Inleiding

Wat leuk dat je dit boek hebt uitgekozen! Als je altijd onder de douche zingt of stiekem droomt van een zangcarrière op het podium, is dit boek precies wat je nodig hebt. Het staat vol nuttige informatie over alle aspecten van het zingen, van de juiste houding en ademhaling tot hoe je je stem gezond houdt en je bereik vergroot. Je hebt absoluut geen ervaring nodig! Als je helemaal niets over zingen weet, zul je veel plezier beleven bij het ontdekken en ontwikkelen van je zangstem.

Over dit boek

Je ontwikkelt je zangstem niet in één dag; daar is tijd voor nodig. Sommige mensen worden geboren met een stem waarmee ze zo het concertgebouw in kunnen, maar de meeste anderen moeten aan hun stem werken om hem voor te bereiden op een eerste optreden. Dit boek bevat waardevolle informatie voor je, tot welke categorie je ook behoort. Heb je al zangervaring, dan vind je hier een aantal uitdagingen die je helpen je techniek te verbeteren. Maar in feite is dit boek geschreven voor de beginnelingen onder jullie.

Om je techniek te verbeteren, is het belangrijk dat je je zangstem oefent. De oefeningen in dit boek kun je vergelijken met de oefeningen die je tijdens een zangles of een zangcursus doet. Misschien denk je dat oefeningen niet productief zijn voor het verbeteren van je zang, maar door oefeningen te doen geef je je lichaam de kans om uit te vinden hoe geluiden precies gemaakt moeten worden. Wanneer je de technische details in je hebt opgenomen, kun je die informatie op je favoriete nummers toepassen, zodat je ze nóg mooier zingt.

Een andere misvatting is dat je niet alles uit een boek kunt halen wat nodig is om goed te leren zingen. Je hoeft natuurlijk ook niet altijd alleen te zijn, zonder iemand die naar je luistert, wanneer je oefent. In dit boek tref je allerlei aanwijzingen aan om kritisch naar je eigen stem te luisteren, zodat je bij iedere oefening beter wordt.

Hoe je dit boek en de download gebruikt om beter te leren zingen

Dit boek is ontworpen als handleiding met adviezen, niet als studieboek, en er staan veel oefeningen in waarmee je je zangkunst kunt verbeteren. Blader er lekker doorheen en ga op zoek naar de onderwerpen die jou interesseren (maar ook in de hoofdstukken die je niet interesseren vind je waarschijnlijk informatie die je zangstem ten goede komt). Wat je moet onthouden is dat je dit boek niet van voor naar achter hoeft te lezen om beter te leren zingen; bestudeer de onderwerpen die voor jou interessant zijn en gebruik de oefeningen en de download om je mooiste zangstem naar boven te halen.

De download is een belangrijke aanvulling op dit boek. De oefeningen op de download zijn bedoeld om de technische informatie in dit boek te verduidelijken. Je hoort patronen die op een piano worden gespeeld en een zanger of zangeres die het patroon voorzingt. Daarna wordt het patroon verschillende keren herhaald, zodat je kunt meezingen. Liedjes zingen is leuk, maar je moet aan je techniek werken om die liedjes nog beter te kunnen zingen. Als je aan de articulatieoefeningen op de download werkt en alle informatie en opgedane kennis op je zang toepast, zing je niet alleen beter, maar ben je ook beter verstaanbaar. Als je nog nooit zangles hebt gehad, zie je in het begin het nut van de oefeningen misschien niet in of vind je ze heel moeilijk. Maar blijf oefenen; je zult merken dat je dan al snel beter gaat zingen.

In hoofdstuk 10 vind je wat ideeën voor het maken van een oefenschema om alle informatie die je in het boek leest af te stemmen met wat je op de download hoort. Wanneer je een oefenschema hebt opgesteld, kun je kiezen welke tracks je wilt oefenen.

Omdat veel mensen goed reageren op visualisatie, gebruik ik vaak beeldspraak om je te helpen beter te leren zingen. Sommige zangers geven de voorkeur aan technische informatie, maar anderen visualiseren graag tijdens het zingen. Ook zangers die liever weten waar ze naar moeten luisteren, vinden informatie in dit boek. Zo nu en dan wordt er van je verwacht dat je een fysieke handeling uitvoert, omdat iets soms pas duidelijk wordt wanneer je de beweging ervan in je lichaam voelt. Waar jouw voorkeur ook naar uitgaat, dit boek bevat het allemaal.

Hoe dit boek is ingedeeld

Dit boek bestaat uit zes delen. Elk deel bevat specifieke informatie over zingen. Voordat je aan je techniek gaat werken, ga je de mechanische kant van het zingen onderzoeken. Voor mensen zonder zangervaring is vooral het eerste deel erg nuttig.

Deel I: De mechanische kant van het zingen

De drie belangrijkste onderwerpen bij zingen: houding, ademhaling en klankvorming, worden in deel I behandeld. Deze drie gebieden moeten helemaal in orde zijn. Als je die drie belangrijke onderwerpen onder de knie hebt, kun je je zangcapaciteiten gaan ontwikkelen. Je mag natuurlijk altijd terugbladeren naar de betreffende onderwerpen om te controleren of je ze nog goed beheerst. Neem de tijd om de eerste vier hoofdstukken door te nemen. Je kunt de oefeningen die je daarin aantreft aan je oefenschema toevoegen. Door dagelijks aan deze vaardigheidsgebieden te werken, zul je merken dat je snel vorderingen maakt.

Deel II: Je zangstem ontdekken

De voornaamste onderwerpen in deel II zijn klank, resonantie, klinkers, medeklinkers en stemtypen. Als je altijd het verschil hebt willen weten tussen een sopraan en een mezzo blader je naar hoofdstuk 5. Je vindt er waarschijnlijk meer informatie dan je had kunnen dromen, zodat je voortaan vol vertrouwen aan de gesprekken van je zangvrienden kunt deelnemen. Ook klank is een belangrijk onderwerp. In hoofdstuk 6 vind je alle informatie om een prachtige klank te ontwikkelen. Wanneer je eenmaal weet waar het bij klank precies om draait, gaan we in hoofdstuk 7 verder met de resonantie van je klank. Als je niet precies weet wat dat inhoudt, vind je daar ook alles over de misvattingen over resonantie. In de hoofdstukken 8 en 9 vind je alle informatie om je klinkers en medeklinkers perfect te krijgen. Door klinkers en medeklinkers goed te articuleren verstaat je publiek je beter, ongeacht welke muziekstijl je zingt.

Deel III: Je techniek ontwikkelen

Hier vind je informatie over het toepassen van zangtechnieken. Hoofdstuk 10 gaat helemaal over oefenen en het opstellen van een oefenschema om je zangstem te verbeteren en alle informatie uit het boek toe te passen. In hoofdstuk 11 lees je over de registers van de stem: middenstem, borststem en kopstem. In hoofdstuk 12 vind je informatie over bereik. Misschien heb je mensen wel eens horen praten over een borststem zonder te weten waar ze het over hadden. Blader naar deel III om meer over de registers van de stem te weten te komen dan je ooit had kunnen dromen.

In hoofdstuk 13 maak ik onderscheid tussen de jongetjes en de meisjes. Niet omdat jullie niet met elkaar zouden kunnen opschieten of niet samen mogen zingen, maar omdat sommige dingen uniek zijn voor elk geslacht. Dat sommige oefeningen in dit hoofdstuk voor een bepaalde sekse zijn bedoeld, wil niet zeggen dat niet iedereen met een bepaalde oefening kan meezingen. Lees de informatie in dit hoofdstuk om je te helpen als je wilt meezingen.

Hoofdstuk 14 helpt je met spreken en met het zogeheten belten. Je denkt misschien dat je spreekstem en je zangstem twee heel verschillende dingen zijn, maar het zal je verbazen hoe je spreekstem je bij het zingen kan helpen of tegenwerken.

Dit deel bevat ook een aantal nuttige tips voor het vinden van een goede zangdocent. En ten slotte vind je er informatie over de verschillende muziekstijlen: country, klassiek, muziektheater en jazz.

Deel IV: Zingen voor publiek

Wanneer je goed aan je techniek hebt gewerkt, wordt het tijd om het geleerde eens aan het publiek te laten horen. Lees voordat je het podium opstapt dit deel door voor goede adviezen over hoe je je op je debuut voorbereidt. In hoofdstuk 17 lees je hoe je nummers uitzoekt die je technische vaardigheden goed tot hun recht laten komen en ook waar je mooie liedjes vindt. Heb je een nummer gevonden, ga dan naar hoofdstuk 18 voor hulp bij de uitvoering ervan. Het kan lastig zijn om een nummer in je eentje onder de knie krijgen, maar in hoofdstuk 18 vind je nuttige tips om je daarbij te helpen.

Je nieuwe nummer moet natuurlijk spetteren, zowel wat muziek als tekst betreft. Er fantastisch uitzien op het podium is niet voldoende. Je wilt het publiek iets geven om over na te denken. In hoofdstuk 19 lees je meer over het acteren van het nummer dat je zingt; twee vaardigheden die hand in hand gaan. Weet je niet zeker of je wel klaar bent voor een optreden, omdat die vervelende vlinders nog in je buik zitten, lees dan hoofdstuk 20 over podiumangst. Het is prima om nerveus te zijn, maar er zijn manieren om die nervositeit onder controle te krijgen, zodat je tijdens het zingen geen last van die zweethanden hebt. Als je denkt dat die vlinders het gevolg van opwinding zijn, vind je in hoofdstuk 21 advies over audities doen voor muziektheater. Veel mensen dromen van auditie doen voor een show, maar weten niet hoe ze zich daarop moeten voorbereiden. De antwoorden op je vragen en adviezen over de voorbereiding staan allemaal in hoofdstuk 21.

Deel V: Het deel van de tientallen

Als je naar de tien beste nummers in je favoriete muziekcategorie luistert, weet je dan welke zangers een goede techniek hebben? Omdat het in de zangindustrie vaak meer om geld dan om talent gaat, moet je kunnen onderscheiden welke zangers echt een goede techniek hebben die hun roem rechtvaardigt. Misschien kom je nog wel voor verrassingen te staan. In het openbaar optreden vergt enige oefening wanneer je totaal geen podiumervaring hebt. In dit deel vind je tien zangers met een geweldige techniek.

Misschien heb je nog steeds wat vragen over zingen, maar weet je niet aan wie je die moet stellen. Ik heb daarom een lijst gemaakt van de tien meest voorkomende vragen die mijn leerlingen me stellen. Misschien vind je daarin het antwoord op die vraag waar je al een tijdje mee zat.

Deel VI: Bijlagen

In bijlage A vind je een geweldige lijst met nummers waarmee je aan de slag kunt gaan wanneer je zover bent. De lijst bevat klassieke nummers, nummers voor muziektheater, popnummers en countrynummers. Welke stijl je voorkeur ook heeft, je vindt er vast wel een paar nummers om je pas verworven vaardigheden en kennis in praktijk te brengen. De nummers zijn allemaal gekozen omdat ze je techniek ten goede komen. De nieuwste nummer 1-hits zul je in deze lijst niet vinden, maar wel nummers die heel goed voor je zangtechniek zijn, welke stijl je ook prefereert.

Bijlage B bevat een overzicht van de informatie op de download. Gebruik dit overzicht om de gebieden te vinden waar je die dag aan wilt werken. Door de oefeningen op de download langzaam door te nemen, geef je je lichaam de kans om uit te vinden hoe de oefeningen op de juiste manier moeten worden gezongen. Die informatie kun je vervolgens toepassen op de nummers in bijlage A.

Pictogrammen in dit boek

Wanneer je dit pictogram ziet, vind je informatie die specifiek voor de mannelijke stem bedoeld is. Een mannenstem is anders dan een vrouwenstem en je moet weten hoe je je stem als een man behandelt. Zing gerust mee en lees in de bijgaande informatie alles wat je moet weten.

Bij dit pictogram vind je informatie die speciaal voor vrouwen bedoeld is. Je stem heeft op bepaalde gebieden je onverdeelde aandacht nodig en dit pictogram helpt je bij die moeilijkere gedeelten, zodat je een prachtig geluid krijgt.

Dit pictogram geeft aan dat een bepaalde track op de download overeenkomt met de informatie in het hoofdstuk.

Deze nuttige informatie moet je zeker in je geheugen opnemen.

Bij dit pictogram vind je een gedetailleerde uitleg over zaken die je misschien heel interessant vindt of misschien juist liever overslaat.

Hier vind je goede adviezen van iemand die iedere fout al een keer heeft gemaakt, zodat jij je die moeite kunt besparen.

Om te voorkomen dat je een blunder begaat of je stem geweld aandoet, moet je goed letten op wat je bij dit pictogram wordt verteld.

Hoe nu verder?

Als je totaal geen zangervaring hebt, kun je met hoofdstuk 1 beginnen en het boek hoofdstuk voor hoofdstuk doorwerken. Dit boek is echter zo ontworpen dat je overal mag beginnen waar je wilt en alle zeer begrijpelijke informatie in jouw eigen volgorde kunt opnemen. Heb je al wat ervaring met zingen, kies dan de hoofdstukken die voor jou interessant zijn. Soms moet je misschien terugbladeren naar een hoofdstuk om een bepaalde definitie terug te lezen, maar verder ben je vrij om de hoofdstukken in je eigen tempo en in een willekeurige volgorde door te nemen.

Wanneer je de oefeningen in dit boek doet, moet je de basisvaardigheden van een goede ademhalingstechniek (zie hoofdstuk 3) en klankvorming (zie de hoofdstukken 4 en 6) bezitten. Als je merkt dat je problemen hebt, lees hoofdstuk 2 dan nog eens door om te controleren of je zanghouding goed is. Gebruik ook de spiekbrief vóór in dit boek om tijdens het oefenen snel dingen op te zoeken.

Hoofdstuk 1

Dus jij wilt zingen...

In dit hoofdstuk:

Een eerste blik op de inhoud van dit boek

Erachter komen wat je moet weten en wanneer

Uitvinden hoe je de stof in de hoofdstukken moet gebruiken

Je bent nieuwsgierig naar zingen? Wat goed dat je zo dapper bent geweest om dit boek op te pakken om je zangkwaliteiten te verbeteren. Wat je muzikale achtergrond ook is en ongeacht of je wel of geen ervaring hebt, dit boek heeft je altijd iets te bieden. Er staan handige oefeningen in en er zit zelfs een download bij waarop je de oefeningen kunt horen en waarmee je kunt meezingen. Als je een beginner bent: welkom aan boord. In dit boek vind je leuke en nuttige informatie over zingen. In dit eerste hoofdstuk krijg je een overzicht van alle dingen die je in dit boek kunt tegenkomen.

Ik ben dol op zingen! Wat zingen werkelijk inhoudt

Zingen is een van de leukste manieren van expressie die er bestaat. Als je er te lang over nadenkt, lijkt zingen eigenlijk nergens op te slaan, maar het is echt heerlijk om te doen. Om goed te kunnen zingen, moet je weten hoe je omgaat met alles wat nodig is om het geluid te produceren om te zingen. In de hoofdstukken in dit boek staat precies in de juiste volgorde beschreven wat je moet weten. Je hoeft ze niet in volgorde te lezen om te vinden wat je nodig hebt. Al zijn sommige latere hoofdstukken misschien wat lastig te begrijpen als je nog geen zangervaring hebt. De enige manier om daarachter te komen, is door gewoon te beginnen en te gaan lezen bij een onderwerp dat jij interessant vindt.

Wat je vanaf het begin moet weten

Voordat je een datum prikt voor je eerste grote concert of uitvoering en op het podium stapt, moet je een aantal dingen over zingen weten. In het eerste deel van dit boek vind je een overzicht. Allereerst moet je jezelf op één lijn brengen. Dat houdt in dat je je lichaamsdelen uitlijnt om goed te zingen en daarna je ademhaling blijft controleren. Ademhalen tijdens het zingen is niet veel anders dan gewoon ademhalen, maar je moet meer lucht inhaleren en meer lucht gebruiken. Wanneer de luchtstroom vloeiend is, kun je je met de toon van je stem gaan bezighouden.

Je houding verbeteren voor een beter geluid

Een goede houding is belangrijk om goed te zingen. Als alle delen die voor het zingen nodig zijn goed zijn uitgelijnd, is de kans groot dat je een prachtig geluid uit je lichaam haalt. Weten hoe je moet staan is niet zo heel moeilijk, maar je moet waarschijnlijk wel wat dingen aanpassen. Als je er niet aan gewend bent om altijd goed rechtop te staan, voelt het in het begin misschien wat ongemakkelijk aan. In hoofdstuk 2 wordt de juiste houding tijdens het zingen behandeld.

De kenmerken van een goede ademhaling

Een van de belangrijkste dingen om goed te kunnen zingen is weten hoe je je adem gebruikt om de geluiden voort te brengen. Je weet misschien nog niet hoe je voldoende adem in je lichaam moet krijgen en die moet gebruiken om een lange frase te zingen. Als je doorbladert naar hoofdstuk 3, vind je daar allerlei oefeningen en uitleg om aan je adem te werken, zodat je die lange frasen in je favoriete nummer kunt zingen.

De noten op de notenbalk vinden

Stemsoorten zijn vaak makkelijker te herkennen als je weet waar je de noten op een notenbalk vindt (zie figuur 1.1 in dit hoofdstuk). De tussenruimten van de G-sleutel corresponderen met de noten F, A, C en E. Wanneer je onder aan de balk begint en omhooggaat, krijg je dus het woord face. Je kunt ezelsbruggetjes gebruiken om de andere noten te onthouden. We gaan opnieuw van onder naar boven: de noten op de balk zijn E, G, B, D en F, de beginletters van bijvoorbeeld de woorden Elke Goede Baas Drinkt Fris. Op de bassleutel zijn de tussenruimten A, C, E en G, de letters van de woorden Apen Controleren Elkaar Graag. De lijnen in de bassleutel zijn G, B, D, F en A, wat correspondeert met Grote Bomen Dragen Flinke Appels.

Als ik zeg dat het bereik van een zanger tussen de centrale C en de hoge C ligt, moet ik hulplijnen toevoegen om die twee extra noten te noteren, aangezien ze niet op de vijf lijnen van de balk liggen. Hulplijnen zijn extra lijnen die boven of onder de balk worden geplaatst voor alle noten die hoger of lager zijn dan de noten op de balk. Wanneer je in figuur 1.1 naar de centrale C kijkt, zie je dat er onder de balk een extra lijn is toegevoegd. De makkelijkste manier om de centrale C op de piano te vinden, is door de merknaam te zoeken die op het deksel boven de toetsen gedrukt staat. Als je naar die merknaam kijkt, is de centrale C precies in het midden van die naam of iets links daarvan.

Figuur 1.1:
De noten op een noten-balk

De centrale C of midden-C heet zo omdat hij zich centraal, dus in het midden van het toetsenbord bevindt, dat uit 88 toetsen bestaat. De centrale C wordt ook wel C4 genoemd, omdat het de vierde C op het toetsenbord is. De namen van de noten zijn A, B, C, D, E, F en G. Die noten herhalen zich steeds opnieuw op de piano. Als de centrale C C4 is, dan is de volgende C erboven C5 enzovoort. C is de noot links van het tweetal zwarte toetsen. De afstand tussen twee C’s heet een octaaf. Als je vanaf de eerste C begint te tellen en acht witte toetsen omhoog telt, kom je weer bij een C terecht. Dat houdt in dat de E vlak boven de centrale C (C4) E4 heet. Klinkt eenvoudig, maar niet iedereen die je tegenkomt kent dit systeem, dus zeg ik gewoon ‘centrale C’.

Je komt in dit boek ook de toevoegingen mol en kruis tegen. Een mol verlaagt een toon een halve stap en een kruis verhoogt de toon een halve stap. F-kruis is de zwarte toets op de piano tussen de F en de G. Dezelfde zwarte toets tussen de F en de G kun je ook een G-mol noemen.

Je toon en resonantie vinden

De toon van je stem is belangrijk, want je wilt een zo mooi mogelijk geluid uit je mond laten komen. Door de toonoefeningen door te nemen, kun je je geluid veranderen. Mensen zeggen vaak tegen me dat ze de klank van hun stem willen veranderen. Om je klank te veranderen, moet je weten hoe geluid gevormd wordt. In de hoofdstukken 4 en 6, die over toon gaan, vind je heel wat informatie over hoe je met een noot begint en wat je er dan mee kunt doen om die noot op een bepaalde manier te laten klinken.

Je zangstem ontwikkelen

Wanneer al die basisinformatie eenmaal in je hoofd rondspookt, kun je aan je zangstem gaan werken. In de hoofdstukken 5 tot en met 9 vind je specifiekere informatie over hoe je een geluid kunt creëren dat uniek voor jou is.

Soms proberen zangers hun favoriete beroemde zanger te imiteren. Wat jij wilt, is klinken als jezelf. Je stem kan net zo prachtig zijn als die van die beroemde zanger. Je moet alleen oefenen om hem te ontwikkelen.

Je stemsoort bepalen

De meeste zangers willen graag bij een bepaalde categorie horen. Je hebt misschien wel eens gehoord van de verschillende categorieën zangers: sopraan, mezzosopraan, tenor en bas. Als je niet zeker weet in welke categorie jouw stem thuishoort, kijk dan eens naar hoofdstuk 5. Daar vind je een uitleg over het verschil tussen een sopraan en een mezzosopraan of tussen een tenor en een bas. Je hoeft nu nog niet uit te zoeken wat jouw stemsoort is, maar je kunt het hoofdstuk doorlezen om te weten te komen waar je naar moet luisteren wanneer je zingt.

Je klinkers en medeklinkers bijschaven

Vroeger, op school, moest je met klinkers en medeklinkers werken. Nou, die kennis kun je in de hoofdstukken 8 en 9 opfrissen! Door je klinkers en medeklinkers goed te articuleren maak je jezelf beter verstaanbaar wanneer je zingt. Je hebt waarschijnlijk wel eens iemand horen zingen zonder dat je er een woord van verstond. En dat is nog erger wanneer het nummer in een taal wordt gezongen die je verstaat. Wanneer je weet hoe je klinkers en medeklinkers articuleert, kun je specifieke geluiden voortbrengen die verstaanbaar zijn voor je publiek.

Je stem opwarmen: oefening baart kunst

Nadat je al die nuttige informatie over zingen hebt ontdekt, ga je een plan maken om regelmatig te oefenen. Is oefenen voor jou een onontgonnen gebied, kijk dan maar eens naar hoofdstuk 10. Dit hele hoofdstuk is eraan gewijd om jou te leren wat je moet doen wanneer je een warming-up doet en hoe je de oefeningen die je in de dit boek tegenkomt in je dagelijkse oefensessies kunt verwerken. Omdat je aan zoveel verschillende dingen kunt werken, maak je een lijstje van wat je die dag wilt bereiken en voeg je daar elke keer wanneer je oefent iets aan toe.

Aan de verschillende onderdelen van je stem werken

Je doel is je zangstem van boven tot beneden te laten klinken als een vloeiende lijn. Je zult waarschijnlijk ontdekken dat er wat hobbels en hiaten in je stem zitten wanneer je van boven naar beneden of andersom gaat. Dat is volkomen normaal, maar hulp is nabij. De hoofdstukken 11, 12 en 13 gaan over specifieke stemgebieden oftewel registers: borststem, kopstem, middenstem en falsetstem. In die hoofdstukken leer je hoe elk deel van de stem aanvoelt en wat je ermee kunt doen.

Je middenstem, borststem en kopstem versterken: een volledige stemtraining

De eerste stap bij het trainen van je stem is het vinden van de verschillende registers van je stem en ontdekken hoe die aanvoelen. Wanneer je ze hebt gevonden, kun je proberen de overgang tussen de registers soepeler te laten verlopen. Het kan zijn dat je erachter komt dat je borststem en je kopstem op kilometers afstand van elkaar liggen. De oefeningen in de hoofdstukken 11 en 12 helpen je de hobbels glad te strijken. In het begin zul je de oefeningen misschien niet zo makkelijk vinden, en dat is goed. Ik zou niet willen dat je je verveelt. Zelfs als je nog nooit iets met je stem hebt gedaan, kun je deze oefeningen onder de knie krijgen en je stem in goede conditie brengen. Daar is alleen wat tijd en geduld voor nodig.

Verschillen tussen jongetjes en meisjes

De oefeningen in dit boek zijn zowel voor vrouwen- als mannenstemmen bedoeld. In hoofdstuk 13 vind je een aantal oefeningen die specifiek zijn voor de vrouwen- en de mannenstem. Mannen hebben een register dat falset heet, maar vrouwen niet. Maar niet getreurd, dames, jullie kunnen gewoon meezingen met de oefeningen die voor de mannelijke stem bestemd zijn. Ik geef je voldoende aanwijzingen om de oefeningen te kunnen doen.

Je techniek toepassen

Nadat je je techniek hebt onderzocht met behulp van de oefeningen die ik opgeef, ga je verder met de volgende stap. De hoofdstukken 15 tot en met 19 gaan over het toepassen van je techniek. Op een zeker moment wil je die gezonde technieken op nummers toepassen. En je wilt altijd een gezonde techniek en een gezonde stem kunnen blijven houden.

Waar je op moet letten als je een zangdocent zoekt

Een zangdocent vinden kan lastig zijn. Het kan erg lonend zijn als je de juiste persoon hebt gevonden. Als je niet precies weet hoe je een goede zangleraar of -lerares vindt, lees de tips en suggesties in hoofdstuk 15 dan eens door. De juiste docent vinden kan het moeilijkst van alles zijn. Nadat je de vragen in hoofdstuk 15 hebt beantwoord, heb je een beter idee van wat je van zanglessen kunt verwachten.

Geschikt zangmateriaal kiezen

Nieuwe nummers vinden om te zingen kan een overweldigende ervaring zijn. Er is zo veel om uit te kiezen, maar hoe weet je wat voor jou geschikt is? De oplossing voor dit probleem staat in hoofdstuk 17. De lijsten in dit hoofdstuk geven suggesties voor waar je naar kunt kijken en wat je moet vermijden wanneer je nummers uitkiest. Of je nu een nummer zoekt om gewoon voor je eigen plezier te zingen, of een nummer voor een specifiek doel, zoek altijd naar een nummer waarin jouw kracht benadrukt wordt. Nadat je de hoofdstukken over techniek hebt doorgenomen, maak je een lijst van de sterke kanten van jouw stem. Voor meer suggesties voor nummers kun je bijlage A raadplegen, waarin je voorbeelden van nummers vindt om jouw zangtechniek te verbeteren. De nummers beslaan verschillende muziekstijlen, van klassiek tot country.

Je op je gemak voelen met muziek en tekst

Nadat je een nummer hebt uitgekozen, moet je weten hoe je wat je op een pagina ziet moet ontcijferen en verwerken. Naar een opname luisteren kan misleidend zijn, want de artiest zingt misschien niet wat er op jouw blaadje staat. Kijk naar de pagina en heb er vertrouwen in dat je de melodie, het ritme en de tekst aankunt. Maak je geen zorgen als je geen noten kunt lezen. Dat is niet nodig. Je kunt de stappen in hoofdstuk 18 doornemen om een nummer in korte tijd te leren zingen. In hoofdstuk 19 ontwikkel je die vaardigheid nog een stapje verder en kom je erachter hoe je acteren met zingen combineert. Het is uitstekend als je goed klinkt wanneer je zingt, maar je wilt niet alleen goed klinken, maar ook het verhaal achter de muziek begrijpen. Je hoeft niets over acteren te weten om dat hoofdstuk door te nemen. Het staat er allemaal zwart op wit voor je.

Techniek in je uitvoering toepassen

Wanneer je techniek helemaal op-en-top is, kun je de hoofdstukken 20 en 21 doornemen, waarin staat hoe je je techniek tijdens een uitvoering kunt toepassen. Uitvoeringen kunnen klein of groot zijn. Maar hoe groot je publiek ook is, je wilt altijd overkomen als een professional en een goed gevoel hebben over wat je op het podium doet.

Podiumvrees overwinnen

Als je dagdromen over zingen worden overschaduwd door angst om voor publiek te zingen, is hoofdstuk 20 hét hoofdstuk voor jou. Door je angst onder ogen te zien en het heft in eigen hand te nemen, kun je vooruitgang boeken en je angst overwinnen. Je creërt alleen maar meer spanning door jezelf wijs te maken dat je volledig ontspannen moet zijn. Veel beroemde artiesten zijn nerveus voor een optreden. Nadat je hoofdstuk 20 hebt doorgenomen, weet je dat het niet erg is om nerveus te zijn en dat je desondanks gewoon nog kunt zingen.

Auditie doen voor een zangrol

Er zijn zo veel zangers die dromen over een auditie voor een grote show dat ik er een heel hoofdstuk aan heb gewijd. In hoofdstuk 21 vind je alle informatie over wat je tijdens een auditie kunt verwachten, wie er aanwezig kan zijn, wat je misschien moet zingen of doen, en hoe je je op een auditie voorbereidt. Omdat een auditie voor een musical anders is dan een auditie voor een opera, moet je weten wat koosjer is en wat niet.