Inleiding

Niet lang geleden publiceerde een warenhuis in de stad New York een grappige advertentie in de krant waarin breien minachtend werd afgedaan als een bezigheid voor oma’s. Denk je eens in hoe verbaasd ze waren toen de ijverige leden van Breivereniging Big Apple in New York hun garen en naalden meenamen en uit protest een breibijeenkomst organiseerden. Om te laten zien dat breien niet slechts een bezigheid is die vanuit de schommelstoel wordt ondernomen, maar een springlevende en van pas komende vaardigheid is, is een groep breiende mensen van alle leeftijden en geslachten in het warenhuis bij elkaar gekomen en heeft daar de hele middag zitten breien. Lily Chin, ontwerpster en breister bij uitstek, ontwierp, breide en droeg een lange glinsterende avondjapon met split tot aan het dijbeen – om te laten zien dat je met breinaalden meer dan alleen rechttoe rechtaan truien en degelijke sokken kunt creëren.

Natuurlijk, oma’s breien ook, maar filmsterren, voetballers, doktoren en advocaten ook. Zij weten wat onze oma’s doen: breien levert ons meer op dan alleen lekkere warme kledingstukken. Breien stimuleert de creativiteit, geeft je constant het gevoel zinvol bezig te zijn, leert je geduldig te zijn en kalmeert de ziel. Geloof je me niet? Probeer het maar eens!

Nu is het een goed moment om te leren breien. Nooit tevoren waren er zo veel mooie en fantasierijke garens om uit te kiezen en zo veel stijlvolle en geraffineerde patronen om mee te werken. Het traditionele breien is nog steeds in beweging. Er worden regelmatig prachtig geïllustreerde boeken en artikelen in tijdschriften gepubliceerd waarin breitechnieken en ontwerpen uit alle delen van de wereld worden onderzocht en vastgelegd. Er zijn breiworkshops, -congressen, -cruises en -kampen waarvoor je je kunt opgeven, en overal zijn genoeg medebreiers die graag hun liefde voor breien met jou delen.

Dit boek is praktijkgericht en als naslagwerk in elkaar gezet. Door het hele boek Breien voor Dummies heen zul je vele mogelijkheden aantreffen om je vaardigheden te oefenen en te perfectioneren. Ieder hoofdstuk waarin een specifieke breitechniek wordt uitgelegd bevat ook een breinotitieboekje met proeflapjes van patronen om je de verschillende manieren te laten zien waarop deze techniek gebruikt kan worden, en een paragraaf met oefenwerkstukken waarin stap voor stap instructies worden gegeven voor het maken van makkelijke en mooie gebreide accessoires die bijna allemaal te zien zijn in het kleurkatern. De meeste werkstukken eindigen met een opsomming van mogelijke variaties – manieren waarop je je kunt uitleven op jouw interpretatie van het zelf vervaardigen en ontwerpen van breisels.

Over dit boek

Ben je een echte beginner, begin dan bij het begin en baan je weg al lezend en oefenend door deel I – de basiskennis – heen. In dit deel word je voorbereid op de handelingen die je moet kennen om vooruit te komen naar wat meer ingewikkelde breitechnieken. Ik heb geprobeerd te anticiperen op wat jullie vragen zullen zijn en op welke plaatsen jullie in de problemen zouden kunnen komen. Tegen de tijd dat je deel I hebt doorgelezen (en doorgebreid), zul je wel lekker aan het tikken zijn en op weg zijn een volleerd breister te worden.

Als je al weet hoe je recht en averecht moet breien zul je in deel II en III genoeg informatie vinden om je vaardigheden en je zelfvertrouwen verder te ontwikkelen. Als je geïnteresseerd bent in breitechnieken, baan je dan achtereenvolgens een weg door de hoofdstukken in deel II heen om meer te weten te komen over kabels, ajourpatronen en breien met verschillende kleuren, of blader direct door naar het hoofdstuk dat jou het meest interesseert.

Misschien ben je uit op een patroon voor een ingewikkeld uitziende Aran-trui (die poëtische combinaties van gedraaide steken en kabels), maar je hebt nog nooit een kabel gebreid, of je hebt een trui gezien met een ajourrand, maar je hebt geen idee hoe je het telpatroon daarvan moet lezen. Je zult erachter komen en achter nog veel meer dingen. En door het hele boek heen laat ik je veel plaatjes en speciale extraatjes zien om je op weg te helpen en het leerproces zo gemakkelijk mogelijk te maken.

De indeling van dit boek

Dit boek is onderverdeeld in vijf delen. Ieder deel richt zich op een afzonderlijk onderdeel van het breien, maar tezamen leggen ze de fundering voor geslaagde brei-ervaringen op alle niveaus.

Deel I: Beknopte breihandleiding

In deel I word je bekend gemaakt met de waaroms van het breien – wat is het en hoe werkt het. Het laat de basisbewerkingen zien, waaronder hoe je moet opzetten, hoe je rechte en averechte steken breit en hoe je afkant. Het maakt je bekend met de verschillende manieren waarop rechte en averechte steken gecombineerd kunnen worden om verschillende stekenpatronen te creëren. Er wordt advies gegeven over het herstellen van de meest voorkomende fouten. Je leert welke materialen en gereedschappen je nodig hebt om direct te kunnen beginnen en welke je waarschijnlijk zult aanschaffen zodra bij jou de breiwoede is losgebarsten. Tot slot worden de stekenverhouding en wat eenvoudige berekeningen gepresenteerd die je moet kennen om van het breien van proeflapjes over te stappen op het breien van een volledig werkstuk. Tegen de tijd dat je bij de werkstukken in hoofdstuk 6 aan het einde van deel I bent beland, ben je klaar voor het breien van de sjaals, mutsen, tassen en kussens die je daar ziet afgebeeld.

Deel II: Steken bewerken

In Deel II breid je het aantal pasgeleerde vaardigheden uit. Je zult erachter komen hoe je de steken moet verwerken om verschillende effecten te bereiken. Je ontdekt hoe je een breiwerk vorm kunt geven door middel van meerderen en minderen – steken toevoegen en steken verwijderen. Ik laat je ook stap voor stap zien hoe je kabels en ajourpatronen maakt.

Deel III: Breien met kleuren

Deel III introduceert het genot en de mogelijkheden van breien met meerdere kleuren. Brei om te beginnen eerst strepen en eenvoudige patronen met afhalingen. Ga dan verder met de meer ingewikkelde kleurpatronen waarbij meer dan één kleur per naald wordt gebruikt. Je leert hoe je kleurrijke, repeterende patronen kunt maken door gebruik te ma-ken van de Noorse techniek en hoe je kunt ‘schilderen’ met garen als je gebruikmaakt van de intarsiamethode om kleuren in te breien.

Deel IV: Kledingstukken maken

In deel IV komt alles bij elkaar – pas al je breivaardigheden toe en gebruik ze om kledingstukken te maken. Het laat je zien hoe je een breipatroon kunt lezen en een patroon stap voor stap kunt volgen om een trui of een werkstuk te voltooien. Je ontdekt de geheimen van het afwerken, of hoe je van je flodderige proeflapjes een zacht en bruikbaar werkstuk kunt maken. Je zult er duidelijke instructies aantreffen om details zoals halsboorden, boorden van vesten en knoopsgaten te maken. In dit deel maak je ook kennis met de waaroms van het rondbreien. Als je het breien van een trui wilt oefenen krijg je in het laatste hoofdstuk stap voor stap gedetailleerde instructies voor drie patronen voor beginners.

Deel V: Voor als je even pauze neemt

In deel V zie je hoe je kunt ontspannen als je te lang hebt zitten breien. Je vindt er ook een handige lijst met mijn favoriete boeken.

Bijlagen

In de bijlagen vind je lijsten met informatie over tijdschriften, leveranciers van breibenodigdheden, garenleveranciers en websites. Ik heb er ook in het kort mijn visie gegeven over kleuren om wat duidelijkheid te verschaffen omtrent de vraag waarom bepaalde kleuren goed bij elkaar passen (en andere niet) en om je te helpen je eigen gevoel voor kleur aan te scherpen. Ten slotte heb ik er nog twee extra proefwerkstukjes voor je aan toegevoegd, omdat ik het heel erg belangrijk vind dat je proeflapjes breit. Hierdoor leer je de steken en technieken pas echt goed kennen. Veel plezier!

Proeflapjes breien

Proeflapjes breien (een staaltje maken van een gebreide stof) is voor een breister wat toonladders en oefeningen zijn voor een pianist en wat schetsjes en krabbeltjes zijn voor een schilder. Een proeflapje is een staaltje van een breiwerk. Het kan groot zijn (50 steken en 50 naalden) of klein (20 steken en 20 naalden). Meestal maken breiers een proeflapje om de stekenverhouding te bepalen (om te zien hoeveel steken en naalden er zitten per vijf centimeter in het vierkant). Maar toegewijde breiers maken ook proeflapjes om ervan te leren, om te oefenen, te experimenteren en nieuwe technieken te bedenken.

Hieronder volgt wat je uit een proeflapje kunt opmaken:

Of je garen en naalden passen bij de stekenverhouding

Of het stekenpatroon goed uitkomt in je garen of dat dit er juist door vervaagt

Of de kleurencombinatie die je hebt gekozen goed werkt of dat je iets anders moet verzinnen

Of je een nieuwe techniek begrijpt

Als de proeflapjes de vragen waarmee je begon goed beantwoorden, zullen ze zelfs meer vragen oproepen naarmate je meer ervaring opdoet.

Ik dring er wel bij je op aan dat je garen en naalden bij de hand houdt wanneer je dit boek doorbladert en dat je de steken, patronen en technieken die erin staan probeert. In de paragrafen waarin werkstukken voorkomen geef ik zelfs, in sommige gevallen, specifieke instructies voor het maken van een proeflapje of een bepaalde techniek.

In de praktijk brengen

In elk deel vind je werkstukken die je kunt gebruiken om de basisvaardigheden te oefenen en om meer te ontdekken over hoe je mutsen, tassen en bepaalde steken breit. Tegen de tijd dat je bij deel II aankomt kun je je misschien wagen aan het toepassen van wat technieken bij het ma-ken van een trui, bijvoorbeeld kabels of ajourpatronen. Zodra je je zeker voelt over je rechte en averechte steken, overweeg dan op zoek te gaan naar een eenvoudig patroon voor een trui. Wanneer je daarmee klaar bent en je bent tevreden over de maat en het model, gebruik deze trui dan als basis voor de patroonideeën in deel II. Gewapend met een patroon voor een trui waarvan de werkwijze en de vorm je bekend zijn, kun je je eigen kabels, ajour- en kleurpatronen toevoegen – om kort te gaan, word zelf ontwerpster.

Pictogrammen in dit boek

Overal in dit boek kom je pictogrammen tegen die de aandacht vestigen op belangrijke informatie.

Dit pictogram wijd je in in een aantal geheimen die de meeste breiers van elkaar leren. Het geeft ook speciale manieren aan die je werkstuk net een beetje mooier maken. Je kunt het wel stellen zonder deze informatie toe te passen, maar als je het wel doet wordt je werkstuk zo veel mooier.

Als je dit pictogram tegenkomt, dan waarschuw ik je voor de gevaren die je kunt tegenkomen op breigebied. Als je niet in de war wilt raken, let dan goed op deze pictogrammen.

Dit symbool geeft informatie aan over de structuur van het breien. Het is geen informatie die je absoluut nodig hebt, maar het bevordert je beheersing wel.

Dit pictogram maakt je attent op iets wat je waarschijnlijk allang weet, en wat je op dit punt in de tekst dient toe te passen.

Leer jezelf breien met behulp van een boek

Iedereen heeft een eigen manier om een nieuwe vaardigheid aan te leren. Wanneer je er niet zeker van bent dat je met behulp van een boek kunt leren breien, zijn er een aantal dingen die je kunt doen die succes verzekeren en het proces wat gemakkelijker maken.

Ten eerste is het raadzaam dat je de illustraties goed bestudeert en ze dan vergelijkt met wat jouw eigen handen, naalden en garen doen.

Gebruik je rechterhand wanneer dat staat aangegeven (en niet je linker).

Volg de loop van het garen in de illustraties en kijk of die van jou dezelfde baan volgt. Kruist het garen bijvoorbeeld van rechts naar links of over de naald heen of onder de naald door?

Zorg dat je een zelfklevend notitieblokje in de buurt hebt zodat je daar, indien nodig, op de pagina’s gebruik van kunt maken om je te helpen je te concentreren op de illustratie of de tekst die je probeert te begrijpen.

Vraag een vriend of vriendin de instructies aan je voor te lezen terwijl jij naar de illustraties en naar je eigen handen kijkt.

Als je niet meer weet hoe je verder moet, neem dan al je spullen mee en ga naar de wolwinkel in de buurt. Het personeel zal blij zijn dat ze een beginnend breier kunnen helpen. Vraag als je daar toch bent ook meteen of de winkel een breigroep sponsort of er eentje kent. Je kunt heel veel leren van andere breiers. Je kunt je ook opgeven bij een breigroep via internet, dan hoef je het huis niet meer uit. Wat je ook doet, geef niet op! De moeite die je moet doen om een breier te worden, zal uiteindelijk rijkelijk beloond worden.

Hoofdstuk 1

Twee naalden en een bolletje breigaren

In dit hoofdstuk:

Ontdek waarom je zou moeten beginnen met breien

Leer hoe je een breiwerk opzet, hoe je rechte en averechte steken breit en hoe je afkant

Herken de verschillen tussen de Engelse en de continentale stijl van breien

Breien is eigenlijk heel eenvoudig en er is maar weinig materiaal voor nodig – twee naalden en een bolletje breigaren. Een simpeler basisstructuur dan het met elkaar verbinden van lussen kan ik niet bedenken. Toch lijken de mogelijkheden op het gebied van ontwerpen en vernieuwen van patronen oneindig. Breien heeft meer te bieden dan warme sokken en kleurige truien. Breien is ook een uitstekende manier om de stress en frustraties van het dagelijks leven even te vergeten.

In dit hoofdstuk maak je kennis met breien – wat het is en hoe het werkt. Je leert de vier basishandelingen die nodig zijn om te breien: opzetten, rechte steken breien, averechte steken breien en afkanten. Oefen op deze basishandelingen en je zult tegen het einde van dit hoofdstuk klaar zijn om met een werkstuk te beginnen. Met de vaardigheden die je leert in dit hoofdstuk en het volgende, kun je met vertrouwen op verkenning gaan in de ontelbare mogelijkheden van twee naalden en een bolletje breigaren.

Een goed karma breien

De zich herhalende bewegingen van de naalden en de draad kunnen werkelijk de rafelige eindjes van de dagelijkse beslommeringen breiend herstellen. Is de uitdrukking op het gezicht van een breiend persoon je ooit opgevallen? Die uitdrukking van ontspannen nauwlettendheid? Dat is de uitdrukking die we allemaal zouden hebben als we onze alfagolven op de juiste golflengte hebben. De ritmische bewegingen van het breien in combinatie met de geestelijke concentratie die nodig is om steek voor steek een lap stof op te bouwen, zorgen voor een soort meditatie. Het is echt waar. Vraag het maar aan zomaar iemand met breiervaring.

Maak van kleurige strengen garen spannende gebreide mutsen en truien en je krijgt het gevoel van bedrevenheid en bekwaamheid. Ga een stukje breien terwijl je wacht tot je computer is opgestart, tot het stoplicht op groen springt of tot de reclame voorbij is, en je hoeft nooit meer het gevoel te hebben dat je tijd verspilt.

Breien kun je ook overal doen, dus waar je ook bent, je kunt aan je karma werken. Je kunt breien in de woonkamer terwijl je tv kijkt, of in de keuken terwijl je wacht tot de macaroni gaar is. Je kunt breien terwijl je op het vliegveld zit te wachten of op een bankje in het park terwijl je je spelende kinderen in de gaten houdt. Je kunt je breiwerk meenemen, of het nu een uitdagend werkstuk is dat concentratie en stilte (misschien ook een bril) vergt, of iets eenvoudigs dat je makkelijk mee kunt nemen en zo nu en dan te voorschijn haalt om snel één of twee naalden te breien.

Als je je breiwerk meeneemt, waar je ook naartoe gaat, dan heb je altijd een stukje welzijn bij je. In een wereld die is bezweken voor grootschalige en anonieme zaken sta je met een breiwerk binnen handbereik even stil bij de gemakken en de vertrouwdheid van de kleine, persoonlijke en bijzondere dingen.

Je creativiteit aanspreken

Breien is een proces waarbij garen, naalden, patronen en kleuren gecombineerd worden. Zelfs al volg je exact een bepaald patroon voor een trui door precies het garen en de naalden die ervoor nodig zijn te gebruiken, elke steek blijft er één van jou. Geen twee truien die op basis van hetzelfde patroon gemaakt zijn door verschillende breiers zijn ooit identiek.

Het is waarschijnlijk dat je je na je eerste paar werkstukken met veel plezier zult wagen in het wonderland van nieuwe garencombinaties, patroonsteken, kleuren en verfraaiingen. Je zult je afvragen waar je de tijd vandaan moet halen om alles te maken wat je in je hoofd hebt.

Creativiteit is niet zozeer een aangeboren gave, maar meer de tijd en in-spanning die je steekt in het ontwikkelen van kennis. Toegegeven, er doen zich wel eens momenten van inspiratie voor als je ’s morgens om vier uur wakker wordt, maar die komen zelden voor als de basis ontbreekt. Als je de hele dag werkt aan het vinden van de juiste kleurencombinatie voor een werkstuk, dan kan de oplossing wel eens op een onverwacht moment komen. Door te leren, te oefenen en het onder de knie krijgen van je vaardigheden word je creatief.

De basiskennis onder de knie krijgen

Een paar naalden, wat garen en wat tijd is alles wat je nodig hebt om te leren breien. Oefen op elk van de vier basishandelingen – opzetten, recht en averecht breien en afkanten – en je zult binnen afzienbare tijd versteld staan van je eigen vaardige vingers.

Om te oefenen heb je nodig: een bol middeldik breigaren en een paar naalden, nummer 4 of 5. Je hoeft geen garen van topkwaliteit te kopen, maar kies als het even kan voor wol, het door breiers meest geliefde materiaal. Wol is elastisch en daardoor is het gemakkelijk om je naalden soepel door de steken te laten glijden. (Meer over breigaren en naalden vind je in hoofdstuk 2.) Katoen is geen goede keuze voor je eerste poging op breigebied omdat het niet voldoende meegeeft en van honderd procent acryl kun je zweterige handen krijgen. Welk soort garen je ook kiest, kies voor een lichte of felle kleur; hierdoor kun je de steken gemakkelijker zien. Breinaalden zijn te krijgen in verschillende materialen. Voor beginners zijn naalden van kunststof of hout een goede keuze omdat ze niet glad zijn. Je hoeft dan dus niet bang te zijn dat de steken van de naald zullen glijden als je even niet oplet (dit zou trouwens ook kunnen gebeuren als je wel oplet).

Opzetten

Om een rij steken op de naald te krijgen moeten we beginnen met opzetten. Er zijn verschillende manieren om dit te doen en iedere breister heeft haar eigen favoriete manier. De dubbele draadmethode, die in dit deel aan bod komt, is een goede, veelzijdige opzetmethode om mee te beginnen. Deze methode is soepel, ziet er mooi uit en is gemakkelijk om mee te beginnen.

Hoe maak ik een beginlus (de eerste steek)?

De eerste steek op je naald is de opzetsteek. Hieronder volgen instructies om een opzet te maken:

Meet ongeveer 75 centimeter af vanaf het einde van het garen (iets meer dan twee en een halve centimeter voor iedere steek die je gaat opzetten) en maak een lus in de vorm van een krakeling.

Steek je naald in de lus zoals in figuur 1.1a en trek zachtjes aan beide kanten van het garen totdat de steek stevig om de naald heen zit, maar nog steeds gemakkelijk te verschuiven is, zoals in figuur 1.1b.

De eerste paar keren dat je een opzetsteek maakt, is het handig je krakeling te maken op een vlakke ondergrond of een tafel. Zo kun je gemakkelijker zien wat je aan het doen bent. Zodra je het in de vingers hebt, kun je overal een opzetsteek maken. Oefen het maken ervan een aantal keer totdat je je er goed bij voelt.

Figuur 1.1: De eerste steek op de naald zetten

Hoe werk ik de opgezette naald af?

Let op de twee draden die aan je opzetsteek hangen (het korte stuk, ofwel het uiteinde, en het stuk aan de kant van de bol). Beide draden worden gebruikt bij het opzetten, daarom noemen we dit de tweedradige opzetmethode.

Houd de naald vast met je rechterhand met de punt naar voren wijzend en leg het korte stuk garen over je linkerduim, zoals in figuur 1.2a.

Houd de korte draad een beetje strak door zachtjes met de vingertoppen van je linkerhand tegen de palm van je linkerhand aan te drukken. Steek dan de punt van de naald in de duimlus, zoals in figuur 1.2b.

Met je rechterhand haal je de draad aan de kant van de bol onder de naald door naar links, dan terug over de naald heen naar rechts, zoals in figuur 1.3a.

Houd de draad aan de kant van de bol een beetje strak, gebruik je linkerduim om de duimlus omhoog en over de punt van de naald te halen en haal tegelijkertijd de punt van de naald door de duimlus. Deze stap zie je in figuur 1.3b.

Haal je duim uit de lus en trek zachtjes aan de korte draad om de steek strak te trekken.

Mocht de steek er nog wat slordig uitzien, trek dan aan de lange draad. De steken moet strak zitten, maar nog wel langs de naald kunnen glijden, zoals in figuur 1.4.

Figuur 1.2: De juiste positie innemen om je eerste steek op te zetten

Figuur 1.3: Hoe houd je de draad vast bij je eerste opgezette steek?

Figuur 1.4: Een voltooide opgezette steek

Herhaal stap 1 tot en met 5 totdat er 28 steken op je naald zitten, inclusief je eerste opzetsteek.

Oef! Voel je je een beetje gespannen? Neem dan even wat rust. Schud je handen los en beweeg je schouders op en neer. Je hebt veel bereikt. Heb je gemerkt dat het opzetten van de laatste paar steken al veel gemakkelijker ging dan het opzetten van de eerste paar? Hoewel deze handelingen in het begin wat vreemd kunnen aandoen en je steeds moet blijven opletten, hoef je mettertijd en door veel te oefenen niet langer na te denken over wat je handen doen. Je zult versteld staan hoe snel je handen de bewegingen zullen leren en deze vloeiend en moeiteloos zullen maken, terwijl jij aan iets anders denkt dat absoluut niets met breien te maken heeft. Meer over opzettechnieken vind je in hoofdstuk 8.

Nu kun je breien

Gebreide steken worden gemaakt met behulp van een lange draad garen en twee naalden waarmee je steeds een nieuwe lus door een andere lus haalt. Dat is alles. Alleen de manier waarop een breister het garen en de naalden vasthoudt om deze lussen te maken, varieert.

De voor- en de nadelen van het vasthouden van de draad in de rechterhand (omslaan) tegenover het vasthouden van de draad in de linker-hand (ophalen) is altijd een levendig, zo niet heftig, onderwerp van discussie wanneer breiers met verschillende overtuigingen bij elkaar komen.

Bestaat er ‘een beste manier’? Ja. De beste manier is die waarbij jij je prettig voelt. Breien is een persoonlijke vaardigheid. Vroeg of laat ontwikkelt iedereen die breit haar eigen breistijl. Het goede nieuws is dat welke methode je ook gebruikt, het resultaat er niet anders om zal zijn – lussen die je door andere lussen heen haalt, vormen nu eenmaal een lap stof. Het belangrijkste is dat breien voor jou prettig is om te doen en dat je steken er allemaal hetzelfde uitzien.

Hoe beslis je welke methode je gaat gebruiken? Mocht je een breister kennen die zich over jou zou willen ontfermen (persoonlijk heb ik nog nooit een medebreister ontmoet die het niet heerlijk vond met haar technieken te pronken), doe het dan zoals die persoon het doet. Als je jezelf leert breien, begin dan met een van de twee methoden. Als je die te moeilijk vindt, probeer dan de andere.

Het gunstigste zou natuurlijk zijn dat je ze allebei onder de knie krijgt. Wanneer je van plan bent kleurpatronen te gaan breien zal dat sneller en gemakkelijker gaan als je de ene kleur in de rechterhand en de andere in de linkerhand kunt vasthouden. In de volgende paragrafen worden beide stijlen geïntroduceerd.

Van nu af aan noemen we de naald in je linkerhand waarop de steken zitten die bewerkt moeten worden, de linkerhandnaald (lh-naald), en de naald waarop je nieuwe steken zult maken, de rechterhandnaald (rh-naald).

Breien met de draad in je rechterhand (Engelse stijl)

Wanneer je ervoor hebt gekozen te gaan breien met de draad in je rechterhand, beter bekend als de Engelse stijl, dan volgt hieronder hoe je verder moet gaan. Als je klaar bent met opzetten, neem je de naald met de opgezette steken in je linkerhand. Zorg ervoor dat de eerste steek niet meer dan twee en een halve centimeter van de punt van de naald verwijderd is.

Steek de punt van de lege naald (rh) in de eerste steek op de lhnaald van links naar rechts en van voren naar achteren, zodat de punten van de naalden een T vormen.

De rh-naald zit nu achter de lh-naald, zoals in figuur 1.5.

Met je rechterhand houd je het bolletje garen vast op ongeveer vijf tot zeven centimeter van de naalden, dan haal je het garen naar de voorkant aan de linkerkant van de rh-naald, en dan over de rh-naald naar rechts en naar beneden tussen de naalden door.

Figuur 1.5: De rh-naald in de eerste steek op de lh-naald steken

Je kunt proberen het garen te manipuleren met je rechterwijsvinger, zoals in figuur 1.6a, of je kunt het voorlopig gewoon tussen duim en wijsvinger vasthouden.

Houd het omgeslagen garen redelijk strak en steek de punt van de rh-naald met het omgeslagen garen door de lus op de lh-naald naar voren.

De rh-naald bevindt zich nu voor de lh-naald, zoals in figuur 1.6b. Houd het topje van je rechterwijsvinger op de punt van de rhnaald om zo de naald door de oude steek te begeleiden en te voorkomen dat het omgeslagen garen eraf glijdt.

Wanneer je de nieuwe lus in de oude lus steekt, houd dan de rhnaald ver genoeg naar boven zodat de nieuwe lus zich vormt op het dikke gedeelte van de naald en niet op het puntje. Wanneer je te dicht op de punten werkt, vorm je de nieuwe steken op het smalle gedeelte van je naalden, waardoor de steken te vast worden om gemakkelijk te kunnen breien. Te vast breiwerk is voor veel beginnende breiers de aanleiding geweest gefrustreerd hun breiwerk naast zich neer te leggen. Het is overigens ook niet aan te raden te ver van de punten te breien. Houd de steken op de lhnaald op zodanige afstand van de punt dat je geen moeite hoeft te doen of moet trekken om de oude steek af te laten glijden.

Figuur 1.6: Een gebrei de steek voltooien

Schuif de rh-naald naar rechts tot de oude lus op de lh-naald eraf glijdt.

Nu zit er een nieuwe steek/lus op de rh-naald – de oude steek zit eronder. Lijkt het op figuur 1.7?

Gefeliciteerd! Je hebt net je eerste steek gebreid!

Figuur 1.7: Je eerste gebreide steek!

Terwijl je deze stappen herhaalt, kan het handig zijn het volgende breimantra op te zeggen: ‘Insteken, omslaan, doorhalen, af laten glijden.’

Ga hiermee door totdat je al de steken van je lh-naald hebt gebreid. Je lh-naald is nu leeg en je rh-naald vol met prachtige, nieuwe steken. Wissel nu van hand: draai je rh-naald om en houd hem naar rechts wijzend met je linkerhand vast. Je rh-naald is nu je lh-naald geworden. En je oude, lege lh-naald is nu je nieuwe, lege rh-naald, klaar om een nieuwe naald te breien.

Herhaal de volgorde van de voorgaande stappen en brei nog een aantal naalden (of brei de hele middag door) totdat het je gemakkelijk afgaat. Probeer van deze stappen één vloeiende beweging te maken zodat je gelijke steken maakt en probeer ontspannen te blijven!

Let op dat wanneer je klaar bent met een steek, het garen blijft zitten aan de achterkant van de naald die van je af wijst. Zorg ervoor dat de draad niet aan de voorkant van je breiwerk of over de naald heen ligt als je aan je volgende steek begint.

Wanneer je je breiwerk omkeert van de goede kant naar de verkeerde kant of andersom, noemen we dat het draaien van je breiwerk. Wanneer de brei-instructies aangeven dat je je breiwerk moet draaien, dan draai je gewoon je naald om zodat de andere kant voor komt, en je weer verder kunt.

Wanneer je je breiwerk omdraait, zal de werkdraad bij de eerste steek niet aan de achterkant zitten. In plaats daarvan zal de draad aan de voorkant zitten, zoals in figuur 1.8.

Figuur 1.8: De eerste steek op de volgende naald

Vaak is de steek net onder de eerste steek op je lh-naald groter dan de rest. Hierdoor kan het onduidelijk zijn waar je de naald in moet steken. Je zou geneigd kunnen zijn de draad over de naald heen naar achteren te trekken om zo de steek strak te trekken. Als je dit doet, lijkt het alsof er twee steken op je naald zitten in plaats van een. Houd de draad aan de voorkant en trek hem zachtjes naar beneden; trek zonodig ook aan de grote steek om beter te kunnen zien waar je je naald in moet steken.

Steek de punt van de rh-naald in de lus op de lh-naald en niet in de steek eronder.

Zodra je gewend bent aan het breien van de steken, kun je proberen de draad tussen de vingers van je rechterhand door te weven op een van de manieren geïllustreerd in figuur 1.9. Door het garen op deze manier vast te houden, houd je de draad een beetje strakker, waardoor het in één klap mogelijk is nette steken te breien.

Figuur 1.9: Een aantal manieren om het breigaren in de rechterhand vast te houden

Als je gespannen wordt van het gebogen zitten over de kleine lusjes op je naalden en het nauwkeurig bekijken van de illustraties, neem dan regelmatig een paar minuten de tijd om je handen los te schudden, diep adem te halen en wat rekoefeningen te doen. (In hoofdstuk 20 vind je een aantal oefeningen om je vingers los te maken.)

Breien met de draad in je linkerhand (continentale stijl)

Wanneer je ervoor hebt gekozen te gaan breien met de draad in je linkerhand, bekend als de continentale stijl, volg dan de instructies hieronder. Als je klaar bent met opzetten, houd dan de naald met de opgezette steken en de punt naar rechts wijzend in je linkerhand. Zorg ervoor dat de eerste steek niet meer dan twee en een halve centimeter van de punt van de naald verwijderd is. Wind het garen om je linkerpink en over je linkerwijsvinger, zoals in figuur 1.10.

Je houdt dan de draad en de naald met de steken erop in je linkerhand. Je linkerwijsvinger zit dicht bij de punt van de lh-naald. De draad tussen de naald en je wijsvinger moet je een beetje strak aantrekken. De draad hangt nu aan de achterkant van je lh-naald, zoals je kunt zien in figuur 1.11a.

Steek de punt van de lege (rh-)naald in de eerste steek op de lhnaald van links naar rechts en van voren naar achteren (de rhnaald zit achter de lh-naald), zoals in figuur 1.11b.

Draai de punt van de rh-naald naar rechts en onder de draad door, waarbij je de draad van je linkerwijsvinger in één beweging meeneemt.

Uiteindelijk zit de draad om de naald, zoals in figuur 1.12a.

Steek de punt van de rh-naald met de draad door de lus op de lhnaald, zoals in figuur 1.12b.

Laat de oude lus van de lh-naald glijden.

Figuur 1.10: De draad vasthouden in je linkerhand

Figuur 1.11: Bereid jezelf voor op de continentale breistijl

Figuur 1.12: Hoe maak ik een rechte steek continentale stijl?

Als je aan het oefenen bent, probeer er dan voor te zorgen dat je deze vier stappen in een vloeiende, onondergebroken beweging uitvoert – in, om, door en af.

Wil je de continentale stijl van breien iets gemakkelijker maken, probeer dan het volgende:

Leg je rechterwijsvinger op elk van de steken die je maakt op de rh-naald om deze veilig te stellen terwijl je de rh-naald in de volgende steek op de lh-naald steekt.

Nadat je de rh-naald in de volgende te breien steek hebt gestoken, trek dan de lus op de lh-naald ietsjes naar rechts waardoor deze een beetje wijder wordt voordat je de draad meeneemt.

Of je nu besluit de Engelse of de continentale stijl onder de knie te krijgen, oefen totdat je je prettig en ontspannen voelt bij het maken van de bewegingen. Zodra je het gevoel hebt de slag te pakken te hebben, experimenteer dan wat. Doe je ogen dicht of kijk naar het plafond terwijl je aan het breien bent – laat je vingers op de tast hun weg zoeken. Kun je al breien zonder te kijken? Uiteindelijk zal het zeker lukken. Als dit je doel wordt, kun je het nog heel druk krijgen in de bioscoop!

Mocht je problemen hebben met het laten ‘vloeien’ van je breiwerk, probeer dan de manier waarop je de draad vasthoudt te veranderen. Als je breit met de draad in je rechterhand, probeer dan de knop van je rh-naald onder je oksel of op je heupbeen te laten steunen om te zorgen dat deze niet kan verplaatsen en gebruik je linkerhand om te beginnen met de bewegingen. Bestudeer hoe andere breiers de dingen doen. Sta open voor verschillende manieren totdat je ‘de’ manier hebt gevonden. Pas wanneer je begrijpt hoe de draad zich om je naald heen vouwt om zo nieuwe lussen te maken, zul je de beste manier vinden om je draad en naalden zodanig vast te houden dat het prettig en snel werkt en zullen zelfs je steken gelijk zijn.

Ribbels breien door recht breien

De ribbelsteek is de basissteek voor alle gebreide materialen. Je maakt deze steek door iedere naald recht te breien. (Nadat je hebt geleerd averecht te breien, zul je ontdekken dat je ook ribbels kunt creëren door iedere naald averecht te breien. Gaaf, hè?) Je herkent de ribbel-steek aan de horizontale ribbels die om de andere naald gevormd zijn aan de bovenkant van de gebreide lussen.

Voor linkshandige breiers

Breien is een inspanning die twee handen vergt. Of je nu met je rechter- of je linkerhand schrijft of in je koffie roert, om te breien gebruik je ze allebei. Of je het nu leuk vindt of niet, breipatronen zijn gemaakt voor rechtshandige breiers (diegenen die van de linker- naar de rechternaald werken). Als je beide breimethoden die in dit hoofdstuk worden besproken onder de knie kunt krijgen, hoef je de patronen niet anders uit te leggen om ze in spiegelbeeld te kunnen uitvoeren. Het is waarschijnlijk dat je vroeg of laat, net als de meeste rechtshandige breiers, een reeks bewegingen zult ontwikkelen die natuurlijk en gemakkelijk aanvoelen en dat je steken soepel en gelijkmatig aanvoelen.

Als je het gevoel hebt dat de onhandigheid waarmee je aanvankelijk begon niet minder wordt tijdens het uitproberen van de stappen die in dit hoofdstuk worden behandeld, probeer dan in spiegelbeeld te werken – verplaats de steken van de rh-naald naar de lh-naald.

Volg de instructies voor de Engelse stijl of de continentale stijl, en vervang dan het woord rechts door links en andersom. Om ervoor te zorgen dat de illustraties ook voor jou te volgen zijn kun je een spiegel naast de bewuste illustratie houden en de hand- en draadposities nadoen in spiegelbeeld.

Als het werken in spiegelbeeld voor jou de prettigste methode is, wees je er dan wel van bewust dat sommige instructies op breipatronen, zoals minderen, er anders uitzien wanneer ze in spiegelbeeld worden uitgevoerd. Dit zal de meeste problemen opleveren bij kantpatronen, maar het is slechts een geringe prijs die je moet betalen om op een prettige manier te kunnen breien. Als dit voor jou de manier is, zoek dan een exemplaar op van Linkshandig Breien door Regina Hurlburt (Kosmos, 1979).

Nadat je een aantal naalden hebt gebreid, trek dan heel zachtjes aan je breiwerk. Je zou dan de afzonderlijke lussen en de manier waarop ze met elkaar verbonden zijn, moeten kunnen zien. Kijk goed naar je breiwerk en vergelijk wat je hebt gemaakt met figuur 1.13. Zie je de lussen? Kun je de baan van je garen volgen?

Figuur 1.13: De ribbelsteek

Mocht je moeite hebben de afzonderlijke lussen en de baan die het garen volgt te onderscheiden, brei dan een naald in een andere kleur en dan weer een aantal naalden in de oorspronkelijke kleur. De naald die je in een andere kleur hebt gebreid zal opvallen en daardoor gemakkelijk te volgen zijn.

De ribbelsteek is gemakkelijk uit te voeren en heeft daarnaast veel voordelen. Hij is omkeerbaar, ligt plat en heeft een prettige, rustieke uitstraling. In tegenstelling tot de meeste gebreide stoffen heeft breiwerk in de ribbelsteek meestal een stekenverhouding van twee op één, wat wil zeggen dat er twee keer zoveel naalden in de hoogte als steken in de breedte op een vierkante centimeter gaan. Om het aantal naalden te tellen, tel je de ribbels en vermenigvuldig je die met twee, of je telt elke ribbel als twee naalden. Kijk in hoofdstuk 5 voor meer informatie over stekenverhouding.

De perfecte averechte steek

Averecht breien is een gebreide steek achterstevoren bewerken. In plaats van in te steken van voren naar achteren, steek je van achteren naar voren in. Combineer je rechte en averechte steken met elkaar, dan kun je allerlei verschillende patronen maken.

Averecht breien met de draad in je rechterhand (Engelse stijl)

Net als bij recht breien kun je averecht breien met de draad in je rechter- of linkerhand. Pas de methode toe die je ook hebt gekozen om recht te breien. Wanneer je ervoor gekozen hebt je garen in je linkerhand te houden, sla deze paragraaf dan over en ga rechtstreeks naar de paragraaf over averecht breien continentale stijl. Wanneer de Engelse stijl echter jouw stijl is, volg dan deze stappen:

Een nieuwe draad invoegen

Bolletjes garen zijn eindig. Als je lekker, nietsvermoedend zit te breien kan ineens je garen op zijn. Tijd om aan een nieuwe bol te beginnen, dit noemen we ‘het invoegen van een nieuwe draad’.

Als het mogelijk is, begin dan met een nieuwe bol aan de kant waar de naald zal komen. Probeer echter niet aan een nieuwe bol te beginnen aan een rand die zichtbaar zal blijven. Je kunt de eerste steek van de volgende naald beginnen met beide draden en dan de oude draad los laten en verdergaan met de nieuwe draad. Of je breit de eerste paar steken met alleen de nieuwe draad, stopt en knoopt dan de twee uiteinden tijdelijk samen om ze vast te zetten. Welke manier je ook gebruikt, de uiteinden moeten ten minste zeven centimeter lang blijven.

Wanneer je garen midden in een naald opraakt, kun je hetzelfde doen. Leg een tijdelijke knoop in de twee draden en laat zeven centimeter hangen, of brei de volgende steek met beide draden, laat de oude aan de achterkant hangen en brei verder met de nieuwe bol. (Zie hoofdstuk 15 voor het afwerken van de uiteinden.)

Zet 28 steken op.

Houd de naald met de opgezette steken met de punt naar rechts wijzend in je linkerhand. Steek de punt van de rh-naald van rechts naar links in de eerste lus op de lh-naald, waardoor de naaldpunten een T vormen. Met andere woorden, de rh-naald bevindt zich voor de lh-naald en de bol garen bevindt zich aan de voorkant van je naalden.

Zie ook figuur 1.14a. Dit is het omgekeerde van wat je doet wanneer je een rechte steek breit.

Met je rechterhand volg je figuur 1.14b. Je slaat de draad van rechts naar links en naar beneden achter de naald om.

Figuur 1.14: Bereid je voor op averecht breien Engelse stijl

Houd de omgeslagen draad een beetje strak, steek de punt van de rh-naald met de omgeslagen draad naar beneden en door de lus op de lh-naald naar de achterkant van de lh-naald, zoals in figuur 1.15a.

Laat de oude lus van de punt van de lh-naald glijden.

Een nieuwe lus/steek wordt gemaakt op de rh-naald. In figuur 1.15b kun je zien hoe dat eruit moet zien.

Figuur 1.15: Afwerking van je averechte steek

Herhaal stap 1 tot en met 5.

Hier volgt het mantra voor averecht breien: ‘Insteken (vanaf de rechterkant), omslaan en naar beneden, doorhalen naar achteren, oude steek af laten glijden.’

Wanneer je averecht breit, ligt de draad van de nieuwe steken aan de kant van het breiwerk die naar jou is gericht. Wanneer je recht breit ligt de draad van de nieuwe steken aan de kant van het breiwerk die van je af gewend is.

Ga door tot aan het einde van de naald. Herhaal deze naald zo vaak je denkt dat nodig is om te wennen aan averecht breien. Kijk dan naar wat je hebt gemaakt. Lijkt het niet precies op je rechtgebreide proeflapje? Averecht breien is gewoon het omgekeerde van recht breien.

Of je nu alle naalden recht of averecht breit, je krijgt ribbels te zien (zie de paragraaf ‘Ribbels breien door recht breien’ eerder in dit hoofdstuk voor meer informatie over de ribbelsteek).

Averecht breien met het garen in je linkerhand (continentale stijl)

Wanneer je kiest voor de continentale stijl, volg dan deze stappen om averecht te breien:

Zet 28 steken op.

Houd de naald met de steken erop naar rechts wijzend in de linkerhand.

Zorg ervoor dat de eerste steek niet meer dan twee en een halve centimeter verwijderd is van de punt van de lh-naald.

Wind het garen om je linkerpink en over je linkerwijsvinger.

Je houdt het garen op dezelfde manier vast als wanneer je op de continentale manier recht breit. Blader terug naar figuur 1.10 om te zien hoe dit eruitziet.

Je hebt de draad en de naald met de steken erop allebei in je linkerhand. Je linkerwijsvinger houd je zo dicht mogelijk bij de punt van de lh-naald en de draad tussen de naald en je wijsvinger moet een beetje strak staan. De draad tussen de naald en je wijsvinger bevindt zich nu voor de naald.

Steek de punt van de rh-naald van rechts naar links in de eerste lus op de lh-naald.

De rh-naald bevindt zich voor de lh-naald en de bol garen bevindt zich voor de naalden. Het zou eruit moeten zien zoals in figuur 1.16a.

Draai de punt van de rechternaald een beetje naar rechts terwijl je met de top van je linkerwijsvinger de draad van rechts naar links en naar beneden tussen de naalden haalt, zoals in figuur 1.16b.

De linkerwijsvinger houdt de draad strak.

Figuur 1.16: De juiste positie innemen om averechts te breien continentale stijl

Steek de punt van de rechternaald met het omgeslagen garen van je af naar de achterkant in de steek op de lh-naald.

Bekijk figuur 1.17a om te zien hoe dit eruitziet.

Laat de oude steek van de lh-naald glijden en trek deze strak met de linkerwijsvinger, zoals in figuur 1.17b.

Als het enigszins mogelijk is zorg dan dat je een hele naald afmaakt voordat je je breiwerk neerlegt – het kan makkelijk gebeuren dat wanneer je je breiwerk weer oppakt, je niet meer weet welke de lh-naald was en welke de rh-naald. Mocht je midden in een naald moeten stoppen, zorg dan dat je de goede richting op breit voordat je verder gaat. De draad hangt altijd aan de laatste steek die je hebt gemaakt en de laatste steek die je hebt gemaakt zou op je rh-naald moeten zitten, en niet op je lh-naald. Wanneer je je breiwerk weer oppakt, wees er dan zeker van dat de draad aan de laatste steek hangt bij de punt van je rh-naald.

Figuur 1.17: De voltooiing van een continentale averechte steek

Een tricotsteek maak je door naalden recht en averecht te combineren

Nu je recht en averecht kunt breien, kun je proberen een lapje te breien in de tricotsteek. De tricotsteek (Trst) is de steek die je waarschijnlijk in je hoofd hebt als je het woord breien hoort. Wanneer je naalden recht en averecht afwisselend breit krijg je een tricotsteek.

Zo ziet de tricotsteek eruit in geschreven brei-instructies:

Naald 1 (goede kant = gk): recht

Naald 2 (verkeerde kant = vk): averecht

Herhaal naald 1 en 2 totdat je de gewenste lengte hebt bereikt.

Stoffen gebreid in de tricotsteek gedragen zich anders dan stoffen die gebreid zijn in ribbels (eerder in dit hoofdstuk geïntroduceerd). De stof in de tricotsteek heeft een goede en een verkeerde kant; beide kanten kunnen echter de goede kant zijn, dit hangt af van het ontwerp dat je in gedachten hebt.

De gladde kant noemen we de tricot- of rechte kant. Kijk goed naar de gladde kant (zie figuur 1.18). Aan deze kant lijken de steken/lussen, waarvan je alleen het onderste gedeelte ziet, op kleine V’s.

De ribbelige kant van de stof in tricotsteek noemen we de omgekeerde tricotsteek of de averechte steek. De ribbels aan deze kant worden gevormd door de bovenkanten van de lussen die horizontaal en verticaal lopen. In figuur 1.19 kun je de draad volgen die de steken maakt.

Figuur 1.18: De rechte (of gladde) kant van de tricotsteek

Figuur 1.19: De averechte (of bobbelige) kant van de tricotsteek

Wanneer je in tricotsteek werkt en je niet meer weet of je de laatste naald nou recht of averecht hebt gebreid, geen zorgen. Door te kijken naar je breiwerk kun je zien wat de volgende stap moet zijn. Houd je naald klaar om naar je linkerhand te verhuizen. Wat zie je nu? Zie je de rechte (gladde) kant, dan ga je rechts verder. Zie je de averechte (bobbelige) kant, dan ga je averecht verder.

Stof die gebreid is in de tricotsteek krult aan de randen. Aan de bovenen de onderkant (horizontaal) krullen de randen richting voorkant of gladde kant. Truiontwerpers maken vaak opzettelijk gebruik van deze kruleigenschap. De zijkanten (verticaal) krullen de andere kant op.

Als je een sjaal breit in de tricotsteek, dan krullen de zijkanten naar de verkeerde kant; je sjaal lijkt dan op een buisje. Een manier om dit tegen te gaan, als je tenminste wilt dat dit gebreide stukje in de tricotsteek plat blijft liggen, is de laatste drie of vier steken van elke naald in ribbels te breien. Deze steken noemen we de zelfkantsteken.

Bij tricotstof zijn er meer naalden dan steken per vierkante centimeter. Het omlijnde vierkant in figuur 1.20 laat een typische steek/naaldverhouding zien – vijf steken en zeven naalden op ongeveer vier vierkante centimeter.

Figuur 1.20: Ongeveer vier vierkante centimeter stof in tricotsteek

Om de naalden in tricotsteek te tellen, tel je de ribbels aan de verkeerde kant. Die zijn gemakkelijker te zien dan de V’s.

Maak er een gewoonte van je breiwerk nauwkeurig te bekijken. Leer de afzonderlijke steken te onderscheiden. Vergelijk je werk met de illustraties in dit boek. Neem hiervoor de tijd en je zult deze vaardigheid binnen korte tijd de baas zijn.

Afkanten

Om het gebreide lapje af te werken moet je de steken op de laatste naald waaraan je gewerkt hebt afkanten, zodat ze niet kunnen wegzakken. Wanneer je deze basisstappen volgt, is dit heel gemakkelijk:

Brei de eerste twee steken van de lh-naald. Dit worden de eerste twee steken op je rh-naald.

Met je lh-naald vóór je rh-naald steek je de lh-naald in de eerste steek op je rh-naald (die aan de rechterkant), zoals in figuur 1.21a.

Haal de lus over de tweede steek heen en laat deze van de punt van de rh-naald glijden, zoals in figuur 1.21b.

Er is nu één steek afgekant en er zit nog één steek op de rh-naald. Je breiwerk zou eruit moeten zien zoals in figuur 1.22.

Brei de volgende steek op de lh-naald. Er zitten nu weer twee steken op je rh-naald.

Herhaal stap 2 tot en met 4 totdat er nog één steek over is op je rh-naald.

Figuur 1.21: Eén steek afkanten

Figuur 1.22: Eén afgekante steek

Zodra je alle steken van de lh-naald hebt gebreid en er nog één over is op de rh-naald, knip dan de draad een paar centimeter van de naald af en trek het uiteinde door de laatste steek heen om deze te vast te zetten.

Zorg dat het uiteinde ten minste 25 centimeter lang blijft, zodat je deze draad later nog kunt gebruiken om een naad mee te hechten.

Als er twee steken op de rh-naald zitten, dan kun je één steek afkanten (zoals in figuur 1.21). Als er één steek op de rh-naald zit (zoals in figuur 1.22), dan moet je nog een steek breien voordat je verder kunt gaan met afkanten.

De lus onder de laatste afgekante steek is (om de een of andere reden) vaak groot en flodderig. Je kunt deze lus op de volgende manier aantrekken: wanneer je bij de laatste steek bent (één steek op de rh-naald en één op de lh-naald), breng dan de laatste steek van de rh-naald over de lh-naald. Steek de punt van de rh-naald in de linkersteek op de lh-naald en haal deze over de steek heen die je terug hebt geschoven en laat van de naald glijden – in spiegelbeeld afkanten. Knip het garen af en trek het uiteinde door de overgebleven lus.

Kant altijd af zoals de steken zich voordoen, tenzij anders vermeld. Mocht je met een averechte naald bezig zijn, brei de steken dan ook averecht in plaats van recht bij het afkanten.

Je kant al snel te strak af. Onthoud dat je breiwerk elastisch moet zijn, vooral rond de nekboorden, als je tenminste je trui gemakkelijk aan en uit wilt kunnen trekken. Om te voorkomen dat je een boord strak en te stijf afkant, kun je proberen de afkantnaald te breien op een wat dikkere naald dan die je tot dan toe hebt gebruikt.

Je mag jezelf nu feliciteren. Je hebt geleerd hoe je een breiwerk opzet, hoe je recht breit, hoe je averecht breit en hoe je afkant. En je weet hoe je een ribbelsteek en een tricotsteek maakt.

Van kousenterm tot breiterm

In het Engels en Amerikaans heten de ribbelsteek en de tricotsteek garterstich en stockinettestich. Deze benamingen stammen uit de zestiende eeuw toen in Engeland de kousenindustrie een belangrijke bedrijfstak vormde. De handgebreide kousen hadden aan de bovenkant een rand in ribbelsteek, the garter (kousenband). Deze rand zorgde ervoor dat de kous glad om het bovenbeen sloot, zonder te knellen. Het strakkere beengedeelte werd gebreid in de ‘stockinette stitch’ of ‘stocking stitch’ (koussteek), beter bekend als tricotsteek.