opgewekt en zorgeloos. Daar, hoog boven de mensen, durfde Julian zich langzaam los te maken uit de cocon van het gewone, en raakte hij bekend met het rijk van het buitengewone.

‘Ik hoor nog de woorden die toen in mijn hoofd opkwamen,’ zei Julian. ‘Ik dacht dat het leven uiteindelijk uit keuzes bestaat. Je bestemming wordt duidelijk al naargelang de keuzes die je maakt, en ik voelde absoluut dat de keuze die ik had gemaakt de juiste was. Ik wist dat mijn leven nooit meer hetzelfde zou zijn en dat me iets geweldigs, misschien zelfs iets wonderbaarlijks, te wachten stond. Het was een verbazingwekkend soort ontwaken.’

Terwijl Julian de hemelse regionen van de Himalaya beklom, werd hij steeds nerveuzer. ‘Maar het waren wel prettige zenuwen, zoals ik wel had gehad vlak voor een opwindende rechtszaak, wanneer de media tot op de trappen van het gerechtsgebouw achter me aan zaten. En zelfs al had ik geen hulp van een gids of kaart, de weg was duidelijk, en een smal, enigszins bereisd pad leidde me dieper de bergen in. Het was alsof ik een innerlijk kompas had dat me vriendelijk naar mijn bestemming lokte. Ik denk niet dat ik had kunnen stoppen, al had ik het gewild.’ Julian was zo opgewonden dat zijn woorden uit zijn mond stroomden als water in een volle bergrivier na de regentijd.

Toen hij twee dagen verder reisde over het pad dat hem, zo bad hij, naar Sivana zou brengen, dwaalden zijn gedachten af naar zijn vroegere leven. Hoewel hij zich volkomen bevrijd voelde van de stress en de spanning die zijn vroegere wereld typeerden, vroeg hij zich af of hij werkelijk de rest van zijn leven zou kunnen doorbrengen zonder de intellectuele uitdaging die zijn beroep na zijn studie met zich had meegebracht. Zijn gedachten dwaalden vervolgens af naar zijn met eikenhout beklede kantoorwanden in die schitterende wolkenkrabber en het idyllische zomerhuis dat hij voor een schijntje had verkocht. Hij dacht aan zijn oude vrienden met wie hij regelmatig de beste restaurants op de betoverendste plekjes had bezocht. Hij dacht ook aan zijn geliefde Ferrari en hoe zijn hart sneller begon te kloppen wanneer hij een dot gas gaf en de motor brullend tot actie kwam.