Dit e-boek is voorzien van een verborgen, persoonlijk watermerk.
Het verspreiden of openbaar maken van dit e-boek is niet toegestaan.

This e-book contains a hidden and personal watermark. Distribution is prohibited.

Voor Sven, Esmee en Peep

‘Listen to the beat of your own drum and make your dreams come true’

Dankwoord

Mijn eerste boek, een bijzonder moment. Tijd om even stil te staan bij de achtbaan, die dertien jaar lang op hoge snelheid voortdenderde. Over hoge pieken en door vele diepe dalen. Niet vol te houden zonder de steun van het thuisfront. Daarom een bijzonder woord van dank voor mijn vrouw Edith. Voor de niet aflatende steun en vooral de vrijheid die ze mij gegeven heeft om mijn avonturen te kunnen beleven.

Ook Hennie, mijn vader, dank ik voor zijn voortdurende support en de altijd bemoedigende woorden.

Mijn moeder dank ik postuum, voor het warme nest en de zelfstandigheid die ik heb meegekregen. Op de dag dat ik in Washington D.C. in de cel belandde, kreeg zij wrang genoeg de voorbode van haar levenseinde.

Dit boek had niet geschreven kunnen worden als ik niet zulke fantastische collega’s zou hebben gehad. Zowel bij Unimeta als bij Bukatchi. En dan niet alleen de mensen op kantoor, maar nadrukkelijk ook de mensen in de fabriek, aan de assemblageband en bij de vlokkenstraat. En iedereen daar omheen. Hartelijk dank voor jullie tomeloze inzet en enorme collegialiteit.

Een bijzonder woord van dank aan mijn mede-directeur bij Unimeta en persoonlijk adviseur bij Bukatchi, Ruud Kuipers. Hij heeft mij gedurende achttien jaar in de tuinmeubelbranche met raad en daad bijgestaan.

Johan Schreur dank ik voor het beschikbaar stellen van filmmateriaal uit zijn persoonlijk archief. Delen daarvan zijn via de Layar-app te bekijken in dit boek.

Last but not least een groot woord van dank voor de mensen die mij geholpen hebben bij het realiseren van mijn droom. Kees Schafrat voor het op weg helpen in de wondere wereld van het boek, Enno de Witt voor zijn kritische noten en het goed leesbaar houden van de tekst, Rick van der Ploeg voor het fraaie voorwoord dat hij heeft geschreven en John Numan en zijn team voor het geloof in dit project.

Frank Krake
frank@rampondernemer.nl

Inhoud

VOORWOORD – door Rick van der Ploeg

PROLOOG – Gevangen in de vs

  1 Een nieuw millennium

  2 Vuurdoop

  3 Export naar Amerika

  4 Noodlanding op Newfoundland

  5 Copycats en drank

  6 Rondje Twente

  7 Ik kom na de vakantie terug als Ellen

  8 Met een jetlag in Guangzhou

  9 Vanaf vandaag heeft de bank het voor het zeggen

10 Tweede reorganisatie

11 Op zoek naar geld

12 Paniek in China

13 SOS rampenplan

14 Donkere wolken

15 Eindspel

16 Werkzoekende zonder uitkering

17 Bukatchi

18 Italiaanse maatpakken en dure sportwagens

19 Totale chaos

20 Lekker bezig

21 Hoofdsponsor

22 Closing dinner

EPILOOG – Rookwolken boven Nairobi

LESSEN VAN DE RAMPONDERNEMER

– Tips bij (het voorkomen van) een faillissement

– Tips bij de verkoop van een bedrijf

– Succesvol merkmanagement in het MKB

Voorwoord

DOOR RICK VAN DER PLOEG

Mijn vader was vanuit de gevangenis in Scheveningen naar Engeland gevlucht en sloot zich net als vele andere Nederlanders aan bij de Royal Air Force. Tijdens zijn stationering in Manchester ontmoette hij daar zijn geliefde met wie hij vier kinderen op de wereld heeft gezet. Een Rotterdamse zakenman met een onbegrensde liefde voor ondernemerschap en Engeland. Zo was hij altijd op zoek naar lucratieve handel, vooral tussen Nederland en Engeland.

Onder de naam ‘House of Holland’ startte hij een keten van winkels in onder andere slaapzakken, gereedschappen en tuinmeubelen. Uiteindelijk werden dat 150 winkels verspreid over het hele Verenigd Koninkrijk. Daarnaast had hij een reclamebureau, New Trend Advertising, met zo’n 150 medewerkers. In die jaren gingen we vaak met mijn vader op vakantie in de Britse vakantiekampen van zijn RAF-maatje Billy Butlins, want dan konden wij gratis in de achtbaan en de rockgroep Slade in actie zien terwijl vader incognito de winkels kon bezoeken.

Toen zich eind jaren zestig de mogelijkheid aandiende een tuinmeubelfabriek in Enschede te beginnen, greep hij die uitdaging met beide handen aan. Unimeta werd gekocht van de heer Hartman in het jaar van de hippies. Terwijl in 1968 iedereen zich tegoed deed aan wiet, flower power en de vrije liefde, begon mijn vader een fabriek in tuinmeubelen. Ze werden gemaakt van metalen buizen en katoenen zittingen en rugleuningen. Er werkten zo’n driehonderd mensen. Dat waren ook de jaren dat het gezin naar Boekelo ging om te genieten van het zoutwater golfslagbad in de Twentse bossen. Mijn oudere broer John heeft daar nog een poos bij Unimeta gewerkt onder de toenmalige directeur Meerdink.

Door de handelsactiviteiten van mijn vader kreeg ik reeds op vijftienjarige leeftijd belangstelling voor de theorie van valuta’s en wisselkoersen. Ik kon niet begrijpen waarom tuinmeubelen gemaakt werden in een land met guldens en verkocht werden in een land met ponden als de pond elk jaar minder waard werd. Er valt wel wat af te dekken op de termijnmarkt, maar toentertijd was Nederland duur (maar kende wel een hoogwaardige industrie) en Engeland goedkoop. Nu begrijp ik het ietsje beter, maar ik weet nog steeds niet waarom verticale integratie een goed businessmodel is, want misschien is een derde partij wel beter in het maken van producten voor de winkels.

Uiteindelijk kreeg mijn vader kanker en overleed na twee jaar in het voorjaar van 1975. Nu besef ik wat een prestatie het was om in korte tijd zo’n zakenimperium op te bouwen. Mijn vader werd woest toen hij hoorde dat ik wis- en natuurkunde wilde studeren. Vanwege zijn ziekte wilde hij dat ik de zaak in zou gaan. Het compromis was dat ik in Engeland zou studeren, omdat dat in de jaren zeventig maar drie jaar duurde. Ik moest dan naast wisen natuurkunde wel de opleiding bedrijfsadministratie SPD en deel van de Nivra-accountantsopleiding doen. Uiteindelijk stierf mijn vader veel te vroeg in mijn eerste studiejaar. Ik raakte aan de wetenschap verslingerd, ging naar Cambridge om te promoveren en rebelleerde door me af te keren van het bedrijfsleven. Door de torenhoge successierechten en gebrek aan opvolging ging het vrij snel bergafwaarts met House of Holland. Uiteindelijk werd Unimeta door de erven (waaronder twaalf kinderen) aan de heer Meerdink verkocht.

Ondanks mijn leven in de politiek als sociaal-democraat heb ik vanwege mijn vader en al zijn zakenrelaties die over de vloer kwamen een enorme bewondering voor ondernemers gehad. Het is zoals de Rode Koningin in Through the Looking Glass uitlegt aan Alice: in haar land moet je twee keer zo hard lopen om niet stil te blijven staan. Anders kom je nergens. De technologische vooruitgang en de opkomst van offshoring naar lagelonenlanden als India en China betekent dat ondernemers continu alert moeten zijn om te overleven en winstgroei te realiseren. De buis-en-katoen-tuinmeubelen moesten plaatsmaken voor de veel goedkopere plastic tuinmeubelen, waarmee Hartman zo bekend is geworden. En plastic moest later weer het veld ruimen voor luxe kwaliteitsmeubelen die veel goedkoper gemaakt konden worden in China.

Het is makkelijker een boeiende roman te schrijven over de avonturen van een ondernemer dan die van een wetenschapper. Ik was destijds dan ook heel blij te horen dat de relatief jonge Frank Krake het roer bij Unimeta had overgenomen. Frank is een zakenman pur sang en dat is toch heel iets anders dan de veilige wereld van de wetenschap. Frank blijkt ook een vlotte pen te hebben, want zijn boek leest als een trein. Het is een boeiende, leerzame, soms hilarische schelmenroman. Het gaat niet alleen over alle hoogtepunten als roerganger van Unimeta, maar juist ook over de vaak onverwachte dieptepunten die je niet kunt voorspellen. Zoals het Amerikaanse avontuur dat jammerlijk mislukt als door de aanslagen van 9/11 en de crisis de markt voor luxe tuinmeubelen in Amerika instort. Of het veroveren van de Duitse markt dat in de kiem word gesmoord door de vuurwerkramp in Enschede. Leren omgaan met nieuwe omstandigheden en jezelf keer op keer opnieuw uitvinden is dus het recept van een succesvolle zakenman. Ook als dat betekent dat je onderweg een keer failliet gaat. Een goede ondernemer is iemand die leert van mislukkingen en weer opnieuw begint.

Frank legt in detail uit hoe hard het knokken is om een bedrijf overeind te houden in een wereld van globalisering en internationale concurrentie. Dit prachtige boek moet daarom verplichte literatuur zijn voor elke student bedrijfseconomie en elke startende ondernemer. Maar ik kan ook iedere andere lezer het boek van harte aanraden. Niet alleen vanwege het boeiende verhaal en de vele leermomenten, maar ook vanwege de multimediale aanpak van het boek.

Rick van der Ploeg
Londen, september 2013
Hoogleraar Universiteit van Oxford en Vrije Universiteit Amsterdam Voormalig Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen

Proloog

GEVANGEN IN DE VS

Beng! Met een harde klap schuift de traliedeur van een cel onder het politiebureau in Washington D.C. in het slot. Pas als Frank om zich heen kijkt, ziet hij dat er nog iemand zit opgesloten. Een grote, donkere man ligt languit op een uitgeklapte metalen plaat, die door kettingen aan de muur op zijn plek wordt gehouden. Frank geeft hem een hand. De man stelt zich voor als William en vertelt dat hij is opgepakt omdat hij te vaak door rood licht is gereden. Frank hoopt maar dat hij de waarheid spreekt. Op weg naar zijn cel heeft hij al gezien dat hij hier de enige blanke is. Andere gevangenen schreeuwen naar hem. De woeste blik in hun ogen raakt hij maar niet kwijt. Hij huivert.

Een meter boven de verkeersovertreder zit nog een metalen plaat tegen de muur. Frank klapt hem uit en klimt erop. Stoelen zijn er niet, alleen een stalen toilet met een fonteintje erboven. De cel is niet groter dan twee bij drie meter. Frank gaat liggen en gebruikt zijn schoenen als hoofdkussen.

Na het afronden van zijn studie heeft hij drie maanden in een zomerkamp in upstate New York gewerkt met kinderen uit opvanghuizen in de Bronx. Hun ouders zijn aan de drugs of dood, of zitten in de gevangenis. Een speciale bus brengt de kinderen naar Camp Lanowa, waar ze drie weken hun ellende kunnen vergeten, midden in het bos en aan de rand van een groot meer. In ruil voor al het werk dat hij daar doet krijgt hij een vliegticket en wat geld. Een onvergetelijke ervaring, had de folder het genoemd. Hij moet ondanks alles glimlachen als hij daaraan denkt, terwijl hij naar het plafond van zijn cel staart.

Na die drie maanden pakt Frank de bus om Amerika te ontdekken. Met een Greyhound Pass trekt hij langs de oostkust richting Florida.

Zonder ook maar een idee te hebben van de problemen waar hij spoedig in zal belanden, gaat hij in de rij staan voor een bezoek aan het Witte Huis. Het duurt niet lang, na een half uur mag hij al naar binnen. Hij moet alleen nog even door een poortje met een metaaldetector. Dan gaat het alarm met veel kabaal af en flitst een enorm zwaailicht door de hal. Frank schrikt geweldig. De bewaker zegt dat hij zijn zakken leeg moet maken en zijn spullen op een band moet leggen. Hij ontdekt al snel wat de oorzaak is: Frank heeft zoals altijd een knipmes bij zich. De bewaker geeft het hem zonder problemen terug. Opgelucht steekt Frank zijn bezittingen weer bij zich.

Na het Witte Huis is Capitol Hill aan de beurt, het Amerikaanse regeringscentrum en een verplicht nummer voor iedere bezoeker aan de stad. Ook hier moet Frank weer achter in een rij aansluiten. Als hij aan de beurt is, ziet hij exact hetzelfde soort poortje als in het Witte Huis. Om te voorkomen dat het alarm weer af gaat, leegt hij zijn zakken en legt z’n spullen op de band. Probleemloos loopt hij door de metaaldetector. Een officier heeft zijn spullen al van de band gepakt en vanaf dat moment gaat alles razendsnel. Frank houdt zijn hand op om zijn bezittingen weer in ontvangst te nemen, maar de officier pakt zijn hand vast en draait zijn arm op zijn rug. In één beweging grijpt hij ook zijn andere arm en voordat Frank ook maar iets kan zeggen zijn beide handen geboeid. Frank kijkt hem verbaasd aan:

‘What is going on? Ik wil alleen maar dit gebouw bezichtigen. Wilt u mij losmaken, meneer, ik wil graag mijn spullen terug.’

De officier zegt niets en duwt Frank voor zich uit het gebouw in, een aantal gangen door, tot ze bij een trap naar buiten komen. Na enkele minuten komt een politieauto voorrijden. Een agent stapt uit, gaat voor Frank staan en leest hem zijn rechten voor. Daarna wordt hij op de keiharde plastic achterbank van de auto geduwd en met loeiende sirenes afgevoerd. De boeien knellen en die klote achterbank doet pijn in iedere bocht die ze nemen. Frank neemt zich voor de rest van zijn leven nooit meer op een plastic stoel te gaan zitten.

Ze stoppen voor een gebouw waar met grote letters Washington Police Department op de gevel staat. Twee minuten later wordt hij een arrestantenkamer binnengeleid. Daar moet hij op een bankje gaan zitten. Een agent maakt één handboei open. Zijn linkerhand kan hij nu strekken, maar daar krijgt hij de kans niet eens toe. Voor hij het in de gaten heeft, wordt zijn pols in een nieuwe handboei geklikt, maar nu vast aan de muur. De agent verlaat de kamer en een man in een net pak komt binnen.

Hij stelt zich niet voor, maar kijkt Frank streng aan:

‘You’re in big trouble. Je wordt beschuldigd van het bezit van een knipmes. Dat is volgens de wet verboden hier in Washington D.C.’

‘Maar ik heb er drie maanden mee op zak gelopen in New York, meneer,’ zegt Frank, en hij vertelt over het summer camp voor homeless kids.

‘In het Witte Huis mocht ik er gewoon mee naar binnen.’

‘We leggen het voor aan de hulpofficier van justitie,’ zegt de man. ‘Alles wat je nu zegt, wordt opgeschreven en dat verslag gaat naar hem toe. Tot die tijd blijf je vastzitten. Je mag één telefoontje plegen en gaat dan naar een cel in een ander complex. Daarna wordt bepaald of je voor de rechter moet verschijnen.’

Frank begrijpt dat tegensputteren geen zin heeft en vraagt zich af wie hij zal bellen. Niet zijn ouders of vriendin, die schrikken zich rot. Hij kiest voor de Nederlandse ambassade. De man zoekt het nummer op en draait het voor hem. Franks handen blijven geboeid en de telefoon gaat voor zijn neus op de speakerstand. Bij de ambassade horen ze zijn verhaal aan en blijven ze uiterst koel.

‘We hebben het genoteerd, jongeman. Dit kan best een paar dagen gaan duren, maar we verwachten dat je daarna wel weer vrij komt.’

‘Een paar dagen? Zo lang hou ik dat niet vol,’ schreeuwt Frank.

‘U zult het toch echt even moeten uitzitten. We nemen over drie dagen wel contact op met justitie, om te horen of u er nog steeds zit.’

In een speciale kamer worden de veters uit zijn schoenen gehaald. Ook zijn riem moet hij inleveren en zijn zakken worden leeggemaakt. Als hij naar het cellencomplex is gebracht, moet hij een bord met een nummer voor zijn borst houden. Ze maken van alle kanten foto’s en nadat vingerafdrukken zijn genomen krijgt hij een blauw bandje om zijn pols. Washington Detention Services staat er op gedrukt.

Frank sluit zijn ogen en zet zijn verstand op nul. Het is nu vier uur ’s middags, twee uur na zijn arrestatie. Ondanks de vervelende omstandigheden dut hij weg. Tegen zes uur worden er twee borden met boterhammen onder de tralies doorgeschoven. Frank laat zijn bord staan, hij kan geen hap door zijn keel krijgen. Om tien uur wordt hij met een schok wakker als een bewaker de celdeur openschuift.

Beng!

‘Krake, dismissed,’ blaft hij. ‘De aanklacht ingetrokken. U kunt gaan.’

1

EEN NIEUW MILLENNIUM

Tien jaar zijn verstreken en het nieuwe millennium is net begonnen, wanneer Frank aan de slag gaat als directeur van Unimeta, fabrikant van tuinmeubelen in Enschede. Een enorm bedrijf, waar driehonderd mensen werken en met een omzet van meer dan twintig miljoen. Het fabrieksterrein beslaat wel drie voetbalvelden. Als hij op zijn eerste dag in functie wakker wordt, grijpt de verantwoordelijkheid hem even bij de keel, maar hij vermant zich. Dit is waar hij altijd van droomde, nu kan hij waarmaken waar hij de afgelopen zes jaar bij Unimeta naartoe heeft gewerkt sinds hij overkwam van zijn vorige werkgever, Wehkamp. Daar deed hij de inkoop, nu zit hij aan de andere kant van de tafel en hij is pas eenendertig. Als hij zich realiseert wat hem te wachten staat, slaat heel even de twijfel toch weer toe. Hij vraagt zich af of hij wel genoeg overwicht heeft, of klanten hem wel serieus zullen nemen. Terwijl hij zich in zijn pak hijst en zijn das dichtknoopt schudt hij de muizenissen van zich af.

‘Ze nemen me maar zoals ik ben,’ zegt hij tegen zijn gladgeschoren spiegelbeeld.

Dat was zes jaar eerder nog bijna anders gelopen. In zijn sollicitatiebrief had hij geschreven dat hij dolgraag bij Hartman wilde werken, de Enschedese tuinmeubelenmaker die landelijk flink aan de weg timmerde. Ook al kwam Frank uit Twente, hij had geen idee dat er in de stad nóg een fabriek stond waar ze tuinmeubelen maakten, nota bene pal naast Hartman. Unimeta, de naam gaf aan dat ze alles van metaal maakten, maar hij had er nog nooit van gehoord. Alleen in Enschede kenden ze het bedrijf, maar daar keek men veel meer op naar Hartman, met zijn populaire stoeltjes van volkskunststof. Die blunder had zijn leven zomaar een andere wending kunnen geven, maar bij Unimeta wilden ze hem graag hebben en streken ze met de hand over het hart. Hij kon beginnen als commercieel manager en werkte zich gestaag een weg naar boven.

Gaandeweg ontwikkelde hij een passie voor de spullen die ze maakten. Hij vond het heerlijk om door de fabriek te dwalen en de geur van bewerkt metaal op te snuiven. Om te zien hoe tientallen mensen onderdeel na onderdeel aan een basisframe bevestigden, tot aan het eind van de lopende band de contouren van een heuse tuinstoel zichtbaar werden, klaar voor verdere verwerking. In de grote hal hoorde je het snerpende geluid van zagende machines en slijpende draaibanken. Het klonk hem telkens weer als muziek in de oren.

Als Frank die ochtend achter zijn directeursbureau zit, kijkt hij eerst eens kritisch om zich heen. Eigenlijk is het meubilair al jaren aan vervanging toe. Zijn verre voorganger, een man van in de zestig, heeft het destijds ingericht en dat is goed te zien. De zware, donkerbruine meubelen met hun ruwe, beige bekleding zijn eigenlijk niet meer van deze tijd, maar geld voor een nieuwe inrichting hebben ze niet, daar draait het bedrijf niet goed genoeg voor.

Zijn secretaresse wenst hem met drie luchtige zoenen op zijn wang het beste voor het nieuwe millennium. Hij kent Marion al jaren, hij weet wat ze in haar mars heeft en verwacht veel van de samenwerking. Ze is een jaar of zes ouder dan hij en een stuk conservatiever in doen en laten. Dat compenseert zijn van nature wat losse en informele omgangsvormen.

Die eerste dag heeft ze zijn hele agenda volgepland, van gesprekken met de ondernemingsraad tot en met de nieuwjaarstoespraak die de directeur in de kantine houdt en waarin hij volgens bedrijfstraditie de plannen voor het komend jaar toelicht. Het is dan ook een goed gebruik dat hij iedereen persoonlijk een gelukkig nieuwjaar wenst, wat driehonderd handen schudden betekent. Het is even een moment van ontspanning, voor hij zich in de toekomst van de onderneming vastbijt.

De eerste horde die hij moet nemen is de ondernemingsraad. Daar leven zoals altijd twijfels over de koers van het bedrijf en zorgen over het behoud van werkgelegenheid. Ongetwijfeld zal ook de fietsenstalling weer ter sprake komen, al jaren een vast punt op de agenda. Als het aan Frank lag kwam iedereen lopend of met de auto, dan waren ze van dat gezeur af. Altijd is er wel wat met die stalling. Nu is er weer iemand onderuitgegaan over een metalen verbindingsstrip. De directie zal, als het aan de ondernemingsraad ligt, budget vrij moeten maken voor betere verlichting. Zodat ook iemand die zich de avond ervoor een stuk in de kraag heeft gedronken en met een kater zijn fiets weg wil zetten kan zien waar het gevaar dreigt.

Vervelend, maar toch heeft Frank sympathie voor de mensen die zich hard maken voor de verlanglijstjes van hun collega’s. Het zijn hondstrouwe medewerkers, die vaak al vanaf de start van het bedrijf ruim dertig jaar geleden in dienst zijn. Mannen van het eerste uur en van de oude stempel. Ze stonden er als het nodig was. Ze hadden de groei en bloei van het bedrijf in de jaren tachtig meegemaakt en de treinwagons nog rechtstreeks de expeditiehal van het bedrijf binnen zien rijden, waar ze werden volgeladen met tuinstoelen voor de buitenlandse markt.

Die tijden zijn voorbij. De aansluiting op het spoor was voor de Nederlandse Spoorwegen niet meer rendabel en werd gesloten. De tuinmeubelen worden sindsdien met vrachtwagens vervoerd. Het einde van een tijdperk, maar ook een noodzakelijke vernieuwing. Nu doen ze vrijwel alles met containers, de meeste voor de Engelse markt, honderdduizenden stoelen per jaar, relaxers, van een model dat ze in Nederland aan de straatstenen niet meer kwijt raken.

Voordat hij de kantine binnenstapt, loopt hij nog even bij zijn productiedirecteur langs. Ruud Kuipers is zijn steun en toeverlaat. Achter in de vijftig, loyaal tot op het bot en wat misschien nog belangrijker is: in voor vernieuwing. Kuipers juicht iedere verandering toe, zo lang het maar een verbetering is.

Frank kan het ook goed vinden met de man die Kuipers straks moet opvolgen en nu de textielafdeling leidt. Frank Pet is nog maar midden dertig, maar hij neemt al steeds meer taken van Kuipers over. Zijn leeftijdgenoot Erwin Hoge Bavel maakt als controller het managementteam compleet. Vier verschillende mannen, allemaal met hun eigen stevige karakter, die samen werken aan één doel.

Alle vier weten ze dat de taak waar ze voor staan niet eenvoudig is. De cijfers zien er zacht gezegd niet rooskleurig uit, het is al jaren kantje boord, maar telkens komen ze net aan de goede kant van de streep uit. Het is nu zaak om een aantal jaren wel goede winsten te draaien, zodat ze weer wat lucht krijgen.

Frank gaat voor het nieuwjaarsontbijt in het midden van de kantine zitten. De meeste mensen die hij ziet kent hij al jaren, maar er zitten ook een paar tafels vol met onbekende gezichten. Dat is de schil van uitzendkrachten die ze in dienst hebben. Als de productie piekt zijn dat er meer dan honderd, deels dezelfde mensen, die in het drukke voorjaar in de aanloop naar de zomer bijspringen.

Het allochtone segment eet aan aparte tafels, dat willen ze zelf zo. Frank vindt dat jammer, maar heeft enkele jaren geleden al de strijd om meer integratie in de kantine opgegeven. In de fabriek loopt iedereen door elkaar en werken ze goed samen, in de pauzes zoekt men elkaar toch steeds weer op. De meeste mannen zijn in de vijftig en eerstegeneratie-immigranten, vooral uit Turkije. Een kleiner groepje komt uit Marokko en dan zitten er nog enkele Surinaamse Nederlanders tussen.

Nadat Frank zijn collega’s nogmaals een gezond en succesvol nieuw millennium heeft gewenst, begint hij met zijn daadwerkelijke nieuwjaarstoespraak:

‘Er zijn het afgelopen jaar belangrijke stappen gemaakt in het verhogen van de efficiency in de productie. Om de moordende concurrentiestrijd vol te kunnen houden, moet de bewerkingstijd per stoel nog verder omlaag. Het streven is om binnen twee jaar nog eens tien procent tijdsbesparing te realiseren.’

Hij ziet een aantal mensen de wenkbrauwen fronsen. Hij realiseert zich dat ze al een hele efficiencyslag achter de rug hebben. Maar het moet nog sneller, nog gestroomlijnder, want ze verdienen bijna niets op al die honderdduizenden stoelen.

‘Ook de omzet moet omhoog,’ zegt hij, ‘en we hebben een betere spreiding nodig. We zijn nu voor zestig procent afhankelijk van de Engelse markt met onze relaxers en voor twintig procent van de Duitse markt. Daar verkopen we voornamelijk stalen stoelen met kunststof matten erop geklikt. In België en Scandinavië liggen mogelijkheden. Onze exportmanagers richten zich daarop. De Amerikaanse markt blijf ikzelf intensief bewerken, samen met Bart. We doen het daar al goed, maar er is zeker nog groei mogelijk.’

Frank begint zich al wat meer op zijn gemak te voelen in zijn nieuwe rol en wordt steeds enthousiaster. Hij vertelt dat ze in Nederland vol gaan inzetten op de Preston-collectie voor het topsegment. Meubelen gemaakt van aluminium frames en gecombineerd met teakhouten latten, armleggers en tafelbladen. Drie jaar geleden zijn ze daarmee gestart en de omzet ligt inmiddels op bijna een miljoen. Die realiseren ze via vijftig dealers, vooral tuincentra en tuinmeubelspeciaalzaken:

De Preston-collectie is ons paradepaardje en laat zien wat we qua techniek en design in huis hebben. Onze klanten lopen er mee weg. Het zijn weliswaar dure tuinmeubelen, maar de consument ziet met hoeveel vakmanschap en toewijding ze hier zijn gemaakt.’

Een glimlach breekt door op de vele gezichten in de kantine. Frank weet hoe trots de mensen zijn op deze nieuwe collectie. Ze staan in de rij om aan de Preston-assemblageband te mogen werken. Alleen de beste vakmensen worden daarvoor geselecteerd, want het kwaliteitsniveau ligt enorm hoog. Toen ze met de productie begonnen, hadden ze geen idee dat Preston zo’n enorme stimulans voor het bedrijf zou betekenen. Het was bittere noodzaak om met vernieuwende concepten te komen, daar was Frank ook voor binnengehaald.

Ze hadden ruim twee jaar voorbereiding nodig gehad. Ruud Kuipers had er met zijn ontwikkelteam alles aan gedaan om een vernieuwend concept neer te zetten. Frank had al zijn marketingkennis ingezet om een plan te ontwikkelen waarmee ze deze nieuwe lijn in de markt konden zetten. Hij had besloten de potentiële verkooppunten rechtstreeks te gaan bewerken met een speciale verkoper en niet langer alleen maar via de gebruikelijke grossiers te distribueren. Zo hadden ze het hele traject veel meer in eigen hand. Wel moesten ze nu voorraden gaan aanleggen, want de klanten moesten binnen achtenveertig uur hun bestelling in huis hebben. Daarvoor had Frank het hele logistieke systeem overhoop moeten halen. Dat was een flinke klus, maar ook de mensen die hem hadden geklaard zaten nu met een glimlach in de kantine naar Franks verhaal te luisteren.

Hij was bij het belangrijkste deel van zijn nieuwjaarstoespraak gekomen:

‘We hebben concrete plannen voor het bewerken van het middensegment. Met de relaxers bewerken we de onderkant van de markt, met Preston de bovenkant, maar in dat grote middenstuk ontbreekt het ons aan een goede, commercieel geprijsde collectie. Dat moet Sombrero gaan worden: stoelen, tafels, ligbedden en hockers die nu alleen nog maar op papier bestaan. We gebruiken daarbij een deel van de technieken uit de Preston-serie, maar richten ons op grote productieaantallen en hebben de designs vereenvoudigd. Daardoor kunnen we ze semigeautomatiseerd produceren en ligt de kostprijs een stuk lager dan bij Preston. We gaan de komende maanden volop bezig met het uitwerken van de prototypes. Op de grote internationale tuinmeubelbeurs in Keulen, in september van dit jaar, wordt de collectie geïntroduceerd.’

Nu heeft Frank de volle aandacht van alle aanwezigen. Dit was wat ze nodig hadden, zie je de mensen denken. Hiermee gaan ze een mooie toekomst tegemoet. Alle marktsegmenten afgedekt, alle producten gemaakt in Enschede, met een basis van staal of aluminium. Dat was ook het enige materiaal dat Unimeta kon verwerken. Jarenlang hadden ze met een jaloerse blik naar hun buurman Hartman gekeken. Daar stampten ze dagelijks vele duizenden plastic stoelen uit de fabriek. Het machinepark was daar helemaal op aangepast. Enorme spuitgietmachines spuugden volautomatisch die plastic stoeltjes uit hun matrijzen. In de jaren negentig waren die krengen niet aan te slepen geweest. De oude directeur van Unimeta had nooit de miljoeneninvesteringen in zo’n duur machinepark aangedurfd, daarom maakten zij nog altijd die ouderwetse stalen stoelen. Daar is nu dankzij Preston verandering in gekomen.

‘Daarmee zijn de problemen nog niet overwonnen,’ besluit Frank, ‘maar er is licht aan het eind van de tunnel.’

Als hij even later zijn papieren bij elkaar raapt, klatert een applaus op. Vanaf nu kan het alleen maar beter gaan.