Inhoud in vogelvlucht

Over de auteurs

Dankwoord

Inleiding

Deel I: Aan de slag

Hoofdstuk 1: Je kent al een beetje Duits

Hoofdstuk 2: De kern van de zaak: Duitse basisgrammatica

Hoofdstuk 3: Hallo! Uitspraak en eenvoudige uitdrukkingen

Hoofdstuk 4: Getallen, tijden en maten

Hoofdstuk 5: Praten over huis en haard

Deel II: Duits in het dagelijks leven

Hoofdstuk 6: Nader kennismaken en praten over koetjes en kalfjes

Hoofdstuk 7: De weg vragen

Hoofdstuk 8: Guten Appetit! Uit eten en naar de markt

Hoofdstuk 9: Winkelen

Hoofdstuk 10: Uitgaan

Hoofdstuk 11: Zakendoen en telecommunicatie

Hoofdstuk 12: Sport en ontspanning

Deel III: Duits voor onderweg

Hoofdstuk 13: Een reis voorbereiden

Hoofdstuk 14: Zonder geld kom je er niet

Hoofdstuk 15: Vliegtuigen, treinen, taxi’s en bussen

Hoofdstuk 16: Een hotel zoeken

Hoofdstuk 17: Noodsituaties

Deel IV: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 18: Tien tips waarmee je nog sneller Duits leert

Hoofdstuk 19: Tien dingen die je nooit moet zeggen

Hoofdstuk 20: Tien favoriete Duitse zegswijzen

Hoofdstuk 21: Tien zinnen waarmee je echt Duits klinkt

Deel V: Bijlagen

Bijlage A: Miniwoordenboek Duits-Nederlands / Nederlands-Duits

Bijlage B: Duitse werkwoorden

Bijlage C: De download bij dit boek

Bijlage D: Antwoorden

Inhoud

Over de auteurs

Dankwoord

Inleiding

Deel I: Aan de slag

Hoofdstuk 1: Je kent al een beetje Duits

Het Duits dat je al kent

Volkomen verwanten

Bijna-verwanten

Valse vrienden

Buurtje leen

Populaire uitdrukkingen

Hoofdstuk 2: De kern van de zaak: Duitse basisgrammatica

Bouwstenen om mee te spreken

Zelfstandige naamwoorden

Lidwoorden

Voornaamwoorden

Bijvoeglijke naamwoorden

Werkwoorden

Bijwoorden

Eenvoudige zinnetjes maken

Woorden in de goede volgorde zetten

Het werkwoord komt op de tweede plaats

Het werkwoord achteraan zetten

Vragen vormen

De werkwoordstijden: verleden, heden en toekomst

De tegenwoordige tijd

Over het verleden gesproken: de voltooid tegenwoordige tijd

Schrijven over het verleden: de onvoltooid verleden tijd van sein

Praten over de toekomst

De juiste naamval kiezen

Een snelle blik op de naamvallen

Waarom naamvallen belangrijk zijn

Hoofdstuk 3: Hallo! Uitspraak en eenvoudige uitdrukkingen

De mond vol van elementaire uitspraakregels

Klemtonen in het Duits

Het alfabet

Klinkers uitspreken

Umlauten uitspreken

Tweeklanken uitspreken

Medeklinkers uitspreken

Clusters uitspreken

Formeel of informeel

Hallo, tot ziens en hoe is het?

Vragen hoe het gaat

Antwoorden als iemand vraagt hoe het gaat

Jezelf en anderen voorstellen

Je vrienden voorstellen

Kennismaken bij speciale gelegenheden

Jezelf voorstellen

Hoofdstuk 4: Getallen, tijden en maten

Jongleren met getallen

Klokkijken

Vragen hoe laat het is

Klokkijken op de ouderwetse manier

De 24 uursmethode

De tijden van de dag

De dagen van de week

Namen van maanden

Maten en gewichten

Hoofdstuk 5: Praten over huis en haard

In een appartement of huis wonen

Het leven binnen vier muren

De juiste vragen stellen

Over je familie praten

Deel II: Duits in het dagelijks leven

Hoofdstuk 6: Nader kennismaken en praten over koetjes en kalfjes

Iets over jezelf vertellen

Over je werk praten

Je naam en telefoonnummer geven

Bezittelijke voornaamwoorden

Een praatje over steden, landen en nationaliteiten

Vertellen waar je vandaan komt

Het belangrijke werkwoord sein

Vragen waar iemand vandaan komt

Nationaliteiten ontdekken

Kletsen over de talen die je spreekt

Een praatje over het weer

Wat voor weer is het?

Over de temperatuur praten

Het weer beschrijven

Hoofdstuk 7: De weg vragen

Vragen waar iets is

‘Wie weit?’ – Hoe ver is het?

Hier en daar

Vragen ‘Hoe kom ik daar?’

Het voorzetsel ‘in’

Het voorzetsel ‘nach’

Het voorzetsel ‘zu’

Een positie ten opzichte van een andere plek beschrijven

Alles op een rijtje met links, rechts, noord en zuid

Links, rechts, rechtdoor

De windrichtingen

Die of die straat nemen

Rangtelwoorden: eerste, tweede, derde en meer

Met de auto of een ander voertuig reizen

Hoofdstuk 8: Guten Appetit! Uit eten en naar de markt

Hast du Hunger? Hast du Durst?

Alles over maaltijden

De tafel dekken

Uit eten: een bezoek aan een restaurant

Besluiten waar je naartoe gaat

Een tafel reserveren

Binnenkomen en gaan zitten

De menukaart ontcijferen

Bestellen

Je wensen uiten met de conjunctief

Met modale hulpwerkwoorden bepalen wat je zegt

Iets speciaals bestellen

Antwoorden op ‘Heeft het gesmaakt?’

Afrekenen

Boodschappen doen

Weten waar je moet zijn

Vinden wat je zoekt

Hoofdstuk 9: Winkelen

Plekken om te winkelen

Openingstijden

De weg vinden in een winkel

Een beetje rondkijken

Assistentie tijdens het winkelen

Kleding kopen

Kleuren om uit je hoofd te leren

Kleding passen

Afrekenen

Vergelijkend gesproken: objecten vergelijken

Hoofdstuk 10: Uitgaan

Wat wil je doen?

Naar de film

Een voorstelling bezoeken

Kaartjes kopen

Wat was dat? De onvoltooid verleden tijd van ‘sein’

Een museum bezoeken

Praten over actie in het verleden

Het voltooid deelwoord vormen

‘Haben’ gebruiken in de voltooid tegenwoordige tijd

‘Sein’ gebruiken in de voltooid tegenwoordige tijd

Uitgaan

Hoe was het? Praten over uitgaan

Om een mening vragen

Je mening geven

Naar een feest gaan

Een uitnodiging ontvangen

Over een feest praten

Hoofdstuk 11: Zakendoen en telecommunicatie

Telefoneren

Naar iemand vragen

Contact leggen

Een afspraak maken

Een boodschap achterlaten

Kort over voornaamwoorden in de derde naamval

Geschreven berichten

Een brief of ansichtkaart versturen

E-mail versturen

Een fax versturen

Op kantoor

Kantoorbenodigdheden

Zakendoen in het Duits

Hoofdstuk 12: Sport en ontspanning

Sport beoefenen

Spelen met het werkwoord ‘spielen’

Vertellen welke sport je leuk vindt

Iemand uitnodigen om te sporten

Met wederkerende werkwoorden over plannen praten

Wederkerend

Voornaamwoorden in de vierde naamval

Enkele veelvoorkomende wederkerende werkwoorden

Flexibele wederkerende werkwoorden

De wijde natuur in

Op pad

Bezienswaardigheden langs de weg

De bergen in

Naar het platteland

Naar de zee

Deel III: Duits voor onderweg

Hoofdstuk 13: Een reis voorbereiden

Naar het reisbureau

Vooruit plannen: de toekomende tijd

Gebeurtenissen in een bepaalde maand beschrijven

Specifieke tijdstippen in een maand

Datums

Identiteitsbewijzen, visa en andere reisbenodigdheden

Je identiteitsbewijs

Een visum aanvragen

Hoofdstuk 14: Zonder geld kom je er niet

Geld omwisselen

Geld opnemen bij de geldautomaat

De gebiedende wijs

Hoofdstuk 15: Vliegtuigen, treinen, taxi’s en bussen

Duits spreken op de luchthaven

Je ticket afhalen

Inchecken

Bestemming bereikt

Door de douane gaan

Met de auto reizen

Een auto huren

Wijs worden uit kaarten

Verkeersborden ontcijferen

De trein nemen

Vertrekstaten ontcijferen

Informatie vergaren

Kaartjes kopen

Weten wanneer je een werkwoord moet splitsen

Reizen met bus, metro en taxi

De bus pakken

Een taxi nemen

Hoofdstuk 16: Een hotel zoeken

Een hotel zoeken

Een kamer reserveren

Vertellen wanneer je komt en hoe lang je blijft

Aangeven wat voor kamer je wilt

Naar de prijs vragen

De reservering bevestigen

Inchecken

Vertellen hoe lang je blijft

Het registratieformulier invullen

De sleutelvraag

Vragen naar extra’s en faciliteiten

Uitchecken en de rekening betalen

De rekening vragen

Kleine gunsten vragen

Hoofdstuk 17: Noodsituaties

Om hulp vragen

Om hulp schreeuwen

Vertellen wat er aan de hand is

Vragen of iemand Engels of Nederlands spreekt

Medische hulp inschakelen

Beschrijven wat eraan scheelt

Bijzonderheden vertellen

Je laten onderzoeken

Lichaamsdelen benoemen

De diagnose stellen

De behandeling

De politie om hulp vragen

Beschrijven wat er is gestolen

Vragen van de politie beantwoorden

Juridische ondersteuning

Deel IV: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 18: Tien tips waarmee je nog sneller Duits leert

Geef dingen een naam

Verzamel nuttige uitdrukkingen

Maak boodschappenlijstjes

Denk in het Duits

Luister naar cd’s en downloads

Kijk Duitse tv en luister Duitse radio

Volg een interactieve cursus Duits

Bekijk Duitse films

Lees Duitse tijdschriften en kranten

Eet Duitse kost

Hoofdstuk 19: Tien dingen die je nooit moet zeggen

Spreek iemand op de juiste manier aan

Spreek medewerkers van bedrijven op de juiste wijze aan

Heet of koud?

Ik wil

Ik ben niet zat

Verzin geen woorden

Respect voor de politie

Wees voorzichtig met het woord ‘fein’

Vermijd sarcasme

Maak geen onderscheid tussen oost en west

Hoofdstuk 20: Tien favoriete Duitse zegswijzen

Alles klar!

Wirklich

Kein Problem

Vielleicht

Doch

Unglaublich

Hoffentlich

Wie schön!

Genau!

Stimmt’s?

Hoofdstuk 21: Tien zinnen waarmee je echt Duits klinkt

Schönes Wochenende!

Gehen wir!

Was ist los?

Das klingt gut!

Keine Ahnung

Geht in Ordnung

Nicht zu fassen!

Du hast/Sie haben Recht!

Lass es!

Nicht schlecht!

Deel V: Bijlagen

Bijlage A: Miniwoordenboek Duits-Nederlands / Nederlands-Duits

Bijlage B: Duitse werkwoorden

Bijlage C: De download bij dit boek

Bijlage D: Antwoorden

Inleiding

We zijn spelers in een fascinerend tijdperk waarin we contact kunnen hebben met wie dan ook, waar dan ook ter wereld. Globalisatie en technologie zijn de drijvende krachten die ervoor zorgen dat we meer en meer contact krijgen met steeds meer mensen. Het wordt dan ook steeds belangrijker dat je minstens een paar woorden in een andere taal, bijvoorbeeld het Duits, kunt zeggen.

Onze natuurlijke nieuwsgierigheid naar andere culturen zorgt dat we op pad gaan om zelf op onderzoek te gaan naar het dagelijks leven in gebieden waar Duits wordt gesproken: Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, het zuidelijk deel van Tirol in het noorden van Italië, Luxemburg en Liechtenstein. Sinds de eenwording van Europa is de internationale handel steeds verder gegroeid en ontstonden er talrijke internationale zakelijke contacten. Onder andere met Duitsland, de grootste economische macht binnen Europa. Misschien heb je vrienden of buren die Duits spreken. Misschien wil je meer van je afkomst te weten komen door jezelf iets eigen te maken van de taal die je voorouders spraken.

Wat de reden ook is om Duits te willen leren spreken, met Duits voor Dummies, 2e editie leer je hoe je eenvoudige gesprekjes in het Duits voert. We beloven niet dat je vloeiend Duits leert spreken, maar als je iemand wilt begroeten, een treinkaartje wilt kopen of in een restaurant wilt bestellen in het Duits, dan hoef je niet verder te kijken dan dit boek.

Over dit boek

Duits voor Dummies, 2e editie kun je gebruiken zoals je wilt. Je kunt het als naslag gebruiken om bepaalde vragen die je over het Duits hebt na te kijken, als een manier om systematisch Duits te leren of gewoon om wat over een andere taal te lezen. Misschien wil je wat woordjes en zinnetjes leren waarmee je uit de voeten kunt als je Duitsland bezoekt. Of misschien wil je alleen maar ‘Hallo, hoe gaat het?’ tegen je Duitssprekende buurman kunnen zeggen. Werk dit boek in je eigen tempo door en lees steeds zo veel of zo weinig als je zelf wilt. Je hoeft ook niet elk hoofdstuk van begin tot eind door te worstelen. Lees gerust alleen de paragrafen die je het meeste interesseren.

Conventies in dit boek

Voor de duidelijkheid hanteren we in dit boek de volgende conventies:

Duitse termen zijn vet gedrukt, zodat ze opvallen.

Na de Duitse term staat steeds tussen haakjes en cursief de uitspraak van die term.

Direct na de uitspraak van de Duitse term staat de Nederlandse vertaling. Deze staat eveneens tussen haakjes.

Soms klinkt een woord hetzelfde als in het Nederlands.

Werkwoordsvervoegingen (overzichten met de vormen van een werkwoord) staan als volgt in tabellen:

De ik-vorm

De jij-vorm

De hij-, zij-, het-vorm

De wij-vorm

De jullie-vorm

De zij-vorm (meervoud)

De u-vorm

In de tweede kolom staat de uitspraak. Hier zie je een voorbeeld met het werkwoord worden. De vervoeging begint met de Duitse equivalent van ik ben, jij bent, enzovoort.

Vervoeging | Uitspraak
ich bin | iech bien
du bist | doe biest
er, sie, es ist | eer/zie/ês iest
wir sind | wier zient
ihr seid | ier zait
sie sind | zie zient
Sie sind | zie zient

De volgende elementen helpen je dit boek vlot door te werken:

Je zegje doen. De beste manier om een taal te leren, is door te luisteren hoe hij wordt gesproken. Daarom hebben we overal in het boek dialogen toegevoegd. Deze gesprekjes staan onder het kopje ‘Je zegje doen’. Bij alle Duitse zinnen en uitdrukkingen wordt steeds aangegeven hoe je ze moet uitspreken en wat ze betekenen.

Woordjes leren. Sleutelwoorden en -zinnen onthouden is ook belangrijk in een taal; daarom hebben we de belangrijke woorden in een paragraaf steeds op een schoolbord bij elkaar gezet, onder het kopje ‘Woordjes leren’. Let op: in deze onderdelen is de beklemtoonde lettergreep in de uitspraak steeds onderstreept.

Spelen met de taal. Onder ‘Spelen met de taal’ kun je nog wat extra oefenen met je nieuw opgedane taalkennis. Zo krijg je op een leuke manier een idee van de vooruitgang die je boekt.

Elke taal heeft zo zijn eigen manieren om dingen uit te drukken. Daarom is de Nederlandse vertaling die we geven lang niet altijd de letterlijke vertaling van die Duitse uitdrukking. We willen je laten weten wat gezegd wordt, en niet alleen de betekenis van de afzonderlijke woorden. Zo betekent de zin Es geht (ês gheet) letterlijk ‘Het gaat’. Maar in het dagelijks gebruik betekent het ‘zo zo’ of ‘oké’, wat je ook in de vertaling zult zien.

Veronderstellingen over jou

We moesten ons bij het schrijven van dit boek eerst een beeld vormen van wat voor iemand jij bent en van wat jij van dit boek verwacht:

Je kent geen Duits. Of je leerde het ooit op school, maar herinnert je niet veel meer dan Ja, Nein, Guten Tag en auf Wiedersehen.

Je bent vooral geïnteresseerd in het spreken van Duits en niet zozeer in het schrijven of lezen ervan.

Je wilt geen slaapverwekkend theorieboek waar je door eindeloze, monotone taaloefeningen moet ploegen om dat Duits in je hersens te griffen. Je wilt gewoon een paar handige woorden, zinnen en uitdrukkingen leren zodat je je een beetje kunt redden in het Duits.

Je wilt geen lange lijsten woordjes uit je hoofd leren of een stelletje saaie grammaticaregels.

Je hebt zin op een leuke en ontspannen manier wat Duits te leren.

Als deze veronderstellingen op jou van toepassing zijn, heb je het juiste boek gevonden!

Hoe dit boek in elkaar zit

Dit boek is opgebouwd uit een aantal delen die op hun beurt weer in hoofdstukken verdeeld zijn. In de volgende paragrafen lees je wat voor informatie je kunt vinden in elk deel.

Deel I: Aan de slag

In dit deel maak je rustig kennis met Duits door wat basisregels te leren: hoe je woorden uitspreekt, hoe je zinnen maakt enzovoort. Je vindt een bron aan belangrijke Duitse uitdrukkingen, zoals groeten en getallen. We peppen je zelfvertrouwen weer op door wat Duitse woorden die je waarschijnlijk al kent de revue te laten passeren. Als laatste schetsen we de basisregels van de Duitse grammatica die je misschien nodig hebt als je de latere hoofdstukken in dit boek doorwerkt.

Deel II: Duits in het dagelijks leven

In dit deel begin je pas echt Duits te leren en te gebruiken. In plaats van de nadruk te leggen op grammaticale kwesties (wat in zoveel taalboeken gebeurt), gaan we in dit deel in op alledaagse situaties, zoals winkelen, het vragen naar de weg, uit eten gaan, telefoneren, praten over koetjes en kalfjes en veel meer.

Deel III: Duits voor onderweg

Dit deel geeft je de gereedschappen die je nodig hebt om met Duits op weg te gaan, of je nu geld opneemt, een hotel zoekt, een uitje plant of gebruik maakt van openbaar vervoer. Er is zelfs een hoofdstuk over wat te doen in noodgevallen.

Deel IV: Het deel van de tientallen

Als je kleine, makkelijk te verteren brokjes informatie over het Duits zoekt, dan is dit een deel voor jou. Hierin vind je tien manieren om snel Duits te leren, tien veelvoorkomende Duitse uitdrukkingen, en veel meer.

Deel V: Bijlagen

Dit deel van het boek bevat belangrijke informatie die je als naslagwerk kunt gebruiken. Bijlage A is een handig miniwoordenboekje Duits-Nederlands en Nederlands-Duits. Als je een Duits woord tegenkomt dat je niet begrijpt of als je wilt weten wat een bepaald Nederlands woord in het Duits is, kun je dat hier opzoeken. Bijlage B bevat tabellen met werkwoorden. In deze bijlage zie je hoe je regelmatige werkwoorden vervoegt en ook de werkwoorden die zo eigenwijs zijn om dat regelmatige patroon niet te volgen. Bijlage C is een lijst met alle tracks op de download, waardoor het gemakkelijker voor je wordt om de dialogen in het boek te volgen. Bijlage D ten slotte geeft je alle antwoorden op de ‘Spelen met de taal’-oefeningen die je her en der in het boek bent tegengekomen.

De pictogrammen die in dit boek gebruikt worden

Tijdens het lezen van dit boek ben je misschien op zoek naar specifieke informatie. Om bepaalde informatie makkelijker terug te vinden, vind je in de linkermarge de volgende pictogrammen:

Dit pictogram verwijst naar tips waarmee je het Duits makkelijker leest.

Dit pictogram wijst je op nuttige of interessante informatie die je niet moet vergeten.

Talen zitten vol hindernissen waarover je kunt struikelen als je er niet op verdacht bent. Dit pictogram wijst op belangrijke grammaticale regels.

Als je op zoek bent naar informatie over cultuur en reizen, zoek dan naar deze pictogrammen. Ze vestigen je aandacht op interessante weetjes over de landen waar Duits wordt gesproken.

De download die bij dit boek zit, geeft je de gelegenheid naar native speakers van de Duitse taal te luisteren, zodat je een beter idee krijgt van hoe het Duits klinkt. Dit pictogram staat bij de dialogen (onder het kopje ‘Je zegje doen’) die in de download zitten. (Tip: je kunt op het pictogram klikken om direct naar de download-lijst te gaan).

Hoe gaan we verder?

Het leren van een taal is vooral een kwestie van erin duiken en proberen. (Hoe slecht je uitspraak in het begin soms ook is.) Dus spring in het diepe! Begin bij het begin, pik er een hoofdstuk uit dat je interesseert, of beluister een paar dialogen op de download. Het zal niet lang duren voor je ‘Ja!’ kunt antwoorden op de vraag Sprechen Sie Deutsch? (sjpre-chen zie doitsj) (Spreekt u Duits?)

Let op! Als je nog nooit eerder Duits hebt geleerd, lees dan wel eerst de hoofdstukken in deel I voordat je in de rest van het boek gaat bladeren. Dit eerste deel voorziet je van de basiskennis van de taal, zoals de uitspraak van de verschillende klanken, enkele belangrijke woorden en basisuitdrukkingen en de opbouw van zinnen in het Duits.

Hoofdstuk 1

Je kent al een beetje Duits

In dit hoofdstuk:

Het Duits dat je al kent herkennen

Woorden die anders zijn dan je denkt

Duitse woorden gebruiken

De beste manier om een nieuwe taal te leren, is door je er helemaal in onder te dompelen. In dit hoofdstuk bekijken we voor een vliegende start eerst wat Duitse woorden en uitdrukkingen die je waarschijnlijk al kent. Je komt ook wat populaire uitdrukkingen tegen en we geven je een lijstje met valse vrienden; woorden die er in beide talen hetzelfde uitzien, maar niet hetzelfde betekenen.

Het Duits dat je al kent

Aangezien Nederlands en Duits allebei tot de Germaanse talen behoren, zijn er in deze twee talen behoorlijk wat woorden die identiek zijn of op elkaar lijken. Dit zijn de zogeheten verwante woorden.

Volkomen verwanten

De volgende woorden worden in het Nederlands en Duits hetzelfde gespeld en betekenen hetzelfde. Het enige verschil is de uitspraak en het feit dat in het Duits zelfstandige naamwoorden altijd met een hoofdletter worden geschreven. Bovendien hebben zelfstandige naamwoorden in het Duits altijd een van drie geslachten. Die geslachten herken je in deze lijst aan het woordje der (mannelijk), die (vrouwelijk) of das (onzijdig) vóór het woord. In hoofdstuk 2 lees je meer over geslachten en in hoofdstuk 3 leggen we de belangrijkste uitspraakregels uit.

der Arm (deer arm)

die Bank (die bank)

die Basis (die baa-zis)

blind (blint)

blond (blont)

digital (di-gi-tal)

elegant (ee-lê-ghant)

fantastisch (fan-tas-tiesj)

das Geld (das ghelt)

das Glas (das ghlaas)

die Hand (die hant)

das Hotel (das hoo-têl)

die Industrie (die in-doe-sjtrie)

logisch (loo-giesj)

der Mast (deer mast)

die Methode (die mee-too-de)

modern (moo-dêrn)

der Moment (der moo-mênt)

das Museum (das moe-zee-joem)

das Papier (das pa-pier)

parallel (pâ-râ-leel)

praktisch (prak-tiesj)

der Professor (deer pro-fes-sor)

das Radio (das raa-die-joo)

das Restaurant (das rês-too-rang)

der Service (deer sur-vis)

der Sport (deer sjport)

der Stress (deer sjtrês)

deer Supermarkt (deer zoe-per-markt)

das Taxi (das tak-sie)

die Theorie (die tee-joo-rie)

tolerant (too-le-rânt)

der Tunnel (deer toen-nel)

wild (wielt)

der Wind (deer wient)

Bijna-verwanten

Een grote groep woorden wordt in het Duits bijna hetzelfde gespeld als in het Nederlands en hun betekenis is gelijk. In tabel 1.1 zie je een aantal voorbeelden. De tabel leert je ook iets over Duitse spelling, namelijk dat de Nederlandse ‘c’ in het Duits meestal een ‘k’ is.

Tabel 1.1: Woorden met gelijke betekenis, maar net anders gespeld

Duits
Nederlands

die Adresse (die aa-drês-se)
adres

der Aspekt (deer as-pêkt)
aspect

das Bett (das bêt)
bed

bewölkt (be-wulkt)
bewolkt

die Bluse (die bloe-ze)
bloes

die Demokratie (die dee-mo-kraa-tie)
democratie

direkt (die-rêkt)
direct

der Doktor (deer dok-toor)
de dokter

exzellent (êk-tzel-lent)
excellent

die Frau (die frau)
vrouw

das Haus (das haus)
huis

hungrig (hoeng-riech)
hongerig

der Kaffee (deer kaf-fee)
koffie

die Kamera (die kaa-me-raa)
camera

die Komödie (die ko-meu-die-je)
komedie

die Kondition (die kon-die-tsjoon)
conditie

das Konzert (das kon-tsêrt)
concert

die Kultur (die koel-toer)
cultuur

das Mandat (das mân-daat)
mandaat

der Mann (deer man)
man

die Maschine (die ma-sjie-ne)
machine

die Maus (die maus)
muis

die Mobilität (die moo-bie-lie-teet)
mobiliteit

die Musik (die moe-ziek)
muziek

die Nationalität (die naa-tsjoo-naa-lie-teet)
nationaliteit

die Natur (die naa-toer)
natuur

offiziell (of-fie-tsjêl)
officieel

der Ozean (deer oo-tsee-aan)
oceaan

das Parlament (das pâr-laa-mênt)
parlement

perfekt (pêr-fêkt)
perfect

politisch (poo-lie-tiesj)
politiek

potenziell (po-tên-tsjeel)
potentieel

das Programm (das proo-ghram)
programma

die Rolltreppe (die rol-trêp-pe)
roltrap

der Scheck (deer sjêk)
cheque

sonnig (zon-niech)
zonnig

der Stuhl (deer sjtoel)
stoel

das Telefon (das tee-le-foon)
telefoon

die Tragödie (die tra-geu-die-je)
tragedie

die Walnuss (die wal-noes)
walnoot

Valse vrienden

Het Duits en Nederlands kennen ook een aantal valse vrienden: woorden die er hetzelfde uitzien, maar iets heel anders betekenen. De volgende lijst maakt duidelijk waarom je nieuwe Duitse woorden met zijden handschoenen moet aanpakken totdat je zeker weet wat de betekenis ervan is.

die Bahn (die baan). Tijdens een gesprek waarin het over de Bahn gaat, heeft je gesprekspartner het waarschijnlijk niet over zijn of haar werk. Als iemand over de Bahn spreekt, gaat het over het spoor of de spoorwegen. En dus niet over der Job (deer dzjop) of die Arbeitsstelle (die ar-baits-sjtêl-le).

der Beleg (deer be-leek). Hier vraag je om als je een betaalbewijs wilt hebben, bijvoorbeeld een kassabon. Wil je brood beleggen met kaas, vlees en zoetigheid dan gebruik je daarvoor der Belag (deer be-laak).

bellen (bel-len). Deze lijkt misschien duidelijk, maar het betekent blaffen. Wil je telefoneren, dan heb je het over anrufen (an-roe-fen).

bewahren (be-waa-ren). Dit betekent behoeden; een betekenis die vroeger ook in het Nederlands werd gebruikt. Het woord voor bewaren is aufheben (auf-hee-ben).

das Blei (das blaj). Alleen al het feit dat er hier een lidwoord voor staat, maakt duidelijk dat blei niet blij betekent. Het betekent lood. Gebruik het woord froh (froo) als je wilt vertellen dat je blij bent.

der Bonbon (deer bong-bong). Misschien valt het je wat tegen als je een snoepje krijgt nadat je een Bonbon was beloofd. Had je liever zo’n chocolade lekkernij gehad, vraag dan de volgende keer om een Praline (praa-lie-ne).

das Büro (das buu-roo). Dit woord betekent kantoor of werkkamer. Heb je het over de tafel waar je aan werkt, dan heb je het over een Schreibtisch (sjraip-tiesj)

die Doofheit (die doof-hait). Dit is een stommiteit. Wanneer iemand niet kan horen, is diegene taub (taup) en heeft last van Taubheit (taup-hait).

die Dose (die doo-ze). Dit woord betekent blikje, bijvoorbeeld een blikje drinken. Wil je een hele doos ervan, dan vraag je om een karton (kaar-tong).

der Enkel (deer en-kel). Dit betekent kleinkind. Wanneer je over een de enkel boven je voet spreekt, dan heb je het over der Fußknöchel (deer foes-knu-chel)

der Flur (deer floer). Hier is weer zo’n leuke instinker. Der Flur is de entree of de gang. Het Duitse woord voor vloer is der Fußboden (deer foes-boo-den).

der Gottesdienst (deer ghot-tes-dienst). Dit is de kerkdienst. Het Duitse woord voor godsdienst of religie is die Religion (die ree-lie-ghjoon).

der Grünkohl (deer gruun-kool). Het is net anders dan je denkt. Grünkohl is boerenkool en groene kool heet der Wirsing (deer wiersing).

die Kachel (die kâ-gel). In sommige streken in Duitsland heeft dit woord dezelfde betekenis als in het Nederlands. Maar de meeste Duitstaligen gaan ervan uit dat je het over tegels hebt als je het woord Kachel gebruikt. Een kachel zoals wij die kennen, heet der Ofen (deer oo-fen).

klar (klaar). Dit betekent niet wat je denkt. Klar betekent helder. Wil je zeggen dat iets klaar is, dan is dat fertig (fêr-tiech) of bereit (bereit).

das Kleinkind (das klain-kient). Dit betekent niet kleinkind, maar kleuter; een klein kind dus. Wanneer een trotse oma over haar kleinkind vertelt, dan heeft ze het over haar Enkelkind (en-kel-kient) of kortweg Enkel (en-kel) en die kwam je al eerder in deze lijst tegen.

der Kopf (deer kopf). Dit betekent hoofd. Een kopje is die Tasse (die tas-se) en een tas is die Tasche (die ta-sje).

malen (maa-len). Dit betekent schilderen. Wanneer je wilt zeggen dat je iets aan het malen bent, dan gebruik je het werkwoord mahlen (maah-len). Klinkt hetzelfde, maar is net iets anders.

das Meer (das meer). Probeer dit maar eens te onthouden: das Meer is de zee en een meer heet die See (die zee).

nett (net). Dit betekent aardig, vriendelijk. Wil je zeggen dat iets of iemand netjes is, dan noem je dat gepflegt (ghe-pfleekt).

prüfen (pruu-fen). Dit betekent testen. Wil je iets proeven, dan gebruik je het werkwoord kosten (kos-ten) of abschmecken (ap-sjmêk-ken). Laten we de verwarring niet groter maken dan hij is: het Duitse werkwoord kosten betekent ook, net als in het Nederlands ‘kosten’.

die Rente (die ren-te). dit betekent pensioen. Wanneer je over rente spreekt, dan heb je het over die Zinsen (die tsin-zen).

die Tapete (die ta-pee-te). Misschien denk je nu aan tapijt, maar dat is der Teppich (deer têp-piech). Die Tapete is het behang. Het is in Duitsland overigens niet ongebruikelijk ook het plafond te behangen.

das Tor (das toor). Voetballiefhebbers weten allang dat we hier niet zo’n klein insect bedoelen. Een Tor is een doel of doelpunt. Een tor heet der Käfer (deer kee-fer).

sat (zat). Wees niet beledigd als een kennis je na afloop van een etentje vraagt of je sat bent. Hij of zij wil slechts weten of je écht genoeg hebt gegeten. Als hij wilde weten of je dronken bent, had hij het woord Betrunken (be-troen-ken) gebruikt.

schattig (sjat-tieg). Nee, dit heeft niets met vrolijk huppelende lammetjes in de wei te maken. Wanneer je iets schattig vindt, bijvoorbeeld die lammetjes of iets willekeurig anders, dan noem je dat niedlich (nied-liech) of süß (zuus). Heb je het in het Duits over schattig, dan bedoel je dat iets schaduwrijk is.

die Schilder (die schiel-der). Over een aantal hoofdstukken zul je herkennen dat dit de meervoudsvorm van het woord bord is: de borden. Degene die kozijnen en muren een lik verf geeft, heet der Maler (der maa-ler).

die Sucht (die zoecht). Dit woord betekent verslaving. En slaak je een zucht, dan is dat der Seufzer (deer zoif-ser).

das Unwetter (das oen-wêt-ter). Dit betekent noodweer. Wil je zeggen dat het onweert, dan heb je het over das Gewitter (das ghe-wiet-ter).

verkocht (fer-kogt). Waarschijnlijk krijg je een vragen blik als je in een winkel vraagt of die ene leuke broek verkocht is. Je vroeg namelijk of hij verkookt is. En dat terwijl je alleen maar wilde weten of hij nog te koop was of dat hij al aan iemand anders was verkauft (ferkauft).

verkracht (ver-kracht). Dit woord betekent ‘ruzie hebben’. Het woord voor verkracht is vergewaltigt (fer-ghe-wal-tiecht).

versuchen (fer-zoe-chen). Dit betekent proberen. Heb je een verzoek aan iemand, dan is dat een Bitte (biet-te).

wissen (wis-sen). Dit betekent weten. Het woord voor wissen is löschen (lu-sjen)

das Ziel (das tsiel). Dit betekent doel, streven. Heb je het over de ziel, dan gebruik je het woord die Seele (die zee-le).

Buurtje leen

Het Nederlands kent een paar Duitse woorden die hun betekenis hebben behouden. Denk maar aan überhaupt (uu-ber-haupt), salonfähig (sa-lon-fee-jieg) of sowieso (soo-wie-soo).

Toch is dit aantal Duitse woorden minimaal vergeleken met het aantal buitenlandse, met name Engelse woorden, dat het Duits is binnengeslopen. Soms leidt de combinatie van Engels en Duits tot merkwaardige taalkundige situaties. Zo hoor je bijvoorbeeld Das ist total in/out (das iest to-taal in/aut) (Dat is helemaal in/uit). Een mengeling van Duits en Engels.

De volgende Engelse woorden kom je regelmatig tegen in het Duits. En omdat dezelfde woorden ook in het Nederlands worden gebruikt, is je Duitse woordenschat hiermee in één klap een stuk groter. Deze woorden worden op z’n Engels uitgesproken; zij het over het algemeen met een onmiskenbaar Duits accent.

der Boss

das Business

das Catering

die City (Duitse betekenis: stadscentrum)

der Computer

cool

das Design

das Event

Fashion (zonder lidwoord)

das Fast Food

das Feeling

flirten

der Headhunter

hi

hip

der Hit

das Hotel

das Internet

das Interview

der Jetlag

der Job

joggen

killen

managen

der Manager

das Marketing

das Meeting

Okay

online

outsourcen

die Party

pink

das Shopping

die Shorts

die Show/Talkshow

das Steak

surfen (op zee of op internet)

das Team

der Thriller

der Tourist

das T-Shirt

der Workshop

Wow

En dan zijn er nog woorden die in het Duits een heel andere betekenis hebben gekregen en waarvan geen Engelsman zou weten wat er wordt bedoeld. Zo is het Duitse woord voor mobieltje Handy (hên-die), terwijl dat woord in het Engels ‘handig’ betekent.

Je zegje doen

Lees het volgende gesprekje met een flinke korrel zout. En een glimlach. Het geeft je een idee van hoeveel Engels er in het Duits is geslopen, al zul je in werkelijkheid niet snel al deze Engelse woorden tegelijk in een en hetzelfde gesprek opvangen. In dit dialoogje komen twee vriendinnen, laten we ze Claudia en Jana noemen, elkaar tegen op straat.

Claudia

Hi Jana, wie geht’s? Wie ist der neue Job?
haai jaa-naa wie gheets. wie iest deer noi-je dzjop
Hi Jana, hoe is het? Hoe is je nieuwe job?

Jana:

Super! Heute war meine erste Presentation vor meinem big Boss, und er war total cool.
soe-per. hoi-te waar mai-ne er-ste pree-sen-taa-tsjoon foor mai-nem bik bos oent eer waar to-taal koel
Super! Vandaag was mijn eerste presentatie voor mijn grote baas en hij was ontzettend cool.

Claudia:

Wow! In meinem Office gibt es nur Stress. Mein Boss kann nichts managen. Mein Kollege checkt nichts, und denkt, er ist ein Sonnyboy, und alle anderen spinnen.
waauw. ien main-em of-fis ghiept ês noer sjtres. main bos kan niechts mê-ne-dzjen. main koo-lee-ghe tsjekt niechts oent dênkt eer iest ain sun-nie boj oent al-le an-de-ren sjpin-nen
Wow! Bij mij op kantoor is het alleen maar stress. Mijn baas kan niets managen. Mijn collega is niet wijs en denkt dat hij een populaire kerel is, en alle anderen zijn gestoord.

Jana:

Ich gehe shoppen. Kommst du mit?
iech ghee-je shop-en. komst doe miet
Ik ga shoppen. Ga je mee?

Claudia:

Nein, danke. Gestern war ich in einem Outlet und habe ein T-Shirt in pink und eine Jeans im Boyfriend-Look gekauft. Ich gehe jetzt joggen. Bye-bye!
nain dan-ke. ghês-tern waar iech ien ai-nem aut-lêt oent haa-be ain tie-sjeurt ien pink oent ai-ne djienz iem boj-frend-loek ghe-kauft. iech ghee-je jêtst dzjog-ghen. bai-bai
Nee, dank je. Ik was gisteren in een outlet en heb daar een roze T-shirt en een jeans in boyfriendstijl gekocht. Ik ga nu joggen. Dag!

Jana:

Schade. Bye-bye!
sjaa-de. bai bai
Jammer. Dag!

Populaire uitdrukkingen

Net zoals het Nederlands kent het Duits veel uitdrukkingen die typisch zijn voor de taal en cultuur. Zou je deze uitdrukkingen woord voor woord vertalen, dan krijg je iets heel raars. Je kunt deze uitdrukkingen daarom beter met betekenis en al uit je hoofd leren, zodat je ze op het juiste moment en op de juiste manier kunt gebruiken.

Sommige uitdrukkingen hebben een Nederlands equivalent en zijn zo beter te begrijpen. En soms zijn uitdrukkingen letterlijk van de ene in de andere taal te vertalen en blijft er nog maar weinig te raden over. Zo hoef je niet lang na te denken wat de Duitse uitdrukking ein Fisch auf dem Trockenen (ain fisj auf deem trok-nen) betekent als je de zin naar het Nederlands vertaalt: ‘een vis op het droge’. Aan de andere kant heb je misschien niet direct door wat een Duitser bedoelt als hij zegt dat het touwtjes regent. Dat is namelijk de letterlijke vertaling van Es regnet Bindfäden (ês reek-net bient-fee-den), het Duitse equivalent van ‘Het regent pijpenstelen’.

Enkele andere typisch Duitse uitdrukkingen zijn

Die Daumen drücken (die dau-men druu-ken) (duimen drukken). In het Nederlands duim je voor iemand.

Wo sich Fuchs und Hase gute Nacht sagen (woo ziech foeks oent haa-ze ghoe-te nagt zaa-ghen) (Waar vos en haas elkaar goedenacht wensen), dat betekent ver van de bewoonde wereld verwijderd.

Ich bin fix und fertig (iech bien fieks oent fêr-tieg) (Ik ben snel en klaar). Dit betekent ‘Ik ben volledig uitgeput’.

Du nimmst mich auf den Arm! (doe niemst miech auf deen arm) (Je neemt me op de arm!). En dat betekent ‘Je houdt me voor de gek.’

Das ist ein Katzensprung (das iest ain kat-zen-sjproeng) (Dat is een kattensprong). In het Nederlands zou je zeggen dat het op een steenworp afstand is.

Schlafen wie ein Murmeltier (sjla-fen wie ain moer-mel-tier) (Slapen als een alpenmarmot). In Nederland slaap je als een os.

Gelukkig zijn veel handige en veelgebruikte Duitse uitdrukkingen een stuk makkelijker te onthouden. Hier zijn een paar voorbeelden:

Prima!/Klasse!/Toll! (prie-ma/klas-se/tol) (Prima/klasse/geweldig!)

Fertig. (fer-tiech) (Klaar, gereed.) Dit kan een vraag, maar ook een feit zijn.

Quatsch! (kwatsj) (Onzin!)

Einverstanden! (ain-ver-sjtan-den) (Afgesproken!)

Vielleicht. (fiel-laicht) (Misschien.)

Mach’s gut. (machs ghoet) (Het beste.) Dit is een losse manier van afscheid nemen.

Wie, bitte? (wie biet-te) (Pardon? Wat zei je?)

Macht nichts. (magt niechts) (Het geeft niet/Het is oké.)

Nicht der Rede wert. (niecht deer ree-de weert) (Daar hoeven we geen woorden aan vuil te maken.)

Schade! (sjaa-de) (Wat jammer!)

So ein Pech! (zoo ain pech) (Wat een pech!)

Viel Glück! (fiel ghluuk) (Veel geluk!)

Oder? (oo-der) (Niet waar/Denk je ook niet?)

Bis dann. (bies dan) (Tot dan.)

Bis bald! (bies balt) (Tot snel!)