Dit e-boek is voorzien van een verborgen, persoonlijk watermerk.
Het verspreiden of openbaar maken van dit e-boek is niet toegestaan.

This e-book contains a hidden and personal watermark. Distribution is prohibited.

Inleiding

De eerste editie van Kickstart WordPress verscheen in 2009 en was direct een succes. Op dat moment was het het eerste en enige Nederlandstalige boek over WordPress op de markt. Ik kreeg het idee ervoor toen ik aan een aantal gebruikers moest uitleggen hoe WordPress functioneert. Wat zou het toch handig geweest zijn als ik ze een goede, maar ook begrijpelijke handleiding had kunnen bieden! En daarmee was de eerste stap voor Kickstart WordPress gezet. De tweede editie verscheen in 2010 en inmiddels ligt de 4e, geheel geactualiseerde editie voor je.

Er is veel gebeurd in die paar jaar en de populariteit van het systeem is alleen maar toegenomen. Om een lang verhaal kort te maken: ik richt me in dit boek op de WordPress-beginner. Van de eerste stappen tijdens de installatie tot het dagelijks onderhoud van je eigen blog. Inderdaad, dagelijks. Je zult merken dat het starten van een website echt nog maar de eerste stap is. Wil je succesvol worden, dan vraagt dat vooral veel doorzettingsvermogen. Maar je zult ook zien dat bloggen leuk is om te doen en dat er een nieuwe wereld voor je opengaat. Is dit boek alleen geschikt om een blog mee te maken? Nee, ook het bouwen van een algemene website is met WordPress heel goed mogelijk, zelfs voor beginners. Af en toe zal ik er niet onderuit komen om ook een stukje techniek te behandelen. Toch richt ik me zo veel mogelijk op de gebruikers van WordPress en niet op de ontwikkelaars. Het doel is om het voor iedereen zo eenvoudig mogelijk te houden. Ik hoop dat ik daarin geslaagd ben. Veel leesplezier!

Robbert Ravensbergen

Wat wordt er in dit boek behandeld?

Zoals ik al schreef in de inleiding is dit geen boek voor programmeurs. Het is bedoeld voor de gebruikers van WordPress en dan vooral voor de groep gebruikers voor wie WordPress nieuw is of die er meer van willen weten.

Hoofdstuk 1: Introductie Wat is een blog eigenlijk? Wat is WordPress en hoe is het ontstaan? Waarom zou je WordPress gebruiken? Zijn er ook nadelen en zo ja, welke? Kun je ook een gewone website maken met WordPress?

Hoofdstuk 2: Aan de slag! Hierin behandel ik de installatie van WordPress en leg ik uit wat je zonder te installeren online kunt doen op WordPress.com.

Hoofdstuk 3: Leer alles over inloggen, het werken met het dashboard en het maken van gebruikersaccounts Ik ga ook dieper in op alle instellingen waarmee je het gedrag van je website kunt aanpassen.

Hoofdstuk 4: Werken met themes: bepaal het uiterlijk van je blog Waar vind je goede themes? Hoe installeer je een template en hoe kun je zelf een template bouwen?

Hoofdstuk 5: Berichten plaatsen op je website Structureren van je blog met tags en categorieën. Afbeeldingen of andere bestanden toevoegen en leren werken met statische pagina’s. Verder leer je om te gaan met een van de sterkste punten van een blog: de reacties op jouw artikelen door je lezers. Ten slotte leer je werken met de menufunctie van WordPress, waarmee je het menu van je website volledig naar wens kunt inrichten.

Hoofdstuk 6: Ik leer je wat plugins en widgets zijn, hoe je ze vindt en hoe je ze kunt installeren Natuurlijk behandel ik ook een aantal handige toevoegingen waarmee je de functionaliteit van je site eenvoudig uitbreidt.

Hoofdstuk 7: In dit hoofdstuk ga ik in op het beheren van je blog Inderdaad, als je site eenmaal staat zul je hem niet alleen moeten vullen met inhoud, maar ook moeten onderhouden. De back-up is daarbij een essentieel onderdeel, dus ik laat je zien hoe je daarvoor zorgt.

Hoofdstuk 8: Een korte terugblik Wat heb je tot nu toe geleerd en hoe ga je vanaf hier verder? Daarbij bespreek ik relevante websites waar je terecht kunt voor meer informatie en krijg je nog een aantal tips en trucs ter afsluiting. Ook komen de functies van WordPress.com uitgebreid aan bod.

Voorkennis

Wat moet je weten om met WordPress aan de slag te kunnen? Wanneer je gewend bent om met Windows (of OS X voor Apple-gebruikers) te werken dan ben je al een heel eind. Je moet weten hoe je bestanden kopieert van de ene map naar de andere en hoe je kunt werken met zip-archieven.

Ik ga er ook van uit dat je al regelmatig gebruik hebt gemaakt van internet, bekend bent met webbrowsers, e-mail en het downloaden van bestanden. Verder is het handig wanneer je enige kennis hebt van werken met afbeeldingen en foto’s om je WordPress-site straks op de juiste wijze te kunnen vullen.

Ga je echt serieus aan de slag, dan is het handig als je ook iets weet over onderwerpen als css, html en php. Maar dit boek is vooral gericht op beginnende gebruikers.

1 Introductie

Wat is een blog?

Nu je dit boek in je handen hebt neem ik aan dat je al eens van WordPress gehoord hebt. WordPress is een CMS – dat staat voor Content Management System – dat oorspronkelijk gemaakt is om mee te bloggen. Maar wat is dat eigenlijk, ‘een blog’? Eenvoudig gezegd is een blog, ook wel ‘weblog’ genoemd, gewoon een website. Maar wel één met enkele belangrijke verschillen ten opzichte van een ‘gewone website’.

Artikelen of berichten worden geplaatst in omgekeerde chronologische volgorde; de nieuwste staat bovenaan.

De lezers van je blog kunnen meedoen aan de discussie of aanvullingen geven op het onderwerp door het plaatsen van reacties.

We zullen later nog zien dat de scheiding tussen WordPress als systeem om te bloggen en andere websites aan het vervagen is. Met WordPress kun je nog veel meer dan alleen een blog schrijven. In de rest van dit boek gebruik ik de termen blog, weblog, site en website dan ook door elkaar heen.

Waarom is bloggen zo populair?

Het maken en bijhouden van een blog is om een aantal redenen erg populair geworden. Ten eerste geeft het je de mogelijkheid om te schrijven over onderwerpen die je bezighouden. Je bent als het ware zelf de hoofdredacteur van je eigen magazine. Wat zeker meespeelt, is dat het maken van een blog niet moeilijk is. Natuurlijk, je moet het even leren, en vandaar dat je er nu een boek over aan het lezen bent. Maar je hoeft geen wekenlange studie te volgen voordat je eigen weblog online is. Sterker nog, met aanbieders zoals WordPress.com, Blogger.com of Tumblr.com zet je heel snel een eigen blog in elkaar, zonder dat je ook maar enige technische kennis nodig hebt.

Afbeelding 1.1 www.dutchcowboys.nl

Afbeelding 1.2 Frankwatching.com is een populair Nederlands blog rondom online marketing, communicatie en social media. Gebouwd met WordPress natuurlijk!

Ik wil geen blog, ik wil gewoon een website

Mocht je nu denken dat je helemaal verkeerd zit, omdat je een website wil bouwen en geen blog, dan kan ik je geruststellen. Dit boek gaat over WordPress, en dat is nu eenmaal ontworpen om mee te bloggen. Maar WordPress is ook uitstekend geschikt om er allerlei andere sites mee te bouwen. De afgelopen paar jaar heeft WordPress zich ontwikkeld tot een bijna volwaardig systeem om websites mee te bouwen. Ja, WordPress is het meest geschikt voor bloggen, maar ook wanneer je een site wilt maken voor je bedrijf of vereniging is WordPress heel goed inzetbaar. Het is zelfs prima mogelijk om een eenvoudige webwinkel te starten met WordPress, een forum toe te voegen aan je website of een vacaturesite te bouwen. Je zult verderop in dit boek vanzelf elementen tegenkomen die voor jou relevant zijn.

Maak een plan!

Ik ga ervan uit dat je al een beetje een idee hebt van wat je met je WordPress-blog wilt gaan doen. Dat lijkt eenvoudig, maar is het vaak niet. Dit is het juiste moment om je doelen eens op te schrijven. Welke onderwerpen wil je behandelen? Welk publiek wil je bereiken? Gaat het om een hobbyblog of is het de bedoeling de blog in te zetten ter ondersteuning van je bedrijf? Hoeveel interactie wie je met je lezers? Wat wil je bereiken? Wanneer is je website succesvol? Maar al te vaak komt het voor dat een website blijft steken bij enkele lezers en/of familieleden die je site bezoeken. Niet dat daar per definitie iets mis mee is, maar het ligt er maar aan welke doelen je nastreeft. Het bepalen van je doelen is een belangrijke stap die mede je keuzes bepaalt tijdens het inrichten van je blog.

Wat is open source?

Open source-software, waar WordPress onder valt, heeft twee belangrijke kenmerken:

de programmacode van de software is vrij beschikbaar;

de gebruiker van de software mag die programmacode wijzigen, aanvullen en opnieuw verspreiden.

Open source-software kenmerkt zich vaak door een vrij grote groep gebruikers (we noemen die groep ‘de community’) die zich actief bezighoudt met de verbetering van het product.

Goed, beginnen met een plan dus. Eerst bepaal je je doelen en daarna ga je invullen welke informatie je blog moet bieden om die doelen te realiseren. Start daarvoor met het maken van een lijst met bijvoorbeeld tien onderwerpen waar je over wilt bloggen. Het kunnen er ook een stuk of vijf zijn, als je dat overzichtelijker vindt. Bij elk onderwerp noteer je vervolgens mogelijke artikelen voor je blog. Als voorbeeld nemen we een blog die gaat over WordPress zelf. Dit is het startpunt voor de blog waar we vaker op terug zullen komen in de rest van dit boek. Ik zal deze site dan ook echt gaan maken tijdens het schrijven dit boek.

WordPress

WebDesign en themes

Css en html

Bloggen

Plugins

Ontwikkelingen

WordPress-themes

Code voorbeelden

Waaruit bestaat een goede blog?

Multimedia plugins

Tips & trucs

Voorbeelden van andere sites

Wat is css?

Goede titels

Plugins voor social media

Zoekmachine-optimalisatie

Zelf een theme maken

Browserfouten

Wat doen andere bloggers?

Populairste plugins

WordPress.com/ WordPress.org

Gratis themes

De beste twitter-plugins

Je ziet dat ik op deze manier al een aardig overzicht krijgen van wat ik op m’n blog ga doen. Het doel van deze website is het ondersteunen van dit boek, waarin niet alle onderwerpen even uitgebreid behandeld kunnen worden. Om het overzicht te bewaren heb ik mijn tabel hier ingekort. Ga zelf zo diep mogelijk in op je materie; hoe meer categorieën en mogelijke artikelen je nu al kunt verzinnen, des te beter het is. Wegstrepen kan altijd nog! Wat ik nu ook bereikt heb, is dat er direct een soort van indeling is ontstaan voor de verschillende WordPress-categorieën. Daarover later meer.

Nu we een globale indeling hebben, is het tijd om in één of hooguit enkele zinnen je website te beschrijven. Voor die van mij wordt die beschrijving: ‘Alles over WordPress. Hulp, tips en technieken voor het maken en steeds weer verbeteren van je eigen website.’

En ten slotte: een naam voor je blog. Wanneer je het op bovenstaande wijze hebt aangepakt, dan zal dat meestal niet zo moeilijk meer zijn. Omdat ik er ook een persoonlijk tintje aan wil geven kies ik voor ‘Robbert over WordPress’.

Waarom WordPress? De voor- en nadelen

WordPress is een vrijwel ideaal gereedschap om een blog mee te maken. En hoewel het daarvoor ook voornamelijk ingezet wordt, is het ook heel goed mogelijk om er andere websites mee te bouwen. Gedurende de afgelopen jaren zijn er zo veel toevoegingen gebouwd door andere ontwikkelaars dat het soms zelfs moeilijk is om je door het enorme aanbod heen te worstelen. En als je dan zelfs nog functies tekort mocht komen, dan kun je de zogenaamde plugins natuurlijk ook nog zelf gaan ontwikkelen. Dat is niet ingewikkeld, maar enige basisvaardigheid van programmeren in de taal php is dan wel noodzakelijk.

Een belangrijk argument om voor WordPress te kiezen, naast de uitbreidbaarheid, is het grote aantal gebruikers die het systeem kent. Dat is een voordeel, want je kunt er zeker van zijn dat ernstige fouten snel opgelost worden en dat de ontwikkeling van het systeem doorgaat. Die populariteit is echter ook een nadeel, want door het vele gebruik is het systeem interessant voor hackers. Meer informatie over het beveiligen van je WordPress-blog volgt in Hoofdstuk 7.

Verder is een sterk punt van WordPress (en van blogs in het algemeen) dat Google er gek op is. Dat dit een belangrijk argument is mag duidelijk zijn: een hoge notatie in Google zorgt eenvoudigweg voor veel bezoekers op je blog. En ik ga ervan uit dat je je blog niet alleen voor jezelf maakt. In Hoofdstuk 7 gaan we hier verder op in.

Er zijn nog meer voordelen: WordPress volgt de standaarden van de w3c-
organisatie. Zonder daar al te diep op in te gaan betekent dit dat je website ook in de toekomst zal blijven werken op de moderne webbrowsers.

Is WordPress dan de beste oplossing? Nee, dat hoeft niet per definitie zo te zijn. Het ligt er maar helemaal aan welke doelstellingen je voor jezelf hebt vastgelegd. Maar wanneer je wilt gaan bloggen, dan hoort WordPress zonder meer bij de best mogelijke gratis oplossingen die er zijn! Tja, en wanneer je aan het begin van dit boek hebt genoteerd dat je een grote webshop wilt gaan starten, dan zit je bij WordPress gewoon niet goed. Natuurlijk biedt WordPress via plugins ook mogelijkheden om je eigen winkel te starten, maar daar is het oorspronkelijk niet voor ontworpen.

Uiteraard kent WordPress ook nadelen. Het probleem van de beveiliging van je site hebben we al even genoemd. Het aantal nieuwe versies dat vanwege de veiligheid uitkomt is vrij hoog en je kunt ze niet negeren. Houd er dus rekening mee dat je steeds weer tijd zult moeten besteden aan het bijwerken van je blog. Daarnaast is het zo dat wanneer je ondersteuning wilt op het vlak van de techniek of het ontwerp, je als gebruiker niet aan kunt kloppen bij WordPress zelf voor rechtstreekse support. Wel zijn er veel, vaak kleine, bedrijven in dit gat gesprongen. Dat maakt een oplossing zoals WordPress – en vele andere open source-producten – echter minder interessant voor grotere bedrijven. Ook functioneel kent WordPress nog wel wat tekortkomingen om het toe te kunnen passen in grote organisaties. Daar zijn andere oplossingen voor, met een bijpassend prijskaartje. En op dat vlak is WordPress nou net onverslaanbaar, want gratis.

WordPress historie

WordPress zag het levenslicht in 2003, nadat de jonge programmeur Matt Mullenweg vernam dat de ontwikkeling van zijn favoriete programma b2/cafelog werd stopgezet. Hij besloot samen met Mike Little aan het programma te gaan werken. Later werd dit team aangevuld met Michel Valdrighi, de oorspronkelijke ontwerper van de b2-software. In mei 2003 lanceerden ze de eerste versie onder de naam WordPress. Doordat een concurrent van WordPress, Movable Type, in 2004 haar gebruikers ineens liet betalen voor diensten die tot dan toe gratis waren geweest verloor deze een grote schare fans. Velen stapten over naar WordPress, waarmee het systeem snel populair werd. In datzelfde jaar verschenen de versies 1.0 en 1.2. In 2005 werden de activiteiten van WordPress ondergebracht in een bedrijf genaamd Automattic, dat in hetzelfde jaar en het jaar erop grote investeerders wist te strikken. Vanaf dat moment volgden de ontwikkelingen elkaar snel op. Na versie 2.0, eind 2005, volgden nog een aantal belangrijke releases van het systeem, waarbij de functionaliteit steeds verder toenam. Doordat de software steeds populairder wordt, krijgt het vaker te maken met aanvallen door hackers. Momenteel zijn hierdoor veel van de updates die uitkomen voor het systeem eigenlijk oplossingen voor ‘gaten’ in de beveiliging die gevonden zijn door mensen met minder goede bedoelingen. In 2010 zijn er functioneel weer een aantal belangrijke stappen gezet. Versie 2.9 maakte het werken met video veel eenvoudiger en in WordPress 3 is bijvoorbeeld uitgebreide functionaliteit voor het maken van menu’s toegevoegd. Voor de gebruiker is het in de praktijk daarom een voordeel dat er een bedrijf schuil gaat achter WordPress. Updates komen regelmatig uit en er wordt continu gewerkt aan verdere verbetering van het systeem.

Sinds versie 3 zijn de verbeteringen in WordPress wat minder zichtbaar geweest, maar er zijn belangrijke technische stappen gezet om van WordPress een volwaardig CMS te maken. Ook nieuw is dat sinds 2010 het systeem elk jaar voorzien wordt van een nieuw ‘standaard theme’. ‘Twenty Ten’ (2010) werd opgevolgd door ‘Twenty Eleven’ (2011). Eind 2012 kwam ‘Twenty Twelve’ uit. Vanaf WordPress 3.5 is dit het nieuwe standaard theme geworden.

ISBN 978 90 430 2949 0

NUR: 991

Trefwoorden: WordPress, website, weblog

Dit is een uitgave van Pearson Benelux bv

Postbus 75598, 1070 an Amsterdam

Website: www.pearson.nl

E-mail: amsterdam@pearson.com

Opmaak: Sander Pinkse Boekproductie, Amsterdam

Omslag: Studio Pearson Benelux

© Copyright 2013 Pearson Benelux

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16B Auteurswet 1912 j° het Besluit van 20 juni 1974, St.b. 351, zoals gewijzigd bij Besluit van 23 augustus 1985, St.b. 471 en artikel 17 Auteurswet 1912, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht. Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatie- of andere werken (artikel 16 Auteurswet 1912), in welke vorm dan ook, dient men zich tot de uitgever te wenden.

Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de redactie, noch de auteur, noch de uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.