De inhoud in vogelvlucht

Over de auteur

Dankwoord

Inleiding

Deel I: Aan de slag

Hoofdstuk 1: Je kent al een beetje Arabisch

Hoofdstuk 2: De kern van de zaak: Arabische basisgrammatica

Hoofdstuk 3: Kennismaken

Deel II: Arabisch in het dagelijks leven

Hoofdstuk 4: Nader kennismaken en praten over koetjes en kalfjes

Hoofdstuk 5: Uit eten gaan

Hoofdstuk 6: Boodschappen doen

Hoofdstuk 7: Uitgaan

Hoofdstuk 8: Sport en ontspanning

Hoofdstuk 9: Telefoneren

Hoofdstuk 10: Thuis en op kantoor

Deel III: Arabisch voor onderweg

Hoofdstuk 11: Geld, geld en nog eens geld

Hoofdstuk 12: De weg vragen

Hoofdstuk 13: In een hotel verblijven

Hoofdstuk 14: Vervoer

Hoofdstuk 15: Een reis voorbereiden

Hoofdstuk 16: Noodsituaties

Deel IV: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 17: Tien manieren om snel Arabisch te leren

Hoofdstuk 18: Tien dingen die je niet moet doen in een Arabisch land

Hoofdstuk 19: Tien veelgebruikte Arabische uitdrukkingen

Hoofdstuk 20: Tien bekende Arabische spreekwoorden

Deel V: Bijlagen

Bijlage A: Tabellen met Arabische werkwoorden

Bijlage B: Miniwoordenboek

Bijlage C: Antwoorden

Bijlage D: De download bij dit boek

Inhoudsopgave

Over de auteur

Dankwoord

Inleiding

Deel I: Aan de slag

Hoofdstuk 1: Je kent al een beetje Arabisch

Een inventaris van wat je al kent

Het Arabische alfabet

Alles over klinkers

Alles over medeklinkers

Arabisch spreken alsof het je moedertaal is

Over de transcriptie vanuit het Arabisch

Hoofdstuk 2: De kern van de zaak: Arabische basisgrammatica

Zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden en lidwoorden

Zelfstandige naamwoorden beheersen

Bijvoeglijke naamwoorden herkennen

Bepaalde en onbepaalde lidwoorden en de zonneletters en maanletters

Het verband tussen zelfstandige en bijvoeglijke naamwoorden

Eenvoudige zinnen zonder werkwoorden

To be or not to be: zinnen zonder werkwoorden

Zinnen maken met voorzetsels

Aanwijzende voornaamwoorden gebruiken

‘Zijn’-zinnen maken van persoonlijke voornaamwoorden

Ontkennende ‘zijn’-zinnen maken

Het werkwoord ‘zijn’ in de verleden tijd

Aan de slag met werkwoorden

De verleden tijd

De tegenwoordige tijd

Een kijkje in de toekomende tijd

Een indruk van de onregelmatige werkwoorden

Hoofdstuk 3: Kennismaken

Alledaagse groeten

Jij zegt hallo

… Ik zeg gedag

Hoe gaat het met je?

Met mij gaat het goed!

Jezelf of anderen voorstellen

‘Hoe heet je?’

‘Mijn naam is ….’ en de bezittelijke vorm

‘Aangenaam kennis te maken!’

Praten over landen en nationaliteiten

‘Waar kom je vandaan?’

‘Ik kom uit …’

Deel II: Arabisch in het dagelijks leven

Hoofdstuk 4: Nader kennismaken en praten over koetjes en kalfjes

Sleutelvragen stellen

Over jezelf en je familie praten

Een praatje maken over het werk

Over hobby’s praten

De stilte verbreken: praten over het weer

Spreken in getallen

De dagen en de maanden

Hoofdstuk 5: Uit eten gaan

Alles over maaltijden

Het ontbijt

De lunch

Het diner

Lekker thuis eten

Uit eten gaan

De menukaart bekijken

Je bestelling doen

De maaltijd beëindigen en de rekening betalen

Hoofdstuk 6: Boodschappen doen

Op naar de winkel

Op zoek naar de juiste spullen

Je weg vinden in de winkel

Het werkwoord ‘zoeken’

Naar een specifiek artikel vragen

Artikelen vergelijken

Twee of meer artikelen met elkaar vergelijken

Het beste artikel uitzoeken

Meer dan een paar woorden over kopen en verkopen

De kledingwinkels langs

Hoofdstuk 7: Uitgaan

De tijd in het Arabisch

De exacte tijd benoemen

De minuten aangeven

Museumbezoek

Naar de film

Religieuze bezienswaardigheden bezichtigen

Een aantal spelregels

De Hazj

Hoofdstuk 8: Sport en ontspanning

We beginnen met het werkwoord fa`Ala

Sporten voor de vorm

Naar het strand

Muziek maken

Populaire hobby’s

Hoofdstuk 9: Telefoneren

Een opsomming van de basisinformatie

Een telefoongesprek beginnen

Vragen of je iemand mag spreken

Een telefonische afspraak maken

Sociale afspraken maken

Zakelijke afspraken maken

Een bericht achterlaten

Een antwoordapparaat inspreken

Een boodschap bij iemand achterlaten

Hoofdstuk 10: Thuis en op kantoor

De perfecte baan

Je draai vinden op kantoor

Omgaan met je collega’s

Bevelen geven

Je kantoor inrichten

Het leven thuis

Deel III: Arabisch voor onderweg

Hoofdstuk 11: Geld, geld en nog eens geld

Bij de bank

Een bankrekening openen

Geld storten en ophalen

Het gebruik van de geldautomaat

Geld wisselen

De munteenheden van de verschillende landen

Wisselen

Hoofdstuk 12: De weg vragen

Het accent op ‘waar’

’Waar’-vragen stellen

’Waar’-vragen beantwoorden

De weg naar het wijzen van de weg

Vragen naar de weg

Kunt u dat herhalen?

Het gebruik van de gebiedende wijs

De rangtelwoorden

Hoofdstuk 13: In een hotel verblijven

Een geschikt onderkomen kiezen

Kleinere details bespreken

De functies van het persoonlijk voornaamwoord als persoonssuffix

Een reservering maken

De prijs berekenen

De duur van je verblijf aangeven

De aanvoegende wijs

Inchecken in het hotel

Uitchecken uit een hotel

Hoofdstuk 14: Vervoer

Reizen per vliegtuig

Reserveren

Uit de voeten met het werkwoord ‘reizen’

Inchecken op het vliegveld

Instappen in het vliegtuig

Een snelle start met het werkwoord ‘aankomen’

Langs immigratie en douane

Over land reizen

Een taxi aanhouden

Met de bus mee

Met de trein

Hoofdstuk 15: Een reis voorbereiden

Een bestemming kiezen

De juiste tijd voor je reis

De maanden van het jaar

Data en rangtelwoorden

De kunst van het pakken

Je reispapieren klaarmaken

De hulp van een reisbureau inroepen

Hoofdstuk 16: Noodsituaties

Om hulp roepen

Een beetje hulp van het werkwoord ‘helpen’

Hulp bieden

Medische hulp krijgen

De juiste arts vinden

Praten over je lichaam

Uitleggen wat er aan de hand is

Een behandeling krijgen

Rechtsbijstand krijgen

Deel IV: Het deel van de tientallen

Hoofdstuk 17: Tien manieren om snel Arabisch te leren

Kijk Arabische televisie

Gebruik het woordenboek

Lees Arabische kranten

Surf over het internet

Gebruik taalcassettes of -cd’s

Luister naar Arabische muziek

Sluit vriendschap met mensen die Arabisch spreken

Kijk Arabische films

Ga eten in een Midden-Oosters restaurant

Zing Arabische liedjes

Hoofdstuk 18: Tien dingen die je niet moet doen in een Arabisch land

Geef nooit een te stevige handdruk

Betreed niet een kamer vol mensen zonder es-salaamoe `Alaij-koem te zeggen

Begin niet te eten voordat je bi-‘smi ‘l-llâh hebt gezegd

Ben je geen moslim, betreed een moskee dan niet zonder toestemming

Ga nooit een moskee binnen met je schoenen aan

Eet en drink tijdens de Ramadan niet in het openbaar

Drink geen alcohol tijdens de Ramadan

Drink geen alcohol in openbare gelegenheden

Niet kussen in het openbaar

Weiger geen cadeaus

Hoofdstuk 19: Tien veelgebruikte Arabische uitdrukkingen

marHaban bie-koem!

moemtaaz!

el-Hamdoe lie-‘l-llâh!

‘in shaa‘ el-llâh!

mabroek!

bie-‘idhnie ‘l-llâhie

bie-SiHHa

taHiejjaat

moeballaR

tabaaraka ‘l-llâh wa ta`Aalaa

Hoofdstuk 20: Tien bekende Arabische spreekwoorden

el-amthaal noer el-kalaam

a‘mal el-gaijr wa ‘ilQa-hoe fie ‘l-baHr

‘oeTloeboe ‘l-`Ilm min el-mahd ‘ielaa ‘l-laHd

jad waaHieda laa toesaffiQoe

el-Hirbaa‘ laa joeRaadiroe shazjarata-hoe Hatta jakoena moeta‘akkid min shazjaratin ‘oegraa

gaTa‘oen ma‘roef aHsan min HaQieQatin Raijr ma‘roef

es-sirr mithla ‘l-Hamaama: `Indamaa joeRaadiroe jad-ie jaTier

el-`AQl lie-‘n-naDHr wa ‘l-Qalb lie-‘s-samaa‘

koelloe jawmin min Hajaati-k SafHatoen min taariegi-k

el-llie faata-k bie-liela, faata-k bie-Hiela

Deel V: Bijlagen

Bijlage A: Tabellen met Arabische werkwoorden

Bijlage B: Miniwoordenboek

Bijlage C: Antwoorden

Bijlage D: De download bij dit boek

Inleiding

Het Arabisch is in meer dan 20 landen de officiële taal en de moedertaal van ruim 300 miljoen mensen. Het wordt gesproken in het hele Midden-Oosten, van Marokko tot Irak. Als taal van de Koran en de islam, wordt het Arabisch bovendien gelezen door zo’n 1,2 miljard mensen in de hele wereld.

Als gevolg van recente geopolitieke ontwikkelingen heeft het Arabisch een gooi gedaan naar de top van belangrijkste wereldtalen. Zelfs in landen waar het Arabisch niet de officiële landstaal is, doen mensen nog hun uiterste best om deze belangrijke en essentiële universele taal onder de knie te krijgen.

Voor de inwoners van Noord-Amerika en Europa lijkt het Arabisch in eerste instantie een moeilijk beheersbare taal; het is immers geen Romaanse taal en maakt bovendien geen gebruik van het Latijnse alfabet. Toch is het Arabisch, net als alle andere talen, gestoeld op een bepaalde set regels. Beheers je deze regels, dan ben ook jij in staat de taal te spreken alsof het je eigen moedertaal is!

Arabisch voor Dummies is ontwikkeld om de basis van de Arabische taal op de meest interactieve manier te presenteren en uit te leggen. Elk hoofdstuk heb ik op een duidelijke en samenhangende manier voor je georganiseerd en de gepresenteerde stof nodigt je continu uit tot interactie en betrokkenheid.

Over dit boek

In tegenstelling tot de meeste leerboeken over de Arabische taal, is Arabisch voor Dummies speciaal ontwikkeld om je uitsluitend de meest essentiële informatie te geven over de opbouw van de taal. Het boek bestaat uit modules. Elk hoofdstuk is dusdanig georganiseerd, dat je niet het hele boek hoeft door te nemen om het behandelde onderwerp te kunnen begrijpen. Voel je vrij om heen en weer te bladeren tussen de verschillende hoofdstukken en paragrafen, om te vinden wat je op dat moment zoekt. Verder heb ik enorm mijn best gedaan om alle grammaticale en linguïstische onderwerpen op een heldere manier uit te leggen, zodat je je de inhoud snel eigen kunt maken.

Om studenten Arabisch de beste en meest toegepaste basis van de taal te bieden, is Arabisch voor Dummies georiënteerd op het Modern Standaard Arabisch (MSA), dat binnen de Arabische wereld maar ook daarbuiten, de meest gebruikte taalvariant van het Arabisch is. In essentie kan het Arabisch worden opgedeeld in drie taaltypes: het Koran-Arabisch, de lokale dialecten en het MSA.

Koran-Arabisch is het Arabisch zoals geschreven in de Koran, het heilige boek van de moslims. Dit taaltype is tamelijk rechtlijnig en nauwelijks veranderd sinds de optekening van de Koran, ongeveer 1400 jaar geleden. Koran-Arabisch wordt hoofdzakelijk gebruikt in religieuze kringen in gebeden, discussies over islamitische kwesties en formele debatten binnen een religieuze context. Het Koran-Arabisch kan worden vergeleken met de taal van de Bijbel in het Nederlands.

Lokale of regionale dialecten zijn de meest informele taalvarianten van het Arabisch. Je kunt ze grofweg verdelen in drie geografische groepen: het Noord-Afrikaanse dialect (Marokko, Algerije, Tunesië en Libië), het Egyptische dialect (Egypte, delen van Syrië, Palestina en Jordanië) en het dialect van de Arabische Golf (Saoedi-Arabië, Koeweit, Irak, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten). Hoewel woorden anders kunnen worden uitgesproken en bepaalde alledaagse uitdrukkingen van gebied tot gebied totaal kunnen verschillen, kunnen de inwoners van de verschillende regio’s elkaar in het algemeen wel verstaan. De regionale dialecten zijn immers allemaal afgeleid van het MSA.

Modern Standaard Arabisch (MSA) is over de hele wereld de meest gebruikte en begrepen variant van het Arabisch. Deze variant is zowel flexibeler dan het Koran-Arabisch als formeler dan de lokale dialecten. Het MSA wordt gebruikt door nieuwslezers en binnen de professionele wereld om bijvoorbeeld commerciële of technische kwesties te bespreken. Daarnaast kunnen ook vrienden en familieleden elkaar onderling aanspreken in het MSA.

Conventies in dit boek

In dit boek is de transcriptie van alle Arabische woorden vet weergegeven, gevolgd door de Nederlandse vertaling tussen haakjes.

Omdat het hier om een taalboek gaat, maak ik gebruik van een aantal rubrieken die je kunnen helpen de taalkundige concepten beter te onthouden. In elk hoofdstuk vind je de volgende specifieke rubrieken:

Je zegje doen: deze rubriek geeft je een impressie van het Arabisch in de praktijk. Het gaat hier om eenvoudige dialogen die je leren hoe je belangrijke woorden en begrippen kunt gebruiken. Een selectie van de Je zegje doen-dialogen staat ook op de download die bij het boek hoort.

Woorden om te onthouden: wanneer je een nieuwe taal leert, hoort daar vooral ook het leren van belangrijke woorden en begrippen bij. In de zwarte kaders van deze rubriek heb ik de transcriptie en de Nederlandse vertaling opgenomen van de sleutelbegrippen die ik je aanraad uit je hoofd te leren.

Spelen met de taal: Arabisch voor Dummies wil je helpen om het Arabisch op een interactieve en betrokken manier te leren gebruiken. Met deze gedachte in je achterhoofd kun je aan het eind van elk hoofdstuk in de rubriek Spelen met de taal op een even speelse als effectieve manier de hoofdpunten uit de voorgaande les herhalen.

Wie ben jij?

Alvorens te beginnen met het schrijven van Arabisch voor Dummies, heb ik eerst een beeld gevormd van jou als potentiële lezer en van je verwachtingen van dit boek. Hieronder staan mijn gedachten op een rij:

Je bent zelden (of nooit) in aanraking gekomen met de Arabische taal.

Je wilt om persoonlijke of professionele redenen Arabisch leren.

Je wilt een bepaalde basis van Arabische woorden en uitdrukkingen leren om belangrijke informatie te kunnen overdragen.

Je hebt al een basiskennis van het Arabisch maar wilt graag je taalvaardigheden wat oppoetsen.

Je bent niet geïnteresseerd in droge stof over de Arabische grammatica, maar wilt de Arabische taal graag ontdekken op een leuke en onderhoudende manier.

Je bent op zoek naar een praktische cursus waarmee je in korte tijd een aardig mondje Arabisch kunt leren spreken.

Hoe dit boek is opgebouwd

Arabisch voor Dummies bestaat uit vijf aparte delen met elk een aantal hoofdstukken. Hierna volgt een korte beschrijving van wat je in elk deel kunt verwachten.

Deel I: Aan de slag

Het eerste deel van Arabisch voor Dummies moet je absoluut doornemen wanneer je nog nooit met het Arabisch in aanraking bent gekomen. Voordat ik uitleg geef over de verschillen en de bijzondere relatie tussen Arabische medeklinkers en klinkers, laat ik je kennismaken met het Arabische schrift en de 28 letters van het alfabet. Aanvullend geef ik je een gedetailleerd overzicht van Arabische grammaticale en linguïstische constructies. Zo zul je ontdekken hoe je met behulp van lidwoorden, zelfstandige naamwoorden en bijvoeglijke naamwoorden zinnen en zinsdelen kunt vormen. Ten slotte leer ik je een paar veelgebruikte manieren van begroeten en krijg je een overzicht met basiswoorden en- uitdrukkingen.

Deel II: Arabisch in het dagelijks leven

In dit deel maak je kennis met sleutelwoorden en -begrippen die je in staat stellen om in verschillende situaties te communiceren met Arabischsprekende mensen. Zo kun je je bijvoorbeeld bevinden in een restaurant, in de stad, op kantoor of zelfs in een winkelcentrum. Je zult leren om in het Arabisch te praten over koetjes en kalfjes, maar ook hoe je eenvoudige informatie kunt krijgen van of over de mensen met wie je in gesprek bent. Je kunt hun namen vragen, waar ze vandaan komen of wat ze doen in het dagelijks leven.

Deel III: Arabisch voor onderweg

Dit deel biedt je de nodige middelen voor het gebruik van de Arabische taal onderweg. Je leert hoe je een bankrekening kunt openen, hoe je een reis kunt boeken, hoe je in een hotel een kamer kunt reserveren en hoe je naar de weg moet vragen.

Deel IV: Het deel van de tientallen

De hoofdstukken in dit deel beschrijven een aantal non-verbale middelen die je zullen helpen beter te communiceren met Arabischtalige mensen. Je maakt kennis met tien belangrijke Arabische spreekwoorden en leert hoe je correct kunt omgaan met mensen uit het Midden-Oosten. Ik zal ook mijn ideeën met je delen over de beste manier om in zo kort mogelijke tijd Arabisch te leren.

Deel V: Bijlagen

Dit deel is een nuttig naslagwerk om snel informatie op te kunnen zoeken. Een van de bijlagen bevat een gedetailleerde lijst van regelmatige en onregelmatige werkwoorden. De lijst zal je helpen bij het vervoegen van werkwoorden in de tegenwoordige, de verleden of de toekomende tijd. Ik heb ook een mini-woordenboek Arabisch-Nederlands en Nederlands-Arabisch toegevoegd om snel woorden op te kunnen zoeken. Ten slotte is er een bijlage met een overzicht van alle dialogen op de download.

De pictogrammen in dit boek

Om je te helpen dit boek gemakkelijker en doelgerichter door te nemen, heb ik verschillende pictogrammen in de linkerkantlijn gezet naast belangrijke informatie over bepaalde onderwerpen. Ik heb gebruikgemaakt van de volgende pictogrammen:

Zie je dit pictogram in de kantlijn staan, let dan goed op: De informatie die erbij staat, kan je helpen je vaardigheden in de Arabische taal onmiddellijk te verbeteren.

Dit pictogram gebruik ik om je aandacht te vragen voor specifieke informatie die je zeker niet wilt vergeten bij de bestudering en het gebruik van de Arabische taal.

Een nieuwe taal ontdekken kan een prachtige ervaring zijn. Er kunnen zich echter overal op je pad valkuilen bevinden. Deze kunnen zowel grammaticaal, taalkundig als cultureel van aard zijn. Belangrijk is, dat je ze leert ontwijken. Dit pictogram wijst je op belangrijke zaken die verband houden met het Arabisch.

De grammatica is de lijm van elke taalpuzzel en hoewel dit geen grammaticaboek is, staan er toch belangrijke grammaticalessen in die je moet kennen. Dit pictogram is verbonden aan essentiële grammaticale onderwerpen die je zullen helpen de Arabische taal goed te beheersen.

Dit pictogram staat voor informatie over alledaagse non-verbale vormen van communicatie die gebruikt worden in Arabischtalige landen en door Arabischsprekende mensen. Ik gebruik dit pictogram om de kloof tussen taal en cultuur te overbruggen en je wat te leren over de culturele context waarbinnen je pas geleerde Arabische woorden en begrippen in praktijk kunt brengen.

In bijna elk hoofdstuk van dit boek staat een Je zegje doen-rubriek met een dialoog of gesprek uit de alledaagse praktijk. Deze kan je naluisteren met behulp van de download. Tip: klik op het icoontje om snel naar de pagina met downloads te gaan.

Hoe nu verder?

Dit boek hoef je niet van A tot Z te lezen. De hoofdstukken zijn zo georganiseerd, dat je van onderwerp naar onderwerp kunt overspringen. Wil je weten hoe je in het Arabisch de weg moet vragen? Blader dan door naar hoofdstuk 12. Wil je geld wisselen in een Arabischtalig land? Ga naar hoofdstuk 11. Durf je het avontuur van de Arabische grammatica aan? Dan is hoofdstuk 2 voor jou bestemd.

Hoofdstuk 1

Je kent al een beetje Arabisch

In dit hoofdstuk:

Nederlandse woorden die uit het Arabisch komen

Hoe het Arabische alfabet in elkaar zit

Klinken als iemand met het Arabisch als moedertaal.

marHaban bie-koem! Welkom, in de wondere wereld van het Arabisch. Het Arabisch is in zo’n 20 landen de officiële taal en wordt gesproken door meer dan 300 miljoen mensen, verspreid over de hele aardbol! Het is de taal waarin de Koran, het heilige boek van de islam, werd geopenbaard en geschreven. Een overgrote meerderheid van de 1,3 miljard moslims in de wereld studeert Arabisch met als doel de Koran te kunnen lezen en te kunnen voldoen aan de religieuze voorschriften. Als je Arabisch spreekt, krijg je toegang tot mensen en plaatsen van Marokko tot Indonesië. (Voor meer informatie over de rol van het Arabisch in de geschiedenis, zie de kadertekst ‘Het historische belang van het Arabisch’.)

In dit hoofdstuk raak je vertrouwd met de Arabische taal via een aantal veelgebruikte Nederlandse woorden waarvan de wortels in het Arabisch liggen. Je ontdekt het Arabische alfabet met z’n prachtige letters en krijgt aanwijzingen over de uitspraak van die letters waardoor je zult klinken als een echte native speaker! Wanneer je een nieuwe taal leert, kom je ook in aanraking met een nieuwe cultuur en een nieuwe manier waarop men naar zaken kijkt. Daarom begin je in dit eerste hoofdstuk van Arabisch voor Dummies met het ontdekken van het Arabisch en zijn unieke kenmerken.

Een inventaris van wat je al kent

Is het Nederlands je moedertaal en wil je een nieuwe loeRa (taal) leren, dan bestaat een deel van het leerproces uit het leggen van verbanden tussen de kaliemaat (woorden) van deze loeRa, in dit geval het

Het historische belang van het Arabisch

Tijdens de middeleeuwen, toen Europa een aantal donkere eeuwen doormaakte, vertaalden Arabische geleerden en historici een groot deel van de werken van Griekse geleerden. Zo bleven een heleboel grote intellectuele verrichtingen waarop de westerse beschaving gegrondvest is, behouden.

Arabisch, en het Nederlands. Je zult versteld staan als je merkt hoeveel Nederlandse woorden van oorsprong Arabisch zijn. Wist je bijvoorbeeld dat de woorden ‘magazijn’, ‘koffie’ en ‘admiraal’ uit het Arabisch komen? In tabel 1.1 vind je een aantal doodnormale Nederlandse woorden waarvan de wortels in het Arabisch liggen.

Tabel 1.1: Arabische oorsprong van Nederlandse woorden
Nederlands | Arabische oorsprong | Arabische betekenis
admiraal | amier el-baHr | heerser van de zee
alcohol | el-koeHl | alcohol
alkoof | el-Qoebba | koepel of gewelf
algebra | el-zjabr | verminderen of verenigen
almanak | el-moenaag | almanak
arsenaal | daar es-Sienaa`A | productiehuis
azuur | el-azward | lapis lazuli
cijfer | Sifr | nul, leeg
kandij | el-Qand | rietsuiker
katoen | el-QoeToen | katoen
koffie | el-Qahwa | koffie
kool | el-koeHl | mengsel met antimoon in poedervorm: zwart poeder dat onder de ogen wordt aangebracht
elixer | el-iksier | steen der wijzen
gazelle | el-Razaal | gazelle
magazijn | el-magzan | opslagplaats
matras | el-maTraH | zitplaats, zetel, bank
saffraan | ez-za‘faraan | saffraan
Sahara | es-SaHraa‘ | woestijn
sorbet | sjarieba | drinken
suiker | es-soekkar | suiker

Zoals je uit de tabel kunt opmaken, heeft het Arabisch een belangrijke invloed gehad op de Nederlandse taal. Sommige Nederlandse woorden als ‘admiraal’ en ‘arsenaal’ komen indirect uit het Arabisch, terwijl andere woorden als ‘koffie’ en ‘katoen’ zelfs haast exact overeenkomen! De Arabische taal wordt op haar beurt ook beïnvloed door andere talen, zoals het Farsi (Perzisch) en het Hebreeuws, maar zeker ook door jongere talen als het Engels en Frans, vooral waar het relatief moderne (vaak technische) begrippen betreft. Zo komt het woord tieliefieziejoen rechtstreeks van het Engelse woord ‘television’ (televisie). Talen beïnvloeden elkaar vaak wederzijds. Dit maakt het leren van een taal des te leuker!

Het Arabische alfabet

In tegenstelling tot het Nederlands en andere talen die het Latijnse alfabet gebruiken, schrijf en lees je het Arabisch van rechts naar links. Het Arabisch kent net zoals het Nederlands klinkers en medeklinkers. Er zijn 28 medeklinkers, die elk worden weergegeven door een apart letterteken. De Arabische klinkers daarentegen zijn geen aparte letters, maar kleine symbolen die je boven of onder de medeklinkers zet. Met deze symbolen worden de medeklinkers gevocaliseerd. Wanneer je bijvoorbeeld een fatHa, een klinker met de klank ‘a’, boven de medeklinker ‘b’ zet, krijg je de klank ‘ba’. Als je onder dezelfde medeklinker een kasra, een klinker met de klank ‘ie’, zet, krijg je de klank ‘bie’.

Alles over klinkers

Het Arabisch kent drie hoofdklinkers, die in het Nederlands gelukkig eenvoudig zijn uit te spreken. Het is echter belangrijk om te beseffen dat het Arabisch ook afgeleide klinkers heeft die minstens zo belangrijk zijn als de hoofdklinkers. Deze afgeleide klinkers kun je onderverdelen in drie categorieën: verdubbelde klinkers, lange klinkers en diftongen (tweeklanken). In dit deel behandel ik alle verschillende klinkers, afgeleide klinkers en klinkercombinaties.

De hoofdklinkers

De drie Arabische hoofdklinkers zijn:

fatHa: de eerste Arabische hoofdklinker is de fatHa: de ‘a’. Net als bij de andere klinkers, hangt de uitspraak van de fatHa af van de medeklinkers die ervoor of erna komen. Soms klinkt de klinker als de ‘a’ in het Nederlandse ‘water’, soms als de ‘a’ in ‘man’ of zelfs als de ‘e’ in ‘pet’. In het Arabische schrift wordt de fatHa geschreven als een klein horizontaal streepje boven een medeklinker. De klinker wordt uitgesproken na de medeklinker waar hij boven staat. In de Nederlandse transcriptie die ik in dit boek gebruik, wordt de fatHa weergegeven door een ‘a’, bijvoorbeeld in walad (zoon), of een ‘è’, bijvoorbeeld in kèlb (hond). In het Arabische lidwoord el- (spreek uit: ‘èl’) heb ik ervoor gekozen om geen accent te plaatsen. Mijn transcriptie volgt zoveel mogelijk de uitspraak op de download.

Damma: de tweede Arabische hoofdklinker is de Damma. De Damma klinkt als de ‘oe’ in ‘voet’ of ‘boek’. In het Arabische schrift wordt de Damma geschreven als een kleine ‘c’ in spiegelschrift boven een medeklinker. In de Nederlandse transcriptie wordt de klinker weergegeven door ‘oe’, bijvoorbeeld in foendoeQ (hotel) of soeHoeb (wolken). Let op: in het tweede voorbeeld is de tweede ‘oe’ verlengd; daarom heb ik er een streep onder gezet. Ik bespreek verderop in dit hoofdstuk de lange klinkers.

kasra: de derde Arabische hoofdklinker is de kasra. Deze klinkt als de Nederlandse ‘i’ van ‘lift’ of als de ‘ie’ van ‘vies’. De kasra wordt in het Arabische schrift, net als de fatHa, geschreven als een horizontaal streepje, maar dan onder de medeklinker. In de Nederlandse transcriptie geef ik de klinker weer als ‘i’, bijvoorbeeld in bint (dochter, meisje) en islaam (islam), of als ‘ie’, bijvoorbeeld in Tâwiela (tafel).

De verdubbelde klinkers

De verdubbelde klinker is een soort afgeleide klinker, in het Arabisch bekend onder de naam tanwien. De vorming van de tanwien is heel eenvoudig: in principe zet je twee dezelfde klinkers achter elkaar, waardoor je een verdubbelde klinker krijgt. De klank van de verdubbelde klinker hangt af van de hoofdklinker die verdubbeld wordt. De volgende combinaties zijn mogelijk:

De verdubbelde fatHa: de tanwien met de fatHa zorgt voor de klank ‘an’, bijvoorbeeld in ahlan wa sahlan (hallo) en marHaban (welkom).

De verdubbelde Damma: de tanwien met de Damma zorgt voor de klank ‘oen’, bijvoorbeeld in koeratoen (een bal).

De verdubbelde kasra: de tanwien met de kasra zorgt voor de klank ‘in’, bijvoorbeeld in SafHatin (een pagina).

Lange klinkers

De lange klinker is een variant die de klank van de hoofdklinker verlengt. In mijn oren klinkt het Arabisch als een heel poëtische en muzikale taal. Een muzikale metafoor is hier dan ook zeker op zijn plaats! Om het verschil tussen lange en korte (hoofd)klinkers beter te onderscheiden, kun je ze vergelijken met een muzikaal ritme. Als een hoofdklinker één maat lang duurt, dan duurt de lange variant van dezelfde klinker twee maten lang. Een lange klinker maak je door twee letters achter elkaar te schrijven, oftewel door in het Arabische schrift een letterteken toe te voegen. Er volgen een paar voorbeelden om je te helpen het lange-klinker-proces onder de knie te krijgen:

Om een lange klinker van de fatHa te maken, plak je een alief (de eerste letter van het Arabische alfabet) achter de medeklinker waarboven de betreffende fatHa staat. In de Nederlandse transcriptie wordt de verlengde fatHa weergegeven als een lange, heldere ‘aa’, bijvoorbeeld in kietaab (boek) of als een eveneens lange, maar toch meer als de ‘a’ in ‘kat’ klinkende ‘â’, bijvoorbeeld in Tâlib (student). Wanneer er ‘aa’ of ‘â’ staat in de transcriptie, betekent dit dus dat de klank twee keer zo lang duurt als de klank ‘a’ (soms ‘è’).

Om een lange klinker van de Damma te maken, plak je een waauw (de 27e letter van het Arabische alfabet) achter de medeklinker waarboven de betreffende Damma staat. Deze toevoeging verlengt de klank ‘oe’, wat ik weergeef met ‘oe’, zoals in noer (licht) en Roel (demon, kwade geest). Let er op dat je de ‘oe’-klank twee maten lang vasthoudt en niet één.

Om een lange klinker van de kasra te maken, plak je een jè‘ (de 28e en tevens laatste letter van het Arabische alfabet) achter de medeklinker waaronder de betreffende kasra staat. Evenals de alief de fatHa verlengt en de waauw de Damma, maakt de jè‘ de kasra langer. Een voorbeeld vind je in de woorden kabier (groot (zaak) of oud (persoon)) en SaRier (klein).

Ten slotte is het belangrijk om te weten dat in het Arabisch de klemtoon doorgaans voor in het woord valt. Heeft het woord echter een verlengde klinker, dan valt de klemtoon op de voorafgaande medeklinker en deze lange klinker.

De Arabische letters die gebruikt worden voor klinkerverlenging zijn weergegeven in tabel 1.2.

Tabel 1.2 De Arabische klinkertekens
Arabische letter | Naam van de letter | Functie
| alief | Maakt van de fatHa een verlengde vorm
| waauw | Maakt van de Damma een verlengde vorm
| jè‘ | Maakt van de kasra een verlengde vorm

Diftongen

In het Arabisch vormen de diftongen (tweeklanken) een speciale klinkercategorie omdat ze in feite monosyllabische klanken zijn die met één klinker beginnen, waarna ze vloeiend overgaan in een tweede klinker. In het Nederlands zijn diftongen heel gangbaar, bijvoorbeeld in de woorden ‘auto’, ‘meisje’ en ‘besluiten’. In het Arabisch kennen we gelukkig maar twee diftongen. Die worden gebruikt om onderscheid te maken tussen de jè’-vorm () en de waauw-vorm () van de verlengde klinkers. Wanneer je één van deze twee letters tegenkomt, moet je je in eerste instantie afvragen of het gaat om een verlengde klinker of een diftong. Je kunt hier op een eenvoudige manier achterkomen: Indien de jè‘ of de waauw een diftong is, staat er een soekoen boven de medeklinker. Net zoals de hoofdklinkers is de soekoen een symbool, in dit geval een kleine cirkel, boven de medeklinker. In tegenstelling tot de klinkers, is de soekoen daarentegen klankloos; een ‘stomme’ klinker. Als er dus een soekoen boven een waauw of een jè‘ staat, weet je dat je met een diftong te maken hebt. Hier zijn een paar voorbeelden:

diftongen met waauw: jawm (dag), nawm (slaap), Sawt (stem, geluid)

diftongen met jè‘: bèijt (huis), `Aijn (oog), lèijla (nacht)

In de Arabische spreektaal wordt een diftong vaak uitgesproken als een verlengde klinker. Zo wordt bijvoorbeeld jawm uitgesproken als joem, nawm als noem, bèijt als biet en lèijl als liel.

Alles over medeklinkers

Het Arabisch maakt gebruik van 28 verschillende medeklinkers, elk vertegenwoordigd door een aparte letter. In het Arabische schrift worden de meeste letters met elkaar verbonden. Om deze reden kent elke letter van het Arabische alfabet ook vier verschillende vormen. De vorm varieert naar gelang de letter aan het begin, in het midden of aan het eind van een woord staat. De vierde vorm vertegenwoordigt de ‘losse’ letter.

Gelukkig heeft een groot aantal Arabische medeklinkers een Nederlands equivalent. Andere medeklinkers zullen echter absoluut vreemd klinken in de oren van mensen die het Arabisch niet als moedertaal hebben. Tabel 1.2 laat alle 28 Arabische medeklinkers zien; hoe ze worden geschreven in het Arabisch (de ‘losse’ vorm), hun transcriptie in het Nederlands en hoe ze klinken. Deze tabel kan je helpen bij je uitspraak van de letters. Je zult al snel klinken als een native speaker!

Alsjeblieft, de 28 medeklinkers van het Arabische alfabet! Om zo vloeiend mogelijk te klinken, kun je het beste de letters zo goed mogelijk uit je hoofd leren en deze associëren met het Arabische woord waarin de letter voorkomt. De truc om de paar meer exotisch klinkende Arabische letters mooi uit te leren spreken is echt herhalen, herhalen en nog eens herhalen. Het oude gezegde ‘Oefening baart kunst’ geldt ook zeker voor het Arabisch!

Let op: in het Arabische alfabet hoort in feite ook de zogenoemde hamza (geschreven als een kleine ‘2’ in spiegelschrift) thuis. Dit is een echte medeklinker, die op zichzelf klinkt als een glottisslag (een korte ‘eh’, die je hoort als je even je adem doet stokken). Vaak (niet altijd!) maakt de hamza gebruik van een ‘stoel’ in de vorm van een alief, een waauw of een jè‘. De hoofdklinkers fatHa, Damma en kasra komen op hun beurt boven respectievelijk onder de hamza, net als bij de andere medeklinkers. Verschillende regels bepalen of een hamza een ‘stoel’ krijgt of niet en zo ja welke. In het alfabet van tabel 1.3 komt de hamza boven de alief, die dan als ‘stoel’ fungeert. Een fatHa zorgt vervolgens voor de ‘a’-klank van de medeklinker. Als de aanwezigheid van de hamza belangrijk is voor de uitspraak (met name binnenin of aan het eind van een woord), zal ik hem weergeven als een enkel aanhalingsteken (‘).

Arabisch spreken alsof het je moedertaal is

In dit onderdeel leer ik je een aantal trucjes om je te helpen te concentreren op de uitspraak van moeilijke letters. Als je deze beheerst, zul je echt klinken alsof je de taal al van kinds af aan spreekt! Er volgen nu een paar moeilijke letters en een paar verwante woorden die je jezelf eigen kunt maken:

Haa: Hamraa‘ (rood); Hasan (goed, ook voornaam van een man); Hiewaar (conversatie); Hazien (verdrietig)

`Aijn: `Azjieb (verbazingwekkend, vreemd); `Aziema (vastberadenheid); `ArieD (wijd, breed)

Qâf: Qif (stop); Qird (aap); Qaws (boog)

Rèijn: RaDbaan (boos); Roerfa (kamer); Radan (morgen)

Het verschil tussen een persoon die het Arabisch als moedertaal spreekt en iemand die dat niet doet, zit ’m in de uitspraak van de woorden. Wees niet bang; maak je mond en bij bepaalde letters ook je keel en strottenhoofd goed open. Zo is bij de keelklanken je huig zichtbaar en bij de emfatische klanken moet je je kaak duidelijk naar beneden laten komen om de zware, doffe klank van bijvoorbeeld de Sâd of de DHâ‘ te kunnen laten horen. Kun je alle letters duidelijk articuleren, dan zal je Arabisch ook eerder vloeiend klinken! Oefen de woorden keer op keer, totdat je het niet moeilijk meer vindt om ze snel en duidelijk uit te spreken. Door te oefenen zul je steeds meer klinken als een native speaker en minder als iemand die net is begonnen met leren! Bovendien, als je deze woorden uit je hoofd leert, verbeter je niet alleen je uitspraak, maar vergroot je ook je woordenschat!

Over de transcriptie vanuit het Arabisch

De transcriptie die ik in dit boek gebruik is aangepast aan de algemene uitspraak van het Nederlandse publiek. Het gebruik van een transcriptiesysteem is erg nuttig voor beginners. Zo leren ze in een vroeg stadium de taal te spreken zonder dat ze meteen het Arabische schrift moeten kunnen lezen.

De transcriptie in dit boek geeft elke Arabische letter weer met één, hooguit twee letters uit het Latijnse schrift. Het is belangrijk te weten dat het systeem zowel hoofdletters als kleine letters gebruikt. Dit betekent dat een Latijnse hoofdletter een andere Arabische letter vertegenwoordigt dan een kleine Latijnse letter.

Je ziet in de voorbeelden regelmatig stukjes Arabische tekst met onderstrepingen. Daarmee wordt aangegeven dat de klank verlengd wordt; dit geldt zowel voor klinkers als medeklinkers. Als er bijvoorbeeld Hazj staat, spreek je dit uit als Hazjzj.

Transcriptie is een nuttig middel voor beginners. Ik raad echter halfgevorderde en gevorderde leerlingen sterk aan om zich ook de basis van het Arabische schrift eigen te maken.