De inhoud in vogelvlucht

Over de auteur

Dankwoord

Inleiding

Deel I: Aan de slag

Hoofdstuk 1: Je kent al een beetje Engels

Hoofdstuk 2: De kern van de zaak: Engelse basisgrammatica

Deel II: Engels in het dagelijks leven

Hoofdstuk 3: Kennismaken

Hoofdstuk 4: Nader kennismaken en praten over koetjes en kalfjes

Hoofdstuk 5: De weg vragen

Hoofdstuk 6: Telefoneren.

Deel III: Engels voor onderweg

Hoofdstuk 7: Geld, geld en nog eens geld

Hoofdstuk 8: In een hotel verblijven

Hoofdstuk 9: Uit eten gaan

Hoofdstuk 10: Boodschappen doen

Hoofdstuk 11: Uitgaan

Hoofdstuk 12: Vervoer

Deel IV: Wonen en werken

Hoofdstuk 13: Thuis

Hoofdstuk 14: Op kantoor

Hoofdstuk 15: Sport en ontspanning

Hoofdstuk 16: Noodsituaties

Deel V: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 17: Tien manieren om snel Engels te leren

Hoofdstuk 18: Tien dingen die je nooit moet zeggen

Hoofdstuk 19: Tien woorden die gemakkelijk verward worden

Deel VI: Bijlagen

Bijlage A: Onregelmatige Engelse werkwoorden

Bijlage B: Miniwoordenboek Engels-Nederlands

Miniwoordenboek Nederlands-Engels

Bijlage C: Antwoorden bij ‘Spelen met de taal’

Bijlage D: Over de download

Inleiding

De beginselen van een taal leren is als de deur openzetten voor nieuwe kansen en avonturen. En zeker in deze tijd is leren communiceren in het Engels, zelfs op een basaal niveau, nuttig en belangrijk.

Elk jaar groeit het aantal mensen dat Engels spreekt met reuzensprongen. Op dit moment spreekt een op de zes personen Engels. Voor de meeste mensen op de wereld is Engels de tweede taal en het is de meest gebruikte taal in het internationale telefoonverkeer, de post en e-mail, in radio-uitzendingen, softwarehandleidingen en in het luchtverkeer. Ook wordt Engels zeer veel gebruikt in de handel en bij opleidingen. Dus zonder elementaire kennis van het Engels sta je echt met je mond vol tanden.

Engels spreken is geen kwestie van tovenarij, het is gewoon een gereedschap dat je kunt gebruiken om te communiceren. Met elke vaardigheid en elke zin die je leert, raakt je gereedschapskist meer gevuld. Je hoeft slechts je gereedschapskist te openen en te pakken wat je in een gegeven situatie nodig hebt, of dat nu praten over het verleden is, vragen stellen of zeggen wat je leuk of niet leuk vindt.

Vergeet niet dat je in het alledaagse verkeer meestal niet meer nodig hebt dan een paar woorden en wat eenvoudige zinsbouw. Dus aan de slag!

Over dit boek

Waarom zou je Engels voor Dummies lezen? Zie je jezelf al in een Engelstalig land reizen, wonen of werken en op je gemak met de bewoners praten? Is Engels spreken een van je doelen? Of is het een tijdverdrijf of iets wat je voor een nieuwe baan moet doen?

Wat je reden ook is om Engels te willen spreken, Engels voor Dummies helpt je bij de eerste stappen. De uitgever van de succesvolle …voor Dummies-serie is er opnieuw in geslaagd (met de hulp van de auteur natuurlijk) om een leuk en leesbaar boek te publiceren, waarin je precies vindt wat je nodig hebt, in dit geval spreekvaardigheid in het Engels. Ik beloof je niet dat je vloeiend Engels spreekt als je dit boek uit hebt, maar wel dat je mensen kunt begroeten en leren kennen, eenvoudige vragen kunt stellen, de telefoon kunt gebruiken, in restaurants een maaltijd kunt bestellen, op markten en in winkels inkopen kunt doen, problemen kunt oplossen, iemand kunt uitnodigen en nog veel meer!

Dit is geen boek vol langdradige hoofdstukken die je bladzijde voor bladzijde moet doorworstelen en het is ook geen school waar je je twee keer per week heen moet slepen. Engels voor Dummies is anders. Jij bepaalt je eigen tempo en je leest zo veel of zo weinig als je wilt. Ook kun je het boek doorbladeren en de stukken lezen die je aandacht trekken.

Nota bene. Als dit je eerste kennismaking met het Engels is, raden we je aan met de hoofdstukken in deel I te beginnen om je de beginselen van de grammatica en uitspraak eigen te maken en daarna andere hoofdstukken te bestuderen. Maar aangezien jij hier de baas bent, kun je beginnen waar je wilt.

Conventies in dit boek

Voor een gemakkelijk gebruik van dit boek heb ik een aantal conventies gebruikt:

Engelse zinnen of woorden die extra moeten opvallen zijn vet weergegeven.

Direct erachter of eronder staat, tussen haakjes, de uitspraak (zie Hoofdstuk 1).

De onderstreepte lettergreep in de uitspraakweergave is de lettergreep die de klemtoon heeft.

Engels spreken is leuk en daarom biedt dit boek je een aantal zaken die niet in andere boeken uit de ... voor Dummies-serie voorkomen. Deze onderdelen zullen je zeker helpen om je Engelse vaardigheden te verbeteren:

De dialogen ‘Je zegje doen’: in dit boek vind je dialogen waarmee je kunt oefenen om ‘je zegje te doen’, in het Engels natuurlijk. De dialogen die zijn voorzien van een cd-pictogram staan ook op de download die bij dit boek hoort. Luister naar de dialogen terwijl je de tekst in het boek meeleest.

Borden met woordjes die je moet leren: je herinnert je vast nog wel de schoolborden van vroeger. Onze schoolborden vind je onder het kopje ‘Woordjes leren’. Op verschillende plaatsen in het boek heb ik belangrijke woorden en zinnen verzameld en op het bord geschreven, zodat jij ze makkelijk van buiten kunt leren.

Spelen met de taal: spelletjes zijn een uitstekend hulpmiddel bij jouw leerproces. Daarvoor dienen de oefeningen aan het einde van elk hoofdstuk. Als je die oefeningen hebt gemaakt, kun je je antwoorden controleren in bijlage C achter in het boek. En denk eraan: niet spieken!

Omdat talen hetzelfde idee of concept niet altijd op dezelfde manier weergeven, is de Nederlandse vertaling van het Engels niet altijd letterlijk. Waar het dan om gaat, is dat je de betekenis van de hele zin snapt, en niet die van elk woord apart. Bijvoorbeeld:

Danny and Elena had a ball on their trip to Italy!

(den-ni end ә-lee-nә hed ә bohl on δè trip toe i-tә-li)

Juiste vertaling: Danny en Elena hebben het op hun reis naar Italië ontzettend leuk gehad!

Letterlijke vertaling (onzin): Danny en Elena hebben op hun reis naar Italië een bal gehad!

Wie ben jij?

Om dit boek te kunnen schrijven moest ik me een beeld vormen van jou en van wat je verwacht van een boek met de titel Engels voor Dummies. Dit zijn een paar dingen die ik bedacht heb:

Je kent geen Engels of je hebt op school wel een beetje Engels gehad, maar je bent alles wat je geleerd hebt vergeten. Of je kent al behoorlijk wat Engels, maar vindt het gewoon leuk om …voor Dummies-boeken te lezen.

Je wilt geen uren in een klas doorbrengen en je wilt in je eigen tempo Engels leren.

Je wilt een gemakkelijk en prettig boek dat in een levendige stijl de basis van de woordenschat, grammatica en cultuur behandelt.

Je hoeft niet meteen vloeiend Engels te spreken, maar je wilt wel snel Engelse woorden en uitdrukkingen kunnen gebruiken.

Je oog viel op de titel Engels voor Dummies en je nieuwsgierigheid was gewekt.

Je hebt een goed gevoel voor humor.

Hoe dit boek is opgebouwd

Dit boek bestaat uit zes delen met elk een aantal hoofdstukken. Hierna lichten we in het kort de inhoud van elk deel toe.

Deel 1: Aan de slag

In dit deel wordt op de volgende manier de basis van het Engels gelegd: in hoofdstuk 1 krijg je het basisgereedschap (onder andere de uitspraak van klinkers en medeklinkers) aangereikt om je vaardigheid in het Engels te verbeteren, én een paar trucjes om het ritme van het Engels te pakken te krijgen. In hoofdstuk 2 leer je de basisgrammatica van het Engels en leer je zinnen te maken, meervouden te vormen, vragen te stellen, de tijden te gebruiken en nog veel meer. Met de stukken gereedschap die in hoofdstuk 2 worden aangeboden raakt je gereedschapskist van het Engels al aardig gevuld.

Deel 2: Engels in het dagelijks leven

Met een beetje Engels kom je een heel eind. In dit deel vind je alledaagse uitdrukkingen en begroetingen waarmee je mensen kunt leren kennen en een gesprek kunt voeren. Ook laat ik je zien hoe je jezelf voorstelt en een praatje begint. Je ontdekt hoe je om hulp vraagt, aanwijzingen begrijpt en ontspannen een telefoongesprek voert. In dit deel kun je beginnen waar je wilt … waar jij zelf wilt!

Deel 3: Engels voor op reis

De hoofdstukken in dit deel zijn gemaakt voor de reiziger in jou. Ze bieden je de woordenschat en culturele informatie die je nodig hebt om je op het vliegveld goed te redden en je bestemming te bereiken, en ook om in een hotel onderdak te vinden, lekker te eten in een restaurant en van een avondje stappen te genieten. Ook vertel ik je hoe je geld moet wisselen én het moet uitgeven!

Deel 4: Wonen en werken

Als je erover denkt om langere tijd in een Engelstalig land te blijven, vind je in dit hoofdstuk het Engels om het beste van je verblijf te maken (en eventuele problemen het hoofd te bieden) en je in een werkomgeving thuis te voelen. Ook kom je te weten hoe bijvoorbeeld Amerikanen zich vermaken en de tijd doorbrengen. En om op alles voorbereid te zijn heb ik een hoofdstuk opgenomen met tips om moeilijkheden, onvoorziene situaties en gezondheidsproblemen aan te pakken.

Deel 5: Het deel van de tientallen

Hier vind je de beroemde lijsten van tien van Engels voor Dummies. Die lijsten zijn kort, leuk en bevatten een schat aan informatie. Je krijgt van mij tien manieren om je vaardigheden in het Engels te verbeteren, tien zinnen of woorden die weliswaar grappig zijn maar je wel in een lastig parket kunnen brengen, en tien manieren om woorden die veel op elkaar lijken uit elkaar te houden.

Deel 6: Bijlagen

Het laatste deel van dit boek is een naslagwerk, waarin onder andere de verleden tijd en het voltooid deelwoord van bijna alle onregelmatige werkwoorden zijn opgenomen. Je vindt er ook een miniwoordenboek Engels-Nederlands en Nederlands-Engels, waarin je onbekende woorden kunt opzoeken. Verder vind je er nog een overzicht van de dialogen die op de download staan en de antwoorden op alle spelletjes en oefeningen in dit boek (niet spieken).

Pictogrammen in dit boek

In dit boek wordt met pictogrammen in de linkerkantlijn aangegeven waar je belangrijke informatie of toelichtingen kunt vinden. Dit betekenen ze:

Bij dit pictogram vind je tips die je helpen om makkelijk Engels te spreken.

Dit pictogram waarschuwt je voor beschamende taalkundige, grammaticale of culturele blunders.

Grammaticale eigenaardigheden van het Engels staan bij dit pictogram.

Ben je op zoek naar culturele informatie, dan vind je vind je bij dit pictogram nuttige en interessante informatie over de Verenigde Staten.

Onder het kopje ‘Je zegje doen’ staan voorbeelddialogen. Als dit pictogram erbij staat, kun je ze met behulp van de download beluisteren. Tip: klik op het icoontje om snel naar de pagina met downloads te gaan.

Hoe nu verder?

Je hoeft dit boek niet van het begin tot het einde te lezen; neem het maar door zoals je wilt. Heb je een voorkeur voor de gebruikelijke manier, begin dan bij hoofdstuk 1. Maar je kunt het ook doorbladeren op zoek naar iets wat je het meest interesseert. Dus wat let je? Aan de slag! Wil je eerst naar de tracks op de download luisteren? Ga je gang! Weet je niet waar je moet beginnen? Begin dan met Engels voor Dummies en gebruik het om een praatje aan te knopen. Zeker weten dat iemand je zal vragen wat voor boek dat is en voordat je het weet, praat je Engels. Hoe je het ook aanpakt, ik weet zeker dat je veel plezier aan dit boek zult beleven en tegelijkertijd behoorlijk wat Engels zult leren spreken.

Hoofdstuk 1

Je kent al een beetje Engels

In dit hoofdstuk:

Uitspraak van de 26 letters van het alfabet

Enkele lastige medeklinkers

Oefenen met de (ongeveer) 15 klanken van de klinkers

De muziek en het ritme van het Amerikaanse Engels ontdekken

Een correcte uitspraak is de sleutel voor het vermijden van misverstanden, je zaken te regelen of gewoonweg een goed gesprek te voeren. Het kost tijd om de uitspraak van het Engels onder de knie te krijgen, dus wees geduldig, geef niet op en blijf om jezelf lachen als je weer eens een fout maakt.

Wanneer je ouder dan twaalf bent, raak je volgens sommige onderzoeken je accent nooit helemaal kwijt of wordt je uitspraak van een vreemde taal niet helemaal perfect. Maar met een beetje oefening kun je een ster worden in het voortbrengen van de geluiden en het ritme van het Engels. In dit hoofdstuk worden de fundamenten gelegd voor een correcte uitspraak van de vele klinker- en medeklinkerklanken, en je leert wanneer en waar je de klemtoon bij sommige woorden moet leggen.

Dit boek is grotendeels geënt op de Amerikaanse situatie: woorden en zinswendingen, culturele informatie en overige wetenswaardigheden hebben betrekking op de Verenigde Staten van Noord-Amerika. De weergave van de uitspraak, die steeds tussen ronde haken achter elk Engels woord wordt gegeven, is gebaseerd op het Brits-Engels omdat dat voor België en Nederland, bijvoorbeeld in het onderwijs, de standaard is. Op de download zul je echter een aantal voorbeelden aantreffen die weer op een typisch Amerikaanse manier worden uitgesproken. In de paragraaf ‘Het alfabet’ worden de belangrijkste uitspraakverschillen tussen het Britse en het Amerikaanse Engels toegelicht.

Je kent al wat Engels!

Het Engels is net als het Duits en Nederlands een Germaanse taal, maar het Latijn heeft wel invloed gehad op de Engelse en Nederlandse taal. Daarom kom je in het Nederlands en het Engels woorden tegen die dezelfde Latijnse oorsprong hebben en dus op elkaar lijken.

Woorden die weinig veranderen

In onderstaande lijst staan woorden die ongeveer hetzelfde klinken of bijna of helemaal hetzelfde worden geschreven, en die in het Engels en het Nederlands dezelfde betekenis hebben.

Engels

Nederlands

actor (ek-tә)

acteur

bank (bengk)

bank

banquet (beng-kwit)

banket

concert(kon-sәt)

concert

culture (kal-tje)

cultuur

detail (die-teel)

detail

excellent (ek-sә-lәnt)

excellent

family (fem-li)

familie

hospital (hos-pit-tl)

hospitaal

hotel (hoo-tel)

hotel

jovial (dzjoo-viәl)

joviaal

kilogram (kie-lә-ghrem)

kilogram

kiosk (kie-osk)

kiosk

lamp (lemp)

lamp

moment (moo-mәnt)

moment

plant (plahnt)

plant

president (pre-zi-dәnt)

president

problem (pro-blәm)

probleem

radio (ree-di-oo)

radio

restaurant (res-tront)

restaurant

taxi (tek-si)

taxi

train (treen)

trein

urgent (uh-dzjәnt)

urgent

zebra (ze-brә)

zebra

Valse vrienden

Er zijn ook Engelse en Nederlandse woorden die veel op elkaar lijken, maar niet hetzelfde betekenen. Om pijnlijke situaties te voorkomen moet je het verschil tussen die woorden kennen. Hieronder vind je enkele van deze zogenaamde ‘valse vrienden’ en hun betekenis in de twee talen:

actual (ek-tsjoe-әl) betekent werkelijk of eigenlijk. In het Nederlands is iets actueels iets van nu of iets moderns.

global (ghloobl) is niet altijd globaal, maar vooral mondiaal, wereldomvattend.

sensible (sen-sәbl) is niet sensibel, gevoelig, maar verstandig.

solicit (sәl-li-sit) betekent niet solliciteren, maar verzoeken of tippelen.

economical (e-kә-no-mikl) betekent niet economisch, maar zuinig.

Het alfabet

Het abc (ee bie sie) (abc) opzeggen is een goed begin om de uitspraak van het Engels te oefenen. Hieronder staan de 26 letters (let-tәz) (letters) van het alphabet (el-fә-bet) (alfabet) en de uitspraak van iedere letter. In hoofdstuk 7 vind je meer informatie over hoe je het alfabet gebruikt om woorden te spellen.

a (ee)

b (bie)

c (sie)

d (die)

e (ie)

f (ef)

g (dzjie)

h (eetsj)

i (ai)

j (dzjee)

k (kee)

l (el)

m (em)

n (en)

o (oo)

p (pie)

q (kjoe)

r (ah)

s (es)

t (tie)

u (joe)

v (vie)

w (dab-bl-joe)

x (eks)

y (wai)

z (zed)

Hoewel het Engels slechts 26 letters heeft, zijn er ongeveer 44 verschillende klanken. En de uitspraak daarvan kan ook nog eens per regio verschillen. Sommige letters hebben meer dan één klank en sommige klinkers hebben verschillende klanken. Daarom kan het ontcijferen van de uitspraak van nieuwe woorden een hele opgave zijn. En het Engelse woordenboek uit je hoofd leren is ook niet echt praktisch!

In de volgende paragrafen geven we je een aantal aanwijzingen en nuttige regels om de uitspraak van het Engels onder de knie te krijgen. Ik loop niet alle 44 klanken langs, maar noem alleen de lastigste.

Nota bene. Zoals eerder is opgemerkt, gaan we in dit boek uit van de Britse uitspraak (de tracks op de download zijn wel ingesproken door Amerikanen). De Amerikaanse uitspraak verschilt in enkele opzichten van het Brits-Engels. De belangrijkste verschillen zijn de volgende:

In het Amerikaans-Engels wordt de r ook uitgesproken voor een medeklinker en aan het einde van een woord.

In veel woorden, bijvoorbeeld ask en castle, wordt, in tegenstellling tot in het Brits-Engels, de a niet uitgesproken als in car, maar als in cat.

In woorden als duty en tune wordt de u in het Amerikaans niet uitgesproken als joe maar als oe.

De o zoals in not wordt in het Brits-Engels uitgesproken als de o in pot, maar in het Amerikaans ongeveer als de aa van maat.

Bovendien is bij sommige Amerikaanse woorden de klemtoon anders.

Voor een duidelijke en nauwkeurige uitspraak van het Engels moet je je mouth (mouθ) (mond) openen en je lips (lips) (lippen), je jaw (dzjoh) (kaak) en je tongue (tang) (tong) ontspannen. Hou je niet in! Oefen voor de spiegel en zorg dat je je mond rekt en strekt zodat de klanken helder en krachtig klinken!

De medeklinkers

Consonants (kon-sә-nәnts) (medeklinkers) worden in het Engels hetzelfde geschreven als in onze taal, maar ze klinken niet hetzelfde. Een duidelijke uitspraak van de Engelse medeklinkers is geen kwestie van tovenarij: het gaat vanzelf. Als je je lippen en tong in de juiste positie houdt en je mond op een bepaalde manier beweegt, dan wordt de correcte klank (bijna altijd) als vanzelf voortgebracht!

Twee soorten medeklinkers: stemhebbende en stemloze

De meeste klanken van Engelse medeklinkers zijn voiced (voist) (stemhebbend). Dat wil zeggen dat je je stem moet gebruiken en je mond in de juiste stand moet houden om ze uit te spreken. Bij de uitspraak van stemhebbende (mede)klinkers trillen je stembanden; die trillingen kun je voelen door je vingers op je keel (in de buurt van je adamsappel) te leggen en bijvoorbeeld de z lang uit te spreken (zzz). Een paar andere medeklinkerklanken zijn voiceless (vois-lәs) (stemloos), wat betekent dat je je stem niet gebruikt om ze uit te spreken: de klank komt als een soort gefluister naar buiten. Je stembanden trillen niet bij het uitspreken van stemloze medeklinkers (controleer dat door de s-klank lang aan te houden: sss).

Elke stemloze medeklinker heeft een stemhebbende variant: een medeklinker die op precies dezelfde manier als de stemloze wordt gemaakt, maar waarbij je je stem gebruikt. Bijvoorbeeld: de stemloze p maak je door je lippen op elkaar te houden en vervolgens lucht uit te blazen terwijl je de klank maakt. Hij moet klinken als een ademstoot, een fluisterklank. Om de stemhebbende variant b te maken plaats je je lippen op precies dezelfde manier op elkaar en stoot je de lucht vervolgens uit, maar in dit geval gebruik je je stem erbij. De klank moet achter uit je keel komen.

Hieronder staan paren van medeklinkers die als stemloze of stemhebbende klank worden gemaakt (Track 2):

Stemloos

Stemhebbend

f (f)

v (v)

k (k)

g (gh)

p (p)

b (b)

s (s)

z (z)

t (t)

d (d)

sh (sj)

ch (tsj)

th (θ)

th (δ)

De uitspraak van de medeklinkers

In deze paragraaf komt de uitspraak van de Engelse medeklinkers aan bod. De meeste medeklinkers worden ongeveer op dezelfde manier uitgesproken als in het Nederlands. De belangrijkste verschillen worden hieronder behandeld, met extra aandacht voor die lastige th.

De ch wordt ongeveer uitgesproken als de tsj van Tsjetsjenië. In de uitspraakweergave wordt deze klank weergegeven met tsj. Voorbeelden: child (tsjaild) (kind), much (matsj) (veel).

De j en de g (voor een e, i en y) klinken als een dzj en worden in de uitspraakweergave dan ook zo aangegeven. Voorbeelden: gin (dzjin) (gin), gender (dzjen-dә) (geslacht), John (dzjohn).

In de overige gevallen wordt de g uitgesproken als in goal. In de uitspraakweergave staat er dan een gh. Voorbeelden: go (ghoo) (gaan), greetings (ghrie-tings) (groeten).

De qu wordt uitgesproken en weergegeven als kw. Voorbeelden: quick (kwik) (vlug), question (kwes-tjәn) (vraag).

De lettercombinatie sh klinkt als de sj van Sjors en Sjimmie. In de uitspraakweergave wordt hij weergegeven als sj. Voorbeelden: shot (sjot) (schot), shame (sjeem) (schaamte).

De h wordt soms wel uitgesproken en soms niet. In het eerste geval is het een licht aangeblazen klank die wordt weergegeven met een h. Wanneer de h niet wordt uitgesproken (stomme h) dan staat er in de uitspraakweergave niets. Voorbeelden: house (hous) (huis), hour (ouә) (uur).

De z en in sommige gevallen de s klinken als de z van vazen. Voorbeelden: please (pliez) (alstublieft), his (hiz) (zijn), zebra (zebrә) (zebra).

De Engelse w is voller en ronder dan de Nederlandse w. Voorbeelden: why (wai) (waarom), we (wie) (wij).

Die lastige th

Vind je het moeilijk om de medeklinker th uit te spreken? In het Engels komt deze medeklinker veel voor. En misschien verbaast het je om te horen dat het Engels niet één, maar twee th-klanken heeft. Bijvoorbeeld:

De klank van de stemhebbende th in de woorden those (δooz) (die), other (a- δә) (ander) en breathe (brieδ) (ademen) is diep en je je gebruikt er je stem bij.

De klank van de stemloze th in thanks (θengks) (bedankt), something (sam-θing) (iets) en bath (bahθ) (bad) is een zachte fluisterklank.

Met een beetje oefening en concentratie leer je de twee th-klanken duidelijk uitspreken. In de volgende alinea zal ik je laten zien hoe je dat doet, dus blijf lezen.

Wanneer je het woord that (δet) (dat) uitspreekt, klinkt het dan als zet of als tet? Of als je het woord think probeert uit te spreken, klinkt dat dan als sing of ting? Als dat zo is, dan ben je niet de enige. Het probleem is dat je je tong in je mond houdt, achter je boventanden. Om de th te maken moet je hem een beetje uitsteken. Of je houdt het puntje van je tong tussen je tanden (niet bijten!) en vervolgens trek je hem in terwijl je de th-klank maakt.

Probeer de volgende woorden die beginnen met de stemhebbende th uit te spreken:

there (δè) (daar)

these (δiez) (deze)

they (δee) (zij)

this (δis) (dit)

those (δooz) (die)

En probeer nu deze woorden die beginnen met een stemloze th uit te spreken:

thank you (θengk joe) (dank je)

thing (θing) (ding)

think (θingk) (denken)

thirty three (θuh-ti θrie) (drieëndertig)

Thursday (θuhz-dee) (donderdag)

Je zegje doen

Mijnheer en mevrouw Abbott gaan een paar dagen op reis. Ze praten over wat ze allemaal mee moeten nemen. (Track 3)

Mevr. Abbott:

I think we need three bags, but we have only these two.
ai θingk wie nied θrie beghz bat wie hev oon-li δiez toe
Ik denk dat we drie koffers nodig hebben, maar we hebben
alleen deze twee.

Dhr. Abbott:

I thought about that. So I bought another bag on Thursday.
ai θoht ә-bout δet soo ai boht ә-na-δә begh on θuhz-dee
Daar heb ik al aan gedacht. Daarom heb ik donderdag nog
een koffer gekocht.

Mevr. Abbott:

Thanks. There are so many things I want to bring.
θengks δèr ah soo men-ni θings ai want toe bring
Bedankt. Er is zo veel wat ik wil meenemen.

Dhr. Abbott:

Do you need all those shoes — 33 pairs?
doe joe nied ohl δooz sjoez θuh-ti θrie pèhz
Heb je al die schoenen nodig, 33 paar?

Mevr. Abbott:

Of course! They’re absolutely essential!
ov kohs δè eb-sә-loe-tli is-sen-sjl
Natuurlijk. Ze zijn absoluut onmisbaar.

De r

De klank van de r is een beetje lastig. Je hebt er een goede tongbeheersing voor nodig. Zo maak je hem:

Pretend that you’re going to sip liquid from a glass; put your lips forward and rounded just a bit. (pri-tend δet joe ghoo-ing toe sip li-kwid from ә ghlahs poet joh lips foh-wәd end roun-did dzjast ә bit) Doe alsof je van een glas drinken gaat nippen: breng je lippen naar voren en maak ze een beetje rond.

Slightly curl back the tip of your tongue inside your mouth. (slait-li kuhl bek δә tip ov joh tang in-said joh mouθ) Buig het puntje van je tong een beetje naar binnen.

Don’t let the tip of your tongue touch the roof of your mouth. (doont let oә tip ov joh tang tatsj δә roef ov joh mouθ) Zorg dat de punt van je tong je gehemelte niet raakt.

Zeg nu bij wijze van oefening deze woorden na.

around (ә-round) (rond)

car (kah) (auto)

read (ried) (lezen)

write (rait) (schrijven)

Je zegje doen

Jordi en Austin, twee studiegenoten, zijn onderweg naar een tweedehands platenzaak. (Track 4)

Jordi:

I just bought a new sound system with a turntable.
ai dzjast boht ә njoew sound sis-tim wiθ ә tuhn-teebl
Ik heb net een nieuwe installatie met platen-
speler gekocht.

Austin:

Cool. Are you looking for some old records?
koel ah joe loe-king foh sam ohld rek-kohdz
Wat goed. Zoek je oude platen?

Jordi:

Definitely. I already have a small collection of rock-and-roll records, but I want more.
de-fin-nit-li ai ohl-red-di hev ә smohl k әl-leks-jn ov rok end rohl rek-kohdz bat ai want moh
Zeker. Ik heb al een kleine collectie rock-and-roll platen maar ik wil er nog meer.

Austin:

Personally, I prefer the early rhythm and blues. Do you like R and B?
puh-snә-li ai pri-fuh uh-li riδm end bloez doe joe laik ahr end bie
Zelf hou ik meer van oude rhythm and blues. Hou jij van R en B?

Jordi:

Sure, I like a lot of different music: R and B, rock-and-roll, reggae, rap, heavy metal, and even classical.
sjoeh ai laik ә lot ov dif-frәnt mjoe-zik ahr end bie, rok end rohl re-ghee rep hev-vi metl end ie-vn kles-si-kl
Ja, ik hou van allerlei soorten muziek: R en B,
rock ’n roll, reggae, rap, heavy metal en zelfs
klassiek.

De klinkers uitspreken

Het Engels heeft vijf klinkers: a, e, i, o, u (en soms de y). Maar deze vijf klinkers zijn goed voor ongeveer 15 verschillende klanken. Helaas zijn de uitspraakregels van het Engels niet zo eenduidig dat we de uitspraak van de klinkers en klinkercombinaties in een eenvoudig overzicht kunnen aanbieden. Het goede nieuws is dat je met wat oefening alle verschillende klanken snel leert uitspreken.

De leidraad voor in een woordenboek kan je behulpzaam zijn bij de verschillende klanken van de klinkers, maar je hebt niet altijd een woordenboek bij de hand. En als je geen ‘sprekend’ elektronisch woordenboek hebt, kun je de uitspraak van een bepaald woord niet beluisteren. Gelukkig worden de meeste klanken van de klinkers op dezelfde manier geschreven, zodat je toch een soort van handvat hebt. In de volgende paragrafen bespreken we alle klinkers, de verschillende klanken ervan en de gebruikelijke schrijfwijzen ervan.

De klinkers: lang en kort

De klanken van de Engelse klinkers kunnen worden verdeeld in drie categorieën: short vowels (sjoht vou-әlz) (korte klinkers), long vowels (long vou-әlz) (lange klinkers) en diphthongs (dif-θonghz) (tweeklanken). In onderstaand overzicht worden de algemene verschillen tussen de korte en lange klinkers en de tweeklanken toegelicht (Track 2):

Korte klinkers: deze zijn korter en in het algemeen zachter dan andere klinkers. Een gebruikelijk schrijfpatroon voor korte klinkers is: medeklinker + klinker + medeklinker. Bijvoorbeeld:

can (ken) (blik)

fun (fan) (leuk)

spell (spel) (spellen)

with (wiδ) (met)

Lange klinkers: deze worden langer uitgesproken en zijn dikwijls krachtiger en scherper dan andere klinkers. Een gebruikelijk schrijfpatroon voor lange klinkers is: klinker + medeklinker + eind e-, zoals je in de volgende woorden kunt zien:

arrive (ә-raiv) (aankomen)

late (leet) (laat)

scene (sien) (scène)

vote (voot) (stemmen)

Tweeklanken: twee klinkers die als één lettergreep worden uitgesproken. Wanneer je een tweeklank in het Engels uitspreekt, begin je met de eerste klank en ga je zonder te stoppen door met de tweede klank. Leg de klemtoon op de eerste klank, maar zorg ervoor dat je de tweede klank ook uitspreekt. Probeer de volgende woorden uit te spreken:

boy (boi) (jongen)

now (nou) (nu)

say (see) (zeggen)

time (taim) (tijd)

In de volgende paragrafen laat ik je zien hoe je de korte en lange klanken van de vijf klinkers a, e, i, o en u uitspreekt en hoe je tweeklanken maakt.

De klinker a

De a kan op de volgende manieren worden uitgesproken:

Als lange a, zoals in de woorden ate (eet) (at), came (keem) (kwam) en day (dee) (dag). In deze gevallen is het een tweeklank: je begint met een e en eindigt met de klank i. In de uitspraakweergave is deze klank weergegeven als ee.

Als korte a, zoals in cat (ket) (kat) en hand (hend) (hand). In de uitspraakweergave is deze klank weergegeven als e.

In een aantal gevallen wordt de letter a uitgesproken als oh. Dit geldt voor de volgende gevallen: -aw, -alk, en -aught. In de uitspraakweergave staat er dan oh.

De klinker e

De klank van de lange e wordt vaak geschreven als: be (bie) (zijn), eat (iet) (eten) en see (sie) (zien). Hij klinkt als de ie van fiets en wordt in de uitspraakweergave ook als ie weergegeven. Andere schrijfwijzen voor de lange e zijn ie en ei, zoals in believe (bi-liev) (geloven) en receive (ri-siev) (ontvangen).

De korte e is iets langer dan de e van het Nederlandse bed. Voorbeelden: ten (ten) (tien), sell (sel) (verkopen) en adress (ә-dres) (adres). De korte e wordt ook geschreven als ea zoals in head (hed) (hoofd), bread (bred) (brood) en ready (red-di) (klaar). In de uitspraakweergave is deze klank weergegeven als e. Wanneer hij klinkt als de è van crème wordt hij aangeduid met è, zoals in where (wè) (waar).

Oefen de klanken van de lange e en de korte e met de volgende zinnen:

Lange e: We see three green trees (wie sie θrie ghrien triez) (Wij zien drie groene bomen.)

Korte e: Jenny went to sell ten red hens. (dzjen-ni went to sel ten red henz) (Jenny ging tien rode kippen verkopen.)

Beide klanken: Please send these letters. (pliez send oiez let-tәz) (Verzend aub deze brieven.)

Een bijzonder geval is de stomme e, zoals de e in graven; bijzonder omdat de stomme e of sjwa de enige klinker is die stemloos is. Deze e klinkt als de u-klank van het Nederlandse bus en wordt in de uitspraakweergave aangeduid met het symbool ә. Dit uitspraaksymbool wordt ook gebruikt voor klinkers die in bepaalde gevallen stemloos zijn. Je komt hem veel tegen in onbeklemtoonde lettergrepen. Voorbeelden:

later (lee-tә) (later)

around (ә-round) (rond)

actor (ek-tә) (acteur)

De klinker i

De lange i is een tweeklank en wordt uitgesproken als ai, bijvoorbeeld in time (taim) (tijd), arrive (ә-raiv) (aankomen) en like (laik) (leuk vinden). Deze klank wordt ook op andere manieren geschreven, zoals in de woorden height (hait) (hoogte), fly (flai) (vliegen), buy (bai) (kopen), lie (lai) (leugen) en eye (ai) (oog). In de uitspraakweergave wordt deze klank weergegeven als ai.

De klank van de korte i klinkt als de i van het Nederlandse mist. Hij wordt weergegeven als i. Je vindt hem bijvoorbeeld in de woorden it (it) (het), his (hiz) (zijn), this (δis) (dit), bill (bil) (bankbiljet) en sister (sis-tә) (zus).

De klinker o

De letter o is praktisch overal ter wereld hetzelfde, maar de Engelse o wijkt een beetje af van de Nederlandse.

De klank van de lange o, zoals in de woorden road (rood) (weg), joke (dzjook) (grap), phone (foon) (telefoon) en home (hoom) (thuis) is iets langer dan de Nederlandse oo van boom. Als je hem uitspreekt, verleng dan de Nederlandse oo. Behalve in de combinatie ‘o + medeklinker + eind-e’ (zoals in de woorden hierboven) kom je deze klank tegen in de volgende schrijfwijzen: no (noo) (nee), toe (too) (teen), sew (soo) (naaien), know (noo) (weten), dough (doo) (deeg) en boat (boot) (boot). In de uitspraakweergave staat er in al deze gevallen een oo.

De korte o klinkt als de Nederlandse o in pot. Vóór een r is hij iets langer. In de uitspraakweergave wordt hij in het eerste geval weergegeven als o en in het tweede als oh. Voorbeelden: hot (hot) (heet), dollar (dol-lә) (dollar), your (joh) (jouw/uw) en for (foh) (voor).

Een dubbele oo levert een klank op die lijkt op de oe-klank van het Nederlandse boek. Maar net als bij de lange o is hij wat langer dan de Nederlandse klank. Voorbeelden hiervan zijn: moon (moen) (maan), food (foed) (voedsel), foot (foet) (voet) en cook (koek) (koken). In de uitspraakweergave vind je voor deze klank een oe.

Don’t put your foot in your mouth! (doont poet joh foot in joh mouθ) (Stop je voet niet in je mond.) Dit is een uitdrukking die betekent dat je geen stomme opmerking moet maken. De woorden food en foot worden nogal gemakkelijk verwisseld. Pas op dat je niet zegt This foot tastes good (δis foet teestz ghoed) (deze voet smaakt goed) of I put my food in my shoe (ai poet mai foed in mai sjoe) (ik heb mijn eten in mijn schoen gestopt)

De klinker u

In het Engels wordt de klank van de lange u echt verlengd. Hij klinkt als een verlengde Nederlandse oe, net als de dubbele oo. In de volgende woorden vind je deze klank: June (dzjoen) (juni) en blue (bloe) (blauw). Verder wordt deze klank ook op andere manieren geschreven, zoals in de volgende woorden: do (doe) (doen), you (joe) (jij/u), new (njoe) (nieuw), suit (soet) (pak), through (θroe) (door) en shoe (sjoe) (schoen).

De korte u komt veel voor in het Engels en kan op verschillende manieren worden uitgesproken: als stomme e in Saturday (set-tә-dee) (zaterdag), als de a van appel in must (mast) (moeten) of als de u van durf in murder (muh-dә) (moord). In de uitspraakweergave zie je afhankelijk van de uitspraak van deze letter een a, ә of u(h) staan.

De u aan het begin van een woord wordt uitgesproken als de joe van joehoe. Voorbeeld: use (joez) (gebruiken).

Het ritme vasthouden

Ritme en melodie geven een taal leven en karakter. En ze zorgen ervoor dat het Engels en het Nederlands klinken zoals ze klinken. Het ritme van de Engelse taal wordt bepaald door het klemtoonpatroon: de nadruk die een woord of een lettergreep krijgt. Als je weet hoe het ritme en de klemtoon in het Engels werken, kun je je uitspraak sterk verbeteren en je buitenlandse accent verminderen. Als je het ritme te pakken hebt, kun je ook zonder perfecte uitspraak begrijpen wat er (tegen jou) wordt gezegd. In de volgende paragrafen wordt verteld hoe het ritme van het Engels klinkt en hoe klemtoonpatronen dat ritme regelen.

Het ritme aangeven

Het ritme van het Engels is gemakkelijk. Na elke onbeklemtoonde lettergreep volgt een beklemtoonde lettergreep, zoals in deze zin: The cats will eat the mice (δә kets wil iet δә mais) (De katten gaan de muizen opeten). Hou terwijl je de volgende zinnen uitspreekt een regelmatig ritme aan door met je voet bij elk onderstreept woord(deel) te tikken: elke tik staat voor een beklemtoonde lettergreep.

For Eng-lish rhy-thm, tap your feet. (foh ing-ghlisj riδm tep joh feet) (Voor een Engels ritme, tik met je voet.)

Fast or slow, just keep the beat. (fahst oh sloo dzjast kiep δә biet) (Snel of langzaam, hou het vast.)

Probeer nu om bij de volgende zinnen al tikkend het ritme vast te houden. Vergeet niet om de onderstreepte woorden te beklemtonen.

Cats eat mice. (kets iet mais) (Katten eten muizen.)

The cats will eat the mice. (δә kets wil iet δә mais) (De katten gaan de muizen opeten.)

Als er in een zin meerdere onbeklemtoonde lettergrepen na elkaar komen, moet je wat versnellen om het ritme vast te houden. Probeer dat eens bij deze zin te doen:

The cats in the yard are going to eat up the mice. (δә kets in δә jahd ah ghoo-ing toe iet ap δә mais) (De katten in de tuin gaan de muizen opeten.)

Nadruk op belangrijke woorden

Welke woorden krijgen in het Engels de klemtoon? De belangrijkste natuurlijk! Anders gezegd: de woorden die de belangrijkste informatie van de zin overbrengen, krijgen de klemtoon.

Deze woorden krijgen de klemtoon:

bijvoeglijke naamwoorden

bijwoorden

hoofdwerkwoorden

vraagwoorden

ontkenningen

zelfstandige naamwoorden

Maar deze niet:

lidwoorden

hulpwerkwoorden

voegwoorden

voorzetsels

persoonlijke voornaamwoorden (meestal niet)

het werkwoord to be (toe bie) (zijn)

In hoofdstuk 2 vind je meer informatie over de hierboven genoemde grammaticale termen. Zoek ook eens in de inhoudsopgave van dit boek naar meer grammaticale onderwerpen.

Probeer de volgende zinnen eens op een gelijkblijvende toon uit te spreken en leg de klemtoon op de onderstreepte woorden of lettergrepen:

Where can I find a bank? (wè ken ai faind ә bengk) (Waar kan ik een bank vinden?)

I’d like to have some tea, please. (aid laik toe hev sam tie pliez) (Ik had graag wat thee.)

I need to see a doctor. (ai nied toe sie ә dok-tә) (Ik heb een dokter nodig.)

Logisch, als je echt een dokter nodig hebt, ben je niet met het ritme bezig. Maar als je gedisciplineerd het ritme van de Engelse taal oefent, gaat je uitspraak er behoorlijk op vooruit en zorg je dat mensen je verstaan.

De klemtoon op de juiste lettergreep leggen

Maak je niet druk wanneer je probeert te achterhalen op welke lettergreep van een woord de klemtoon ligt. Hoewel het vinden van de juiste lettergreep in het begin een gokspelletje lijkt, kunnen een aantal patronen je helpen om zonder al te veel stress de juiste klemtoon te vinden. Dat beloof ik je! Met behulp van de volgende regels en tips begrijp je hoe het moet en waarom een klemtoonpatroon kan veranderen.

Enkele regels

Raak je in de war van de verspringende klemtoon in woorden als mechanize, mechanic en mechanization (mek-ә-naiz; mechaniseren) (mi-ken-nik; monteur) (me-kәn-nai-zee-sjn; mechanisering)? De uitgang van veel woorden is bepalend voor de klemtoon. De uitgang kan ook aangeven of het woord een zelfstandig naamwoord, een werkwoord of een bijvoeglijk naamwoord is. Dat is een bonus! Hier zijn enkele regels die je moet volgen:

Bij zelfstandige naamwoorden die eindigen op -ment, -ion/-cion/- tion, -ian/-cian/-sian en -ity valt de klemtoon op de lettergreep vóór de uitgang, zoals bij deze woorden:

enjoyment (in-dzjoi-ment) (plezier)

opinion (e-pin-jen) (mening)

reservation (re-ze-veesjn) (reservering)

possibility (pos-se-bi-le-ti) (mogelijkheid)

Bij bijvoeglijke naamwoorden die eindigen op -tial/-ial/-cial, -ual,-ic/-ical en -ious/-eous/-cious/-uous valt de klemtoon op de lettergreep vóór de uitgang, zoals bij deze woorden:

essential (is-sen-sjl) (wezenlijk)

usual (joe-zjl) (normaal)

athletic (eθ-let-tik) (atletisch)

curious (kjoe-ri-es) (benieuwd)

Bij (werk)woorden die eindigen op -ize, -ate en -ary valt de klemtoon op de voorlaatste lettergreep vóór de uitgang, zoals bij deze woorden:

realize (ri-e-laiz) (beseffen)

graduate (ghre-dzjoe-eet) (afstuderen)

vocabulary (ve-ke-bju-le-ri) (woordenschat)

Enkele tips voor klemtoonpatronen

In deze paragraaf geven we je enkele voorbeelden van algemene klemtoonpatronen die je helpen de uitspraak van een bepaald woord systematisch te benaderen. Het zijn geen sluitende regels. Je kunt er niet voor de volle 100 procent op vertrouwen, zelfs niet voor 99,9 procent. Je kunt ze echter wel gebruiken als richtlijn wanneer je niet zeker weet waar de klemtoon ligt.

Bij veel zelfstandige naamwoorden van twee lettergrepen valt de klemtoon op de eerste lettergreep. Weet je niet zeker waar de klemtoon valt bij een woord van twee lettergrepen, leg hem dan op eerste. Hoogstwaarschijnlijk is dat goed. Hier zijn enkele voorbeelden:

English (ing-ghlisj) (Engels)

music (mjoe-zik) (muziek)

paper (pee-pә) (papier)

table (teebl) (tafel)

Leg de klemtoon op de stam van het woord, niet op het voorvoegsel of op de uitgang. Dit geldt voor de meeste werkwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden. Enkele voorbeelden:

dislike (dis-laik) (niet houden van)

lovely (lav-li) (mooi)

redo (rie-doe) (opnieuw doen)

unkind (an-kaind) (onvriendelijk)

De klemtoon valt op het eerste woord bij de meeste samengestelde zelfstandige naamwoorden. Dat zijn zelfstandige naamwoorden die bestaan uit twee of meer zelfstandige naamwoorden met een betekenis die afwijkt van die van de individuele woorden. Bijvoorbeeld:

ice cream (ais kriem) (ijs)

notebook (noot-boek) (boekje)

sunglasses (san-glas-siz) (zonnebril)

weekend (wie-kend) (weekeinde)

Woordjes leren

alphabet

el-fә-bet

alfabet

letter

let-tә

letter

consonant

kon-sә-nәnt

medeklinker

short vowel

sjoht vou-әl

korte klinker

long vowels

long vou-әl

lange klinker

diphtong

dif-θong

tweeklank

voiced

voist

stemhebbend

voiceless

vois-lәs

stemloos