Dit e-boek is voorzien van een verborgen, persoonlijk watermerk.
Het verspreiden of openbaar maken van dit e-boek is niet toegestaan.

This e-book contains a hidden and personal watermark. Distribution is prohibited.

Opdracht

Voor alle Lean-leiders die het ‘door hebben’, die weten dat Lean mogelijk is via mensen, wordt ondersteund door cultuur en een langetermijnreis is naar excellentie in het bedrijf. Voor mijn vriendenkring: jullie verrijken mijn leven door mij altijd te steunen, begeleiden, aan te moedigen en uit te dagen. Voor mijn familie die er altijd voor mij is. Dank jullie wel.

– Natalie J. Sayer

Voor mijn kinderen: mijn dochter Hannah die altijd heel duidelijk heeft kunnen aangeven wat wel en wat geen ‘waarde toevoegt’, en mijn zoon Evan – de beste personificatie van 5S die ik ooit zal kennen. Jullie lijken kaizen op een natuurlijke manier toe te passen en inspireren mij het ook te doen. Ik draag dit boek op aan jullie.

– Bruce Williams

Inhoud in vogelvlucht

Over de auteurs

Dankwoord

Voorwoord

Inleiding

Deel I: De grondbeginselen van Lean

Hoofdstuk 1: De definitie van Lean

Hoofdstuk 2: De grondbeginselen en taal van Lean

Deel II: De Lean-cultuur

Hoofdstuk 3: Lean in de organisatie: principes, gedragingen en verandering

Hoofdstuk 4: De macht aan het volk

Hoofdstuk 5: Lean worden: implementatiestrategie, opstartfase en evolutie

Deel III: Flow en de waardestroom begrijpen

Hoofdstuk 6: Waarde zien door de ogen van de klant

Hoofdstuk 7: Hier sta je: de huidige staat in kaart brengen

Hoofdstuk 8: Het verloop tekenen: value-stream maps gebruiken

Hoofdstuk 9: In de juiste richting stromen: Lean-projecten en kaizen

Deel IV: De Lean-gereedschapskist

Hoofdstuk 10: Klant- en waardestroom hulpmiddelen

Hoofdstuk 11: Flow- en pullhulpmiddelen

Hoofdstuk 12: Perfectiehulpmiddelen

Hoofdstuk 13: Management gereedschappen

Deel V: De Lean-onderneming

Hoofdstuk 14: Lean binnen de onderneming

Hoofdstuk 15: Lean in alle takken van industrie

Hoofdstuk 16: Lean in het dagelijks leven

Deel VI: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 17: Tien best practices van Lean

Hoofdstuk 18: Tien valkuilen

Hoofdstuk 19: Tien plaatsen om hulp te vinden

Verklarende woordenlijst

Inhoud

Over de auteurs

Dankwoord

Voorwoord

Inleiding

Deel I: De grondbeginselen van Lean

Hoofdstuk 1: De definitie van Lean

Wat is Lean?

De logica van Lean

Waar vind je Lean?

Wat het niet is

Wat maakt Lean zo bijzonder?

De Lean-stamboom

Toyoda en Ohno

Het productiesysteem van Toyota

Lean en de wereld van de constante verbetering

Six Sigma

Lean Six Sigma

Business Process Management (BPM)

Hoofdstuk 2: De grondbeginselen en taal van Lean

De grondbeginselen van Lean

De basis creëren

Leren van TPS

Aan de basis bouwen

Geen verspilling

Muda, muda, muda

Eén grote familie

Deel II: De Lean-cultuur

Hoofdstuk 3: Lean in de organisatie: principes, gedragingen en verandering

De organisatiecultuur in kaart brengen

Willen de echte principes nu opstaan?

Hoe krijg je een cultuur aan de startlijn?

De afstand naar de overkant meten

De organisatie veranderen

De vijf fasen van verandering doorlopen

Obstakels op weg naar succes overwinnen

De Lean-instelling

Hoofdstuk 4: De macht aan het volk

De menselijke kant van verandering

Verandering en het individu

Verandering en het team

Verandering en de managers

Hoofdstuk 5: Lean worden: implementatiestrategie, opstartfase en evolutie

De voorbereiding om Lean te worden

Aan de top beginnen

De Lean-infrastructuur creëren

De meester en de leerlingen

De Lean-sensei

Lean-leerlingen

Aan de reis beginnen: de roll-out van Lean

Het overzicht behouden

Waar moet je beginnen?

Mensen bewust maken

Verbeteringstrends vermijden

Metingen: de onderneming in een oogopslag

Lean leven

De Lean-evolutie

De denkwijze van kaizen aan het werk laten

Het voordeel van financiën

Nu ben ik de meester

Deel III: Flow en de waardestroom begrijpen

Hoofdstuk 6: Waarde zien door de ogen van de klant

Wat is waarde?

Waarde toevoegen of niet?

Toegevoegde waarde

Niet-toegevoegde waarde

Geen toegevoegde waarde, ook al lijkt dat zo

Begrijpen hoe de klant waarde definieert

De ongrijpbare klant ontdekken

Rekening houden met klantwaarde

Begrijpen hoe de consument waarde definieert

Op de consument reageren

Begrijpen wat consumenten waarderen

Hoofdstuk 7: Hier sta je: de huidige staat in kaart brengen

De waardestroom: een inleiding

De waardestroom visueel weergegeven

De grondbeginselen van value-stream maps

Alles over kaartlezen

Het doel van een value-stream map

Wie gebruikt een value-stream map?

De onderdelen van een value-stream map

Aan de slag met de VSM

De natuurlijke eigenaar vinden

Het team bij elkaar roepen

Hulpmiddelen voor de weergave gebruiken

Ondersteunende informatie verzamelen

Een voorbeeld van een VSM: een kant-en-klare salade

Aan de slag: de value-stream map van de huidige toestand

De activiteiten ontdekken

Kwalificeren en kwantificeren

De informatiestroom bepalen

Het proces samenvatten

De box-score

Takttijd

Controle: de value-stream map valideren

Hoofdstuk 8: Het verloop tekenen: value-stream maps gebruiken

Op zoek naar aanwijzingen in de waardestroom

De belangrijkste oorzaken aanwijzen

Analyseren vanuit verschillende perspectieven

Het bewijs: een geanalyseerd voorbeeld

Een beeld van de toekomst schetsen

De value-stream map van de ideale toestand maken: langetermijnvisie van mogelijkheden

Dichter bij perfectie: de value-stream map van de toekomst

Op weg naar continue verbetering: kaizen

Een jaar vooruitkijken

Implementaties voor de toekomst

Hoofdstuk 9: In de juiste richting stromen: Lean-projecten en kaizen

Kaizen: een manier van leven

Kaizen: de filosofie

Kaizen in actie

De waardestroom verbeteren met kaizen

Projecten selecteren

Projectmethodologie

Individuele projecten

Groepsprojecten

Kaizen: de workshop

De kaizen-workshop plannen

De kaizen-workshop uitvoeren

Het profijt van de kaizen-workshops vasthouden

Deel IV: De Lean-gereedschapskist

Hoofdstuk 10: Klant- en waardestroom hulpmiddelen

Gedachten uitwisselen met de klant

De stem van de klant vastleggen

Klanttevredenheid begrijpen

De concurrentie taxeren

Werken met de waardestroom

De waardestroom kwantificeren

Je waardestroom onderzoeken als Sherlock Holmes

Voor de grafiek uit – met 3P

Werken met software

Hoofdstuk 11: Flow- en pullhulpmiddelen

Flow

Orde aanbrengen – 5S (plus een)

Op weg naar continue flow

Blokkades in de flow voorkomen

Pull

De productie stroomlijnen

Voorraadbehoefte signaleren

Logistiek aanpassen

Hoofdstuk 12: Perfectiehulpmiddelen

Met gestandaardiseerd werk beginnen

Richtlijnen voor gestandaardiseerd werk

Gestandaardiseerd werk implementeren

Verbeteren met kaizen

Het kaizen-event

Zien is weten: hulpmiddelen voor visueel beheer

Andon

Informatieborden

Opleidingsgrafieken

Problemen oplossen met A3

Hulpmiddelen voor dagelijkse verbeteringen

De 5 keer-waarom-vragen

De zeven basishulpmiddelen van kwaliteit

Kwalitatieve hulpmiddelen gebruiken

Hoofdstuk 13: Management gereedschappen

Strategiemanagement

Hoshin: uitgebalanceerde planning

De Balanced Scorecard

Ga zelf kijken

De kracht van 3 Gen

Naar de gemba gaan

Gereedschap voor informatiemanagement

Software waarmee je Lean kunt toepassen

Spindiagrammen

Processen zichtbaar maken

Bedrijfsprocesmanagementsoftware

Deel V: De Lean-onderneming

Hoofdstuk 14: Lean binnen de onderneming

Lean-ondernemingsmanagement

Het is een Lean, Lean, Lean, Lean-wereld

Het draait allemaal om de klant

De klant marketen

Aan de klant verkopen

Dienstverlening aan de klant

Aan de behoefte van de klant voldoen met producten en diensten

De systeemaanpak

Naar de stem van de klant luisteren

Front-loading van het ontwerpproces

Rigoureuze standaardisatie – voor maximale flexibiliteit

Productieontwerp

Ingebouwd leerproces

Softwareontwikkeling

Lean-productieproces

De ondersteunende functies ‘opleanen’

Lean in personeelsmanagement

Lean-financiën en Lean-administratie

Lean in informatietechnologie

Lean-inkoopbeheer

Je als eenheid gedragen: de architectuur van inkoop

Relaties opbouwen

Laat het stromen

Logistiek

Voorraad strategisch in de keten positioneren

Hoofdstuk 15: Lean in alle takken van industrie

Eerst de overeenkomsten

Lean-manufacturing

Van batch naar flow

Voorraad verminderen

Kanban, just-in-time en het pullsysteem

Hoeveelheid en variatie

Lean in de dienstensector

Commerciële diensten versus interne diensten

Een dienst is ook een product!

De zeven soorten verspilling in diensten

Diensten verbeteren met Lean

Lean-transacties

Lean in de gezondheidszorg

De gezondheidszorg verbeteren met Lean

Verspilling vinden in de gezondheidszorg

Lean-overheid

Lean in de detailhandel

Lean overal

Hoofdstuk 16: Lean in het dagelijks leven

Gezondheidszorg verbeteren

Rijvorming en werkstroom in het laboratorium

Zorgen dat nieuwe klanten verschijnen op de afgesproken tijd

SMED-omstelling van de operatiekamer

Eerste kaizen-ervaring met een postfusieteam

Oorspronkelijke omstandigheden – voor kaizen

Kaizen: mensen, proces en houding

Toekomstige toestand – na kaizen

Werken op de Lean-manier

Lean-vermindering van callcenterverloop

Het probleem in kaart brengen

De oplossing van het Lean-team

Deel VI: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 17: Tien best practices van Lean

Voel de kracht (van de klant), Luke

Mensen eerst!

Genchi gambutsu

De kunst van eenvoud

In één oogopslag

Stap voor stap, centimeter voor centimeter

Standaardiseer iets – standaardiseer alles

Keer eens een steen om

Volg de waardestroom

Eet je groente

Hoofdstuk 18: Tien valkuilen

Glimmende voorwerpen

Waarom dit doen? Dit is niets voor ons

Gaap

Nog steeds dezelfde oude bokken

Alweer tussen twee vuren

Snelle oplossing!

De krenten uit de pap pikken

Balletje-balletje

Sleutelaars

Poen is poen

Bezige bijen

Hoofdstuk 19: Tien plaatsen om hulp te vinden

Boeken en publicaties

Online informatie

Blogwebsites

Brancheverenigingen

Conferenties en symposia

Consultants, bemiddelaars en trainers

Lean-tijdschriften

Softwareleveranciers

Beoefenaars

Aanverwante genres

Verklarende woordenlijst

Over de auteurs

Natalie J. Sayer is de eigenaar van I-Emerge, een wereldwijd actief consultancybureau in Arizona en is co-auteur van Lean voor Dummies, 1e editie. Ze heeft veel gereisd over de hele wereld en samengewerkt met leiders in het Engels en het Spaans om hun dagelijkse levens, bedrijven en resultaten te verbeteren. Nathalie begon met het bestuderen en toepassen van Lean in de automobielindustrie in de Verenigde Staten en Mexico, voordat het formeel bekendstond als Lean. Natalie is Lean-trainer, -coach en -mentor geweest en heeft zelf haar handen uit de mouwen gestoken om Lean te implementeren in organisaties, van Fortune 130-bedrijven tot microbedrijven.

Zij brengt een unieke mix van mensen-, proces- en culturele vaardigheden in in elk project. Natalie heeft een Bachelor of Mechanical Engineering (werktuigbouwkunde), een Master of Manufacturing Systems Engineering (systeemkunde), ze is afgestudeerd aan de Coach University, is een professioneel spreker, een Six Sigma Black Belt en Global Leadership Executive Coach en een actrice. Ze is een echt mensenmens met als levensmotto’s ‘er is altijd een betere manier’, ‘geen verandering zonder mensen’, ‘pas jezelf aan’ en ‘leer van het leven en kijk verder’.

‘Streef, zoek, vind maar oogst niet’ – Alfred, Lord Tennyson

Als wetenschapper, leraar, consultant, ondernemer en leidinggevende streeft Bruce Williams naar perfectie en meerwaarde. Na de al in het Nederlands vertaalde bestseller Six Sigma voor Dummies en Six Sigma Workbook for Dummies, heeft deze voorvechter van het Lean-principe in gestandaardiseerde werkmethoden nu zijn derde Voor Dummies-boek in drie jaar afgeleverd.

Uit zijn Bachelordiploma’s in natuurkunde en astrofysica van de universiteit van Colorado blijkt dat hij zich al vroeg verdiepte in de kenmerken van de onderliggende oorzaken van problemen. Hij peddelde door de waardestroom van luchtvaartsystemen, waarbij hij de stroomversnellingen van het roerige Hubble Ruimtetelescoopprogramma trotseerde. Na het behalen van zijn Master in technisch management en informatica aan de Johns Hopkins universiteit en de universiteit van Colorado, verruilde Bruce zijn rol binnen de waardestroom voor die van sleepbootkapitein en werd hij manager en leider van technische teams en projecten.

Hij putte de inspiratie voor zijn voortdurende reis door technologie, software, zakelijke ontwikkelingen en management uit een decennium Kaizen. Zijn ondernemingszin kwam in 1999 in een Kaikaku-moment naar boven. Hij brengt nu, als leidinggevende bij Software AG, de diepere waardestromen van oplossingen in kaart.

Samen met zijn standaardgezinnetje woont hij midden in de woestijnvlakte van North Scottsdale, Arizona, waar hij met alle just-in-timewaarden jongleert om aan hun voortdurende pull tegemoet te kunnen komen. In het weekend lijdt hij regelmatig onder de muri van het 5S-en van zijn huis. Als hobby mest hij de muda van hun paarden uit.

Dankwoord

De auteurs bedanken veel mensen die direct en indirect hebben bijgedragen aan deze tweede editie van Lean voor Dummies. En zij danken in het bijzonder Christine Dicken voor haar inbreng over klantenfeedback, de onuitputtelijke zoektocht naar excellentie en die hele coole ARIS value-stream maps.

Als leden van de Lean-gemeenschap staat bij ons de uitmuntende service en bijdragen die geleverd worden door het team van de Shingo Prize in zeer hoog aanzien. Wij zijn Bob Miller zeer erkentelijk voor zijn visie en leiderschap. En dank je, Bob, voor je verheven en inspirerende voorwoord.

Voor hun bijdragen in connecties, ervaringen en casestudy’s Lida La Ganga van Mental Health Center in Denver, Erica Gibbons, Elissa Torres, Frank Cooney, Todd McCann, Jon Miller, Scott Kurish, Eleanor Clements, Pamela Oakes en van Healthcare Performance Partners Inc., Charles Hagood and Jeason Baldwin.

Dank aan Tim Mullett voor het bijdragen van zijn jaren van wijsheid als onze technisch redacteur. Zijn praktische ervaring was een onschatbare bron voor dit project. Wij waarderen zijn tijd, inzet en suggesties zeer.

Dank jullie Patricia Hatem en Mary Miller voor het verkrijgen van toestemming voor het gebruik van de prachtige muurgrafiek van Diversey Inc., onderdeel van Sealed Air.

Iedereen die geïnteresseerd is in Lean moet Mark Graban en co eeuwig dankbaar zijn, omdat zij Lean via hun weblog (www.leanblog.org) vertalen voor de rest van de wereld.

Wij als auteurs en onderzoekers buigen nederig ons hoofd voor het wonder dat Google heet en ook de meervoudige stimulans van de sensoren en samenwerkende ervaring dat Starbucks heet, die wij zowel als klant en voor hun Lean-initiatief erkentelijk zijn.

Als consumenten, en namens alle andere consumenten, zijn we dankbaar voor de unieke, baanbrekende bijdragen van briljante pioniers als W. Edwards Deming, Taiichi Ohno en Shigeo Shingo, Norm Bodek, Jom Womack en Jeffery Liker.

Maar we willen vooral de vele duizenden Lean-beoefenaars over de hele wereld bedanken die regelmatig gevestigde structuren, functionele silo’s, geheimzinnige boekhoudpraktijken en vastgeroeste procedures aan de kaak stellen om verspilling terug te dringen en de echte waarde voor de klant te vinden. Door jullie is Lean zo’n succes geworden. Jullie zijn onze helden.

Voorwoord

Soms vertelt iets diep in ons dat het goed is om te verbeteren. Het is beter om vooruit te gaan dan achteruit. Het is beter om sneller te bewegen dan langzamer. Persoonlijke bijdragen aan een meedogenloze jacht op perfectie is misschien het meest opwindende wat iemand kan meemaken, op de voet gevolgd door erkenning krijgen voor die bijdrage.

Ik vind het prachtig om deel uit te maken van een organisatie waar erkenning een grote rol speelt. Recent hebben we de lat om een Shingo-prijs te kunnen krijgen flink hoger gelegd en het omvat nu een beoordeling van de cultuur. Veel zeer ervaren Lean-leiders waren, toen zij voor het eerst met deze veel hogere norm werden geconfronteerd, sterk gekant tegen wat wij probeerden te doen. Zij zeiden: ‘De norm is te hoog; niemand zal dat kunnen halen. Jullie verwachtingen zijn veel groter dan de meeste organisaties kunnen laten zien.’ Dit was precies wat wij wilden horen.

Wij wisten dat er iets moest gebeuren om bedrijven wakker te schudden om iets te gaan doen aan de verspillende programma- en gereedschapsgeoriënteerde verbeteringen die overal werden toegepast. In mijn rol als bewindvoerder van de Shingo Prize for Operational Excellence (genoemd naar de Japanse industrieel ingenieur Shigeo Shingo die zichzelf onderscheidde als een van de eerste leidende experts ter wereld op het gebied van operationele excellentie), heb ik uit eerste hand veel falende verbeteringsprogramma’s gezien die in veel organisaties over de hele wereld zijn toegepast en ook weer zijn verdwenen. ‘Smaak van de maand’ is de universele omschrijving van deze initiatieven.

Iedereen lijkt deze verspillende praktijken op te merken, maar er zijn er maar een paar die weten hoe ze het moeten stoppen. Elke nieuwe smaak lijkt zo aantrekkelijk, zo logisch! Niets doen, is nooit een aantrekkelijke optie. Dus gaan we ervoor en hopen tegen beter weten in dat de uitkomst anders zal zijn. Lean heeft de potentie om ook zo’n smaak te worden.

Deze nieuwe editie van Lean voor Dummies komt dicht bij het blootleggen van het nut van het met succes toepassen van Lean. De auteurs leren je niet alleen wat de gereedschappen en methoden zijn die in verband worden gebracht met Lean. Belangrijker is dat zij ook helpen verbanden te leggen tussen de gereedschappen en technieken en de principes en concepten daar achter. Shigeo Shingo zei: ‘Het is niet voldoende om mensen te leren hoe ze iets moeten doe, zij moeten ook weten waarom.’ Juiste principes zijn ‘het waarom’.

Als mensen ‘het waarom’ begrijpen achter ‘het hoe’ zijn zij in staat onafhankelijk te handelen en initiatief te nemen. Voor het creëren van een Lean-cultuur moet echt iedere persoon in een organisatie zich volledig inzetten voor constante verbetering. Als mensen de principes achter de gereedschappen begrijpen, kunnen zij de gereedschappen toepassen op hun unieke problemen. Een succesvolle verbetering wordt gevolgd door de volgende, net iets anders, en dan weer de volgende, ook weer anders. Dit leidt tot een stroom van innovatie, enthousiasme en inzet tot een nooit eindigende reis.

Niemand die van constante verbetering heeft geproefd, kan ooit weer functioneren in een omgeving van middelmatigheid en stagnatie. Collega’s die in contact komen met de principes en gereedschappen van Lean initiëren verandering, worden leiders en zijn inspirerend en krachtig. Dit gebeurt van helemaal in de top het bedrijf tot helemaal onderin. Ik heb vaak gezien dat een krachtige leider onder in een organisatie net zo veel invloed heeft als een leider bovenin.

Deze tweede editie van Lean voor Dummies erkent dat organisaties het zich niet kunnen permitteren Lean op dezelfde manier in te voeren als JIT, TQM en vergelijkbare programma’s. Sayer en Williams stimuleren de lezer om de cyclus van gefaalde programma’s te doorbreken en een duurzame cultuur van constante verbetering in te voeren door de Lean-principes te benadrukken en culturele verandering te stimuleren.

Robert D. Miller
Bewindvoerder, The Shingo Prize for Operational Excellence

Inleiding

Lean wordt overal ter wereld erkend als de krachtigste en effectiefste manier om voortdurend betere bedrijven en instellingen op te zetten, verbeteren en in stand te houden. Door de weg van Lean te bewandelen, kan ieder bedrijf in iedere tak van industrie gestaag verbetering boeken zowel op de lange als de korte termijn. De principes, methoden en praktijken van Lean staan tegenwoordig bekend als een succesvolle methodiek om ondernemingen te leiden en organiseren. Meer dan vijftig jaar geleden stond Toyota Motor Corporation aan de wieg van het baanbrekende Lean en ontwikkelde het verder. Sindsdien is Lean overgezet naar andere toepassingen en verfijnd door experts en gebruikers uit de dagelijkse praktijk uit de hele wereld.

Als je in de productie-industrie, de gezondheidszorg of bij overheidsinstellingen werkt, heb je waarschijnlijk wel eens van Lean gehoord. Misschien heb je zelfs al wel eens een kaizen-event meegemaakt of onderdeel uitgemaakt van het implementeren van gestandaardiseerd werk. In dat geval heb je al een voorproefje gehad van de kracht van Lean-gereedschappen. Maar waarschijnlijk ben je, net als de meeste mensen, wel bekend met de term Lean, maar niet met Lean-principes en -toepassingen.

Het Toyota Productiesysteem (TPS) was de bakermat waar de methoden, technieken en gereedschappen van Lean werden uitgevonden en verfijnd. Maar het hele systeem van Lean-principes en -toepassingen was decennialang alleen bekend bij gespecialiseerde producenten, sommige academici en kwaliteitsgoeroes. De meeste organisaties en professionals hadden geen idee wat je er allemaal mee kon doen.

Dat veranderde allemaal aan het einde van de jaren tachtig, toen de term Lean werd bedacht om de grondbeginselen van bedrijfssystemen zoals TPS aan de rest van de wereld uit te leggen. Naarmate het begrip van Lean zich over continenten, industrieën en organisaties verspreidde, werd het minder mysterieus en veel gemakkelijker te begrijpen en toe te passen.

Eenvoudig gezegd is Lean een bewezen langetermijnbenadering waarmee alles in het bedrijf of de instelling op elkaar wordt afgestemd, zodat de waarde voor de klant toeneemt. Het is de bedoeling dat mensen en systemen zo in processen worden ingepast dat een continue stroom waarde aan de klant wordt geleverd en verspilling en fouten binnen het proces worden uitgebannen. Maar Lean-technieken zijn niet alleen geschikt voor specialisten, het is een dagelijkse praktijk, die door iedereen, op alle niveaus wordt uitgevoerd om prestaties blijvend te verbeteren.

Over dit boek

Dit boek maakt Lean toegankelijk. Wij hebben het geschreven omdat Lean overal en op elk niveau kan worden toegepast: in grote en complexe firma’s, in kleine bedrijven en industrieën, en in overheidsinstellingen. En het kan op alle niveaus worden toegepast.

We hebben dit boek voor jou persoonlijk geschreven, of je nu een klein bedrijfje hebt, een ambitieuze carrièretijger of ziekenhuisdirecteur bent of een manager die wil weten wat Lean is en hoe je het kunt gebruiken. Misschien wil jouw bedrijf Lean gaan toepassen. Misschien ben je wel student of op zoek naar een baan en wil je eruit springen bij je sollicitatiegesprekken. Wie je ook bent, als je meer wilt weten over Lean, dan is dit het boek voor jou.

Lean voor Dummies biedt niet alleen een totaaloverzicht van Lean, maar ook een complete beschrijving van de filosofie en principes, en van de methoden en gereedschappen waarmee Lean in de praktijk wordt gebracht.

Dit boek is:

een naslagwerk dat is opgedeeld in delen, hoofdstukken en paragrafen. Je kunt meteen op het gewenste moment naar de juiste pagina bladeren;

een complete tekst die ingaat op zowel de gewone Lean-gereedschappen als de principes en toepassingen die tot verbetering leiden;

een gids om een Lean-initiatief te leiden, zodat je Lean-projecten kunt identificeren en managen en Lean-gereedschappen kunt gebruiken;

een gids om mensen met succes bij een Lean-organisatie te betrekken;

een verzameling stapsgewijze aanwijzingen voor value-stream mapping en de methodologie van Lean-projecten;

een verzameling aanwijzingen over waar je heen kunt voor meer hulp, omdat het gebied van Lean veel te groot is om in een paar honderd pagina’s te kunnen uitleggen.

Lean is inderdaad anders. Je zult Japanse termen en ideeën tegenkomen die je wellicht vreemd voorkomen. We hebben dit moeilijke onderwerp echter genomen en begrijpelijk gemaakt met voorbeelden, eenvoudige uitleg en visuele hulpmiddelen.

Conventies in dit boek

Termen die in dit boek voor het eerst gebruikt worden, zijn cursief gedrukt en geven een definitie.

Bij termen en uitdrukkingen die in de industrie als acroniem worden gebruikt geven we eerst een definitie van de term. Daarna wordt verder alleen de afkorting gebruikt.

Toen dit boek werd gedrukt, moesten sommige internetadressen aan het einde van de regel worden afgebroken. In dat geval kun je ervan uitgaan dat we geen extra karakters hebben gebruikt (zoals koppeltekens). Als je deze internetadressen dus gebruikt, typ dan exact in wat je in het boek ziet en doe alsof de afbreking niet bestaat.

In dit boek gebruiken we soms bedrijfskundige en statistische concepten en taal. Voor extra statistische en probleemoplossende aspecten verwijzen wij naar Six Sigma voor Dummies van Craig Gygi, Neil DeCarlo en Bruce Williams. Kijk ook eens in Managen voor Dummies van Bob Nelson, PhD en Peter Economy; Statistiek voor Dummies van Deborah Rumsey, PhD en Teammanagement voor Dummies van Marty Brounstein.

Domme aannamen

Wij nemen aan dat je iets over Lean hebt gehoord en er om een van de volgende redenen graag meer over wilt weten:

Je denkt erover Lean in je bedrijf of organisatie te gebruiken en je wilt weten wat je ervan kunt verwachten.

Je bedrijf of organisatie past Lean toe en je wilt beslagen ten ijs komen. Wellicht ben je zelfs al eens benaderd om deel te nemen aan een Kaizen-event of een oefening in value-stream mapping.

Je gelooft dat Lean dé weg is naar betere performance in je werk en je verder kan helpen in je carrière.

Je overweegt een andere baan of carrière en je potentiële, nieuwe werkgevers willen dat je kennis hebt van Lean-toepassingen.

Je studeert bedrijfskunde, internationale bedrijfskunde, operations management of technische bedrijfskunde en je beseft dat Lean de toekomst is.

Wij gaan ervan uit dat je weet dat Lean een rigoureuze analyse vergt van de waardestroom van bedrijfsprocessen. Wij gaan er ook van uit dat je weet dat verandering alleen plaats kan vinden als alle betrokken mensen samenwerken en op een intelligente manier problemen oplossen en processen en ontwerpen verbeteren. We gaan ervan uit dat je begrijpt dat je bij Lean data moet verzamelen en analytische gereedschappen moet toepassen om de ware aard van waardetoevoeging en de oorzaken van ver-spilling in je omgeving te ontdekken. Bovendien nemen we aan dat je uit heel veel verschillende industrieën afkomstig kunt zijn, zoals productie, de dienstensector, de financiële sector, gezondheidszorg of zelfs de overheid. Daarom hebben we verschillende hoofdstukken in dit boek gewijd aan het beschrijven en definiëren van de Lean-gereedschappen.

De indeling van dit boek

Dit boek bestaat uit zes aparte delen. Elk hoofdstuk is geschreven als een op zichzelf staand deel, wat betekent dat je door dit boek kunt gaan en in ieder gewenst onderwerp kunt duiken zonder per se al het voorafgaande materiaal te hoeven lezen. Als we ander materiaal uitleggen of aanvullen, verwijzen wij (terug) naar het originele hoofdstuk of deel, zodat je het verband kunt leggen.

Deel I: De grondbeginselen van Lean

Deel I geeft een overzicht van Lean, inclusief de Lean-principes en -taal. In hoofdstuk 1 staat een totaaloverzicht van Lean. In hoofdstuk 2 komen de kernprincipes en de taal van Lean aan bod.

Deel II: De Lean-cultuur

In deel II richten we ons op het Lean-aspect ‘respect voor mensen’ dat vaak over het hoofd wordt gezien. In hoofdstuk 3 wordt gekeken naar Lean in de organisatie, inclusief principes, gedrag en verandering. In hoofdstuk 4 lees je over Lean en verandering op individueel niveau. Hoofdstuk 5 gaat over de organisatiestrategie en de ontwikkeling van Lean.

Deel III: Flow en waardestroom begrijpen

In deel III gaan we in op de essentie van Lean: begrijpen hoe waarde wordt gecreëerd en naar de klant stroomt. In vier hoofdstukken geven wij een uitputtende beschrijving van de waardestroom. In hoofdstuk 6 wordt de waarde specifiek gedefinieerd vanuit het perspectief van de klant en de uiteindelijke consument. In hoofdstuk 7 wordt het proces van value-stream mapping geïntroduceerd en uitgelegd, een van de kerngereedschappen van Lean. In hoofdstuk 8 wordt uitgelegd hoe een value-stream map wordt gebruikt om te bepalen waar je heen wilt en hoe je daar komt. In hoofdstuk 9 komen de principes en de toepassing van kaizen aan bod, wat de basis is voor continue verbetering.

Deel IV: De Lean-gereedschapskist

In dit deel geven wij in vier hoofdstukken een complete lijst en een totaaloverzicht van de vele Lean-gereedschappen op het gebied van klanten, waardestromen, flow, pull, streven naar perfectie en management. Deel III en deel IV bevatten samen tools die de Lean-gereedschapskist vormen.

In hoofdstuk 10 worden de vele gereedschappen uiteengezet waarmee je inzicht krijgt in de klantbehoeften en -eisen. In hoofdstuk 11 lees je meer over de flow- en pullgereedschappen. In hoofdstuk 12 lichten wij de perfectionering-gereedschappen toe die binnen Lean worden gebruikt om variatie te verminderen, gestandaardiseerd werk te creëren, management-by-eye toe te kunnen passen en dagelijks beter te worden. In hoofdstuk 13 gaan we in op de managementgereedschappen van hoshin, gemba en managementinformatiegereedschappen.

Deel V: De Lean-onderneming

Deel V bestaat uit drie hoofdstukken en beschrijft hoe Lean deel gaat uitmaken van de onderneming. In hoofdstuk 14 wordt uitgelegd hoe Lean werkt in de verschillende functies en afdelingen van een bedrijf. In hoofdstuk 15 kun je zien hoe Lean in verschillende industrieën werkt. In hoofdstuk 16 worden vijf reallifecasestudy’s gegeven van verschillende organisaties.

Deel VI: Het deel van de tientallen

Dit deel uit de Voor Dummies-traditie is een verzameling van de belangrijkste referentiepunten. In hoofdstuk 17 worden tien best practices voor succes besproken. In hoofdstuk 18 komen tien valkuilen die je moet vermijden aan bod en in hoofdstuk 19 geven we nog tien plaatsen waar je hulp kunt krijgen.

Pictogrammen die in dit boek gebruikt worden

In dit hele boek zul je in de marges kleine symbolen vinden, pictogrammen, die speciale soorten informatie belichten. Zo kun je het materiaal beter begrijpen en gebruiken. De betekenis van de pictogrammen is als volgt:

Houd deze belangrijke punten in je achterhoofd. Als je Lean succesvol wilt implementeren, kunnen ze van pas komen.

Dit symbool is bedoeld om je voor een bepaald risico of een valkuil te waarschuwen, waardoor je in de problemen zou kunnen komen.

Met dit symbool geven we een gedetailleerde technische uitleg of verwijzing aan. Sla dit gerust over als je niet dieper wilt graven.

We gebruiken dit symbool om informatie samen te vatten in korte, gedenkwaardige gedachten.

Hoe je dit boek gebruikt

Het mooie van een Voor Dummies-boek is dat het niet nodig is om vooraan te beginnen en je er langzaam doorheen te worstelen. In plaats daarvan staat ieder hoofdstuk op zich, wat betekent dat je heel gemakkelijk naar een ander deel, hoofdstuk of paragraaf kunt springen.

Hier volgen enkele suggesties om te beginnen:

Als Lean helemaal nieuw voor je is, begin dan vooraan, bij hoofdstuk 1.

Ben je geïnteresseerd in organisatorie- en menselijke aspecten van Lean? Ga dan naar hoofdstuk 3 en 4.

Wil je meer weten over de grondbeginselen van value-stream mapping? Ga dan naar hoofdstuk 7.

Als je alles wilt weten over andere Lean-gereedschappen, lees dan hoofdstuk 10.

Als je geïnteresseerd bent in voorbeelden uit de echte wereld, ga dan naar hoofdstuk 16.

Als je de taal en terminologie van Lean wilt leren, blader dan naar de verklarende woordenlijst.

Lean is een reis. Iedere reis is spannend en opwindend, haalt je uit je vertrouwde routine, verandert je leven, daagt je uit en is onverwacht. Maar het is het echt waard. Wij wensen je veel succes op deze reis. Met dit boek onder je arm heb je alles wat je nodig hebt om een Lean en succesvol leven te leiden!