Hoofdstuk 1 - Prezi: een zooming interface

In dit hoofdstuk leg ik uit wat Prezi is, waar het vandaan komt en wat Prezi zo bijzonder maakt. Hierbij grijp ik onder andere terug op de verschillen tussen onze twee hersenhelften en hoe een techniek als mindmappen ten grondslag ligt aan Prezi.

Afbeelding 1.1

Onze twee hersenhelften functioneren niet hetzelfde.

1.1 Van links naar rechts

Ons brein is een zeer complex en ingenieus orgaan. Hoewel er veel wetenschappelijk onderzoek naar de hersenen wordt gedaan, is er relatief nog maar weinig over bekend. Pas de laatste jaren wordt er (gelukkig) steeds meer onderzoek gedaan naar hoe onze hersenen werken in relatie tot hoe wij leren.

In de jaren zeventig van de vorige eeuw verrichtte professor Roger Sperry onderzoek naar de hersenen en ontdekte dat onze hersenhelften (hemisferen) niet hetzelfde functioneren. Onze linker hersenhelft richt zich vooral op woorden, taal, logica, getallen, lineariteit, analyse, lijsten, details, weten, strategie, patronen en feiten. En onze rechter hersenhelft is gespecialiseerd in beelden, symbolen, het grote geheel, emotie, filosofie, religie, fantasie, ruimtelijk inzicht, ritme en kleur. Ook andere onderzoeken hebben de verschillen in hersenhelften bevestigd.

Jill Bolte Taylor, die als hersenwetenschapper zelf een zware beroerte ‘mocht’ ervaren, vertelt tijdens haar openhartige presentatie op TED2008 hoe haar linker hersenhelft uitviel en ze het met haar rechter hersenhelft moest doen op dat moment. Ze heeft acht jaar nodig gehad om te herstellen, maar de ontdekking die ze doet door te ervaren hoe verschillend beide hersenhelften functioneren, is heel bijzonder. Heel gepassioneerd vertelt Jill Bolte Taylor hoe ze als het ware van binnenuit het disfunctioneren van haar lichaam waarneemt. Ze vertelt: “Net alsof iemand met de afstandsbediening het geluid had uitgezet. Totale stilte. In eerste instantie vond ik het schokkerend om in een stilgevallen hoofd te verkeren. Maar direct daarop raakte ik geboeid door de oneindige rijkdom van de energie om mij heen. En omdat ik niet langer aan kon geven waar mijn lichaam ophield, voelde ik me enorm en uitgestrekt. Ik voelde me één met alle energie om me heen, en het was prachtig” (vertaling door Nicki de Kler). Je kunt de presentatie van Jill Bolte Taylor bekijken op de website van www.ted.com.

Beide hersenhelften zijn voor leren essentieel, maar in het onderwijs richt men zich (nog steeds) voornamelijk op de linker hersenhelft. Deze hersenhelft houdt van lineariteit en opsommingen. Tijdens mijn studie was ook ik heel ijverig in het maken van samenvattingen, en het maken van rijtjes was bij mij favoriet. Ik was er erg bedreven in en iedereen wilde ook altijd graag mijn samenvattingen kopiëren. Als ik toen had geweten wat ik nu weet, had ik het zeker anders aangepakt. Want ook de rechter hersenhelft is essentieel bij leren. En misschien wel juist essentieel. Met een techniek als mindmappen kunnen we eenvoudiger beide hersenhelften aanspreken.

1.2 Mindmappen

Onze hersenen werken op basis van associaties. Dit houdt in dat je verbanden legt tussen nieuwe informatie en iets dat je al weet. Vaak spelen beelden hierbij een belangrijke rol, maar ook woorden, getallen, tekens, kleuren en geuren spelen mee. Door mindmappen ga je associëren en stimuleer je dus de hersenen op een natuurlijke manier. Hierdoor kun je de informatie beter begrijpen, doorgronden en onthouden.

In zijn boek Mindmappen vertelt mindmapgoeroe Tony Buzan: “Het denkpatroon van onze hersenen kun je je voorstellen als een gigantisch vertakt systeem van associaties, een immense biocomputer waarin gedachtegangen zich vanuit een nagenoeg oneindig aantal knooppunten vertakken. Deze structuur weerspiegelt de neuronale netwerken die de fysieke opbouw van de hersenen vormen.”

Afbeelding 1.2

Jill Bolte Taylor tijdens haar presentatie Stroke of insight tijdens TED2008.

Samenvattingen en opsommingen zijn lineair. Deze lineaire vorm weerhoudt onze hersenen ervan creatief te zijn en associaties te maken. Tony Buzan verwoordt het als volgt: “De lineaire vorm van standaardaantekeningen weerhoudt de hersenen ervan associaties te maken, waardoor creativiteit en onthouden tegengegaan wordt. Bovendien, en dit geldt in het bijzonder voor aantekeningen in de vorm van een lijst, krijgen de hersenen voortdurend de indruk dat ze aan het eind gekomen zijn, klaar zijn. Dit misplaatste besef van completering werkt nagenoeg als een slaapmiddel, en vertraagt en verstikt ons denken.”

Afbeelding 1.3

Neuronen weerspiegelen het denkpatroon van onze hersenen.

Afbeelding 1.4

Mindmapregels in een mindmap door Ed van Uden.

Logisch dat er zoveel mensen in slaap vallen bij PowerPoint-presentaties als we bedenken dat dergelijke presentaties barsten van de opsommingen door middel van de bekende bulletpoints!

Mindmappen is een techniek waarbij informatie visueel wordt vastgelegd. Het onderwerp (central topic) neemt een centrale plaats in en is het vertrekpunt voor de hoofdtakken (de hoofdzaken). Van daaruit ontstaan weer subtakken (de bijzaken), die gerelateerd zijn aan de voorgaande tak. Dit ontstaat door associaties die in ons opkomen tijdens het mindmappen. Alle associaties hebben betrekking op het onderwerp. Elke hoofdtak heeft een eigen kleur en een mindmap wordt doorgaans met de klok mee gelezen. In principe kunnen de vertakkingen eindeloos doorgaan. Mindmappen kent een groot aantal regels, maar iedereen is vrij een eigen stijl te ontwikkelen.

In afbeelding 1.4 zie je een overzicht van mindmapregels, uiteraard in een mindmap. Deze mindmap kun je ook vinden op www.presenterenmetprezi.nl/uit-het-boek/.

1.3 Wat is Prezi en wat maakt het zo bijzonder?

Tijdens het leren is het belangrijk beide hersenhelften aan te spreken. Dat kan met behulp van een mindmap. Wat voor leren geldt, geldt ook voor presentaties. Als je een boodschap wilt overbrengen, moet je beide hersenhelften aanspreken. Met het gesproken woord spreek je hoofdzakelijk de linker hersenhelft aan en door middel van beelden spreek je vooral de rechter hersenhelft aan. De makers van Prezi hebben dit goed begrepen en lieten zich inspireren door mindmappen. Prezi is dan ook een uitermate geschikte tool om ons complete brein aan te spreken en te overtuigen. Met Prezi kun je je publiek helpen je punt te begrijpen, het beter te onthouden en de dialoog hierover aan te moedigen.

Prezi: een definitie

Prezi is een innovatieve webgebaseerde presentatietool op basis van een oneindig canvas. Tekst, afbeeldingen en video’s worden op het canvas geplaatst en gestructureerd met frames (kaders). Een pad in de prezi bepaalt de verhaallijn van de presentatie.
De kracht van Prezi is het oneindige canvas waarop in- en uitgezoomd kan worden. Uitzoomen geeft overzicht, inzoomen geeft details. Deze manier van kennisoverdracht sluit beter aan bij de manier waarop onze hersenen informatie verwerken en onthouden.

Wat is Prezi?

Met Prezi kun je online presentaties maken. Een Prezi-presentatie (of kortweg: prezi) bestaat in feite uit één groot vel papier (een canvas) waarop je de presentatie maakt. Je plaatst tekst, afbeeldingen en video’s op het canvas. Je kunt deze onderdelen van je presentatie heel eenvoudig vergroten, verkleinen, verplaatsen en roteren. Dit doe je in Prezi met de Transformation Tool. Dit is een geniale, intuïtieve tool waarmee je snel kunt werken. Je leest alles over deze tool in paragraaf 4.5 Transformation Tool.

De onderdelen van je presentatie die je belangrijk vindt, maak je heel groot en de details maak je klein. Je kunt vervolgens in- en uitzoomen. Met uitzoomen geef je overzicht en met inzoomen laat je specifieke informatie zien. Je kunt een prezi online gebruiken, maar je kunt de presentatie ook downloaden en offline gebruiken. Je bent daarmee tijdens je presentatie dus niet afhankelijk van de internetverbinding.

Omdat Prezi uitgaat van een oneindig groot canvas kun je het vergelijken met een mindmap. Je kunt daarom veel creatievere en effectievere presentaties maken. Met een pad vertel je je verhaal. Je kunt dit pad van tevoren aanbrengen in je prezi en dit pad volgen tijdens je presentatie, maar dit hoeft niet per se. Je kunt ook tijdens je presentatie inzoomen op verschillende onderdelen en uitzoomen wanneer overzicht gewenst is. Dit komt helemaal tot zijn recht tijdens het beantwoorden van vragen na afloop van een presentatie. Als spreker hoef je niet meer in je dia’s te zoeken, maar kun je steeds in- en uitzoomen op ieder gewenst onderdeel van de presentatie. Ook helpt dit de toeschouwer om vragen te stellen. Ze hoeven niet de dia’s te onthouden, maar kunnen het onderdeel aanwijzen.

Als je een presentatie hebt met meerdere onderwerpen maar je wilt de onderwerpen die je gaat behandelen laten afhangen van de interesse van je publiek, dan kun je de onderwerpen in een overzicht in Prezi plaatsen. Je zoomt pas in op een onderwerp als het publiek haar keuze heeft gemaakt. Als je dat onderwerp hebt behandeld ga je terug naar het overzicht waarna het publiek opnieuw kan kiezen. Prezi is gemaakt in Flash. Flash zorgt voor mooie overgangen tijdens het in- en uitzoomen van je presentatie. Daar hoef je zelf niets voor te doen. Je hoeft alleen maar een woord, afbeelding of video op het canvas aan te klikken of aan te geven in welke volgorde de onderdelen zichtbaar moeten zijn.

Prezi is gratis. Je maakt een account aan op prezi.com en je kunt aan de slag.

Wat maakt Prezi bijzonder?

Oneindig canvas

Prezi is niet zomaar een nieuwe tool om presentaties mee te maken. Prezi wordt ook wel de PowerPoint-killer genoemd, en dat is niet voor niets. PowerPoint maakt gebruik van slides (dia’s), terwijl Prezi uitgaat van een oneindig canvas. Het nadeel van een dia is dat het publiek geen overzicht krijgt van wat je wilt vertellen.

Afbeelding 1.5

Wilde bloemen, strak blauwe lucht en een koe.

Afbeelding 1.6

Schilderij ‘Koeien in wilde bloemen’ van Sil van Mil, www.silvanmil.com.

Met Prezi kun je dit wel bereiken. Als je je publiek overzicht geeft, weet het publiek waar in de presentatie jij je bevindt. Dit geeft duidelijkheid en dat vinden mensen prettig. Het publiek wil graag weten wat er komt, waar in de presentatie jij je op dat moment bevindt en wat er nog gaat komen. Als ze dat niet weten, kan dat een onbevredigd, onrustig gevoel geven en dat wil je natuurlijk niet.

Bij dia’s heeft je publiek geen overzicht en kan het geen (of moeilijker) relaties leggen tussen de verschillende onderdelen. Ook is het moeilijker hoofd- van bijzaken te onderscheiden. Door alle informatie op een groot canvas te plaatsen, geef je je publiek ruimtelijk inzicht en dit helpt enorm bij een goede informatieoverdracht. Met Prezi kun je de structuur van de informatie visualiseren, zodat je publiek beter kan onthouden wat je wilt overbrengen. Hiermee laat je Prezi dus jouw verhaal ondersteunen en niet andersom.

Ik vergelijk het gebruik van Prezi graag met het kijken naar een schilderij. Als je de details van een schilderij afzonderlijk zou bekijken, dan zou je geen compleet beeld hebben van het schilderij, geen overzicht. En als je het schilderij alleen op een afstand zou bekijken, dan mis je al snel de details.

Pas als je én het schilderij op een afstand kunt bekijken voor het geheel én naar het schilderij kunt toelopen om de details te bekijken, krijg je een compleet beeld van het schilderij.

Mindmappen in de derde dimensie

We hebben gezien dat mindmappen ten grondslag ligt aan Prezi. Met mindmappen brengen we informatie op een overzichtelijke manier in kaart en mindmappen laat de hersenen associëren. Hierdoor kunnen we met een mindmap gemakkelijker dingen onthouden, op briljante ideeën komen en mensen overtuigen. Dit alles geldt ook voor Prezi. Maar Prezi voegt daar nog iets aan toe: de derde dimensie.

Door de mogelijkheid van zoomen, kun je gemakkelijker onderscheid maken tussen hoofd- en bijzaken. Door de hoofdzaken groot te maken, geven we belangrijkheid mee. We zien dus direct wat de belangrijkste onderwerpen of de hoofdthema’s zijn. De details maken we kleiner en plaatsen we bij het betreffende onderwerp. Als we de prezi in overzicht bekijken, zien we eigenlijk alleen de hoofdonderwerpen, waarna we per onderwerp kunnen inzoomen op de details.

Structuur

Door te variëren met de grootte van tekst en beelden breng je hiërarchie aan in de informatie. Een hiërarchie geeft een rangschikking aan en hiermee structureer je de informatie. De tekst en beelden die je heel groot maakt, zijn de hoofdonderwerpen. Hoe kleiner de informatie, hoe gedetailleerder en specifieker. Teksten en beelden die in een prezi heel klein zijn gemaakt, zijn dus niet onbelangrijker, maar behoren tot heel gedetailleerde informatie. Een dergelijke hiërarchie kun je ook zien als een soort boomstructuur. De stam van de boom is de kern die je wilt vertellen, de takken zijn de hoofdonderwerpen, en per tak zijn er kleinere takjes en blaadjes die de specifieke of de detailinformatie bevatten.

Naast de grootte van tekst en beelden gebruik je in Prezi ook frames (kaders) om de informatie te structureren. Met frames kun je informatie die bij elkaar hoort groeperen. Dit geeft het publiek duidelijkheid. Je presentatie is niet een chaos, maar een gestructureerd, overzichtelijk geheel.

Beweging

Tijdens je presentatie kun je teksten, beelden en frames de focus geven waarna er op dat onderdeel wordt ingezoomd. Dit betekent dat dit specifieke onderdeel via een animatie in beeld komt. Beweging tijdens een presentatie geeft focus. Want als iets beweegt, wordt je oog er automatisch naartoe getrokken. Je publiek zal de beweging dus volgen. Je kunt dit tijdens je presentatie ter plekke doen, maar je kunt ook gebruikmaken van een van tevoren gedefinieerd pad. Dit pad is dan de verhaallijn van je presentatie. Hierbij wil ik wel meteen een kanttekening maken dat zoomen en beweging niet overdreven moet worden. Te veel bewegingen, en dan vooral rotaties, kunnen bij het publiek een gevoel van zeeziekte oproepen. De kracht van Prezi is hiermee ook tegelijkertijd de zwakte als het overdreven wordt toegepast. De termen ‘met beleid’ en ‘subtiel’ zijn hier dan ook zeker op hun plaats.

Kennis delen

Een ander belangrijk punt dat Prezi bijzonder maakt, is dat prezi’s herbruikbaar (reusable) zijn. Je kunt prezi’s dus uitstekend gebruiken om kennis te delen. Zeker voor het onderwijs is dit erg interessant. Bij het gratis Public Account zijn alle prezi’s standaard herbruikbaar. Iemand anders kan dan eenvoudig een kopie van deze prezi maken en deze naar eigen inzicht opnieuw gebruiken. Je kunt er ook voor kiezen deze optie uit te zetten. Lees meer over de verschillen tussen de accounts in paragraaf 4.1 Account aanmaken.

Creativiteit

Prezi is een heel creatieve tool. Het oneindige canvas geeft veel vrijheid, omdat je niet in een vast stramien hoeft te werken. Prezi is hierdoor niet alleen geschikt om presentaties mee te maken. Met Prezi kun je ook brainstormen en mindmappen, wat Prezi ook geschikt maakt voor creatieve sessies en om snel van een brij van informatie een goed gestructureerd overzicht te maken. Je kunt namelijk je ideeën snel in Prezi plaatsen en deze daarna vergroten, verkleinen en verplaatsen. Omdat Prezi zo intuïtief werkt, gaat dat heel snel. Je hoeft er niet over na te denken en je kunt dus je brein de vrije loop laten en er lustig op los associëren en brainstormen.

Gemakkelijk

Prezi is gemakkelijk in het gebruik en snel te leren. Het aantal functies in Prezi is beperkt, maar met de Transformation Tool kun je objecten snel verplaatsen, schalen en roteren. In mijn trainingen van slechts een halve dag leer ik de deelnemers doorgaans alle ins en outs van Prezi. Veel mensen noemen de beperktheid een nadeel van Prezi, maar ik vind het juist een groot voordeel. Je wordt daardoor niet afgeleid door allerlei ‘toeters en bellen’ die je toch niet nodig hebt en die uiteindelijk ook niets toevoegen. Daardoor kun je je in Prezi gemakkelijker bezighouden met waar het eigenlijk om gaat: de boodschap die je wilt overbrengen.

1.4 Waar komt Prezi vandaan?

Adam Somlai-Fischer en Peter Halacsy (beide uit Boedapest, Hongarije) voelden zich bij het vormgeven en uitwerken van hun ideeën beperkt door traditionele slides en begonnen in 2007 te werken aan Prezi. In het begin noemden ze het ZuiPrezi, waarbij ZUI staat voor Zooming User Interface en prezi is een Hongaars verkleinwoord voor presentatie. Maar omdat bijna niemand ZuiPrezi kon uitspreken, hebben ze eind 2008 besloten de nieuwe applicatie Prezi te noemen. Na een jaar in bèta werd Prezi op 5 april 2009 officieel gelanceerd. In juli 2009 investeerden Sunstone Capital (www.sunstonecapital.com) en TED Conferences (www.ted.com, zie ook het kader TED Conferences) in Prezi, en in november 2009 werd het Prezi-kantoor in San Francisco geopend.

Afbeelding 1.7

Adam Somlai-Fischer, bedenker en medeoprichter van Prezi.

Afbeelding 1.8

Homepage van de website Prezi.com

Afbeelding 1.9

Infographic over de groei van prezi.

Eigenlijk gaat de achtergrond van Prezi nog verder terug. Want Adam Somlai-Fischer maakte in 2001 al zijn eerste zooming interface. Adam is van origine nieuwe media artiest en architect. In 2009 won hij de World Technology Award en werd door International Design Magazine geselecteerd als een van de vijftig nieuwe topontwerpers. In 2008 was hij al geselecteerd als een van de vijftien nieuwe toparchitecten in Azië-Europa. Het team van Prezi.com is inmiddels gegroeid naar zo’n honderd personen en het aantal gebruikers naar meer dan 17 miljoen (december 2012).

TED Conferences

TED is in 1984 in Californië ooit begonnen als een conferentie om de drie werelden waar de drie letters van TED voor staan (Technology, Entertainment, Design) samen te brengen. Bij TED komen de meest vooraanstaande en invloedrijke mensen, zoals Bill Gates, Richard Branson, Al Gore, Frank Gehry en Jill Bolte Taylor, presentaties geven. Een lezing duurt ongeveer achttien minuten en er zit altijd een ideologie in om de wereld een stukje beter te maken en goede ideeën te verspreiden. De pay-off van TED is niet voor niets Ideas worth spreading.

Sinds een paar jaar worden er ook in andere continenten conferenties gegeven onder de naam TEDGlobal. En onder de naam TEDx kan elke organisatie een TED evenement organiseren. TEDx-evenementen vinden meestal plaats in wereldsteden, van Tokio tot Londen, van Stockholm tot Johannesburg en van Amsterdam tot Sydney. Op 20 november 2009 werd TEDx Amsterdam gehouden met sprekers als Merlijn Twaalfhoven, Robbert Dijkgraaf, Jan Donner, Wubbo Ockels en Mabel van Oranje. Op 22 juli 2009 tijdens TEDGlobal in Oxford werd door James Geary voor het eerst in TED’s geschiedenis een presentatie met Prezi gegeven. Meteen na deze presentatie kondigde TED zijn investering in Prezi aan. Een video van de presentatie van James Geary, de prezi die hij gebruikte en het interview met James Geary kun je op prezi.com/learn/interview-james-geary/ bekijken en lezen.

Op de website van TED, www.ted.com, vind je veel filmpjes van TED-presentaties. Inspirerend en de moeite waard. Voor de inhoud, maar ook om te leren van professionele sprekers.

Afbeelding 1.10

Op de website van TED, www.ted.com, vind je veel inspirerende filmpjes.

1.5 Interview met Ed van Uden

Ed van Uden is gecertifieerd mindmaptrainer en iMindmap licensed instructor, maar noemt zichzelf het liefst mindmap-inspirator. Het bedrijf Ed van Uden Mindmapping verzorgt mindmaptrainingen en presentaties. Daarnaast is hij nauw betrokken bij het primair onderwijs en houdt zich bezig met onderwijsinnovaties, gerelateerd aan 21e-eeuws leren, waarbij het inzetten van mindmappen uiteraard een belangrijke rol speelt.

Ed van Uden is auteur van Leer mindmappen … voor kids! en samen met Hedwyg van Groenendaal (auteur van dit boek) schreef hij Prezi … voor kids!. Ed van Uden maakt deel uit van het team Prezi University.

Afbeelding 1.11

Ed van Uden, mindmap-inspirator

Afbeelding 1.12

Leer mindmappen … voor kids!

Afbeelding 1.13

Prezi … voor kids!

Wanneer/hoe heb je Prezi ontdekt en wat was je eerste indruk?

Ik ben in maart 2010 in aanraking gekomen met Prezi. Ik was bezig met een mindmap over mediawijsheid. Dit ter voorbereiding op een presentatie hierover.

Onderdeel van mijn mindmap was ‘mediawijs en presenteren’. Mijn associaties hierbij kwamen niet echt verder dan PowerPoint, dus stelde ik de vraag op Twitter: Wie kent er nog andere presentatietools dan het overbekende PowerPoint? Binnen een half uurtje had ik zeker zes reacties die allemaal verwezen naar Prezi. Dat was voor mij het moment om Prezi eens nader te bekijken.

Mijn eerste indruk was: Dit heeft wel heel veel weg van het mindmapgedachtengoed: uitgaan van een big picture –het grote geheel– en associatief denken. Als fervent mindmapper werd ik natuurlijk direct gepakt door Prezi.

Wat vind je van Prezi als presentatietool?

Bij presenteren gaat het erom dat je de toeschouwer boeit, de aandacht pakt en vasthoudt. Prezi helpt je enorm daarbij. Prezi geeft je de big picture en daardoor blijft de toeschouwer overzicht houden, ziet de verbanden en begrijpt daardoor de inhoud beter. Dit is een groot verschil met PowerPoint, waarbij de informatie fragmentarisch (dia..dia..dia..dia..) op de toeschouwer afkomt en een lineaire weergave biedt, wat niet natuurlijk is. We kennen allemaal wel de oersaaie presentaties die je hiermee gemakkelijk creëert.

De vormgeving is bovendien ‘lekker dynamisch’. Ik merk tijdens presentaties die met Prezi gemaakt zijn, dat mensen altijd aangenaam verrast zijn. Mij is ook al een paar keer gevraagd naar de lettertypes die voorbij komen en de 3D-achtergrond vindt men altijd erg gaaf.

Erg fraai vind ik zelf de manier waarop Prezi omgaat met het insluiten van een filmpje in een presentatie. In een naadloze overgang neem je de toeschouwer mee in het filmpje en pakt daardoor weer alle aandacht.

Wat je bij PowerPoint toch veel ziet, is dat de presentaties voorgelezen worden. Men noemt letterlijk de tekst die op de sheet staat. Prezi geeft je meer vrijheid en maakt je geen ‘slaaf’ van de presentatie. Tijdens het creëren van je presentatie heb je je vaak al beperkt tot steekwoorden, afbeeldingen of andere links waarop je boodschap rust. Dat presenteert een stuk vrijer en natuurlijker.

Wat vind je van Prezi als creatieve tool?

Het begint al met het ene grote, oneindige vlak waarop je alle vrijheid hebt om je gedachten neer te zetten. Geen belemmeringen, geen randen. Herkenbaar als bij een mindmap. Die maak je ook het liefst op een groot vel papier. De creativiteit krijgt zo alle ruimte.

Prezi raakt je creativiteit, doordat Prezi op associatief denken berust. Zo werkt ook ons brein: associaties… verbindingen… Associëren maakt je creatief. Het associëren wordt bovendien vergroot door het feit dat je in Prezi al snel merkt dat je aan één woord vaak genoeg hebt (net als bij het mindmappen, waar dit zelfs een gouden regel is!).

Binnen Prezi laten plaatjes, beelden en video’s zich gemakkelijk invoegen. Plaatjes zijn veelzeggend. Vandaar ook dat plaatjes in een mindmap van zeer grote waarde zijn. We zeggen niet voor niets dat een plaatje meer zegt dan duizend woorden. Plaatjes blijven lang in ons geheugen hangen. Onze rechter hersenhelft is gevoelig voor beelden, plaatjes en kleur. Onze rechter hersenhelft, onze ‘creatieve kant’, wordt aangenaam geprikkeld en doet dus lekker mee! Eindelijk.

Erg sterk binnen Prezi vind ik de vrijheid (en daardoor weer creativiteit) die je hebt om het pad, de volgorde te kiezen. Ik merk dat ik in mijn presentaties hierdoor regelmatig kies voor het even teruggaan in mijn presentatie naar een eerder genoemd punt. Ik herken dat in de manier waarop ik mijn mindmaps maak. Dan heb ik ook de behoefte om ‘kriskras’ over mijn mindmap te schieten, terug te gaan naar een eerder punt om daar op aan te vullen en zo de mindmap op te bouwen. Dit komt allemaal weer overeen met de manier waarop wij van nature denken.

Hoe zie jij de relatie tussen mindmappen en Prezi?

Er zijn sterke overeenkomsten, maar ook duidelijke verschillen. Wat ik al eerder noemde: mindmappen en Prezi delen hetzelfde gedachtegoed. Het zijn in mijn ogen bloedverwanten; ze hebben dezelfde genen. Ze zijn beide gebaseerd op een natuurlijke manier van informatie weergeven.

Er zijn ook verschillen. In mijn optiek is mindmappen wel een stuk breder dan Prezi. Ik zie Prezi toch meer als een presentatietool (vandaar ook de naam). In die hoedanigheid zal het ook voornamelijk ingezet worden. Mindmappen is voor heel veel zaken in te zetten. Van het plannen van je dag, je vakantie, het leren van studiestof, het samenvatten van een lezing, een brainstormsessie, een gesprek voorbereiden, een proces analyseren, noem maar op. Presenteren kan ook, maar dan met mindmapsoftware, waarbij mijn voorkeur sterk uitgaat naar de presentatiemodus binnen iMindMap.

Mindmappen kent ook duidelijke regels die je allereerst moet accepteren en vervolgens moet aanwenden, om ze uiteindelijk aan te kunnen passen naar een persoonlijke stijl. Die vaste regels kent Prezi niet.

Mindmappen doe ik bij voorkeur ook met papier, potlood en stiften. Dat gaat bij Prezi natuurlijk niet. Een duidelijk verschil in beleving.

Persoonlijk bereid ik altijd een presentatie voor door middel van een mindmap. Dat is mijn basis om deze vervolgens uit te werken in Prezi. En gaandeweg komen er altijd nog de nodige associaties los die aan kunnen schuiven.

Welke mogelijkheden zie jij in Prezi?

Ik zie het graag wat grootser. Door de populariteit van Prezi (en daardoor ook mindmappen) is het mogelijk dat men zich meer bewust wordt van het feit dat we minder lineair moeten denken, maar meer radiaal, holistisch. Meer organisch, natuurlijker. Dat we meer moeten denken in big pictures, in concepten, verbanden. En dat het associatief denken leidend voor ons moet worden. We zullen meer gebruikmaken van ons totale brein en niet meer alleen leunen op de linker hersenhelft. Dat zal ons verder brengen.

Ik kan mij om deze redenen dan ook erg vinden in het gedachtengoed van Daniel Pink. In zijn boek A whole new mind omschrijft hij dat wij toe zijn aan het conceptuele tijdperk, waar geen focus meer is op high tech, maar alles draait om high touch en high concept. Het op waarde schatten en inzetten van ons totale brein (lees: het ook benutten van de kracht van onze rechter hersenhelft) is hiervoor van groot belang.

Hoe zie jij het gebruik van Prezi in het onderwijs?

Prezi kan natuurlijk een geweldige bijdrage leveren aan het onderwijs. Presenteren is een vaste waarde geworden binnen het moderne onderwijs. Voor onze kinderen zijn filmpjes en plaatjes van het internet de gewoonste zaak van de wereld. Prezi geeft hen alle creatieve ruimte om hun verhaal en hun presentatie vorm te geven.

Basisschool De Esdoorn in Elst (een school waar ik nauwe contacten mee heb) heeft het mindmappen een dominante plek in haar onderwijs gegeven. Voor hen is de stap naar Prezi een heel natuurlijke en logische stap. De manier van denken is hen bekend, ze zijn er inmiddels vertrouwd mee geraakt.

We hopen dat we met ons nieuwe boek Prezi voor kids en de activiteiten vanuit Prezi University hier een positieve bijdrage aan kunnen leveren.

Heb je tips voor mensen die Prezi als creatieve tool of mindmaptool willen gebruiken?

Bij veel prezi’s zie je nog te vaak dat men veel inzoomt. Teveel de aandacht op de grafische effecten. Dat leidt erg af van de inhoud van de presentatie. Ook wordt in het presenteerpad te weinig een moment ingebouwd dat de kijker het totaalbeeld ziet. Daar is nu juist behoefte aan. De big picture zien, dat geeft overzicht en inzicht, om vervolgens weer te kunnen inzoomen. Dat maakt Prezi nu juist krachtig!

Afbeelding 1.14

MindMappen loves Prezi: mindmap van dit interview gemaakt door Ed van Uden zelf, ook online te bekijken op www.presenterenmetprezi.nl/uit-het-boek/.

Als MindMap-inspirator raad ik mensen aan om vooral eerst de juiste mindmapregels eigen te maken om zodoende het meest uit mindmappen en dus ook uit Prezi te halen. Ik merk regelmatig dat mensen denken dat zij kunnen mindmappen, maar vaak is het niet meer dan een aardige prent die het één en ander moet weergeven. Zo werkt het niet. Het klinkt misschien wat belerend, maar het kennen van de mindmapregels en deze accepteren, geeft je meer vrijheid tijdens het mindmappen. Je mindmaps en je Prezi-presentaties zullen er stukken beter door worden.

1.6 Een prezi over Prezi

Hoe kan ik beter de werking van Prezi uitleggen en demonstreren door middel van Prezi zelf? Ik heb daarom van dit hoofdstuk een prezi gemaakt. Zo kun je de informatie uit dit hoofdstuk visualiseren en ook gemakkelijker begrijpen en onthouden. De filmpjes van de TED presentaties zijn ook in de prezi verwerkt. Je vindt de prezi via www.presenterenmetprezi.nl/uit-het-boek/.

Afbeelding 1.15

Overzicht van de prezi van dit hoofdstuk.

Afbeelding 1.16

Over onze rechterhersenhelft.

Afbeelding 1.17

Jill Bolte Taylor in actie tijdens TED2008.

Afbeelding 1.18

Mindmappen, de basis van Prezi.

Afbeelding 1.19

De historie van Prezi.