De kampioen op het witte paard

ELIZABETH LETTS

DE KAMPIOEN

OP HET

WITTE PAARD

Oorspronkelijke titel

The Eighty-Dollar Champion

Uitgave

Ballantine Books

This translation is published by arrangement with Ballantine Books, an imprint of The Random House Publishing Group, a division of Random House, Inc.

Copyright © 2011 by Elizabeth Letts

Copyright voor het Nederlandse taalgebied © 2012 by The House of Books, Vianen/Antwerpen

Vertaling

Cherie van Gelder

Omslagontwerp

Studio Jan de Boer

Omslagbeelden

David Stekert of Budd Studios. George Silk, Time-Life Pictures/Getty Images.

Foto’s binnenwerk zie pagina 335

Opmaak binnenwerk

ZetSpiegel, Best

ISBN 978 90 443 3600 9

D/2012/8899/99

NUR 320

www.thehouseofbooks.com

All rights reserved.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Dit boek is opgedragen aan Harry en zijn gezin en aan de
nagedachtenis van het charmante paard Snowman

Veel van onze dromen lijken aanvankelijk onmogelijk, dan worden ze onwaarschijnlijk en daarna, als we voldoende wilskracht kunnen opbrengen, worden ze binnen de kortste keren onvermijdelijk.

CHRISTOPHER REEVE

INHOUD

Proloog: Een avond in de schijnwerpers

1Het slachtvee

2Op weg naar huis

3Het landgoed

4Een doodgewone boerenknol

5Een school voor jongedames

6Hollandia Farms

7Je geld verdienen met paarden

8De staljongen

9Het hart op de juiste plaats

10Dit paard kan springen

11Doffe ellende

12Paarden, eigenaars en ruiters

13Sinjon

14Het circuit

15Nieuwe uitdagingen

16Waar het werkelijk om gaat

17Piping Rock

18Het indoorcircuit

19De Diamond Jubilee

20‘Deutschland über Alles’

21Beroemd!

22Een frisse wind

23Camelot

24Branglebrink Farms

25Het Assepoesterpaard

Epiloog: De galopperende grootvader

Dankbetuiging

Over de bronnen

Bibliografie

Fotoverantwoording

PROLOOG

Een avond in de schijnwerpers

Madison Square Garden, New York, november 1958

De paardentrailers op Seventh Avenue waren geladen met dromen. Na elke loopplank die tegen de grond sloeg, moest een zenuwachtig paard – met de onbekende geuren van het centrum van Manhattan in zijn wijd opengesperde neusgaten – stevig vastgehouden worden door een stalknecht. Hoeven kletterden over het harde asfalt. Damp sloeg af van grote lijven bedekt met dikke wollen dekens. Fotocamera’s flitsten. Bezorgde, in tweed gehulde eigenaars stonden op afstand bevelen te roepen, terwijl stalknechten kalmerende woordjes in de oren van hun vierbenige pupillen fluisterden. Politieagenten in met koperen knopen versierde uniformen hielden in een lange rij de nieuwsgierigen op afstand. Schimmels en vossen, isabellakleurige en gevlekte paarden – de meest verwende springpaarden ter wereld – waren hier bij elkaar voor het belangrijkste springconcours van het jaar: de National Horse Show in Madison Square Garden.

Een gedrongen man met vaalblond haar stond tussen de meute paardengeleiders met slaphangende teugels in de hand. Zijn paard, een grote schimmelruin, zag eruit als een doorsnee politiepaard. Het had ook niet misstaan voor een rijtuigje uit Central Park. Zenuwachtige volbloeds en kieskeurige warm- en koudbloedpaarden strom-pelden over het plankier naar de stallen, geschrokken van het onbekende gekletter van hoeven over hout. De grote schimmel liep gewillig mee, de oren naar voren geprikt en volmaakt kalm. Boven de eenvoudige canvas deken die zijn lijf bedekte, glansden zijn hoofd en nek in het druilerige licht van Manhattan.

In de stallen in het souterrain waren stalknechten druk bezig om laarzen zwart te maken en Franse leren hoofdtuigen glanzend te poetsen. Paarden schraapten en stampten met hun hoeven. De ruiters waren in geen velden of wegen te bekennen, die zaten in hun hotel om zich voor te bereiden op de recepties en de feesten.

Helemaal aan het eind van de rij, achter de veel chiquere boxen, was de eigenaar van de schimmel, Harry de Leyer, in de weer om met behulp van een hooivork vers stro te strooien over de vloer van de enige box die hij in gebruik had. Zo gaf hij zijn paard de benodigde verzorging voor de nacht. Op de deur zat een naamkaartje gespijkerd dat zijn kinderen eigenhandig hadden getekend: SNOWMAN.

Madison Square Garden, de grootste overdekte hal van het land, zou de komende acht avonden tot de nok toe gevuld zijn. Beneden, langs de omheining, zouden dure meneren in jacquet en met een hoge hoed op champagnekurken laten knallen. Boven, op de goedkopere plaatsen vlak onder het met rook bedekte plafond, zouden gezinnen zich inspannen om een glimp op te vangen van de glanzende paarden en hun elegante eigenaren. In de lobby zouden verslaggevers van Vogue, de New Yorker, The Herald Tribune en de World American rond hangen; flitslampjes zouden afgaan als er weer een hoogwaardigheidsbekleder gesignaleerd werd. Afgezien van Hollywood was er nauwelijks een plaats denkbaar waar zoveel bekende personen onder één dak verzameld waren.

Vroeger waren de deelnemers een stelletje schorem dat de springconcoursen afreisde met een of twee paarden: boeren en oude cowboys die een schrale boterham verdienden aan prijzengeld, aangevuld met allerlei bijbaantjes, zoals het repareren van leren artikelen of het beslaan van paarden. Maar het was 1958 en het grote geld had zijn entree gemaakt in de ring, waardoor dat soort oudgedienden een uitstervend ras waren geworden. Nu staken dure paarden en de beste trainers elkaar naar de kroon in de open springwedstrijden die zich in waarschijnlijk de meest geëxalteerde omgeving van het land afspeelden.

Hoe konden Harry en het voormalige ploegpaard dat hij voor tachtig dollar had gekocht ook maar de geringste hoop koesteren dat ze met die categorie deelnemers konden concurreren? Het was een grote gok, maar Harry – die na de oorlog vrijwel platzak het in puin liggende Europa was ontvlucht – was nooit bang geweest voor grootse dromen.

EEN

Het slachtvee

New Holland, Pennsylvania, 1956

De grootste paardenveiling ten oosten van de Mississippi werd iedere maandag midden in het gebied van de Amish gehouden. Als je de rit naar Lancaster County, Pennsylvania, voor lief nam en ook maar een beetje kijk had op paarden kon je daar voor een redelijke prijs een goed rijpaard vinden, zeker als je vroeg was.

De New Holland-veiling was in 1900 begonnen en sindsdien nauwelijks veranderd. Boeren kwamen samen met hun gezin in hun sjees naar de veiling toe. Vrouwen wisselden de laatste nieuwtjes uit terwijl kinderen speelden en genoten van de kermisachtige sfeer. Kooplieden boden warme krakelingen aan en met suiker bestrooide fasnacht-donuts. Boeren verzamelden zich op de banken rond de grote overdekte ring, terwijl de veilingmeester de paarden aanprees. Iedere mogelijke aankoop mocht één keer door de ring draven. De veilingmeester had zich aangewend om iedere keer opnieuw ‘een prima knol, zeker weten’ te roepen.

De paarden die geveild moesten worden kwamen van heinde en verre – de renbanen in Pimlico en Delaware Park ontdeden zich hier van volbloeds die te langzaam waren voor de rennen. Trainers met scherpe ogen en een ruim budget pikten die op als mogelijke springpaarden. Boeren kwamen met ploegpaarden die niet langer bruikbaar waren. Manegebezitters verkochten goede paarden omdat ze geld nodig hadden. Helaas kwamen veel van de paarden die te koop werden aangeboden hier alleen maar terecht nadat ze te vaak van eige naar waren verwisseld: ze waren goed genoeg, maar over hun hoogtepunt heen: vermoeide jachtpaarden, te hoog opgeschoten pony’s, uitgebluste springpaarden. Tussen al die stevige, goed afgerichte rijpaarden hoopte Harry een rustig lespaard te vinden voor de leerlingen van de Knox School.

Paarden mogen dan groot en sterk lijken, het zijn verrassend kwetsbare dieren. Met hun slanke benen die zo’n enorm gewicht moeten torsen, zijn ze gevoelig voor allerlei vormen van kreupelheid, bijvoorbeeld als gevolg van spat, gewonde voeten, gebroken knieën, of hoefkanker. Sommige dieren hebben aangeboren afwijkingen, waardoor hun benen te zwaar belast worden. Andere zijn misbruikt, hebben te veel moeten springen of zijn afgeragd.

Een slimme verkoper weet hoe hij dat soort afwijkingen moet camoufleren: hij kan het hoofdstel omhoogtrekken om het knikkende hoofd van een kreupel paard te verbergen; hij kan een zwelling inzwachtelen of een pijnstiller door het voer van het paard mengen. Maar in de eerste plaats kan hij de hoop koesteren dat een potentiële koper door de roes van een snelle draf dwars door de veilingring valt voor een mooie kleur of een fier geheven hoofd en mogelijke minpunten niet in de gaten heeft.

Harry wist alles van paarden en vertrouwde op zijn oordeel. Omdat hij maar tachtig dollar uit te geven had, kon hij de volbloeds wel vergeten, en dat wist hij. Zelfs de langzaamste moesten nog een paar honderd dollar kosten, als het geen paar duizend was. Maar Harry rekende op zijn kennersoog en was ervan overtuigd dat hij wel een ouder paard zou kunnen vinden dat goed afgericht was en niet te duur.

Op een doorsnee veilingdag kon je buiten de sjezen met ingespannen paarden naast auto’s met kentekenplaten uit andere staten zien staan. Grote vrachtwagens van de renbanen waren geparkeerd tussen de dubbele paardentrailers van hoopvolle amateurkopers.

Het ging op zo’n dag om wel twee- tot driehonderd paarden. Ze waren bekeken, er was op geboden en ze waren verkocht. Sommige paarden werden door de transactie gered: een kluns van een renpaard dat hier was opgepikt stoomde door naar de opleiding tot een eersteklas springpaard. Andere zouden een stapje terug moeten doen: een gepensioneerd springpaard kon verkocht worden als manegepaard. Aan het eind van iedere veiling waren er altijd een paar waarvoor geen koper gevonden was: dieren die zo kreupel waren dat hun aandoening niet gecamoufleerd kon worden; humeurige krengen die trapten en beten; afgepeigerde stakkers die strompelend door de ring sjokten.

Maar in New Holland werd voor elk paard een koper gevonden. Het was altijd dezelfde man die het laatste bod uitbracht: de opkoper van het slachtvee. Hij kocht paarden voor het destructiebedrijf, waar hun lichamen werden vermalen tot hondenvoer. Van hun hoeven werd lijm gemaakt.

De veiling duurde slechts drie à vier uur, en daaruit bleek hoe snel het lot van de dieren kon worden bezegeld.

Aan het eind van de ochtend stapten de Amish-boeren weer in hun sjezen, de vrachtwagens van de renbaan keerden terug naar de baan en de nieuwe eigenaars zouden hun paarden voorzichtig de trailer in loodsen en naar huis gaan.

Dan bleef alleen de koper van het slachtvee achter, die de laatste paarden inlaadde om ze naar het destructiebedrijf te brengen.

Op die maandag in februari 1956 was Harry de Leyer aan de late kant. De koplampen van zijn gedeukte oude stationcar weigerden dienst, wat niet zo gek was, aangezien hij er maar 25 dollar voor had betaald. Een nieuwe auto, die tegen de 1500 dollar moest kosten, ging het bescheiden budget van de Nederlandse immigrant te boven. Hoewel hij op deze winterse ochtend ver voor het krieken van de dag was opgestaan, hadden sneeuw en een lekke band voor oponthoud gezorgd.

Toen Harry eindelijk bij de veiling aankwam, lag het terrein er stil en verlaten bij. Er was geen paard te zien. Het leek erop dat hij helemaal voor niets de lange rit vanuit New York had gemaakt. Er stond nog maar één voertuig: een rammelkast van een vrachtwagen, waarvan de bak met houten planken was afgezet zodat het meer op een veewagen dan op een paardentrailer leek. Een stuk of vijftien paarden stonden op een hoopje in de achterbak. Een potige kerel in een korte katoenen jas en een overall deed net de achterklep dicht.

Harry wilde niet meteen na die lange rit de pijp aan Maarten geven, dus leunde hij uit het raampje en sprak hem aan.

Maar de man wekte de indruk dat hij niet lastiggevallen wilde worden. ‘Alleen het slachtvee is nog over,’ zei hij.

Harry stapte uit zijn auto, liep naar hem toe en tuurde door de spleten van de houten zijkant. Het was een koude dag en de adem van de paarden rees als stoomwolkjes omhoog. Iedereen die wel eens de pech heeft gehad om een paard te zien dat op weg is naar het abattoir zal beamen dat de dieren schijnen te weten dat het eind in zicht is. Paarden reageren soms angstig, met voeten die vergeefs houvast proberen te vinden op de kale houten vloer en metalen hoeven die tegen de zijkant van de vrachtwagen kletteren. Maar het komt ook voor dat ze er alleen maar diep gekweld uitzien.

Harry’s maag draaide zich om. Hij kon het nooit opbrengen om een paard te beschouwen als een verzameling lichaamsdelen die veranderd konden worden in paardenhuid, hondenvoer en lijm. Vroeger, in Nederland, gingen oude paarden die hun beste tijd hadden gehad de wei in. Zijn vader had hem geleerd dat een paard dat de mens had gediend recht had op een vredige oude dag.

Zou geen van deze paarden nog op een of andere manier nuttig kunnen zijn? Hij tuurde naar binnen in de schemerige vrachtwagen. In een echte paardenbox reisden de paarden in gecapitonneerde ruimten, met ingezwachtelde benen en een ruif vol vers hooi. Maar in deze vrachtwagen was niets van dat alles te vinden. Meer dan een dozijn paarden stond opeengepakt op de kale metalen vloer, omgeven door ruwe houten planken die geen bescherming boden tegen de elementen of tegen elkaar. Harry rook de angst die van hen afsloeg: het geluid van de hoeven tegen het metaal was bijna oorverdovend en in het halfduister zag hij het wit van hun ogen opflitsen.

Een van de paarden stond rustig, stijf tegen de zijkant aan geklemd en kennelijk zonder zich iets aan te trekken van de chaos om hem heen. Door de kieren tussen de planken zag Harry een stel grote bruine ogen. Toen hij zijn hand uitstak, bracht het paard zijn neus naar hem toe. Harry zag één oog dat hem aankeek. Vragend.

‘En die dan?’ vroeg Harry.

De man had alles ingeladen en stond op het punt te vertrekken. ‘Die wil je echt niet. Hij mist een ijzer en zijn borst is kapot van het gareel.’

‘Ik wil hem toch wel even zien,’ zei Harry.

Het destructiebedrijf betaalde zestig dollar per hoofd. Was Harry bereid om meer te geven?

Harry aarzelde en knikte toen. Het paard stond hem nog steeds aan te kijken.

Met tegenzin leidde de man het dier de vrachtwagen uit. Toen het de laadvloer afstrompelde, struikelde het paard bijna, maar het bleef op de been.

Zodra het dier uit de auto was, kon Harry het beter bekijken en het was bepaald geen plaatje.

Het grote paard was een hengst, maar gecastreerd, zoals Harry al had verwacht. Zijn vacht, het doffe wit van een schimmel, was samengeklit en zat onder de modder. De knieën vertoonden open wonden. Zijn hoeven waren te lang doorgegroeid en gespleten; één ervan miste het ijzer. Het paard was mager, maar niet volledig ondervoed en het was er niet zo slecht aan toe als meestal het geval is met paarden die op weg zijn naar het abattoir. Aan de littekens op zijn borst was te zien dat hij een zwaar gareel had getrokken. Hij had een diepe borst en ook de sterke schenkels en de gespierde schouders vielen Harry op – waarschijnlijk waren die zo krachtig geworden door het trekken van een ploeg.

De man liet het leidsel op de grond vallen, maar het paard maakte geen aanstalten om ervandoor te gaan.

Aan zijn tanden was te zien dat hij op leeftijd was: minstens acht jaar, maar waarschijnlijk ouder. Harry bekeek zijn benen – kootbeenderen, vetlokken, pijpbeenderen, kootgewrichten – en zag geen opvallende afwijkingen. Het programmaboekje van de veiling leek soms op een veterinaire handleiding: verrekte pezen, tekenen van spat, droes, hoef bevangenheid, doorgezakte ruggen, ademhalingsproblemen. Kortom, alle manieren waarop een paard kreupel kan zijn, aan een besmettelijke ziekte kan lijden of iets anders kan mankeren. Maar dit paard had geen van die gebreken: het was alleen ondervoed, bekaf en uitgeblust, een doodgewoon paard dat betere tijden had gekend.

De meeste paarden werden nerveus in de onbekende omgeving van een veiling, maar dit dier leek kalm. Hij volgde Harry met zijn ogen en toen Harry iets tegen hem zei, spitste hij zijn oren, die klein en goed gevormd waren en aan de puntjes iets naar binnen gebogen.

Raspaarden worden gefokt vanwege hun uiterlijk en bepaalde eigenschappen: volbloeds vanwege hun snelheid, Arabieren vanwege hun kleine hoofden en hoog ingeplante staarten, Tennessee walking horses vanwege hun gang die zo comfortabel is dat een ruiter een glas wijn in de hand kan hebben zonder daar ook maar een druppel van te morsen. De oren van een paard geven een goede indicatie van de verfijndheid van het dier. Harry bestudeerde het modderige paard wat nauwkeuriger.

Deze ruin zou nooit echt mooi worden, ook niet als hij schoon en weldoorvoed was. Met zijn open blik en zijn verlangen om je te plezieren leek hij sprekend op iemands favoriete bastaardhondje, een paard van onbestemd ras dat je beste vriend zou kunnen worden.

Het paard strekte zijn hals en blies bij wijze van groet vriendelijk door zijn neus.

Harry stak zijn hand uit, met een spijtig gevoel omdat hij het dier niets anders kon bieden dan zijn vlakke handpalm.

Ondanks zijn slechte conditie verscheen er een teken van leven in de ogen van de schimmel. Hij had een sterk lijf dat met de juiste zorg wel weer voller zou worden. Een futloos hoofd, doffe ogen, slappe lippen en een schuifelende gang zijn voor een paardenkenner duidelijke tekenen dat een dier geestelijk gebroken is. Maar dat was bij dit paard niet het geval: de ruin straalde iets van zelfverzekerdheid uit. Het enige wat hij nodig had, was iemand die voor hem kon zorgen. Harry was er zeker van dat dit paard alle genegenheid die het kreeg dubbel en dwars terug zou betalen.

Maar Harry wist ook dat hij niet die persoon kon zijn. Het gezin De Leyer moest elk dubbeltje omdraaien. Hij kon zich geen bevliegingen veroorloven.

‘Wil je hem nou of niet?’

Je moest keihard zijn als je in de paardenwereld het hoofd boven water wilde houden. Naast elke mogelijke kandidaat voor een rijschool houder waren er wel tien knollen die te oud, te kreupel, of te knorrig waren om zelfs maar een kans te maken. Harry’s gezonde verstand vertelde hem dat hij de zaak maar beter uit zijn hoofd kon zetten, zijn geld in zijn zak moest houden en moest teruggaan naar huis.

Achter hen gaapte de vrachtwagen van het slachthuis wijdopen. De paarden stonden tegen elkaar aan te duwen; nog even en ze zouden misschien gaan vechten. Op een teken van Harry zou de chauffeur de grote schimmel weer via de loopplank de auto in brengen. Dan zou het verhaal snel uit zijn. Eerst een kille, angstaanjagende rit in benarde omstandigheden. Daarna het snelle, wrede einde: een pin door het hoofd. Bij de gedachte daaraan vertrok Harry’s gezicht.

Toen Harry nog in zijn geboortedorp in Nederland woonde, hadden de nazi-bezetters op een dag alle paarden in beslag genomen en weggevoerd, terwijl de dorpelingen met gebalde vuisten toekeken en hun best deden om niet in tranen uit te barsten. Harry wist hoe het was om je machteloos te voelen.

Maar hoe slecht hij er ook aan toe was, dit paard maakte een dappere indruk. Harry zag hoe rustig hij daar stond, met die blik waaruit je kon opmaken dat hij bereid was om iemand te vertrouwen. Paarden zijn kuddedieren. Ze ruiken angst, ze voelen gevaar. Maar dit paard bleef hoop koesteren, het leek bereid te zijn om vertrouwen te hebben in een onbekende man, ook al was het duidelijk dat de mens hem tot dan toe slecht had behandeld.

Het paard bleef roerloos staan, stevig op de benen, en keek Harry strak aan.

‘Hoeveel wil je voor hem hebben?’ vroeg Harry.

De man zei opnieuw dat hij als hondenvoer zestig dollar op zou brengen. Harry voelde zijn vastberadenheid wegsmelten onder de vaste blik van het paard.

Hij herhaalde zijn vraag. ‘Hoeveel wil je voor hem hebben?’

De man grijnsde breed, waarschijnlijk omdat hij ervan uitging dat er aan dit beest iets te verdienen viel. ‘Je mag hem voor tachtig ballen hebben.’

Harry wendde zijn blik af en speelde met de rol bankbiljetten in zijn zak. Voor tachtig dollar kon hij heel wat maaltijden voor zijn gezin kopen, en heel wat balen hooi en zakken graan voor de paarden. Het zou niet meevallen om zijn vrouw onder ogen te moeten komen als hij al dat geld over de balk gooide en alleen maar met dit afgepeigerde ploegpaard op de proppen kwam.

Was Harry inmiddels niet oud en wijs genoeg om zich door een paard te laten inpakken?

Maar dit paard had iets bijzonders. Harry draaide zich weer om en het paard stond hem nog steeds strak aan te kijken: hij was wijs, een doorleefde ziel, een paard met een houding waaronder verborgen diepten schuil leken te gaan.

Of het nou om een mens of een dier ging, Harry zag niet graag dat een trotse ziel in zijn vrijheid werd beknot.

‘Als we hem een beetje bijvoeren, wordt het waarschijnlijk nog wel een lespaard,’ zei Harry.

Hij overhandigde de tachtig dollar en keek niet meer om.

TWEE

Op weg naar huis

St. James, Long Island, 1956

Tachtig dollar armer gooide Harry het op een akkoordje. Het was hoog tijd geworden voor de lange rit terug naar huis. De vrachtwagenchauffeur moest toch terug naar New York, naar het destructiebedrijf in Northport, niet ver van St. James. De tien dollar die het kostte om het paard bij Harry’s loods af te leveren waren inbegrepen bij de prijs van tachtig dollar. De tien dollar die de vrachtwagenchauffeur in eigen zak kon steken, waren voldoende om het leven van het paard te sparen.

Nu bleef er voor Harry niets anders meer over dan de lange rit terug door de sneeuw in zijn aftandse Ford. Op de voorstoel van de auto lag de zaklantaarn die hij gebruikte als zijn koplampen het lieten afweten. Misschien kon hij wel lekker doorrijden en nog voor donker weer thuis zijn bij zijn gezin.

Onderweg zat Harry over zijn aankoop te piekeren. Een paard dat te koop staat, is meer dan een dier van vlees en bloed, het is ook de belichaming van een belofte. Behalve zijn fysieke attributen – de kleur van zijn vacht, vier benen, een sterke rug, een bepaalde gezichtsuitdrukking – vertolkt hij hoop: dat hij niet alleen sterk en dapper zal zijn, maar ook eerlijk en trouw. En voor een man die zich beroepshalve bezighoudt met paarden is een paard bovendien een financiële transactie. Een goede koop betekende een veilig lespaard, een betere koop hield in dat het dier met winst doorverkocht kon worden. En daarbij wilde het af en toe nog wel eens voorkomen dat Harry verliefd werd – bij wijze van beroepsafwijking. Hij beschouwde zichzelf als een nuchtere vent, maar tegelijkertijd moest hij toegeven dat hij zelden een paard tegenkwam dat hij niet mocht.

Op de terugweg van New Holland passeerde Harry af en toe zwarte rijtuigjes die werden voortgetrokken door een span Amish-paarden. Ze deden hem denken aan zijn geboorteplaats: de eenvoudige boerderijen en de paard-en-wagens riepen herinneringen op aan zijn geboortedorp St. Oedenrode, voordat het vernield was tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De weg terug naar Long Island voerde over de Philadelphia and Lancaster Turnpike. Dat was inmiddels een moderne snelweg, maar het was aanvankelijk een tolweg geweest voor de zware postkoetsen die werden voortgetrokken door zes sterke Pennsylvania Conestogapaarden. Toen het vervoer nog voornamelijk via paard-en-wagen ging, hadden New York City en de bijbehorende voorsteden een van de grootste paardenpopulaties in het land gehad; de boerderijen waar al die werkpaarden gefokt werden lagen voornamelijk in het oosten van Pennsylvania. Harry was gewoon de laatste geweest in een lange rij mannen die op zoek naar een goed paard gebruik hadden gemaakt van deze weg.

Maar terwijl Harry Pennsylvania achter zich liet, begon de wereld om hem heen steeds sterker te veranderen, alsof de weg een spiegelbeeld was van de reis die hij zelf zes jaar eerder had gemaakt, van een kleine Nederlandse boerderij naar Amerika. Toen hij samen met zijn vrouw uit hun dorp vertrok, had Harry eigenlijk niets anders gehad dan een sterk lijf en de gave om met paarden om te gaan. Nu woonde hij op maar vijfenzeventig kilometer van New York, de grootste metropool ter wereld.

Het gladde asfalt en de lange rechte stukken zonder afslagen van de moderne New Jersey Turnpike die in 1952 was geopend hadden ervoor gezorgd dat de reis korter werd, maar de grote Amerikaanse auto’s met al dat chroom en die staartvinnen die over de nieuwe snelweg zoefden, maakten dat steeds meer akkerland ten prooi viel aan woonwijken. En in die buitenwijken verschenen ook de grote winkelcentra samen met de drive-inbioscopen, de supermarkten en de motels die bij die nieuwe rijgewoonten hoorden. De auto’s zelf zagen er futuristisch uit, vol ronde patrijspoorten die aan raketten en andere moderne dingen deden denken.

1956 was voor de auto-industrie een regelrecht rampjaar geweest. Het eerbiedwaardige autobedrijf Packard was gefuseerd met Studebaker en had vervolgens de vestiging in Detroit gesloten, waardoor honderden arbeiders hun baan verloren. Detroit stond voor de grootste recessie sinds de oorlog en het werkloosheidscijfer zou in die stad al snel de twintig procent bereiken. Maar dat de auto de toekomst had, was onmiskenbaar.

Harry zelf had niet zoveel last van de economische problemen in het land. Hij had samen met Johanna vanaf het moment dat ze in Amerika aankwamen heel zuinig geleefd. Terwijl Harry in zijn oude rammelkast over de nieuwe snelweg reed, zag hij om zich heen een land vol mogelijkheden.

Nadat hij New York City achter zich had gelaten, begon Harry aan de lange tocht over Long Island, langs de woonwijken die in elk korenveld leken te verrijzen, met huizen als identieke blokkendozen op een miniem stukje grond. Een paar uur later kwam hij aan in Suffolk County, waar het grijze water van de Long Island Sound naadloos aansloot bij de in lappen verdeelde zandgrond waarop de boeren aardappels teelden. Harry slaakte een zucht van opluchting toen de herrie en de drukte van de grote stad met al die nieuwe buitenwijken achter hem lagen. St. James, zijn eindbestemming, was een vredig dorpje aan de noordkust van Long Island. Rondom St. James lagen een paar grote landgoederen. Marshall Field, de eigenaar van een warenhuisketen, had een huis daar, net als de Barrymores, een familie die verschillende bekende filmsterren telde. Veel rijke New Yorkers bezaten vakantiehuizen in de buurt. Maar er waren ook keuterboertjes en ambachtslieden die op de grote landgoederen werkten, plus een aantal hardwerkende immigranten zoals hijzelf. Het was een fijne plek om een gezin groot te brengen.

Harry was thuis voordat de paardentrailer arriveerde. Toen hij op de oprit stopte, sneeuwde het hard, maar hun grote, drie verdiepingen hoge boerderij op Moriches Road was verlicht en zag er uitnodigend uit. Harry’s baan als pikeur bij de manege van de Knox School had het gezin De Leyer iets opgeleverd waarvan ze vroeger alleen maar konden dromen: een eigen huis. Goed, het was maar een verbouwde kippenboerderij op een bescheiden lapje grond, maar Harry had eigenhandig de kippenhokken omgebouwd tot een stal met zes grote boxen en twaalf kleinere hokken, waarna er nog net genoeg ruimte overbleef voor een kleine paddock. Het was te klein om van een echte stoeterij te kunnen spreken, maar hij had zijn eigen stukje grond, dat hij trots Hollandia Farms had genoemd, naar zijn geboorteland. Toen hij het sleuteltje omdraaide, sloeg de motor schokkend af. Het was fijn dat er een plek was die je het gevoel gaf dat je thuiskwam. Even later kwamen Johanna en de kinderen al naar buiten rennen om hem te begroeten.

Johanna maakte zich altijd zorgen als Harry in de winter die lange tochten naar Pennsylvania maakte. Die ritten namen op zijn minst vijf uur in beslag, zelfs als het goed weer was.

Nog maar een paar maanden geleden was Harry onderweg geweest met vier paarden in de grote trailer toen hij op de snelweg een vreemd ongeluk kreeg. Een man had een brandende sigaret uit het raampje van zijn auto gegooid en die was in Harry’s paardentrailer beland, waardoor het stro vlam had gevat. Vanuit de cabine van de wagen had Harry de rook niet kunnen zien, maar een andere auto was naast hem komen rijden en de chauffeur had dringend naar hem zitten zwaaien. Harry zette de vrachtwagen aan de kant en zag een dikke zwarte rookwolk uit de laadbak komen. Op hetzelfde moment was er een politieauto gestopt. De herrie die de paarden met hun hoeven tegen de zijkant van de trailer maakten, was oorverdovend. Harry moest onmiddellijk handelen. Hij sprong in de brandende vrachtwagen om de veiligheidsknopen van de tuigen van de paarden los te trekken en ze naar buiten te brengen, naar de met gras begroeide berm van de snelweg. Het was op het nippertje geweest, want meteen daarna was de hele vrachtwagen in vlammen opgegaan.

De politieagent was onder de indruk geweest van Harry’s snelle actie, maar hijzelf had alleen maar zijn schouders opgehaald. Het was niet de eerste keer dat hij met een brandend voertuig werd geconfronteerd, hij had de heel grote geallieerde aanval meegemaakt die bekend werd onder de naam Operatie Market Garden. Daarbij hoorde ook een weg die bezaaid was met uitgebrande vrachtwagens en de bijnaam Hell’s Highway, de Helleweg, had gekregen. Er was meer nodig dan een brandje in een paardentrailer om Harry van zijn stuk te brengen. De paarden mankeerden niets, er werd een andere vrachtwagen geregeld en ze konden hun reis voortzetten. Maar vanaf die tijd maakte Johanna zich nog meer zorgen.

Deze keer kwam Harry zonder problemen thuis, ondanks het weer.

Later op de avond stopte de vrachtwagen van het destructiebedrijf op de oprit van het gezin De Leyer. De chauffeur was eerst naar Northport gereden om de ongelukkige paarden in de benarde ruimte te zetten, waar ze samen op deze grauwe winteravond hun trieste lot moesten afwachten.

Er was maar één paard in de vrachtwagen achtergebleven en toen die ’s avonds rammelend de oprit in draaide, had het vermoeide dier misschien wel door de spleten in de houten zijkant naar het verlichte huis gekeken. Dan had hij de mensen naar buiten zien komen die hem ondanks de kou welkom heetten. Alles wat hij zag, rook en hoor de was onbekend.

Het gezin stond in de voortuin te wachten. De aftandse, bijna lege open vrachtwagen leek volkomen ongeschikt voor het vervoeren van een paard, zeker op zo’n kille avond. De potige chauffeur maakte het touw van het paard los, liet de klep zakken en trok aan de staart.

De grote schimmel struikelde toen hij de klep af liep en bleef toen knipperend met zijn ogen in het licht staan dat door het raam naar buiten viel. Aanvankelijk hield iedereen zijn mond. Harry was alweer vergeten hoe afgepeigerd het dier eruitzag – mager en ondervoed, onder de zweren en met manen vol klitten. Zelfs in het duister kon hij de donkere vlekken zien, de kapotte knieën en de schaafwonden van het harnas.

Maar toen het enorme beest zijn hoofd omdraaide en zijn blik die van Harry kruiste, kreeg hij weer die gewaarwording: dat gevoel van verbondenheid.

Harry’s drie vlasharige kinderen stonden op een rijtje, dik ingepakt in jacks en laarzen. Johanna had de jongste, Marty, op de arm. Ze bekeken het paard aandachtig, zonder iets te zeggen.

De schimmel bleef roerloos staan, met gespitste oren en het enthousiaste uiterlijk van een jong asielhondje dat dolgraag met iemand mee naar huis wil. Sneeuwvlokken dwarrelden langzaam omlaag en bleven in een dun laagje op zijn brede lendenen liggen.

Het hoge stemmetje van de vierjarige Harriet klonk in de stilte als klaroengeschal.

‘Kijk eens, pappie, er blijft allemaal sneeuw op hem liggen. Hij lijkt net een sneeuwpop.’

Ja, dat vonden de andere kinderen ook. Hij was net een sneeuwpop.

Zijn vacht zat onder de groene vlekken doordat hij in zijn eigen mest had moeten slapen. Je kon je nauwelijks voorstellen dat hij ooit schoon zou worden en er niet meer zo sjofel uit zou zien. Maar de kinderen hadden geen oog voor de vlekken of de ruige manen. Zij letten niet op de onverzorgde hoeven of het ontbrekende hoefijzer. Voor hen was het paard een wit en glanzend wonder. Een sneeuwpop. En dat zou binnen de kortste keren zijn officiële naam worden: Snowman.

Het was een hoopgevend begin.

Harry pakte het leidsel en Snowman liep rustig mee, alsof hij wist dat hij thuis was. De grote oude veewagen van het destructiebedrijf reed rammelend de oprit af en verdween. Niemand wist of de ruin begreep dat hij op het nippertje aan de dood was ontsnapt, maar hij liet zich rustig naar de stal brengen en begon meteen aan het hooi te knabbelen zonder ook maar één schichtige blik om zich heen te werpen. Harry had hem een van de grotere stallen gegeven, omdat hij wist dat het paard beweging nodig had en zijn benen zou moeten strekken na de lange rit in de volgepakte vrachtwagen. Nu legde hij stro in de stal en voegde een beetje extra toe om een zacht bed te maken. Voordat hij terugliep naar het huis, trok hij zijn klompen uit en liet die bij de deur staan. Daarna keek hij nog even om. Het paard zou heus wel opknappen en dan konden ze hem goed gebruiken. De familie De Leyer had net gezinsuitbreiding gehad.

Thuis bij de familie De Leyer deden ze altijd alles samen, dus een nieuw paard op stal zetten was een project waarbij het gehele gezin betrokken was. Het eerste wat er gedaan moest worden, was Snowman weer gezond maken. Hij moest een paar maal van top tot teen met zeepsop afgeboend worden. De vacht die onder de laag vuil schuilging, had de kleur die door paardenkenners ‘vliegenschimmel’ wordt genoemd: wit met kleine bruine vlekjes. Harry kamde zijn manen, knipte zijn snorharen bij en belde de hoefsmid om het ontbrekende hoefijzer te vervangen. Joseph, die meestal Chef werd genoemd, en Harriet kregen de opdracht hem te roskammen en met behulp van een harde borstel de huidschilfers en de dode haren te verwijderen, waardoor de vacht eronder weer zou gaan glanzen.

De schimmel liet zich rustig helpen en ook in de stal gedroeg hij zich keurig, alsof hij wist dat hij op een plek terecht was gekomen waar hij goed verzorgd zou worden. Hij was vrij groot en bezat de sterke spieren van een werkpaard; daarbij was hij vrij mager maar niet uitgemergeld.

Met een nieuw dieet van vers hooi en lekkere haver kwam hij snel aan; er verscheen weer vlees op zijn ribben en zijn knokige schonken. Snowman zou nooit een schoonheidswedstrijd winnen, maar nadat hij een tijdje bij De Leyer op stal had gestaan zag hij er niet langer verwaarloosd uit. Het was goed te zien dat hij met genegenheid bejegend werd.

Na een paar dagen vol rust en goed voer besloot Harry dat het tijd werd om te zien waartoe het grote paard in staat was. Hij deed het dier een oud hoofdstel om en gaf hem een rubber bit in de mond om hem vervolgens aan de lange lijn voor zich uit te laten lopen.

Snowmans vacht vertoonde nog steeds kale plekken, de sporen van het juk dat hij had gedragen. Voor zover Harry kon nagaan was hij gebruikt om te ploegen en te zaaien en was hij nooit bereden. Doordat hij eraan gewend was in een rechte lijn te lopen had het paard geen flauw idee hoe hij een bocht moest maken; hij liep te zwalken als een dronken matroos. Maar Harry hield vol, rustig en vastberaden. Het bit dat hij had gekozen, een met rubber beklede D-trens, oefende weinig druk uit op de mond van het paard. Maar Harry, met zijn pezige boerenlijf, wist precies hoeveel druk hij op de teugels moest uitoefenen. Snowman wankelde en struikelde, verward omdat er ineens een man achter hem liep in plaats van een ploeg, en hij snapte niet waarom hij ineens in een kring moest lopen, want bij het ploegen komen zulke plotselinge koersveranderingen nauwelijks voor. Harry voelde echter vanaf het begin instinctief aan dat dit een paard was dat wilde meewerken, dus hij hield zich gewoon aan de manier waarop hij altijd omsprong met de dieren die aan hem waren toevertrouwd: kalm, maar vol zelfvertrouwen.

Zodra het paard aan de teugel gewend leek te raken, legde Harry een zadel op zijn rug, met daaronder uit voorzorg een dikke, gevouwen wollen deken. Daarna trok hij de zadelriem aan om het brede lijf van het paard. Aanvankelijk vertoonde Snowman stuiptrekkingen aan beide zijden: het onbekende gevoel irriteerde hem. Hij draaide zich om en beet naar de zadelklep alsof het een lastige vlieg was. Maar waarschijnlijk was hij een beetje afgestompt door het trekken van zware lasten; eigenlijk verzette hij zich nauwelijks. Harry legde een hand op de schouder van het paard om hem te kalmeren en liet hem een paar passen lopen. Daarna bleef hij staan om de zadelriem iets strakker te maken en liet hem weer een stukje lopen. Om het paard te belonen pakte Harry een stukje wortel uit zijn zak en liet de schimmel dat van zijn vlakke hand pakken. Daarna stak hij zijn hand op en kriebelde hem tussen zijn schouderbladen. Snowman strekte zijn hals, krulde zijn lippen op en liet zijn tanden zien.

‘Hij lacht,’ zei een van de kinderen. Harry schoot ook in de lach. Toen hij hem opnieuw op hetzelfde plekje kriebelde, lachte Snowy opnieuw.

Het paard begon hem te vertrouwen en Harry wist: zodra je het vertrouwen van een paard hebt gewonnen, gaat het dier al snel meewerken.

De volgende uitdaging was om op zijn rug te gaan zitten. Snowman was een gehoorzaam dier, maar het voormalig ploegpaard had waarschijnlijk nooit een ruiter op zijn rug gehad. De meeste paarden die voor het eerst bereden worden stellen alles in het werk om zich meteen van de ruiter te ontdoen. Het is dat instinct dat ten grondslag ligt aan de rodeosport, waarbij wilde paarden worden bereden. Hoe moet een paard weten dat het gewicht van zo’n man op zijn rug niet dat van een poema is? In het wild springen roofdieren op de rug van een paard om bij de halsslagader te komen. Een paard verdedigt zichzelf door het roofdier af te werpen en er vervolgens met een bloedgang vandoor te gaan.

Harry bracht Snowman naar een opstapblok en leunde voorzichtig met zijn volle gewicht op het paard. Hij wachtte even, vijf – tien – vijftien seconden, en richtte zich toen weer op. Snowman had niet genoeg energie om te protesteren. Maar Harry wist dat zelfs een kalm paard onberekenbaar kon zijn als het bestegen werd.

De tijd was rijp om de proef op de som te nemen.

Met de gratie van een kat zwaaide Harry zijn been op, liet zich voorzichtig in het zadel zakken en spande al zijn spieren om een aanval van bokken uit te kunnen zitten of om, als een soort laatste redmiddel, van het dier af te kunnen springen en weg te rollen, uit de buurt van de trappelende hoeven.

Hij hield de druk op het zadel beperkt en zorgde ervoor zijn evenwicht te bewaren terwijl het paard begon te dansen, eerst de ene kant op en toen de andere. Harry wachtte rustig af. De eerste ogenblikken waren altijd het lastigst.

Onder hem voelde Snowy’s rug gespannen aan. Onzeker. Harry drukte zijn zitvlak vaster in het zadel en klikte met zijn tong, het commando voor ‘doorlopen’ dat hij het paard inmiddels al had bijgebracht. De oren van de schimmel bewogen naar achteren, ten teken dat hij luisterde.

Na een korte aarzeling voelde Harry hoe Snowmans rug zich ontspande en zijn aanwezigheid aanvaardde. Hij tikte het dier even met zijn hielen aan en het begon kalm te stappen, kennelijk al verzoend met de nieuwe situatie. Harry reageerde met een blijk van vertrouwen: hij liet de teugels door zijn vingers glijden, bijna tot aan de gesp die de twee delen bij elkaar houdt. Als de ruin nu schrok en ervandoor ging, zou Harry hem met geen mogelijkheid tegen kunnen houden. Maar Snowman beloonde het vertrouwen door zijn hals te strekken en zijn hoofd te laten zakken. Harry gaf hem een klopje op zijn schouder en prees hem, waarop een van Snowy’s fraai gevormde oren weer bewoog.

Harry ontspande zich in het zadel. Zijn afdankertje dat op weg was geweest naar het abattoir zou een fijn rijpaard worden voor iemand, misschien wel voor een van zijn minder moedige leerlingen van de Knox-manege. Snowman was een lekker groot paard, met een brede rug. Hij kon gemakkelijk een van de zwaardere meisjes dragen.

In de paar weken daarna, terwijl Harry met Snowman in de bak reed en buiten door de omgeving stapte, bleek het paard betrouwbaar te zijn en stevig op de benen te staan. Hij liep het liefst stapvoets en moest echt overgehaald worden voor een rustig drafje. Snowman leek op een oude teddybeer. Terwijl hij langzaam maar zeker dikker werd en wat vlees kreeg op zijn ribben en zijn schonkige lendenen, bleek zijn zachte, brede rug ideaal om een kind zonder zadel te laten rijden.

Als Harry ’s morgens naar de manege kwam, hinnikte Snowman altijd drie keer. Nooit meer en nooit minder. Harry moest daar eigenlijk wel een beetje om lachen, want op deze oude kippenboerderij had Snowy de rol van de haan overgenomen.

Na drie weken waren de laatste sporen van mestvlekken verdwenen en was er een mooie gevlekte vacht voor in de plaats gekomen. De manen waren ontward en tot een redelijke lengte aangegroeid. De staart van Snowman was zijdezacht. Harry vond dat hij er netjes genoeg uitzag voor een plekje in de Knox-manege.

Bij wijze van proef zette Harry een van zijn eigen kinderen op de rug van het paard. De schimmel stapte rustig door de bak, aan de losse teugel, terwijl Harry naast hem liep.

Doordat hij maar weinig geld had om paarden te kopen, werd Harry meestal opgescheept met lastpakken, kribbig en moeilijk te hanteren, afgedankte renpaarden en schichtige schoonheden die een vaste hand vereisten. Maar de grote schimmel was een trouwe lobbes. Harry overwoog om Snowman thuis te houden voor zijn kinderen, maar hij had een flink bedrag neergeteld voor dit paard en het werd tijd dat Snowy de kost ging verdienen.

Begin maart beschouwde Harry het paard rijp voor de manege en hij was zo zenuwachtig als een trotse vader die voor het eerst met zijn zoon naar de voetbaltraining gaat. Hij wilde dat Snowman een goede eerste indruk zou maken.

DRIE

Het landgoed

St. James, Long Island, 1956

Schoon en verzorgd, met een glanzende staart en manen, zag Snowman er dan misschien niet uit als een heer, maar hij leek in ieder geval op een respectabele middenstander. Zijn wonden waren geheeld, hij had weer vlees op zijn ribben en zijn vacht glansde van de regelmatige roskambeurten.

Harry legde de zeven en een halve kilometer van de boerderij van de familie De Leyer naar de manege te paard af. Hij leidde Snowy met een prettig gangetje over de open velden en langs het Ryan-landgoed, waarbij hij genoot van de rustige manier waarop de schimmel zich op het land gedroeg. Het gebied rond St. James was heuvelachtig en bebost. In de buurt van Harry’s boerderij lagen nog andere kleine boerderijen en eenvoudige huizen, waarvan de meeste het bezit waren van immigranten.

Hij kwam langs de St. James General Store, een oud houten gebouw waar snoepgoed en allerhande artikelen werden verkocht. Dichter bij het water begon de omgeving te veranderen. Hier gaven grote stenen poorten toegang tot enorme landhuizen. De landweggetjes waren rustig, maar als er een auto langskwam, was de kans groot dat het een Bentley was, met een chauffeur achter het stuur. Het duurde niet lang voordat Harry de hekken zag die toegang gaven tot de manege. Zeemeeuwen cirkelden boven zijn hoofd en de met hout bedekte watertoren stond scherp afgetekend tegen de blauwe lucht.

Harry voerde zijn paard door de met een toog opgesierde hoofdingang van de manege naar de grote stal, die meteen daarachter lag. Knox leek eigenlijk helemaal niet op een manege. Het grote stenen huis uit het eind van de achttiende eeuw lag verstopt op een reepje land tussen Stony Brook Harbor en de Long Island Sound en leek met de bijbehorende stallen en landerijen meer op het landgoed van een of andere rijke zakenmagnaat.

Ja, Harry kon zich nog goed herinneren hoe hij zich voelde toen hij voor het eerst voet zette op de grond van Knox, met een benauwd gevoel door de stropdas die hij anders nooit droeg en een lichte schaamte omdat hij zich slechts met handen en voeten in het Engels kon uitdrukken. De kogels die hem tijdens de oorlog om de oren waren gevlogen en de nazi-soldaten die zijn dorp onder de voet hadden gelopen hadden van Harry weliswaar een dapper man gemaakt, maar zijn sollicitatiegesprek bij de Knox School… dat was écht een zenuwslopende ervaring geweest.

Op de binnenplaats bij de stallen gaf Harry Snowman een klopje op zijn nek. Hij viste een wortel uit zijn zak. Hij kon zich heel goed voorstellen hoe het grote paard zich voelde.

Een rustgevender omgeving dan die van de Knox School is nauwelijks voorstelbaar. Malse weilanden omringd door kornoeljes gaan naadloos over in een bebost landschap doorsneden door zandpaden. In de verte, aan het eind van een met grind bezaaide oprit, glinsterden de in kleine ruitjes verdeelde ramen van het landhuis in het licht dat weerkaatste van het water dat het schoolterrein omgaf. Hier en daar liepen groepjes van twee of drie meisjes in schooluniform heen en weer – bevoorrechte meisjes die hun opleiding ontvingen in een bij hun achtergrond passende omgeving. Uit alles sprak een bevoorrechte positie.

De naam van het landgoed, ooit gebouwd voor een lid van de senaat, was Land of Clover. Het woonhuis was opgetrokken uit verweer de baksteen, af komstig uit Virginia, en tot de buitengebouwen behoorden arbeiderswoningen voor zowel een paardenknecht als een trainer, een hoenderhok, een poortwachtershuis en een varkensstal. Maar de familie van de senator was tijdens de crisisjaren in geld-problemen gekomen en had zich aan het eind van de jaren dertig gedwongen gezien het landgoed te koop te zetten. Zelfs in een economie die nog steeds gebukt ging onder de werkloosheid had het perceel de astronomische som van honderdduizend dollar opgebracht toen het verkocht werd aan de Italiaans-Amerikaanse La Rosa-familie, die fortuin had gemaakt met de verkoop van spaghetti met een roze roosje op de doos. Radiopresentator Arthur Godfrey had ervoor gezorgd dat iedereen het artikel kende.

De met grijs hout beklede stal had de vorm van een hoefijzer, en de bijbehorende binnenplaats was breed genoeg voor de grote rijtuigen die ooit het aangezicht van het landgoed opgesierd hadden. Rondom lagen boxen met groen-witte dubbele deuren langs een overdekt pad. Toen de school nog een privélandgoed was, stond meneer La Rosa vaak in het midden met een lange zweep toe te kijken hoe zijn schitterende concourspaarden in een kring om hem heen liepen. Als hij de zweep liet knallen, bleven de paarden onmiddellijk staan, maakten een korte draai en liepen vervolgens de andere kant op. De hoefijzervormige stal van Land of Clover zou uiteindelijk tot een historisch monument worden verklaard, maar nu, in 1956, zou dit het nieuwe onderkomen van het witte ploegpaard worden.

Harry zette Snowman in een van de lege boxen, die was voorzien van een dikke laag vers stro. Het paard zou dit een fijne stal vinden, want door de halfronde vorm konden de dieren vanuit elke box niet alleen elkaar zien maar ook alles wat zich op de binnenplaats afspeelde. En Snowman was een sociaal beest: hij voelde zich op zijn gemak in het gezelschap van mensen en andere paarden. De meisjes van de Knox School waren weliswaar af komstig uit hogere kringen, maar in de buurt van de stal en de paarden konden ze zich ontspannen. Daar werden ze vriendelijk en vrolijk, net als alle andere kinderen. Harry had het idee dat dit nieuwe onderkomen die ouwe teddybeer wel zou bevallen.

Het voormalige Land of Clover was niet het enige grote landgoed in de omgeving. Het stationnetje van St. James, dat eruitzag alsof het van peperkoek was gemaakt, was een van de eerste haltes geweest van de Long Island Rail Road, die maakte dat het gebied vanuit New York City gemakkelijk toegankelijk werd. Rond de eeuwwisseling hadden belangrijke en vermogende New Yorkers overal langs de Long Island South grote buitenverblijven gebouwd. De beroemde society-architect Stanford White, van het architectenbedrijf McKim, Mead & White, had daar voor zichzelf een huis gebouwd en vervolgens een aantal grote buitenhuizen ontworpen, omringd door uitgebreide tuinen en parken. Daarvoor waren bedienden, tuinlieden en boerderijen nodig, zodat de landgoederen de plaatselijke economie drijvende hielden.

In het kielzog van deze op taarten lijkende bouwwerken die in tijden van economische bloei overal langs de North Shore verrezen, kwamen ook bibliotheken, grote ballrooms en restaurants waarin uitgebreide diners konden worden gegeven; maar toen de jaren vijftig van de twintigste eeuw aanbraken, waren veel van de oude familiefortuinen, af komstig van handel en scheepvaart, bijna uitgeput. Landgoederen die ooit in stand werden gehouden met behulp van een legertje bedienden waren te groot geworden voor één gezin. Veel huizen werden dichtgetimmerd en de grond eromheen ging stukje bij beetje over in andere handen.

Land of Clover had het geluk gehad dat het in zijn totaliteit, compleet met de grond eromheen, aangekocht werd als onderkomen voor een meisjesschool. Het buiten werd omringd door schitterende paden die door naaldwouden voerden en uitkwamen bij het grauwe water van de inham, waardoor het een ideale plek was voor jonge meisjes die van paardrijden hielden. Op die afgelegen en beschutte plek werden de meisjes in luxe afzondering opgevoed. De lespaarden belandden in een stal die was ontworpen voor het gemak van rijke mensen.

In de acht jaar die hij op aarde had doorgebracht, had Snowman een ploeg getrokken, was verwaarloosd en had op het puntje gestaan om tot hondenvoer vermalen te worden. Maar toen werd hij liefdevol opgenomen door het gezin De Leyer, weer gezond gemaakt en veranderd in een rijpaard. Terwijl hij vanuit zijn nieuwe onderkomen, een ruime box in de dure stallen van Land of Clover, uitkeek over de binnenplaats moet het grote paard het gevoel hebben gehad dat het fortuin hem op een ongelooflijke manier toelachte.

VIER

Een doodgewone boerenknol

Lancaster County, Pennsylvania, 1947 of 1948

In 1950 waren er nog steeds zes miljoen paarden in Amerika, één op vijfentwintig mensen. Tien jaar later was dat aantal al gehalveerd. In de jaren zestig waren de laatste familieboerderijen gemechaniseerd en waren de ploegen die voor de kleinere velden werden gebruikt ook vervangen door tractors. De terugloop in het aantal paarden, die begon in de jaren twintig, nam na de Tweede Wereldoorlog dramatische vormen aan; het aantal dieren werd van het oosten naar het westen snel kleiner, vooral langs de oostkust. Uitzonderingen vormden kleine, specifieke gebieden, zoals Amish County, waar paarden werden gebruikt uit religieuze of culturele overwegingen.

Een deel van die terugval had een natuurlijke oorzaak. Bij het aanbreken van de jaren vijftig was het merendeel van de paarden op leeftijd; veel van de oude werkpaarden gingen met pensioen. Maar er werden ook veel minder werkpaarden gefokt, en als gevolg daarvan nam het aantal veeartsen in rap tempo af. Dat had weer gevolgen voor de veterinaire opleidingen: vele sloten hun deuren en er waren journalisten die voorspelden dat het vak helemaal zou verdwijnen.

Akkers waarop eerst haver en ander paardenvoer waren geteeld werden nu gebruikt voor andere gewassen. Daardoor ontstonden overschotten, één van de onderliggende redenen voor de scherpe prijs dalingen binnen de akkerbouw tijdens de crisisjaren en vlak na de Tweede Wereldoorlog.

Toen de vraag naar paarden afnam, leverden de boeren ook inkomen in dat werd verdiend met het fokken van de dieren, extra geld dat ze goed hadden kunnen gebruiken. Ondanks het feit dat er minder gefokt werd en het bestaande paardenbezit al behoorlijk oud begon te worden was er rond het midden van de eeuw nog steeds een overschot aan paarden – ongewenste dieren waarvan het onderhoud veel geld kostte.

In 1900 overtrof de gezamenlijke waarde van alle paarden en muildieren in het land die van koeien, schapen, geiten en varkens bij elkaar. In het oosten en in de staten langs de Mississippi werden paarden meestal geïmporteerd, de fokkerij stond daar op een laag pitje. Het merendeel van de benodigde dieren kwam uit het westen en werd vervolgens via vaste distributiepunten naar het oosten vervoerd.

Na de burgeroorlog ontstonden grote paardenveilingen in St. Louis, Kansas City, Chicago en Memphis. Verschillende gebieden waren bekend om een specifiek soort paard dat daarvandaan kwam: trekpaarden uit het middenwesten en noordwesten, de meeste lichter gebouw de rijpaarden uit het zuidwesten, net als de muildieren die het levensbloed vormden van de katoenindustrie in het diepe zuiden.

Paardenhandelaren bezochten de veilingen, die zich op bepaalde soorten concentreerden. Sommigen van hen handelden in de grote en waardevolle trekpaarden. Anderen verkochten doorsnee ‘boerenknollen’, paarden die van alle markten thuis waren en die lichtere lasten konden trekken, zoals ploegen en karren. Weer anderen verdienden hun geld met de handel van duurdere dieren en verkochten rijpaarden en koetspaarden, die voor persoonlijk gebruik en voor het genoegen werden gehouden.

Rond het midden van de twintigste eeuw waren er veel meer verkopers dan kopers. Ben K. Green beschrijft in zijn nostalgische Horse Tradin’ hoe aan het eind van de jaren veertig tractorverkopers achter hun zaak hokken hadden voor de paarden en de muildieren die bij de koop van een tractor ingeruild werden. ‘Er was nauwelijks vraag meer naar trekpaarden zoals de uit de kluiten gewassen, zwaar gebouwde Percherons met hun brede schoften, hun goede karaktertrekken en hun mooie hoofden,’ schrijft Green. ‘Aan de rand van elke kleine stad was er wel een tractorverkoper met een hok vol van die dieren en die waren nauwelijks te verkopen.’

Er waren te veel paarden en via de grote veilingen nam het aantal in rap tempo af. Kampeerterreinen, vakantieboerderijen en rijscholen kochten sommige van de dieren voor de zomer om zich er na het seizoen weer van te ontdoen.

In 1956 verscheen er een artikel in Horse Magazine waarin het lot van die dieren werd beschreven: ‘In de herfst worden veel van die ongelukkige beesten met heupgebreken en doorgezakte ruggen afgevoerd naar het abattoir.’ Tienduizenden paarden, waarvan het merendeel waarschijnlijk met een beetje zorg nog prima bruikbaar was, vonden geen koper en kwamen bij het destructiebedrijf terecht.

Hoewel het juiste aantal van de paarden die in de jaren vijftig van de vorige eeuw zijn afgeslacht niet bekend is, blijft het een feit dat in die tijd drie miljoen paarden van het Amerikaanse platteland verdwenen. In de jaren zeventig nam hun aantal weer toe tot rond de zeven miljoen, en vandaag de dag zijn er nog net zoveel. Maar vrijwel al die paarden worden tegenwoordig voor het plezier gehouden en veel daarvan zijn raszuiver. Het trekpaard en het mooie koetspaard hebben via de ‘hobbymarkt’ een plaatsje weten te veroveren. Maar de gewone ‘boerenknol’, het doorsnee paard – een allegaartje, lichter gebouwd en niet raszuiver – is vrijwel verdwenen. Sommige dieren stierven van ouderdom, andere gingen de wei in, maar het merendeel is ongetwijfeld geëindigd als een blikje hondenvoer op een schap in de supermarkt.

De paarden in het hok voor het abattoir waren grotendeels anoniem. Een paar hadden misschien een brandmerk waaruit opgemaakt kon worden dat ze ergens op een ranch in het westen waren geboren. Elke in het stamboek geregistreerde volbloed heeft een uniek nummer aan de binnenkant van de onderlip getatoeëerd. Maar het waren toch voornamelijk doodgewone paarden en die vertoonden alleen de sporen van een zwaar leven: littekens, vochtige ogen en gescheurde, omkrullende en onbeslagen hoeven.

Over Snowman was niets bekend, afgezien van het verhaal dat in zijn lijf stond geëtst: de afgesleten kiezen bewezen dat hij tussen de acht en de negen jaar oud was en de verwonde knieën duidden op een ongeluk. Het haar op zijn brede borst was weggeschuurd – het duidelijke teken dat hij een juk had gedragen. Uit de groene mestvlekken, de geklitte staart, en de ongetrimde benen en snuit bleek verwaarlozing. Het ontbrekende hoefijzer en het sterk vermagerde lichaam sterkten het vermoeden dat de eigenaar geen zin meer had gehad om geld te steken in het paard.

Maar daaronder toonde Snowman zijn af komst. Misschien waren de brede borst en de sterke pijpbenen een verwijzing naar de elegante, uit Frankrijk af komstige Percheron. En hij had ook bepaalde trekjes van een volbloed, al waren die minder opvallend: zijn kleine, mooi geplaatste oren en de trotse blik in zijn ogen – vaak omschreven als ‘de blik van de adelaar’. Die verwijzen naar een bloedlijn die via Engeland en Godolphin Arabian – de stamvader van de Engelse volbloed die ook wel ‘de Berber’ wordt genoemd – terugvoert naar het woestijnzand van Marokko.

Voor zover kon worden nagegaan was Snowman in 1948 geboren, een topjaar voor de Amerikaanse volbloed. In dat jaar slaagde Cita tion erin als achtste paard de Triple Crown te winnen, tot verrukking van het hele land, dat nog in een roes verkeerde na het eind van de Tweede Wereldoorlog.

Het was ook het jaar waarin voor het eerst sinds tijden weer Olympische Zomerspelen werden gehouden.

Op de openingsdag in het Londense Wembley Stadion zei de Britse atletiekheld Lord Burghley dat de Spelen van Londen gezien moesten worden als een ‘warme vlam van hoop voor meer begrip, die overal ter wereld zo lang op een laag pitje heeft gestaan’. Na 1948 zou de paardensport niet langer een puur militaire sport zijn, maar de Amerikaanse ploeg uit dat jaar is waarschijnlijk de beste die de Verenigde Staten ooit heeft afgevaardigd. De Amerikaanse majoor Earl Thompson won individueel goud en Amerika veroverde de zilveren medaille bij de dressuur, een vorm van paardensport die ook wel de ‘paardendans’ wordt genoemd en die wordt gedomineerd door de Europese landen.

Na de oorlog waren honderden fokmerries enhengsten vanuit Duitsland als oorlogsbuit overgebracht naar Amerika. Europa, en met name Duitsland, had de paardensport in de twintigste eeuw gedomineerd. Hun paarden behoorden tot de beste ter wereld. Maar de American Jockey Club weigerde om de Duitse hengsten het certificaat ‘volbloed’ te geven, uit angst dat de paarden de Amerikaanse lijn zouden beïnvloeden, ook al was hun stamboom door de Duitsers zorgvuldig bijgehouden. Het bestuur van de Jockey Club rechtvaardigde deze weigering door te stellen dat ze dan de stamboekgegevens zouden moeten overnemen van ‘de vijand’. Het Amerikaanse volbloed paard, trots, edel, mooi en in het eigen land gefokt, was een symbool geworden van de naoorlogse hervonden nationale trots.

In die tijd stonden de meeste volbloedhengsten in zorgvuldig onderhouden stoeterijen, die veelal gevestigd waren in de Bluegrass-regio van Kentucky. De dekprijzen waren hoog en de paarden vormden een onderdeel van het renpaardencircuit, waarin nauwkeurig werd gewaakt over de stambomen die superieure renpaarden moesten voortbrengen. Er waren ook een paar kleine en bijzonder gespecialiseerde bedrijven die specifieke rijpaarden fokten voor jacht- en spring concoursen, meestal kleine ondernemingen die het eigendom waren van rijke privéfokkers die één of twee fokpaarden hielden.

Hoewel de vraag naar werkpaarden in de twintigste eeuw sterk afnam, waren de Verenigde Staten al tijden trots geweest op hun paarden. De weidegronden in de staten van het westen waren altijd een uitstekende omgeving geweest om de dieren te fokken.

In de negentiende eeuw was de productie van in eigen land gefokte paarden zo groot geweest dat er niet alleen voldoende werkpaarden voor de grote steden in het oosten van het land waren, maar dat ook voldaan kon worden aan de vraag naar paarden voor de Amerikaanse cavalerie. Als gevolg daarvan waren de westelijke staten de topproducenten geworden van militaire paarden; ze hadden ook de paarden geleverd die op Europese slagvelden gebruikt werden. Voor de Eerste Wereldoorlog importeerden de meeste landen in Europa paarden. In 1899 exporteerde de VS maar liefst honderdduizend rijpaarden naar Engeland, die gebruikt zouden worden tijdens de Boerenoorlog. Maar met de komst van de automobiel begon het aantal paarden in de Verenigde Staten na 1910 snel te slinken, waardoor de vrees toenam dat het leger in oorlogstijd niet over voldoende paarden zou kunnen beschikken.

Iedereen in het land maakte zich zorgen over het gebrek aan paarden. Tijdens oorlogen werden astronomische aantallen paarden verbruikt. Tussen 1914 en 1918 werden door de geallieerde strijdkrachten meer dan 1,3 miljoen paarden opgeroepen, en vele daarvan vonden de dood op het slagveld; een nog groter aantal overleed aan een van de besmettelijke paardenziekten die welig tierden als de paarden onder moeilijke omstandigheden werden vervoerd. In oorlogstijd waren paarden gebruiksartikelen, en aan de grote vraag ernaar kon maar nauwelijks worden voldaan.

Om iets te doen aan de bezorgdheid over de afnemende hoeveelheid paarden begon het Amerikaanse leger in 1912 met het Remount Program, een programma dat een systematische aanpak bevatte van de paardenfokkerij ten bate van de cavalerie. De bedoeling was om de voorraad Amerikaanse paarden in het algemeen te bevorderen, zodat er voldoende dieren zouden zijn in geval van oorlog. (De term remount, de benaming van een cavaleriepaard, is rechtstreeks afgeleid van de noodzaak om soldaten steeds opnieuw van verse paarden te voorzien.)

Voor het programma werden hengsten geselecteerd die als de beste voorbeelden van het Amerikaanse paard golden en ook wel eens werden aangeduid als een ‘bruikbaar soort paard’. Omdat ze als rijpaard dienstdeden, moesten de paarden goed uitgebalanceerd zijn, met stevige ribben en een brede borstkas die voldoende ruimte bood aan de longen. Daarnaast moesten de schoften dusdanig ontwikkeld zijn dat ze voldoende plaats boden aan een zadel, de benen moesten stevig zijn en de voeten groot genoeg om voldoende houvast te hebben. Het temperament van het dier speelde ook een rol, in die zin dat het voornamelijk ‘vriendelijk en gewillig’ van aard moest zijn. Deze uitmuntende hengsten zouden dan ‘voor een redelijke prijs’ beschikbaar zijn om de kwaliteit van het Amerikaanse paard te verbeteren. De cavalerie van de Verenigde Staten, de soldaten te paard, moest in oorlogstijd kunnen rekenen op een grote voorraad kwaliteitspaarden.

In de jaren twintig, dertig en veertig van de vorige eeuw vond vanwege de toenemende mechanisatie een dramatische daling plaats van het aantal binnenlandse paarden. Het aantal civiele gebruikers nam af, zodat het Amerikaanse leger in 1940 de grootste paardenopkoper was geworden. Destijds betaalde het leger zo’n tweehonderd dollar voor een goed gefokte ruin, ongeveer een vijfde van wat voor een nieuwe auto neergeteld moest worden.

Remount-hengsten werden door het hele land verspreid om ‘gecertificeerde merries’ te dekken – fokmerries die na keuring gezond en geschikt waren bevonden om deel te nemen aan het programma. Het dekgeld bedroeg slechts tien dollar en de veulens die daaruit voortkwamen, waren het eigendom van de eigenaar van de merrie, met dien verstande dat het leger er als eerste een bod op mocht uitbrengen.

Naarmate de markt voor werkpaarden met het voortschrijden van de decennia kleiner werd, zouden de grote fokkerijen in het westen voornamelijk bekostigd worden uit verkopen aan het leger.

Met de Tweede Wereldoorlog, de eerste volledig gemechaniseerde oorlog, kwam er echter ook een eind aan de rol van het leger bij het fokken van paarden. In 1940 en 1941 was het leger nog goed voor de aanschaf van tienduizenden paarden, die werden gestald in de zogenaamde remount stations. Maar de tijden waren veranderd; inmiddels konden veldslagen zonder paarden worden uitgevochten.

Al in 1942 en 1943 begon het leger de cavalerie-eenheden in te krimpen en zich te ontdoen van de overbodige paarden. De remounthengsten, die specifiek gefokt waren om tot de beste van hun soort te behoren, werden over het hele land verspreid en kwamen in privébezit, zodat hun diensten ook beschikbaar waren voor de incidentele of kleine fokker.

De algemene kwaliteit van het Amerikaanse paard werd aanzienlijk verbeterd dankzij het Remount Program, maar dat lag niet alleen aan de Remount-hengsten.

Gedurende de negentiende eeuw, toen veel remount-paarden naar Europa werden geëxporteerd, hadden boeren eveneens de beroemde Europese trekpaardrassen geïmporteerd – Percherons, Belgen en Engelse Shires – die de grondslag zouden vormen voor het Amerikaanse werkpaard. Ook vonden kruisingen plaats van beroemde trekpaarden en de afstammelingen die daaruit voortkwamen waren lichter dan hun gigantische voorgangers, gemakkelijker te hanteren en minder kostbaar in onderhoud.

Vandaar dat zich bij een typisch grade-paard – een ongeregistreerd paard zonder stamboom of specifiek ras, het soort dat in de jaren vijftig zijn of haar opwachting had kunnen maken tijdens de veiling in New Holland – heel goed een sterke of edele af komst kon verschuilen onder een onopvallend uiterlijk. Zo’n dier kon het bloed in zich dragen van trekpaarden die specifiek gefokt waren om sterk genoeg te zijn voor gebruik in de landbouw, van volbloeds die snel genoeg moesten zijn om paardenrennen te winnen en van legerpaarden die geprezen werden om hun sterke bouw en hun vriendelijke, moedige inborst.

Toen Harry in 1956 Snowman kocht, waren de precieze details van de geboorteplaats van het paard en zijn af komst niet meer te achterhalen. Niemand kon zich de grote schimmelruin met de schaafwonden van het juk en de vredige oogopslag herinneren. En ook later dook er niemand op om de eer op te eisen. Hoogstwaarschijnlijk was Snowman ergens aan een landweggetje geboren en gezoogd, in een grote witte Amish-schuur, op de met stro bedekte vloer van een fokstal. Naar wat er daarna gebeurde, kunnen we alleen maar raden.

Net als op andere boerderijen worden bij de Amish veulens tot ongeveer zes maanden door hun moeder gezoogd. En dan worden ze gespeend. Nadat ze van hun moeder worden gescheiden, zijn veulens nog klein en naar verhouding gemakkelijk te temmen. Ze leren met mensen om te gaan, worden vertrouwd gemaakt met de aanraking van handen, vervolgens met een halter, en later ook met teugels en een bit.

Jaarlingen gaan meestal samen met hun leeftijdsgenoten de wei in. In dat tweede jaar hebben ze alle vrijheid en gelegenheid om te spelen. Maar als een paard twee jaar wordt, begint de opleiding tot werkpaard. Amish-begeleiders beginnen met een paard stemcommando’s te leren: ho voor halt, easy voor rustig aan en break om van gang te wisselen.

Zodra een paard die commando’s begrijpt, moet hij leren wennen aan het gareel – eerst aan het juk om de nek, dan aan het hoofdstel en de teugels, en ten slotte aan de disselbomen. Voor iedere stap is veel geduld vereist, want de begeleider moet het paard leren om al die hulpmiddelen zonder tegenstribbelen te accepteren. Daarna begint het echte africhten.

De boer loopt achter het paard, aan een lange lijn van drie meter vijftig, om het stapvoets lopen, stilstaan en omdraaien bij te brengen. Uiteindelijk bindt de boer een grote rubberband van een tractor aan een touw en laat het paard eraan wennen om dat mee te trekken. Tegen de tijd dat een paard drie jaar wordt, moet het klaar zijn om aan het werk te gaan, hoewel het pas op zijn vijfde echt volgroeid is.

Als het goed wordt verzorgd kan een paard dat puur voor het plezier wordt gehouden bereden worden tot het over de twintig is. Zulke dieren worden vaak dertig tot veertig jaar oud. Maar dat gebeur de niet in de tijd waarin paarden nog als lastdieren werden gebruikt. Het traditionele Amerikaanse werkpaard was slechts bruikbaar voor een periode van vijf tot tien jaar. Tot zijn vijfde jaar werd het gevoed en verzorgd met het oog op een mogelijke verkoop. Als het tien jaar was geworden, zat de carrière van het dier erop. En zodra het niet langer kon werken, werd het te koop aangeboden of geslacht.

Het paard was een product dat werd gefokt om als gebruiksvoorwerp te dienen en gold eerder als een ‘levende machine’ dan als een wezen met gevoel. Om met illustrator C.W. Anderson, die veel paarden heeft getekend, te spreken: ‘Veel mensen verlangen terug naar de “goede oude tijd” en betreuren het “verscheiden van het paard”, maar nu alleen mensen die van paarden houden een dier bezitten, hebben de paarden het een stuk beter.’ Toen paarden nog voornamelijk werden beschouwd als vervoermiddel konden ze op weinig sentiment rekenen. Een paard dat niet langer in staat was te werken was een paard dat weggedaan kon worden, wat in de meeste gevallen ook gebeurde.

Er waren allerlei gebreken die de dag naderbij konden brengen: kreupelheid in de eerste plaats, direct gevolgd door besmettelijke ziekten en ongelukken. Paarden konden in botsing komen met andere paarden, al dan niet voor een kar gespannen, of met automobielen. Ze gleden uit op ijs, ze konden ergens van schrikken en op hol slaan; soms raakten ze verward in hun tuig, struikelden ze over landbouwwerktuigen of over de andere paarden waarmee ze ingespannen waren.

Paarden werden over het algemeen in spannen verkocht. De meeste mensen gaven de voorkeur aan paarden van dezelfde kleur, omdat ze abusievelijk aannamen dat kleur automatisch een bepaalde gelijkheid inhield. Een span moest ook qua grootte, sterkte en temperament op elkaar afgestemd zijn. Omdat het kuddedieren zijn, ontwikkelen paarden sterke voorkeuren. Als ze gewend zijn om met een van de stalgenoten ingespannen te worden, kunnen paarden nukkig of zenuwachtig worden onder dwang om met een onbekende metgezel op pad te gaan. Een paard dat deel uitmaakte van een span, zou een deel van zijn waarde verliezen als er iets met zijn koppelgenoot gebeurde. Maar elk paard had een zekere waarde, zelfs als het dood was.

In de negentiende eeuw bleef een paard dat op straat overleed gewoon liggen tot er een ondernemende slager opdook die het karkas wegsleepte. Op foto’s van straattafereeltjes uit de negentiende en het begin van de twintigste eeuw zijn spelende kinderen te zien die zich niets lijken aan te trekken van het enorme lijk van een paard dat vlakbij ligt.

Paarden die niet op straat overleden, werden meestal afgemaakt. Het destructiebedrijf was een noodzakelijk en economisch onmisbaar onderdeel van de paardenindustrie. Paarden die ziek, kreupel of gewoon te oud waren om te werken, werden naar de conservenfabriek gebracht, waar ze de kogel kregen of een pin in het hoofd. In een veterinair handboek staat boven het nuchtere bijschrift ‘waar een paard geraakt moet worden’ een foto van een paard met een wit merkteken op het voorhoofd, dat de juiste plaats voor een geweerschot aangeeft.

Na hun dood werden de karkassen van dode paarden verwerkt. In de cultuur van de Verenigde Staten was consumptie van paardenvlees nauwelijks gangbaar, hoewel tijdens de Tweede Wereldoorlog wel pogingen werden gedaan om daar verandering in te brengen, wegens gebrek aan rundvlees. Op een niets verhullende foto uit 1943 in het tijdschrift Life is te zien hoe paardenkarkassen aan haken hangen terwijl slagers bezig zijn ze te villen. Op de pagina ernaast kopen glimlachende klanten door de overheid gekeurd paardenvlees bij een slagerij die verontrustend genoeg Man o’War heet.

Maar in het algemeen werd paardenvlees ingewreven met houtskool als teken dat het om hondenvoer ging en niet door gewetenloze slagers als rundvlees aan de man kon worden gebracht.

Ieder deel van het paard werd gebruikt: de lange staartharen waren geschikt voor het bespannen van strijkstokken en de botten en de hoeven dienden als grondstof voor lijm.

Voordat de verbrandingsmotor zijn opwachting maakte, was het paard een onmisbare hulp, voor het ontginnen en omploegen van akkers, op het slagveld en als lastdier in grote, industriële steden. Maar het paard bleef anoniem en onzichtbaar; het werd mishandeld en afgejakkerd. Toen de Engelse schrijfster Anna Sewell aan het eind van de negentiende eeuw Black Beauty schreef, zei ze dat het haar bedoeling was om ervoor te zorgen dat paarden met meer ‘vriendschap, sympathie en begrip’ zouden worden behandeld. Hoewel het inmiddels wordt beschouwd als een klassiek kinderboek, was het werk oorspronkelijk bedoeld voor een volwassen lezerspubliek. Het verhaal, verteld vanuit het gezichtspunt van een paard, beschrijft het leven van Black Beauty, vanaf de vroegste herinnering aan ‘een groot, mooi weiland met een vijver vol schoon water’ tot zijn ellendige bestaan als trekpaard van een wrede marskramer. Het sentimentele en emotioneel aangrijpende boek was ongekend populair en werd al snel een bestseller, eerst in Engeland en daarna in de Verenigde Staten, waar het een hit was bij de progressieve beweging. Sewells boek was het eerste dat de aandacht van de grote massa vestigde op de benarde toestand van het paard en wijdverbreide bezorgdheid opriep over de manier waarop het lastdier behandeld werd.

Dit gezichtspunt sloot naadloos aan bij de opvatting van de stadshervormers uit het eind van de negentiende eeuw. De leefomstandigheden in de grote steden waren angstaanjagend geworden: stadswijken die speciaal waren gebouwd voor nieuwe immigranten werden als smerig en gevaarlijk beschouwd. Naar de negentiendeeeuwse opvattingen waren het smeltkroezen van moreel verval. De progressieve beweging wilde de bezem door de steden halen om een schonere en meer geordende leefomgeving te creëren; paarden stonden centraal bij hun nieuwe hervormingsprojecten. De nieuwe krachtbronnen – stoommachines, elektriciteit en verbrandingsmotoren – hadden in hun ogen de toekomst, terwijl paarden als smerig en gevaarlijk werden gezien. Hun mest was een bron van vervuiling en ziektekiemen. Daar kwam nog bij dat voerlieden en stoeterijen golden als toonbeelden van immoreel gedrag. Voerlieden – in het Amerikaans teamsters, een benaming die later ook werd gebruikt voor vrachtwagenchauffeurs – zouden zich schuldig maken aan openbare dronkenschap en grof taalgebruik. In de stad kon je regelmatig zien hoe een voerman zijn paarden in het openbaar afranselde.

De American Society for the Prevention of Cruelty to Animals – de dierenbescherming – die in april 1866 was opgericht door Henry Bergh, zette zich oorspronkelijk in voor het straf baar maken van wreedheid ten opzichte van paarden.

Bergh, geboren in 1811, was de zoon van een toonaangevende scheepsmagnaat uit New York. Hij studeerde aan het Columbia College in New York, maar gaf zijn studie op om een rondreis door Europa te maken. Later zou hij door Abraham Lincoln benoemd worden tot lid van het Amerikaanse gezantschap aan het hof van de tsaar van Rusland. Tijdens zijn rondreis door Europa werd hij getroffen door de slechte behandeling die dieren kregen. Bergh geloofde dat ‘mededogen met dieren gelijkstond aan mededogen met de mensheid’.

In het Amerika van de negentiende eeuw waren paarden de meest opvallende voorbeelden van dierenmishandeling, aangezien ze niet weg te denken waren uit het straatbeeld. De ASPCA had tot doel het handhaven van wettelijke maatregelen die moesten voorkomen dat stadspaarden mishandeld werden en verklaarde: ‘Straf bare feiten zijn onder meer het overdreven gebruik van de zweep, het mennen of berijden van een kreupel paard, het afjakkeren van dieren (tot een paard het schuim op de mond staat), het willens en wetens verkopen van een ziek dier of het zonder vergunning doden van een paard.’ Met andere woorden: alleen de meest opvallende wreedheden werden aangepakt, dingen die ook een leek zouden opvallen. Maar zelfs van die bescheiden hervormingen werd aangenomen dat ze moeilijk af te dwingen waren. Er was niets wat een voerman ervan weerhield om zijn paard tot aan de gestelde grenzen af te beulen.

Een andere vroege voorvechter van de dierenbescherming, George Angell uit Massachusetts, voelde zich geroepen om in te grijpen toen in maart 1868 twee paarden, die hun bereider meer dan zestig kilometer over zware wegen hadden gedragen, net zolang afgejakkerd werden tot ze allebei dood neervielen. Angell schreef een brief die werd gepubliceerd in de Boston Daily Advertiser en de aandacht trok van Emily Appleton, een toonaangevende inwoonster van Boston die geïnteresseerd was in het welzijn van dieren. Binnen enkele weken slaagde dit duo erin om in die staat de eerste wetten tegen dierenmishandeling van de grond te krijgen en de Massachusetts Society for the Prevention of Cruelty to Animals op te richten. De MSPCA deelde exemplaren uit van Black Beauty, voorzien van het logo van die organisatie: een engel die uit de hemel neerdaalt om een voerman tegen te houden die zijn paard afranselt.

Vroege hervormers zoals Sewell, Appleton, Angell en Bergh waren ervan overtuigd dat paarden levende wezens waren en dus ook bepaalde grondrechten hadden, maar daar was lang niet iedereen het mee eens. Sewell was een Quaker, Bergh een unitariër. Zij verzetten zich vanuit hun geloofsovertuiging tegen dierenmishandeling. Maar voor de meeste mensen bleef het paard toch gewoon een stuk gereed schap; het grote publiek had weinig op met die teerhartige sentimentaliteit.

Onze taal is doorspekt met voorbeelden van het paard als machine: iemand die zich inspant ‘werkt als een paard’ en automotoren hebben een bepaalde hoeveelheid ‘paardenkrachten’. Hoewel de rol van het werkpaard na de komst van de auto aanzienlijk afnam, bleven paarden tot diep in de twintigste eeuw een belangrijke rol vervullen.

De stad Pittsburgh beschikte in 1930 nog steeds over driehonderd trekpaarden en volgens de vroede vaderen wisten al die dieren hoe verkeerslichten werkten.

Ook in de jaren veertig waren paard-en-wagen nog volop aanwezig in steden als Baltimore, waar het geklikklak van paardenhoeven de komst aankondigde van de voddenman, de schillenboer en de groentekar. In stadsbuurten kende het paard van de melkboer de route zo goed, dat hij automatisch bleef staan bij de volgende halte en rustig wachtte tot de melkboer de hele straat van flessen had voorzien. Bij deze ‘huis-aan-huis’-beroepen zorgde het paard met zijn intelligentie ervoor dat de leverancier zijn werk sneller kon doen dan in een gemotoriseerd voertuig. Voor dat soort beroepen bleef paard-en-wagen lange tijd een gewilde combinatie. In de jaren vijftig van de twintigste eeuw waren er nog steeds honderden stoeterijen en maneges in de woonwijken van New York.

Halverwege de twintigste eeuw was de paardenindustrie weliswaar aanzienlijk geslonken, maar de infrastructuur bestond nog. Paarden werden geboren en afgericht op boerderijen of ranches in het westen, via veilingen verkocht aan handelaren die als tussenpersoon functioneerden en de dieren vervolgens doorverkochten aan privébezitters.

Edel rijdier, heroïsch beest, levensgezel van de mens, het paard vervulde al die rollen. Maar het gemiddelde paard was geboren en getogen om een trouwe hulpkracht te zijn: ingespannen om een last voort te trekken tot zijn bruikbare dagen erop zaten, waarna hij alleen voortleefde in de producten die van zijn vlees en botten werden gemaakt. Zo ging dat in de paardenwereld. De dieren hadden een bepaald nut en dat was om de mens te dienen. Voor sentiment was geen plaats.

Snowman kon dat niet weten, maar hij had zijn kans om aan een tweede leven te beginnen als het gloednieuwe lespaard in de manege van de Knox School echt alleen te danken aan een samenloop van omstandigheden. Van al die honderdduizenden, miljoenen paarden die als oud vuil werden afgedankt zodra hun werkbestaan erop zat, was hij de enige die op het juiste moment de juiste man tegenkwam.

Zoals bij alle paarden bleven ook Snowmans gedachten verborgen in de diepten van zijn zachte chocoladebruine ogen, maar toen hij zijn entree maakte bij de Knox School scheen hij te beseffen hoeveel geluk hij had gehad. Vanaf zijn eerste dag als lespaard droeg Snowman zelfs de meest angstige beginner met de rustige zorgzaamheid van een vierbenige kinderjuf.

Sommige paarden zijn geboren om les te geven en Snowman was in de wieg gelegd voor zijn nieuwe beroep.

VIJF

Een school voor jongedames

De Knox School, St. James, Long Island, 1957

Bonnie Cornelius zou op de Knox School waarschijnlijk dood zijn gegaan van verveling als ze ’s middags niet had kunnen paardrijden. Op die manier kon ze ontsnappen aan het leven in het grote stenen huis waarin zowel de slaapzaal, de eetkamer als het klaslokaal was ondergebracht. Alles in het pand voelde loodzwaar aan. Het leek meer op een museum of een mausoleum dan op een plek voor jonge, levenslustige tienermeisjes.

De van panelen voorziene dubbele voordeur gaf toegang tot een vestibule vol zware gordijnen die echte stofnesten waren. Aan de wanden hingen donkere olieverfschilderijen die op je neerkeken; de wenteltrap werd slechts spaarzaam verlicht door een weelderige kroonluchter.

De jaren vijftig waren de tijd van sock hops, dragraces, soda fountains en petticoats, maar Knox, een internaat voor meisjes, was een relikwie uit een ander tijdperk. Op Knox lagen de dagen van de meisjes van minuut tot minuut vast: van het ontwaken, de kamercontrole en een stevig ontbijt tot het huiswerk na het eten en het moment waarop het licht uitging. Het lesprogramma was traditioneel: muziek en geschie denis, Latijn en Frans.

De meisjes begonnen het schooljaar in een zomeruniform en waren verplicht om, ongeacht het weer, op de laatste dag van oktober om te schakelen op de winterkledij: donkerblauwe blazers met het insigne en het motto van de school – Semper ad lucem (Altijd naar het licht) – en kriebelende wollen rokken die keurig tot over de knie hingen. Ze droegen witte katoenen sokken die om hun enkels slobberden en afgetrapte veterschoenen in twee kleuren. Voor het avondeten moesten alle meisjes dezelfde jurken aantrekken. Bonnie kon die jurken niet uitstaan en vond dat ze op serveerstersuniformen leken.

De eetkamer was voorzien van een donkere, houten lambrisering en open haarden die boven de hoofden van de meisjes die ernaast zaten uit kwamen. Door de openslaande deuren naar het terras konden de leerlingen een glimp opvangen van het strand van Stony Brook Harbor. Maaltijden waren stevig en saai. De schooljuffen die aan het hoofd van de tafels zaten, hielden zorgvuldig in de gaten dat er met mes en vork werd gegeten; zij bepaalden ook waarover gesproken werd. Iedere maaltijd, maar vooral het avondmaal, was een les in goed gedrag.

De Knox School for Girls was in 1904 gesticht door Miss Mary Alice Knox, de dochter van een streng gereformeerde dominee in Elmira, New York. Deze vroege voorvechter van betere scholing voor meisjes was opgegroeid onder de sterke invloed van haar vader. De dominee was lid van het bestuur van het Elmira Female Semi nary (tegenwoordig het Elmira College), het eerste instituut in de Verenigde Staten waar vrouwen een universitaire graad konden behalen. Miss Knox (zoals iedereen haar zou gaan noemen) had zelf aan Elmira gestudeerd en ontwikkelde zich tot een toonaangevende lerares, die aanvankelijk op Wellesley geschiedenis doceerde. Vervolgens werd ze directrice van de Emma Willard School, het eerste privécollege in de Verenigde Staten dat meisjes voorbereidde op een universitaire studie.

Aan het begin van de twintigste eeuw had Miss Knox zoveel roem in de onderwijswereld dat ze een plaatsje kreeg in de Amerikaanse Who’s Who. Hoger onderwijs voor meisjes, dat tussen 1870 en 1880 nog een heikel punt was geweest, had snel aan populariteit gewonnen en scholen voor jongedames, meestal vernoemd naar de vrouw of de vrouwen die ze gesticht hadden, schoten als paddenstoelen uit de grond.

Op haar drieënvijftigste vertrok Miss Knox van Emma Willard om haar eigen school te beginnen in Briarcliff Manor, aan de rivier de Hudson in New York. Miss Knox’s School for Girls bood kandidaatleerlingen ‘water uit artesische putten’ aan, net als ‘cursussen gegeven door specialisten’ en ‘kamers met of zonder eigen bad’. Mary Alice Knox stelde zich een school voor met een uitgebreid aanbod aan kunst en muziek, die nauw aansloot bij het culturele leven in New York City.

Toen de school werd gesticht op basis van de ‘blauwkous’-principes van de Emma Willard School werd het instituut als zeer modern en zelfs gewaagd beschouwd. Het veelzijdige lesprogramma, dat zelfs lichamelijke oefening bevatte, was gericht op de opleiding van de moderne vrouw en bedoeld om haar sterk van geest, lichaam en karakter te maken.

Maar Miss Knox zou slechts zeven jaar aan het hoofd staan. Op een zaterdagmiddag in 1911 kwamen de directrice en haar leerlingen terug van een voorstelling van de Metropolitan Opera in Manhattan toen ze betrokken raakten bij een zwaar treinongeluk. Een aantal van de leerlingen kwam om het leven en Miss Knox, die het ongeval overleefde, was zo overstuur dat ze ‘niet lang daarna de geest gaf ’. Louise Houghton Phinney – een weduwe die in 1891 was afgestudeerd aan Smith College – werd tot haar opvolgster benoemd.

Mevrouw Phinney zou meer dan veertig jaar leiding geven aan de Knox School. Met haar indrukwekkende gestalte temde ze een aantal generaties van meisjes. Haar houding en manier van kleden deden, zelfs in de jaren vijftig van de vorige eeuw, Victoriaans aan. Maar tijdens haar ambtsperiode had de school wel een aantal belangrijke veranderingen ondergaan. Om te beginnen brandde in 1912 de school in Briarcliff Manor tot aan de grond af en hoewel er geen gewonden vielen, moest de school verhuizen naar een nieuw pand in Tarrytown. Toen dat in de jaren twintig te klein werd, verhuisde de school opnieuw, ditmaal naar Cooperstown, New York, om zich te vestigen in een enorm, Victoriaans hotel aan de oevers van Otsego Lake. Van juni tot en met augustus fungeerde het hotel als vakantieverblijf, maar zodra de zomergasten verdwenen waren, legde de Knox School beslag op het gebouw. De enorme lege kamers werden omgetoverd in slaapzalen en klaslokalen. Elk jaar in mei maakte de school dan weer plaats voor een nieuwe lading hotelgasten. Deze regeling zou dertig jaar lang blijven bestaan.

Toen de jaren vijftig aanbraken, ging het bestuur van Knox op zoek naar een permanente verblijfplaats voor de school. Een van de voorwaarden van het bestuur was dat de school aan zee of aan de oevers van een meer moest liggen, omdat in de tekst van veel van de traditionele schoolliedjes werd gerefereerd aan ‘uitzicht over het water’. In 1954 werden het huis en de omliggende grond van Land of Clover aangekocht.

Mevrouw Phinney nam formeel afscheid als directrice ten faveure van de protegé die ze zelf had uitgezocht, Miss Laura Wood, die al vanaf de jaren twintig lesgaf aan Knox. Hoewel ze officieel gepensioneerd was, bleef mevrouw Phinney actief betrokken. Onder haar leiding werd het interieur van het landhuis veranderd in slaapzalen en klaslokalen, waarbij de tradities van de school ook in het nieuwe pand gehandhaafd bleven.

Maar wat aan het begin van de twintigste eeuw vooruitstrevend had geleken was gedateerd en saai geworden. In de jaren vijftig was de school allesbehalve progressief. Desondanks hadden mevrouw Phinney en juffrouw Wood de touwtjes stevig in handen. Ze deden wat ze konden om de naoorlogse veranderingen die overal in het land de kop opstaken bij het hek van de school te weren.

Voor de meisjes van de Knox School werd ieder moment van de dag beschouwd als een kans om zichzelf te verbeteren. Er was nauwelijks ruimte voor ontspanning of vrolijkheid. Als een huismoeder zag dat een meisje met haar knieën over elkaar zat, vertelde ze haar dat meisjes van Knox hun benen bij de enkels kruisten. De meisjes kregen zelfs te horen dat ze, ook als ze zich niet op het schoolterrein bevonden, nog steeds ambassadrices van de Knox School waren en zich correct dienden te gedragen. In de trein op Long Island was een meisje van Knox onmiddellijk herkenbaar aan haar cameljas en witte handschoenen.

Op school wedijverden de meisjes met elkaar om de Poise Cup, die voor het eerst in 1917 was uitgeloofd als eerbetoon aan ‘een leerlinge die zowel over gratie als een waardig karakter beschikt’. In de woon- en zitkamers van Knox, met hun Perzische tapijten, hun lambriseringen en het met zware brokaat beklede meubilair, werd de meisjes van Knox alles bijgebracht voor het leven dat ze binnenkort zouden gaan leiden: ze waren voorbestemd tot een leven als meesteres van een van de grote landgoederen – het neusje van de zalm van de society aan de oostkust.

Hoewel veel van de meisjes uit New York en omstreken kwamen, waren andere af komstig uit het westen of zelfs uit het buitenland. Er waren beeldschone dochters van ranchers uit Texas en Idaho, en rijke meisjes uit Puerto Rico en Venezuela. Beroemde namen waren hier niet ongewoon: Mia Fonssagrives was de dochter van Lisa Fonssagrives, de Zweedse schoonheid die ook wel bekendstaat als ‘het eerste supermodel’ en de stiefdochter van Irving Penn, de beroemde modefotograaf die voor Vogue en Harper’s Bazaar werkte. Ook de journaliste en tv-beroemdheid Dorothy Kilgallen stuurde haar dochter naar Knox. Volgens een oud-leerling, die in de jaren vijftig op de school zat, was iedereen welkom als het lesgeld maar betaald werd.

De school werd door de afgelegen ligging en het feit dat er uitsluitend meisjes op zaten beschouwd als een prima plek voor zielige rijke meisjes: meisjes die in de war waren, meisjes uit gebroken gezinnen en met een verstoord familieleven. Via Knox kwam je niet automatisch in aanmerking voor een van de Seven Sisters, de beroemdste colleges voor vrouwen zoals Bryn Mawr, Radcliffe en Wellesley die destijds beschouwd werden als de vrouwelijke Ivy League. Maar ouders hoopten hun dochters zo uit de moeilijkheden te houden, en één van de leerlingen merkte dan ook op: ‘Je had het gevoel dat je in de gevangenis zat… Je kon geen kant op.’

In het landhuis kregen ze voortdurend commentaar op hun gedrag. Vanaf het moment dat ze opstonden tot ze weer naar bed gingen, werden de meisjes in de gaten gehouden door de spiedende ogen van de huismoeder. Studieresultaten waren ondergeschikt geraakt aan dat andere verheven doel: het cultiveren van omgangsvormen. Hoewel sommige meisjes van Knox wel een vierjarige college-opleiding afmaakten, voltooide het merendeel hun opleiding aan de privéscholen voor jonge meisjes die meestal ‘finishing schools’ genoemd werden.

Maar het cultiveren van omgangsvormen kon knap saai worden. Meisjes ontdoken de regels door stiekem naar het bos te gaan om te roken en jongens uit te nodigen om ’s avonds laat op bezoek te komen op het schoolterrein. Leerlingen werden om de haverklap gestraft voor grote en kleine overtredingen, en de straffen daarvoor varieerden van een verbod om het schoolterrein te verlaten tot huisarrest of een verplicht verblijf van drie dagen op de ziekenzaal. Alles bij elkaar was het leven op Knox streng gereguleerd, uiterst fatsoenlijk en saai. Er zijn niet veel oud-leerlingen uit die tijd die het instituut als een leuke plek omschrijven.

Thuis in Buffalo had Bonnie Cornelius al van jongs af aan paardgereden. Ze zat op een privémeisjesschool, waar ze een goede leerling was. Maar de huiselijke omstandigheden, bij haar vader en stiefmoeder, waren gespannen; toen ze in haar eerste jaar op highschool de jongens ontdekte, duikelden haar rapportcijfers omlaag. Haar ouders besloten om haar naar Knox te sturen.

Haar aankomst daar zorgde in veel opzichten voor een schok. Ver van huis ontdekte ze tot haar grote schrik dat het lesmateriaal lang niet zo veeleisend was als op haar vorige school. Het was zelfs zo erg dat ze het gevoel kreeg dat ze een jaar moest overdoen. Ze schrok ook van de leefomstandigheden. Boven waren de enorme slaap kamers van het landhuis omgebouwd tot slaapzaaltjes die meisjesachtig aandeden: er stonden vijf withouten lits-jumeaux, plus vijf withouten kasten en vijf witte bureautjes.

Tijdens haar eerste jaar was een van haar kamergenootjes een Europees meisje vol heimwee dat nauwelijks Engels sprak en kennelijk geen zin had om zich te wassen. Na verloop van tijd begon ze zo te stinken dat het niet te harden was. Een van de meisjes vroeg de schoolverpleegster of ze wilde ingrijpen.

De badkamer was verderop in de gang, even groot als een slaap kamer, en alle meisjes moesten er gebruik van maken. Het grote stenen huis was niet van oorsprong bedoeld als studentenhuis en ondanks alle luxe ongeschikt als onderkomen voor een stel tienermeisjes.

Ieder meisje had het gevoel dat ze bespioneerd werd. Mevrouw Phinney was alom aanwezig en altijd lag er een uitdrukking op haar gezicht die ‘wat heb je nu weer uitgespookt?’ leek te zeggen. Juffrouw Wood, de jongste van de beide directrices, was gereserveerder maar ook meer gevreesd: ze was scherp en niets ontging haar. De meisjes hadden geen enkele privacy en weinig vrijheid, terwijl ieder aspect van hun persoonlijke leven onder de loep werd gelegd.

Zelfs op zondag stond zelfverbetering centraal. De meisjes waren verplicht om de diensten bij te wonen van het kerkgenootschap van hun keuze en op zondagavonden moesten ze ten bate van hun culturele opvoeding stijve muziekopvoeringen bijwonen, bijvoorbeeld van een strijkkwartet. Voor die concerten werden de harde, rechte eetkamerstoelen in rijen opgesteld en van de meisjes werd verwacht dat ze in de jurken die ze tijdens het eten droegen en hun schoolblazers rechtop zouden blijven zitten en niet onderuitzakten. Uiteraard mochten ze hun benen alleen bij de enkels over elkaar slaan terwijl ze vochten om niet bij die muziek in slaap te sukkelen.

Op weekdagen begonnen de sportlessen om twee uur ’s middags. Dan kwamen de meisjes naar buiten rennen. Via het met gras begroeide pad liepen ze naar de manege of de velden. Sporten was verplicht. Naast paardrijden konden ze ook kiezen voor tennis, veldhockey of basketbal.

Degenen die rijles kregen, trokken haastig hun rijkleren aan en holden de heuvel op naar de stallen. Harry hoorde ze al lachen en gieche len voordat hij ze in het oog kreeg. Het kwam bijna nooit voor dat er eentje te laat was.

In de meeste jaren had Harry zeker vijftig leerlingen. Een deel van hen was helemaal gek van de sport, maar er waren ook beginners die gewoon wilden proberen of ze paardrijden leuk vonden.

De vijfdagsmeisjes, die ervoor hadden gekozen om iedere dag te rijden, waren het meest ervaren en de leden van de Ruiterclub – Wendy Plumb, Bonnie Cornelius, Jackie Bittner, Ann Mead en Kitsie Chambers – vormden de toegewijde kern van het lesprogramma. Die meisjes grepen elk excuus aan om naar de stallen te komen. Een paar kwamen zelfs in het weekend ’s middags opdagen en boden dan aan om Harry te helpen de paarden te voeren. In ruil daarvoor gaf hij hun de kans om vaker te rijden. In de manege ging het er streng aan toe, maar het was er gezellig en alles kon. Er heerste een sfeer van ‘samen de schouders eronder’.

Knox was niet de enige school met veel aandacht voor sport, waarbij paardrijden gold als een prima bezigheid voor de leerlingen. Veel invloedrijke vrouwelijke onderwijsdeskundigen uit het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw hadden een opleiding lichamelijke opvoeding gehad en gymnastieklokalen vormden een belangrijk onderdeel van hun scholen. Charlotte Haxall Noland, de stichteres van Foxcroft, een meisjesschool in Virginia die bekendstond om hun paardrijlessen, had een opleiding genoten aan de Sargent School of Physical Education van Harvard. M. Carey Thomas, een andere vroege voorvechtster van scholing voor vrouwen, liet een hypermodern gymnastieklokaal bouwen toen ze in 1884 in het centrum van Baltimore de Bryn Mawr School stichtte.

In de negentiende eeuw heerste de overtuiging dat een voorbereidende universitaire studie, zoals die wel beschikbaar was voor jongens, bij een vrouw meer energie naar de hersenen zou sturen dan naar haar voortplantingsorganen, waardoor ze minder sterk zou worden en haar gezondheid in gevaar kwam. Vroege vrouwelijke onderwijsdeskundigen waren ervan overtuigd dat meisjes niet alleen gezond maar ook goed opgeleid moesten zijn en waren voorstanders van een gedegen lichamelijke opvoeding als onderdeel van hun lesprogramma, en paardrijden, dat als zeer gezond werd ervaren, vormde daar vaak een onderdeel van.

Om een goede ruiter te zijn waren houding, gratie en zelfvertrouwen onontbeerlijk. Tegelijkertijd kreeg de leerling beweging en frisse lucht op de koop toe. Op meisjesscholen was meestal voldoende gelegenheid om aan andere sporten te doen. Paardrijden bood plezier, uitdaging en vrijheid; geen enkele andere sport was even snel, gevaarlijk en opwindend.

Meisjes werden bij de ruitersport meer gelijk aan jongens en mannen behandeld dan bij andere sporten. Meisjes droegen rijbroeken en laarzen, in plaats van tuniekjes of jurken; ze werden mod derig en vies en kwamen spectaculair ten val. Verstuikte ledema ten, hersenschuddingen en botbreuken hoorden er gewoon bij. Paard rijden bood meisjes een unieke gelegenheid: het was zowel vrouwelijk en maatschappelijk geaccepteerd als opwindend en wild.

Op Knox gaven de rijlessen meisjes gelegenheid om aan het strakke regime van de school te ontsnappen. Sommigen waren al ervaren amazones toen ze op school kwamen. Wendy Plumb, bijvoorbeeld, was de dochter van een paardenkenner; haar broer had al acht keer deel uitgemaakt van de Amerikaanse olympische ruiterploeg. Wendy bracht de zomer door met het verzamelen van lintjes bij springconcoursen en gebruikte haar jaar op Knox om haar techniek op peil te houden.

In de stallen van Harry de Leyer golden andere regels dan in de rest van de school. Ongetwijfeld vormde de knappe jonge rijmeester een extra reden om ’s middags mee te doen aan de rijlessen. In een staf van zure, serieuze, voornamelijk ongetrouwde dames sprong Mr. D – zoals hij genoemd werd – er echt uit. Hij was jonger en leuker, en een man. Harry maakte zich niet druk over de manier waarop de meisjes gekleed gingen. Hun manieren, hun houding en hun omgangsvormen lieten hem koud. Hij wilde alleen maar goede amazones van hen maken.

Het gerucht ging dat er na zijn sollicitatiegesprek een felle discussie had plaatsgevonden tussen de docenten, van wie de meeste ongetrouwde vrouwen ‘op leeftijd’ waren. Was het wel betamelijk om de meisjes in de stallen met hem alleen te laten? Natuurlijk was hij wel getrouwd en vader van een gezin, maar hij was ook jong. Zodra hij in dienst was genomen, leek hij de school in vuur en vlam te zetten met zijn gretige lach en zijn grapjes. De meisjes waren dol op Mr. D, omdat ze instinctief aanvoelden dat hij aan hun kant stond. Maar er stond altijd wel ergens een vrouw met een knotje en een bril met een donker montuur misprijzend toe te kijken, die hem meteen in het hoofdgebouw ontbood als er iets misging.

Bonnie Cornelius was een van de beste ruiters van Mr. D – altijd bereid om in de manege een handje toe te steken, altijd een van de eersten die opdoken en een van de laatsten die vertrokken. Iedere dag als de meisjes kwamen opdagen riep Mr. D hun een stalnummer toe. Bonnie wist nooit welk paard ze die dag zou moeten berijden, maar ze durfde elke uitdaging aan.

Op de smalle baan om de ronde binnenplaats van de stallen stelde Mr. D hindernissen op waar de meisjes overheen moesten springen. Er waren dagen bij waarop hij de hindernissen voortdurend hoger maakte. Een voor een vielen de meisjes af, tot alleen de dapperste overbleven.

Op andere dagen zadelde hij zelf ook een paard en nam hij hen mee om buiten in het veld te galopperen, op zoek naar natuurlijke obstakels waar ze overheen konden springen. Pikeurs die rijles geven, staan meestal midden in de bak en schreeuwen hun leerlingen vanaf de grond instructies toe, maar Mr. D gaf er de voorkeur aan om met hen mee te rijden. En ze deden altijd wat hij zei, anders konden ze teruggaan, het paard aftuigen en verzorgen en terugkeren naar de dames in het grote huis.

Op een dag bereed Bonnie een van de nieuwe paarden in de stal, Chief Sunset. Hij had, zoals veel van de paarden die Harry kocht, briljante trekjes die bijna teniet werden gedaan door een of andere afschuwelijke afwijking, een tekortkoming die zo serieus was dat hij betaalbaar werd voor Harry. Chief was een mislukt renpaard, een volbloed die regelrecht afstamde van Man o’War, maar de hengst was vurig en lastig. Alleen Bonnie was goed genoeg om hem te berijden. Die dag gedroeg het paard zich bijzonder nukkig en ze kon hem in de bak niet tot rust brengen. Hij bleef trekken en bokken, zonder zich iets van haar commando’s aan te trekken.

Mr. D zei haar Chief mee naar buiten te nemen. Ze moest hem maar eens flink laten galopperen om hem wat stoom af te laten blazen.

Bonnie, die al de grootste moeite had om het paard in de afgesloten bak van de manege onder controle te houden, antwoordde dat ze daar geen zin in had. Ze zette zich schrap voor zijn reactie, maar tot haar grote opluchting lachte hij alleen maar.

‘Geeft niet, hoor,’ zei hij. ‘Dan doe ik het wel.’

Hij sprong achteloos op de rug van het paard en leidde de hengst de omheinde manege uit naar het uitgestrekte veld dat erachter lag. Nadat hij zijn stijgbeugels had ingekort tot de juiste lengte gaf Harry hem de kans om voluit te gaan, in volle galop. Dat is geen snelheid die de gemiddelde amateurruiter aankan, maar de gang die je alleen ziet van volbloeds tijdens een paardenren. Snelvoetig scheerde Chief over het veld, met Harry gebogen over zijn in de wind wapperende manen. Bonnie vond het adembenemend.

Een paar minuten later hield hij het paard in en liet het met een boog teruglopen naar de plek waar zijn leerling stond, diep onder de indruk van de snelheid waarvan ze net getuige was geweest. En ja hoor, toen het paard weer in de bak liep, gedroeg hij zich voor de verandering eens kalm en braaf. Harry sprong eraf en gooide haar de teugels toe met een grijns en twinkelende blauwe ogen.

‘Je moet gewoon Nederlands tegen hem praten, Bonnie.’

De tiener klom schaapachtig weer op het paard, met een gevoel van spijt dat ze de uitdaging niet had aangenomen. En precies zoals voorspeld gedroeg het paard zich tijdens de rest van de middag als een heer.

De meisjes mochten dan van hun juffen naast Frans en Latijn van alles opsteken over manieren en de juiste houding, maar onder het vriendelijke doch strenge oog van Mr. D leerden ze dapper te zijn.

Harry’s leven had hem geleerd dat dapperheid af en toe noodzakelijk is. Dan tellen goede manieren, de juiste opvoeding, witte handschoentjes en mooie jassen niet meer, maar alleen de juiste instelling om onder moeilijke omstandigheden te doen wat van je verlangd wordt. Harry had al als kleine jongen geleerd wat moed was, gewoon door tijdens een snelle galop tussen de oren van een paard naar voren te kijken – zonder te weten dat een soortgelijk lef hem op een dag langs controleposten van de nazi’s zou helpen. Hij hoopte van harte dat deze meisjes nooit hun moed zouden hoeven te tonen als de kogels hun om de oren vlogen; zelf had hij alle naïviteit verloren door de verschrikkingen van de oorlog in Europa.

Harry was vastbesloten om zijn meisjes te leren om dapper en sterk te zijn. Je wist maar nooit wat je in het leven tegen kon komen.

Eenmaal buiten vlogen ze staand in hun stijgbeugels over het buiten pad, in een snelle galop en met de wind in hun gezicht. Harry vond niets leukers dan de meisjes voor te gaan in een halsbrekende galop door de bossen en over de velden. De groep reed in volle vaart zonder obstakels uit de weg te gaan en ging pas zitten om voorzichtig een weg te zoeken over oneffen terrein. Al die dingen moest je leren om deel te kunnen nemen aan de vossenjacht; hij wilde ze zijn meisjes bijbrengen.

Vanaf de school kon je helemaal naar het strand of naar St. James rijden, hoewel de meisjes een slechte aantekening kregen als ze zonder toestemming het schoolterrein verlieten. Het was Harry al opgevallen dat meisjes en paarden precies hetzelfde waren: je moest ze niet te lang opgesloten houden.

Harry schreeuwde zijn instructies uit boven de koude wind die vanuit de inham landinwaarts stond. In de manege verhoogde hij de hindernissen en riep: ‘Je kunt het! Je kunt het!’ Hij zag de glans die in de ogen van de meisjes verscheen als ze hun angst overwonnen hadden.

Harry begreep ook dat hun aan strenge banden gelegde leven hen onzeker maakte. Dan moest hij terugdenken aan de tijd die hij zelf had doorgebracht op de katholieke jongensschool – kaarsrecht op het randje van de bank, met een stijve rug en de voeten op de vloer.

In 1940, tijdens de Duitse inval in Nederland, volgde iedereen het verloop van de oorlog via de radio. Toen Rotterdam was gevallen, kwam zijn vader Harry en zijn broers van school halen. Met het hele gezin – zijn moeder en zijn twaalf broers en zusjes – vertrok hij naar een tweekamerhuisje op het platteland. Daar zaten ze op een hoopje te luisteren naar het radioverslag dat de opmars van de nazi’s naar St. Oedenrode beschreef. Vijf dagen later dook het gezin weer op en keerde terug naar een dorp onder Duits bevel, maar de wereld zou nooit meer hetzelfde worden.

Rustig maar vastberaden vocht Harry’s familie op haar eigen manier terug. Het Duitse leger had alle waardevolle voorraden en voedsel in de omgeving in beslag genomen. Ze hielden het beste voor zichzelf. Bezet Nederland kreeg alleen een schamel rantsoen via de distributie. Mensen hadden nauwelijks genoeg te eten; en wat ze kregen, was van slechte kwaliteit. De priester die aan het hoofd stond van Harry’s school had niet genoeg te eten voor zijn leerlingen en vroeg Harry’s vader, een brouwer, om graan uit zijn verborgen voorraad. In het holst van de nacht stopten ze biervaten vol met koren en tarwe en laadden die op een paard-en-wagen. De taak om de lading vijfenveertig kilometer verderop naar de school te brengen viel toe aan de dertienjarige Harry, in de hoop dat zo’n jong jochie op een bierwagen nauwelijks zou opvallen. Harry maakte de rit zeker een keer of zes en hield de teugels vast in de handen als hij langs de bewapende controleposten reed. Chagrijnige nazi’s keken hem alleen maar aan en lieten hem voorbijgaan omdat hij gewoon een mager joch was dat op een oude kar door de stad reed. Moed en tussen de oren van een paard vooruitkijken naar de wereld die voor hem lag – die twee dingen zouden voor Harry voor altijd met elkaar verbonden blijven.

En nu, als rijmeester, moedigde Harry de meisjes aan om tot het uiterste te gaan en hun eigen verwachtingen te overtreffen. Tijdens een weekend in november nam hij ze mee naar de Junior Olympics, een wedstrijd tussen ploegen van alle rijscholen uit de omgeving.

Bonnie zat weer op Chief Sunset. Het paard was pas gecastreerd, maar dat had hem er niet gedweeër op gemaakt. Tijdens de warming-up in de ring, vlak voor het begin van de wedstrijd, weigerde het paard te springen; het ging plotseling ‘in de ankers’. Dat wil zeggen dat een paard ineens stopt, nadat de ruiter al in de stijgbeugels is gaan staan en zijn of haar gewicht naar voren heeft verplaatst. Als dat gebeurt, is het heel moeilijk om in het zadel te blijven. Bonnie vloog eraf.

Geërgerd omdat Bonnie dit het paard had toegestaan, maakte Harry zich op om er zelf op te klimmen en hem een lesje te leren. ‘Wij zorgen dat die paarden te eten krijgen,’ zei Harry graag. ‘We roskammen ze, we maken hun stallen schoon en we verzorgen ze als ze ziek zijn. Het enige wat we daarvoor van hen vragen, is om te springen. Láát ze dan ook springen.’ Harry pakte Bonnie de teugels af, sprong in het zadel en galoppeerde naar de hindernis.

Het komt vaak voor dat ruiters een beetje bang zijn om te springen; een paard voelt die verborgen angst feilloos aan. Als de ruiter bang is, dan wordt het paard dat ook en dan zal het al tijdens het aanrijden van de hindernis tegenstribbelen. Maar als Harry op hun rug zat en vol zelfvertrouwen in volle galop op een hindernis af reed, wis ten de paarden dat er met hem niet te spotten viel.

Bonnie keek toe hoe Harry met een stevig vaartje op de hindernis afstevende. Ze zag hoe hij in de stijgbeugels ging staan, terwijl hij tegelijkertijd zijn benen en hielen stevig in de zij van het paard drukte, een signaal dat ‘voorwaarts’ betekent. Maar op het laatste moment boog het paard zijn hoofd en bleef abrupt staan. Harry verloor zijn houvast, net als met Bonnie was gebeurd, vloog uit het zadel en landde in het zand. Hij stond op, veegde het zand van zijn broek en grinnikte, om vervolgens onbekommerd weer op te stappen en het nog een keer te proberen. Dit keer sprong het paard wel over de hindernis, aangespoord door de snelle tik met de zweep die Harry hem vlak voor de afzet had gegeven. Harry stapte af, gaf de teugels weer aan Bonnie en knikte naar de hindernis, want het stond als een paal boven water dat het nu weer haar beurt was.

De leerlingen lachten hem altijd uit als hij viel, maar daar trok Harry zich niets van aan. Dat was juist zo geweldig van Mr. D: hij voelde zich nooit beter dan de meisjes. Die avond noteerde Bonnie voordat ze naar bed ging in haar dagboek wat er was gebeurd: ‘Reed op Chief – over de Olympic Course – weigering. Ik viel eraf. Mr. D stapte op hem. Hij viel er ook af.’ De volgende ochtend zat ze onder de blauwe plekken, maar Mr. D had haar geleerd dat je altijd weer in het zadel moest gaan zitten. Er is een Spaans spreekwoord dat luidt: ‘Het is niet voldoende als een man kan rijden, hij moet ook kunnen vallen.’ Harry de Leyer kon rijden en hij wist hoe hij moest vallen en hij bracht zijn meisjes hetzelfde bij. Hoe ze in het zand beten, was niet belangrijk, het enige wat telde was de manier waarop ze opstonden en weer verder reden.

Harry had nog steeds moeite met de Engelse taal. Op een dag deed een van zijn beste amazones, Jackie Bittner, hem een voorstel: Engelse les in ruil voor rijlessen. Als hij haar wat meer tijd gunde om te rijden, zou zij hem leren beter Engels te spreken. Prima, zei Harry tegen Jackie, een van de jongste en dapperste amazones, leer jij me maar Engels. Hij greep elke kans aan om een meisje vaker te laten rijden.

Niet lang daarna werd hij bij de directrice geroepen. Juffrouw Wood stond op, bracht hem naar een stoel en deed de deur achter hem dicht. Harry’s hele leven speelde zich rond de manege af. Hij voelde zich met zijn modderige laarzen en de paardenlucht die in zijn wollen jas hing helemaal niet op zijn gemak in het grote huis. Met zijn pet op zijn knieën keek hij een beetje ongerust naar het lange gezicht van juffrouw Wood.

‘Welke meisjes hebben jou in de manege nieuwe woorden geleerd?’ vroeg ze.

Harry aarzelde even voordat hij antwoord gaf. Hij wilde zijn meisjes niet in moeilijkheden brengen, maar de vraag leek onschuldig genoeg en misschien wilde juffrouw Wood de meisjes die hem hielpen wel een schouderklopje geven. Hulp aan anderen stond hoog in het vaandel van de Knox School.

‘Nou, Jackie heeft me Engelse les gegeven…’

Juffrouw Wood fronste. ‘O juist,’ zei ze. ‘Dank u wel, dat was alles.’

De volgende dag kwam Jackie niet opdagen voor haar lessen in de manege en de volgende dag en de dag daarna ontbrak ze nog steeds.

Harry maakte zich zorgen om zijn pupil en vroeg de andere meisjes wat er aan de hand was. Was ze ziek? Was ze van school gehaald?

Eerst werd er wat gegiecheld, toen bleef het even stil en vervolgens bekende een van de meisjes wat er aan de hand was: Jackie was veroordeeld tot drie dagen op de ziekenzaal, want het Engels dat zij Harry bijbracht, bestond voornamelijk uit krachttermen.

Harry moest inwendig lachen. De meisjes vrolijkten hem op en gaven hem het gevoel dat hij thuis was, ondanks de verheven omgeving van de school. Hij vond het prettig om zijn tijd met hen en de paarden in de manege door te brengen. En wat hij ook heel leuk vond, was om te zien hoe zijn werkpaard Snowman tevreden met zijn hoofd over de halve staldeuren naar het gebeuren op de binnenplaats stond te kijken.

Snowy had zijn overgang naar de manege op Knox goed verwerkt en droeg de meisjes onverstoorbaar en kalm rond tijdens hun lessen. Snowman was een buitenbeentje tussen de volbloeds die het eigendom waren van de rijke meisjes, maar Harry had een band met het paard. Ze wisten allebei hoe zwaar het was om een veld om te ploegen. Soms – eigenlijk zelfs heel vaak – voelde Harry zich een oplichter. En hetzelfde gold voor Snowman. Harry had moeite om het idee van zich af te zetten dat het paard wist dat hij zich van zijn beste kant moest laten zien.

Paarden speelden niet alleen op de weekdagen een rol. Een van de fijnste dingen van de rijlessen was dat ze meisjes de kans gaven om in de weekends aan de school te ontsnappen.

Harry nam hen op zondag vaak mee naar wedstrijden van de Smithtown Hunt. De vossenjacht, een passie die was overgenomen van de Engelsen, was langs de hele oostkust een favoriet tijdverdrijf van de plattelandselite met bolwerken op Long Island en in Pennsylvania en Piedmont in Virginia. De vossenjacht op Long Island was een overblijfsel uit het koloniale tijdperk. De Meadowbrook Hunt, de oudste jachtclub op Long Island, in de buurt van Old Westbury, ging er prat op dat generaal George Washington een van hun oud-leden was. In 1886 stak Teddy Roosevelt de loftrompet over de genoegens van de vossenjacht op Long Island in een artikel in Century Magazine. De Smithtown Hunt, die het dichtst bij de Knox School lag, had de jacht traditioneel steeds op een ander landgoed georganiseerd. Maar aan het eind van de jaren vijftig liep door een afname van open land en een teruglopende belangstelling het aantal deelnemers sterk terug. Veel mensen waren bang dat de Smithtown Hunt ten dode opgeschrevenwas.

Oorspronkelijk had de vossenjacht veel tegenwerking ondervonden van de Quakers. Zij hadden de akkergronden van Suffolk County aangelegd. Quakers waren uit principe tegen de vossenjacht, omdat het een wrede sport was. Zelfs Henry Bergh van de ASPCA ging zich er uiteindelijk mee bemoeien. Hij schreef diverse protestbrieven aan de Meadowbrook Hunt. Maar de Smithtown Hunt bleef gevrijwaard van dat soort tegenwerking, zolang de jacht zich afspeelde op het land rondom de Knox School.

Er leefden meer dan genoeg vossen in de omgeving, maar het land was bedekt met een dik struikgewas waarin zij zich schuil konden houden. Daarom vond de jacht meestal plaats in de vorm van een slipjacht, waarbij een geurspoor voor de honden wordt uitgezet. Het voordeel van de slipjacht is dat paarden de honden kunnen volgen over een parcours dat van tevoren geschikt is verklaard om te rijden; bovendien komen er geen levende vossen aan te pas.

In die tijd was de jagermeester, de persoon die de leiding had over de jacht, een dierenarts die Arthur Frederick heette. Zoals veel aanhangers van de sport geloofde hij vast in de goede kanten van de traditie: respect voor het wilde landschap, belangstelling voor honden en paarden en een blijvend gevoel voor traditie. Frederick nam zijn taak als jagermeester van de Smithtown Hunt serieus. Soms verstopte hij zich tussen het struikgewas om stiekem bepaalde ruiters te observeren.

Om deel te mogen nemen aan de jacht, moest je bewijzen dat je een goed ruiter was, want buiten de gecontroleerde omgeving van de manege kregen ze te maken met ruig landschap, hindernissen, wilde dieren en onvoorspelbaar gedrag van andere paarden. Ongedisciplineerde paarden en onervaren ruiters vergroten de gevaren voor andere deelnemers.

Frederick leerde Harry de Leyer kennen toen hij bij een ziek paard werd geroepen. De dierenarts was onder de indruk van de manier waarop Harry met paarden omging. Hij nodigde hem uit om deel te nemen aan de jacht. Harry mocht ook meisjes van Knox meebrengen, zolang hij er maar voor zorgde dat ze goed genoeg waren.

Maar voor de vossenjacht is meer vereist dan rijvaardigheid: de meisjes moesten bepaalde gedragsregels navolgen. De formele kledij van een ruiter, de volgorde waarin ze reden en zelfs de aanspreektitels waren allemaal vastgelegd in een ingewikkeld stelsel van ongeschreven regels. Bij de verplichte kleding werd ook aandacht besteed aan de kleinste details: een kort jasje van dikke wollen stof, een platte bolhoed met een strikkoord en een geknoopte witte das voorzien van een gouden dasspeld waarvan de punt niet op het hart van de ruiter gericht mocht zijn waren enkele van de strenge eisen waaraan de deelnemers moesten voldoen. Van de meisjes van de Knox School werd verwacht dat ze goed konden rijden en tegelijkertijd de gewoon ten en tradities van de jacht zouden respecteren. Conform de traditie moesten de leerlingen, die immers eerder gasten waren dan echte leden van de jacht, in de achterhoede van de troep meerijden en ervoor zorgen dat ze zich rustig hielden en de jagers en de honden niet voor de voeten liepen.

Op een dag stuitten Harry en zijn meisjes, die zoals gewoonlijk de achterhoede vormden, op een verzameling ruiters die rond een hindernis met een schuine kant stonden: een voorwerp dat ‘kippenhok’ werd genoemd omdat het daar sprekend op leek. Elk paard had geweigerd om over die hindernis te springen. Door de schrik van het eerste paard had er een soort kettingreactie plaatsgevonden. De grote groep stond aan de kant en maakte zich op om een nieuwe poging te wagen. Maar Harry kwam de hoek om zeilen, met de meisjes van Knox in zijn kielzog, en de hele groep vloog zonder problemen over het kippenhok. Die dag waren de meisjes heel trots op zichzelf. Ze mochten dan maar tieners zijn die op uitnodiging achter in de meute meereden, maar Harry had hun geleerd om dapper en doortastend te zijn en nu had iedereen de resultaten van al dat harde werk en de toegewijde training kunnen zien.

Elk meisje van Knox was verplicht om op zondagochtend een kerkdienst bij te wonen. Harry sloeg geen zondagsmis over en hoewel de meeste meisjes van Knox protestant waren, was de vroege katholieke mis in de naburige Saint Philip & James Church de enige dienst die hen op tijd bij de jacht zou brengen.

Terwijl de paardenwagen met draaiende motor op de parkeerplaats stond en de paarden tevreden op hun hooi stonden te knabbelen, slenterden de meisjes van alle gezindten het witte kerkje binnen, met een haarnetje om hun haren en gekleed in rijlaarzen, rijbroek en wollen rijcolbert. De kerkgangers raakten vertrouwd met de aanblik van de meisjes en hun jonge rijmeester die om zes uur ’s morgens neerknielden in hun rijkostuum. Soms vertrok de groep al voordat de mis voorbij was, stiekem op hun tenen in hun rijlaarzen, waarna ze haastig in de wachtende limousine stapten. Zodra Harry in de paardenwagen was gesprongen, vertrok het hele stel naar de jacht.

De jacht begon elke week op een andere plek en eindigde meestal met een formeel ontbijt op een van de grote landgoederen rond Smithtown. Bonnie kan zich nog een jachtontbijt herinneren op het Gould-landgoed, dat ook wel bekendstond als Castle Gould. Het was gebouwd naar een ontwerp van Howard Gould, de zoon van spoorwegmagnaat Jay Gould. Het uit kalksteen en graniet opgetrokken huis was zevenenzestig en een halve meter lang en veertig en een halve meter breed, drie verdiepingen hoog, met veertig kamers en een veertig meter hoge, van kantelen voorziene toren. In die uiterst luxueuze omgeving stonden meisjes en hun rijmeester, nat van het zweet en smerig van een ochtend door de omgeving galopperen, gezellig te eten en te babbelen.

De rijke meisjes waren gewend aan de aanblik van glimmend gepoetst zilver en het geluid van tinkelende theekopjes in de grote kamers van enorme landhuizen. Juist de gewonere dingen bleven hun sterk bij: normale gebeurtenissen waarvan de doorsnee tiener niet opkijkt.

De meisjes van Knox waren kostschoolleerlingen die geen eigen auto hadden, maar in de stad rondgereden werden in een Packard-limousine met chauffeur. Maar aan het eind van een dag jagen was het vaak al laat, te laat om nog een chauffeur te vinden die hen op kon pikken. Dan zei Mr. D dat ze zich geen zorgen hoefden te maken, want hij moest toch terug naar de school en hij zou ze wel een lift geven in de paardenwagen. Vervolgens klommen de meisjes giechelend achterin en gingen in het stro zitten. Daar was het warm en het rook er naar paarden, hooi en goed geoliede leren tuigen, terwijl de wagen rammelend door de straten van St. James reed.

Omdat ze allemaal te laat zouden zijn voor het eten, nam Mr. D de hongerige meisjes onderweg mee naar een plaatselijk eettentje, waar ze tijdens de maaltijd alle gebeurtenissen van de dag nog eens doornamen. Geen vervelende huismoeders, geen lessen in goed gedrag, maar gewoon hamburgers en een levendige discussie – dé kans om zich als gewone tieners te gedragen.

Terug bij de stallen waren de meisjes bekaf, maar ze hielpen om de wagen uit te laden, de paarden weg te zetten en alle tuigen op te ruimen. En als hun dag er eindelijk op zat, wensten ze Mr. D welterusten en sjokten terug naar het grote huis om hun herinneringen in hun dagboek vast te leggen.

’s Ochtends stonden ze weer op en trokken hun kriebelende wollen rokken, de katoenen sokken en de tweekleurige veterschoenen aan. Daarna zaten ze stijf rechtop in de bedompte kamers van het grote huis, waar het licht getemperd werd door de zware damastgordijnen die half voor de ramen hingen. Ze dreunden hun Latijnse werkwoorden op en lieten zich tijdens de maaltijden ringeloren door de huismoeders met hun eeuwige vragen en opmerkingen.

Maar om twee uur ’s middags holden ze de heuvel weer op naar de manege en dan begon het hele ritueel opnieuw. Op de rug van hun paard en onder leiding van Mr. D konden de meisjes de leeuwin die in hen school tot leven roepen.

De tweebenige leraar zou er samen met zijn vierbenige collega’s in slagen om de meisjes iets bij te brengen waarvan ze hun leven lang profijt zouden hebben.

ZES

Hollandia Farms

St. James, Long Island, lente 1956

Snowmans winter en lente in de stallen verliepen in een plezierige aaneenschakeling van lessen en ritten in de buitenlucht. In de lente verschenen knalroze bloemen aan de kornoeljes die om de velden stonden. Als het weer warmer werd, kregen de meisjes toestemming om na hun lessen naar het strand te rijden, waar ze tot hun grote verrukking ontdekten dat Snowman het heerlijk vond om te zwemmen.

De meeste paarden bleven aan de rand van het water staan of liepen maar een paar pasjes verder om stampvoetend en krabbend met hun hoeven te blijven staan, maar Snowman waadde langs hen heen tot het water hem tot de borst kwam en stortte zich er dan in, met het hoofd vooruit en wijdopen gesperde neusgaten. Binnen de kortste keren hadden zijn hoeven het contact met de zanderige bodem verloren en dreef hij door het water. De geluksvogel op zijn rug – die zich maar moest vasthouden aan zijn natte manen of haar armen om zijn sterke nek moest slaan – mocht mee als passagier, terwijl het zoute water om hen heen kolkte. Zijn brede rug werd nat en glibberig en alles rook naar natte paarden als het meisje haar blote benen tegen zijn brede lijf drukte en zijn vacht tegen haar huid voelde prikken. Als het strand vol was met meisjes en zwemmende paarden waren het gelach en het geluid van klotsend water niet van de lucht.

Aan het eind van mei was het schooljaar ten einde. In de zomer werd het schoolterrein – met inbegrip van de stallen – uit financiële overwegingen gesloten en moest Harry de paarden meenemen naar zijn boerderij aan Moriches Road.

En iedere zomer, als de meisjes van de Knox School waren vertrokken, moest het gezin De Leyer elk dubbeltje omdraaien. Op Harry’s kleine boerderij waren maar een paar boxen en een kleine paddock die als ring kon dienen, maar er was niet genoeg ruimte voor een echte manege. Tijdens het schooljaar moest hij voldoende paarden hebben voor alle leerlingen van Knox die rijlessen wilden hebben. Als hij thuis meer ruimte had gehad had hij ook in de zomer rijlessen kunnen geven, maar de stal van Knox was drie keer zo groot als de zijne.

Toen in 1956 het einde van het schooljaar aanbrak, wist Harry wat hem te wachten stond: hij zou een paar paarden moeten verkopen. Dat was een probleem waarmee vrijwel alle maneges, kampen en vakantieboerderijen in het hele land werden geconfronteerd. Als het seizoen ten einde liep, werden de overbodige paarden te koop aangeboden, vaak op dezelfde veilingen waar ze waren aangeschaft.

Harry’s veilingaankoop was gewend geraakt aan zijn ruime box in de stallen van Knox. Iedere ochtend begroette Snowman Harry op zijn eigen manier door drie keer te hinniken en iedere keer als een meisje langs zijn box liep, leek hij haar knipogend toe te knikken. Desondanks besefte Harry dat hij een koper voor de grote schimmel moest zoeken. Hij probeerde een van de meisjes zover te krijgen dat ze Snowman kocht, maar hij was niet het soort paard waar ze op vielen.

De meisjes gaven de voorkeur aan vorstelijke volbloeds, zoals Wayward Wind. Windy had een prachtige, glanzende vacht en haar manen en staart waren zijdezacht. Ze had een warme, kastanjebruine tint en met haar witte tekening – een witte bles op haar gezicht en vier witte sokken – onderscheidde ze zich van de andere paarden.

Windy was pas drie toen Harry haar op Belmont Park in New York kocht. Niemand wilde haar. Ze was verstrikt geraakt in het starthek en had een diepe scheur opgelopen, vanaf de bovenkant van haar schoft tot aan het topje van haar schouder. Een dierenarts van de renbaan had haar dichtgenaaid – vierendertig hechtingen, alleen maar om de wond te sluiten, en het was niet eens met zorg gedaan, want de blessure was zo ernstig dat haar carrière als renpaard ten einde was. De meeste kopers keurden haar geen blik waardig, want met zo’n wond wist je nooit zeker of ze wel helemaal zou herstellen. De wond zou geïnfecteerd kunnen raken, of de schouderspier kon permanent beschadigd zijn. Maar Harry had haar voor een paar grijpstuivers gekocht en haar net zolang verzorgd tot ze weer gezond was. Nu was ze een beeldschoon dier met een zachtaardig karakter. De leerlingen vonden het prachtig om concoursen op haar te rijden en kwamen vaak met een van de blauwe rozetten terug. Als ze op Windy de ring binnenkwam, kon een meisje echt indruk maken.

Snowman was net als Windy 16,1 handen hoog (bij rijpaarden is een hand vier inches, oftewel tien centimeter, de breedte van een gemiddelde mannenhand; het dier wordt gemeten vanaf de grond tot het hoogste punt van de schoft), maar met zijn brede borst en zware botten, specifieke eigenschappen van werkpaarden, zou hij nooit zoveel indruk maken op de juryleden bij een wedstrijd als Windy met haar slankere en mooier gedefinieerde lijf.

Desondanks bleef Harry de hoop koesteren dat hij bij zijn leerlingen een koper zou kunnen vinden voor Snowman. Het paard was niet alleen volkomen betrouwbaar, maar meer dan dat, hij was een viervoetige vriend. Zelfs een schichtig meisje kon dit paard zonder angst berijden. En de vaders van die meisjes hadden meer dan genoeg geld. Als ook maar één meisje belangstelling had getoond, dan zou hij haar ouders zonder problemen over kunnen halen, dat wist hij zeker.

Snowman had de reputatie dat hij een gemakkelijk paard was, een rustig paard, een paard dat je kon berijden als je wat hulp nodig had. Hij was het paard waarop je je kon ontspannen als je de zware les achter de rug had en zonder zadel naar het strand reed, het paard dat je links liet liggen als je een beetje beter werd. Het paard waarvan je vol trots kon zeggen dat je er niet meer op hoefde te rijden, het lieve kleine broertje dat altijd in de stal was, maar door niemand gerespecteerd werd.

De meeste meisjes waren op zoek naar springpaarden. Harry had wel geprobeerd om Snowman over op de grond liggende palen te laten draven, maar het paard weigerde om zijn voeten op te tillen. Hij was onhandig – hij was gewoon niet voor springpaard in de wieg gelegd – dus had Harry het er maar bij laten zitten. Sommige paarden waren geboren om te springen en andere niet. Dit paard was een ploeteraar, maar Harry had respect voor zijn vriendelijke inborst.

Toen er zich geen koper voor het paard aandiende, nam Harry Snowman mee terug naar het huis aan Moriches Road. Jaren geleden had zijn vader hem geleerd dat elk gezond paard op een boerderij zijn eten moest verdienen. Om hooi en haver te voeren aan een dier dat niets uitvoerde en zich alleen maar in de stal stond vol te vreten… ach… als Harry zo sentimenteel zou zijn, kon hij het net zo goed meteen opgeven. Zo kon je je in de paardenwereld niet staande houden.

De snelste manier om een paard te verkopen was hem naar een handelaar sturen, iemand als Milton Potter van de Mid-Island Arena. Maar als Harry dat deed, zou hij niet zelf kunnen bepalen waar de schimmel terechtkwam. Het gerucht ging dat Potter een paard nooit langer dan vierentwintig uur hield. Als het dan niet verkocht was, belde hij het destructiebedrijf in Northport. Potter beweerde dat het beter was om een paard voor een stuiver te verkopen dan om het nog een dag langer vol hooi te stoppen.

Vandaar dat Harry bleef proberen om een privékoper te vinden, maar hij schoot geen meter op. Net toen hij het gevoel had dat hij geen kant meer op kon, bracht een arts uit de buurt een bezoek aan Moriches Road, op zoek naar een rustig rijpaard voor zijn twaalfjarige zoon. Hij was geen paardenman, maar hij woonde op een boerderij in de buurt. En hij wilde een betrouwbaar paard. Niets opvallends, gewoon een vriendelijk en veilig paard.

Harry glimlachte en nam de man mee naar de stal. Hij had precies zo’n paard. Achter het huis haalde een van de kinderen Snowman uit de stal en hij bleef rustig staan, met een touw los om zijn nek, zonder dat het zelfs maar aan een van de dwarsbalken was vastgemaakt. De dokter was diep onder de indruk. Dit was precies wat hij zocht.

Na een korte discussie schudden de mannen elkaar de hand. Harry had Snowman voor 160 dollar aan dr. Rugen verkocht, op één voorwaarde: als de dokter het paard kwijt wilde, moest hij Harry de eerste optie geven.

De volgende dag trof Harry voorbereidingen om Snowman met de auto naar de boerderij van zijn nieuwe eigenaar te brengen. Alle kinderen kwamen naar buiten om afscheid van hem te nemen. Harry knielde naast het paard neer en omwikkelde zijn benen met katoenen wattenvulsel, dat hij vervolgens bedekte met bandages die met witte tape werden afgeplakt. De ruin had mooie, sterke benen waar geen knobbeltje of litteken op te zien was, ondanks het zware leven dat hij achter de rug had. Zijn vacht glansde van het roskammen en het goede voer en al zijn wonden waren geheeld. Alleen op zijn schouders had hij nog een paar kale plekken zitten als gevolg van het zware trekken van de ploeg. Harry liet de achterklep van de trailer zakken en het paard liep klepperend omhoog de wagen in, zonder ook maar één keer om te kijken naar de kinderen. Het paard volgde Harry, waar hij ook ging.

De boerderij van dr. Rugen was maar een paar kilometer verderop, langs boerderijen en aardappelvelden doorsneden door rustige landweggetjes, dus het duurde niet lang tot Harry weer thuis was met zijn lege trailer. De dokter had een verstandige indruk gemaakt, en zijn weiland lag er mooi bij.

Harry was ervan overtuigd dat hij een goede beslissing had genomen. Johanna had een huishoudboekje waarin ze alle uitgaven van het gezin en de boerderij keurig bijhield, en die avond schreef ze 160 dollar in de kolom voor de inkomsten. Zakelijk bezien had Harry winst gemaakt, maar het zat hem toch dwars dat hij Snowman had moeten verkopen. Hij had het dier alles gegeven wat hij het verschuldigd was: een fatsoenlijk onderkomen, voldoende hooi, schoon water en een goede verzorging. Maar hij vond het toch naar om een paard te verkopen dat hij als een lid van het gezin was gaan beschouwen.

Iedere keer als Harry een nieuw tehuis zocht voor een paard voelde hij een zware verantwoordelijkheid. Dat was al zo sinds de eerste keer dat hij met die plicht werd opgezadeld. Toen de Duitsers de paarden teruggaven die ze in de oorlog gestolen hadden, kreeg Harry, als lid van de Nederlandse vereniging van plattelandsjongeren, de taak om de paarden te onderzoeken. Niemand zou ooit precies kunnen achterhalen welke verschrikkingen de dieren tijdens de oorlog hadden meegemaakt, of op welke manier hun paardenkracht was ingezet voor de nazi-doeleinden. Toen de paarden terugkwamen naar St. Oedenrode leken ze sprekend op de mensen in Nederland: vroeger dik en glanzend, maar nu uitgemergeld, met nieuwe littekens op hun lichaam en een verwilderde blik in de ogen. Maar ze hadden de beproeving overleefd.

Samen met zijn vader en broer onderzocht Harry de paarden. Hij tilde hun voeten op, controleerde hun benen en keek naar hun ogen, hun manier van ademen, hun staart en hun rug. Af en toe herkenden ze een van de paarden – als het een opvallende tekening had – en dan kon het terug naar de oorspronkelijke eigenaar. Maar van de meeste was de herkomst niet te achterhalen. Die dieren kregen een nieuw tehuis: één paard naar boerderijen met één hectare, twee paarden voor twee hectares. Voor ieder paard koos Harry een nieuwe eigenaar, een paard dat voor de boer het verschil kon maken tussen succes of mislukking, tussen het weer op poten zetten van de boerderij of het bedrijf kwijtraken.

Harry zou nooit precies achterhalen waar Snowman vandaan kwam, maar hij wist hoe het was om je misplaatst, verwaarloosd en ondergewaardeerd te voelen en desondanks toch met gespitste oren de toekomst tegemoet te zien. Een naburige boerderij en een jongetje op zoek naar een rustig rijpaard, het leek allemaal te mooi om waar te zijn. Maar toch hing er nog steeds een verdrietige sfeer toen Harry op de avond van Snowmans vertrek zijn ronde deed en controleerde of alles goed was met de andere paarden.

Op dat kleine lapje grond dat Harry tot zijn thuis had gemaakt hangt vaak een zilte geur doordat de zee zo vlakbij is. Op zomeravonden hoor je niets anders dan vogelgezang en het gesjirp van krekels. Behalve de vertrouwde geuren van de schuur – stro, zaagsel, laarzenvet en hoefolie – is de lucht van de moerasgebieden langs de Long Island Sound te ruiken.

Terwijl hij over Snowman liep te piekeren, kon Harry het holle gevoel dat hem vanbinnen bekroop niet negeren. Hij dacht aan zijn vader en moeder en al zijn broers en zusjes die in Nederland achtergebleven waren, hij dacht aan zijn bruine merrie Petra, die hem met zoveel trots had vervuld tijdens springconcoursen en hij bleef heel even staan om leunend op zijn hooivork naar de donker wordende horizon te kijken.

ZEVEN

Je geld verdienen met paarden

High Point, North Carolina, 1951

Harry was tweeëntwintig jaar. Samen met zijn vrouw Johanna maakte hij deel uit van een stroom immigranten die na de Tweede Wereldoorlog vanuit Europa naar de Verenigde Staten kwam, toen het Nederlandse vlaggenschip, de Volendam, in augustus 1950 in de haven van Hoboken afmeerde. Van de circa twee miljoen nieuwe immigranten die tussen 1950 en 1960 in de VS arriveerden, kwamen er ongeveer tweeënvijftigduizend uit Nederland – zo’n vijfduizend immigranten per jaar.

Het begin van de jaren vijftig was een tijd waarin voortvarende nieuwe ontwikkelingen het land voor altijd zouden veranderen, en de televisie stond daarbij voorop. In 1951 startte Edward R. Murrow met zijn tv-programma See It Now en dat begon met een split-screenbeeld van de Brooklyn Bridge en de Golden Gate Bridge – de eerste keer dat de Atlantische en de Stille Oceaan gelijktijdig in beeld waren. In 1950 introduceerde Diner’s Club de eerste creditcard en bracht Xerox het eerste fotokopieerapparaat op de markt. Een gallon (3,785 liter) benzine kostte achttien cent.

Maar het was ook een onrustbarende tijd. De Koreaanse Oorlog was net begonnen en daarmee brak een nieuw tijdperk aan, vol van de spanning van de Koude Oorlog. In april 1951 werden Ethel en Julius Rosenberg als Russische spionnen ter dood veroordeeld. De periode werd gedomineerd door internationale spanningen en technologische veranderingen die elkaar in een adembenemend en soms angstaanjagend tempo opvolgden.

Maar net als generaties immigranten voor hen kon een onzekere toekomst Harry en Johanna niet afschrikken. Ze wisten uit ervaring wat tegenspoed was en ze waren naar het nieuwe land gekomen met het vaste voornemen daar samen een goed leven op te bouwen.

De familie van Harry en Johanna had genoeg geld bij elkaar geschraapt voor de eersteklas bootreis die hun huwelijksreis moest worden, maar toen het jonge stel in Amerika aankwam, bestond hun hele kapitaal uit 160 dollar. De zes dagen durende overtocht was ruw geweest en Harry had de meeste tijd in zijn hut doorgebracht, misselijk en zeeziek. Hoboken aan de Hudson, recht tegenover New York City, was een lawaaierige stadshaven. Toen ze van het schip kwamen, was het voor het pasgetrouwde stel een hele toer om niet overdonderd te raken door al die vreemde beelden en geluiden.

Voordat ze in Hoboken aankwamen, moesten Harry en Johanna eerst langs Ellis Island, waar immigratieambtenaren hun papieren controleerden en een kort medisch onderzoek uitvoerden. Bij de haven in Hoboken braken douaniers het deksel open van de kleine houten kist met al hun bezittingen – en veel was het niet. Harry en

Johanna keken toe terwijl de ambtenaar door de magere inhoud rommelde. Harry’s versleten leren zadel en zijn hoge rijlaarzen namen de meeste ruimte in. De ambtenaar zei niets en sloot het deksel. Toen het officiële gedeelte achter de rug was, stapten Harry en Johanna zonder omkijken van het schip hun nieuwe vaderland binnen.

Voor de oorlog zou het ondenkbaar zijn geweest dat Harry, de oudste zoon van een welgestelde brouwer, op een dag samen met zijn vrouw op de kade van Hoboken zou staan met weinig meer dan zijn hoop, zijn dromen en één houten kistje. Als er geen oorlog was uitgebroken had Harry de toekomst vol vertrouwen tegemoet kunnen zien.

Iemand die hen die dag was tegengekomen, terwijl ze onzeker door de haven liepen, had nooit kunnen vermoeden dat deze jonge man zo ongelooflijk goed met paarden om kon gaan, dat hij voor de Nederlandse koningin had mogen rijden. Johanna en hij hadden eenvoudige kleren aan, spraken nauwelijks Engels en ze hadden vrijwel niets bij zich, maar er lag een stralende blik in hun ogen. Hoewel ergens diep verborgen in de kist nog een oud fotoalbum van thuis lag, hield het stel vanaf die eerste dag in Hoboken de blik altijd op de toekomst gericht. Ze namen de trein naar het zuiden, op weg naar een nieuw leven dat ze zich snel eigen wilden maken.

Hun werkgever, Bill McCormick, teelde tabak op een plantage in de buurt van High Point, North Carolina. Hun overeenkomst als sharecroppers – deelpachters – was in de ogen van Harry en Johanna bijzonder royaal. Doordat ze gewend waren aan de kleine Hollandse boerderijtjes zagen de grote tabaksvelden die zich tot aan de horizon uitstrekten er veelbelovend uit.

Het systeem van sharecropping was simpel: de eigenaar gaf de aspirant-boer een stuk grond om te bewerken, huisvesting en genoeg geld om te zaaien. Vervolgens werd van hem verwacht dat hij zijn winst fiftyfifty zou delen. In het slaperige plattelandsgebied leek het leven gewoon door te gaan zoals het de laatste honderd jaar was geweest. Het systeem van sharecropping dateerde uit de periode na de burgeroorlog, toen blanke landeigenaren akkers hadden verhuurd aan recent bevrijde slaven om kapitaal te slaan uit hun werkkracht zonder dat ze daar land voor moesten inleveren. Tabaksplantages waren niet echt gemechaniseerd: op de velden werd gebruik gemaakt van muildieren, paarden draaiden op voor het boerenwerk en er waren grote aantallen landarbeiders.

Maar na de Tweede Wereldoorlog vonden er ingrijpende verandering plaats in de Amerikaanse agrarische sector. In de naoorlogse periode van economische bloei waren veel zwarte sharecroppers van het platteland vertrokken om in de industrie van het noorden te gaan werken. Het was nu al duidelijk dat 1950 een slecht jaar voor de boeren zou worden, waarin overal in het land de winsten met tien procent zouden dalen.

Dankzij de recente technologische vooruitgang was de productie toegenomen, terwijl de behoefte aan arbeidskrachten juist afnam. Toen de vraag naar landarbeiders in het hele land daalde, kregen Mexicaanse landarbeiders in het westen van de Verenigde Staten steeds vaker te horen dat ze ‘baantjes stalen’. Dat resulteerde in 1954 uiteindelijk in de controversiële Operation Wetback, waarbij meer dan 400.000 ‘gastarbeiders’ werden gedwongen naar Mexico te repatriëren.

Het ‘boerenprobleem’ stond bij de meeste politici boven aan de lijst van dingen die aangepakt moesten worden. Kleine boerderijen werden samengevoegd, arbeiders vertrokken of werden ontslagen en de kosten van de overheidssubsidies aan boeren rezen de pan uit. De hele manier van leven waarop het boerenbedrijf was gebaseerd stond van alle kanten onder druk. Maar bij hun komst wisten Harry en Johanna niets van al die ingewikkelde economische, sociale en politieke krachten die er speelden. Zij wisten alleen dat ze bereid waren om hard te werken en dat ze van plan waren om het in hun nieuwe vader land te gaan maken.

De hutten van de arbeiders stonden in een rij langs de grens van de boerderij. Het nieuwe huis van Harry en Johanna was gemaakt van ruwe houten planken; als je binnen stond, kon je door de kieren in de wanden zo naar buiten kijken. Harry werkte van zonsopgang tot zonsondergang op het land, terwijl Johanna haar best deed om het huisje ondanks hun magere inkomen wat gezelliger te maken met behulp van zelfgemaakte gordijnen en kussens. Ze gingen zorgvuldig om met hun kapitaaltje, in de veronderstelling dat ze in november, als de tabak na de oogst op de veiling zou worden verkocht, een behoorlijk bedrag zouden ontvangen.

De tabaksplantages in Guilford County, North Carolina, leken in niets op St. Oedenrode, het intieme, traditionele dorpje waar Harry en Johanna waren opgegroeid. Maar ze genoten van de opgewekte sfeer in Amerika. Het Nederlandse platteland was verwoest door de oorlog en de naoorlogse stemming in Europa was pessimistisch. Vernielingen hadden schade aangebracht aan het vertrouwde landschap waarvan de mensen zoveel hielden, vermogens waren verdwenen en dorpen waren verdeeld.

Amerika, aan de andere kant van de oceaan, was een lokkend baken, een plaats waar vrede heerste en de geboortegrond van de dappere jonge kerels die hun leven hadden geriskeerd om het Nederlandse volk te hulp te komen. Maar het viel niet mee om aan een visum te komen. De meeste jonge Nederlandse emigranten gingen naar Canada, waar de regering mensen met een agrarische achtergrond met open armen verwelkomde.

In zijn jeugd was Harry ervan overtuigd geweest dat hij een soortgelijk leven zou krijgen als zijn vader. Hoewel hij weinig interesse voor de brouwerij had, was hij dol op de boerderij, en hij ging ervan uit dat hij die, als oudste zoon, later zou overnemen. Maar na de oorlog was alles veranderd. De boerderijen moesten weer opgebouwd worden en de economie was ingezakt. Harry had harder dan wie ook gewerkt om zijn vader te helpen bij het draaiend houden van de boerderij. De boerderij en de brouwerij waren af hankelijk van elkaar: de akkers leverden zowel voedsel voor de dieren als hop voor het bier op. Het een kon niet zonder het ander bestaan. Maar na de oorlog, toen er geen paarden waren om het land te bewerken, bleven de akkers braak liggen; de boerderij was één grote puinhoop.

En toen, een jaar of twee na de oorlog toen alles er net weer een beetje beter uit begon te zien, raasde er een wervelstorm over het dorp, waarbij bomen ontworteld werden en de akkers vol afval kwamen te liggen.

De volgende ochtend ging de achttienjarige Harry samen met zijn broer Jan van dertien op pad om hun akkers op te ruimen. Harry trok met twee paarden naar een akker die geploegd moest worden en Jan nam het derde dier mee naar de plek waar een dag eerder de grote cultivator was achtergelaten.

Een tijdje later keek Harry op. Tot zijn verbazing zag hij dat Jans paard los naar hem toe kwam galopperen, terwijl zijn broer nergens te zien was. Harry liet zijn koppel in de steek en holde naar het aangrenzende veld.

Jan lag bewusteloos op de grond. Een boomtak had een elektrische leiding omver gegooid en kennelijk was een onderdeel van de metalen cultivator daarmee in aanraking gekomen. Toen Jan de machine vastpakte, had hij een zware schok gekregen. Harry rende terug naar de boerderij, schreeuwend zo hard als hij kon. De hele familie kwam naar buiten hollen om hen te helpen.

Dagenlang lag Jan bleek en stil in coma. De dorpsdokter kwam iedere dag langs om hem te controleren, maar hij zei niet veel en vaak schudde hij alleen maar zijn hoofd. De familie bleef gespannen bij hem waken en hield het knappe, blonde joch angstvallig in de gaten, in de hoop iets te zien waaruit ze konden opmaken dat hij aan de beterende hand was.

Ze baden en staken kaarsjes aan, wakend en wachtend, en na een paar dagen werden hun gebeden verhoord: Jan opende zijn ogen en begon te praten. Het herstel verliep zeer langzaam.

Jan was altijd een pientere knaap geweest, maar na het ongeluk kreeg hij moeite op school. Het werk op de boerderij en met de dieren ging hem goed af, maar hij kon niet meer zo goed leren als vroeger.

De hele familie had altijd verwacht dat Harry de boerderij zou overnemen. Maar Jan was net zo geïnteresseerd in het boerenbedrijf als Harry, en Harry begreep dat Jan het meer nodig zou hebben dan hij.

Toen Harry overwoog om zijn vaderland te verlaten putte hij moed uit de gedachte aan de Amerikaanse parachutisten die hij had leren kennen. Ze waren allemaal brutaal en dapper geweest. De jonge Nederlandse knulletjes hadden om hen heen gehangen, trappelend van verlangen om te helpen bij het gevecht tegen de nazi’s, op welke manier ook.

Nu waren er alleen nog dode soldaten in St. Oedenrode. Het veld waar Harry had leren paardrijden was een begraafplaats geworden: Harry’s vader had het aan de katholieke kerk geschonken toen het gemeentekerkhof gevuld was met oorlogsslachtoffers. Na de oorlog werden de graven van de gevallen soldaten liefdevol verzorgd door jonge vrijwilligsters uit het dorp.

Harry’s zusje, dat een beetje Engels sprak, schreef brieven aan de familie van sommigen van de gesneuvelde Amerikaanse soldaten om hen te laten weten dat hun graven onderhouden werden. Een van hen, Nicky Schiltz, kwam uit een gebied in Amerika waarvan ze nog nooit gehoord hadden: Greensboro, North Carolina. Harry had Nicky Schiltz nooit ontmoet toen hij nog leefde, en Johanna ook niet, maar ze hadden andere soldaten leren kennen: jonge mannen die vriendelijk en dapper waren.

Nicholas Corbin Schiltz, eerste luitenant bij het 502nd Parachute Infantry Regiment van het Amerikaanse leger, was op 18 september 1944 gesneuveld. Harry’s zusje hoopte dat haar brief zijn familie iets van troost kon geven. Ze wilde hun laten weten dat zijn offer niet vergeten zou worden.

Harry zou het helemaal niet erg vinden om te verhuizen naar een plek waar dat soort mensen vandaan kwamen. Hij hoorde dat Canada bereid was om Nederlandse immigranten met een agrarische achtergrond op te nemen, dus vroeg hij een visum aan en begon elke cent te sparen voor de verhuizing. Maar kort nadat Harry’s zusje aan de Amerikaanse familie had verteld dat Harry naar Canada wilde verhuizen werd er een telegram besteld in St. Oedenrode. De familie Schiltz was bereid om garant voor hem te staan als hij naar Amerika kwam.

Er bleef nog één ding over om te doen. Johanna’s broers zaten samen met Harry in de ruiterploeg van de plattelandsjongeren. Hij was al jaren verliefd op Johanna, een donkerharige schoonheid die net als Harry van dieren hield, en dan voornamelijk van paarden. Johanna’s zusje was al naar Amerika geëmigreerd, en toen Harry zei dat hij daar ook naartoe wilde, glansden Johanna’s ogen alsof ze in haar verbeelding de velden al zag die zich tot aan de horizon uitstrekten.

Ondanks de moeilijke omstandigheden – het stof, de hitte en een luchtvochtigheid die hoger was dan ze ooit hadden meegemaakt; en de ruwe hut met kieren in de wanden, het zware werk van zonsopgang tot zonsondergang – pakten Harry en Johanna hun nieuwe leven op met de energie die zo kenmerkend is voor mensen die het moeilijk hebben gehad.

Harry vond het niet erg om op het land te werken – dat had hij zijn hele leven al gedaan – maar hij miste de verzorging van dieren; en vooral miste hij de paarden. Hij zou nooit vergeten hoe het voelde om in een met vlaggetjes versierde wedstrijdring begeleid door een hoempapa-orkest over hindernissen te springen alsof hij vleugels had. Hij koesterde dat soort herinneringen; ze hielpen hem de dag door. Harry veegde zijn bezwete voorhoofd af en ging verder met zijn werk.

’s Middags liep Harry vaak een paar honderd meter de weg af om een handje te helpen in de melkhandel van zijn buurman. Calvin Ross had een kleine ijszaak en een boerderij. Hij gebruikte een op gas werkend apparaat om het hooi omhoog te blazen in de silo’s, maar paard-en-wagen om het koren van de akkers te halen. Harry bood aan om te rijden. Hij vond het fijn om weer dieren om zich heen te hebben en de melkerij, met die voorspelbare regelmaat, deed hem denken aan het leven thuis. In St. Oedenrode werd het bestaan geken merkt door gebeurtenissen die seizoensgebonden waren: in de zomer ging je zwemmen, in de winter werd er geschaatst op de dichtgevroren vijvers. En tot de grote blijdschap van de kinderen verscheen er iedere lente een circus in het dorp, compleet met Kozakken, Russische ruiters die allerlei kunstjes en dappere trucs uithaalden op de rug van een paard.

Op een dag zei Cal tegen Harry dat hij het weekend vrij moest houden, zodat hij hem naar de North Carolina State Fair kon rijden.

Harry had nog nooit zoveel tractors bij elkaar gezien. Samen met Cal liep hij vol ontzag rond om al die machines te bekijken.

In het begin van de jaren vijftig waren er nog steeds veel kleine familieboerderijen in Amerika. Het merendeel van die bedrijfjes zette paarden voor de ploeg. De mooie tractors konden in dezelfde tijd meer werk verzetten, maar kostten veel meer geld. De glimmende tractors en andere agrarische machines die Harry en Cal die dag bewonderden zouden al snel het aangezicht van de agrarische sector in Amerika voorgoed veranderen. Kleine familiebedrijven maakten plaats voor grote industriële bedrijven met voldoende geld om in agrarische machines te investeren.

Maar op de boerderij van Cal werd het meeste werk door paarden verricht. Niemand was ooit op het idee gekomen om de werkpaarden als rijpaard te gebruiken, maar op een dag ving Harry een van hen buiten in de wei en zadelde hem. Het werd een roerige rit, maar de jongeman kwam zonder problemen thuis. Nadat hij alle drie de paarden had uitgeprobeerd en van oude palen en balken geïmproviseerde hindernissen had gemaakt kwam Harry erachter dat een van hen zelfs een beetje kon springen. Hij noemde de merrie Petra, naar het geliefde paard dat hij in Nederland had achtergelaten.

Mensen krabden zich op het hoofd als ze Harry en Petra ergens buiten bezig zagen, laat in de middag als andere mensen niets anders wilden dan lekker in de schaduw onderuit zakken met een koud biertje. Hun mond zakte open als ze zagen hoe Harry, smerig en bruinverbrand van het werk op het land, op dat oude hobbelpaard door de velden reed. Maar toch, elke paardenkenner had aan de manier waarop de jongeman in het zadel zat – met kaarsrechte houding, een ontspannen en soepele rug en lichte handen die de teugels voerden – gezien dat hij kon rijden. Hij communiceerde meestal zonder woorden met de dieren, maar af en toe mompelde hij een zinnetje in het Nederlands.

Terwijl hij rondjes reed, galoppeerde en over hindernissen sprong, kon Harry eventjes alles van zich afzetten en weer het gevoel krijgen dat hij vloog. Na afloop borstelde hij het paard zorgvuldig, gaf haar een extra portie haver en liet haar dan los in de wei. Morgen zou hij haar weer voor de wagen spannen om graan naar de silo te kruien en hij wist dat het paard dan net zo rustig als altijd voort zou sjokken. Maar dat je toevallig een last moet meeslepen, wil nog niet zeggen dat je niet af en toe zin hebt om te vliegen.

Om deel te kunnen nemen aan het plaatselijke springconcours, en mogelijk tien dollar te winnen, moest er drie dollar ingelegd worden. Voor Harry en Johanna was dat een klein vermogen. Maar paardrijden betekende ontzettend veel voor Harry en hij werkte keihard. Zijn deelname zou een beloning daarvoor zijn. Het oude ploegpaard maakte geen schijn van kans, maar Harry poetste haar op alsof ze een eersteklas volbloed was. Vroeger in Nederland was het vrij normaal om ploegpaarden of paarden die voor een rijtuig liepen, in het weekend op te zadelen en er concoursen mee te rijden. Harry viste dus zijn rijbroek en zijn jasje uit de koffer, Johanna maakte het tenue in orde. Harry poetste zijn hoge rijlaarzen en kamde zijn haar strak achterover. Hij was er helemaal klaar voor.

Er zijn geen foto’s van zijn eerste wedstrijd op Amerikaanse bodem. Maar hij had het paard goed afgericht en mocht na afloop de blauwe rozet en de eerste prijs van tien dollar mee naar huis nemen. Johanna, die langs de kant stond, was vooral blij met het geld, want nu kon ze een paar hoognodige babyspulletjes kopen. Ze verwachtten hun eerste kind.

Maar die dag stond er nog iemand langs de kant: een gewiekste Ier die Mickey Walsh heette. Met zijn brede glimlach, zijn witte linnen jasje en zijn vlinderdas was hij een zeer markante figuur. De vijftigjarige man met zijn golvende grijze haar en helderblauwe ogen was door en door Iers.

Tussen 1950 en 1955 was Mickey Walsh de eerste trainer geweest die meer dan één miljoen dollar aan prijzengeld had gewonnen in de halsbrekende sport van steeplechasing, waarbij paarden op volle snelheid over dikke heggen vliegen. Mickey, die de top van zijn sport had bereikt, had niet lang daarvoor de aanzet gegeven voor de jaarlijkse Stoneybrook Steeplechase in Southern Pines, North Carolina, een plaatsje waarin het hele leven om paarden draaide en dat vlak bij McCormicks boerderij lag.

Zoals veel mannen die werkzaam zijn in de paardensport had Mickey het niet gemakkelijk gehad. Mickey was een telg uit een familie die al generaties lang in paarden handelde; hij vertrok als jongeman naar de Verenigde Staten om daar zijn geluk te beproeven. Maar hij arriveerde in New York in een tijd waarin de vooroordelen tegen Ieren hoogtij vierden en de bordjes met IEREN WORDEN NIET AANGENOMEN overal in de stad achter winkelruiten stonden. Mickey werkte als voerman in Central Park, tot hij erin slaagde om zich met zijn snelle babbel een betere baan te verwerven: op Long Island, als paardenknecht voor een paar van de grote landgoederen. Al snel werd hij een van de meest competitieve jumpjockeys van het land, die alle belangrijke kampioenschappen won voor een hele trits rijke eigenaren.

Die dag in North Carolina keek de kwieke man met de wendbare, atletische bouw van de geboren ruiter en de zelfvoldane grijns van iemand die weet wat winnen is op van wat hij aan het doen was en zag een jongeman die met zoveel gratie in het zadel zat dat zo’n oude rot als hij meteen wist wat voor vlees hij in de kuip had. Misschien kan alleen een ruiter een andere ruiter herkennen, want Mickey verkeek zich niet op het ploegpaard waar Harry op zat en ook niet op zijn provinciale Nederlandse rijkleding, hij doorzag de hele situatie en herkende een man met een gave.

Nadat Harry zijn blauwe rozet en zijn prijzengeld in ontvangst had genomen liep de Ier naar hem toe. Harry’s beheersing van het Engels was nog steeds gebrekkig, maar de Ierse tongval kon hij onderscheiden.

‘Wat doe jij voor de kost, jongeman?’ vroeg Mickey.

‘Ik ben boer,’ antwoordde Harry. ‘Ik werk op een tabaksplantage in de buurt van Greensboro.’

‘Jij bent geen boer. Jij bent een paardenman. Je zou met paarden moeten werken.’

Harry’s hart begon een beetje sneller te kloppen. Hij kon zich niets fijners voorstellen. Maar zelfs hier, bij een springconcours op het platteland, zag Harry het soort mensen dat in de Verenigde Staten met paarden te maken hadden: vrouwen met witte handschoenen en hoeden met voiles en in tweed gehulde landeigenaren met boerderijen die in stand werden gehouden dankzij het werk van sharecroppers als Harry. Het maakte hem niet bitter, want hij mocht gelukkig zijn dat hij in de Verenigde Staten was. Hier lagen kansen in een land vol hoop en beloften dat niet getekend was door de trieste nasleep van een oorlog.

Maar paarden…

Harry dacht terug aan de keren waarop alle anderen naar huis waren gegaan en de lucht achter de kerk in St. Oedenrode al donker begon te worden, terwijl hij met zijn pijnlijke lijf in het zadel was blijven zitten om een bepaalde beweging – een snelle galopwissel of een korte bocht – net zolang te oefenen tot hij hem beter onder de knie had. Harry wist dat hij met een paard kon lezen en schrijven, gewoon door zijn vingers en zijn zitvlak te gebruiken. Maar weldra zou hij een gezin hebben: zijn vrouw stond op het punt een baby te krijgen. Paarden waren voor het plezier, maar zijn bron van inkomsten was de tabaksplantage.

De Ier keek hem aan met glanzende ogen en een brede, vriendelijke grijns.

Harry deed zijn best, maar het woordje ‘nee’ wilde niet over zijn lippen komen. Terwijl hij op dat oude werkpaard zat, stond hij zichzelf even, heel even, toe om aan een beter leven te denken, het leven dat hij zich werkelijk wenste.

‘Ik weet niet of ik wel goed genoeg ben…’ zei Harry.

De man met de blauwe ogen bleef lachen. ‘O, maar dat ben je,’ antwoordde hij. ‘Ik kan zien dat jij een grotere drang hebt om te winnen dan de meeste mensen; en geloof me, kerel, meer heb je niet nodig.’

Toen hij aan het eind van de dag terugreed naar de boerderij van Cal was Harry zeer tevreden. Hij had tien dollar op zak en de woorden van de vriendelijke man lagen ergens diep in zijn binnenste opgeslagen.

Pas dagen later zou Harry erachter komen dat hij oog in oog had gestaan met niemand minder dan Mickey Walsh, die was begonnen als voerman in Central Park en zich had opgewerkt tot een invloedrijke miljonair.

Zijn woorden bleven Harry door het hoofd spoken. Hij kon zich niet voorstellen dat hij ooit iets liever zou willen dan paardrijden. Maar achter zijn oogleden doemde de ene na de andere rij glanzende tabaksplanten op en hij wist net zo goed als Johanna dat het noodzakelijk was om een goede oogst te krijgen, anders zouden ze snel door hun geld heen raken.

Harry begon in te zien dat de zaken er niet goed voor stonden: Bill McCormick was een drankorgel dat zijn plantage niet goed beheerde; en wat erger was, ze hadden een hete, droge zomer achter de rug. Er was een dringende behoefte aan regen, een heleboel regen, anders zou de oogst mislukken.

In de tabaksindustrie is november de maand van de veilingen. Sinds de crisis had de regering subsidies toegekend om de prijs van de oogst te bevorderen, maar desondanks fluctueerden de prijzen sterk. Johanna was inmiddels zeven maanden zwanger en hun beginkapitaal van 160 dollar dat ze uit Nederland hadden meegebracht was bijna op toen de lange hete zomer langzaam overging in een stoffige, droge herfst. Iedere dag tuurde de plaatselijke bevolking naar de lucht, op zoek naar regen die nooit kwam. De glanzende rijen tabaks plan ten begonnen te verwelken en geel te worden.

Uiteindelijk moesten Harry en Johanna de waarheid onder ogen zien. Al hun harde werk was vergeefs geweest. De tabaksoogst van dat jaar was geen cent waard en hun vijftig procent van de opbrengst bleek uiteindelijk vijftig procent van niets te zijn. Het werd tijd dat ze op zoek gingen naar ander werk, want Harry moest iets verdienen, hoe weinig ook, anders konden ze het hoofd niet boven water houden.

Harry had contact gehouden met Mickey Walsh, die beloofde dat hij uit zou kijken naar een baan voor Harry, maar dat had tot dusver niets opgeleverd. Omdat de baby ieder moment kon komen gingen ze naar Johanna’s zus, die vlak bij Greensboro woonde en had aangeboden om hun onderdak te geven tot de baby er was. Ondertussen pakte Harry alle karweitjes aan die hij kon krijgen. De rekening van het ziekenhuis bedroeg 130 dollar en Harry werkte de klok rond om dat geld bij elkaar te krijgen. Na de geboorte van hun zoon Joseph, die al snel de bijnaam Chef kreeg, hadden ze geen rooie cent meer. Het gezin ging een onzekere toekomst tegemoet. Er was nu nog een extra mond om te vullen.

Door alle veranderingen in de Amerikaanse agrarische sector was dit geen gunstige tijd voor een immigrant om aan de slag te gaan als boer. In het Nederland van voor de oorlog had hun hele familie van de opbrengst van de boerderij en de brouwerij kunnen leven, maar Harry en Johanna kwamen er al snel achter dat er een enorme kloof gaapte tussen het bestaan van een werknemer en dat van een landeigenaar. Overal in het land verlieten jonge mensen in groten getale het platteland, hetzij om verder te leren of om in een fabriek te gaan werken. Toen hij zich had ingescheept om naar Amerika te gaan, was het nooit bij Harry opgekomen dat hij geen boer meer zou zijn. Hij had zijn hele leven op het land gewerkt. Maar de tijden veranderden.

Het gezin had dringend behoefte aan een eigen huis. Harry liep stad en land af, op zoek naar werk. De meubelfabrieken in High Point zochten personeel. Harry bestudeerde de advertenties en vroeg zich af of het tijd was om een dergelijke baan aan te nemen.

Maar Mickey Walsh was de jongeman niet vergeten en precies toen het water hen al aan de lippen stond, kwam het verlossende telefoontje. Mickey had Harry aanbevolen voor een baan bij een manege in Pennsylvania. Werken met paarden. Voor de derde keer sinds ze in Hoboken waren aangekomen pakten Johanna en Harry hun koffers.

ACHT

De staljongen

Bakerstown, Pennsylvania, 1951

In 1951 meldden Harry en Johanna zich bij de Stirrup Hill Horse Farm, in Bakerstown, Pennsylvania, even ten noorden van Pittsburgh. Ze kregen een woning in de buurt van de stallen, niet meer dan een klein appartement, maar er zaten in ieder geval geen kieren in de wanden.

Harry was van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bezig met de paarden. Bij de stallen fungeerde hij als een soort duvelstoejager, die voor van alles en nog wat verantwoordelijk was: het schoonhouden van de stallen, het voeren en afrijden van de paarden en het zorgen voor de ruiters die naar de manege kwamen om buitenritten te maken en les te krijgen. Hij zorgde dat de paarden klaar waren om bereden te worden en na afloop liet hij ze rustig rondjes lopen om af te koelen terwijl hij ze bij hun halters en teugels vasthield.

Hij had nu een vast salaris van 35 dollar per week. In het begin van de jaren vijftig, toen het gemiddelde Amerikaanse jaarsalaris ongeveer 3500 dollar bedroeg, was dat geen vetpot. Maar de schrale oorlogsjaren hadden Johanna geleerd om zuinig te zijn. Ze was vastbesloten om een manier te vinden om van het schamele bedrag rond te komen.

Baby Joseph was nog maar drie weken oud toen ze in hun nieuwe huis aankwamen. Johanna knipte elke kortingsbon uit de krant, verstelde kleren en stopte sokken. Elk dubbeltje draaide ze twee keer om.

Maar ook al moest hij nog zo hard werken, toch had Harry het gevoel dat zijn nieuwe leven licht was, vergeleken met de moeilijke oorlogsjaren, waarin hemzelf en de mensen in zijn omgeving zoveel leed was aangedaan. Hij kon zijn geluk niet op, dat hij nu betááld werd om paard te rijden. Harry deed eindelijk het werk waarvoor hij bestemd was.

Harry’s baas was blij met hem, want hij was goed in zijn vak, een harde werker en heel serieus. Harry hield de stallen schoon en verzorgde de paarden, zodat ze keurig gekamde manen hadden en hun vacht glom van het roskammen. Harry mocht ze zelfs af en toe berijden. Het was zijn baas opgevallen dat hij een gave had om ner veuze paarden rustig te krijgen; hij kon zelfs met de moeilijkste dieren omgaan.

Paarden zijn grote dieren met flitsende reflexen. Ze zijn erop gebouwd om er snel vandoor te gaan. Een geschrokken paard zal met zijn hoeven slaan en proberen de benen te nemen. Als het op brute kracht aankomt, is een paard elk mens de baas, alleen al doordat het tien keer zo zwaar is als een mens. Maar de mens heeft slimme manieren bedacht om paarden in bedwang te houden. Een ketting kan onder de kin van een paard doorgehaald worden en vervolgens om de uitstekende botten van de neus worden geslagen. Een extremere aanpak is de ketting strak om de bovenlip van het paard trekken. Iemand die een lastig paard moet meevoeren, verzorgen en vastzetten, zal naast het dier staan, met de teugels of het touw stijf in de hand, om daar eventueel een paar stevige rukken aan te geven.

Harry’s aanpak was anders. Hij ging voor het paard staan met de teugel slap in de hand en keek het dier recht in de ogen. De meeste mensen kunnen de moed niet opbrengen om recht voor een angstig paard te gaan staan, maar Harry had de gave om met inzet van zijn blik of een handgebaar een schichtig dier aan te spreken. Hij stak bijvoorbeeld kalm een hand op, waarop het paard begon te snuiven en te blazen. Ten slotte boog het zijn hoofd en drukte de neus tegen Harry’s vlakke handpalm.

Harry deed zijn werk goed. Maar Johanna maakte zich zorgen. Met 35 dollar per week zaten ze continu krap. Joseph was inmiddels één jaar oud en ze waren dolblij dat er een tweede baby onderweg was, maar toen ze er samen over zaten te praten, kwamen ze tot de conclusie dat tien dollar per week meer een wereld van verschil zou betekenen voor het jonge gezin.

Met de pet in de hand ging Harry naar zijn baas toe. ‘Ik ben hier nu een jaar,’ zei hij. ‘Ik heb hard gewerkt en volgens mij bent u tevreden over mij.’

Meneer Sterling knikte bevestigend. De jongeman was honderd procent betrouwbaar. En hij was getrouwd, dus hij zou de boel niet op stelten zetten zoals het merendeel van de jongere stalknechten.

‘Ik heb opslag nodig,’ zei Harry. ‘Tien dollar per week is genoeg.’

De baas nam niet eens de moeite om de indruk te wekken dat hij erover nadacht. Het antwoord was nee, want hij betaalde het normale salaris.

‘Maar…’

Harry kreeg niet de kans om zijn zin af te maken. De baas stak zijn hand op. ‘Er lopen nog een miljoen andere kerels zoals jij rond – kerels die niets anders willen doen dan rotzooien met paarden. Ik kan er ook niets aan doen dat je een gezin hebt. Ik moet hooi en haver kopen, de rekeningen van de veearts en de hoefsmid betalen… en alles wordt in een rap tempo duurder. Ik heb zo iemand gevonden die maar al te graag voor zestig dollar per maand aan de slag wil.’

Harry was teleurgesteld, maar in het jaar dat hij bij de stoeterij had gewerkt, was hij ervan overtuigd geraakt dat hij zijn geld in de paardenwereld kon verdienen. Harry nam opnieuw contact op met Mickey en vroeg hem om raad.

Mickey mocht dan inmiddels een luxe leventje leiden, hij was nooit vergeten dat er, toen hij nog maar een gewone voerman in Central Park was, ook mensen waren geweest die hem hadden geholpen.

‘Ik denk dat ik wel iets voor je weet,’ zei Mickey, ‘op een grote farm in Virginia. De vrouw des huizes is Nederlandse. De man is bejaard en gaat graag ’s morgens vroeg rijden. En hij is een echte waaghals. Zij is bang dat hem iets zal overkomen, dus ze zoeken iemand om met hem mee te rijden.’

Virginia. Harry had inmiddels genoeg over Amerika gehoord om te weten dat Virginia een echt paardengebied was. Dus pakten Harry en Johanna hun stationcar en met Joseph veilig op de achterbank gingen ze op weg naar hun nieuwe woonplaats, een plek die Homewood Farms heette.

Harry en Johanna hadden nooit durven dromen dat het grote landgoed van David Hugh Dillard zo mooi zou zijn. Het landschap rond Amherst, in Virginia’s beroemde Shenandoah Valley, was sprookjesachtig mooi: grote boerderijen met glooiende akkers, omringd door donkere houten hekken. Homewood Farms was een plaatje, van de lange, met bomen omzoomde oprit naar het huis tot de puntgave pauwen die door het park stapten.

De boerderij, met de bijbehorende, perfect onderhouden hectares land eromheen, was een verhaal op zich: ruwe houten rokerijen produceerden elk jaar zo’n vijfentwintig Virginia-hammen, volmaakt gerookt en geconserveerd. Er waren groentetuinen die meer dan een hectare in beslag namen; het voedsel dat niet vers gegeten kon worden werd ingemaakt. In de melkveehouderij zorgden Jerseykoeien voor volle melk en boter. En op de privérenbaan van zijn aangrenzende Oak Park Farms liet meneer Dillard zijn volbloeds lopen. Alles bij elkaar een schoolvoorbeeld van de plantage van een heer uit Virginia.

David Hugh Dillard stapte op dezelfde manier over zijn land als een van zijn dure pauwen, waarbij zijn bravoure zijn gebrek aan lengte ruimschoots vergoedde. Zelfs met zijn laarzen aan haalde hij de een meter zestig niet. Hij was dol op zijn gezin en alleen het beste was goed genoeg voor hem.

Harry was aangenomen om meneer Dillard tijdens zijn ochtendrit te begeleiden, maar natuurlijk werd er veel meer van hem verwacht. Zijn baas hield van volbloeds en had een eigen renbaan, maar nu wilde hij een paar van zijn paarden africhten voor het chique concours hippique.

Als meneer Dillard niet op de boerderij was, moest Harry van meneer Dillard in zijn Cadillac rijden, ‘om ervoor te zorgen dat de accu niet leegloopt’; hij liet Harry en Johanna ook op het huis passen als de familie weg was.

Nadat Harry een paar paarden met winst had verkocht voor meneer Dillard, kreeg de zakenman, een toonbeeld van ondernemersgeest, een idee. Hij zei dat Harry eigenlijk voor zichzelf moest beginnen met het kopen en verkopen van paarden.

‘Maar ik heb geen geld,’ zei Harry.

Meneer Dillard leende hem een startkapitaaltje en Harry begon met het kopen van een stel paarden en het geven van rijlessen aan leerlingen van de plaatselijke middelbare school.

Homewood Farms was maar een paar kilometer verwijderd van Sweet Briar College, dat beroemd was om zijn manege. Een van de meest vooraanstaande ruiters van Amerika, kapitein Vladimir S. Littauer, gaf daar regelmatig cursussen. De voormalige Wit-Rus, die nog bij de keizerlijke cavalerie van tsaar Nicholas II had gediend, woonde op een groot landgoed in Syosset, Long Island, en stond in hoog aanzien in de wereld van de paardensport. Net als Mickey Walsh keek Littauer dwars door Harry’s ondergeschikte positie heen en herkende de talentvolle ruiter die in hem school. Op verzoek van kapitein Littauer ging Harry regelmatig met zijn paarden naar Sweet Briar, zodat de leerlingen ze konden berijden. Littauer moedigde Harry ook aan om zijn diploma als pikeur te halen, door een van zijn cursussen te volgen.

Iedereen op Homewood Farms hield van Harry, vooral de kinderen. De tienjarige Sharon, dochter van de beheerder van de boerderij, was dolblij toen ze van de familie De Leyer een paar afgedankte houten klompen kreeg, waarop ze vrolijk over de boerderij klepperde. De paarden hinnikten als ze Harry aan zagen komen en de kinderen volgden hem als een stel jonge hondjes.

Johanna vond het heerlijk in haar nieuwe huis. Ze was ook dol op mevrouw Dillard. De vriendelijke vrouw van de baas van haar man was van Nederlandse af komst en ze behandelde hen altijd met het grootste respect. Hun tweede kind, Harriet, kwam kort na hun aankomst daar ter wereld en een jaar later volgde prompt weer een blond knulletje, Marty. Meneer Dillard betaalde Harry een goed loon en zorgde ervoor dat hij nog meer geld kon verdienen door rijlessen te geven en zelfstandig een paar paarden te kopen en verkopen. En Harry’s paarden begonnen prijzen te winnen bij plaatselijke concoursen. Het leven was fijn, het zag ernaar uit dat ze een plek hadden gevonden waar ze zich konden vestigen en zich thuis konden voelen.

Maar voor Harry was dat niet genoeg.

Hoewel hij het fijn vond om op Homewood te wonen, verlangde hij toch naar een eigen huis. In St. Oedenrode waren de boerderij en de brouwerij het eigendom van de familie geweest. Werken voor meneer Dillard, ook al had hij het bij hem nog zo fijn, gaf hem het gevoel dat hij af hankelijk was van de goedheid van andere mensen. Met zijn pikeursdiploma op zak droomde Harry ervan om voor zichzelf te beginnen, met een echte manege waar hij paarden kon africhten en rijlessen kon geven. Maar hij had niet genoeg geld om voor zichzelf te beginnen.

Toen kwam kapitein Littauer naar Harry toe met een verleidelijk aanbod. Eleonora Sears, een van de meest toonaangevende vrouwen in de paardenwereld van die regio, had iemand nodig die haar paarden op haar grote landgoed Prides Crossing in Massachusetts kon berijden. Miss Sears was een veeleisende opdrachtgever. Iemand die voor haar werkte, zou de kans krijgen om een paar van de toppaarden van Amerika en misschien wel van de hele wereld te berijden. Het was een fantastische baan – voor de juiste persoon. Had Harry daar geen belangstelling voor?

Harry kende de reputatie van Miss Sears. Ze was een van de meest ontzagwekkende figuren in de paardenwereld. Maar hij wilde er toch eerst met Mickey over praten. Mickey kende Miss Sears goed. Ze had niet lang daarvoor een grote paardenfarm gekocht in Southern Pines, North Carolina. Mickey woonde daar in de buurt en zijn eigen dochter, Joan, reed vaak voor haar.

Mickey zei: ‘Als ze bereid is om de paarden naar het landgoed van meneer Dillard te brengen, dan is er niets aan de hand, maar als ze eist dat je naar haar toe komt, dan moet je nee zeggen. Want dan heb je zelf niets meer te vertellen.’

Helaas, Miss Sears was niet bereid om op Harry’s voorwaarden in te gaan. Zelf kon hij nauwelijks geloven dat hij de kans voorbij liet gaan om voor een van de bekendste paardenvrouwen van Amerika te werken, maar hij wist wat hij wilde: eigen baas zijn. Hij was niet bereid zijn hele leven lang af hankelijk te zijn van de grillen van rijke mensen.

Niet lang daarna kwam kapitein Littauer met een nieuw voorstel voor Harry: een meisjesschool op Long Island was op zoek naar een nieuwe rijmeester. Had Harry interesse?

Harry zei ja.

Nu moest Johanna drie kleine kinderen op de achterbank zetten: Joseph, Harriet en Marty. Er moest weer een huis leeggehaald worden en opnieuw stonden ze aan het begin van een nieuw leven. En wie wist wat ze daarginds zouden aantreffen, in New York, waar ze nog nooit eerder waren geweest.

Zes jaar na zijn aankomst in Amerika had Harry een eigen bedrijfje in St. James, zijn eigen paarden en zijn eigen, kleine lapje grond. Af en toe moest hij moeilijke beslissingen nemen over het aanschaffen en verkopen van paarden. Het besluit om Snowman te verkopen was hem zwaar gevallen, maar hij kon ermee leven, want het was zijn eigen keus geweest.

NEGEN

Het hart op de juiste plaats

St. James, Long Island, mei 1956

Harry dronk een kop gloeiend hete zwarte koffie voordat hij zijn klompen aantrok en naar buiten liep als de eerste vage roze strepen aan de lucht verschenen. Snowman was de dag ervoor naar zijn nieuwe eigenaar vertrokken, dus Harry was een beetje bezorgd. De paarden merkten het altijd meteen als er iets veranderd was.

Toen ze de zware klompen over het pad hoorden aankomen, begon nen de paarden te hinniken en te stampvoeten. Eigenlijk verwachtte Harry nog steeds dat hij de bekende groet van Snowman tussen dat hele koor zou horen.

Snowman had een kalmerende invloed gehad. Harry zette beginnende leerlingen altijd bij de meer ervaren amazones. Ook liet hij rustige paarden passen op dieren die wat schichtiger waren. Snowman was de pater familias geweest. Het zou een paar dagen duren voordat de paarden een nieuwe pikorde hadden gevonden.

Ach, hij had gewoon een sentimenteel trekje en dat was niet zo best voor een paardenhandelaar. Hij was nooit meedogenloos geweest, hij had nooit een kreupel paard verdoofd of balken omwikkeld met prikkeldraad om de paarden hoger te laten springen. Hij vond dat je een paard moest behandelen zoals je zelf behandeld wilde worden. Die regel, die zijn vader hem had bijgebracht, hield hij in ere.

Maar er was nog iets wat zijn vader hem met de paplepel had ingegoten: op een boerenbedrijf moest een paard de kost verdienen. Snowman was een prima lespaard geweest voor zijn leerlingen, die stuk voor stuk maar al te graag waren overgestapt op een sneller paard. Bij de dokter kon Snowman zijn dagen doorbrengen als plezier paard, een rol die hem op het lijf was geschreven. Een gelukkig paard voor een gelukkig gezin. Daar kon Harry best mee leven. Net als de paarden zou Harry vanzelf wennen aan de nieuwe pikorde in de schuur, meer dan een paar dagen zou hem dat niet kosten.

En ja hoor, de paarden waren onrustig. Ze stonden te stampvoeten en te draaien in hun boxen en drentelden heen en weer terwijl hij langs de rij liep om pakken hooi naar binnen te gooien en haver in rubber emmers te doen. Het vroege ochtendlicht viel in schuine straaltjes door de ramen van de schuur naar binnen en verlichtte de stofdeeltjes in de lucht. De box van Snowman was leeg, er hing alleen een gewone leshalter aan een haak naast de openstaande deur. Er had geen naambordje op de stal gezeten, er stond geen privétuigkist zoals de privépaarden die hier te gast waren hadden. De lege box zag er precies zo uit als de andere.

Terwijl Harry de rij langsliep en ieder paard bij zijn of haar bijnaam noemde, keerde de rust weer in de schuur. Een paar Duitse herders volgden hem op de hielen terwijl hij aan het werk was, stalkatten ravotten in het gangpad of zaten hun poten te likken en het hele gedoe in de gaten te houden vanaf hun plekjes hoog op de balken bij de hooizolder. Harry was het enige tweebenige wezen in de schuur.

Hij hield van die vroege ochtenduurtjes, voordat het gezin op was. Het was een fijne tijd om na te denken. Die ochtend dacht hij na over de grote leegte die Snowman in de stal had achtergelaten en die Harry bijna het gevoel gaf dat hij een van zijn gezinsleden was kwijtgeraakt. Maar inwendig moest hij grinniken. Johanna was weer in verwachting, dus al was de familie van viervoeters met één lid geslonken, het tweebenige gezin groeide nog steeds. Dat hielp hem om de dingen in het juiste perspectief te zien. Hij had zijn investering in Snowman dubbel terugverdiend.

Geld had Harry heel hard nodig. Sommige van de grootste paarden sportevenementen van het hele land werden op een steenworp afstand van de Knox School gehouden. Harry had de ongelooflijk atletische dieren gezien die aan de belangrijke wedstrijden deelnamen, voornamelijk volbloeds die bij elke beweging en in elk aspect van hun dure uiterlijk aantoonden dat ze het resultaat waren van generaties zorgvuldig fokken. Met het juiste paard kon hij aan die wedstrijden meedoen. Hij was bereid om de tijd te nemen om een talentvol jong paard af te richten. Maar zelfs een ongetrainde volbloed die rechtstreeks van de renbaan kwam, zou nog een paar duizend dollar kosten. En daar kwamen dan nog de kosten bij van een paar jaar onder dak en voer, die nodig waren om het dier te scholen. Het was al moeilijk genoeg om de kost te verdienen als rijmeester van de school, om dan ook nog zelf een kampioensspringpaard te scholen… dat leek gewoon onmogelijk.

Harry had een oud album met foto’s van hemzelf tijdens een optocht door Amsterdam in het zadel van Petra, met het vaandel van zijn rijclub in de hand. Destijds was de kans groot dat hij gekozen zou worden in de Nederlandse ploeg voor de Olympische Spelen. Maar tegenwoordig stond dat album ergens hoog op een plank en werd nauwelijks nog ingekeken.

Terwijl hij met de hooivork vers hooi in de kruiwagen gooide en daarmee door het gangpad liep, besefte hij dat de strijdlust nog aanwezig was. Hij keek uit naar de juiste kandidaat, een ruwe diamant. En iedere keer als hij winst maakte op zo’n doodgewoon paard als Snowman, bracht hem dat weer een stapje dichter bij het vinden van zo’n paard.

Tegen de tijd dat zijn werk in de schuur gedaan was, had Harry zich al neergelegd bij de afwezigheid van Snowman. Hij keek nog één keer tevreden om zich heen. Alles was in orde, alles was rustig. Het enige geluid dat je hoorde, kwam van de paarden die op hun ochtendvoer stonden te kauwen. De zon klom langs de hemel omhoog en Harry hoorde de keukendeur dichtvallen: de kinderen waren op. Het was gedaan met de rust. Hij moest aan zijn dagtaak beginnen. Aan de lucht te zien, zou het mooi weer worden om te rijden.

Na een paar dagen was de rust in de stal hersteld. Harry dacht niet meer zo vaak aan de grote schimmelruin. Maar op een middag kreeg hij een telefoontje van de nieuwe eigenaar. Dr. Rugen klaagde dat het paard uit de wei ontsnapt was en de akkers van zijn buurman vertrapte. Wist Harry wel zeker dat het paard geen onverbeterlijke wegloper was?

Harry stelde de man gerust. Paarden hebben niet vaak de neiging om uit hun weiland te springen. Als ze genoeg te eten en te drinken krijgen, blijven ze meestal gewoon op hun plek. Zou het kunnen dat de dokter was vergeten om het hek goed af te sluiten? Als de grendel niet goed in het slot zit, kan een slim paard die met zijn lip openduwen.

Absoluut niet, antwoordde de dokter verontwaardigd. Natuurlijk had hij het hek goed dichtgedaan. Het paard was uit de wei gespróngen.

Harry herhaalde zijn advies om het hek altijd goed dicht te houden. Hij grinnikte toen hij de telefoon neerlegde en verwachtte dat hij verder niets meer van de eigenaar zou horen.

Mensen die niet veel van paarden weten, zijn altijd weer verbaasd dat paarden het prima vinden om in weilanden te blijven staan die omheind zijn met simpele houten hekken. Dat is vooral verrassend, omdat diezelfde paarden bij springwedstrijden bereid zijn om over net zulke hindernissen te springen – met een ruiter op hun rug. In tegenstelling tot herten, die alleen tegengehouden kunnen worden met hekken die minstens vier meter hoog zijn, hebben paarden het prima naar hun zin in een weiland met hekken van een meter twintig of een meter vijftig hoog.

Paarden kunnen van nature springen, het is een vaardigheid die hen helpt om kleine hindernissen te vermijden als ze in volle vaart over open terrein galopperen. De recent ontwikkelde springsport kwam voort uit de Europese traditie van de jacht te paard. In het achttiende-eeuwse Frankrijk volgden ruiters een meute honden tijdens de hertenjacht kilometers ver over het platteland, waarbij ze onderweg af en toe genoodzaakt waren om over natuurlijke hindernissen te springen: sloten, greppels, lage stenen muurtjes en beekjes.

De traditie verplaatste zich naar Engeland en mondde uit in de vossenjacht. Ook daarbij volgden ruiters te paard een meute honden over het platteland, waarbij ze over lage heggen, greppels en sloten moesten springen. Maar aan het eind van de achttiende eeuw begon de Britse overheid wetten met betrekking tot landverdeling uit te vaardigen. Gebieden die traditioneel openbaar bezit waren geweest om schapen te laten grazen werden nu omheind. Privélandbezit werd de norm. Engelse lief hebbers van de vossenjacht, meestal rijke landeigenaars, moesten voortaan over omheiningen springen als ze van het ene naar het andere landgoed reden.

Het drong tot de mensen door dat het opwindende gezicht van een paard dat over een obstakel springt toeschouwers zou kunnen trekken. Toen werd begonnen met het aanbrengen van kunstmatige hindernissen in wedstrijdringen. Zelfs nu nog roepen veel hindernissen herinneringen op aan de natuurlijke obstakels die je in het veld kunt tegenkomen: hekken, muren en sloten zie je terug op springwedstrijden.

Een van de meest opmerkelijke eigenschappen van paarden is hun bereidwilligheid om te springen voor een ruiter die ze vertrouwen. Maar paarden, die door de bank genomen meer dan duizend kilo wegen, zijn niet geneigd om uit eigen beweging over obstakels heen te springen. In de wei zie je ze vrolijk een greppel of boomstam passeren, maar bij het hek van hun weiland blijven ze staan. Zelfs een springpaard, dat is afgericht om over ingewikkelde en opgetuigde hindernissen van een meter vijftig tot een meter tachtig hoog te springen zal, als het in de wei staat, eerder geneigd zijn om zich af te wenden en een andere kant op te lopen. Een goede paardeneigenaar schenkt veel aandacht aan de conditie van de omheining en sluit altijd het hek, omdat hij anders tot de ontdekking kan komen dat een van zijn dieren opgewekt door de buurt banjert. Bij de hekken om een weiland zijn de planken altijd aan de binnenkant tegen de palen gespijkerd, omdat een ondernemend paard dat een paar losse planken ontdekt tegen een hek kan blijven duwen tot de planken eraf vallen. Waarna het dier er vervolgens overheen stapt, op zoek naar graziger weiden aan de andere kant. Maar als de omheining stevig is, zullen de meeste paarden – afgezien van ongebruikelijke omstandigheden (een erg geschrokken dier of een merrie die bij haar veulen probeert te komen) – niet springen.

Harry ging ervan uit dat de dokter, een onervaren paardenbezitter, had vergeten het hek op slot te doen. Misschien deugde een deel van de omheining niet. Het idee dat een oud ploegpaard het in zijn hoofd zou halen om uit het weiland te springen, was onvoorstelbaar. En inderdaad hoorde Harry de volgende paar dagen niets meer over Snowman.

Maar op een ochtend, toen hij naar buiten ging om de overgebleven dieren te voederen, stond er een paard los op het erf: een grote schimmel die glansde in het vroege morgenlicht. Hij tilde zijn hoofd op en hinnikte drie keer.

‘Wat doe jij hier, boef ?’ vroeg Harry. Hij stak zijn hand uit.

De ruin deed een paar stapjes naar hem toe en strekte zijn nek om Harry’s blote hand te besnuffelen. Zijn warme adem kriebelde en Harry durfde te zweren dat hij een intens tevreden blik op zijn snoet had.

Uit een snelle controle van de hekken om de stal viel niet op te maken hoe het paard daar terecht was gekomen: alles stond nog op de plaats en het hek was keurig afgesloten, net als het hek in de wei erachter. De zon kwam net op en het grasland schitterde van de dauw. Het huis van dr. Rugen was een paar kilometer verderop aan de weg.

Terwijl Harry het paard op zijn lievelingsplekje kriebelde, tussen de schouderbladen, beloonde Snowman hem door zijn lip van genot op te krullen. Harry keek nadenkend opnieuw naar de velden en liet zijn ogen over de lange rij bruine houten hekken glijden, die nog donker waren van de ochtenddauw. Snowman had altijd intelligent uit zijn ogen gekeken, vanaf die allereerste dag op de veiling. Harry bedacht dat hij de ruin onderschat kon hebben.

Hij bevestigde een touw aan de halter van het paard, nam Snowman mee naar de box, gooide wat hooi in de metalen ruif en ging naar binnen om dr. Rugen op te bellen.

‘Ik heb uw paard hier,’ zei Harry. ‘Kennelijk is er bij jullie ergens een hek kapot. Ik zal wel voor hem zorgen tot u hem op kunt halen.’

‘Ik heb het hek rond het weiland gisteren zelf nog gecontroleerd,’ zei dr. Rugen. ‘Maar ik zal nog eens gaan kijken; daarna kom ik naar u toe.’

De volgende ochtend moest Harry weer denken aan Snowmans vluchtpoging terwijl hij naar de schuur liep. Hij verwachtte half-en-half dat hij het grote paard weer zou zien.

Maar op het donkere erf bij de stal was geen loslopend paard te zien. Kennelijk was de dokter erin geslaagd om het hek dicht te houden. Harry was opgelucht, maar ook een tikje teleurgesteld.

Nog geen seconde later kreeg hij het grote paard in het oog. Het had net buiten het zicht gestaan, terwijl hij een paar stukjes hooi oppakte die van de hooistapel waren gevallen. Hij tilde zijn hoofd op toen hij Harry zag.

‘Ben je daar nou weer?’

Snowman zag er zelfingenomen uit. Dit keer droeg hij niet eens een halter. Het was een druilerige ochtend en er zat modder op zijn benen. Zijn voorlok lag zwierig over zijn voorhoofd, zijn ogen stonden helder en zijn oren prikten naar voren toen hij Harry zag. Met zijn brede borst en de gebogen lijn van zijn nek leek hij absoluut niet op een ploegpaard. Terwijl hij naar Harry toe liep, hinnikte hij drie keer bij wijze van groet.

‘Hoor eens, we vinden het best leuk om je hier te hebben, maar je mag echt niet blijven,’ zei Harry en hij ging naar Snowman toe. Hij nam het hoofd van het paard in zijn arm en streelde over het zachte gedeelte van zijn snuit.

Snowman maakte geen aanstalten om weg te komen. Hij was even kalm als altijd en bleef daar gewoon los staan, zonder de andere paarden in de boxen lastig te vallen of zich ondeugend te gedragen, zoals een ander paard misschien had gedaan.

Toen Harry naar de tuigkamer liep om een halter en teugels te pakken, liep Snowman als een jong hondje achter hem aan en duwde onder het lopen zijn neus in zijn zak op zoek naar een wortel.

De dokter was een beminnelijk mens, maar hij begon nu wat kribbig te worden. En geen wonder. Harry had van Snowman gezegd dat hij gemakkelijk in de omgang was. Er is niets wat zo’n slechte indruk maakt als een paardenhandelaar die een dier verkoopt zonder te zeggen wat er mis mee is. Dus Harry wist niets van paarden af, of hij was een oplichter die een paard met slechte stalmanieren aan een nietsvermoedende nieuwe eigenaar had verkocht.

Het gedrag van het paard had Harry nooit reden gegeven om aan te nemen dat hij een wegloper was. Snowman had nooit geprobeerd om te ontsnappen uit de stal bij de familie De Leyer. Maar één ontevreden klant kon veel vervelende dingen over een paardenhandelaar rondvertellen. Er moest een manier zijn om te voorkomen dat dit zou gebeuren.

Harry bood aan het weiland van de dokter te controleren om te zien wat het probleem was. Maar Rugens weiland verschilde in niets van de andere weilanden in de omgeving: het was een vlak veld waar vroeger aardappels op geteeld werden, met bruine houten hekken, een zoutblok en een rubber emmer die aan een paal hing. Zo te zien was er niets mis mee. Het hek was afgesloten met een grendel die niet open gewurmd kon worden. Toch liep Harry de hele omheining na en controleerde elke plank om te zien of die meegaf. Dat was nergens het geval.

‘Je hebt me een springpaard verkocht,’ zei de dokter.

Harry probeerde zijn lachen in te houden, maar dat viel niet mee.

De dokter wilde weten wat er te lachen viel.

‘Als ik had geweten dat dit paard kon springen, had ik u veel meer laten betalen,’ zei Harry.

De dokter stelde het grapje niet op prijs.

‘Beschouw hem maar als een koopje,’ zei Harry, die opnieuw moest lachen. Eigenlijk was het allemaal best leuk. Ze hadden te maken met een paard dat nog niet over een balk die op de grond lag kon springen en dat zich nu ineens ontpopte als een prima kandidaat voor de hoofdrol in Lassie Come Home.

Harry keek nadenkend naar het grote weiland. Er was een kleinere, afgezette ruimte achter het weiland, met een hek dat openstond.

‘Kunt u hem ’s avonds niet in die kleinere wei zetten?’

De dokter knikte en vroeg waarom.

‘Nou ja, als we ervan uitgaan dat hij springt, en ik zou niet weten hoe hij hier anders uit moet komen, dan kan hij hier in ieder geval geen aanloop nemen, hooguit een paar passen zetten. Dat maakt de sprong veel moeilijker. Er zijn niet veel paarden die dat klaarspelen.’

De dokter was bereid het te proberen.

Harry zou het helemaal niet erg vinden om een paard te ontdekken dat over een meter twintig kon springen met een aanloop van hooguit een paar passen. Ja, als hij zo’n paard had, zou hij meteen met hem de manege ingaan om hem te trainen voor het grote Sands-Point-evenement in september. Een van zijn vrienden, de trainer Dave Kelley, zou daar ook rijden in de Blitz Memorial Challenge, op het schitterende springpaard Andante. Harry vond het fijn om eigen baas te zijn, maar dat betekende ook dat hij met een budget moest werken dat hem alleen in staat stelde om afgebeulde oude ploegpaarden te kopen, geen prijswinnaars. Voormalige ploegpaarden sprongen niet over hekken van een meter twintig, zeker niet zonder aanloop. Harry was ervan overtuigd dat ze het paard nu wel in zijn weiland konden houden. Hij krabbelde de lastpak nog een keer over de nek voordat hij vertrok.

‘Zorg nou maar dat je hier blijft, ouwe boef,’ zei hij. ‘Je veroorzaakt heel wat last.’

Harry wist hoe het voelde om van hot naar her te worden gestuurd, zonder je eigen plek te hebben. Het was niet moeilijk om een zwak te hebben voor een paard dat zo graag terug wilde naar huis. Heel af en toe moest hij nog wel eens denken aan de eerste blik die hij met het paard gewisseld had, daarginds in New Holland: de grote bruine ogen die tussen de planken door gluurden en de manier waarop het paard doodstil was blijven staan, met opgeheven hoofd en de vrachtwagen van het destructiebedrijf achter hem. Eerlijk gezegd had Harry geen schijn van kans gehad tegen de grote schimmelruin. Hij was ervan overtuigd dat paarden een stuk slimmer waren dan mensen dachten.

De volgende ochtend stond Snowman weer bij Harry thuis en de ochtend daarna was hij uit zijn kleine weiland gebroken en liep hij in het aardappelveld van een van de buren. Een paar dagen later dook hij weer op bij de familie De Leyer.

De dokter bezwoer dat hij het paard in het kleine weiland had opgesloten, dat de omheining intact was en dat het hek elke avond op slot was gedaan. Hij begon zijn geduld te verliezen en het laatste wat Harry wilde, was onenigheid met zijn buren.

Harry had nog één trucje in petto, een oude cowboymethode die er absoluut voor zou zorgen dat het paard op zijn plaats bleef. Als ze op de prairie waren, zonder iets waar ze een paard aan vast konden binden, moesten de berijders erop kunnen rekenen dat hun paarden zouden blijven staan als ze de teugels op de grond lieten vallen. Om een paard dat te leren werden de teugels aan een grote autoband gebonden. Een paard kon die band wel meeslepen, maar ver zou het niet komen. Door het gewicht van de band raakten de teugels niet in de war en het zachte rubber zou de benen van het paard niet beschadigen. Toen Harry voorstelde die methode ook bij Snowman toe te passen, dacht de dokter dat hij gek was geworden. Maar Harry verzekerde hem dat het zou werken en alleen maar een tijdelijke maatregel was, hooguit gedurende een paar dagen, tot Snowman had geleerd op zijn plek te blijven.

De volgende paar dagen voelde Harry steeds een mengeling van opluchting en teleurstelling als hij ’s ochtends naar de schuur liep en Snowy nergens zag. Ergens diep vanbinnen had hij zijn hoop op het paard gevestigd. Maar Harry moest ook denken aan wat zijn vader altijd had gezegd: als je je geld wilt verdienen met paarden, dan moet je elk dubbeltje omdraaien. Behandel een paard nooit slecht, verkoop een paard nooit aan een wrede eigenaar. Wees spaarzaam, maar bezuinig nooit op voer en verzorging. Behandel dieren zoals je zelf behandeld zou willen worden, maar vergeet nooit dat je een zaak in stand moet houden.

De meeste paarden zijn binnen de kortste keren vergeten waar ze vandaan komen. Een mooi weiland en goed voer zijn genoeg om ze op hun plek te houden. Harry ging ervan uit dat Snowman zich eindelijk thuis begon te voelen bij zijn nieuwe eigenaar.

Die dag kreeg hij een nieuwe kostganger, het paard van een klant die hem tachtig dollar per maand zou betalen. Harry gaf hem Snowmans oude box. Snowmans halter werd van het haakje bij zijn box gehaald en samen met de halters van de andere manegepaarden in de tuigkamer gehangen.

Maar een paar ochtenden later kwam Snowman weer terug. De grote schimmel stond midden op het erf bij de schuur.

Eerst zette Harry grote ogen op, toen begon hij te lachen.

Snowman stond met opgeheven hoofd. Toen hij Harry zag lachen, schudde hij zijn hoofd, waardoor de gesp aan zijn teugels rammelde. Hij sleepte een grote rubber band achter zich aan, waarin een stuk van de omheining van het weiland zat. De trotse blik in de ogen van het paard was onmiskenbaar.

Toen hij daar op het erf stond te kijken naar de zwaargebouwde vliegenschimmel, besefte Harry dat hij de waarheid niet onder ogen had gezien. Paarden betekenden meer dan een rij cijfertjes, de winsten verliesrekening van de boerderij. Er was één ding dat nooit in geld kon worden uitgedrukt, en dat was een hart dat op de juiste plaats zat.

TIEN

Dit paard kan springen

St. James, Long Island, 1956

Harry’s kinderen waren dolblij dat hun favoriet terug was. Ze speelden met hem en klommen op zijn rug om te rijden. Snowy vond alles goed, hij werd zelfs niet boos toen de tweejarige Marty probeerde om langs zijn staart omhoog te klimmen. Hij was altijd lief voor kinderen, lette goed op waar hij zijn enorme hoeven neerzette, liet zijn hoofd zakken om hun handen te besnuffelen en bleef rustig staan als hij geroskamd werd.

Harry moest altijd lachen als hij zag hoe Marty zich aan een van Snowy’s sterke benen vastklemde, of als hij een van de kinderen zonder hoofdstel of zadel op zijn rug zag zitten. Harry zelf had vanaf zijn tweede al zonder zadel gereden. Dat was de leeftijd waarop hij voor het eerst via de ruif omhoog klauterde om op de rug van zijn eigen ruige zwarte pony te gaan zitten. En toen hij acht was, sprong hij over hoge hindernissen. Harry wilde dat zijn kinderen precies zo zouden opgroeien als hij.

Nu hij Snowman terug had gekocht van de dokter kregen zijn kinderen die kans, want Snowman was een perfect paard voor kinderen.

Maar toch kon Harry zich het beeld van Snowman, met een stuk van de omheining en een autoband aan zijn teugels, niet uit het hoofd zetten. Tussen zijn huis en dat van de dokter hadden onderweg nog een stuk of zes omheinde weilanden gezeten. Wat probeerde het paard hem duidelijk te maken?

Naast rijles geven aan de meisjes van Knox en zijn eigen kleine stoeterij in stand houden bracht Harry de Leyer in zijn eerste jaar op Long Island zoveel tijd op de rug van een paard door dat hij zijn oude zadel aan flarden reed. Vaak voelde hij het ritme van een draf of een galop nog als hij al van het paard af was. Hij mat afstanden niet in meters, maar in paardenstappen, en wist intuïtief hoeveel er nodig waren tot een bepaald hek in de verte.

’s Avonds in bed lag hij nog na te denken over paarden. Voor Harry was elk nieuw paard dat hij op stal kreeg een raadsel dat opgelost moest worden. Snowman was een raadsel. Als het paard over de stevige, hoge hekken rond de weilanden kon springen, waarom had hij dan altijd zo onhandig geleken met een ruiter op zijn rug?

Er zijn verschillende opvattingen over de scholing van springpaarden. Sommige mensen denken dat je het paard moet leren zich te verzamelen, een beetje in de trant van ballet, waarbij alle bewegingen zorgvuldig bijgeschaafd worden tot ze volmaakt uitgebalanceerd en beheerst zijn. Anderen geloven dat een paard van nature weet hoe het moet bewegen en dat de tussenkomst van een ruiter voor de meeste problemen zorgt. Hoewel Harry tijdens zijn jeugd les had gehad van zijn vader en ook lid was geweest van de plaatselijke ruiterclub had hij zijn kennis van paarden toch vooral door vallen en opstaan verworven. Hij probeerde als een paard te denken. Waarom zou hij dan voortdurend aan de mond van een paard rukken? Als hijzelf een bit in zijn mond zou hebben, zou hij ook willen dat er voorzichtig mee werd omgesprongen.

Hij koos altijd het zachtste bit waarop een paard reageerde, bijvoorbeeld een met rubber beklede D-trens. Het scharnier in het midden zorgt dat er geen druk ontstaat op de tong van het paard en het rubber is veel zachter dan het harde metaal van de meeste bitten. Het merendeel van de trainers zou in eerste instantie geneigd zijn geweest om Snowman een zwaarder bit in de mond te geven, zoals een pelham die altijd in combinatie met een kinketting wordt gebruikt, of misschien zelfs een kimblewick, met een gebogen bit waarin de tong van een paard wringt. Maar Harry was ervan overtuigd dat het paard een zachte behandeling zou belonen met gehoorzaamheid.

Sommige paarden hebben een ‘zachte mond’: zij reageren onmiddellijk op de teugel. Andere paarden hebben een ‘harde mond’ en zijn zo gewend geraakt dat er vaak aan de teugels wordt getrokken dat alleen een zwaar bit nog helpt. Harry had ondervonden dat er nog heel veel andere manieren zijn om met paarden te communiceren.

Net als alle andere zoogdieren heeft een paard vijf zintuigen. Hun scherpe ogen, hun goede reukvermogen en gehoor en hun uitzonderlijke gevoeligheid voor aanraking werken allemaal mee om hen tegen roofdieren te beschermen. Een paard kan subtiele veranderingen ‘lezen’, bijvoorbeeld een lichte beweging van de onderbenen van een ruiter, het aantrekken van de teugels, of een nauwelijks waarneembare verandering in de zit. Een paard en ruiter die goed met elkaar samenwerken, communiceren met behulp van een subtiele en nauwkeurig afgestelde taal zonder woorden – een soort ‘paarden-braille’. Boodschappen worden van ruiter tot paard doorgegeven op een manier die, op het hoogste niveau, nauwelijks waarneembaar is voor een toeschouwer.

Alle paarden kunnen springen, maar de meeste paarden zijn niet van nature springpaarden. Bij het vermogen van een paard om over hoge hindernissen te springen, spelen drie fysieke factoren mee: snelheid, veerkracht en balans. Snelheid en veerkracht zijn aangeboren, maar balans moet worden aangeleerd.

Tot 1878 was het nog niet duidelijk hoe een paard zich tijdens een galop precies bewoog. De voormalige gouverneur van Californië, Leland Stanford, eigenaar van een renstal, geloofde dat er een moment in de gang was waarop een paard zweefde, maar het ging te snel om met het blote oog waar te nemen. Stanford gaf de Britse foto graaf Eadweard Muybridge, een pionier op het gebied van de actie fotografie, opdracht om een fotoserie te maken van een renpaard dat Sallie Gardner heette.

De serie bewees het gelijk van Stanford: als een paard voluit galoppeert, zet het zich met één achterbeen af voor een gang die vier tellen heeft. De eerste drie tellen vinden plaats als zijn hoeven de grond raken: eerst een achterbeen, dan het andere achterbeen tegelijk met het tegenovergestelde voorbeen en vervolgens het andere voorbeen. De vierde tel is een kort zweefmoment, waarin alle vier benen van de grond zijn. Maar als een paard springt, veert het op van zijn achterbenen en landt op zijn voorbenen, alsof het een in tweeën gehakte galopsprong is. De eerste helft daarvan gaat aan de sprong vooraf, de tweede helft volgt na de landing. Om die eerste stap te doen moet hij zijn lendenen onder zich samenballen. Net als kunstschaatsers die moeilijke sprongen uitvoeren en vaak vallen, moet een paard moeilijke dingen vaak oefenen voordat hij in staat is om ze met de regelmaat van de klok uit te voeren.

Eén sprong is niet zo’n kunst. Een opeenvolging van twaalf of zestien sprongen van verschillende hoogte en vorm lijkt op de lange kür van een kunstschaatser. Zelfs al oefent hij nog zo vaak, het paard kan toch fouten maken.

Harry wist dat Snowman over veerkracht beschikte, dat had het paard al bewezen door zonder aanloop over de omheining van een weiland te springen. Maar de eigenschappen van kracht en regelmaat die benodigd waren om een ploeg te trekken, leken in niets op de gymnastische toeren die een springpaard moet uitvoeren.

Harry stond voor een raadsel, maar daar was hij juist dol op.

Een paard met voldoende veerkracht om over een omheining te springen zou ook in staat moeten zijn om een ruiter over een laag hek te dragen. Harry had Snowman de allersimpelste oefeningen voor een springpaard laten doen en het paard had gestruikeld en gestunteld. De ruin was gewillig, eerlijk en lief, maar kennelijk ontbrak het hem aan bekwaamheid. Toch was Harry ervan overtuigd dat Snowman het best zou kunnen. En hij was vastbesloten om dat te onderzoeken.

De eerste fase in de scholing van een springpaard is om hem te leren lopen over een aantal op de grond liggende balkjes, de zogenaamde cavaletti. De balken worden een meter tachtig uit elkaar gelegd voor een draf of twee meter zeventig uit elkaar voor een galop, waardoor het paard leert om zijn snelheid aan te passen en zijn benen op te tillen. Om over de balken te kunnen draven zonder ze aan te raken, moet een paard zijn voeten hoger optillen dan normaal. Voor deze oefening zijn spierkracht, balans en veel training vereist, precies zoals sport van menselijke atleten vraagt. Aanvankelijk zal het gemiddelde paard struikelen, omdat hij niet precies weet hoe hij zijn gang moet aanpassen om te voorkomen dat hij de balken raakt. Maar met geduld en oefening zullen de meeste paarden wel leren om over de rij balken te draven zonder ze aan te raken.

Harry legde balken op regelmatige afstanden op de grond en stuurde Snowman eropaf in een stevige draf. Snowman stootte zich, struikelde, stootte zich opnieuw en richtte zich op. Harry klopte het paard op de hals, steeg af, legde de balken goed en probeerde het opnieuw.

Niet elk paard heeft dit meteen onder de knie, maar Snowman toonde geen spoor van natuurlijke aanleg.

Zodra een paard over cavaletti kan draven, wordt de training vervolgd met een verhoogde balk aan het eind. De meeste paarden zullen met een klein hupje over het obstakel springen. Zelfs als de balk maar vijftien centimeter boven de grond ligt, is dat al een overwinning. Het paard zou net zo gemakkelijk in draf over die balk kunnen lopen, die dan waarschijnlijk zou vallen, of weigeren om eroverheen te springen en uitwijken om erlangs te lopen. Dat kleine hupje is een grote sprong voorwaarts. Het paard toont nu voldoende vertrouwen in de ruiter om op te stijgen en zijn bereider mee te nemen.

Een van de moeilijkste dingen voor een jong paard – of een paard als Snowman, dat nog nooit had gesprongen met iemand op zijn rug – is te leren om zijn balans te bewaren. Denk maar aan een hordeloper die ineens de taak krijgt om een wedstrijd te lopen met een kleuter op zijn rug. De last zal het natuurlijk evenwicht verstoren. Een ervaren ruiter kan het probleem voor het paard verkleinen, maar niet helemaal wegnemen.

Als het paard meer handigheid krijgt, wordt de laatste balk hoger gelegd; daarna volgen algauw twee sprongen over balken op de grond. Bij deze oefening leert het paard de lengte van zijn passen te reguleren, zichzelf op het juiste moment te verzamelen en af te zetten. Met een ervaren en begripvolle ruiter aan boord krijgt het paard zelfvertrouwen.

Een springpaard is een atleet. Hij doet dingen die gebaseerd zijn op alles wat een paard van nature kan, maar het talent moet ontwikkeld worden. Echte beheersing, vaardigheid en gratie kunnen alleen verworven worden door urenlange, gerichte training. Niet ieder paard is een atleet van wereldklasse, maar ze hebben allemaal net zoveel behoefte om uit te blinken als menselijke atleten; zij worden uiteindelijk de grote sterren van de indoor springconcoursen.

Wat de ruitersport zo onvoorstelbaar en ongelooflijk aantrekkelijk maakt, is dat alles draait om samenwerking. De meest briljante ruiter heeft niets te betekenen zonder een klassepaard, maar het beste paard kan ook niets beginnen zonder een ruiter van wereldklasse. Zoals Vladimir Littauer al in 1931 verklaarde in zijn klassieke handboek Jumping the Horse hangt het succes van een sprong in hoge mate af van de ruiter zelf. Een ‘slechte ruiter zal [het paard] hinderen, een goede zal hem niet dwarszitten en een uitmuntende helpt hem erover’.

In de jaren vijftig werden de springconcoursen in de Verenigde Staten gedomineerd door twee manieren van rijden. De ene manier was de voornamelijk zelf aangeleerde stijl van de beroepsruiters, vaak van Ierse origine, die hun kennis van vader op zoon doorgaven. De andere was de Amerikaanse militaire stijl, beïnvloed door de klassieke tradities van de Europese ruiterkunst.

De kunst van het paardrijden heeft een geschreven historie die teruggaat tot de tijd van de oude Grieken. In de loop der jaren hebben zich verschillende rijstijlen ontwikkeld. De houding die in de middeleeuwen hoogtij vierde, stram rechtop en met lange stijgbeugels ter wille van geharnaste ridders, moest plaatsmaken voor de meer voorovergebogen houding, waarbij een ruiter zijn gewicht in balans houdt.

In het verleden hadden mensen die springpaarden bereden weinig notie van de fysiologie van het paard en dus liet de ruiter zijn gewicht boven de hindernis achterover vallen, in de houding die je nog steeds op oude jachtprenten kunt zien. Federico Caprilli, aan het eind van de negentiende eeuw de hoofdrijmeester van de Italiaanse cavalerie, ontdekte dat als een ruiter boven een hindernis zijn gewicht naar voren bracht, zodat hij in het middelpunt van de zwaartekracht van het paard bleef, dat minder gevaar opleverde voor de ruiter en het paard hoger kon springen. Deze naar voren gebogen houding veroverde Europa en de Verenigde Staten binnen de kortste keren. Doordat de ruiter zijn zit veranderde, konden paarden achter elkaar over hoge hindernissen springen en dat baande de weg voor paardensport in de vorm van het concours hippique.

In het midden van de twintigste eeuw hadden zelfs de autodidactische beroepsruiters de voorovergebogen houding tot op zekere hoogte overgenomen. Maar in tegenstelling tot de klassiek geschoolde Amerikaanse cavalerieruiters, die met hun verzorgde stijl de invloed van de Europese rijstijl reflecteerden, was de stijl van de ruiters die zichzelf hadden leren rijden een stuk onorthodoxer.

Een klassiek geschoolde ruiter houdt zijn onderbeen loodrecht boven een hindernis, met een kaarsrechte rug en de blik vooruit. Zijn handen gaan naar voren, waardoor het paard de ruimte krijgt zijn hals te strekken. Zonder zich aan die stijl te houden kan een autodidact hetzelfde effect bereiken door bij hoge sprongen zijn rug te krommen en zijn gewicht naar voren te gooien, of hij kan helemaal over de nek van een paard gaan hangen en zijn onderbenen achter zich aan laten slepen.

Harry’s stijl was een combinatie van die twee. Hij had niet de militaire training gehad die je terugvond bij veel Amerikaanse topruiters, maar zijn stijl was minder excentriek dan van sommigen van de ruiters die nooit les hadden gehad. Boven de hindernis was hij altijd perfect in balans, waardoor hij zelfs over hoge obstakels volkomen mee kon gaan in de bewegingen van het paard.

Harry legde de balken opnieuw klaar, draaide zich om en reed in een stevige draf opnieuw op de cavaletti af. En opnieuw struikelde Snowman, zodat de balken alle kanten op vlogen.

Maar Harry gaf niet op, hij was vastbesloten de sleutel te vinden waarmee hij het talent van dit paard open kon breken. Opnieuw gingen ze over de cavaletti, en opnieuw vlogen de balken alle kanten op.

Harry keek op naar de donker wordende lucht, draaide om en probeerde het opnieuw. Hij steeg af, stelde een laag kruisje op en galoppeerde er rustig naartoe, waarbij hij uit het zadel omhoogkwam en zich naar voren boog. Hij liet de teugels tussen zijn vingers door glijden, waarmee hij de grote schimmel aanmoedigde om zijn nek te strekken en zijn hoofd te laten zakken. Het was geen grote hindernis, de hekken rond een weiland waren veel hoger, maar met een ruiter op zijn rug zou het paard misschien toch weigeren deze sprong te proberen.

Onderweg naar een sprong moet een ruiter gelóóf hebben. Hij moet samen met het paard naar voren gaan. Beginnende springruiters zijn vaak een onderdeel van een seconde later dan het paard en blijven in het zadel zitten tot ze er zeker van zijn dat het paard gaat springen. Dat soort beginnelingen valt er vaak af als het paard landt. Maar een ervaren ruiter gaat altijd met het paard mee en laat de macht aan het paard. De kans is dan ook groot dat, als het paard op het laatste moment plotseling tot stilstand komt, de ruiter uit het zadel komt en met een mooie boog over de hindernis vliegt. Zoals prins Philip, de hertog van Edinburgh, ooit voor de grap opmerkte: ‘Een paard dat vlak voor een hindernis stopt en zijn ruiter met een elegante boog het luchtruim laat kiezen kan erop rekenen dat hij de lachers op zijn hand heeft.’

Snowman stopte niet bij het kruisje. Maar hij sprong ook niet. In plaats van een klein sprongetje te maken ging Snowy in draf over de lage hindernis, zonder zelfs maar de moeite te nemen zijn benen op te tillen. Eén achterbeen kwam met een ferme doink tegen de balk. Meteen daarna ging het paard over in stap.

Harry lachte, zette het paard aan tot een galop, draaide om en probeerde het opnieuw, maar dit keer was de uitkomst nog desastreuzer. Snowman draafde over het lage balkje en gooide het helemaal uit de lepels.

De eerste poging om het paard te laten springen was dus weinig spectaculair, maar Harry kon niet vergeten dat het paard in zijn eentje over een paar stevige omheiningen was gesprongen.

Dag in, dag uit nam Harry het paard mee naar de kleine paddock achter zijn boerderij en schoolde hem met behulp van een eindeloze reeks cavaletti’s. Soms werd hij daarbij geholpen door Chef, inmiddels een stevig kereltje van zes, dat de balken die Snowman had weggeschopt weer op hun plaats legde. Het paard leerde niet snel, maar Harry had geduld en lette goed op dat hij Snowman niet te veel liet doen. Na een poosje kon hij over de op de grond liggende balken draven en slaagde hij er zelfs in het kleine sprongetje aan het eind onder de knie te krijgen.

Om het paard wat afleiding te bezorgen, zette Harry de kinderen op zijn rug. Soms reden ze naar het strand. Het paard was braaf en oprecht – Snowman was gewoon een beetje lomp.

Het einde van de zomer kwam in zicht, en het werd tijd voor Snowman om terug te gaan naar zijn box bij de Knox School.

Maar als Harry had gedacht dat de meisjes blij zouden zijn om het paard terug te zien, had hij zich vergist. De meisjes vonden Snowman nog steeds te min. Hij was gelijkmoedig en vriendelijk genoeg voor beginners, maar als Harry voorstelde om hem met de cavaletti of een kleine hindernis te confronteren keken ze hem met opgetrokken wenkbrauwen aan. Snowman? Ze hadden echter niet het lef om hun geliefde Mr. D tegen te spreken.

Terwijl het herfstsemester voorbijgleed, begon Snowman zijn winter vacht te krijgen. Met zijn zware gang, zijn mottige vacht en zijn slordige manen zag hij er onappetijtelijk uit. Een van de beginnende amazones, Estella Quintana, was een lange meid, te groot voor een van de rustiger dieren en niet dapper genoeg om een van de grotere volbloeds te berijden. Tijdens haar les zat ze op Snowman en hij droeg haar over de cavaletti, en zelfs over de lagere kruisjes, waarbij hij over de hindernissen draafde zonder zijn voeten op te tillen.

Harry, de eeuwige optimist, bleef Snowman zelf aanmoedigen over lagere hindernissen te springen, in de hoop dat het paard genoeg vooruitgang zou boeken om mee te kunnen doen aan een concours. Ze vormden een onooglijk paar, daar samen in de oefenring: van wege het koude winterweer had Harry een dik jack aan, maar hij reed altijd blootshoofds. En met zijn wintervacht leek Snowman op een slonzige teddybeer. Hij struikelde over de cavaletti en was niet af te brengen van zijn neiging om gewoon over de hindernissen te stappen in plaats van eroverheen te springen. Hij koos altijd voor de weg van de minste weerstand.

Langzaam maar zeker leerde hij om zonder moeite over lagere hindernissen te springen, maar een goed springpaard trekt boven de hindernissen zijn knieën bijna tot aan zijn nek op. Snowman nam de moeite niet zijn knieën te buigen, hij liet zijn voorbenen gewoon hangen, waardoor hij vaak met zijn hoeven de hindernis raakte. Gevaarlijk was het niet, maar verre van stijlvol; bovendien was het een slechte eigenschap voor een springpaard, dat strafpunten krijgt als de balk valt.

In februari wilde Harry iets nieuws proberen. Hij besloot zijn amazone met het meeste lef, Bonnie Cornelius, in het zadel te zetten. Terwijl hij de stalnummers doorgaf aan de meisjes om hen op die manier te vertellen welk paard ze tijdens de les moesten berijden, zag hij de blik van verbazing die op Bonnies gezicht verscheen. Zij bereed altijd de moeilijkste paarden, zoals Chief Sunset of Wayward Wind. Maar Harry wilde vanaf de grond zien hoe Snowman sprong – het bestuderen van de manier waarop het paard over hindernissen sprong was cruciaal.

Aan het eind van de les waren de balken alle kanten op gevlogen en kon hij de ergernis van het gezicht van zijn beste leerling afschrapen. Harry werd er zelf ook een beetje wanhopig van. Als zijn beste amazone het paard niet aan het springen kreeg, dan leek de kans klein dat Snowman andere leerlingen over hindernissen zou dragen. Het paard kon gewoon in de manege gebruikt worden, in stap, in draf, of in galop – hij was een ouwe betrouwbare sukkel die een hele serie meisjes het zelfvertrouwen kon geven om te leren rijden – maar meer leek er echt niet in te zitten. Als de wegloper echt een bepaalde gave had, bleef die goed verstopt.

Op een dag, toen Harry op Snowman de ring in reed, waren de hindernissen al op een hoogte van een meter twintig afgesteld. Hij had een scholingssessie met Wayward Wind over die hoogte achter de rug en was van plan om af te stijgen en de balken op de juiste hoogte te hangen voor zijn onervaren springpaard. Hij ging over op een draf om het paard op te warmen, vervolgens op handgalop, en richtte zich toen op in de stijgbeugels om het paard in galop te brengen.

In de tussentijd was een van de stalknechten naar de rand van de bak gelopen en stond naar hem te kijken. ‘Ga je echt dat ploegpaard over die hoge balken laten springen?’

Harry lachte. Het was niet bij hem opgekomen, maar hij vond niets mooier dan een uitdaging. Snowman had enige vorderingen gemaakt en kon nu zonder al te veel moeite een hindernis van negentig centimeter aan, de hoogte voor een beginner. Waarom dan geen hogere sprong proberen? Als de hindernis te hoog was, zou het paard de balk eraf stoten, of op het laatste moment stil blijven staan… Maar Harry had het idee dat hij dan toch wel in het zadel zou blijven zitten.

Terwijl hij door de bocht liep, verplaatste hij zijn gewicht enigszins en stuurde het grote paard in de richting van de hindernis door een lichte druk uit te oefenen op de teugels en zijn buitenste been tegen de romp van het paard te duwen.

Harry voelde iets veranderen. Het paard prikte zijn oren naar voren en een stroomstoot kwam door het zadel omhoog. Met een ervaren blik nam Harry de afstand tot de hindernis op. Hij bracht zijn gewicht iets naar beneden, waarmee hij het paard opdracht gaf om zijn pas iets in te houden. Het paard gehoorzaamde, gedurende een… twee galopsprongen… Snowmans achterhand spande zich achter hem en zijn spronggewrichten zakten in. Harry hield de teugels losjes vast en zijn gewicht was naar voren gericht.

En ineens vlogen ze over de hindernis, waarbij de voorbenen ruim boven de balk bleven. Harry luisterde naar de doffe dreun van de achterbenen van het paard die over de balk sleepten, maar hij hoorde niets. Hij keek achterom naar het grote hek waar ze net overheen waren gesprongen en liet toen de teugels vallen om het paard met beide handen op de hals te kloppen. Snowman, kalm als altijd, ging over in stap.

Nadat hij alle sleutels had geprobeerd, had Harry eindelijk de juiste gevonden om het slot open te krijgen. Snowman wilde best springen, maar dan moest je hem wel een hindernis geven die respect verdiende.

Harry pakte de teugels weer op, liet het leer langs zijn vingers glijden en vuurde het paard weer aan met een klik van zijn tong en een duwtje. Een van Snowmans oren klapte om, ten teken dat hij luisterde. Hij versnelde en Harry stuurde hem voor de tweede maal naar de hindernis toe. En opnieuw vloog het paard er ruim overheen, in een volmaakte harmonie van beweging.

Hij vloog.

Geen wonder dat Pegasus, het mythologische paard van de Griekse goden, vleugels heeft. Een paard dat het heerlijk vindt om te springen, verzamelt zich voor de hindernis met een zinderende stroomstoot, waarvan volgens sommige paardenkenners je haar rechtovereind gaat staan. Terwijl het paard op de hindernis afgaat, maakt het niet uit wat de ruiter wenst, hoopt of bidt. Het maakt niet uit wat voor soort zweep hij bij zich heeft of hoe vaak hij zijn scherpe sporen in het dier zet. Een paard dat goed kan springen, springt omdat hij geniet van het gevoel dat hij vliegt. De ruiter die met hem mee mag, krijgt een waar geschenk.

Met het ‘bereik’ van een paard wordt bedoeld: de hoogte van de hindernissen waar het overheen kan springen. De meeste paarden hebben geen enkele moeite met negentig centimeter, sommige vinden een meter twintig of een meter vijfendertig ook prima. Als de hindernissen hoger worden dan een meter vijftig beginnen zelfs de betere springpaarden hun limiet te bereiken. Er zijn maar weinig paarden die een meter tachtig aankunnen en een hoogte van meer dan twee meter – meer dan manshoog en hoger dan de schoft van een paard – is gereserveerd voor een selecte groep van uitmuntende atleten. Bij sommige springwedstrijden, zoals de puissance (het Franse woord voor ‘macht’ of ‘vermogen’), gaat het er alleen om hoe hoog een paard kan springen. Het wereldrecord hoogspringen voor paarden staat op twee meter zevenenveertig, maar in de loop der jaren zijn hoogspringwedstrijden steeds minder populair geworden: de kans op ongelukken is te groot, zowel voor het paard als zijn berijder. Door één verkeerde stap kan een paard zijn been breken en een ruiter zijn nek.

Maar Snowman vloog over een hindernis van een meter vijftig hoog, met keurig opgetrokken knieën. Meteen daarna legde Harry de balk op een meter tachtig. Ook die hoogte haalde Snowman zonder problemen, opnieuw met keurig opgetrokken knieën en een gestrekte hals om een grotere boog te kunnen maken. Steeds legde Harry de balken hoger, tot ze uiteindelijk op een meter tweeën negentig lagen. Snowman suisde eroverheen, alsof hij bij zijn geboorte vleugels had meegekregen.

Iedere keer als het paard weer zo’n hoge hindernis overwon, snakte Harry naar adem, omdat hij de samengebalde kracht voelde die zo goed verborgen had gezeten.

Hoeveel mensen hadden Harry niet verteld dat hij een bijzondere gave voor paarden had, een intuïtieve gave in hun eigen taal met deze dieren te praten? Maar de boodschap van Snowman was maar niet tot hem doorgedrongen, Harry was er stokdoof voor geweest. Dat was een vernederende ervaring. Zijn beminnelijke ploegpaard bezat een leeuwenhart.

Hoeveel jaar was Harry niet op zoek geweest naar dat ene paard, dat over de kwaliteiten van een ware kampioen beschikte? Deze ruin van tachtig dollar had zijn gaven verborgen gehouden onder een onopvallend uiterlijk. En Harry was zo verblind geweest door al die warmbloedige, rebelse volbloeds dat hij tot zijn eigen schande niet eens had gemerkt dat de vervulling van al zijn aspiraties recht voor zijn neus stond.

Later zou Harry nog vaak zeggen: ‘Ik was stom genoeg om dat paard te verkopen, maar het paard wist het gelukkig beter.’ Hij had over al die omheiningen gesprongen om weer thuis te komen.

ELF

Doffe ellende

St. James, Long Island, zomer en herfst 1957

De paardenhandel is een eeuwenoud vak. Voor het begin van de twintigste eeuw was er waarschijnlijk geen kleurrijker beroep in het Amerikaanse leven te bedenken. De handelaren werden ‘David Harums’ genoemd, naar een romanfiguur van rond de eeuwwisseling die als motto had: ‘Zorg dat je die ander hetzelfde flikt wat hij graag met jou zou willen doen, maar maak dan wel dat je de eerste bent.’ Paardenhandelaren waren trots op het feit dat ze zulke keiharde onderhandelaars waren.

De populaire columnist John Gould schreef in 1947 in een krantenartikel met de kop HOSS TRADING: ‘Het verhandelen van paarden is een oeroud volksgebruik, een spelletje tussen twee gehaaide gozers dat bij de pioniers van wie wij afstammen kennelijk heel populair was… De verkoop van een paard is een subtiel en spitsvondig gebeuren waarvan de belangrijkste grondslagen diep in de aard van de mens geworteld zijn.’

Een paardenhandelaar kon als geen ander met eufemismen omgaan: een paard dat met geen stok de stal uit te krijgen was, werd een ‘toonbeeld van rust’ genoemd, een lui paard heette ‘zachtaardig’ te zijn en een slecht afgericht paard was ‘levendig’. Trucjes zoals het voeren van peper aan oude paarden om ze wat energieker te laten lijken, het verven van de vacht, of het dichtstoppen van neusgaten met oude lappen om te voorkomen dat ze hoorbaar kortademig waren, waren schering en inslag. Traditioneel werden termen gehanteerd als ‘puntgaaf ’, oftewel gezond en niet kreupel, ‘niet kortademig’, wat betekende dat het dier kon werken, en ‘zonder voorbehoud’, waarmee de koper bij voorbaat van elke mogelijkheid tot restitutie afzag.

In het tijdperk van het paard vormden het fokken, het kopen en het verkopen van paarden een belangrijke bedrijfstak. In 1897 werd de grootste paardenmarkt ter wereld gehouden in de veehallen van Chicago. Op hoogtijdagen wisselden daar wel zestig paarden per dag van eigenaar, wat neerkwam op meer dan 100.000 per jaar.

De paardenhandel liep sterk terug tijdens de eerste twee decennia van de twintigste eeuw, maar de markt voor werkpaarden trok weer aan gedurende de crisisjaren. Na de beurskrach van 1929 waren veel boeren failliet gegaan doordat ze landbouwmachines op af betaling hadden gekocht; voor benzine ontbrak het geld. Het bescheiden werkpaard dat op de boerderij zelf was gefokt en met eigen graan werd gevoed was een veelgeprezen alternatief.

In Tweede Wereldoorlog ging de benzine op de bon en werd het ploegpaard weer even populair als in de oude tijd. De Percheron Horse Association of America, een van de belangrijkste trekpaardorganisaties in de Verenigde Staten, meldde gedurende de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw een gestage toename van aanmeldingen, maar in de daaropvolgende jaren vijftig nam het aantal weer snel af.

Aan het eind van de jaren vijftig begonnen de David Harums langzaam maar zeker uit beeld te verdwijnen. Een artikel uit 1962 in de Palm Beach Post noemde het beroep: ‘doffe ellende’.

Het aantal paardenhandelaars was teruggelopen tot ongeveer tweeduizend en ze verdienden hun geld door te zoeken naar goedkope paarden die ze vervolgens africhtten en probeerden door te verkopen aan amateurruiters die bereid waren geld te steken in springpaarden. De paardenhandelaren hadden hun leven gebeterd sinds de tijd dat ze de tanden van hun paarden vijlden om hun leeftijd te verbergen, maar waren nog niet bepaald van onbesproken gedrag. Een knol die door een handelaar werd doorverkocht kreeg een snelcursus in de manier waarop een rijpaard zich moest gedragen, maar als het arme beest de lessen niet vlug genoeg oppikte, wachtte hem een treurig lot.

Mannen die hun geld probeerden te verdienen met paarden waren kampioenen van de snelle omzet. Beroepshandelaren probeerden munt te slaan uit het verhandelen van paarden voordat de dieren hun magere winst opaten in de vorm van hooi en graan. Paardentrainers waren altijd op zoek naar een getalenteerd paard, in de hoop dat ze het snel met winst konden doorverkopen.

Sonny Brooks, een beroepstrainer uit New Jersey, vertelde hoe hij probeerde een paard aan de man te brengen: ‘Zodra ik hem aan het lopen heb, probeer ik zo snel mogelijk zoveel mogelijk te winnen. Als hij goeie wedstrijden loopt, zal hij meer opbrengen. Hoe sneller ik hem kan verkopen, des te minder ik voor zijn onderhoud hoef uit te geven.’

Op het oostelijk deel van Long Island, waar de verstedelijking nog niet had toegeslagen, waren er nog mannen die hun geld verdienden met paarden. Ze werden de ‘laatsten der Mohikanen’ genoemd: ruwe kerels, maar vakbekwame paardenmensen met een basiskennis van vrijwel elk aspect van de paardenhandel – beslaan, omgaan met ziekten, africhten en zadels repareren. Er was niets wat ze niet binnen de kortste keren voor elkaar kregen. De ruitersport was een herensport, maar de mannen die in paarden handelden waren allesbehalve heren.

De andere handelaren op het eiland verkochten een paard aan het destructiebedrijf zonder ook maar een moment te aarzelen. Onderdak en voer waren duur en voor een paardenhandelaar was een paard dat onverkocht op stal bleef staan gewoon een getal aan de verkeerde kant van de streep.

De paarden die wat meer geluk hadden, werden verkocht aan het groeiende aantal jonge mensen die zich gingen bezighouden met de ruitersport.

Paardrijden, een sport die zowel gedachten opriep aan de angelsaksische elite als aan het platteland, was populair bij ouders die hun kinderen een sociale voorsprong wilden geven.

In het midden van de jaren vijftig was er een toename in het aantal op Engelse leest geschoeide ponyclubs, waar jongeren uit de stad ingewijd konden worden in de geheimen van de oude jachttradities. Ruiters leerden de basisbeginselen uit ouderwetse Britse handboeken.

Toen het Amerikaanse leger na de Tweede Wereldoorlog de laatste paarden veilde, kregen veteranen die een manege wilden beginnen de voorkeur.

Rijkleding werd verkocht op de sportafdeling bij Saks op Fifth Avenue, waar verkoopster Elsa Granville-Smith op de zesde etage trots verkondigde dat er dagen waren waarop ze ‘dochter, moeder en grootmoeder’ in de kleren stak en enthousiast opgaf over paardrijden dat meehielp om iemand ‘houding, elegantie en kundigheid’ bij te brengen.

De ouders van Knox wilden hun dochters graag die voorsprong geven. Om op de school te komen, namen ze de trein vanuit de stad. De vrouwen droegen bontmantels en waren omhuld door de dure geur van Chanel No. 5 of Joy. De vaders waren mannen met geld die het beste voor hun dochters eisten.

Een deel van Harry’s werk bestond uit het vinden van paarden waarmee de meisjes van Knox goed voor de dag konden komen tijdens plaatselijke wedstrijden. Als een meisje ‘verliefd’ werd op zo’n dier kon Harry het verkopen. Voor een goed exemplaar dat te moeilijk was om door een van de meisjes bereden te worden, wilden ouders wel betalen zodat Harry het zou africhten, in de hoop dat het op een dag toch geschikt zou zijn voor een jeugdige ruiter. Harry had in de tijd waarin hij voor Mr. Dillard werkte al ontdekt dat een rijmeester het meest kon verdienen door een ‘groen’ paard te vinden en dat met winst te verkopen.

Maar dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Harry werd gehinderd door het feit dat hij zich niet kon ontdoen van een paard alsof het overbodige rommel was. Hij concentreerde zich op paarden die niemand anders wilde hebben en kocht alleen dieren waarvan hij dacht dat hij ze wel ergens onder kon brengen.

Uitstapjes naar de paardenveiling in New Holland leverden weliswaar niet vaak een juweeltje op, maar er was nog een andere gemakkelijke manier om aan jonge, groene paarden te komen: via de renbaan. Prachtige volbloeds, gefokt op snelheid, werden verkocht aan de hoogste bieder als ze niet snel genoeg bleken. Veel van die paarden, met hun prima stamboom, die veel zekerheid bood, werden opgepikt door trainers die hoopten er springpaarden van te maken. Volbloeds hebben meestal een kort lontje, doordat ze voor de races zo worden gefokt, maar met de juiste aanpak kunnen ze wel omgetoverd worden tot springpaarden. Ze vormden betere opties dan Harry’s lievelingsproject, Snowman.

Aan het eind van de jaren vijftig was Long Island een van de belangrijkste centra van toptrainers enruiters ter wereld, het was een broedplaats van recente en toekomstige olympische kampioenen. De concurrentie hier was even groot als waar ook ter wereld.

Harry wilde de strijd aangaan. Maar omdat hij niet genoeg geld had om zelf een paard te kopen, moest hij zijn best doen om een goede kandidaat voor een van zijn leerlingen te kopen, want dan zou haar vader voor de centen zorgen. Harry kon het paard dan een jaar of twee onder zijn hoede nemen voordat hij het meisje erop liet rijden en in die paar jaar dat hij zich over het dier ontfermde een behoorlijk aantal prijzen winnen.

Dat was natuurlijk niet hetzelfde als een eigen paard hebben, het bleef het eigendom van iemand anders. Harry had één behoorlijk goed paard op stal staan: Sinjon. Dat paard was zo lastig dat het niet door de leerlingen kon worden bereden, maar Harry had hem zelf al uitgeprobeerd bij kleinere wedstrijden en daar ook wat prijzen gewonnen.

Sinjon, een volbloed, was af komstig van de renbaan in Charles Town. De ruin toonde duidelijk aanleg voor de springsport, maar had veel slechte gewoontes. Hij was een echte weigeraar, die af en toe vlak voor een hindernis ineens in de ankers ging. Deze gevaarlijke gewoonte kon de meest ervaren ruiter uit het zadel laten vliegen. Bovendien kostte het Sinjon moeite zich in de stal te ontspannen. Altijd stond hij met zijn hoofd over de onderdeur heen en weer te wiegen. Door deze gewoonte, die ‘weven’ wordt genoemd, was het paard chronisch moe en ondervoed.

Een paardenhandelaar uit Pennsylvania, Joe Green, had geen zin om de zorg voor het probleempaard op zich te nemen en zocht een manier om zich goedkoop van hem te ontdoen.

Een van de vaders van Knox had interesse getoond. Hij was bereid om Harry de kans te geven het dier af te richten en hem wat wedstrijden te laten lopen in de hoop dat zijn dochter het na verloop van tijd zou kunnen berijden.

De vos was de volslagen tegenpool van Snowman, zat vol grillige reflexen en had het prikkelbare humeur dat in volbloeds gefokt wordt om ze snel te maken. Als Harry Sinjon in de hand kon houden presteerde de ruin goed. En hij was echt een mooie volbloed.

De paardensport kent verschillende soorten wedstrijden; ze zijn gebaseerd op de verschillende taken die een paard buiten de piste verricht. Bij de vossenjacht moet een paard over oneffen terrein galopperen en springen. Bij een showwedstrijd toont hij zijn vaardigheid, schoonheid en gratie bij het nemen van een hindernis.

In Harry’s tijd stonden showwedstrijden het hoogst in aanzien: dat waren gelegenheden waaraan rijke amateurs deelnamen op de duurste paarden die er te koop waren. De hindernissen waren van bescheiden hoogte; stijl, met alles wat daarbij hoorde – dure, op maat gemaakte rijkleding, Franse zadels en mooie, Engelse leren hoofdstellen – telde mee in de beoordeling.

Een paard als Snowman had zich nooit kunnen meten met jachtpaarden. Als hij het tot wedstrijdniveau bracht, zou Snowman deel moeten nemen aan springwedstrijden. Dit onderdeel, waarbij de sprongen het hoogst en het parcours het ingewikkeldst zijn, was het enige onderdeel van een paardensportevenement dat uitsluitend op kundigheid was gebaseerd. Als een paard over een hindernis sprong, kreeg het punten, als het een hindernis afsprong of weigerde te springen, verloor het punten. Bij een springwedstrijd werd niet gekeken naar het uiterlijk, de stijl of de stamboom, alleen het resultaat telde.

Harry had een grote liefde voor springwedstrijden. Er deden zelden amateurs aan mee, want het parcours was meestal te hoog en te moeilijk en de risico’s veel te groot. In die tijd, toen beschermende hoofddeksels nog niet verplicht waren, kon een val echt afschuwelijke gevolgen hebben. Maar Harry vond showwedstrijden niet half zo opwindend als springwedstrijden: hij hield van de adrenalinestoot.

Bij diverse wedstrijden in de lente van 1957, toen Snowman nog steeds bezig was te leren springen, wonnen Harry en Sinjon de ‘groene’ afdeling van de jachtpaarden, waarvoor alleen paarden die dat jaar voor het eerst aan wedstrijden deelnamen ingeschreven mochten worden.

Harry had het idee dat Sinjon de hogere hindernissen van de springpaarden best aankon, maar daar moest de eigenaar toestemming voor geven. Ondertussen bleef hij werken met Snowman. Harry toonde veel geduld bij de lessen en richtte zich steeds op één soort hindernis.

Snowman, die elke omheining aankon, had geen enkele moeite met steilsprongen – hoge hindernissen zonder breedte of diepte – maar ondervond problemen bij hindernissen die zowel hoog als breed waren. Harry liet het paard gymnastische sprongen maken, waarbij hij geduldig eerst de hoogte en vervolgens de breedte van de hindernissen aanpaste en hem leerde zich te strekken boven een hindernis als dat nodig was.

Er zou nog heel wat meer training en oefening aan te pas komen voordat hij zeker wist of Snowman echt in staat was om deel te nemen aan wedstrijden, maar het viel te proberen.

Je kunt je bijna niet voorstellen dat een paard dat een dergelijke gespecialiseerde training ondergaat niet vrijgesteld wordt van dagelijks werk, maar zo pakte Harry Snowman niet aan. In de wereld waaruit hij kwam, moesten mensen en paarden zware lichamelijke arbeid verrichten. Paardrijden was voor Harry veel meer dan opdraven in een piste. Daar kwamen ook urenlang stallen uitmesten en roskammen, oplappen en africhten aan te pas. En paarden moesten ook gewoon hun werk doen.

Snowmans werk was zich te gedragen als een betrouwbaar lespaard en dat deed hij door de meisjes trouw op zijn rug rond te dragen. De trainingsuren in de ochtend werden toegevoegd aan het dagelijkse programma. Diep in zijn hart koesterde hij maar één wens: zijn eigen paard berijden, een paard dat hij met zijn eigen handen had afgericht, dat hij had vertroeteld, gevoerd en verzorgd – niet als ingehuurde kracht maar als lid van een team. Snowman was niet het mooiste paard, niet het dier met de meest natuurlijke aanleg, hij was zelfs niet zo goed als Sinjon, een mager, afgedankt renpaard dat Harry nog moest leren om stil te staan in de stal. Maar Snowman had één groot voordeel: hij was Harry’s eigendom. Tegen alle logica in bleef Harry op hem gokken.

Harry werkte met Sinjon en Snowman. Het paar was een toonbeeld van contrasten: Sinjon had de lange tenen, het elegante uiterlijk, de mooie vacht en de hooghartige houding van de volbloed met stamboom, maar Snowman leek sprekend op een herdershond, vooral in de winter, wanneer zijn vacht ruiger werd. Het oog van elke paardenkenner zou meteen op Sinjon vallen.

Maar toch hadden de paarden ook iets gemeen: ze waren allebei op hun best met Harry op hun rug. Sinjons talent was voor iedereen zichtbaar. Harry’s geloof in de ware aanleg van Snowman was een geheim dat hij met niemand deelde.

Jack Frohm, een andere beroepsruiter uit het circuit, bracht het goed onder woorden toen hij tegen de Palm Beach Post zei: ‘Veel kerels in dit vak hebben nauwelijks te eten. Ze leven van de hand in de tand en blijven het alleen doen omdat ze ervan houden.’

Het zag er niet naar uit dat Harry op het punt stond een kampioen te ontdekken, maar hij had een stel paarden waarmee hij voor de dag kon komen. En ook al was zijn paard van tachtig dollar een enorme gok, dat weerhield Harry er niet van om iedere dag in het zadel te springen en zijn uiterste best te doen om het waar te maken.

TWAALF

Paarden, eigenaars en ruiters

Huntington, Long Island, 1957

In september 1957 maakte Harry zich op voor de eerste wedstrijd van Snowman. Op 5 september zou de North Shore Horse Show in de Old Field Club beginnen. In tegenstelling tot de kleine wedstrijden op Knox, waar Snowman met beginnelingen in wandelpas en draf had rondgelopen, was dit een hele gebeurtenis. Veel van de beste paarden van Long Island en wijde omgeving zouden acte de présence geven, als voorbereiding op het herfstseizoen. Harry zou op de rug van Snowman een van de weinige beroepsruiters zijn, zo niet de enige, met een eigen paard – zijn viervoetige partner die hem hielp bij zijn lessen, met zijn kinderen speelde en samen met hem de piste betrad.

Als Harry om zich heen had gekeken in de wereld van beroepsspringruiters, zou hij niet veel voorbeelden zijn tegengekomen van een dergelijk samenwerkingsverband. Paarden waren eigendom van mensen met geld die beroepskrachten inhuurden om ze te berijden. De Olympische Spelen waren alleen toegankelijk voor amateurs en dus het speelterrein van mannen en vrouwen die het zich konden veroorloven paard te rijden zonder daarvoor betaald te worden.

In het elitaire wereldje van de horse shows werd de beroepskracht nog steeds als een tweederangsburger beschouwd. Het ideaal van de amateursport kwam voort uit de van Engelse public schools afkomstige opvatting van ‘een gezonde geest in een gezond lichaam’. Oorspronkelijk werd zelfs het beoefenen van sport als een vorm van bedrog beschouwd, omdat iemand die aan zijn of haar techniek werkte een oneerlijk voordeel zou hebben ten opzichte van iemand die alleen maar wilde spelen. Die traditie zorgde ervoor dat de Britse adel en Amerikanen uit betere kringen werkelijk dachten dat pro fessionele sport vulgair was – alleen amateurs konden zich echt met ‘sport’ bezighouden.

Maar de realiteit was dat voor het midden van de twintigste eeuw mensen uit de lagere en de middenklasse geen tijd hadden voor spelletjes. Een zesdaagse werkweek gold als de norm, zelfs voor kantoorpersoneel, en de enige vrije dag, zondag, was een rustdag. De enige amateurs die de tijd hadden om serieus aan paardrijden te doen waren zo rijk dat ze er geen baan op na hoefden te houden. Desondanks werden professionals, die geld verdienden aan hun sport, geweerd uit de amateurcompetities.

Deze mentaliteit vierde nog steeds hoogtij in de paardenwereld van de jaren vijftig. In paardentijdschriften werd ‘het professionele probleem’ besproken; de schrijvers van de artikelen beweerden dat amateurruiters het nooit konden opnemen tegen beroepsmensen omdat amateurruiters ‘zich gedurende de week met hun zaken moesten bezighouden’ terwijl een beroepskracht ‘de hele dag gewoon kon rijden’. Dat de amateurs in de paardenwereld zich meestal bezighielden met het beheren van hun geërfde vermogens en dat de beroepsruiters iedere dag moesten rijden om brood op de plank te krijgen was kennelijk niet van belang.

Harry, die zijn geld verdiende met paarden, mocht wel een paard berijden om een eigenaar een genoegen te doen, maar zou nooit een van de glamour boys kunnen worden in de olympische ruiterploeg. Desondanks was hij vastbesloten om meer te worden dan een jockey voor rijke eigenaars: hij wilde zijn eigen paard berijden in topwedstrijden en de strijd aangaan met de beste ruiters ter wereld.

En in de herfst van 1957 was Harry niet de enige met zulke torenhoge ambities. Het was twaalf jaar geleden dat de oorlog was afgelopen en het sociale klimaat begon te veranderen. In Little Rock, Arkansas, werd de National Guard ingeschakeld om zwarte schoolkinderen te beschermen die probeerden toegang te krijgen tot de Central High School; Elvis Presley maakte zijn opwachting in The Ed Sullivan Show, waar echter alleen zijn bovenlichaam in beeld verscheen en niet zijn schokkende onderlijf. Ook in de sport kwam verandering: het grote geld deed zijn intrede bij wedstrijden en recreatieve bezigheden die tot dan toe uitsluitend het privilege waren geweest van de hogere klassen.

De 5e september was aanvankelijk koel en grijs, maar voor later op de dag werd een zonnetje beloofd. Harry liep naar de stal, met zijn Duitse herder Smoky op zijn hielen. Zoals gewoonlijk genoot hij van de donkere, rustige sfeer die de vroege ochtend met zich meebracht. Als altijd was Snowy de eerste die zijn hoofd over de staldeur naar buiten stak en drie keer luid hinnikte toen hij Harry’s voetstappen hoorde. Zelfs in het schemerige licht glom de vacht van de ruin dankzij alle extra borstelbeurten die hij had gehad en de gevlochten maantop liet zijn kleine oren vrij. Hoewel hij geen schoonheid was, zag hij er al een stuk beter uit.

Een van Harry’s zomerleerlingen, Louie Jongacker, dook al vroeg op in de stal, compleet met zijn gepoetste laarzen en zijn in een hoes verpakte rijjas. Hollandia was niet alleen een toevluchtsoord voor afgedankte paarden. Tienerknullen kwamen op Harry’s boerderij af als vliegen op een mesthoop. Johanna zette dan gewoon een extra bord op tafel, en Harry had altijd wel iets te doen voor een rondhangende jongen: hij mocht de tractor besturen of met de paarden helpen. Het echtpaar De Leyer stelde weinig vragen. Er was genoeg werk op de boerderij om te voorkomen dat de jongens kattenkwaad gingen uithalen.

Het leven in St. James was niet gemakkelijk voor jongeren die uit de ‘verkeerde’ omgeving kwamen; als ze zich ongemakkelijk voelden binnen de leefgemeenschap kwamen ze maar al te graag naar het gezin De Leyer toe, omdat ze instinctief aanvoelden dat deze jonge, nieuwe immigranten niet geïnteresseerd waren in hun naam of landgoed.

Harry zou Louie Jongacker meenemen naar de wedstrijd. Louie kwam uit Queens, maar zijn grootmoeder had tien kilometer verderop een landhuisje en in de zomer hielp hij Harry altijd in de stallen. Hij was lang en mager, wat hem niet tot een geboren ruiter maakte. Maar de jongen werkte hard en Harry wilde hem ervaring laten opdoen in het rijden van wedstrijden.

In de loop van de zomer had Snowman goede vorderingen gemaakt. Hij was inmiddels zodanig afgericht dat hij de wendingen en het tempo van een klein springparcours wel aan zou kunnen. Aangezien Harry ook een paard voor Louie moest hebben, besloot hij om hem Snowman uit te laten proberen.

Harry ging achter het stuur van de paardentrailer zitten en liep onderweg naar de Three Villages in gedachten de lange lijst met alles wat nog te doen was na. De North Shore Horse Show werd gehouden in de Old Field Club die in 1921 was opgericht als een privézwemclub; de bijbehorende polovelden en wedstrijdterreinen lagen aan de Long Island Sound. Harry moest lachen toen Snowman op zijn gemak de klep afliep. De ruin keek rustig om zich heen naar het wedstrijdterrein, alsof hij dit zijn leven lang al had gedaan.

De nieuwe combinatie zou uiteraard geen prijzen winnen, want de ruin was nog niet in staat om foutloos over hindernissen te springen, maar hij was zo eerlijk als goud en weigerde nooit. Harry vertrouwde erop dat Snowman Louie veilig rond zou dragen, en de jongen zou merken hoe opwindend het was om voor publiek te rijden. Dat zou Snowy ook leuk vinden. Hij hoefde geen prijs te winnen, het was al een hele prestatie dat hij hier was.

Het North Shore-evenement nam drie dagen in beslag. De deelnemers, die hun paarden in de stallen naast de wedstrijdterreinen konden zetten, werden in aantal overtroffen door trainers, stalknechten en jonge hulpkrachten. Tengere meisjes sjouwden met zware rubber emmers vol water dat bij iedere wankele stap over de rand klotste. In de stallen waren boxen met op maat gemaakte gordijnen in tuigkamers veranderd. Daar leunden in de watten gelegde ruiters achterover op vouwstoelen, terwijl stalknechten hun rijlaarzen poetsten. Iedereen liep op de toppen van zijn zenuwen.

Eerstejaars springpaarden, de groep van Snowman, liepen de laatste wedstrijd van de dag. Harry had vlinders in zijn buik toen de jonge Louie in het zadel sprong en op Snowmans brede rug ging zitten. De jongen zag er nerveus en een beetje stram uit – gretig, maar niet echt dapper.

‘Doe maar rustig aan,’ riep Harry. ‘Gewoon rijden zoals je altijd doet.’

De dressuurpiste, die als opwarmruimte diende voor paarden en ruiters die dadelijk aan de beurt waren, was vol deinende ruiters. Ze draaiden om elkaar heen, vechtend om een metertje ruimte. Trainers schreeuwden commando’s naar de jongens en meisjes te paard, terwijl nerveuze ouders twee rijen dik langs de hekken stonden. Harry zei niet veel, hij keek alleen maar.

Hij verlegde de balken op een van de oefensprongen en knikte. Louie wendde en kwam naar de hindernis toe. Toen Snowman daar zonder enige moeite overheen sprong, ontspande Louie zich een beetje.

Nadat Snowman de sprong twee keer had genomen, stak Harry zijn hand op. Louie keek hem verrast aan. Ze hadden maar twee keer gesprongen, terwijl sommige andere ruiters al een halfuur aan het warmlopen waren. Harry bukte zich, trok de pennen uit de lepels en legde de balken terug op een hoogte van ongeveer een meter twintig. Hij knikte. ‘Nog een keer.’

De jongen zette grote ogen op, maar hij protesteerde niet en wendde het paard.

‘Zit niet zo te wapperen!’ riep Harry. Hij kon zien dat Louies spanning het grote paard een tikje uit zijn ritme bracht, maar daarna verzamelde Snowman zich en vloog met gemak over de hindernis. Er verscheen een brede grijns op Louies gezicht en Harry glimlachte.

‘Zo is het genoeg,’ zei Harry.

Louie keek hem opnieuw aan. Drie sprongen waren eigenlijk niet genoeg om warm te lopen. Maar Harry wilde het paard scherp houden.

Snowman was pas laat aan de beurt. Het ging om een eenvoudig parcours met acht hindernissen die allemaal iets meer dan een meter hoog waren, maar tot op dat moment was pas één paard daar foutloos overheen gegaan. Toen de schimmel de ring binnenliep, had Harry het idee dat het paard heel even naar hem omkeek. Daarna moesten Louie en hij aan de bak.

Snowman ging in een rustige galop op de eerste hindernis af.

Harry hoopte dat zijn paard de moeite zou nemen om zijn benen op te trekken. De gedachte was onverdraaglijk dat hij en zijn jonge ruiter uitgelachen zouden worden.

Maar zijn zorgen waren onterecht. Bij iedere hindernis verzamelde Snowman zich, trok zijn knieën op en sprong. Hij legde het parcours foutloos af, kalm en zeker, met de oren naar voren geprikt, als bij een gewone dag op Knox. Toen de lange, magere knul uit Astoria op Snowman de piste uit kwam draven, droeg het paard een blauwe rozet. Louies gezicht werd door zijn brede grijns bijna in tweeën gespleten. En Harry stond bij de ingang te stralen alsof Louie een van zijn eigen kinderen was.

Ten slotte brak het moment aan waarop Harry zelf op Snowman stapte. Harry had zijn paard voor beide beginnerswedstrijden ingeschreven, al rekende hij er niet op dat ze in de prijzen zouden vallen.

Meedoen aan een wedstrijd vereiste meer dan alleen atletisch talent. Het paard moest al zijn vaardigheden bundelen in een kunstmatige situatie. Instinct of andere aangeboren eigenschappen waren onvoldoende. Zonder de ruiter zou het paard niet weten wat het moest doen, het zou verward en overstuur raken. Het moest zich afsluiten voor alles wat het om zich heen zag of hoorde en zich uitsluitend op zijn ruiter concentreren.

Toen Harry op Snowman de oefenring binnenreed, zag hij Cappy Smith achter de omheining staan. Smith, een meter tachtig lang, met donker haar en een chic uiterlijk dat veel weghad van Tyrone Power, had in de periode tussen 1938 en 1954 diverse nationale springtitels behaald. Hij had een schitterende rijstijl, een scherpe kijk op paarden en was niet snel geïmponeerd. Hij stond toe te kijken toen Harry en Snowman door de oefenring cirkelden, waar Harry de sprongen hoog had afgesteld, in de hoop dat Snowman zou begrijpen dat het nu menens zou worden.

Bij de juniorspringruiters, waar Louie als winnaar was geëindigd, waren de hindernissen nauwelijks een meter hoog geweest en het parcours vrij simpel, met nauwelijks wendingen. Harry reed een rondje, vloog twee keer over één grote hindernis en ging over tot stapvoets. Het had geen zin om nu te veel te willen. Na een paar minuten bleef hij vlak bij de omheining rustig op de rug van Snowman zitten om naar de andere paarden te kijken.

Cappy Smith dook achter hem op. ‘Volgens mij kan dat paard van jou aardig hoog springen,’ zei hij tegen Harry.

Harry glimlachte en begon te grinniken. ‘Ja, hij kan wel springen, maar het is gewoon een lespaard, hoor. Ik gebruik hem voor de kinderen.’

Smith hield zijn hoofd schuin en lachte veelbetekenend. Zo’n ervaren man als Cappy keek dwars door het eenvoudige voorkomen van het paard heen.

Afgezien van Cappy Smith besteedde niemand aandacht aan Harry de Leyer toen hij op zijn manegepaard de ring binnenkwam. Snowman was geroskamd en ingevlochten, maar viel toch uit de toon bij de chiquere paarden. Bij springwedstrijden ging het om vaardigheid, niet om uiterlijk, maar de meeste springpaarden waren slank en nerveus. Vele stonden hoorbaar op hun bit te bijten tot het schuim ze op de mond stond en in vlokken op hun borst terechtkwam. Snowman vertoonde geen spoor van dat opgefokte gedrag toen hij de ring binnendraafde.

Bij de paarden die aan deze wedstrijd voor beginners deelnamen, waren een paar van de meest veelbelovende springpaarden van het land en de meeste zouden over een jaar of twee meedoen aan de strijd om de landstitel. Sommige ervan zouden zelfs internationaal een woordje mee kunnen spreken.

Harry keek toe hoe enkele een foutloze ronde afwerkten. Toen hijzelf aan de beurt was, ging hij stapvoets de piste in, waar hij de teugels oppakte en het paard met een licht duwtje van zijn linkeronderbeen in galop bracht. Snowman stak zijn neus vooruit, alsof ze op pad gingen voor een ritje over het land. Harry voelde ineens een spoortje bezorgdheid. Was het paard wel attent genoeg om dit parcours af te leggen? Hij drukte zijn kuiten tegen het lijf van Snowman die meteen zijn pas verlengde: hij luisterde goed. Harry bleef voor zich uit kijken, zorgde dat zijn gewicht goed verdeeld bleef en liet de teugels iets vieren. Bij deze gelegenheid, de eerste echte uitdaging voor het paard, moest Harry hem duidelijk laten merken dat hij in hem geloofde.

Harry mat met zijn ogen de afstand tot de eerste hindernis en keek toen over de hindernis naar wat erachter kwam. Met behulp van de teugels, zijn zitvlak en de lichte druk van zijn kuiten tegen de zijkanten van het paard gaf Harry een boodschap door: je kunt het. Snowman prikte zijn oren naar voren, spande zijn heupen en vloog. De eerste hindernis was achter de rug en Harry leidde hem met vaste hand naar het volgende obstakel. Het paard nam de eerste paar hindernissen ruim, maar over de oxer, een breedtesprong, raakte hij de bovenste balk aan: twee fouten. Daarmee was de kans dat hij een prijs zou winnen verkeken.

Toen hij de piste uitkwam, liet Harry de teugels los en gaf zijn paard een stevig klopje. Slechts twee fouten. Dat was een uitstekende prestatie voor een eerste keer.

Buiten de ring zag Harry Dave Kelley en Al Fiore naast elkaar zitten, grijnzend alsof de hele wereld aan hun voeten lag. Fiore had het recht om verwaand te kijken: hij had de afgelopen twee jaar in het circuit het puntenklassement gewonnen. Hij was lang en breedgeschouderd, meer dan een meter tachtig lang en zeker vijftig pond zwaarder dan Harry. Als zoon van een stalhouder uit Queens had hij zichzelf leren rijden en hij was een echte publieksruiter. De acrobatische toeren die hij in het zadel uithaalde, zorgden er meestal voor dat de toeschouwers op het puntje van hun stoel zaten. Al en Dave moesten allebei lachen toen ze naar Harry’s vliegenschimmel keken. Ze zouden allebei liever doodvallen dan bij zo’n belangrijke wedstrijd op een oud manegepaard in de ring te verschijnen. Deze nieuwkomer op zijn ploegpaard was geen concurrentie voor hun grote volbloeds. Laat ze maar lachen, dacht Harry. Het was nog maar een paar maandjes geleden dat hij met een longe achter het paard had gelopen om hem aan de teugel te brengen. Nu kon dit paard zich al heel redelijk redden in een springwedstrijd. En er waren nog andere categorieën. Misschien had de concurrentie wel te vroeg gelachen.

In de volgende categorie voor beginnende springpaarden werd een fout pas geteld als het paard een balk afgooide. Aanraken mocht, afgooien niet. De hindernissen waren veel hoger en er werd ook op tijd gereden.

Al Fiore en Dave Kelley lieten hun paarden een paar sprongen maken in de oefenring, maar Harry beperkte zich met Snowman tot een korte handgalop; hij wilde de benen van het paard sparen.

Het paard van Al Fiore, Riviera Topper, kwam uit de stal van de familie Mann, een fokstal waartoe onder andere Riviera Wonder behoorde, het paard dat onder Fiore al twee jaar achtereen het nationale kampioenschap had gewonnen. Riviera Topper was als eerste aan de beurt en Fiore leidde het paard met ervaren hand over het parcours. Door Fiores halsbrekende toeren in het zadel leek het een zwaar parcours, maar Harry zag dat het paard geen enkele moeite met de hindernissen had. Er volgden nog een paar paarden die allemaal op z’n minst één balk afgooiden. Toen was Snowman aan de beurt.

Hij stond er zo ontspannen bij dat hij half in slaap leek, met zijn oren op halfelf – het toonbeeld van een manegepaard. Toen het hek openging, pakte Harry de teugels vast en zette Snowman in draf. Een snelle blik op de tribunes vertelde hem dat er maar weinig toeschouwers waren. Harry liet Snowman een rondje galopperen voordat ze naar de eerste hindernis toe reden en op dat moment merkte hij plotseling dat er ergens een knop werd omgezet. Ineens was Snowman helemaal bij de les. Terwijl hij zijn achterhand spande om zich af te zetten voor de eerste sprong, kon Harry de pure kracht die in hem school voelen.

Ze maakten een foutloze ronde. Harry keek even naar Al en Dave, maar die zaten nog steeds te lachen. Eén foutloos parcours was niets, het ging om consistentie.

De ploeg van de parcoursbouwer kwam de ring in om de hindernissen te verhogen voor de barrage. Er ging een rilling van opwinding door Harry heen. Nu werd het interessant. Snowman was op zijn best bij hoge hindernissen. Maar hij had nog nooit zo’n zwaar parcours onder wedstrijdomstandigheden gelopen. De afstand tussen de hindernissen zou wellicht voor problemen zorgen.

Inderdaad ging Snowman ruim over de eerste hindernis, maar gooide hij bij de tweede oxer, een breedtesprong, een balk af. Datzelfde gebeurde bij de laatste hindernis. Het paard van Al Fiore, Riviera Topper, won de categorie moeiteloos.

Snowmans prestatie in de barrage leverde toch nog een derde plaats op. Hij kwam terug in de piste om zijn gele rozet op te halen. Toen Harry eruit kwam, gaf hij het lintje aan zijn kinderen, die gilden van blijdschap.

In de daaropvolgende categorieën verdeelden Dave Kelley en Al Fiore de prijzen; Snowman kwam er niet meer aan te pas. Harry liet hem niet te hard werken. Niemand besteedde enige aandacht aan de schimmel die zo kalm was dat hij af en toe tussen de hindernissen terugviel in draf.

Er was dan ook niemand die scherp oplette toen Snowman voor het laatst de ring binnenkwam. Dit was de zogenaamde stakes-categorie, met de hoogste hindernissen. Snowman liep een keurige ronde, waarbij hij maar één balk afgooide, wat hem de zesde plaats opleverde in een veld van twintig paarden.

Terug in de stal tuigde Harry het paard af, wreef hem in met liniment en kriebelde hem in de nek. Hij schoot in de lach toen het paard zijn lip opkrulde alsof hij grijnsde. Snowmans gele en groene rozetten plus de blauwe van de juniorencategorie werden trots opgehangen aan de metalen draad die langs de zijkant van de trailer was gespannen om te laten zien wat Hollandia had gewonnen.

Toen Snowman rustig op stal stond, ging Harry terug naar de wedstrijdring en leunde over de omheining om naar de open categorie van de springpaarden te kijken. Het was het grootste evenement van de dag en de toeschouwers liepen niet langer rond over het terrein om iets te eten te halen bij de diverse stalletjes. In plaats daarvan stond het publiek rijen dik achter de omheining en zat dicht op elkaar gepakt op de tribunes.

Het was het eind van een lange dag. Kinderen hadden verbrande neusjes, juniorruiters werden gekweld door spierpijn en zaten te gapen omdat ze al dagenlang voor zonsopgang waren opgestaan. De kleinsten hadden kleffe handjes van alle ijsjes en lollies. Maar iedereen kon toch nog voldoende energie opbrengen om naar de hoofdring te gaan, waar de hindernissen waren opgehoogd tot één meter vijfendertig – en dat was alleen maar voor de eerste ronde. De balken zouden misschien nog hoger komen te liggen.

Harry ging nooit op de tribune zitten. Vanaf zijn plekje achter de omheining, met één voet op de onderste stang, stond hij zo dichtbij dat hij niet alleen de paarden goed kon bekijken, maar ook meteen de piste in kon hollen als iemand hulp nodig had.

Toen Riviera Wonder, de landskampioen, de piste inkwam met Fiore op zijn rug, lette Harry extra goed op. Hij was een schimmel, net als Snowman, maar verder ging de gelijkenis niet. Deze vol bloedruin kwam uit een imposant geslacht van springpaarden. Zijn zus, Miss Budweiser, was een olympisch springpaard. Fiore en Riviera Wonder hadden samen twee keer het nationale kampioenschap behaald, in 1955 en 1956, en met die grote wedstrijd in Madison Square Garden nog maar drie maanden verwijderd, was hij de onbetwiste favoriet om die titel opnieuw te behalen.

Riviera Wonder, een stijlvol en mooi springpaard, was pas vier jaar oud toen hij in ’55 in de Garden won en nog steeds had hij zwarte vlekjes op zijn achterhand die uiteindelijk zouden verdwijnen.

Al Fiores manier om een springparcours te rijden was effectief maar onorthodox: bij de hindernissen gooide hij zijn lichaam naar voren en boog zo diep over de hals van het paard dat het bijna leek alsof hij zijn hielen achter zijn rug tegen elkaar sloeg. Het publiek zat altijd met open mond toe te kijken.

Harry bleef alles rustig gadeslaan. Hij had respect voor Fiore als ruiter, maar die rare, plotselinge beweging met zijn bovenlichaam boven hindernissen zou veel paarden uit hun evenwicht brengen.

Riviera Wonder had alles wat je je kon wensen: stijl, gratie, atletisch vermogen en moed. Harry keek er dan ook niet van op dat hij een afstammeling was van het beroemdste geslacht van springpaarden die het land kende, de nakomelingen van Bonne Nuit. Zijn eigenaar, Bernie Mann, een beroemd jazztrompettist, had een populaire nachtclub die de Riviera heette. Manns stal van springpaarden, volbloeds van eersteklas fokkers, hadden allemaal namen waarin het woord Riviera voorkwam.

Er was in deze categorie maar één paard dat de concurrentie met Riviera Wonder aankon en dat was de merrie van Dave Kelley, Andante.

Na de eerste ronde waren alle andere deelnemers al uitgeschakeld. De parcoursbouwers werkten snel om de hindernissen voor de barrage te verhogen. Daarin was de kleinste hindernis meer dan een meter vijftig.

Riviera Wonder begon. Fiore was een ruwe ruiter, maar uit alles bleek dat hij veel ervaring had. Hij loodste het paard met veel lef over het parcours. Iedere keer als hij boven een hindernis met zijn hielen leek te klikken, hield het publiek de adem in, maar iedere keer landde het paard met een doffe dreun en de balken bleven liggen. Weer een foutloze ronde.

Toen was Andante aan de beurt. Dave Kelley was een ongelooflijk strijdlustige ruiter, hij had zelfs nog meer gewonnen dan Al Fiore. Harry herkende zijn drijfveren: Dave hield van de sport, met elke vezel in zijn lijf.

Terwijl Al de indruk had gewekt dat het om een zwaar parcours ging, leek het bij Dave juist gemakkelijk. Maar op de laatste hindernis was Andante een beetje slordig. Ze liet een achterbeen hangen dat net de balk raakte, waardoor de baffle, een dun stukje balsahout dat op de balk lag om een lichte aanraking waar te nemen, op de grond viel. Anderhalve strafpunt. Riviera Wonder was de winnaar.

Als Harry de hoop koesterde om in de toekomst in deze klasse uit te komen, zou dit het niveau zijn. In de open categorie kwam je geen manegepaarden tegen, alleen dure paarden en keiharde beroepsruiters die al jaren op hoog niveau aan wedstrijden meededen.

De woorden van Cappy Smith bleven hangen: ‘Volgens mij heb jij een paard dat hoog kan springen.’ Snowman was zesde geworden.

Maar het idee dat hij Snowman zover zou krijgen dat hij het op kon nemen tegen paarden als Riviera Wonder en Andante leek te vergezocht. Harry zou heel wat extra uren moeten besteden aan de training, en dat naast al zijn andere werkzaamheden: lesgeven, het beheer van de stal, en het berijden van de paarden van zijn leerlingen. Over een paar dagen begon het schooljaar op Knox weer en dan verliep alles weer volgens het bekende stramien: de vossenjacht en dressuurwedstrijdjes, lesgeven aan de meisjes, het bedenken van uitdagingen voor de betere amazones en het aanmoedigen van de leerlingen die het minder goed deden. Dat was meer dan genoeg om hem bezig te houden.

Na afloop van de show laadde Harry alles in de vrachtwagen en ging samen met zijn kinderen hamburgers eten. Het was best mogelijk dat niemand wist wie hij was, en dat mensen hem uitlachten omdat hij een oud ploegpaard bereed. Maar op het dashboard van de vrachtwagen lagen de rozetten die hij vanavond mee naar huis zou nemen. Geen prijzen die hij voor andere mensen, zoals de eigenaar van Sinjon, had gewonnen, nee, deze waren van hem, van Snowman en Hollandia Farms. Nu al hadden ze samen iets geweldigs gepresteerd.

Na de North Shore Horse Show groeide bij Harry het verlangen. Hij zou zich zo ontzettend trots voelen als hij de omroeper in een stadion zou horen zeggen: ‘Snowman, eigendom van de heer en mevrouw Harry de Leyer, bereden door Harry de Leyer.’

Af en toe kreeg Harry het gevoel dat zijn behoefte om zelfstandig te zijn hem parten speelde in de paardenindustrie. Hij kromp nog steeds in elkaar als hij terugdacht aan die keer dat hij, met de pet in de hand, bij zijn baas van de stalhouderij om loonsverhoging had gevraagd en het lid op de neus had gekregen. Maar dan dacht hij weer aan Mickey Walsh, die zo’n montere uitstraling had omdat hij niemand had die hem de wet voorschreef. Harry wilde zijn eigen kampioen hebben – geen paard dat onder hem weggehaald en verkocht kon worden, of dat hij moest trainen zodat iemand anders met de eer kon gaan strijken.

Vroeger in Nederland, en met name tijdens de oorlog, had zijn familie een enorme schaarste gekend. Ze waren gedwongen geweest om zich te redden met wat ze hadden en in vergelijking daarmee was zijn leven in de Verenigde Staten een hoorn des overvloeds. Hij kon zich de oorlogsjaren nog herinneren toen er geen paarden waren en ze de boerderij met kunst en vliegwerk in bedrijf hadden gehouden. Als je iets verschrikkelijk graag wilde, moest je werken met de dingen die voorhanden waren.

Die avond in de stal, ging Harry net als iedere avond als laatste bij Snowman langs. Ze spraken dezelfde taal: de taal van de doordouwers, die niet kapot te krijgen waren.

Harry hoefde alleen maar zijn ogen dicht te doen om weer terug te gaan naar die oorlogsdag waarop het strodak van het kleine katholieke ziekenhuis in St. Oedenrode in brand was gevlogen.

Hij was lid van de vrijwillige brandweer. Hij en zijn maten konden zo dichtbij komen dat ze de vlammen zagen, maar er werd van twee kanten geschoten. De mannen zouden een strootje trekken om te zien wie erheen moest. Harry keek het kringetje mannen rond, van wie de ogen in het donker nauwelijks zichtbaar waren. Hij kende ze stuk voor stuk, had met hen op school gezeten, met hen samengewerkt, gezien hoe ze tijdens de kermis achter de meiden aan zaten en met gebogen hoofd naast hen in de kerkbank gezeten. Harry was de jongste, de enige die geen vrouw of kinderen had. Zonder er zelfs maar over na te denken bood hij zich aan.

Toen hij op handen en voeten door het steegje naar het ziekenhuis kroop, kon Harry het pok-pok-geluid van geweervuur horen, maar hij was zo geconcentreerd op zijn taak dat hij niet aan het gevaar dacht.

Bij het aanbreken van de dag stond het ziekenhuis nog steeds overeind en Amerikaanse en Britse troepen hadden de nazi’s uit St. Oedenrode verdreven.

Onder de patiënten waren twee Amerikaanse soldaten. De nonnen nodigden Harry uit om kennis te maken met de soldaten die mede dankzij hem gered waren en hij kreeg een reep chocola van de GI’s.

Na de oorlog ontving Harry een onderscheiding voor zijn moed. Hij was verbaasd, want zelf vond hij niet dat hij dapper was geweest; hij had gewoon een klus opgeknapt die gedaan moest worden.

Volgens Harry waren sommige paarden precies zo: met een aangeboren wilskracht om te doen wat hun plicht is.

In die herfst had hij het weer even druk als altijd. Het gezin bleef groeien en inmiddels waren er vijf kinderen. Iedere ochtend zette Johanna het ontbijt op tafel, voor het eten werd er gezamenlijk gebeden en na de maaltijd ging iedereen aan het werk. De oudere jongens konden inmiddels in de stal helpen. Harriet nam een deel van het roskammen voor haar rekening. Zodra een kind oud genoeg was, kreeg het een taak.

Het was een goed leven, meer dan Harry misschien had verwacht, en hij wist dat hij dankbaar hoorde te zijn voor wat hij had. Kijk maar eens wat hij samen met Johanna in zeven korte jaren had opgebouwd: een vaste baan, een groeiend gezin, een eigen huis. Ze hadden hard gewerkt en geluk gehad. Als Harry om zich heen keek, wist hij dat hij de komende jaren met een gerust hart tegemoet kon zien als hij gewoon les bleef geven aan meisjes die na verloop van tijd weer zouden verdwijnen. Ondertussen kon hij zijn kinderen zien opgroeien en in de zomer nog wat extra leerlingen nemen.

Harry en Snowman hadden geen opzienbarende prestatie geleverd bij de North Shore Horse Show met hun zesde plaats. Maar Harry bleef denken aan die derde plaats in de categorie waarbij alleen afgeworpen balken als fout telden.

Harry wist wat Cappy Smith aan Snowman was opgevallen, zijn paard had talent. Waar het dier vandaan kwam, maakte niet uit. De gave kon niemand hem afpakken.

En Harry was pas negenentwintig. Hij had nog geen behoefte aan een rustig leventje dat langs gebaande paden verliep. In zijn verbeelding steeg hij tot grote hoogte met Snowman. Beiden waren niet tevreden met het leven van alledag; ze snakten ernaar om te kunnen vliegen.

DERTIEN

Sinjon

St. James, Long Island, 1957

Mensen die op volbloed renpaarden wedden, hanteren vaak het oude gezegde ‘het bloed spreekt’. De grootste kampioenen onder de renpaarden – Man o’War, Seabiscuit en Secretariat – komen allemaal voort uit bloedlijnen die generaties lang met maar één doel voor ogen zijn gefokt: snelheid. Maar deze spreuk gaat niet op voor springpaarden. Het mysterieuze element dat een sloom springpaard onderscheidt van een potentiële kampioen is niet zo gemakkelijk aan te wijzen. Een goed, natuurlijk gevoel voor evenwicht helpt, maar is niet de belangrijkste eigenschap. Er is een moeilijk te duiden kenmerk – persoonlijkheid of karakter – dat een goed springpaard onderscheidt van een fantastisch springpaard.

De schrijfster M.A. Stoneridge, die veel over paarden publiceerde en een zus is van springruiter William Steinkraus die op de Olympische Spelen een gouden medaille behaalde, merkt op dat zelfs een doodgewoon paard ‘een edelmoedig dier [is], vriendelijk, eerlijk, bereid om je een plezier te doen, begiftigd met een bijzondere vorm van moed en een ongecompliceerd gevoel voor rechtvaardigheid’.

Maar die bewonderenswaardige eigenschappen zijn niet genoeg om een kampioen te krijgen. In The Complete Book of Show Jumping merkt Judy Crago op: ‘Als twintig van de beste springpaarden ter wereld in de wei worden gezet met twintig rij- en jachtpaarden zal niemand in staat zijn om de superieure springpaarden eruit te pikken.’ De meeste paarden kunnen springen en een paar komen behoorlijk hoog, maar er is slechts een gering aantal dat de moed, het vertrouwen en het uithoudingsvermogen heeft om een ruiter rond te dragen over een parcours dat hoge eisen stelt aan juist die specifieke eigenschappen.

Aan het eind van september 1957 liep het openlucht springseizoen op z’n eind. Het was voor Harry een goede zomer geweest. Hij had een paar prijzen gewonnen, hoewel de mensen hem af en toe nog steeds aankeken alsof hij zonder uitnodiging op hun feestje was komen opdagen.

Van de paarden die bij hem op stal stonden, had Sinjon ongetwijfeld de beste kans om een kampioen te worden. Toen Harry het probleem van het wiebelen opgelost had, zag het dier er niet meer zo schriel uit. Harry had Sinjon een tijdje bestudeerd en uiteindelijk de oplossing gevonden om het paard rustig te houden: hij hing gewichten op in de box, waar het paard tegenop botste als hij weer begon te wiebelen. Zo leerde het dier om stil te blijven staan. En als hij de geest kreeg, was hij onverslaanbaar.

Wayward Wind, het mooie bruine vosje, kon goed springen, maar Harry dacht niet dat er een kampioen in haar stak, daarvoor miste ze vuur. Hij zag ook wel mogelijkheden voor Night Arrest, een jonge merrie van een van zijn leerlingen. Ze was net als Sinjon talentvol maar nukkig, af en toe briljant en moeilijk te berijden.

En dan was er natuurlijk Snowman, de onwaarschijnlijke omheiningskampioen. Hij had talent en meer dan genoeg persoonlijkheid, maar hij was onhandig. Van alle paarden in de stal leek hij de minste kans te hebben. Harry was wel van plan om hem te blijven trainen, misschien dat hij dan in de lente wat vooruitgang had geboekt. Ondertussen liep Snowy weer gewoon mee in de les, ging met de meisjes zwemmen en maakte tochten over het land. En hij scheen echt van het leven te genieten.

Harry had een succesvol zomerseizoen gehad met Sinjon, waarmee hij de leiding had in het puntenklassement voor beginnende jachtpaarden. Maar bij Sand Points, in de week na North Shore, sprak een van de juryleden Harry aan. Het paard hield zijn hoofd te hoog en vertoonde niet het juiste gedrag voor een kampioen in de klasse voor jachtpaarden, waar de houding en het gedrag van het paard werden meegenomen in de beoordeling.

Langzaam maar zeker begon Harry te begrijpen wat er nodig was om succes te hebben bij Amerikaanse paardensportevenementen. De regels bij springwedstrijden waren simpel: een paard kreeg strafpunten als het een hindernis raakte of afsprong, en soms speelde tijd een rol. Maar de jachtpaarden deden mee aan schoonheidswedstrijden, waarbij niet alleen de uitvoering meetelde, maar ook het uiterlijk van de dieren.

Harry was ervan overtuigd dat Sinjon talent had en hij wilde de vosruin een kans geven om zichzelf te bewijzen. Maar inmiddels was het korte herfstseizoen bijna voorbij. De enige paardensportevenementen die nog op de kalender stonden, waren de toonaangevende wedstrijden van het indoorcircuit: Pennsylvania, Toronto en de National Horse Show in Madison Square Garden.

Harry legde het idee voor aan de eigenaar van Sinjon, meneer Dineen, de vader van een van zijn leerlingen op Knox. De evenementen in Pennsylvania en Toronto waren te ver weg voor Harry, maar als hij Sinjon nou eens inschreef voor de National?

Het was een krankzinnig idee. De National Horse Show was het grootste paardensportevenement van het land, het werd ‘de World Series van het paardensportcircuit’ genoemd en kon zich meten met de grootste evenementen ter wereld. Het paard had nooit deelgenomen aan springwedstrijden, dus Harry zou moeten meedoen aan de kwalificatierondes die toegankelijk waren voor iedereen. Voor iedere klasse van de National werden massa’s paarden ingeschreven en de kwalificatierondes vonden plaats in de ochtend. Iedere dag werden alleen de eerste twaalf paarden toegelaten tot de avondwedstrijden, waarbij ze hun wedstrijden zouden moeten lopen in het licht van de schijnwerpers en voor een chic uitgedost publiek van tienduizenden mensen.

Misschien viel meneer Dineen voor het enorme zelfvertrouwen van de jonge ruiter. Harry kon niet de hele week vrij nemen van zijn werk, maar kreeg wel toestemming om met Sinjon naar de National te gaan. Meneer Dineen en zijn dochter Eileen zouden vanaf de tribune toekijken. Harry bezwoer dat hij zijn best zou doen om voor Sinjons eigenaar te bewijzen dat het een zinnige onderneming was geweest.

De vierenzeventigste jaarlijkse National Horse Show in Madison Square Garden ging op 5 november 1957 met de gebruikelijke tamtam van start. Het evenement bracht alle toonaangevende combinaties samen, uit de vier windstreken van het land en uit de rest van de wereld.

In een tijd dat het vervoer van paarden nog voor veel problemen zorgde en de meeste wedstrijden regionale gebeurtenissen waren, trok de National Horse Show ook paarden en ruiters uit het middenwesten en van de westkust aan, plus zes of zeven landenploegen. De landenploegen, die alleen uit amateurs bestonden, zouden het tegen elkaar opnemen voor de eer van hun land. In de open springcategorie deed alleen de top van de Amerikaanse beroepsruiters mee.

Op de middag voorafgaande aan de opening van het evenement ontving burgemeester Robert Wagner de deelnemers van de landenploegen op het stadhuis. Onder de toonaangevende Britse deelnemers bevonden zich ook vrouwen. Zij baarden nogal wat opzien, vooral toen de Britse kampioen, Pat Smythe, die nooit een blad voor de mond nam, in een tv-interview dat door de meeste kranten werd overgenomen opmerkte dat de parcoursen in de Verenigde Staten niet zo uitdagend waren als die in Europa.

In de Garden werd koortsachtig doorgewerkt aan de stallen in het souterrain. Er moest een laag van twintig tot vijfentwintig centimeter aarde op de stalen vloerplaten worden gelegd; vlaggen en wimpels van alle deelnemende landen verschenen aan de balustrade. De sociale rituelen rond de National Horse Show, die onderbroken waren door de Tweede Wereldoorlog, draaiden weer op volle toeren.

De loges in de ‘gouden ring’ hadden allemaal een eigen nummer en er waren loges bij die al jaren op naam stonden van dezelfde familie, sommige zelfs al vanaf de eerste Show in 1883. De namen in het New York Social Register, de ultieme opsomming van omhooggevallen snobs, werden oorspronkelijk gekopieerd van een lijst van logehouders bij de National Horse Show.

Of zoals het society-vlindertje Tracy Lord in The Philadelphia Story zei: ‘De mooiste aanblik in deze fijne, mooie wereld wordt gevormd door de bevoorrechte klasse die geniet van haar privileges.’

Als mensen naar paardensportevenementen kwamen, baarde het spektakel van de rijken der aarde in hun mooiste kleren evenveel opzien als de paarden. Een schrijver van een societyrubriek in New York klaagde in 1900 dat het bij de National Horse Show een ‘zware beproeving was geworden voor de arbeidersklasse die daar wekenlang voor moest sparen en dan de leden van de hogere klasse in hun duurste kleding voorbij zag komen’.

Medio jaren vijftig was daar weinig verandering in gekomen, want toen vroeg een jonge verslaggeefster, ‘een meisje met zwarte kousen dat verwoed in een aantekenboekje zat te krabbelen’, zich af wat duurder was: de paarden of de kleren. De geïsoleerde wereld van de paardensport was een van de laatste bastions van de elite uit de hoogste klasse.

Tijdens het acht dagen durende evenement in Madison Square Garden werd er niet minder dan achtendertig keer aandacht aan geschonken in de New York Times. Het jaarlijkse spektakel was volgens de krant ‘het absolute hoogtepunt van alles wat zich in een jaar op het gebied van maatschappij, sport en evenementen’ afspeelde. De openingsceremonie werd live op televisie uitgezonden. Er waren wedstrijden voor tuigpaarden, rijpaarden en dressuurpaarden, maar de opwinding en de valpartijen in de open springcategorieën zorgden voor de meeste hartstocht bij het publiek. Het paard dat het open springconcours won, werd in feite beschouwd als het beste paard in het land.

Dit jaar was Riviera Wonder de onomstreden favoriet voor die titel. De winnaar van ’55 en ’56 zou zijn titel ongetwijfeld prolongeren, met de ruin Diamant van Eleonora Sears op de tweede positie. Diamant was een veteraan die al diverse Olympische Spelen had meegemaakt. In de beide voorgaande jaren was hij vlak achter Riviera Wonder geëindigd. Ook Dave Kelleys merrie Andante, de kampioen van ’53 en ’54, gold als een serieuze kandidaat.

Het evenement bood Harry de Leyer de kans om te zien wat Sinjon tegen de allerbesten klaar kon spelen. De parcoursen waren uitdagend en de hindernissen hoog – op een paard dat over een hindernis van een meter vijftig of een meter tachtig hoog springt, gaat de ruiter soms wel drie meter de lucht in en hij droeg destijds geen beschermende kleding. Spectaculaire valpartijen waren schering en inslag in deze risicovolle sport. Net als de jockeys bij het paardenrennen waren de ruiters die deelnamen aan het open springconcours vaak betaalde beroepskrachten, zoals zoons van stalhouders; maar er waren ook altijd een paar onverschrokken amateurs bij. En langzaam maar zeker begonnen vrouwen hun gezicht te laten zien.

De kwalificatierondes vonden plaats op doordeweekse dagen in de ochtend, als er weinig publiek aanwezig was. De twaalf beste combinaties zouden ’s avonds voor een uitverkocht huis opnieuw mogen opdraven in een wedstrijd die live op tv werd uitgezonden.

Het feit dat de National Horse Show in 1957 voor het eerst op tv kwam, veranderde weinig aan de geest van het evenement. Toeschouwers kwamen in drommen toestromen, maar er werd geen enkele moeite gedaan om het publiek van eten en drinken te voorzien. De populairste wedstrijden, in de open springcategorie, liepen vaak uit tot diep in de nacht, waarbij de barrages soms pas om een of twee uur in de ochtend plaatsvonden. Het programma was berucht vanwege de vertragingen en tussen de wedstrijden door gingen hoogwaardigheidsbekleders uitgebreid op de foto voor de society-rubrieken. De televisie mocht vol bewondering toekijken, net als de toeschouwers op de goedkope rangen.

Harry liet zich niet meeslepen door alle heisa rondom het evenement. Hij kwam hier om zijn werk te doen en dat bestond uit het berijden van Sinjon bij het springconcours. Het leven boven, waar beroemdheden poseerden voor de fotografen van Vanity Fair, ging langs hem heen. Harry verwachtte niet dat hij die ochtend door de kwalificatie zou komen.

In de eerste wedstrijd zette Sinjon, geïntimideerd door de vreemde geluiden en geuren in de Garden, een matte ronde neer; hij kwalificeerde zich niet voor de avondwedstrijd.

Harry zocht hoog op de tribune, bij de goedkopere plaatsen, een plekje en keek toe hoe de uitverkoren krijgers het tegen elkaar opnamen. Met zijn ervaren blik nam hij de concurrentie aandachtig op. Deze paarden waren ervaren wedstrijddieren, glanzend en mooi, speciaal gefokt voor dit leven. Sinjon kon het best tegen deze dieren opnemen, maar de parcoursen bij de National waren zwaar en het ontbrak hem aan ervaring.

De volgende dag was het paard kalmer en meer op zijn gemak. Hij slaagde erin een foutloos rondje te maken. Die avond zou Harry het opnemen tegen een paar van de meest ervaren combinaties van het circuit.

Om een avondwedstrijd te mogen rijden bij een van de grote indoorevenementen is een geweldige ervaring. Het hele schouwspel, de geluiden en de geuren in de grote ring, onder de schijnwerpers, waren volkomen vreemd voor een paard uit een kleine plattelandsstal. Om bij de ring in Madison Square Garden te komen moest een paard vanuit de stallen een steile houten loopplank op lopen. Vlak naast de stallen, ook op het lagere niveau, was een minieme oefenring. Alles was nauw en benard, vol temperamentvolle paarden die naar beneden en naar boven moesten.

De oefensprongen stonden in het midden opgesteld, met ernaast stalknechten in kaki die de hoogte moesten verstellen. Soms hadden zij een bezemsteel in de hand om paarden tegen de benen te slaan, een illegale handeling waarvan sommige trainers dachten dat hun dieren er scherper door werden. Boven stonden de paarden voor de volgende wedstrijd in een nauwe gang te wachten. Een hoog hek voorkwam dat de ring zichtbaar was, die kreeg je alleen heel even te zien als het hek openzwaaide om een deelnemer binnen of buiten te laten.

Eenmaal binnen viel het paard een waar spektakel ten deel. De bodem van de ring was zacht en het gerucht ging dat hetzelfde materiaal voor het Barnum & Bailey Circus was gebruikt. Er waren dan ook heel wat wijze, oude stalknechten die de neus van hun paarden inwreven met Vicks VapoRub om de geur te maskeren. Volks bij geloof wilde dat paarden bang waren voor uitwerpselen van circus-olifanten.

De wedstrijdring in de Garden was kleiner dan de meeste, met scherpe hoeken; paarden hadden weinig ruimte om te manoeuvreren. Een wandelpad, dat bekendstond als ‘de promenade’ gaf New-Yorkers uit de hoogste kringen al generaties lang de kans om rond de ring te lopen en een babbeltje te maken in de loges. Om hen heen rezen de tribunes bijna recht omhoog, waardoor het gevoel ontstond dat de toeschouwers boven op de piste zaten. De belichting was ook vreemd – schijnwerpers uit allerlei verschillende hoeken zorgden voor onverwachte schaduwen – en de perstribune zat vol fotografen die met hun flitsapparaten regelmatig de duisternis verbraken.

Zelfs de meest ervaren deelnemer aan paardensportevenementen, of het nu mens of dier was, stond onder druk. Om een goede strijd te kunnen leveren waren stalen zenuwen nodig, maar ook een hechte relatie tussen paard en ruiter, die het paard tot strikte gehoorzaamheid zou dwingen.

Boven in de gang waar ze moesten wachten tot de avondwedstrijd begon, voelde Sinjon onder Harry’s zitvlak aan als een stroomdraad die onder spanning staat. Harry liet het paard rondstappen, omdat hij wist dat het dier een grondige hekel had aan stilstaan. De vos kauwde zenuwachtig op zijn bit en bewoog zijn oren heen en weer als ze te dicht in de buurt kwamen van andere paarden.

Sinjon had het goed gedaan tijdens de wedstrijden in de openlucht, maar die hadden allemaal plaatsgevonden in grote, ruime ringen waar paarden vrijuit konden galopperen en meer dan genoeg ruimte hadden. Bij wedstrijden buiten hield het publiek zich op afstand en dingen die voor afleiding konden zorgen werden niet getolereerd. In de wedstrijden voor beginnende jachpaarden waaraan Sinjon had deelgenomen waren de hindernissen lager en alleen bedoeld om de schoonheid en de stijl van een paard te benadrukken. Harry had dan ook geen flauw idee wat zijn paard zou doen in deze kleine, benauwde ring met die scherpe wendingen en de korte afstanden tussen de enorme hindernissen. Het was een gok geweest om hier te komen, alleen maar om de eigenaar van het paard te laten zien dat Sinjon een springpaard was. Harry hoopte dat hij het dier een spectaculaire afgang kon besparen.

Het moment waarop de naam en het nummer van een paard worden omgeroepen, is bij elke wedstrijd, hoe onbelangrijk ook, het moment waarop een ruiter beseft dat al die uren, dagen en jaren van training waargemaakt moeten worden.

Dit is het moment. Nu moet het gebeuren.

Bij de National Horse Show van 1957 vond dat moment plaats in een rumoerige, met rook gevulde en felverlichte wedstrijdring. Als de beste deelnemers hun ronde aflegden, hield het publiek de adem in, maar Harry en Sinjon waren onbekend dus het geroezemoes, het geknisper van programmaboekjes en het zachte onderdrukte societygegiechel gingen gewoon door.

Harry zette zijn benen in Sinjon en nam de teugels iets terug om het paard in beweging te zetten. Sinjon keek om zich heen, naar die onbekende omgeving van de door schijnwerpers verlichte ring, en dat was geen goed begin. Harry zette Sinjon aan tot een gecontroleerde galop en hield hem strak aan de teugel. Hij reed één keer rond en zette toen koers naar de eerste hindernis.

Sinjon nam de eerste twee hindernissen foutloos, maar bij de derde hoorde Harry een klap en voelde dat het paard met zijn voorbeen een balk afgooide. De rest van het parcours bleven ze foutloos.

Buiten de ring keek Harry toe hoe het de andere deelnemers verging. Het was een zwaar parcours en de balken vlogen in het rond.

Riviera Wonder won, met een foutloze ronde, maar Sinjon werd vierde. Dat was een ongelooflijke prestatie voor zo’n jonge combinatie. Nu kon iedereen zelf zien wat er in Sinjon school: het paard was weliswaar moeilijk te berijden, maar het was flitsend en briljant genoeg om mee te dingen naar het kampioenschap. Het zou nog twee jaar vergen om het verder te ontwikkelen. Dat was echter de moeite waard.

De volgende dag ging het weer mis met Sinjon – hij kwam niet door de kwalificatie – maar zijn briljante optreden op de tweede avond had veel indruk gemaakt.

Tijdens de rest van het evenement bekeek Harry, als hij niet moest rijden, het hele gebeuren vanaf de tribune. Hij genoot van de internationale wedstrijden, die levendige herinneringen opriepen aan de paar jaren waarin hij zelf in Europa aan wedstrijden had deelgenomen.

Hij bewonderde Bill Steinkraus, de aanvoerder van de ruiterploeg van de Verenigde Staten, een gracieuze ruiter die even kundig als elegant was. Hij zat tandenknarsend naar de Duitse deelnemers te kijken. Hij zag het lef en de vastberadenheid van kolonel Humberto Mariles van het Mexicaanse team, een eeuwige favoriet die altijd in een militair uniform versierd met goudgalon over het parcours denderde – hij had een uitbundige stijl die hem uniek maakte.

Op de laatste dag kwam meneer Dineen naar Harry toe met de mededeling dat hij goed nieuws had. Harry voelde zijn opwinding stijgen. Zijn aanwezigheid in de Garden, waar hij de absolute top aan het werk had gezien, was voor hem aanleiding geweest om te fantaseren over een glorieuze toekomst met Sinjon. In gedachten had hij al gezien hoe ze in de herfst van volgend jaar terug zouden komen en hoe het paard zou presteren als het meer ervaring had.

Maar tijdens het korte gesprek werd al zijn hoop de bodem in geslagen. George Morris, een jonge ruiter die deel uitmaakte van de ruiterploeg die in 1956 voor de Verenigde Staten aan de Olympische Spelen in Rome had meegedaan, had de vos gezien en geloofde dat het paard op internationaal niveau mee zou kunnen doen. Als meneer Dineen het paard zou uitlenen aan de nationale ruiterploeg van de Verenigde Staten, werd het met Morris als ruiter getraind door Bertalan de Némethy, de briljante ex-cavalerieofficier uit Hongarije die recentelijk benoemd was tot hoofdcoach van de Amerikaanse ruiterploeg. Sinjon zou de kans krijgen om zijn talent verder te ontwikkelen onder begeleiding van de beste coaches die er in de Verenigde Staten rondliepen.

Harry kende George Morris. Hij had zijn opkomst gezien bij de junioren, waar hij dankzij zijn zorgvuldige rijstijl zowel de finale van de NHS Good Hands als die van de AHSA Medal had gewonnen. Beide wedstrijden werden beschouwd als het absolute hoogtepunt voor een juniorruiter. Om ze allebei te winnen was een ongelooflijke prestatie.

Maar Harry kon zich ook die keer herinneren, een paar jaar geleden, dat George op zijn paard de ring was binnengekomen om een prijs in ontvangst te nemen. Het paard schrok van het wapperende lintje aan de rozet en maakte een paar pasjes opzij, waarbij het met een been bleef haken in een staander, de verticale ondersteuning van een hindernis in de vorm van een kruis. Harry en Joe ‘de Polak’ Keswyzk, zijn stalknecht, waren in de ring gesprongen om de jonge ruiter te hulp te schieten. Harry pakte het hoofd van het geschrokken paard vast, terwijl Joe de rondvliegende hoeven trotseerde om het been los te trekken en een breuk te voorkomen.

Gelukkig was Georges paard niet gewond geraakt. Harry pakte het lintje aan en voerde het paard aan het hoofdstel de ring uit. De jonge George stond erbij en keek ernaar. Een beetje schaapachtig pakte hij de teugels en zijn prijs van Harry over. Harry was van mening dat George nog maar een knulletje was. Hij had talent, maar hij kwam net kijken.

Dit was zijn kans, en Harry de Leyer verkeerde niet in de positie om hem te dwarsbomen. Hij herinnerde zichzelf eraan dat dit precies de reden was waarom hij Amerikanen zo graag mocht. De oorlog had zijn landgenoten murw geslagen, maar niet de Amerikanen; die waren nog steeds fris en vastbesloten om de hele wereld naar hun hand te zetten.

In de schemering van het snel leeglopende souterrain waren arbeiders al begonnen met het af breken van de tijdelijke stallen. Ze zouden de bodem verwijderen en de vloeren schoonmaken. Algauw zou de ring weer klaar zijn voor een wedstrijd van de Rangers of voor een boksgala. Maar over precies een jaar zou de legerband weer beginnen te spelen en zou het hele drama en alle pracht en praal weer van voren af aan beginnen. Harry bezwoer zichzelf dat hij er dan weer bij zou zijn.

De sluitingsceremonie van de vierenzeventigste National Horse Show werd uitgezonden op de televisie. Het evenement stond onder leiding van de directeur van het evenement, Joshua Barney en generaal-majoor Robert H. Booth van het Amerikaanse leger. De First Army Band van Governors Island liep aan het hoofd van de intocht, gevolgd door de vijf internationale teams, aan weerszijden geflankeerd door een lid van de bereden politie van New York, van wie de een een oranje-zwart vlaggetje in de hand had, de wedstrijdkleuren van het paard, en de ander de nationale vlag van het team. Harry de Leyer was toen al vertrokken uit de Garden, blij dat hij terug kon keren naar zijn gezin.

Aan Harry’s eigen wedstrijd was eerder die dag een eind gekomen toen hij de teugels van Sinjon overhandigde aan een stalknecht van de Amerikaanse ruiterploeg. Hij had Sinjon nog nagekeken en gezien hoe de achterhand van de vos in de schemering van het souterrain verdween.

Harry wist dat het paard goed was. Hij wist waarschijnlijk beter dan wie ook waartoe Sinjon in staat was. Ruiters zoals de jonge George Morris hadden veel paarden nodig als ze op internationaal niveau hun partijtje mee wilden blazen. Ze hoefden zich niet op één paard te verlaten om dat doel te bereiken. Maar als iemand het op dat moment aan Harry had gevraagd, had hij er best wat geld onder willen verwedden dat Sinjon het in zich had om te blijven winnen en naam te maken.

Harry liep met lege handen terug naar zijn vrachtwagen. Hij had geen paard dat mee terug moest naar Long Island, alleen maar een lege trailer die hem op die koude novemberavond rammelend volgde. Onder het rijden dacht hij aan het schriele vosje dat voortdurend tegen de gewichten botste die in zijn box hingen. Op de stoel naast hem lag de witte rozet voor de vierde plaats, met in gouden reliëfletters de naam die een magische klank had voor iedereen die iets met paarden te maken had: de National Horse Show.

Tot dusver leek het erop dat het leven Harry één ding probeerde in te prenten: verlang niet naar dingen die buiten je bereik zijn. Maar hij had geproefd van het leven in de schijnwerpers van de grote springconcoursen en dat was genoeg om te weten dat hij daar meer van wilde. Hij had geen geld om een duur fokproduct te kopen en hij verkeerde niet in de positie om een paard te houden als de Amerikaanse ruiterploeg het wilde hebben. Generaties lang hadden mannen zoals hij zich tevreden moeten stellen met het verrichten van wonderen met paarden van andere mensen – mannen die beschikten over het soort kennis dat nooit overgedragen kon worden aan de verwende jonge amateurs. Paardenkenners zoals Harry hadden hun kennis vergaard door naast paarden in het stro te slapen, hen te verzorgen als ze ziek waren en geduldig toe te kijken als ze midden in de nacht het leven schonken aan een veulen. Accepteer een zenuwachtig, schriel en veel te zwaarbelast afdankertje van de renbaan – dat te onrustig is om op stal stil te staan en niet genoeg vertrouwen heeft om met een man op zijn rug over hindernissen te springen – en ga dat paard dan bestuderen, leer de taal die het spreekt en vind een manier om in die taal met het dier te communiceren. Harry’s handen zaten vol eelt en een paar vingers waren misvormd door breuken. Hij bezat de intuïtie die voortkwam uit bijna dertig jaar omgang met paarden.

Op een dag, daar twijfelde Harry geen moment aan, zou Sinjon optreden voor Europees publiek, misschien zelfs wel bij de Olympische Spelen. Zijn ruiter zou op het podium in een scharlakenrode jas met een medaille om zijn nek staan te luisteren naar het volkslied. Hij zou trots zijn, en met recht. Maar als het paard terug moest naar de stallen, zou die ruiter de teugels overhandigen aan een stalknecht.

Het vormen van een paard en het berijden van een paard waren twee verschillende dingen. Harry had zich daar echter niet bij neergelegd. Per slot van rekening was hij hier om een nieuw bestaan op te bouwen voor hemzelf en zijn gezin.

Alles en iedereen was aan verandering onderhevig. Harry hoorde thuis in die ring; hij wist dat hij het aankon. Maar een ruiter is slechts een deel van de combinatie. Een ruiter heeft een paard nodig.

Terwijl hij rammelend in oostelijke richting over Long Island reed, om de heldere lichtjes van de stad te verruilen voor Suffolk County, dacht hij na over zijn volgende stap.

Zijn enige hoop was een kampioen maken van zijn rustige lespaard, Snowman. Al had de derde plaats in een wedstrijd voor beginnende springpaarden tijdens een regionaal evenement niet veel te betekenen, diep vanbinnen had Harry een gevoel. Hij geloofde dat er meer in Snowy school dan er tot nu toe was uitgehaald – een onvervulde belofte die de aanvulling vormde voor zijn eigen diepste wens.

VEERTIEN

Het circuit

Sands Point, zomer 1958

In de jaren vijftig van de vorige eeuw had een doorsnee persoon nauwelijks inzicht in de dagelijkse gang van zaken in de hoogste kringen. De rijkste Amerikanen – die door sociaal-geschiedkundige Paul Fussell ‘de onzichtbare rijken’ werden genoemd – leidden een afgezonderd bestaan. Ze speelden in privéclubs, discreet verstopt achter onopvallende hekken die lange opritten moesten beschermen. Ze werden ‘couponknippers’ genoemd, naar de coupons waarmee ze de rente inden die hun effecten opbrachten. Het merendeel werkte helemaal niet. In tegenstelling tot de nieuwe middenklasse, die van negen tot vijf ijverig in de weer was en van huis naar kantoor pendelde, speelden de rijken golf, ze tennisten, ze zeilden. En uiteraard reden ze paard.

De weg naar een plekje in de avondfinale van het springconcours bij de National Horse Show liep over deze verborgen speelvelden. ‘Het circuit’, dat vanuit Virginia omhoog kronkelde naar New England, langs de grote landgoederen in New Jersey en via Long Island naar Connecticut, via polovelden en jachtclubs die een deel van het meest gewilde onroerend goed van Amerika in beslag namen, bracht ruiters binnen de hekken van het soort plaatsen dat de meeste Amerikanen nooit te zien kregen. De volledig blanke, uitsluitend protestante bastions van oud geld waren zorgvuldig afgesloten voor gewone mensen. De eisen waaraan zij moesten voldoen om lid te worden waren niet openbaar – wie ernaar moest vragen was bij voorbaat ongeschikt.

Een mengeling van amateurs en professionals bestreed elkaar in het circuit. De amateurs waren jonge mannen en vrouwen die beschikten over gigantische vermogens en meer dan voldoende vrije tijd. Ze waren niet allemaal rijk, maar ze hadden de juiste sociale connecties.

Professionals waren af hankelijk van de sponsoring door rijke weldoeners. Ze waren verbonden aan de stallen van rijke eigenaars en bereden de paarden van week tot week, reisden met ze mee, vervoerden ze, verzorgden ze en gaven de rozetten en de bekers aan de eigenaars.

De amateurs en de beroepsruiters reden in dezelfde wedstrijden, allemaal met het oog gericht op de National Horse Show in de herfst.

Harry had zich nooit iets aangetrokken van wat andere mensen van hem verwachtten. Als hij ’s morgens om vier uur opstond om de paarden te verzorgen en de stallen uit te mesten, als de kinderen hem hielpen en als zijn vrouw achter hem stond, dan wist hij zeker dat hij samen met zijn paard de klus wel zou klaren. Andere paarden mochten het geld van hun eigenaars als drijfveer hebben, Harry was een sportman van het nieuwe soort: aangevuurd door een inwendige drang om uit te blinken en het vaste geloof dat hij het zelf waar kon maken.

Zoals zoveel sportlieden die in die tijd doorbraken, moest Harry al vechten voor het recht om alleen maar aan de start te mogen verschijnen. Hij had zijn handen vol aan alles wat te maken had met zijn dagelijks leven: gezin, werk, kinderen en verantwoordelijkheden. Maar Harry was ervan overtuigd dat het mogelijk was om hoge aspiraties te koesteren. In een tijd waarin mensen te horen kregen dat ze niet op meer hoefden te hopen dan op een huisje in een buitenwijk, met honderden huizen die er precies zo uitzagen als dat van hen, of om een net pak aan te trekken, voor een bedrijf aan de slag te gaan en lid te worden van een vakbond, hielden Snowman en Harry vol dat ze het recht hadden om boven het maaiveld uit te steken.

In 1958 begon het wedstrijdseizoen met de Devon Horse Show die al sinds 1896 werd gehouden op de chique Main Line, gelegen in een buitenwijk van Philadelphia. In een artikel dat destijds in de New York Times verscheen – DE SOCIETY VAN PHILADELPHIA VERANDERT MAAR BLIJFT GELIJK – wordt de Main Line beschreven als ‘een symbool en tegelijkertijd een locatie’ die gekenmerkt werd door ‘subtiele maar onwrikbare gedragsregels’. Het wedstrijdterrein voor de Devon was met zorg voorbereid en afgewerkt: boven de ingang hing een groot houten bord met de slogan ONTMOETINGSPLAATS DER KAMPIOENEN. Toeschouwers vonden een plekje op de barokke houten tribune en wandelden rond over een houten platform dat om de ring lag. De Wanamaker Oval, die in 1923 was gebouwd, ging er prat op dat dit ‘het grootste hippodroom ter wereld’ was.

Devon was ieder jaar het eerste evenement waarop beoefenaars van de paardensport zich moesten bewijzen. Ruiters uit plaatsen langs de hele oostkust stroomden toe om de concurrentie te bekijken, oude vrienden te begroeten en gezellig te kletsen in een sociaal milieu dat sinds het begin van de twintigste eeuw nauwelijks veranderd was.

Maar nu leken er veranderingen op til. De Times onthulde dat bij een paar van de grootste landgoederen niet alleen de balzalen maar ook de eetzalen dichtgetimmerd werden. De hoogste kringen gingen gebukt onder wat zij een ‘niet te vermijden probleem met de bedienden’ noemden: mensen uit de society deelden samen een butler of ‘moesten hun koks voor de gelegenheid over laten komen uit de stad’. Dat waren de beproevingen waarmee de toeschouwers te maken hadden die gekleed in blauwe linnen blazers en met een platte strohoed op kwamen opdagen om bij de Devon naar de paardensport te kijken.

Maar bij de openingsceremonie van de Devon Horse Show, op 15 mei 1958, ontbrak Harry de Leyer. Hij was in St. James, waar hij keurig in pak en stropdas, met een plak briljantine in zijn haar, de leerlingen van Knox en hun ouders moest begeleiden tijdens de officiële afstudeerdag, een plicht waar hij niet onderuit kwam.

Snowman moest ook deelnemen aan het schoolfeest. Buiten op het grote gazon achter het landhuis was de meipaal versierd met verse bloemen en vrolijk gekleurde linten. De meisjes, allemaal in witte organza jurkjes en met bloemen in het haar, hadden wekenlang geoefend op de ingewikkelde lintendans. Terwijl ze twee aan twee en hand in hand over het grasveld huppelden, liep Snowman, geroskamd tot hij blonk, voorop met roze linten in zijn manen gevlochten.

Harry vond het niet erg om met de meisjes over het gangpad te lopen. Hij hield van zijn leerlingen en was er trots op dat ze hun diploma kregen. Maar de uitdossing van Snowman beviel hem niet. In plaats van het paard zelf te leiden, zoals de directrice had voorgesteld, liet hij de zorg voor het paard die dag aan een van de meisjes over. In Harry’s ogen was het onterend om een ruin rond te laten lopen met roze lintjes.

Het paard zelf scheen zich daar niets van aan te trekken. Snowy wandelde onbekommerd in het zonnetje en keek op zijn gemak naar alles wat zich om hem heen afspeelde: de dansende meisjes, de blauwe lucht, de enthousiaste ouders met klikkende camera’s en de wapperende linten.

Harry sloeg het paard uit de verte gade. Hij leek meer op een troetelpony dan op een springpaard. Waardigheid was heel belangrijk. Maar de paardenkenner in Harry zag ook hoe goed dit paard omging met de herrie en de drukte van deze dag. Een van zijn volbloeds was angstig en nerveus aan het steigeren geslagen, zeker weten. Het stond vast dat het kalme temperament van Snowy goed van pas zou komen in de ring, met knetterende luidsprekers en tribunes vol toeschouwers.

Harry kon niet wachten tot hij die roze lintjes uit de manen van het paard kon trekken om hem een stevige training te geven. De wereld van de springconcoursen leek nu echter mijlenver weg.

Het enige wat Harry de Leyer meekreeg van de Devon waren de uitslagen die hij ongeveer een week later in de Chronicle of the Horse zag staan. De zevenjarige vosmerrie First Chance had onder Adolph Mogavero van de Ox Ridge-stallen het kampioenschap veroverd, Dave Kelleys paard Andante was tweede geworden en de veteraan Diamant, het paard van Eleo Sears, eindigde op de derde plaats.

Harry hervatte de training met Snowman. Het paard werd steeds beter. Harry kon voelen dat hij leniger werd en de scherpe wendingen beter onder de knie kreeg. Ook zijn gevoel voor evenwicht en zijn coördinatie gingen vooruit.

In juni was een groot paardensportevenement gepland, het eerste van een serie van drie op Long Island, die bekendstonden als het Seashore Circuit. Harry overlegde met Johanna. De deelname kostte veel geld en kleine winstpremies zouden de investering niet goedmaken. Snowman zou een van de grote concoursen moeten winnen. Maar Harry probeerde een zaak op te bouwen en wat meer bekendheid zou hem helpen.

Het was hem opgevallen dat veel van de plaatselijke pikeurs niet zelf meededen aan de wedstrijden; hij wilde echter het goede voorbeeld aan zijn leerlingen geven door zelf zijn nek uit te steken.

Johanna was het met hem eens. Een bescheiden aantal wedstrijden, zolang ze maar binnen een redelijke afstand plaatsvonden, konden zij zich wel veroorloven.

De eerste wedstrijd op hun programma was er een van de hoogste categorie. Het evenement vond plaats in Sands Point, ten westen van St. James aan de North Shore van Long Island.

Bij deze wedstrijd zou Snowman voor het eerst in het nieuwe seizoen op de proef worden gesteld. Ze zouden weldra ervaren of alle scholing van de afgelopen winter de moeite waard was geweest.

Snowman kon niet meer uitkomen bij de beginnende springpaarden, de gemakkelijkste categorie; hij werd gepromoveerd naar de open springdivisie. Daar moest een springpaard in staat zijn om een parcours af te leggen vol hindernissen die waren ontworpen om zijn evenwichtsgevoel op de proef te stellen, net als zijn consistentie en zijn vermogen om zich uit moeilijke situaties te redden. Precies zoals een gymnast verschillende vaardigheden moet tonen tijdens een grondoefening, moet een paard over hindernissen springen die allemaal andere eisen stellen.

Dichte hindernissen, waarbij je niet kunt zien waar je landt, vereisen moed. Steilsprongen – hoge hindernissen, zonder diepte – dwingen een paard om zijn benen hoog op te trekken en een korte hoge boog te maken. Breedtesprongen vereisen kracht en snelheid. Een parcours moet uitdagend zijn, anders komen de kampioenen niet uit de verf. Bepaalde combinaties van hindernissen dwingen een paard om te versnellen en dan weer af te remmen of zich eerst te strekken en dan weer zijn benen in te trekken. Sommige hindernissen scheppen gezichtsbedrog of zijn voorzien van misleidende vormen en kleuren.

Harry had zijn paard met veel geduld leren springen over diverse soorten hindernissen, maar hij kon met geen mogelijkheid voorspellen hoe het dier zou reageren op een onbekend parcours in een nieuwe omgeving. De enige manier om daarachter te komen was door de proef op de som te nemen.

Nu Knox gedurende de rest van de zomer gesloten bleef, was er niets wat Harry tegen kon houden – geen schoolevenementen of bezorgde directrices. Hij kon zich volledig op het zomerseizoen van 1958 storten.

In de zomer van 1958 was Amerika rijp voor een nieuwe held. Het land vreesde dat de Koude Oorlog uit de hand liep. De politieke leider van de Sovjetunie, Nikita Chroetsjov, had herhaaldelijk gedreigd met een atoomoorlog tegen de Verenigde Staten.

Aan de relatieve welvaart die het volk na de Tweede Wereldoorlog had gekend was een eind gekomen toen de hele wereld in een recessie raakte. Het was de eerste economische tegenslag sinds de crisisjaren en de mensen waren angstig. Het eerste kwartaal had een naoorlogs record gehaald met een afname van tien procent van het Bruto Nationaal Product (een record dat zelfs medio 2011 nog stand-houdt). Vijf miljoen mensen, oftewel ongeveer zeven procent van de werkende bevolking, werden werkloos en de auto-industrie had het moeilijk. Begin april bedroeg het werkloosheidscijfer in Detroit zelfs twintig procent. In Kankakee, Illinois, bouwden de leden van de Kamer van Koophandel een beeld dat ze de Oude Zwartkijker noemden en vervolgens zogenaamd een kopje kleiner maakten.

De combinatie van internationale spanningen en de economische terugslag maakte het publiek erg onzeker.

Misschien waren ze op zoek naar een afleiding waarvan ze vrolijker zouden worden, hoe het ook zij, de Amerikanen stortten zich enthousiast op de sport, en de beginnende televisie vormde een krachtige stimulans.

In 1952 was de Kentucky Derby voor het eerst live op tv uitgezonden en de belangstelling voor die ren was zo groot dat twee jaar later het prijzengeld verdubbeld was van 50.000 tot 100.000 dollar. In mei 1956 wist Tim Tam de Derby in de wacht te slepen. Daarna won hij de Preakness. Hij leek op weg om voor het eerst sinds Citation in 1948 de Triple Crown te winnen, maar in de tweede ronde van de Belmont Stakes, toen Tim Tam ver aan kop lag, sloeg het noodlot toe. Het paard brak een middenhandsbeentje en kon alleen nog maar strompelen. Zijn loopbaan als renpaard was ten einde en de hoop van zijn fans, die het drama van dichtbij op televisie konden volgen, werd abrupt de bodem ingeslagen.

Voor de kijksporten was een nieuw tijdperk aangebroken. Televisie vergrootte het aantal toeschouwers en daardoor stegen de inkomsten. Tegelijkertijd begonnen de sporten toegankelijk te worden voor nieuwe deelnemers. Pioniers in een groot aantal sporten begonnen met het slechten van traditionele barrières als ras, maatschappelijke positie en geslacht. Zelfs in amateursporten als tennis en golf, die bolwerken hadden geleken van leden van een country club, begonnen minderheden, vrouwen en beroepssporters een woordje mee te spreken.

In juni 1958 won de donkere Althea Gibson in het vrouwenenkelspel zowel Wimbledon als de US Open. Babe Didrikson Zaharias, door sommigen de beste sportvrouw van de eeuw genoemd, was in 1949 medeoprichter van de Ladies Professional Golf Association, waardoor golf de eerste professionele sport voor vrouwen werd. Ben Hogan, zoon van een smid uit Oost-Texas, was zo dominant in het professionele mannengolf dat hij, toen hij in 1953 tot beroepssporter van het jaar werd benoemd, in New York werd onthaald op een tickertapeparade. Deze sportieve pioniers werden volkshelden; sporters als Didrikson, Gibson en Hogan zorgden voor belangstelling en toeschouwers bij sporten die traditioneel het speelterrein van rijke amateurs waren geweest.

De televisie zette eveneens de financiële wereld van de profsport op z’n kop. Nationale belangen gingen meespelen in een landschap dat tot dusverre was beheerst door plaatselijke licentiehouders en hun trouwe aanhang uit de directe omgeving.

Voor New York City was 1956 een triomfjaar, omdat twee New-Yorkse honkbalploegen – de Yankees en de Brooklyn Dodgers – tegen elkaar uitkwamen bij de World Series, die toen ook meteen de bijnaam de Subway Series kreeg. De Brooklyn Dodgers waren in alle opzichten de club van het volk en nadat Jackie Robinson in 1947 de rassenbarrière had doorbroken werden zij het eerste gemengde team in de major league van het honkbal. Hun geliefde Ebbets Field, gelegen in het deel van Brooklyn dat Flatbush heet, was voor duizenden supporters uit de arbeidersklasse via een kort ritje met de ondergrondse bereikbaar, waarna ze alleen nog maar een kaartje hoefden te kopen.

Maar eind 1957 waren zowel spelers voor de Dodgers als voor de New York Giants naar Californië verhuisd, aangelokt door lucratieve financiële deals, een verraad dat New York een regelrechte identiteitscrisis bezorgde.

Vervolgens raakte de geliefde catcher van de Dodgers, Roy Campanella, op Long Island betrokken bij een verkeersongeval. Campanella, zoon van een Italiaans-Amerikaanse vader en een Afrikaans-Amerikaanse moeder, mocht aanvankelijk niet uitkomen in de major league, maar was tussen 1949 en 1956 ieder jaar opnieuw uitgenodigd voor de All Star-game, waarbij hij drie keer tot meest waardevolle speler werd uitgeroepen. Net als andere honkballers uit zijn tijd was hij ook eigenaar van een winkel, in zijn geval een slijterij in Harlem. Op 28 januari 1958 ging hij na sluitingstijd op weg naar huis, maar onderweg slipte zijn auto en belandde tegen een telefoonpaal. Campanella zou nooit meer kunnen lopen.

Het verlies van de Dodgers had een leegte achtergelaten en het ongeluk van Campanella maakte dat zwarte gat nog groter. New-Yorkers hadden behoefte aan een nieuwe held die uit de buurt kwam.

Op 9 juni 1958 vertoonde de grote volbloedvos Andante in haar box op de Sands Point Horse Show een treffende gelijkenis met koninklijk bezoek. Haar stal was gedrapeerd met speciaal voor de gelegenheid gemaakte gordijnen in grijs en zwart met een geborduurd monogram.

Het indrukwekkende aantal boxen van Duffy Stables op het evenementterrein zag er piekfijn uit, met tot in de puntjes geroskamde volbloeds die over de halve staldeuren gluurden. Naast iedere box stond een met de hand beschilderde tuigkoffer. Een rubber band die over de bovenste helft van de deur gespannen was, moest voorkomen dat de paarden hun gevlochten manen in de war maakten. Stalknechten, onberispelijk gekleed in kaki, sommige voor het eerst met een valhelm, verzorgden de paarden. Ze kamden de staarten uit tot ze van zijde leken, poetsten hoeven op met dennenteer of vulden schoongeboende rubber emmers met voedzaam graan. Ieder paard droeg een geoliede leren halster met een gepoetst koperen naamplaatje. Naast iedere box hing een wit leidsel, keurig opgerold.

Er bestond geen enkele twijfel over wat het beste paard van stal was. Voor de box van Andante lag een veldje van kunstgras, zodat de gepoetste hoeven van de merrie niet de zandgrond van de paden tussen de stallen hoefden te raken. Nieuwsgierige toeschouwers stroomden toe om de tweevoudige nationale springkampioen te zien.

Iedereen kende de eigenaar van Duffy Stables: Ben C. Duffy, directeur van het op één na belangrijkste reclamebureau van het land, Batten, Barton, Durstine & Osborn en, volgens het tijdschrift Time, ‘waarschijnlijk de meest geliefde man van Madison Avenue’. Duffy, die de ene sigaret na de andere opstak – Lucky Strikes, een van de voornaamste accounts van BBDO – was zich bewust van het gezegde ‘het oog wil ook wat’ en bij Duffy Stables was alles van de bovenste plank. Ben Duffy had zich vanuit de postkamer opgewerkt tot een van de machtigste mannen in de Amerikaanse reclamewereld en hij wist precies wat paarden uitstraalden: geld, macht, en affiniteit met de heersende klasse.

Geen enkel paard dat voor deze wedstrijd was ingeschreven zou de kans krijgen om Andante te verslaan. Als ze nog één keer won, mocht ze de wisselbeker houden. Dat zou een mooie krantenfoto opleveren: de reclameman, zijn bekroonde paard en de beker. Duffy had zich ongetwijfeld al voorgesteld hoe die trofee zou staan op de schoorsteenmantel in zijn landgoed in Westchester, New York.

Andantes ruiter, Dave Kelley, een vriendelijke man en een uitmuntende trainer, werd door de meeste mensen in de paardenwereld beschouwd als een van de beste beroepsruiters van de oostkust. Hij was een veteraan van de luchtmacht die in de Tweede Wereldoorlog had gevochten. Iedereen vond hem aardig en bewonderde hem. Met Andante had hij aan het eind van ’53, ’54 en ’56 de prijs voor het Paard van het Jaar gewonnen. De meeste mensen waren van mening dat hij die ook in ’55 zou hebben gewonnen, als hij dat jaar niet had aangeboden om met Belmont, het paard van zijn rivaal Joe Green, deel te nemen aan de National Horse Show nadat Joe bij een zware val in Piping Rock een bekkenbreuk had opgelopen. Als Belmont niet van de partij was geweest, had Andante de prijs zeker gekregen, maar dankzij de prestaties van Kelley bij de National had Belmont dat jaar de meeste punten gewonnen en de prijs voor de neus van Andante weggekaapt. Bij de grote evenementen bereed Kelley soms wel tien of vijftien verschillende paarden, waardoor hij een concurrent van zichzelf werd. Dit jaar leken Kelley en Andante opnieuw een onverslaanbare combinatie.

Op 9 juni 1958 stond Harry om vier uur ’s ochtends op. Het gezin De Leyer deed altijd alles samen en dat gold ook voor de voorbereidingen van een evenement. Terwijl andere trainers samenwerkten met professionele stalknechten maakten Harry en Johanna een gezinsuitstapje van de reis naar de wedstrijd. Chef en Harriet waren al vroeg op om te helpen met het voeren van de paarden, het roskammen, het inzwachtelen van de benen en het inladen van het tuig en de paarden in de vrachtwagen.

Harry behoorde nog tot de generatie die de mening huldigde dat jongens en meisjes verschillende taken hadden. Meisjes waren niet geschikt voor het zware werk in de stallen, zoals het uitmesten van de boxen. Maar Harriet was een wildebras met pit en een eigen willetje; ze was altijd bereid om de handen uit de mouwen te steken. Ze kon al beter met paarden omgaan dan meisjes die twee keer zo oud waren als zij.

Toen het werk in de stallen erop zat, nam Johanna de kinderen mee naar binnen om zich te wassen en zondagse kleren aan te trekken – het hele stel, behalve baby William, die bij een van de buren bleef logeren.

Johanna en de kinderen namen de stationcar; Harry reed de vrachtwagen met de paarden. Sands Point lag in Port Washington, ongeveer vijftig kilometer verderop aan de North Shore.

Toen ze bij het evenement aankwamen, was het op het wedstrijdterrein al een drukte van belang. Duizend paarden waren voor het evenement ingeschreven. Rondom de stallen wemelde het van stalknechten, ruiters en trainers, die heen en weer pendelden tussen de stallen, de oefenringen en de scholingsterreinen.

Het gezin De Leyer had geen geld voor chique gordijnen, handbeschilderde tuigkisten en geborduurde zadeldekens die hun identiteit konden bevestigen. Het was gebruikelijk om bij de box van het paard alle gewonnen prijzen aan een draad te hangen die tussen twee spijkers was gespannen. Toen het evenement begon waren de draden nog leeg en zagen de boxen er kaal uit. De halsters die bij de deuren hingen waren goed geolied, maar hadden niet van die mooie koperen plaatjes waarop de naam van het paard met de hand gegraveerd was.

Springevenementen waren even kleurrijk als de paardenrennen, maar financiële tegemoetkomingen ontbraken. Zelfs in de hogere categorieën wogen prijzen nauwelijks op tegen de inschrijf kosten. De pracht en praal waren alleen maar weerspiegelingen van het vermogen van de eigenaars – en die vermogens voorspelden op hun beurt meestal ook de uitslagen.

Harry had vier paarden bij zich: zijn vosmerrie Wayward Wind; een jachtpaard dat Cicero heette; Night Arrest, het wispelturige en lastige paard van een van zijn leerlingen dat zou uitkomen in de wedstrijden voor beginnende springpaarden; en Snowman.

Terwijl de andere paarden nerveus heen en weer drentelden in hun nieuwe omgeving stond Snowman tevreden van zijn hooi te eten. De kinderen De Leyer hingen om hem heen, opgewonden dat hun lievelingspaard nu deel zou nemen aan een echt paardensportevenement. Met het volle vertrouwen van een stel kinderen waren ze ervan overtuigd dat hun Snowy zou winnen.

In 1958 was op Sands Point een nieuw soort paardensport te zien. Het evenement, dat voor het eerst werd gehouden in de jaren dertig van de vorige eeuw, had zich aanvankelijk afgespeeld op het terrein van een privélandgoed. Deelnemers droegen namen als Vanderbilt, Guggenheim en Marshall Field. Alleen de meest bevoorrechte families deden mee. Maar Port Washington, in Nassau County op slechts veertig kilometer van Manhattan, groeide snel en op het land dat ooit werd gebruikt voor ruitersport schoten naoorlogse woonwijken als paddenstoelen uit de grond. Het evenement ging tijdens de Tweede Wereldoorlog ter ziele en werd pas in 1954 weer tot leven gewekt toen Bernie Mann, de trompettist, nachtclubeigenaar, impresario en eigenaar van Riviera Wonder het opnieuw organiseerde om het geld bijeen te brengen voor een nieuw honkbalstadion voor de stad. Op een terrein van vier hectare dat aan de gemeenschap ter beschikking gesteld was door het rioleringsbedrijf bouwde de plaatselijke Lions Club het nieuwe stadion, dat ook door hen werd onderhouden en tevens tijdelijk onderdak bood aan de paardensport. Jeugdverenigingen, de padvinderij, de brandweer en de plaatselijke middenstand boden allemaal de helpende hand om een succes te maken van het evenement. De nieuwe Sands Point Show kende niet dat muffe gevoel van andere paardensportevenementen op Long Island – het terrein was volgepakt met gezinnen; kinderen konden zich het hele weekend door vergapen.

Het evenement begon met de jachtwedstrijden, waarin paarden worden beoordeeld op stijl en uitvoering; de jurering is subjectief. Deze wedstrijd is gebaseerd op de oude Engelse sport van de vossenjacht, waarin eigenschappen als stabiliteit, schoonheid en betrouwbaarheid worden beloond.

Het evenement begon goed voor Harry. Hij haalde met Cicero een eerste prijs bij de jachtpaarden en vervolgens eveneens een eerste prijs bij de beginnende jachtpaarden met Wayward Wind. De stal van de familie De Leyer zag er meteen een stuk veelbelovender uit, met twee blauwe lintjes die naast de tuigruimte hingen te fladderen en twee zilveren bekers die trots op het dashboard van de stationcar stonden te pronken. Het open springconcours waaraan Snowman mee zou doen, zou pas later op de dag worden gehouden.

Bij die open klasse telt alleen de vaardigheid waarmee grote hindernissen worden genomen. Hoewel de regels later werden veranderd kregen paarden destijds ook strafpunten voor een touché, dus bij een sprong over een hindernis van een meter vijftig of een meter zestig telde een tikje van een van de hoeven tegen een balk ook als fout. Na de eerste ronde werden de hindernissen verhoogd en dan mochten alleen de paarden die foutloos hadden gesprongen meedoen aan de barrage. Al snel konden de hindernissen dan meer dan manshoog worden, wat het risico op een afschuwelijke valpartij alleen maar groter maakte. Soms vloog een ruiter uit het zadel, soms kwam een paard ten val en in het ergste geval sloegen ze samen tegen de grond. Het was een bijzonder riskante onderneming die bijzonder veel opwinding veroorzaakte.

Na de jachtwedstrijden maakte Harry zich op om met Snowman aan het springconcours deel te nemen. Hij pakte de blauwe deken die hij in een legerdumpzaak had gekocht, vouwde die vierdubbel en legde hem zorgvuldig op de rug van de grote schimmel, als onderdeken voor het zadel. Destijds was het mode om een zadeldek van echte schapenvacht te gebruiken, een zacht en absorberend mate riaal dat er chic uitzag en de rug van het paard beschermde. Maar zo’n sjabrak kostte vijfentwintig dollar en die uitgave kon het gezin De Leyer zich niet veroorloven. De dekens uit de dumpzaak waren goedkoop en functioneel. Harry had ontdekt dat je de deken een paar keer opnieuw kon vouwen, zodat je vier keer een schoon stuk op het paard kon leggen voordat de deken weer gewassen moest worden.

Met zijn ingevlochten manen en geroskamd tot hij blonk als een spiegel zag Snowman er voor zijn eerste wedstrijd prachtig uit. Hij was zorgvuldig geknipt en getrimd en zijn hoofdstel was riempje voor riempje uit elkaar gehaald, zorgvuldig schoongemaakt en geboend tot het blonk voordat het weer in elkaar was gezet. Harry trok de singel aan en deed daarna de zachte rubber trens in de mond van het paard. Hij trok de oren een voor een onder het kopstuk door en gespte de halsriem vast.

Het paard was klaar voor de strijd. Johanna ging op de tribune zitten, maar de kinderen hingen over het hek bij de ingang van de piste. Ze wilden overal met hun neus bovenop zitten, de paarden kauwend op hun bit voorbij zien steigeren en een oogje houden op de concurrentie.

Toch waren er wel toeschouwers die een beetje stiekem begonnen te lachen toen ze Harry zagen. Hij kon wel raden wat ze dachten: daar heb je weer zo’n plaatselijke boerenpummel met een oude boerenknol, iemand die per ongeluk bij een hoog gekwalificeerde wedstrijd was beland en geen schijn van kans had. De dikke blauwe zadeldeken, het grove hoofd van het paard en de eenvoudige, pretentieloze rijkleding van de jonge ruiter waren in tegenspraak tot wat in New-Yorkse kringen gebruikelijk was. Het amusement – en misschien zelfs wel de minachting – was bijna tastbaar.

Maar toch zat Harry rustig op zijn vliegenschimmel, terwijl zijn scherpe blauwe ogen de piste opnamen. De manier waarop een man te paard zit, zegt alles. Historici vermoeden dat de mythische centaur – half mens, half paard – gebaseerd is op een ruitervolk uit de oudheid dat zo’n eenheid vormde met hun rijdieren dat ze werden aangezien voor een heel bijzonder schepsel. Een oud-Engels spreekwoord luidt: ‘Toon me uw paard en ik zeg u wie u bent.’ Schrandere waarnemers zagen hier dan ook geen paard en ruiter die uit de toon vielen, maar een ijzersterke combinatie.

De wedstrijdcommissaris had zijn klembord in de aanslag, hindernissen waren verhoogd en verbreed, het was tijd om met de eerste springwedstrijd te beginnen. Voor de toeschouwer bestaat de aantrekkingskracht van deze open springwedstrijden voor een deel uit de kans op opwinding en valpartijen – precies zoals de fans van NASCAR op het puntje van hun stoel zitten, misschien niet echt in de hoop dat er iets misgaat, maar wel in de wetenschap dat het kan gebeuren. Paarden die lastige en ingewikkelde parcoursen moeten springen met hindernissen van boven de een meter vijftig dwingen ademloos respect af, zelfs van mensen die de sport door en door kennen. Maar die dag bestond het publiek op Sands Point uit veel mensen die nog nooit een paard over dat soort hindernissen hadden zien springen. Hele gezinnen keken geboeid en opgewonden toe.

Alle ogen waren gevestigd op Dave Kelley toen het hek van de springpiste openzwaaide. Andante, een wispelturige merrie, galoppeerde vaak over het parcours met de oren plat achterover, een teken van weerstand of stress. Maar Dave ging tactvol en discreet met haar om en hoewel het paard soms tegenstribbelde als ze de ring in moest, zodra ze op een hindernis afging, wist ze wat er van haar verwacht werd. Paard en ruiter waren allebei ervaren rotten, die een parcours af konden leggen met een air van zelfverzekerdheid die regelrecht voortkwam uit de frequente ritjes naar de prijsuitreiking.

Harry keek langs de zijlijn toe in de wetenschap dat Andante al landskampioen was geweest ver voordat Snowman over zijn eerste balk was gestruikeld. Het duo ging op de eerste hindernis af alsof ze al zeker waren van de overwinning. En de ronde was foutloos – dat wil zeggen: bijna. Andante raakte één balk aan met haar achterbeen. Elk paard dat foutloos bleef, zou haar kunnen verslaan, maar tot dusver was dat niemand gelukt.

Een paar ronden later werd de naam van Snowman omgeroepen. Harry hoorde een matig applausje van de tribunes komen.

De meeste andere paarden waren als een sneltrein naar binnen gekomen, in bedwang gehouden met strakke teugels terwijl ze op de plaats stonden te bokken en soms zo heftig op het bit beten dat de schuimvlokken in het rond vlogen. Veel van de paarden droegen een ingewikkeld leren hoofdstel – met martingalen, waarbij het hoofd van het paard vastzat aan een riem rond de hals, tot draw reins of slofteugels die over de maantop van het paard via ringen aan het bit naar de handen van de ruiter liepen en als een soort katrol werkten.

In tegenstelling tot Snowman, met zijn zachte rubber trens, hadden die paarden ook ingewikkelde metalen bitten in waarvan de heftige namen, zoals ‘schaarbit’ en ‘dubbel gedraaid draadbit’, al een indicatie gaven van de inwerking ervan. Hun ruiters droegen sporen aan hun laarzen en hadden korte stijve zweepjes in de hand. Ze probeerden hun paarden in de smalle tunnel tussen hun twee benen en twee handen te houden, waardoor hun rijdier geen kans kreeg om naar de zijkant van de hindernis uit te wijken. Als zo’n ruiter aanreed, leek hij vaak een paar keer hard aan de teugels te rukken, gevolgd door een stevig gebruik van de zweep. De ene na de andere ruiter leek hun paard met geweld over het parcours te sturen. Na al die andere deelnemers kreeg je de indruk dat bij het springen behoorlijk wat brute kracht nodig was, het was een kwestie van dwang, niet van samenwerking.

Snowman leek totaal niet op die andere paarden toen hij de piste binnenstapte. Als een vriendelijk kind dat de speeltuin binnenkomt, rekte hij zijn nek en keek om zich heen naar het publiek, waarbij hij de kinderen De Leyer in het oog kreeg, die vlak achter de omheining stonden. Later bezwoeren de kinderen dat hij had geknipoogd.

Harry zette Snowman in galop en reed op de eerste hindernis af. In tegenstelling tot de ruiters voor hem die hun paarden strak aan de teugel hadden gehouden met het hoofd omhoog, liet Harry Snowman aan een losse teugel galopperen, met een uitgestrekte neus.

Harry, lenig en pezig, behield met gemak zijn evenwicht. Iedere keer als het grote paard een hindernis nam, hield hij zich rustig, waarbij hij eerder leek te anticiperen op de bewegingen van het paard, dan erop te reageren. De grote schimmel maakte ruime passen, maar toch leek hij zich niet te haasten. De meeste andere paarden verspilden hun energie met dat gekauw en gebok en het heen en weer deinen, maar Snowman galoppeerde soepel verder en richtte zijn volledige aandacht op de klus die gedaan moest worden.

Harry liet de teugels door zijn vingers glijden als hij voelde dat het paard zijn neus uitstrekte, precies zoals ze dat zo vaak hadden geoefend. Hij vond dat hij het paard de gelegenheid moest geven om zijn eigen weg te zoeken, precies zoals hij van nature ook al zo goed had gedaan, toen hij in zijn eentje over de omheiningen van al die weilanden was gesprongen.

Terwijl Snowman op een hindernis afging, met gebogen hoofd en gestrekte nek en zijn oren vooruit geprikt, toonde hij nergens ook maar een moment van aarzeling. Omhoog en erover. Boven elke hindernis werden de teugels slap en hingen langs de nek van het paard. De ogen van de toeschouwers bleven strak op de grote schimmel gericht als Snowman, op het hoogste punt van de sprong, zijn neus naar voren strekte alsof hij zijn uiterste best deed om nog die extra paar centimeters toe te voegen. De ruiter leek bijna weg te zakken in de beweging. Steilsprong, oxer, breedtesprong. Toen ze de laatste hindernis namen, had Snowman nog ruimte over. Een foutloze ronde.

Harry boog zich voorover, liet de teugels vallen en klopte zijn paard met een stralend gezicht stevig op de hals. Maar hij was verstandig genoeg om niet van zijn rug te springen en Snowman te omhelzen voordat ze de ring hadden verlaten, zoals hij bij zijn eerste grote wedstrijd in Amsterdam had gedaan. Het was even stil en toen klaterde het applaus op.

Na de wedstrijd werden de winnaars naar de ring geroepen. De prijs voor de achtste plaats, een bruine rozet, was de eerste die werd uitgereikt. Harry de Leyer en Dave Kelly moesten even wachten.

Dave lachte en wuifde naar de toeschouwers toen hij zijn rode lintje voor de tweede plaats kwam ophalen. Om het paard tegen de koele lucht te beschermen had een van de stalknechten een zachte wollen deken in de kleuren van de Duffy Stables over Andante gelegd; aan de zijkant stond de naam van het paard geborduurd. Maar toen de omroeper de winnaar in de ring riep, lag er geen chique geborduurd kleed over Snowmans rug. Harry liep op een drafje de ring in met de paard aan de losse teugel en toen ze opdoken, begon het publiek enthousiast te joelen. Op de rug van het grote paard zaten drie touwharige kinderen in volgorde van grootte: Chef voorop, Harriet in het midden; en Marty klemde zich als laatste stijf aan haar vast.

Harry accepteerde zijn blauwe rozet, lachte en wuifde naar het publiek; de verrukte kinderen deden hetzelfde. Hij ving nog een glimp op van Johanna die op de tribune stond met een glimlach van hier tot ginder.

Dit was de eerste springwedstrijd van een paardensportevenement dat drie dagen zou duren. De toeschouwers hadden hun favoriet al gekozen.

Marie Lafrenz, die de publiciteit deed voor Sands Point, zat op de tribune met haar draagbare typemachine op schoot. Ze was als weeskind opgegroeid bij haar grootouders in Park Slope, Brooklyn, ging als jong meisje paardrijden en werd een onverschrokken wedstrijdrijder. Ze was de eerste vrouw die in 1939 de Brooklyn Indoor Steeplechase won. In haar studietijd aan de New York University begon ze te schrijven en inmiddels versloeg ze dertig jaarlijkse paardensportevenementen als correspondent van de New York Herald Tribune. Ze gebruikte haar journalistieke kwaliteiten om belangstelling te wekken voor de paardensport. Dit weekend was ze ingehuurd om persberichten te produceren in de hoop dat die opgepikt zouden worden door de lokale kranten.

Marie was ervan overtuigd dat paardensport in de toekomst een echte kijksport zou kunnen worden. De drafsport, die allang een grote populariteit genoot op plattelandskermissen, kreeg de laatste tijd steeds meer fans in de steden. Op Roosevelt Raceway, in het nabijgelegen Garden City, kwamen soms wel vijftigduizend toeschouwers opdagen. En in tegenstelling tot de paardenrennen van de volbloeds, die volgens de heersende mening een onfris publiek van schooiers en gokkers trokken, werden draverijen gezien als een gezond familie-uitje.

Er was zelfs een aflevering van I Love Lucy met Lucille Ball en Desi Arnaz op de Roosevelt Raceway, waar ze een weddenschap afsloot op een paard dat Whirlygig heette.

Naarmate de paarden uit het leven van alledag verdwenen, spraken ze steeds meer tot de verbeelding. Toen de jaren vijftig waren aangebroken en gezinnen van het platteland in toenemende mate naar de voorsteden verhuisden, waren nostalgische verwijzingen naar paarden – tv-westerns, boeken en films waarin paarden een hoofdrol vervulden – in overvloed aanwezig.

Het werkpaard, dat al een zeldzaamheid was geworden, riep warme herinneringen op aan simpeler tijden. Een achtjarige vosmerrie, die in 1956 een voddenkar trok in Ninetysecond Street in Manhattan, sloeg op hol en sprong over een aantal afzettingen. Ze werd meteen gedoopt tot de ‘winnaar van de Broadway Steeplechase’ en kreeg behalve suiker, appels en wortels ook een foto in de New York Times die een halve pagina in beslag nam.

Het paard als elementair schoolvoorbeeld had niets van zijn kracht verloren. Sportverslaggevers op zoek naar kopij waren altijd blij met een mooi verhaal over een paard.

De baanbrekende sportpromoter Joey Goldstein was daar ook al achter. Om de vlakbij gelegen renbaan Roosevelt Raceway te promoten had hij een campagne gelanceerd om artisjokken in te zamelen voor een Franse draver die het kennelijk heel goed deed op een exclusief dieet van die exotische groente. De kranten pikten het verhaal op en brachten het uitgebreid, waarna massa’s kaartjes verkocht werden aan toeschouwers die kwamen opdraven met een zak artisjokken.

Op haar plekje op de tribune van Sands Point was Marie Lafrenz op zoek naar een soortgelijk verhaal dat de aandacht van de lezers zou trekken.

Kranten hadden het zwaar in die tijd. Televisie, het nieuwe medium, won snel terrein en zette de dagbladen onder grote druk. De onderlinge concurrentie om lezers te winnen was groot. In New York City alleen waren al tientallen dagbladen, die iedere ochtend en iedere avond verschenen. Bovendien had elke buurt nog zijn eigen plaatselijk krantje. Maar tussen 1956 en 1958 was het bijltjesdag voor die publicaties. Het aantal sluitingen en fusies was duizelingwekkend, waardoor er vreemde concerns ontstonden met rare lange namen zoals de New York World – Telegram and Sun.

Zelfs eerbiedwaardige oude dames als de New York Herald Tribune kwamen in de problemen. Bij een paleisrevolutie binnen de familie Reid, eigenaars van de Trib, werd Whitey Reid vervangen door zijn jongere broer, Ogden. In een poging de aantrekkingskracht van zijn krant te vergroten door abonnees in te pikken van de meer op de werkende klasse georiënteerde New York Post, zou Ogden Reid van de Trib een krant maken die voornamelijk uitblonk in schrijfstijl en verslaggeving.

De strijd om een positie op de markt was hevig. Kranten die hun abonnees niet konden vasthouden verdwenen. Verslaggevers, die altijd op zoek waren naar mooie verhalen om de pagina’s van hun kranten te vullen, vielen vaak terug op persberichten, korte berichtjes van publiciteitsmensen bedoeld om de aandacht van krantenmensen te trekken, zoals het verhaal van de draver die zo dol was op artisjokken.

Marie, die de krantenwereld van New York op haar duimpje kende, ging ervan uit dat als zij iets interessants schreef over het Sands Pointevenement ze erop kon rekenen dat de kranten het oppikten – en dat zou weer toeschouwers opleveren, geld voor de achtenswaardige doelen van de Lions Club en meer aandacht voor de sport waarvan ze zoveel hield.

Publiciteit voor paardensportevenementen zou grote aantallen toeschouwers trekken. En dan kregen de topsporters onder de paarden eindelijk de aandacht die ze verdienden. Ze was vertrouwd met het krantenvak, besteedde veel zorg aan haar persberichten en schreef soms een artikel in de stijl van een bekende sportverslaggever, in de wetenschap dat als de journalist in tijdnood kwam hij haar artikel misschien letterlijk zou overnemen.

Marie was in haar tijd een van de weinige vrouwelijke sportverslaggevers en ze wist dat ze extra haar best moest doen om haar werk gepubliceerd te krijgen, maar ze had ontdekt dat er van sommige woorden een bepaalde magie uitging en die woorden probeerde ze dan ook zoveel mogelijk te gebruiken. ‘Olympische ruiter’, ‘ex-renpaard’ en ‘volbloed’ schenen altijd de aandacht te trekken. Ze kwam ook graag op de proppen met een kreet of slogan.

Dagbladen zinderden van de monumentale taak om iedere dag een interessante, goed geschreven editie uit te brengen. William Zinsser omschreef hoe dat in zijn werk ging bij de Herald Tribune: ‘Telefoons rinkelden voortdurend. Op ieder bureau stond een antieke schrijfmachine op een vaste plek, waardoor er alleen ruimte overbleef voor een ijzeren draadmandje voor kopij, een asbak, een kop koffie en een prikker waarop de papieren werden vastgepind die een verslaggever nog niet direct wilde weggooien. Op die prikker vonden veel oude persberichten hun einde.’

De beste manier waarop Marie toeschouwers kon lokken, was door ervoor te zorgen dat haar persberichten niet op die prikker terechtkwamen. En op Sands Point viel haar oog op het grote witte paard met de knappe jonge nieuwkomer op zijn rug.

Op zaterdag ging Marie tussen de wedstrijden door bij Harry langs. Waar had hij dat grappige paard met die onweerstaanbare springstijl vandaan?

Harry was onmiddellijk bereid om in zijn Engels met een zware Nederlandse tongval te verhalen over de tocht die hij nog maar twee jaar geleden naar New Holland had gemaakt, waar hij het paard had gevonden tussen het slachtvee in de vrachtwagen. Marie vond dat een heel bijzonder uitgangspunt.

Voor Snowman bleven nog vier wedstrijden over voordat de grote springwedstrijd werd gehouden. Met uitzondering van Harry en zijn kinderen was er waarschijnlijk geen mens op het terrein te vinden die dacht dat hij zover zou komen. Desondanks hadden de schimmel en zijn voortvarende jonge ruiter op zaterdag al een schare fans. Snowman was verrassend consistent geweest.

Paarden kregen voor elke overwinning een aantal punten. De deelnemer met het beste resultaat gedurende de drie dagen van het evenement zou op zondag tot kampioen worden uitgeroepen.

Vlak voor de laatste wedstrijd van zaterdagmiddag lagen Snowman en Andante nek-aan-nek in het puntenklassement. Andante had een lichte voorsprong, maar Snowman deed het zo goed dat hij absoluut een bedreiging vormde. Als hij deze wedstrijd won, zouden hij en Andante zondag met een gelijk aantal punten aan de laatste wedstrijd beginnen.

Er had zich een groot aantal toeschouwers verzameld. Chef, Harriet en Marty keken vol opwinding toe, terwijl Johanna probeerde hen rustig te houden.

Dave Kelley was het eerst aan de beurt. Terwijl hij de vosmerrie vol ervaring over de hindernissen loodste, was aan Andante af te zien dat ze door de wol geverfd was. De merrie had al duizenden keren dit soort parcoursen afgelegd en dat bewees ze ook. Toen ze aan het eind van de ronde waren, had de combinatie maar één fout gemaakt. Om te winnen moest Snowman foutloos blijven. De schimmel had het hele weekend al uitmuntend gesprongen, maar dit was zijn vierde wedstrijd van de dag en de hindernissen waren indrukwekkend. Dankzij haar jarenlange ervaring had Andante een enorm voordeel.

Toen Harry de piste binnenkwam, werd het doodstil. Terwijl Snowman het parcours aflegde, was er geen geluid te horen, behalve het gestamp van zijn hoeven in het zand en het snuivende geluid van zijn ademhaling in de maat van zijn passen. Als hij over een hindernis sprong, was er een moment van stilte, meteen gevolgd door de bons van de landing. In de aanloop naar de laatste hindernis was het paard nog steeds foutloos. Terwijl de toeschouwers ademloos toekeken, galoppeerde de grote schimmel naar de heg, zette zich af en sprong erover. Er was zelfs nog licht tussen het paard en de hindernis.

Toen zijn voeten aan de andere kant van de hindernis de grond raakten, brak er een storm van applaus los. Maar Harry hoorde niets. Hij concentreerde zich alleen maar op de verkeerde stap die hij had gevoeld toen het paard landde. Snowman had zich bij de landing verrekend en de achterkant van een voorhiel geraakt met de achterhoef die het haar en de huid had weggeschaafd. Harry keek omlaag en zag het helderrode bloed uit het voorbeen van het paard lopen. Bijna op hetzelfde moment stond Johanna op van de tribune en holde naar de omheining.

Harry sprong van het paard en nam het snel mee naar de stal, terwijl Johanna en de kinderen zenuwachtig achter hen aan liepen.

Terug in de box bukte Harry zich om de wond goed te bekijken. Het was een grote schram over de koot, te breed om te hechten. De huid over de koot bedekt alleen pezen en botten, er is geen vet dat als buffer kan dienen. Elke wond kan problemen veroorzaken en Harry wist uit ervaring dat zo’n diepe snee in een voorbeen opzwelt. De koot, het smalle deel van het voorbeen dat bij een paard de verbinding vormt tussen de vetlok – of de enkel – en de hoef krijgt het meest te verduren als een paard landt. Als daar een zwelling ontstaat, raakt het gewricht verstijfd, waardoor springen onmogelijk wordt.

Johanna zag hoe teleurgesteld Harry was, maar ze zei niets. Haar man zou de handdoek in de ring moeten gooien.

Harry was bedreven in het behandelen van allerlei problemen met paarden. Hij voelde voorzichtig aan de wond, terwijl de grote schimmel rustig zijn hoofd boog en snoof, alsof hij wilde laten zien dat hij wist dat Harry probeerde hem te helpen.

‘Wat ga je nu doen?’ vroeg Johanna uiteindelijk. ‘Zo kun je morgen niet rijden.’

Harry was echter nog niet verslagen. Hij wist dat een behandeling met ijs een zwelling kon voorkomen. Maar het was wel een piepkleine kans.

Chef bleef bij zijn vader terwijl Johanna met de jongere kinderen naar huis reed. Harry en Chef stapten in de vrachtwagen en gingen op zoek naar een benzinestation met een ijsautomaat. Harry kocht een paar zakken ijs, plus een oude binnenband.

Terug in de stal maakte Harry een sok uit de band, die hij vulde met ijs. Hij deed hem aan de gewonde voet en ging naast de box zitten wachten, met zijn zoon naast hem. Rond etenstijd kwam Johanna terug om Chef mee naar huis te nemen. De jongen wilde liever bij zijn vader blijven, maar Harry was niet te vermurwen. Daarna zat Harry alleen met zijn paard in de donkere, met stro gevulde box. Af en toe zei hij iets tegen het paard, maar het duo hield zich toch voornamelijk stil en dan hoorde je alleen een vaag geritsel als Snowman zijn gewicht verplaatste of door het stro liep.

Iedere keer als het ijs begon te smelten, ververste Harry de geimproviseerde sok. Snowman keek kalm toe en bleef stilstaan als Harry hem verzorgde. Terwijl de andere ruiters zich op feestjes vermaakten of in hun motels lagen te slapen, zat Harry op zijn hurken in de box en hield de wacht. Toen het ijs op was, reed hij opnieuw naar het benzinestation om een nieuwe voorraad te halen.

Harry bleef de hele nacht bij Snowman waken en deed maar af en toe een tukje. Hij had overal spierpijn. Toen de stalknechten vroeg in de ochtend kwamen opdagen, werd hij wakker, stijf van de nacht die hij rechtop zittend tegen de ruwe houten wanden van de stal had doorgebracht. Hij keek naar de lucht – de dag was nog maar net aangebroken. Tijd om te zien hoe de wond zich tijdens de nacht had gehouden.

Harry sneed de band weg. Hij liet zijn holle hand over de achterkant van het been van het paard glijden, voelde de inkeping tussen de pees en de pijp, de uitstekende ronding van de vetlok en dan langs de ronding van de kogel naar de plek waar nog steeds een open wond zat, vlezig en roze. Snowman keek toe, maar protesteerde niet en trok zijn voet ook niet weg.

Terwijl hij voorzichtig aan weerszijden in de koot kneep, beoordeelde Harry de toestand van het voorbeen zowel op het gevoel als op het gezicht. Onder zijn vingers voelde hij alleen de gladde zijkanten van Snowmans onderbeen – de koot en de kroonband, waar de spieren overgingen in de hoef, waren stevig en glad en vertoonden geen spoor van een zwelling.

Nadat Snowman gevoerd en verzorgd was, leidde Harry hem de box uit naar een oefenpiste. Harry hield zijn adem in toen hij het leidsel loskoppelde en het paard de wei in stuurde. Snowman draafde weg, blij dat hij uit de box was, en schudde een paar keer met zijn hoofd. Harry keek angstig toe, wachtend op het veelbetekenende knikkende hoofd van een kreupel paard, maar Snowman vertoonde geen spoor van pijn. Harry slaakte een zucht van opluchting.

Hij had echter nog niet de zekerheid dat Snowy in staat was om de hoge sprongen in de laatste wedstrijd aan te kunnen. Als een paard springt, komt zijn hele gewicht, zo’n slordige vier- tot vijf honderd kilo, neer op zijn beide voorbenen. Hoe hoger de hindernis, des te groter de druk die wordt uitgeoefend op die slanke voorbenen. Bij een paard dat gewond is of pijn heeft, is de kans op wankelen bij de landing groter en als hij een van zijn benen spaart, bestaat de kans dat het dier zijn evenwicht verliest. Dat kan het risico op permanent letsel verhogen en een afschuwelijke val veroorzaken.

Snowman leek volkomen in orde zo los in de wei, maar de echte proef op de som zou komen als hij een ruiter moest dragen, dus zadelde Harry hem. Hij had nauwelijks een oog dichtgedaan en in het zadel voelde hij zich stijf als een oude man. Maar dit was niet de eerste nacht waarin hij in een stal bij een paard gewaakt had.

Hij kon zich nog goed herinneren dat hij een keer een paard had gekocht dat een zware aanval van koliek had en dat hij de hele nacht in de weer was geweest om met behulp van een pipet zwarte koffie en Jack Daniel’s in de mond van het paard te druppelen. Toen de ochtend aanbrak, was het paard weer in orde. Harry had alles over voor zijn paarden.

Hij bleef de hele ochtend met Snowman rondlopen, voordat hij hem helemaal droogwreef, en vervolgens opnieuw een tijdje met hem ging lopen, in een poging de ruin soepel en lenig te houden zodat het gewonde been niet stijf zou worden.

Toen het tijd werd voor de middagwedstrijd omzwachtelde hij beide voorbenen zorgvuldig. Vervolgens schoof hij rubber springschoenen over Snowmans hoeven om zijn hielen te beschermen. Tijdens het inspringen controleerde hij of het paard tekenen van gevoeligheid gaf, door hem eerst de ene kant op te laten keren en vervolgens de andere kant. Toen hij er eindelijk zeker van was dat het paard stevig op zijn voeten stond, loodste hij Snowman in de richting van een oefenhindernis. De ruin verzamelde zich en suisde omhoog – om vervolgens te landen en zijn afgemeten galop te vervolgen. Pas toen wist Harry zeker dat zijn paard de wedstrijd aankon.

Kort daarna was het tijd voor de finale van de springruiters.

Het publiek was al helemaal in de stemming, bij het vooruitzicht van een duel tussen de regerend kampioen en de brutale nieuwkomer. Ook zonder dat de toeschouwers beseften dat er op het nippertje een ramp was afgewend stonden ze als één man achter de grote schimmel. Op de perstribune was Marie Lafrenz een van de vele aanwezige verslaggevers – niemand wilde een goed verhaal missen.

Bij het hek naar de ring gedroeg Andante zich als een opgewonden standje, met de oren plat en een zenuwachtig heen en weer zwiepende staart. Maar hoe wispelturig de merrie zich ook gedroeg, Dave Kelley leek volkomen onaangedaan. Met de teugels in zijn ene hand en zijn zweepje in de andere zat hij ontspannen in het zadel, de brede grijns van een winnaar op zijn gezicht. Naast de merrie leek Snowman half in slaap. Harry zat schrijlings op zijn rug, met de teugels los.

In de eerste ronde bleven Andante en Snowman allebei foutloos; ze waren de enige twee paarden zonder strafpunten. Nu was het tijd voor de barrage. De parcoursbouwers liepen haastig door de ring om de balken nog zo’n vijftien tot twintig centimeter hoger te leggen en de afstand van de breedtesprongen te vergroten. In het midden van de ring stond een jurylid van de American Horse Shows Association om de veranderingen te controleren. Na een paar minuten was het parcours voor de barrage klaar en ook al waren de paarden moe na drie dagen vol zware wedstrijden, dit zou hun zwaarste beproeving worden.

Andante was het eerst aan de beurt. Ze ging met haar gewone heisa de ring in – Kelley gaf haar een mep met zijn zweep en zette zijn sporen in haar zij. Ze spoot naar voren en ging in volle galop op de eerste hindernis af. Kelley hield de nerveuze energie van de merrie stevig onder controle door de teugels kort te houden en zijn kuiten stijf tegen haar lijf te drukken. Aanvankelijk leken ze onverslaanbaar, maar toen ze bij de triple bar kwamen, een enorme breedtesprong van drie balken trapsgewijs achter elkaar, slaagde de combinatie er niet in om de bovenste balk te ontwijken – die bleef even wiebelen en viel met een plof naar beneden.

Vier fouten.

Toen Harry met losse teugels de ring in reed, was het verschil in stijl tussen de twee paarden onmiskenbaar. Gefascineerd door de grote schimmel met de nonchalante manier van doen begon het publiek enthousiast te joelen. Harry zag in een flits Johanna op de tribune zitten, met Marty naast haar. Chef en Harriet, die alles liever van dichtbij meemaakten, zaten vlak bij het hek van de piste op de omheining. Hoewel Harry de enige was die in het zadel zat, leek het alsof ieder lid van het gezin De Leyer met hem meereed.

De eerste prijs zou Snowman het kampioenschap brengen en met zijn aandeel van het prijzengeld zouden alle kosten die ze gemaakt hadden gedekt zijn. Harry zou de open springklassekampioen worden tijdens een evenement van de hoogste categorie, een ongelooflijke prestatie voor zijn eerste grote wedstrijd van het seizoen, en Johanna zou weten dat de tijd en het geld die het hele gezin aan dit evenement had besteed Hollandia Farms geen windeieren zouden leggen. Voor de kinderen was het een bevestiging dat het beste paard van stal het paard was dat zij als hun eigendom beschouwden.

Maar dit was een zwaar parcours. De hindernissen waren allemaal hoger dan een meter vijftig, met daarnaast nog grote breedtesprongen, en de paarden waren moe. Zelfs de veteraan Andante was er niet in geslaagd om foutloos te blijven. En de kans was groot dat Snowman last zou krijgen van zijn gewonde been, nu hij voor de tweede keer de ring in moest. Dit verhoogde parcours foutloos afwerken zou zeer moeilijk zijn. En als Snowman een balk afgooide, zouden hij en Andante weer gelijk eindigen, waardoor er opnieuw een barrage zou volgen, met nog hogere hindernissen.

Harry reed in een beheerste galop op de eerste hindernis af. Snowman ging eropaf met uitgestrekte neus en de oren naar voren geprikt en dezelfde vriendelijke uitdrukking die hij had als hij vrij in de wei liep. Uit alles bleek dat zowel het paard als de ruiter er plezier in hadden. Bij iedere hindernis hield het publiek de adem in en ademde pas weer uit als de hoeven van het paard met een bons landden. Harry’s stijl was onorthodox maar vloeiend. Zijn hielen kwamen omhoog, maar zijn gewicht bleef verdeeld over het paard. Boven iedere hindernis hingen de teugels slap zodat het grote paard zijn hoofd vrij kon bewegen. Ze gingen op de triple bar af en sprongen er moeiteloos over.

Op weg naar de laatste hindernis, de hoge dubbelsprong, galoppeerde Harry nog steeds met losse teugels, zonder het geruk aan de teugels dat de meeste ruiters lieten zien. Het paard had geen fors bit, geen ingewikkelde slofteugels of katrolletjes. Hij rekte zijn nek en prikte zijn oren naar voren toen hij op de laatste hindernis afging. De grote schimmel zette af, suisde omhoog en vloog zonder een fout te maken over de laatste hindernis.

Ze hadden Andante verslagen, de heersende kampioen. Er bestond een speciale genegenheid tussen Harry en dit paard – een soort intuïtief gevoel dat het publiek instinctief opmerkte. Het paard wilde de man een plezier doen en de man wilde hem die kans geven. Dit was meer dan een sportieve prestatie: dit was puur genoegen.

De juryleden zaten gebogen over hun aantekeningen, met krassende potloden. Maar een paar ogenblikken later werd het al omgeroepen: Snowman was de springkampioen van de open klasse, de winnaar van de zwaarste categorie en kampioen van het evenement. Andante eindigde op de tweede plaats; hij zou de beker niet mee naar huis mogen nemen. De namen van een nieuwe combinatie zouden in de trofee worden gegraveerd: Harry de Leyer en Snowman.

Die avond hing Harry een driekleurig lint op naast de box van Snowman. Harriet, Marty en Chef verdrongen zich om de grote schimmel en het paard boog zijn hoofd om door hen gestreeld en geprezen te worden.

Marie Lafrenz had het moment al vastgelegd op haar Smith-Corona en een persbericht de wereld in gestuurd. De volgende ochtend stond Maries artikel in de Herald Tribune met als kop: HET ASSEPOESTERPAARD. De Sun zei dat Snowman ‘ontsnapt blikvoer’ was. Het verhaal van de triomf van het ploegpaard werd keer op keer herhaald.

Voordat hij vertrok, kwam Dave Kelley langs om zijn opponent te feliciteren en zoals altijd waren die felicitaties welgemeend. Dave hield van een mooie tweestrijd en scheen nooit iemand anders een zege te misgunnen.

‘Je moet echt ook naar Fairfield komen,’ zei hij met een brede grijns. ‘Volgens mij kun je daar ook met je ploegpaard winnen.’

Harry lachte, maar hij voelde toch een spoortje opwinding. Fairfield, in Connecticut, was ook zo’n opeenstapeling van talent in het circuit langs de oostkust.

Hij zou met Johanna moeten overleggen. Het was één ding om naar een paar evenementen in de buurt te gaan – er waren er een paar op vrij korte afstand van hun huis – maar om mee te draaien in het circuit kostte heel wat meer engagement.

De jaren vijftig van de vorige eeuw was geen periode waarin mensen zich overgaven aan malle fratsen. Het was een tijd van aanpassen, een tijd waarin, om met de schrijver Bill Stott te spreken, mensen het idee hadden dat ze niets anders konden doen dan ‘stoïcijns aanmodderen, precies zoals we in de oorlog hadden gedaan, en ons richten op kleine, haalbare, voornamelijk privédoelen.’ Grote, dure, fantastische aspiraties waren voorbehouden aan de rijken – mensen met tijd en geld, en niet zoveel verantwoordelijkheden.

Maar sommige mensen kijken van nature verder dan hun neus lang is. Harry was ook zo iemand. In de sprongkracht waarmee Snowman over de hindernissen denderde, voelde Harry instinctief dat zijn paard in dezelfde dingen geloofde als hij. Je kunt zweven, als je maar wilt. Je moet het alleen graag genoeg willen.

Tegen de tijd dat Harry op de oprit van zijn kleine boerderij aankwam, Snowman terugbracht naar zijn box en hem klaarmaakte voor de nacht, wist Harry al dat hij naar Fairfield zou gaan. Wat die avond in St. James echter nog niet tot hem was doorgedrongen, was hoeveel behoefte de rest van het land had aan dromen, de werknemers die verstrikt zaten in een saai negen-tot-vijfritme waarbij ze eerst met de auto of de pendeltrein naar hun kantoorbaantjes moesten en dan weer terug naar allemaal dezelfde huisjes met een gazonnetje aan de voorkant dat nodig gemaaid moest worden. De mensen waren somber gestemd, ingeklemd tussen de doodsangst die de dreiging van een atoomoorlog meebracht en het meer bekende spook van een economische terugval. Harry had zich nauwelijks kunnen voorstellen hoe hij en zijn oude ploegpaard zich voorgoed een plekje zouden verwerven in de fantasie van een volk dat eigenlijk niet meer durfde te hopen.

VIJFTIEN

Nieuwe uitdagingen

Westport, Connecticut, 1958

Joe ‘de Polak’ Keswyzk – oftewel Poolse Joe – en Jim Troutwell hadden een weddenschap met Harry gesloten. De stalknechten hadden al besloten dat Snowman ook het kampioenschap op Fairfield zou winnen.

Joe en Jim waren geen echte stalknechten. De twee mannen uit de buurt hielpen Harry in de stal en gingen af en toe met hem mee naar evenementen. Joe reed door de week op een grote vrachtauto en hielp in het weekend bij de paarden, Jim werkte ’s nachts en kwam vroeg in de morgen een handje helpen. Aan zijn donkere haar kon je zien dat Jim van indiaanse af komst was; Joe had blauwe ogen en was blond. Beide mannen waren over de één meter tachtig en breed gebouwd. Tussen hen was Harry maar een klein mannetje. Ze werkten zich allemaal samen in het zweet en gingen soms samen een biertje drinken. Joe en Jim waren de grootste fans van Snowman geworden.

Door zijn overwinning op Sands Point had Snowman de belangstelling van de pers gewekt. Zijn deelname aan het Fairfield-evenement werd in de plaatselijke kranten vermeld. Welke rol de televisie zou gaan spelen bij de sponsoring van grote sporttoernooien was nog niet duidelijk.

Het enorme aantal televisiekijkers dat langs de virtuele zijlijn stond, was aanleiding tot vernieuwingen. Bert Bell, de belangrijkste man van de National Football League, introduceerde de sudden death overtime in het professionele American Football. Dat resulteerde in 1958 in een dramatisch hoogtepunt toen de Colts bij het kampioenschap van de NFL de Giants versloegen en het eerste duel beslist werd door wat in Europa een golden goal heette. Die wedstrijd werd op primetime uitgezonden en bekeken door vijfenveertig miljoen kijkers, wat er mede voor zorgde dat football de eerste sport zou worden die toonaangevend werd in het televisietijdperk. Kranten konden niet concurreren met het visuele medium televisie, dus moesten ze een andere invalshoek kiezen – geen actueel wedstrijdverloop, maar mooie verhalen.

Op Hollandia maakte Harry Snowman klaar voor Fairfield, samen met Night Arrest, de wispelturige volbloed van een van zijn leerlingen, en het mooie vosje Wayward Wind. Harry had nog nooit eerder een wedstrijd buiten Long Island gereden. Nu zou hij te maken krijgen met een heel nieuw stel concurrenten, zoals Adolph Mogavero van de Ox Ridge Hunt Club, een van de grootste en meest concur -rerende ondernemingen aan de oostkust. De jonge volbloedmerrie First Chance van Ox Ridge had de afgelopen lente Devon ingepikt, toen Snowman vooropliep in de mei-optocht. Andante, die taaie oude dame, zou er ook bij zijn en belust op wraak nadat ze in Sands Point het onderspit had moeten delven.

Op 18 juni dreigde het te gaan regenen, maar Harry zette Snowman, Windy en Night Arrest gewoon in de vrachtwagen; de beide stalknechten klommen ook in de cabine en zo zetten ze koers naar Westport, Connecticut. Bij de familie De Leyer piekerden ze er niet over om hun gezin achter te laten, dus maakte Johanna de kinderen, inclusief baby William, klaar voor de rit.

De Fairfield Horse Show werd gehouden op het terrein van de Fairfield County Hunt Club en de opbrengst zou ten bate zijn van het Children’s Services Hospital.

Met Night Arrest en Snowman zou Harry het tegen zichzelf moeten opnemen in de open springklasse. De paarden hadden verschillende kwaliteiten. Night Arrest was een opvallende en getalenteerde donkere appelschimmel, die dankzij haar volbloedafstamming en fijnbesnaarde temperament een geweldige snelheid kon ontwikkelen, een voordeel als de tijd een rol ging spelen. Iedereen zou op het eerste gezicht denken dat zij van de drie de meeste kans had om het springconcours te winnen, maar ze was lastig te berijden.

Harry wist dat de meeste mensen dachten dat Snowmans zege op Sands Point een toevalstreffer was geweest. Het was groot nieuws toen het wonderpaard van tachtig dollar de wedstrijd won, maar de springsport heeft altijd, net als paardenrennen, een redelijk aantal onverwachte uitslagen gekend. Soms had een slecht paard een uitzonderlijk goede dag op dezelfde dag dat een paar goede paarden het lieten afweten. Snowman was de klassieke outsider. Zijn zege op Sands Point betekende absoluut nog niet dat hij deze keer ook zou winnen.

Maar bij het gezin De Leyer was Snowman veruit favoriet. Het hele gezin was ervan overtuigd dat hij het weer voor elkaar zou kunnen krijgen. De ruin zelf leek zich nergens iets van aan te trekken. En het was altijd fijn als hij erbij was, want hij had een kalmerende uitwerking op de andere paarden.

De eerste open springwedstrijd werd al vroeg op vrijdagochtend de twintigste juni verreden, de openingsdag van het evenement. Dit zou de eerste keer zijn dat Snowman het opnam tegen de jonge merrie First Chance, van wie veel mensen verwachtten dat ze een goede kans maakte om nationaal kampioen te worden. Harry had Wayward Wind en Night Arrest ingeschreven bij de beginnende springpaarden. Night Arrest zou ook meedoen in de open klasse, omdat de veelbelovende jonge merrie meer ervaring moest opdoen. Het hield wel een risico in om tijdens een wedstrijd op meer dan één paard mee te doen: Harry moest zich verlaten op de hulp van Jim en Joe. Terwijl hij van het ene paard afsprong, gaf Harry de teugels over aan zijn stalknechten en sprong zelf op het andere.

Tegen de tijd dat de eerste wedstrijd begon, was het gaan regenen, maar de bodem was nog vrij stevig. Na de eerste ronde had Andante een balk afgegooid. Van het hele deelnemersveld waren alleen Snowman en First Chance foutloos gebleven.

Er waren die ochtend niet veel mensen op het terrein. De regen had de meeste toeschouwers thuisgehouden, dus de enige aanwe -zigen waren ruiters, trainers, eigenaars en hun familieleden. De par-coursbouwers in hun witte uniformen die nu al nat en bemodderd waren, verhoogden de hindernissen.

Johanna en de kinderen schuilden samen onder een paraplu en keken gespannen toe. De stalknechten hadden Snowman tussen de rondes door schoongemaakt door zijn benen met een zachte doek af te wrijven. Zijn witte vacht met de bruine vlekjes glom zacht in de regen.

Toen Harry in de ring verscheen voor de barrage was er niemand die belangstelling toonde, met uitzondering van zijn eigen familie. Maar Snowman, kennelijk onaangedaan door de regen, vloog over het parcours voor opnieuw een foutloze ronde. First Chance ook. Dus kwamen de parcoursbouwers weer opdraven om de balken opnieuw hoger te leggen. Inmiddels lagen ze op de indrukwekkende hoogte van een meter vijfenzestig.

In die ronde wierp First Chance een balk af, maar Snowman maakte geen enkele fout. Johanna en de kinderen sprongen verrukt op van hun bank. Alweer een eerste prijs! Natuurlijk was de overwinning op Sands Point geen toevalstreffer geweest!

De volgende klasse was die van de beginnende springpaarden. Daar mocht Snowman niet aan meedoen. Harry reed Night Arrest en Wayward Wind. Het regende onophoudelijk, maar Harry bleef gewoon zonder helm doorrijden. Als het water van zijn voorhoofd drupte, veegde hij het weg met de mouw van zijn tweed jasje. Toen de wedstrijd erop zat, had Harry opnieuw twee prijzen gewonnen voor Hollandia – een blauwe rozet met Night Arrest en een rode, voor de tweede plaats, met Wayward Wind.

Bij het aanbreken van de zaterdag kletterde er nog steeds een stevige zomerse bui neer op het wedstrijdterrein. De regen hield iedereen weg, behalve de meest fanatieke toeschouwers. Mannen droegen tweed hoedjes en regenjassen, vrouwen scholen weg onder zwarte paraplu’s en droegen rubber laarzen om door de modder te klunen.

In het zand van de piste lagen grote plassen – de slechtst mogelijke omstandigheden voor een springconcours. Een onvaste bodem is gevaarlijk voor een springpaard, want uitglijden bij de afzet eindigt vrijwel altijd in een struikelpartij; en wat nog erger is, uitglijden bij de landing leidt tot een valpartij, met de kans dat een van de benen van de ruiter onder zijn vijf honderd kilo wegende paard bekneld zou raken.

Maar de zwaarste verwondingen bij ruiters werden veroorzaakt als een paard na de landing overeind probeerde te krabbelen en dan het onbeschermde hoofd van zijn ruiter met een van de hoeven raakte.

Maar Harry maakte zich geen zorgen over de bodem. Hij had jarenlang ervaring opgedaan door tijdens de jacht met de meisjes van Knox door het heuvelachtige beboste gebied rond Smithtown te rijden. Hij wist dat zijn rijdier stevig op zijn voeten stond en eraan gewend was om in de regen en zelfs de sneeuw te galopperen, over modderige moerasgrond en zandvlakten, dus vertrouwde hij zijn paard. Harry was ervan overtuigd dat Snowman zich meer dan de andere deelnemers op zijn gemak zou voelen in de ring.

De eerste wedstrijd was een afvalrace: iedere deelnemer die een balk afwierp zou uitgeschakeld zijn. Snowman legde de eerste ronde foutloos af en Harry kwam tot de ontdekking dat hij een barrage moest rijden tegen First Chance. Maar toen leek Snowman uit de pas te raken en gooide hij een balk af. Harry was blij met zijn rode rozet. Hij klopte het paard op de nek bij het verlaten van de piste.

De stalknechten schraapten na elke ronde de modder van de paarden.

Bij de volgende wedstrijd leverde Andante, die niet goed had gesprongen, eindelijk een foutloze ronde af en won.

De familie De Leyer was trots op de prestaties van Snowman. Iedere keer als Snowman een prijs won, klapten en applaudisseerden ze luider dan iemand anders van het schaarse publiek. Er waren zeven wedstrijden voorafgaand aan het kampioenschap en tot dusver had Snowman steeds een prijs gewonnen.

Op de laatste dag van het evenement verdwenen de regenwolken eindelijk en op zondagmiddag scheen de zon boven het poloveld waar de grote hindernissen werden opgesteld voor de kampioenswedstrijd.

Harry stond naast de ring en bestudeerde het parcours. Vandaag waren er veel gezinnen naar het evenement gekomen en er hing een vrolijke sfeer. Snowman leek het leuk te vinden om met veel publiek te springen.

Twee paarden betwistten elkaar de titel: Snowman en First Chance. Het paard dat deze wedstrijd won, werd kampioen. First Chance, jonger, lichter gebouwd, een mooi dier, kende een geweldig seizoen.

Haar ruiter, Adolph Mogavero, was een ervaren beroepskracht. Fairfield was min of meer een thuiswedstrijd voor hen. Ze waren af -komstig van de Ox Ridge Hunt Club, in het naburige Darien, en Mogavero had al ontelbare keren op Fairfield gereden. Snowman was zwaarder gebouwd dan First Chance. Hij was ouder, maar ook minder ervaren; dit zou pas zijn tweede grote wedstrijd worden. Nadat hij drie dagen lang afgesloofd was in de regen, wist Harry niet zeker hoeveel het paard nog in reserve had.

Vanaf het begin van de grote springwedstrijd was het duidelijk dat er een publieksfavoriet was: de blonde man op de grote, bonkige schimmel. Sommige mensen hadden over hen gelezen in de krant, andere waren gewoon gecharmeerd van de knappe jongeman met de helderblauwe ogen en de brede glimlach.

De paarden werden opgesteld bij het hek naar de ring: First Chance en Andante, Bon Soir en de andere volbloeds. Joe en Jim hadden Night Arrest en Wayward Wind klaarstaan en de paarden wandelden mee terwijl de stalknechten ze rondjes lieten lopen in een poging om ze kalm te houden terwijl ze moesten wachten.

De hindernissen in deze laatste wedstrijd waren enorm hoog: tussen één meter vijfenzestig en één meter tachtig. Iedere keer als een paard over een hindernis zeilde, hield het publiek de adem in. Het gebeurde vaak genoeg dat een paard weigerde om over een hindernis te springen, waardoor de ruiter bijna over zijn hoofd uit het zadel vloog. Het kwam met opgeheven hoofd op de hindernissen af, kauwend op het bit. De ruiter gaf bij elke galopsprong een ruk aan de teugels om te proberen het paard voor te bereiden op de sprong en dan, vlak voor de hindernis, zette hij zijn sporen in het dier en gebruikte zelfs de zweep. De algemene indruk was er een van angst en gevaar – het leek alsof de ruiters voortdurend vochten met hun paarden. Paarden gooiden hindernissen om of raakten ze met een van hun hoeven, waardoor de lichte balsahouten baffle door de lucht vloog.

Harry verscheen eerst op de rug van Wayward Wind en slaagde erin een foutloze ronde af te leggen voordat hij de teugels naar de stalknecht gooide en op Night Arrest sprong. De toeschouwers klapten, blij dat ze Harry opnieuw te zien kregen. Night Arrest hupte en bokte terwijl ze de piste binnenkwam – één bonk energie die nauwelijks in de hand te houden was. Maar het werd opnieuw een foutloze ronde voor Harry de Leyer. Er volgden nog een paar andere paarden en toen was Snowman aan de beurt.

Het publiek had Harry al twee keer foutloos rond zien gaan, op de beide volbloeds, en ook al hadden die twee rondes vrij rustig geleken vergeleken bij de rest van de paarden, toch konden ze hun ogen niet geloven toen de grote schimmel de ring binnendraafde aan een losse teugel. Snowman draaide zijn hoofd en leek de toeschouwers te bestuderen; en het zou best kunnen dat hij Johanna en de kinderen op de tribune zag zitten, terwijl ze hem aanmoedigden.

Harry glimlachte in de richting van de tribune en zette het paard in een lichte galop. Er stonden nog steeds plassen op de grond en de bodem was klef, maar niet zo glad als de dag ervoor. Terwijl Snowman vol zelfvertrouwen rond galoppeerde, dook zijn ruiter in elkaar en boog naar voren, volledig één met zijn paard. Er was een duidelijk verschil tussen deze combinatie en alle andere deelnemers: boven elke hindernis gooide de ruiter de teugels naar voren, zodat het paard zijn neus zover kon strekken als hij wilde. Boven de laatste hindernis, een enorme dubbelsprong, sloeg een vrouw langs de zijlijn haar hand voor de mond en snakte naar adem toen Snowman zich afzette en er ruim overheen zeilde.

Snowman was opnieuw de kampioen.

Op de voorbank van de auto lagen stapels rozetten en zilveren schalen. De geldprijs was niet meer dan een paar honderd dollar, maar het bedrag volstond om alle onkosten te betalen. De lange rit naar Connecticut, het geld voor benzine en het loon van de stalknechten, het was allemaal de moeite waard geweest. Harry was in de open springcategorie kampioen geworden op Snowman en tweede op Night Arrest.

Maar het evenement was nog niet helemaal voorbij. Jim Troutwell en Poolse Joe hadden een voorstel. Er was nog één wedstrijd over. Die werd de ‘bonusthriller van de stalknechten’ genoemd en het was gewoon een grappig experiment dat de stalknechten de kans bood om zonder zadel een wat eenvoudiger maar nog steeds uitdagend parcours af te leggen. Het zou vast opwindend worden, met massa’s valpartijen, want de stalknechten moesten zonder zadel rijden en sommige waren niet echt goed. Maar het mooist van alles was dat er ook nog een kleine prijs in contanten zou worden uitgekeerd. Geen van de andere springpaarden uit de open categorie zouden deelnemen: Andante, First Choice – die paarden waren allemaal al terug in hun stallen en werden ingewreven met linimentolie en zorgvuldig ingezwachteld voor de terugreis.

Joe en Jim kwamen naar Harry toe met een voorstel: zij hadden een vriend die behoorlijk goed kon rijden. Als Harry hem op Snowman wilde laten rijden, konden ze het kleine bedrag met hun drieën delen.

Harry gaf Snowman een klopje en overhandigde hen de teugels.

‘Goed hoor, mij best,’ zei hij.

Hij wist dat Joe en Jim het hele weekend in de regen hard hadden gewerkt en hij wilde hen daarvoor belonen. Toen Snowman, die net in de ring een zilveren schaal en een driekleurige rozet had ontvangen, weer binnen kwam huppelen met een stalknecht schrijlings op zijn brede rug, jubelde het publiek van enthousiasme.

En inderdaad loodste Snowman de stalknecht door de ring zonder een fout te maken. Joe en Jim zorgden ervoor dat hij die dag een extra portie wortels kreeg.

Dit was een paard waar iedereen wel van moest houden. Snowman had zichzelf twee keer achter elkaar bewezen en in twee opeenvolgende topevenementen de eerste plaats behaald.

Uit de manier waarop hij via de loopplank de grote groene De Leyer-vrachtwagen binnen stapte, plus de kalme blik die hij het hele weekend in de ogen had, het geduld waarmee hij met iedereen omging, of het nu een kind, volwassene of stalknecht was en zijn kennelijke verrukking bij de aanblik van het publiek maakte Harry op dat Snowy waarschijnlijk op de een of andere manier begreep hoe dicht hij bij de dood was geweest en nu moest genieten van het leven. Harry – die zelf jonge parachutisten had zien sterven, neergeschoten door Duitse sluipschutters in de korte tijd nadat ze aan een parachute uit een geallieerd vliegtuig sprongen en naar de grond zweefden – was dezelfde mening toegedaan.

Na Fairfield sloeg de evenementenkoorts toe in het gezin De Leyer. De kinderen hadden vakantie, Knox was gesloten en de caravan van de familie De Leyer werd een vertrouwd beeld bij ieder evenement.

Het gezin De Leyer deed altijd alles samen en de mensen moesten lachen als de aantrekkelijke Johanna over het terrein liep en haar kinderen voor zich uit dreef. Het maakte niet uit hoe warm en stoffig het buiten was, Chef, Marty en William zagen er altijd keurig verzorgd uit, net als de paarden. Zelfs Harriet, de robbedoes, had altijd een schoon jurkje aan.

Van het ene paardensportevenement naar het volgende, het was altijd hetzelfde liedje: ’s avonds werd er nog laat gevlochten en gepoetst ter voorbereiding op de wedstrijden, ’s morgens vroeg was Harry al voor vier uur op en dan volgde de lange reis per vrachtwagen naar het volgende evenement: Lakeville in Connecticut, Stony Brook op Long Island en Paramus, New Jersey. De hobbelige reizen in de vrachtwagen, het straffe wedstrijdschema en de zware wedstrijden eisten hun tol van de meeste paarden, maar Snowman kon alles aan. Ieder weekend lag het dashboard van de oude stationcar op weg naar huis bedolven onder de zijden linten. Een paar dagen later begonnen de voorbereidingen opnieuw. De weken vlogen voorbij.

Johanna bestuurde het gezin met vaste hand. Ze zorgde ervoor dat het huishouden van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat bleef draaien en dat iedereen blij, goed gevoed en netjes aangekleed was. Harry had de zorg voor alle paarden van Knox en kon in de stal rekenen op de hulp van Joe en Jim.

Gedurende juni en tot ver in juli bleven Johanna en Chef, Harriet en Marty fanatieke aanhangers van het paard van de familie: Snowman. Het leek alsof de grote schimmel, door alles wat hij had bereikt, had aangetoond dat zij zelf ook iets konden bereiken. Iedere eerste prijs waarmee hij thuiskwam, vertegenwoordigde een triomf voor hen allemaal – een teken dat hun leven vol hoop en belofte was.

Toch was er iets wat Harry dwarszat. Hij begon zich niet lekker te voelen. Zijn tong deed pijn. Hij probeerde het te negeren door alleen melk te drinken en zacht voedsel te eten, maar hij bleef afvallen. Johanna vond dat hij naar de dokter moest. Maar Harry had het te druk om aan zichzelf te denken. Pas medio augustus zag hij in dat er iets vervelends aan de hand was.

ZESTIEN

Waar het werkelijk om gaat

St. James, Long Island, 1958

Tijdens zijn jeugd op de boerderij had Harry geleerd om kleine ziektes en verwondingen te negeren of met huismiddeltjes te bestrijden.

Op een keer, vlak nadat Harry zijn eigen boerderij had gekocht, viel hij van zijn paard en verstuikte zijn enkel zo zwaar dat hij niet kon lopen. De enkel werd donkerblauw en zwol zo op dat hij zijn rijlaars niet meer aan kon. Hij kon geen enkele druk op zijn enkel verdragen. Maar in plaats van een röntgenfoto te laten maken, wikkelde hij er plakband omheen en bleef rijden. Een paar dagen later kwam de veearts naar de stal om een van de paarden te controleren. Harry stak zijn met ducttape omzwachtelde been naar voren en vroeg de veearts wat hij ervan dacht.

De veearts begon te lachen en vertelde hem dat de enkel ongetwijfeld gebroken was en dat Harry naar het ziekenhuis moest om hem in het gips te laten zetten.

Harry weigerde. Hij zwachtelde de enkel alleen nog steviger in en bleef rijden. Uiteindelijk genas de enkel.

Doordat hij in de oorlog was opgegroeid had Harry wel iets geleerd over weerstand. Hij wist dat de ontberingen waarmee hij tijdens de oorlog was geconfronteerd in het niets vielen als je keek naar wat andere mensen te verduren hadden. Hij dacht nog steeds met veel gevoel terug aan de kleermaker uit St. Oedenrode, die vroeger de schoolkleren van Harry vermaakt had. De Joodse kleermaker was gedwongen om een gele ster te dragen en had de oorlog overleefd door zich in een afgesloten betonnen giertank onder de grond te verstoppen. Een vriend van Harry had meegeholpen om een spoorbrug op te blazen en daarvoor de ultieme prijs betaald: deportatie naar een concentratiekamp, waaruit hij niet meer teruggekomen was. Harry’s eigen vader was ook doelwit van de nazi’s geweest en had de laatste jaren van de bezetting moeten onderduiken, waardoor hij zijn oudste zoon maar zelden en alleen in het holst van de nacht kon opzoeken. Harry was opgegroeid in de wetenschap dat het leven verre van gemakkelijk was en dat mensen af en toe veel te verduren kregen.

Nu bleef hij gewoon zijn lange dagen maken op een minimum aan voedsel en probeerde zijn pijnlijke tong te vergeten. Hij hield zichzelf op de been met melk, maar hij was al meer dan vijf kilo afgevallen. Hij was zo verzwakt dat hij af en toe duizelig werd in het zadel.

Eind juli, in Lakeville in Connecticut, kon hij niet meer vanaf de grond in het zadel springen, iemand moest hem een zetje geven. Hij vertrouwde erop dat Snowman hem wel zou ronddragen over het parcours, maar het paard moest de zwakte van zijn ruiter compenseren. Toen Snowman in beide wedstrijden een balk afwierp, probeerde Harry de schimmel, die zijn uiterste best had gedaan, een hart onder de riem te steken, maar hij moest gewoon erkennen dat hij, in zijn verzwakte toestand, meer een last dan een hulp was voor zijn paard.

Pas toen besloot hij om een bezoek te brengen aan zijn huisarts. Die ontdekte een kleine tumor op Harry’s tong en haalde daar iets van weg om het te laten onderzoeken. Maar Harry zette het gezwel gewoon uit zijn hoofd. Hij was jong, sterk en gezond en het leek heel onwaarschijnlijk dat hij ernstige gezondheidsproblemen zou krijgen. Maar de dokter had wel verordonneerd dat er niet gereden mocht worden tot de uitslag van het onderzoek bekend was.

‘Maar dit weekend is de Smithtown Horse Show!’

‘Onmogelijk,’ zei de dokter.

Smithtown was een van de oudste en meest gerespecteerde paardensportevenementen op Long Island, en het toernooi speelde zich hier af, praktisch in zijn eigen woonplaats. Snowman had net achter elkaar drie keer op vreemd terrein het kampioenschap behaald en dit zou zijn eerste thuiswedstrijd worden. Bovendien had Harry beloofd om mee te lopen met William bij de longe-wedstrijd, waarbij de jongste ruiters onder toezicht van een moeder of een vader op een paard aan de lange lijn een rondje door de ring maken.

Harry bekende aan zijn vriend Dave Kelley dat hij gezondheidsproblemen had en Dave bood aan om Snowman voor Harry te berijden. Dat zou betekenen dat Dave de concurrentie aanging met zichzelf op Andante. Maar Dave was altijd eerlijk en sportief, een ware sportman in de juiste betekenis van het woord. Harry wist dat Dave eerlijk zou rijden en echt zijn best zou doen op Snowman.

Op de dag van het evenement in Smithtown trok Harry zijn gewone kleren aan en maakte zich op om de prestaties van zijn paard gade te slaan vanaf de tribune, tussen het gewone publiek. Doordat hij zo mager was, slobberde zijn broek om hem heen en af en toe betrapte hij Johanna erop dat ze hem een bezorgde blik toewierp.

Die ochtend zette Harry zijn jonge zoon op Snowman en kortte de stijgbeugels in door de riemen drie keer door de ijzers te halen, waardoor ze zo kort werden dat de kleuter zijn voetjes erin kon krijgen. Hoewel hij zich een beetje wazig voelde, liep Harry toch een rondje met het paard door de ring, tussen alle trotse moeders en hun ruiters en amazones in spe. Snowman gedroeg zich als een echte gentleman en aan het eind van de wedstrijd hadden zij de eerste prijs gewonnen.

Later op de dag zat Harry op de tribune en keek toe hoe zijn geliefde paard met Dave Kelley in het zadel het in de barrage opnam tegen Andante. Snowman leverde een foutloos parcours af en won de blauwe rozet. Harry zat inwendig te koken op de tribune, gefrustreerd omdat hij niet kon rijden.

Er ging een week voorbij. Het weekend van het volgende evenement stond alweer voor de deur toen Harry een telefoontje kreeg van de doktersassistente. De uitslag van het onderzoek was binnen.

Harry reed door St. James en zijn hoofd liep om van allerlei andere dingen. Het viel niet mee om op de dag voor een grote wedstrijd nog een bezoekje aan de dokter in te plannen. Hij zou vroeg moeten opstaan om zich voor te bereiden op de rit naar New Jersey. Snowman had de leiding genomen in het klassement voor de Horse of the Year Award en Dave had erin toegestemd hem weer te berijden.

Het dorp St. James was destijds niet meer dan een gehucht: een kerk, een winkel en een brandweerkazerne die rond een V-vormige meent stonden. Op het rustige kruispunt van Moriches Road en Lake Avenue stond een geel knipperlicht. Rond St. James lagen kleine boerderijtjes en bedrijfjes en de grote landgoederen grensden aan de Long Island Sound. Vanaf de Knox School keek je uit over Porpoise Channel, een smalle inham die aan één kant de grens vormde van het grondgebied van de school. Het leven hier was vredig, de moeilijke oorlogsjaren leken oneindig ver weg. Het was een veilig, rustig plekje.

Harry sloeg linksaf naar Smithtown. De vrolijke, geel bepleisterde muren van Saint Philip & James Church waren een paar kilometer verder langs de weg te zien. Hier lagen aan weerszijden van Lake Avenue kleine winkels en bedrijven: een etenshuisje, een ijzerhandel, een drankwinkel. Er liepen een paar mensen op straat, allemaal in

zomerse kledij en genietend van het mooie weer. Hij was ongeduldig en wilde het doktersbezoek zo snel mogelijk achter zich hebben om weer aan het werk te kunnen gaan. Ondanks zijn gewichtsverlies, zijn zwakte en vermoeidheid dacht hij alleen maar aan alles wat hij thuis nog te doen had.

Hij zette zijn truck op een parkeerplaats en liep de praktijk in. Maar toen de dokter hem begroette stond zijn gezicht ernstig. Hij nam Harry mee naar de spreekkamer en gebaarde dat hij moest gaan zitten. Zijn houding gaf Harry reden tot nadenken.

Het onderzoek had aangetoond dat het gezwel kwaadaardig was: mondkanker. De enige mogelijke behandeling was het verwijderen van zijn hele tong. Hij zou zijn spraak verliezen en toch nog voor zijn leven moeten vechten. Een goede afloop kon niet gegarandeerd worden.

Harry probeerde het nieuws te verwerken. Die slapheid, het gewichtsverlies – hij had gedacht dat het alleen maar de gevolgen waren van het feit dat hij niet goed kon eten. Nu werd zijn geloof zwaar op de proef gesteld.

Tijdens de terugrit over Moriches Road, op weg naar huis, dacht hij aan zijn vrouw, Johanna, en aan de kinderen: Chef, Harriet, Marty, Billy en Harry junior. En hij dacht aan het grote paard Snowman, dat alles met zijn hele hart deed. Vergeleken bij zijn gezin en zelfs bij zijn liefde voor zijn hardwerkende paard hadden al die lintjes en bekers, al die krantenartikelen en de blik van respect die ineens op de gezichten om hem heen was verschenen ineens niets meer te betekenen.

Als jong knulletje had Harry het idee gehad dat zijn levenspad plezierig en voorspelbaar zou zijn, tot de in paradepas marcherende nazi’s een spaak in het wiel hadden gestoken en het leven in St. Oedenrode van de ene op de andere dag in een totale chaos hadden veranderd. En nu had Harry’s leven opnieuw een tumultueuze wending genomen. Tegen de tijd dat hij thuiskwam, was hij vastbesloten om zijn lot gepast te ondergaan.

Hij hoefde Johanna niets te vertellen – ze kon al aan zijn gezicht zien dat er moeilijkheden waren. Johanna had al eerder samen met hem zware tijden doorgemaakt. Dit was een onverwachte klap, maar die zouden ze samen ook wel weer te boven komen.

De volgende dag reed Harry naar Branchville, New Jersey, om Snowman te zien springen. De hele zomer was de sfeer rond de caravan van de familie De Leyer feestelijk geweest, maar vandaag was de stemming totaal anders.

Harry was een praktisch man en hij wist dat het geen zin had om te klagen over het lot dat hem was toebedeeld.

In het begin van de oorlog in Nederland had de bevolking een leger opgeroepen dat bestond uit alle jongemannen, paarden en voorraden waar ze de hand op konden leggen, maar hun leger was verslagen zonder al te veel strijd. De onontkoombaarheid van de Duitste overwinning was overstelpend. Het ene moment woonde de jonge Harry, twaalf jaar oud, nog in een vrij land. En toen was zomaar de koningin naar Engeland gevlucht, hadden de nazi’s het heft in handen genomen en lagen hele segmenten van de Nederlandse bevolking onder vuur. De familie De Leyer had zich niet zonder slag of stoot overgegeven, die had gedaan wat kon, ook al was dat nog zo weinig, om de bezetter het hoofd te bieden. Zijn vader had zijn status en invloed in het dorp aangewend om het verzet te organiseren en moest uiteindelijk onderduiken omdat hij anders opgepakt zou worden en weggevoerd naar een concentratiekamp.

Harry wist hoe het voelde om geen kant meer op te kunnen. Hij kon vechten, maar hij had geen ervaring met een vijand als deze, een vijand die in zijn eigen lichaam school. Maar hij was een praktisch aangelegde kerel, een man met een vrouw en kinderen die hij moest onderhouden. Hij was vastbesloten om de werkelijkheid onder ogen te zien. Johanna kon de paarden niet aan. Hij moest ze meteen verkopen, nu hij daar nog toe in staat was.

De dokter had hem ronduit verteld dat Harry niet meer zou kunnen spreken. Dat betekende het einde van zijn carrière op Knox, zelfs als hij tegen alle verwachtingen in zou overleven. Harry moest zijn financiën op orde brengen. De stralende toekomst die voor hem leek te liggen – het circuit, de overwinningen, de evenementen – dat alles verdween naar de achtergrond. Het enige wat nu nog telde, was een manier te vinden om voor zijn gezin te zorgen.

Branchville was opnieuw een groot evenement. Het richtte zich voornamelijk op deelnemers uit New Jersey en Pennsylvania, maar de concurrentie was net zo zwaar.

In de open springklasse zou Dave Kelley het opnieuw tegen zichzelf moeten opnemen omdat hij zowel Snowman als Andante zou berijden.

Harry hielp met het zadelen van het paard en Dave keek toe hoe Harry de schimmel een klopje gaf en iets in zijn pluizige oor fluisterde.

Eerder die middag had Harry Dave apart genomen en hem verteld wat de diagnose was en dat hij zijn paarden zou moeten verkopen. Dave was bereid ze allemaal over te nemen, omdat hij wist dat Harry’s paarden gezond en goed verzorgd waren. Hij kon ze in zijn eigen rijschool gebruiken.

Op de tribune keek Harry toe hoe Dave de schimmel over het parcours loodste. Dave reed blootshoofds in een licht gekleurd tweed jasje, een wijde rijbroek die bij de knieën nauwer werd en zwarte laarzen. Boven iedere hindernis ontspande hij zijn handen en zijn evenwichtsgevoel was zo goed dat hij erin slaagde om zelfs over de hoogste hindernissen een rechte lijn te houden van zijn handen naar de mond van het paard. In tegenstelling tot Harry reed hij niet met een losse teugel, maar hij had gezien hoe Harry het paard bereed en hij lette goed op dat hij het paard de ruimte gaf om zijn nek en zijn hoofd te strekken.

Het paard bleef foutloos, ook in de barrage. Snowman had opnieuw de open springklasse gewonnen. Harry liep met hem de ring in om de prijs voor de eigenaar in ontvangst te nemen, maar hij beleefde er weinig plezier aan en Harry besefte instinctief dat het grote paard zijn stemming aanvoelde. Snowman had de hele zomer deelgenomen aan wedstrijden en had bij ieder evenement de eerste of de tweede plaats behaald.

Harry pakte het blauwe lint van Dave aan en bedankte zijn vriend.

‘Wat ga je met dit paard doen?’ vroeg Dave.

Harry wist dat er heel wat mensen waren die de ruin zouden willen kopen. Met zijn reeks van overwinningen was de grote schimmel veruit het meest waardevolle paard in de De Leyer-stal.

‘Deze verkoop ik niet,’ zei Harry. ‘Snowman blijft bij mij.’

Harry had een plechtige gelofte afgelegd toen hij Snowman terugkocht van de dokter en Snowman had hem dat al wel honderd keer vergoed. Nu hoorde hij bij het gezin.

Dave drong niet aan. Beide mannen wisten dat er soms een band bestond tussen man en paard waarbij geld in het niet viel.

Later die middag hoorde Harry tot zijn stomme verbazing dat zijn naam werd omgeroepen. Hij moest onmiddellijk terug naar huis, naar Hollandia. Paniek greep hem bij de keel, want deze oproep kon maar één ding betekenen: thuis was een ramp gebeurd. Harry ging in gedachten na wat er aan de hand kon zijn, brand in de stal of een ongeluk met een van de kinderen.

Hij reed halsoverkop terug naar huis, misselijk van ongerustheid. Zijn eigen problemen waren al groot genoeg, het idee dat er ook iets mis was met een van de andere gezinsleden was bijna niet te harden.

Na een lange rit terug vanuit New Jersey en een hoofd dat omliep van allerlei suggesties, kwam hij thuis in een woning waar op het eerste oog niets aan de hand was. Binnen trof hij Johanna aan.

‘Je moet meteen de dokter bellen,’ zei ze. ‘Ik kreeg de boodschap dat het dringend was.’

Harry’s hart zonk in zijn schoenen. Wat kon de dokter hem in vredesnaam te vertellen hebben dat zo belangrijk was? Het ergste had hij al te horen gekregen. Wat kon er nog erger zijn?

Harry pakte de telefoon op en belde naar de praktijk. Hij werd meteen doorverbonden door de assistente. De dokter had ongelooflijk nieuws. Het hele geval had hem behoorlijk dwarsgezeten: Harry was jong en gezond en hij rookte niet en gebruikte ook geen andere vorm van tabak, waardoor hij een vergroot risico zou lopen. De dokter was zo bezorgd geweest dat hij zelfs naar New York was gereden om alles nog eens te controleren.

En daar bleek dat zijn voorgevoel juist was geweest: Harry’s microscoopglaasje was verwisseld met dat van een andere man – een zware roker die op dezelfde dag een biopsie had gehad. Met Harry’s glaasje was niets mis – het gezwel op zijn tong was goedaardig, niets meer dan het restant van een vervelend virusje dat vanzelf weer zou verdwijnen. Hij hoefde zijn paarden niet te verkopen en zijn carrière niet op te geven. Harry de Leyer kon de hele wereld weer aan.

Johanna’s kookkunsten deden wonderen en niet lang daarna was Harry weer helemaal op verhaal gekomen. Het was inmiddels augustus en het zomerseizoen liep af. Zodra Knox weer openging, zou Harry niet langer in staat zijn om alle evenementen af te reizen.

Er was nog één belangrijk evenement voordat het schooljaar begon: Piping Rock, verder naar het westen op het eiland, in Locust Valley in de buurt van Oyster Bay, de beroemde enclave waar de Roosevelts hun zomerverblijf hadden.

De concurrentie daar zou alles wat Harry en Snowman eerder hadden meegemaakt overtreffen, want de nationale Amerikaanse ruiterploeg was teruggekomen van het zomerseizoen in Europa. Aangescherpt door de internationale wedstrijden zouden ze ook meedoen op Piping Rock, als voorbereiding op het indoorseizoen in de herfst dat in november haar hoogtepunt zou hebben in de National.

De bomen rond St. James vormden grote bladerrijke luifels, de lucht werd vochtig en op de achtergrond klonk het gezoem van muggen. Maar het zou niet lang meer duren tot de herfstkou zich liet voelen. Harry was behoorlijk aangesterkt, hij kwam nog steeds aan en zijn ziekte was alweer bijna vergeten.

Het begin van het schooljaar op Knox naderde snel, maar voorlopig was Piping Rock het enige waaraan hij dacht.

ZEVENTIEN

Piping Rock

Locust Valley, Long Island, 1958

De satirische schrijfster Dorothy Parker zei ooit: ‘Als je wilt weten wat God van geld vindt, kijk dan maar naar de mensen aan wie Hij het heeft gegeven.’ Ze had daar ook nog aan toe kunnen voegen: ‘En als je de mensen wilt zien aan wie Hij het heeft gegeven, ga dan maar naar de Piping Rock Club.’ In september 1958 was de Piping Rock Horse Show aan de drieënvijftigste aflevering toe.

Het was maar een kort ritje van Harry’s omgebouwde kippenfarm in St. James naar het terrein van de Piping Rock Club, maar er lag met recht een hele wereld tussen de beide plaatsen. De Piping Rock Club lag aan de Goudkust van Long Island, het gebied dat in het jazztijdperk door The Great Gatsby van schrijver F. Scott Fitzgerald beroemd was geworden, en de club ging prat op haar exclusiviteit. De elite van de New Yorkse society verzamelde zich in Locust Valley, waar een aantal deftige clubs vlak bij elkaar lagen. De Seawanhaka Corinthian Yacht Club, de Greek Club en Piping Rock waren ontmoetingsplaatsen voor de nationale ‘chic de la chique’.

In 1937 viel de componist Cole Porter in het bos op het terrein van de Piping Rock Club van een paard en brak beide benen. Hij beweerde dat hij het nummer ‘At Long Last Love’ had gecomponeerd toen hij op hulp lag te wachten. In feite was het breken van een been op Piping Rock allang een soort societytraditie. Lida Fleitmann, in de jaren twintig van de vorige eeuw een van de meest begerenswaardige societydebutantes, was befaamd om de halsbrekende toeren die ze te paard uithaalde, en daar hoorde ook zeker het gebroken dijbeen bij dat ze opliep tijdens een springconcours op Piping Rock, een gebeurtenis die belangrijk genoeg geacht werd om vermeld te worden in haar huwelijksaankondiging in de New York Times.

De ingang van Piping Rock was onopvallend – gewoon twee stenen pilaren die amper het begin aangaven van een pad door het dennenbos. Maar vergis je niet: de nederige entree had maar één bedoeling, het weghouden van buitenstaanders. Volgens de gedragscode waarop de club was gebaseerd diende je tot de genodigden te behoren om de pracht en praal te kunnen zien.

Achter de hekken, uit het zicht, lag een van de meest elegante clubs aan de oostkust. De in 1913 ontworpen club had een grillig gebouwd maar stijlvol clubhuis in laat-zeventiende-eeuwse stijl met kamers voor gasten die graag op de brede veranda zaten rondom een binnenplaats met een fontein. De golf baan stond bekend als een van de beste in het land. Als je wilde tennissen kon dat op grasbanen of op gravel. Er was gelegenheid tot het bedrijven van paardensport, onder meer de polovelden waarop de prins van Wales bij diverse gelegenheden had gespeeld.

Het springconcours werd gehouden in een schitterende, met gras begroeide ring die de New York Times het ‘mooiste parcours ter wereld voor dat doel’ had genoemd. Naast de ring lag aan één kant het military-terrein en aan de andere kant een tribune die bestond uit op elkaar gestapelde witte loges. In die loges onderhielden de Vanderbilts zich met buitenlandse ambassadeurs en hoge regeringsfunctionarissen, babbelend in dat kenmerkende, met stramme kaken uitgesproken upperclass-accent dat beroemd was gemaakt door Franklin Roosevelt en dat bekendstond als de ‘Locust Valley kaakkramp’. Hun bevoorrechte status droop van de stemmen van de leden van Piping Rock. Het was niet bepaald een gastvrij stel mensen.

Eleo Sears poseerde voor een foto met haar gebruikelijke onomwonden blik. Ze stond in het midden en keek recht in de camera. Haar gezicht werd overschaduwd door de witte vilten hoed die zo kenmerkend voor haar was, haar huid was zoals altijd gebruind. Ze droeg schoenen met stevige hakken, een rok, een vest en een witte blouse.

In de zomer van 1958 had Eleonora Randolph Sears net haar zeventigste verjaardag gevierd, maar van een afstandje zag Eleo – zoals ze genoemd werd door de leden van haar kliek – er met gemak twintig jaar jonger uit. Ze was niet langer de schoonheid die ooit tot de best geklede vrouw van Amerika was verkozen, maar had nog altijd de kaarsrechte houding van een sportvrouw. Aan weerszijden van haar stond een knappe jongeman in zo’n wijde, taps toelopende rijbroek en rijlaarzen, met een fluweel beklede cap onder de arm.

Bill Steinkraus en Frank Chapot, beiden lid van de Amerikaanse ruiterploeg, hadden in Europa met succes wedstrijden gereden op paarden van Miss Sears. Als ze terugkeerde van dat soort sportieve uitstapjes naar het buitenland gaf Eleo vaak acte de présence op

Piping Rock, en 1958 vormde geen uitzondering. De fotograaf legde het beeld vast van een vrouw die er kennelijk aan gewend was om in het centrum van de belangstelling te staan.

Eleo Sears was in het begin van de twintigste eeuw een van de beroemdste sportvrouwen. Ze was niet alleen een gevreesd tenniskampioene, maar ook zeer bedreven in squash, ze was een pionier geweest bij het oprichten van polo voor vrouwen, ze reed haar eigen auto in een tijd dat er maar weinig vrouwen waren die dat deden en ze had haar vliegbrevet gehaald. Ze slaagde er zelfs een keer in om midden in een tenniswedstrijd een op hol geslagen karrenpaard dat in de richting van een groep toeschouwers liep uit te laten wijken en ging toen weer rustig verder met haar wedstrijd.

Miss Sears was in haar tijd zo bekend dat de New York Times zelfs een artikel wijdde aan de kleding die ze droeg als ze ging schaatsen. Het was kennelijk groot nieuws dat Eleo van een schaatsmof was overgestapt op wanten.

Ze had van het langeafstandlopen ook een populaire sport gemaakt, door regelmatig van Boston naar Newport, Rhode Island te wandelen, een afstand van een slordige honderd kilometer. Onderweg werd ze gevolgd door haar chauffeur in haar groene Rolls Royce Tourer uit 1914 met een Salamanca-carrosserie en een thermosfles en broodjes op de achterbank. In haar kielzog kwam een hele menagerie fotografen, waardoor haar foto breeduit verscheen in de kranten in Boston, Rhode Island en New York.

Miss Sears was een kei in de paardensport en had diverse eerste prijzen behaald bij de National Horse Show. Ze was een van de eerste vrouwen die overstapte van een dameszadel naar een schrijlingse zit.

Voor de tijd van Miss Sears deden vrouwen alleen mee in dameswedstrijden, waarbij ze zelfs tijdens springwedstrijden gebruik maakten van een dameszadel, eigenlijk te gek voor woorden, want hoewel het ‘meer ladylike’ werd gevonden was het natuurlijk veel moeilijker om met twee benen aan één kant te springen, dan met je voeten stevig in de stijgbeugels.

In 1958 was Miss Sears, een nog steeds knappe vrouw van wie John Singer Sargent een portret had geschilderd, een van de meest formidabele, toonaangevende personen in de paardenwereld. En Harry de Leyer had iets gedaan wat bijna onbeschaamd was: hij had een aanbod om voor haar te gaan werken afgeslagen, omdat hij er de voorkeur aan gaf zelfstandig te blijven.

Er was niets waaruit duidelijker bleek hoe lastig het was om zelfstandig te zijn dan een springconcours op Piping Rock. Het is moeilijk om je een meer gesloten gemeenschap voor te stellen, een wereld die nog meer op geld was ingesteld en met tradities die nog kleingeestiger waren. Het fortuin dat Eleo Sears geërfd had, was in het koloniale tijdperk verdiend met scheepvaart en grondspeculatie. De Verenigde Staten waren een land met grotere kansen voor iedereen, maar bij het establishment van de oostkust was niet te merken dat er veranderingen op til waren.

En soms komen veranderingen niet automatisch, je moet er zelf ook iets aan doen. Harry de Leyer stond erom bekend dat hij eigenzinnig was. Te eigenzinnig om een paard waar niets mis mee was naar een lijmfabriek te sturen. Te eigenzinnig om een baan aan te nemen bij een van de topvrouwen in de Amerikaanse paardenwereld. Te eigenzinnig om het feit te accepteren dat hij niet zomaar tegen ieder een kon rijden en dat het recht om aan wedstrijden deel te nemen een geboorterecht was.

Piping Rock had de amateursport hoog in het vaandel staan. In 1913 vermeldde een verslaggever van de New York Times nadrukkelijk dat op Piping Rock ‘de enige professionals buiten de ring te zien waren’. Alleen amateurs streden om de zilveren bekers, merkte de verslaggever op. Daar voegde hij nog aan toe dat het ontbreken van prijzengeld tot gevolg had dat er ‘een stortvloed van inschrijvingen was van mensen die uitsluitend meededen uit liefde voor de sport’.

Maar aan het eind van de jaren vijftig was het evenement toch zover dat ook beroepsruiters mee mochten doen en dat er geldprijzen werden uitgeloofd. Het prijzengeld op Piping Rock was behoorlijk hoog, waardoor de beste paarden present waren op het jaarlijkse evenement. Maar aan de heersende opvatting – dat professionals niet gelijkwaardig waren aan amateurs – viel nog steeds niet te tornen.

‘Amateur’ was een codewoord voor de bevoorrechte klasse. Net als bij bergbeklimmers die de top van een achtduizender hebben beklommen en het aandeel van de sherpa onvermeld laten, stond Piping Rock helemaal in het teken van eigenaars en amateurruiters. Profs mochten inmiddels weliswaar de ring in, maar ‘pro fes sional’ was nog steeds gewoon een ander woord voor een lid van het personeel.

In 1958 was de actieve loopbaan van Miss Sears ten einde. Ze had zich geconcentreerd op haar rol als eigenaar en toeschouwer. Haar beide paarden, Diamant en Ksar d’Esprit, net terug van een triomftocht door Europa, zouden bereden worden door de twee heren die samen met haar voor de foto hadden geposeerd: de grote sterren van de Amerikaanse ruiterploeg Bill Steinkraus en Frank Chapot.

De pers kon maar niet genoeg krijgen van de resultaten die het team in Europa had behaald. Op 18 juli 1958 was Hugh Wiley op Nautical de eerste Amerikaan die zegevierde in de King George V

Gold Cup in Londen – misschien wel het meest prestigieuze springconcours ter wereld. Daarna won de jonge, uitsluitend uit mannen bestaande Amerikaanse ploeg de landenwedstrijd op hetzelfde evenement. Twee van de paarden die aan die wedstijd hadden deel genomen, Ksar d’Esprit onder Bill Steinkraus en Diamant, bereden door Frank Chapot, plaatsten zich bij de beste vier.

Steinkraus, een lange, slanke man uit Connecticut, werd bewonderd vanwege zijn ontspannen en elegante houding te paard. Hij had aan Yale gestudeerd en was een veteraan van de Amerikaanse cavalerie die tijdens de Tweede Wereldoorlog in Birma gestationeerd was geweest. Frank Chapot, die eveneens aan een beroemde universiteit aan de oostkust had gestudeerd, was een onverschrokken ruiter. Voor beide combinaties was de wedstrijd op Piping Rock het begin van hun officiële terugkomst in de Verenigde Staten en de aanloop naar het Amerikaanse indoorseizoen, dat zijn hoogtepunt zou vinden in de National Horse Show.

Harry begroette het einde van de zomer met gemengde gevoelens. Snowman stond aan kop in het klassement van het Professional Horseman’s Association Championship, maar dat zou snel veranderen. De overige combinaties zouden de hele herfst gewoon door blijven rijden, terwijl hij zijn dagelijkse werkzaamheden in de stal weer op moest pakken en ’s middags les zou moeten geven. Zijn weekends zouden in beslag worden genomen door kleine plaatselijke wedstrijden en vossenjachten met zijn leerlingen. Misschien kon hij nog meedoen aan een paar grote evenementen, maar in feite zat zijn wedstrijdseizoen erop.

Maar eerst was er nog Piping Rock. Snowman verkeerde in een uitstekende vorm na de zomercompetitie en Harry was zo verstandig om hem niet te veel trainingsarbeid te laten doen. Een paard had maar zoveel goede sprongen in zich, Harry wilde geen misbruik te maken van Snowy’s vriendelijke inborst en spaarde zijn benen. Piping Rock, de zwanenzang van hun seizoen, moest de beste wedstrijd van zijn paard worden.

Op de ochtend van 10 september 1958 vertrokken Harry, Johanna, de kinderen en Snowman naar de Piping Rock Club, overtuigd van één ding: ze zouden hun uiterste best doen.

De William S. Blitz Memorial Gold Challenge, een grote gouden wisselbeker, zou worden toegewezen aan het paard dat in de loop van drie dagen de meeste wedstrijdpunten had verzameld. Ieder jaar werden de naam van de kampioen en het jaartal gegraveerd in de beker, die een vaste plaats had in een vitrine in het witte quasizeventiende-eeuwse clubhuis van Piping Rock.

De wisselbeker leek aan Eleo Sears toe te behoren. Haar paarden hadden de trofee in 1955 en 1956 gewonnen. Aan de Blitz was een prijzengeld van duizend dollar verbonden, een veel groter bedrag dan bij de meeste andere wedstrijden. Maar de geldprijs had niets te betekenen voor Eleo, een achterkleindochter van Thomas Jefferson. Miss Sears was een van de belangrijkste steunpilaren van de beginnende ruiterploeg van de Verenigde Staten. De ruiters konden niet betaald worden, omdat ze anders hun amateurstatus zouden verliezen, maar in een artikel uit oktober 1958 in de Chronicle of the Horse werd geschat dat het een half miljoen dollar zou kosten om het team twee jaar lang, tot begin 1960, te sponsoren. Eleo Sears keek niet op een duizendje meer of minder. En trouwens, ze geloofde niet in geldprijzen. Ruiters moesten meedoen uit liefde voor de sport.

Niemand die hem kende, zou durven beweren dat Harry geen liefde voor de sport bezat, maar voor hem zou de prijs van duizend dollar een gigantische meevaller zijn. Het prijzengeld werd verdeeld tussen de nummers één tot en met vier, waarbij de kampioen het grootste deel mee naar huis mocht nemen. En de familie De Leyer moest verhuizen, want de verbouwde kippenboerderij was niet groot genoeg om alle paarden onder te brengen. Harry had zijn oog laten vallen op een grotere boerderij – van ongeveer twee hectare – die naast het poloveld van Smithtown lag. Als ze elk dubbeltje twee keer omdraaiden, zouden ze die kunnen kopen.

Op Piping Rock lag het niveau beduidend hoger dan bij de andere zomerwedstrijden. Nu was niet alleen het beste uit Connecticut en Pennsylvania aanwezig, maar ook de crème de la crème uit Europa.

Iedereen wachtte gespannen af tot duidelijk zou worden wie het herfstseizoen ging domineren. De zomerwedstrijden leken plotseling ver weg, hun zeges van nul en generlei waarde. Nou ja, het was heel opwindend geweest om achter elkaar het kampioenschap van North Shore en Sands Point en Lakeville en Fairfield te winnen, maar nu werd er in het publiek alleen nog maar gepraat over de prestaties van de ruiterploeg in Europa.

In de loop van de zomer had het gezin De Leyer door de wekelijkse wedstrijden geleerd om te werken als een goed geoliede machine. De gezinsleden wisten precies wat hun te doen stond. Toen ze op het terrein van Piping Rock waren aangekomen verspilden ze dan ook geen tijd om naar alle pracht en praal om hen heen te gapen; ze waren inmiddels aan dit soort clubs en al die modieuze mensen gewend geraakt.

Johanna zorgde er altijd voor dat de kinderen er onberispelijk uitzagen, maar op het wedstrijdterrein trok iedereen een overall en klompen aan. En iedereen had zijn eigen taak. Harry begon de stallen in te richten, de kinderen droegen emmers en borstels aan. Harry stapelde balen hooi op en vulde de stallen met vers stro. Samen met Poolse Joe en Jim Troutwell richtte hij de tuigkamer in. Algauw zagen de Hollandia-stallen er piekfijn uit, ook al hadden ze geen dure tuigkamerkleden. Maar de indrukwekkende rij lintjes die Snowman had gewonnen en die naast zijn box hingen, gaven ze een vrolijk aanzien.

De grote groene paardenbox waarin Snowman reisde, was comfortabel genoeg, maar stak schamel af tegen het speciaal uitgeruste vliegtuig waarin Eleo’s paarden vanuit Europa overgevlogen waren. Transatlantisch vervoer van paarden stond nog in de kinderschoenen. Minder dan twintig paarden maakten de reis naar Europa voor het zomerseizoen. Gespecialiseerde luchtvaartmaatschappijen, zoals de Seaboard & Western All Cargo Freight Line, vervoerden de paarden overzee in van airconditioning voorziene Lockheeds met zorgvuldig gecapitonneerde boxen. De overtocht duurde achttien uur, aangezien de vliegtuigen een tussenlanding moesten maken om brandstof in te nemen. Dit waren zo ongeveer de meest verwende paarden ter wereld.

Het paard Ksar d’Esprit van Eleo Sears was, net als Snowman, een schimmel, maar daar hield de gelijkenis tussen de twee ruinen op: Ksar was lenig en lichtgebouwd, met een flitsende manier van springen, en hij had het prachtige, edele hoofd van een volbloed. Het paard, dat in de Verenigde Staten was gefokt en vervolgens naar Canada was gestuurd, was een veteraan die al diverse Europese trips had gemaakt en ook kampioen was geworden bij de National Horse Show.

Steinkraus was een elegante en attente ruiter die ook op Wall Street handelde. Hij was bovendien concertviolist. Hij was geliefd, zowel binnen als buiten de paardenwereld. Later dat jaar zou Sports Illustrated een artikel aan hem wijden met als kop: DENKER TE PAARD. Steinkraus, die ongeveer even oud was als Harry, had al twee keer deelgenomen aan de Olympische Spelen, in 1952 en 1956. Van alle deelnemers benaderde hij het meest het platonische ideaal van de geleerde-sportman. Als ze een goede dag hadden, waren Bill Steinkraus en Ksar d’Esprit onverslaanbaar. Harry moest maar gewoon hopen dat ze niet zo’n dag hadden.

Het andere paard van Miss Sears, Diamant, was zo mogelijk nog indrukwekkender. Diamant was een Duits gefokt springpaard, overgenomen van Fritz Thiedemann, een van de toonaangevende Duitse ruiters. Het paard was in Europa al een doorgewinterde kampioen geweest toen Miss Sears hem kocht voor ‘een niet met name genoemd bedrag’, volgens geruchten ergens in de buurt van 30.000 dollar. Hij had in de loop van de zomer een paar sterke wedstrijden neergezet voor het jonge Amerikaanse team. De pers was geïmponeerd geweest door ‘de dure Duitse import’ en hij was de grootste favoriet toen hij op Piping Rock arriveerde. Trouwens, de mensen gingen er toch van uit dat de twee ruiters met olympische ervaring elkaar voornamelijk in de haren zouden zitten, omdat ze op twee van de beste paarden in Amerika reden.

Snowman had gedurende de zomermaanden voor een aangename afleiding gezorgd, maar nu de paardensport serieus aan het herfstseizoen begon, waren alle mensen die ertoe deden weer aanwezig. Ja natuurlijk, de schimmel had een paar kampioenschappen gewonnen, maar tegen wie? Hij had zijn moment van roem gehad en nu richtten de fans hun aandacht weer op de godenzonen van de Amerikaanse ruiterploeg.

Harry de Leyer, die zich door pretenties niet uit het veld liet slaan, dacht er het zijne van. Als het om rijden ging, zou hooghartigheid het toch moeten afleggen tegen een zitvlak vol pure klasse.

Harry wijdde eigenlijk nauwelijks gedachten aan de concurrentie. Reputaties waren maar relatief. Harry kon zich nog herinneren dat hij de eer had gehad om de vlag te mogen dragen en hoe het had gevoeld toen hij op zijn merrie Petra na de oorlog aan het hoofd van die fantastische optocht had mogen rijden. Het publiek dat die dag de tribunes bevolkte, was in extase geweest en alle ogen waren op hem gevestigd. Op die dag had hij belangrijk geleken, en hij was gefêteerd en gerespecteerd.

En toen volgden er andere dagen, donkere tijden op de tabaksplantage. In die tijd was hij, gekleed in een overall, nat van het zweet en vies. Hij zat op een melkkar die over een zandweg reed, ongeveer zo onzichtbaar als een man maar kon zijn. Toch was hij onder alle omstandigheden dezelfde man geweest. Het ging niet om zijn omgeving, om zijn uiterlijk of om wat anderen van hem dachten; het enige wat telde, was zijn geloof in zichzelf. Vandaar dat hij weinig belang hechtte aan de ontoegankelijke, snobistische wereld van Piping Rock.

Harry had weer drie paarden meegebracht naar dit evenement: Night Arrest en Wayward Wind, die mee zouden doen bij de onervaren springpaarden, en Snowman, die een gooi zou doen naar de Blitz.

De schimmel voelde zich meteen op zijn gemak in zijn box en zijn kalmerende aanwezigheid hielp om de beide andere paarden rustig te houden. Zolang Harry maar in de buurt was, vond Snowman het hele maal niet erg om weer op een nieuwe plek te staan. Met zijn hoofd over de halve deur stond hij rustig om zich heen te kijken. Hij scheen te weten dat hij deel uitmaakte van het gezin; en als het gezin ieder weekend als een stel zigeuners weer naar een andere plek wilde trekken vond hij dat best, zolang ze hem maar meenamen.

Snowman was ingevlochten en brandschoon, net zolang geroskamd tot zijn zomervacht gewoon gevlekt leek als het licht er op de juiste manier op viel. Zijn snorharen waren geknipt en zijn hoeven geverfd – hij leek, net als de kinderen, zijn zondagse kleren aan te hebben.

Toen Harry zijn paard klaarmaakte voor de nacht wist hij dat het dier zijn uiterste best zou doen; meer kon Harry niet vragen.

De kinderen waren opgewonden. Binnenkort zouden ze weer naar school moeten, dan kwam er een eind aan de lange zomer waarin ze met Snowman van wedstrijd naar wedstrijd waren getrokken.

Harry vond hun kinderlijke vertrouwen in het paard aandoenlijk. Alleen hij en Johanna begrepen dat hun lespaard zich nu zou gaan meten met concurrenten van een totaal ander niveau. Bij dit evenement zouden ze pas uit de kosten zijn als Snowman de Blitz-prijs won.

Zoals altijd keek Snowman zijn eigenaar aan met die grote bruine ogen waaraan hij de bijnaam Teddybeer dankte. Af en toe had Harry het gevoel dat het oude paard alleen maar zijn mond hoefde open te doen om tegen hem te praten.

Vrijdag was een koele, grauwe dag, perfect weer om te rijden. Het heldergroene grasveld was even netjes verzorgd als de baan van een golfterrein. Op Piping Rock parkeerden mensen uit de hogere kringen hun dure auto’s rond de ring, waardoor die plekken dezelfde status hadden als gereserveerde loges tijdens indoorwedstrijden.

Oefensprongen werden in het bos gemaakt. Sommige ruiters maakten misbruik van de discrete locatie om hun paarden stokslagen te geven. Daarvoor stond aan weerszijden van de hindernis een stalknecht en als het paard over de hindernis sprong, tilden zij de stok op en lieten die met een felle tik op het gevoelige bot van de pijpbeenderen neerkomen. Deze praktijk was bedoeld om het paard te verrassen en nog hoger te laten springen, maar gold als een verboden handeling. Eén toonaangevende ruiter had het verzoek gekregen om zich gedurende een heel seizoen terug te trekken nadat hij zich hieraan schuldig had gemaakt. Maar toch was op een plek als Piping Rock de verleiding groot. De inzet was enorm en de trek naar het bos om stokslagen uit te delen zonder last te hebben van de spiedende ogen van de wedstrijdofficials was voor bepaalde personen een jaarlijks ritueel.

Alle hindernissen op Piping Rock waren wit – staanders en balken. Ook de parcoursbouwers waren van top tot teen in het wit gekleed. Het kon een verblindend effect hebben als ze op een zonnige dag op het groene gras stonden.

De ochtend begon met de jachtpaarden. Harry bleef bezig in de stal, met uitmesten en het poetsen van het tuig. Er was altijd werk aan de winkel.

Ook al was er geen smetje op Snowman te bekennen, Harry werkte toch het hele ritueel af: hij pakte de voeten van het paard een voor een op, kneep voorzichtig in de pees en krabde de onderkant van de hoef uit. Hij begon bij de linkervoorvoet. Dan volgden linksachter, rechtsachter en rechtsvoor. Als je met paarden omging, was er voor alles een juiste manier. Harry had gewoontes die zo vastgeroest waren dat hij er niet eens meer over nadacht. Hij haalde de roskam over het paard, hoewel er geen vlokje vuil of roos te verwijderen viel en sloeg vervolgens de harde rubberborstel uit tegen de muur van de stal. Daarna was het de beurt aan de zachte borstel, waarmee de olie in de huid naar de oppervlakte werd gebracht, zodat de vacht een mooie natuurlijke glans kreeg.

Als je alleen maar op zijn uiterlijk afging, zou je nooit denken dat dit hetzelfde paard was. Maar Harry wist dat het nieuwe uiterlijk Snowman niet veranderd had. Ieder mens en ieder paard was een combinatie van de dingen die aan de buitenkant zichtbaar waren en wat ze inwendig met zich meedroegen.

Harry had nog steeds geen wollig zadeldek van schapenvacht, maar Piping Rock was veel te chic voor de legerdeken, dus legde hij zijn zadel maar rechtstreeks op de glanzende rug van het paard. Hij leek op een trotse vader. Johanna zorgde er altijd voor dat de kinderen er smetteloos uitzagen en Harry wilde ook dat Snowman er op zijn best uitzag.

Harry duwde een vinger in de mond van het paard en legde het zachte rubber bit op zijn plaats, daarna trok hij de oren één voor één naar voren om het kopstuk goed te leggen. Het zorgvuldig geoliede leer voelde boterzacht en vertrouwd aan onder zijn verweerde vingers. Hij gespte de keelriem vast en gaf zijn paard een klopje op de nek.

‘We moeten het vandaag tegen de Duitsers opnemen,’ fluisterde hij, terwijl hij zijn paard de stal uitleidde. Hij gaf de teugels aan Chef en trok zijn overall uit. Eronder droeg hij een smetteloze rijbroek. Hij trok zijn das recht, schoot in zijn jasje en streek zijn haar achterover voordat hij zijn zwarte fluwelen cap opzette.

Een van de stalknechten kwam naar hem toe met een doek om de laatste vuiltjes van Harry’s rijlaarzen te poetsen.

Er waren twee klassementen. In het jachtspringconcours van de Fédération Equestre Internationale (FEI) zouden de paarden op snelheid getest worden; daar telde het aanraken van de hindernis niet mee – alleen een afgeworpen balk of een weigering leverde strafpunten op. De hindernissen waren hoog en een ruiter kon zijn voordeel halen door het paard kort aan de teugel te houden, al in de lucht te wenden en zo kort mogelijk op de hindernissen aan te rijden.

Maar op Piping Rock was de grootste uitdaging het tweede klassement, de Blitz Memorial Series. Daarin zou slechts de miniemste aanraking van een hoef aan de balk al bestraft worden. Ksar d’Esprit van Miss Sears zou meedoen aan het FEI-klassement en het grote Duitse paard, Diamant, ging op voor de Blitz-trofee.

Harry had Snowman ingeschreven voor beide klassementen. De grote schimmel zou geen kans krijgen om te rusten tussen de klassementen, maar Harry deed alles om de kosten voor het evenement terug te verdienen. Ter compensatie zou hij het paard buiten de ring minder laten doen, een concessie waartoe de meeste andere trainers niet bereid waren. Harry wist dat Snowman een sterk paard was. Tussen de wedstrijden door hoefde het dier niets heftigers te doen dan rond te stappen met een stel kinderen op zijn rug.

De middagspringwedstrijden in het weekend trokken gewoonlijk de meeste toeschouwers, met name als er een grote prijs te verdienen viel. Voor deze eerste springklasse waren de tribunes nauwelijks bezet, hoewel er meer dan genoeg mensen op de perstribune zaten. Harry zag Marie Lafrenz. Eleo Sears was eveneens een opvallende verschijning, ze zat vooraan op de tribune, haar ijsblauwe ogen op de ring gericht, terwijl groepjes mensen bleven staan om haar te begroeten en haar welkom in Amerika te heten, na haar zomertournee door Europa.

Het FEI-klassement was voordelig voor een bepaald soort paard – een dier dat snel vaart kon maken, scherp kon draaien en genoeg momentum kon verzamelen om zowel hoogte als breedte te overwinnen na een vrij korte aanloop. Met zijn ontspannen houding en zijn lange, lome galop was Snowman niet van nature geschikt voor dit klassement. Harry wist dat hij bochten af moest snijden om snel genoeg te zijn.

Het parcours was indrukwekkend: de geheel witte hindernissen glommen in de zon en de grasbodem was af en toe een beetje glad. De meeste paarden waren eraan gewend om te springen in een piste met een zandbodem. De laatste sprong ging over een soort grote heg op iets meer dan zeven meter van de voorlaatste hindernis. Die combinatie zou snel genomen moeten worden en was extra lastig omdat de paarden op weg zouden zijn naar de uitgang – en dus naar de stallen – waardoor ze meer geneigd zouden zijn tot slordigheid. Veel paarden lieten daar een been hangen, waardoor de balk eraf viel, andere weigerden te springen.

De eerste wedstrijd op de eerste dag was altijd moeilijk – paarden, die van nature schichtig reageren op nieuwe dingen, kregen hier heel wat te verwerken, vooral met het lawaai van de toeschouwers die om de ring zaten in hun sportauto’s en cabrio’s.

Toen Bill Steinkraus op Ksar d’Esprit de ring binnenkwam, viel de harmonie tussen man en paard meteen op. Steinkraus zat met klassieke elegantie in het zadel en op Ksar d’Esprit was hij het toonbeeld van een beschaafde ruiter. Steinkraus vloog over het parcours zonder een enkele fout te maken, van top tot teen de ervaren olympische ruiter die hij ook was.

Harry wist dat hij de hindernissen kort moest aanrijden. Snowman vond het leuk om foutloos te springen, maar hij was niet op snelheid gefokt. Hij was van nature niet zo snel als de concurrentie. De enige manier om tijd te winnen was het paard al in de lucht te wenden, met behulp van de handen en het subtiel verplaatsen van zijn gewicht boven de hindernissen. Dat was wel een riskante strategie, want als die gewichtsverplaatsing te abrupt gebeurde, kon het paard een vlakkere boog springen en een achterbeen laten zakken.

Harry loodste zijn paard door de scherpe bochten en Snowman deed wat Harry van hem vroeg, maar hij was niet alert genoeg. Boven de op twee na laatste hindernis liet hij een achterbeen zakken en gooide een balk af.

Toen hij de ring uitkwam, zag Harry de teleurgestelde gezichtjes van zijn kinderen. Na zoveel overwinningen op rij viel het niet mee om toe te kijken hoe de grote schimmel ervanlangs kreeg van een beroemde opponent. Maar Harry verspilde weinig gedachten aan zijn nederlaag. Hij moest Snowman laten af koelen en hem op zijn gemak stellen, want het klassement van de Blitz Memorial begon die middag al. In ieder geval zouden ze het daarin niet hoeven op te nemen tegen Ksar d’Esprit. Maar Diamant was ook een geduchte tegenstander.

De rest van de ochtend vloog voorbij; binnen de kortste keren was het alweer tijd om het vertrouwde schema op te pakken: borstelen, opzadelen en optuigen.

Het wedstrijdterrein genoot van een heerlijk zonnetje en halverwege de middag waren er al heel wat meer toeschouwers aanwezig. Feestelijke rood-wit-blauwe vlaggetjes wapperden rond de drukke tribunes rond de ring. Snowman zou licht in het voordeel zijn omdat hij al in de ring was geweest, ook al was zijn eerste optreden een tikje mat geweest.

Harry ging naar de oefenring en knikte naar zijn concurrenten. De glanzend bruine Diamant denderde op een indrukwekkende manier door de oefenring – het was een groot paard en je kon zijn Teutoonse af komst aflezen uit de krachtige achterhand en zijn zware botten. Toen de ervaren ruin onder Frank Chapot de ring binnenkwam, was er geen spoor van bedeesdheid te bekennen. Dit paard, dat had deelgenomen aan wedstrijden in Londen en Duitsland, in hallen waar regelmatig tienduizend of meer toeschouwers aanwezig waren, zou zich niet laten afleiden door het formaat van de tribunes op Piping Rock of het publiek. Met de precisie van een Duits uurwerk leverde de combinatie zonder enige moeite een foutloze ronde af.

Het was de beurt van Snowman. Met losse teugels boog Harry zich diep over het paard toen hij hem in galop zette op weg naar de grote witte triple bar, waarvan elke volgende balk net een stapje hoger lag. De balken leken in de lucht te zweven, waardoor het voor zowel paard als ruiter moeilijk zou worden om de afstand in te schatten als ze erop aanreden. Aangezien dit zowel een hoogte- als een breedtesprong betrof, was het van het grootste belang om op de juiste plek af te zetten. Een paar paarden hadden zich al vergist door een pas te vroeg af te zetten en de laatste balk af te gooien, of een pas extra te maken en dan hun knieën niet snel genoeg op te trekken zodat ze tegen de eerste balk op knalden.

Terwijl Snowman over de grote hindernis zeilde, had hij zijn knieën keurig opgetrokken, zodat er zeker dertig centimeter ruimte overbleef. Harry’s gezicht verdween in de hals van het paard die helemaal gestrekt was, waardoor hij eruitzag als Pegasus tijdens de vlucht.

Aan het eind van de eerste ronde waren twee paarden foutloos gebleven: de enorme Duitse import en Snowman.

De parcoursbouwers verhoogden de hindernissen en trapten plaggen terug met hun voeten. Harry zwaaide naar zijn kinderen en concentreerde zich weer op zijn taak. Hij keek naar het parcours, dacht aan de moeilijkheden bij de laatste rit, besloot waar hij nu zou keren en hoeveel galoppassen hij voor het aanrijden zou nemen. In gedachten legde hij het hele parcours af, waarbij hij iedere hindernis duidelijk voor ogen had.

Diamant moest als eerste springen en het publiek werd stil toen hij de ring binnenkwam. Hij zag er echt heel indrukwekkend uit. Chapot maakte in een beheerste galop een kort rondje en reed toen naar de eerste hindernis. Waar andere paarden hun hoofd hadden gedraaid om naar het publiek en de wapperende vlaggetjes langs de zijlijn te kijken, had dit paard net zo goed oogkleppen op kunnen hebben. Volledig geconcentreerd denderde hij naar de eerste hindernis toe. Langs de zijlijn boog Miss Sears zich iets naar voren. Binnen een minuut was alles voorbij. Diamant was foutloos, en het had hem zo te zien geen enkele moeite gekost. Dit paard was niet te stoppen.

Toen Harry en Snowman de ring binnendraafden, kon het contrast niet groter zijn. Harry glimlachte naar de kinderen die op de omheining zaten en grijnsde naar het publiek, terwijl zijn paard, dat kennelijk aanvoelde dat dit een optreden was, ook zijn blik op de tribune richtte. De toeschouwers reageerden met een kort maar enthousiast applaus en werden toen stil. Dit was een uitdagend parcours. Zou zo’n lomp paard dat aankunnen?

Harry hield zijn teugels slap en leek het paard meer met sympathie te leiden dan met een duidelijke vorm van controle. Mensen die goed opletten, zagen dat hij iets tegen zijn paard fluisterde. Dan klapte een van de oren van het paard achterover: hij luisterde. Chapot had Diamant in bedwang gehouden alsof hij een zwaar kaliber kanon was dat op het punt stond afgevuurd te worden, maar Harry op Snowman deed meer aan een indiaan denken die zonder zadel over een uitgestrekte vlakte galoppeerde.

Terwijl het paard op de eerste hindernis afging, een grote steilsprong van meer dan een meter vijfenzestig hoog, keek het publiek gespannen toe. De ruiter dook nog meer in elkaar en zijn handen bewogen naar voren en gleden helemaal naar de maantop, om er zeker van te zijn dat de teugels slap bleven.

Het paard strekte zijn nek – een galopsprong, twee, drie – en spande zijn heupen. Harry leek bijna boven de hindernis te verdwijnen, zijn lenige lijf zo soepel in evenwicht dat nauwelijks te zien was waar de man eindigde en het paard begon. Een tel later landde de schimmel met een bons. Harry’s ogen richtten zich op de volgende hindernis en keken er vervolgens overheen. Zoals alle goede ruiters keek hij naar de ruimte achter de hindernis, niet naar de grond voor de hindernis of de grond erachter.

Nadat hij over de laatste hindernis was gezeild bleef het even stil, alsof de mensen hun ogen niet konden geloven. Toen klonk het klaterende geluid van applaus. Snowman had het foutloos gedaan.

Dus moest er een tweede barrage volgen.

Miss Sears keek gespannen toe van onder de rand van haar witte hoed. Als sportvrouw in hart en nieren stond ze erom bekend dat ze een mooie uitdaging wel op prijs kon stellen, en niemand kon ontkennen dat dit volkomen onbekende paard haar dure volbloed de kans bood om te laten zien wat hij kon.

De in het wit geklede parcoursbouwers repareerden het gras en verhoogden de hindernissen opnieuw. Het grotere Duitse paard, dat meer dan zeventien handbreedtes hoog was, ongeveer een meter zeventig, was nu duidelijk in het voordeel.

Er waren maar weinig springwedstrijden die over drie ronden gingen. Deze wedstrijd was een afschuwelijk vertoon van uithoudingsvermogen geworden. Iedere keer als een paard over een hindernis sprong, moest hij ongeveer zeshonderd kilo de lucht in hijsen. Het was alles of niets, één tegen één, en nu was zelfs de laagste hindernissen meer dan een meter vijfenzestig. De sfeer was zinderend. De mensen stroomden toe toen het nieuws rondging dat het paard van tachtig dollar nog steeds meedeed.

Chapot en Diamant waren allebei op de Olympische Spelen in actie gekomen, ze hadden allebei hun land vertegenwoordigd en onder de vlag van hun land gelopen. Iedereen die ook maar iets van paarden afwist, zou zijn geld op de Duitser zetten. Maar er ontstond toch een gevoel van opwinding rond de underdog en zijn glimlachende ruiter. En wat Harry betrof… nou, die had al eerder te maken gehad met Duitsers. Hij was daar nooit zo van onder de indruk geweest.

In deze ronde moest Snowman het eerst aan de bak. Wendy Plumb, een van Harry’s leerlingen van Knox, deed mee aan de ju nioren wedstrijden. Ze kon haar ogen niet geloven toen ze zag dat hun lespaard het in de hoofdring opnam tegen een van de meest gevreesde springpaarden, niet alleen van de VS maar van de hele wereld.

Maar Snowman keek altijd alsof hij wilde zeggen dat hij bereid was om alles voor Harry te doen. En Harry had het kennelijk bijzonder naar zijn zin. Terwijl het publiek met toenemend plezier zat toe te kijken, vloog Snowman over het parcours alsof het een fluitje van een cent was. Boven de laatste hindernis liet Harry de teugels helemaal vieren, een spectaculair gezicht over een hindernis van bijna een meter tachtig hoog. Snowman had voor de derde keer foutloos gereden. Nu was het de beurt van Diamant om die prestatie van de schimmel te evenaren.

En dat ging van een leien dakje. Rondgalopperend als een soort samengebalde furie legde hij het parcours vol lef af. Iedere keer als hij weer op een van die torenhoge hindernissen afging, werd het stil op de tribune, en als zijn hoeven dan met een dreun neerkwamen, na alweer een foutloze sprong, slaakte het publiek een gezamenlijke zucht van opluchting. Terwijl Chapot met een noodvaart op de laatste hindernis aanreed, zag hij eruit alsof hij de klus geklaard had…

Maar bij de grote triple bar was Diamant een beetje slordig. Hij raakte de balk met zijn achterbeen. De witte balk wiebelde en viel. Het publiek was heel even stil voordat er een orkaan losbarstte. Het wonderpaard had de kampioen verslagen.

Toen Snowman de ring binnenkwam om zijn prijs op te halen, werd het publiek wild en klapte en juichte op een manier die beter paste bij een honkbalwedstrijd dan bij de glad geschoren gazons van Piping Rock. Marie Lafrenz zat driftig op haar schrijfmachine te hameren.

De volgende dag stond het verhaal breed uitgemeten op alle sportpagina’s. In New York hield iedereen van een underdog en met Snowman hadden ze ineens een ‘underhorse’ gekregen. En Harry, de rijmeester, had een nieuwe bijnaam: de Vliegende Hollander.

Het nieuws over het ploegpaard dat het beste paard van Eleo Sears voor de Olympische Spelen had verslagen, ging als een lopend vuurtje rond en een hele stoet verslaggevers meldde zich, gewapend met opschrijf boekjes en pennen, bij Harry.

Op vrijdagavond hing er weer een blauw lintje aan de lijn naast de stal van Snowman, maar het paard leek er niet van onder de indruk. En Harry moest zijn concentratie bewaren: voor de Blitz Memorial telde het hoogste parcoursgemiddelde over drie dagen.

Op zaterdag, de tweede dag van het evenement, was het warm, de lucht was blauw en de toeschouwers kwamen in drommen naar het terrein. Clubleden en hun gasten zaten in loges of stonden bumper aan bumper op hun gereserveerde parkeerplaatsen; zelfs gewone mensen mochten het terrein op om de wedstrijd te zien, als ze maar een kaartje kochten.

Harry had de leiding in de Blitz Memorial Gold Challenge en hij had die ochtend nog een blauw lintje gewonnen in het FEI-klassement tegen Adolph Mogavero op Sonora. Nu kwam het publiek toestromen voor de belangrijkste wedstrijd: de Blitz.

In de oefenring leek het Duitse paard opnieuw onverslaanbaar. Omdat hij zijn paard niet wilde vermoeien, liet Harry Snowy nauwelijks springen, hij reed alleen een paar rondjes door de ring om de benen van de schimmel los te maken. Het was genoeg om te zien hoe Chapot Diamant voorbereidde, en ook de vastberaden uitdrukking op het gezicht van de sportman ontging hem niet.

Het parcours zag er intimiderend uit. Er stonden meer hindernissen dan op vrijdag en ze waren hoger. Harry bekeek de sprongen en reed er in zijn verbeelding naartoe. De verzameling hindernissen speelde als een film door zijn hoofd. Hij kon het ritme voelen waarin zijn paard galoppeerde, zelfs als hij hem niet bereed. De hindernis met de heg en de triple bar zouden allebei echte uitdagingen zijn, hoewel Snowman er gisteren geen problemen mee had gehad.

Vandaag was er een poort, dus niet alleen een heg om overheen te springen maar ook struikgewas aan weerszijden, drie elementen die het voor een paard moeilijk maakten om de diepte en de hoogte van de sprong goed in te schatten. In tegenstelling tot een balk leidde contact met het struikgewas niet tot fouten, maar het zou moeilijker worden om de balk die achter de heg schuilging te vermijden.

Diamant had sinds de dag ervoor kunnen uitrusten, terwijl Harry en Snowman nog aan twee extra wedstrijden in het andere klassement hadden meegedaan. En natuurlijk waren zij niet de enige paarden die meededen aan deze wedstrijd. De zevenjarige merrie First Chance – onder Adolph Mogavero, Harry’s voornaamste concurrent op Fairfield – was bij iedere wedstrijd een geduchte tegenstander.

Harry keek toe hoe de wedstrijd verliep en hield Snowman in beweging door hem stapvoets door de oefenring te laten lopen. Er waren al een paar paarden ‘gesneuveld’ op de grote poort in het struikgewas en Harry wist dat die hindernis zijn grootste uitdaging zou zijn.

Toen Diamant in de ring kwam, reed Harry ernaartoe om te kijken. Het paard sprong goed, maar toen hij bij de poort in het struikgewas kwam, raakte hij de balk met een voorvoet aan, wat hem één strafpunt opleverde. Harry streelde Snowmans nek. Hij wilde ten koste van alles een barrage vermijden, want dat zou zijn paard nog meer vermoeien. Als hij Diamant wilde verslaan zonder een barrage te rijden, dan moest de eerste ronde foutloos zijn.

Ondanks de druk die dat besef hem gaf reed Harry met losse teugels de ring in. Toen ze langs de tribune kwamen, prikte Snowman zijn oren op, keek naar de toeschouwers en draaide zich om tot hij de kinderen De Leyer in het oog kreeg.

Harry zette Snowman in galop en reed op de eerste hindernis aan. In de aanloop naar de poort zag Harry ineens wat het probleem was. Vanuit het gezichtspunt van het paard was de hindernis gewoon een hek met een heg erachter. De witte balk die achter de heg hing, maakte van de hindernis een breedtesprong, maar dat drong niet tot het paard door.

Snowman was altijd bijzonder goed geweest op hoge en smalle hindernissen. Hij sprong met een korte boog en trok zijn knieën hoog op, omdat hij zichzelf had aangeleerd om uit weilanden te springen en het ijzerdraad moest vermijden dat boven de bovenste planken was gespannen. Hij was een meester in steilsprongen, maar bij breedtesprongen kon hij nog steeds voor verrassingen komen te staan.

Rustig aan, rustig aan, dacht Harry, die half in de stijgbeugels stond en met zijn handen voelde hoe het paard zijn krachten verzamelde en zich opmaakte voor de sprong. Harry wachtte op het paard, met het volste vertrouwen. ‘Je kunt het, kerel,’ fluisterde hij.

Snowman hield in en zijn achterhand zakte iets in, klaar om over de top van de heg te springen, omdat hij niet wist dat hij geen straf zou krijgen als hij de zachte bladeren toucheerde. Maar al bij de afsprong voelde Harry dat er iets niet klopte. Het paard had de verborgen witte balk niet gezien. Zijn sprong was te kort. Hij knalde hard met zijn beide benen tegen de zware houten balk die opzij vloog, wankelde bij de landing en struikelde half. Vier fouten.

Harry stak zijn hand uit en klopte zijn paard op de nek. ‘Niks aan de hand, kerel,’ fluisterde hij.

Een snel rekensommetje vertelde Harry dat ze buiten de prijzen vielen. Hij besloot dat het beter was om te stoppen. Het paard kon nu het beste teruggaan naar zijn box en rusten, in plaats van het parcours te voltooien als zoethoudertje voor Harry’s trots.

Het publiek keek zwijgend en verbijsterd toe.

Harry groette de jury en draafde naar de uitgang, waarbij hij zijn paard op de hals bleef kloppen. De man bij het hek zwaaide het open en de combinatie verliet de ring. Snowman was uitgevallen. Diamant zou de leiding houden en de wedstrijd winnen.

De kinderen waren er kapot van, maar Harry maakte van zijn verlies een les. Hun paard moest het opnemen tegen de zwaarste tegenstanders van Amerika… en misschien zelfs wel van de hele wereld. Hij had gisteren moedig gesprongen en zelfs twee barrages moeten lopen. En die ochtend had hij nog een FEI-wedstrijd gewonnen, hoewel hij van nature helemaal niet zo snel was. Winnen was nooit belangrijker dan het kweken van een gevoel van vertrouwen tussen man en paard. En morgen kwam er weer een dag.

Diamant stond nu op punten voor, hij had een eerste en een tweede plaats en Harry had alleen een eerste plaats. De enige manier waarop Snowman nog beslag kon leggen op het prijzengeld van de Blitz was door de kampioenswedstrijd te winnen, hoewel de hindernissen dan nog hoger zouden zijn. De stemming in de stallen was die avond bedrukt, maar Harry deed zijn werk met de gebruikelijke zorgvuldigheid.

Zoals te verwachten waren de koppen op de sportpagina’s de volgende ochtend alleen maar gewijd aan Diamant, want nu de underdog op de tweede dag was uitgevallen was de opwinding daarover geluwd. Niemand verwachtte dat Snowman nog terug zou kunnen komen.

De laatste wedstrijd van de Blitz Memorial Gold Challenge werd zondagmiddag gehouden, voor een uitverkocht huis.

Het was een prachtige zomer geweest, een zomer vol glorieuze overwinningen. Vandaag was de laatste dag voor het nieuwe schooljaar. Harry haalde de roskam over Snowmans vacht en deed zijn best om hem zoveel mogelijk te laten glanzen. Hij keek diep in de donkere ogen van het paard. Dit paard had zijn eigen wijsheid en ook al had Harry het verdriet in de ogen van zijn kinderen best gezien, hij was nog steeds van mening dat hij gisteren de juiste beslissing had genomen door op te geven. Doe je best voor je paard, dan zal hij zijn best voor jou doen. Daar was Harry vast van overtuigd.

Aan de belangrijkste wedstrijd van het seizoen was zo’n grote prijs gekoppeld dat ze een nieuwe boerderij zouden kunnen kopen. Het was erop of eronder. Harry legde het zadel rechtstreeks op de rug van het paard. Als Snowy vandaag de prijs won, zou Harry meteen zo’n zacht zadeldek van schapenvacht bestellen uit de catalogus van de Miller Harness Company, om de rug van zijn geliefde paard te beschermen.

Johanna en de kinderen liepen zenuwachtig rond. Marty sloeg zijn armen om een van de grote benen van het paard, terwijl Harriet en Chef hem allebei op hun eigen manier fluisterend veel geluk wensten.

Harry sprong in het zadel en zakte voorzichtig neer op Snowy’s rug.

Jim Troutwell haalde nog een doek over Harry’s laarzen en lachte hem toe. ‘Laat je niet kisten door dat Duitse paard,’ zei hij.

Harry liep stapvoets naar de oefenring. Chapot en Diamant waren al aanwezig en maakten een oefensprong over een grote oxer, terwijl Miss Sears aandachtig toekeek.

Maar dat maakte niets uit. Snowman was uitgerust en fris. Hij had tot nu toe nog altijd de handschoen opgepakt. En ook Harry was er klaar voor.

De tribunes waren vol toen de drieënvijftigste Piping Rock Show het einde naderde. De tafel met de zilveren bekers, die vrijdag nog vol had gestaan, was nu leeg, met uitzondering van de grote gouden Blitz-beker, die stond te twinkelen in de septemberzon.

De afgelopen drie dagen hadden veel bekende namen een prijs mogen ophalen. Maar de laatste wedstrijd van de Blitz Memorial Gold Challenge zorgde ervoor dat de toeschouwers nog niet naar huis waren gegaan. Het was zo’n veeleisend parcours dat zelfs de beste paarden – First Chance en Andante – fouten maakten. Harry keek naar de prestaties van zijn tegenstanders en zag waar de problemen lagen. Gelukkig was de poort in het struikgewas er niet meer bij, maar de oplopende triple bar, de heg en de oxer vormden allemaal op hun eigen manier een uitdaging.

In deze wedstrijd kwam Snowman voor Diamant aan de start. Hij moest zich van zijn sterkste kant tonen zonder te weten hoe het andere paard het eraf zou brengen.

Harry hoorde hoe zijn naam werd omgeroepen. Snowman stond stil aan een losse teugel, met zijn oren opzij, zijn typische houding als hij ontspannen was. Harry keek naar de toeschouwers en zag Eleo Sears en Johanna, zijn kinderen, en anderen van wie hij wist dat ze op hem zaten te wachten. Het was een hete dag, de laatste ademtocht van de zomer, en Harry had het onbehaaglijk warm in zijn rijjas. Maar het was beter om hier in die verstikkende jas te zitten dan voorovergebogen op een tabaksveld te zwoegen.

‘Snowman, eigendom van de heer en mevrouw Harry de Leyer, bereden door Harry de Leyer,’ zei de omroeper, waarmee hij de combinatie in de ring riep. Harry liet zijn handen over de smalle teugels glijden en drukte zijn kuiten voorzichtig tegen het lijf van het paard.

‘Zet hem op, Teddybeer,’ fluisterde hij tegen het paard, en één wit oor draaide om, luisterend naar de stem van zijn baas.

Snowman liep de ring in. Harry gaf hem de kans om naar het publiek te kijken. We gaan ons best doen, dacht hij en toen verdwenen alle gedachten uit zijn hoofd. In een gecontroleerde galop reed Harry op de eerste hindernis aan. Direct ging hij bijna kopje-onder in de stroom van gebeurtenissen – hoefslagen, snelle wendingen, waarin het paard vliegensvlug van hand veranderde, omhoog en eroverheen, bons, bons, omhoog en erover. Bij iedere hindernis leek het publiek massaal de adem in te houden.

Het was binnen de kortste keren voorbij. Pas toen besefte Harry dat ze het geflikt hadden. Snowman was foutloos gebleven. Hij had de standaard gezet voor de wedstrijd.

Misschien wordt een man filosofisch als hij een oorlog heeft meegemaakt, maar Harry ging ervan uit dat hij en zijn paard hun uiterste best hadden gedaan. Hij kon zelf bepalen hoe goed hij reed en hoe goed hij voor zijn paard zorgde, maar hij had geen controle over wat anderen deden en dus hield hij Snowman in beweging in de oefen ring om te voorkomen dat hij stijf zou worden. Diamant kwam de ring in, maar Harry zag het alleen vanuit zijn ooghoeken. Toen het paard op weg ging naar de eerste hindernis wendde Harry zich af. Hij was even geolied en nauwkeurig als een door een Duitse motor aangedreven auto – een wonderbaarlijk mechanisme, waarbij de Amerikaanse paarden op cowboypony’s leken. Het was nauwelijks voor te stellen dat iemand dit paard zou kunnen verslaan.

Chapot reed zorgvuldig en het paard nam iedere hindernis in dezelfde systematische springstijl. Uiteindelijk waren ze toe aan de laatste hindernis. Harry wist hoe cruciaal het was om een paard voor de laatste hindernis van de laatste wedstrijd op de laatste dag in de hand te houden. Maar Chapot liet Diamant net iets te vroeg los. Het paard ging iets te snel op de laatste hindernis af en toonde daarmee zijn enorme drang. Hij zakte door zijn achterbenen en sprong op, waarbij zijn achterhand als op goed geoliede zuigers omhoogschoot. Maar voordat het helemaal gebeurd was, voordat het tot het publiek was doorgedrongen, voordat de pers in gedachten de kop voor ‘diamant wint’ al had gekozen, vlakte Diamant zijn sprong net iets te veel af en één van zijn achterbenen raakte de achterste balk licht aan. De balk wiebelde, maar bleef liggen.

Een half strafpunt, voor een touché met het achterbeen.

Harry voelde hoe de grote vlezige hand van Jim Troutwell met een klap op zijn rug terechtkwam, waardoor hij bijna naar adem moest snakken.

Een paar minuten later stond Harry op het gras midden in de ring, met één hand op het hoofdstel van Snowman, terwijl zijn andere hand het paard op de nek klopte. Hij nam even de tijd om naar Johanna te lachen en naar de kinderen te zwaaien, toen richtte hij zijn aandacht weer op wat er gebeurde. Hij kon het gefluister van het publiek bijna horen: Wie is dat? Is dat die vent die ze de Vliegende Hollander noemen? Heb jij wel eens van hem gehoord? Ik heb gehoord dat hij dat paard voor het belachelijke bedrag van tachtig dollar heeft gekocht.

Snowman stond slaperig met zijn ogen te knipperen toen de camera’s om hem heen flitsten. Harry hield de grote gouden beker in zijn armen en tilde hem vervolgens op om zijn paard eraan te laten ruiken. Toen ze de driekleurige rozet aan zijn hoofdstel vastmaakten, bleef Snowman rustig staan, alsof hij zich afvroeg waar al die heisa voor nodig was.

Toen de zomer van 1958 ten einde liep, werd de Spoetnik in een baan rond de aarde gelanceerd en leek de verandering in de lucht te hangen. Op de Piping Rock Club haalden moeders bij paardensportevenementen hun kroost op en praatten over golf, tennis en de vossenjacht in het komende herfstseizoen. Ze vertelden elkaar hoe hun zomer in Maine of in Europa was geweest en maakten zich op om de kinderen weer terug te sturen naar kostschool, of naar Chapin of Spence in New York. Ze hadden het over de meisjes die later in de herfst zouden debuteren en ze zeiden dat ze elkaar vast wel weer zouden zien bij de officiële start van het sociale seizoen in de loges van de National Horse Show, precies zoals hun families dat de laatste vijfenzeventig jaar hadden gedaan. En ze fluisterden met elkaar over die knappe jonge Nederlander met zijn ongelooflijke schimmel die de gouden beker voor de neus van Miss Sears had weggekaapt. Misschien zouden ze hem bij de National weerzien.

In de De Leyer-stallen had Harry zijn overal weer aangetrokken. Samen met Jim Troutwell was hij aan het inpakken. Hij zeulde tuigkisten en hooibalen de vrachtwagen in. Snowman had zijn reisbandages endeken om. Hij was klaar voor de rit naar huis en zou binnenkort een welverdiende rust krijgen. Maar op de voorstoel van de stationcar lag naast een lege picknickmand een driekleurige rozet. En in het clubhuis van de Piping Rock Club stond de grote gouden trofee van de Blitz Memorial te wachten om naar de graveur te worden gestuurd, voordat hij teruggeplaatst zou worden in de vitrine. Volgend jaar, bij het begin van het vierenvijftigste paardensportevenement, zouden in die gouden trofee de namen van een stel nieuwkomers gegraveerd zijn: een immigrant uit Nederland die Harry de Leyer heette en Snowman, het paard dat hij op het nippertje van het slachthuis had gered.

ACHTTIEN

Het indoorcircuit

St. James, Long Island, herfst 1958

Ze keerden terug naar de sleur van alledag op de Knox School en hoewel de duizelingwekkende zomer in een flits voorbij was gegaan en de grote schimmel daaruit als een kampioen tevoorschijn was gekomen, was er niets wat er op duidde dat mevrouw Phinney en juffrouw Wood erg onder de indruk waren. Een schoolopleiding was een ernstige zaak en dat Harry zich in zijn vrije tijd te buiten was gegaan aan de lichtzinnige paardensport kon hun belangstelling niet echt wekken.

Zelfs als ze de foto’s of de krantenkoppen hadden gezien, lieten ze daar niets van blijken. Snowman keerde terug naar zijn box in de halfronde stal en scheen dat prima te vinden.

De eerste paar weken van september bleven zwoel en zonnig. Harry genoot van het lesgeven. De meisjes hadden kennelijk ook geen flauw benul van de triomfen die Snowman in de zomer had behaald. Ze hadden zich allemaal op hun eigen vakantieactiviteiten gestort en het zat er dik in dat ze geen moment hadden gedacht aan hun schoolpaarden.

Harry liet Snowman meteen weer in de lessen meedraaien. Het paard moest de kost verdienen en de dames van Knox waren altijd tevreden over hem geweest omdat hij zo rustig was. Het gebeurde meer dan eens dat een meisje terugkwam uit de stallen, lachend en opgewonden omdat ze iets nieuws had gepresteerd – een meisje dat nooit eerder gedraafd of gegaloppeerd had, een meisje dat te schuchter was geweest om te springen. Snowmans gedrag was zo bescheiden en Harry was zo complimenteus dat de meisjes altijd het gevoel hadden dat ze dit helemaal zelf klaargespeeld hadden.

’s Avonds bij Johanna maakte Harry een schema op voor de herfst. Er waren nog een paar weekendevenementen in de buurt waar hij naartoe kon, maar de rest van het seizoen zag er hopeloos uit.

De paarden die in aanmerking kwamen voor de grote jaarprijzen zouden de hele herfst door wedstrijden blijven lopen, van de Pennsylvania National in Harrisburg tot aan Washington D.C., waar een gloednieuw evenement met veel ruchtbaarheid van start zou gaan. Daarna was het de beurt aan Madison Square Garden. De paarden zouden bij deze evenementen sneller punten kunnen vergaren dan bij weekendwedstrijden. Als een paard het bij één evenement heel goed deed, zou het evenveel punten kunnen krijgen als tijdens de hele zomer.

Harry keek somber naar de kalender: het zou een dag kosten om naar Harrisburg te rijden, nog een dag om weer terug te komen, en zeven dagen voor de wedstrijden. Hetzelfde gold voor Washington.

Hij praatte er met Johanna over. Snowman en Harry hadden zich al gekwalificeerd voor de Garden. Als nou alleen nog maar een of twee van zijn studenten erin slaagde om zich te kwalificeren voor het juniorentoernooi, dan zouden de directrices van Knox hem wel laten gaan. Maar de Pennsylvania National en de Washington International kon hij vergeten. Zelfs als Harry en Snowman iedere wedstrijd wonnen waarvoor ze zich inschreven, zou hij nog niet genoeg prijzengeld verdienen om de paarden en zijn gezin te onderhouden. Hij had zijn baan op Knox nodig, dat stond als een paal boven water. En de waarheid was dat hij ook heel dankbaar was dat hij die baan had, dankbaar dat die chique school iemand zoals hij een kans had gegeven, een immigrant die nog bezig was om Engels te leren en totaal geen connecties had.

Misschien zou iemand anders in zijn positie het gevoel hebben gehad dat hij gedwarsboomd werd. Per slot van rekening stond hij op de drempel van een ongelooflijke zege en nu moest hij het bijltje erbij neergooien.

Maar Harry was een echte leraar. Op een warme dag stond hij midden in de ring in de zon. Als het regende, werd hij nat op zijn plekje midden op de binnenplaats. Dag in, dag uit was Harry bij zijn leerlingen om ze in de gaten te houden, hun rijstijl te analyseren en alles wat hij wist aan hen over te dragen. En Snowman was net zo goed een leraar. Dikke meisjes en angstige meisjes, verlegen meisjes en stijve meisjes – elk meisje dat hem nodig had, mocht op de grote witte teddybeer klimmen en werd dapperder op zijn rug.

‘Hou je maar vast aan de manen!’ schreeuwde Harry. ‘Waarom heeft Onze Lieve Heer ze daar anders laten groeien?’

Het ene na het andere meisje greep Snowy’s dikke witte manen vast om meer houvast te hebben boven de hindernissen. Het ene na het andere meisje kreeg meer zelfvertrouwen, werd verliefd op het paard en bracht in haar jaszak extra wortels en appels voor hem mee.

Harry was trots op zijn meiden. Hij vond het prachtig om hun hoge eisen te stellen en hun te vragen dingen te doen waarvan ze zelf niet eens wisten dat ze die konden volbrengen tot ze dat ook daadwerkelijk hadden gedaan. De meisjes waren bereid zich een tikje meer in te spannen voor hun jonge pikeur, omdat ze begrepen dat hij in hen geloofde – af en toe nog meer dan ze zelf deden.

Thuis bij de familie De Leyer was Johanna begonnen een plakboek bij te houden. Daarin verzamelde ze knipsels van Snowmans prestaties. Overal in de nette kleine huiskamer waren lintjes en bekers te zien.

Op Knox zette Harry de glorieuze gebeurtenissen van de zomer uit zijn hoofd om zich, in regen of zonneschijn, op het heden te concentreren, zoals hij altijd had gedaan. Hij maakte een schema voor de wedstrijden in de buurt en dacht na over zijn allerbeste leerlingen – die misschien in staat zouden zijn om in de Garden acte de présence te geven.

Nou ja, ’s morgens vroeg, als hij samen met Jim Troutwell aan het werk was om de stallen uit te mesten, dacht hij wel degelijk aan dat PHA-kampioenschap. Wanneer was het voor het laatst gebeurd dat een paard dat aan kop stond om die trofee te winnen de wedstrijden voor gezien had gehouden? Waarschijnlijk nooit.

Gelukkig had Harry geen tijd om lang over die vraag te piekeren. In de volgende twee weekenden stonden juniorenwedstrijden gepland en Snowman moest mee om zijn leerlingen over het parcours te dragen.

Harry liet Bonnie op Snowman rijden bij de juniorenspringwedstrijd. Ze werd een beetje overmoedig, met het idee dat hij een fluitje van een cent was om te berijden. Maar hij zette haar voor schut, door ineens langs een hindernis heen te schieten in plaats van erover te springen. Harry, langs de zijlijn, schoot in de lach. De zestienjarige Bonnie was een van zijn meest talentvolle leerlingen – iemand aan wie hij onervaren en uitdagende paarden kon toevertrouwen. Ze had gedacht dat ze het met die oude Teddybeer op haar sloffen zou redden en hij had haar in de luren gelegd.

Harry zag de tranen van vernedering in haar ogen staan toen ze de ring uitreed, maar hij wist dat ze haar lesje had geleerd, ook al was het hard aangekomen: neem nooit aan dat een paard je niet meer voor verrassingen kan zetten, en zeker niet een paard als Snowman. Hij gedroeg zich uiterst zachtzinnig met zelfs de allerkleinste kinderen, maar scheen ook door te hebben wanneer een ruiter wel een uitdaging kon gebruiken. Harry wist dat Bonnie de komende dagen niets minder dan haar uiterste best zou doen.

Terug in de stal voelde Harry mee met het meisje terwijl ze Snowman aftuigde en hem klaarmaakte voor de nacht, maar hij zei niets. Ze zou volhouden en op andere dagen de winst grijpen.

Harry zag dat Snowman tevreden was over zijn bestaan; het paard ondervond geen nadeel van het feit dat hij tijdens de les de meisjes rond moest dragen en samen met hen de juniorenwedstrijden moest afwerken. Maar iedere dag als Harry naar de stal liep, dacht hij weer aan de zeges van de afgelopen zomer en de manier waarop Snowman het had opgenomen tegen het neusje van de zalm uit Europa. Dat voelde niet goed. Het paard was op een zijspoor beland, voordat hij de kans had gekregen om de hele wereld te tonen wat hij kon. Nou ja, hij had het natuurlijk honderd keer beter dan toen hij nog een ploegpaard was, maar hij hoefde slechts een klein deel van zijn talent aan te spreken tijdens de lessen. Harry herinnerde zich hoe hij zijn paard de gouden Blitz-trofee had voorgehouden en hoe het had gevoeld om samen met hem een ereronde te maken door die chique ring op Piping Rock in de wetenschap dat niemand aan hem kon tippen.

Eind september had Harry een besluit genomen. Dave Kelley had Snowman bereden bij de Smithtown Horse Show en zijn eigen Andante geklopt om te winnen. Er waren niet veel mannen die dat op konden brengen, maar Dave was niet zomaar een man. Dave was heel geliefd in de paardenwereld: een echte sportman, een getalenteerd ruiter en een eerlijke vent, iemand die je kon vertrouwen. Dat weekend kwam Harry tijdens de Huntington Junior Show met een voorstel op de proppen. Snowman verdiende de kans om te laten zien wat hij kon. Harry zou thuisblijven en Snowman zou samen met Dave naar de Washington International Horse Show gaan – de laatste grote wedstrijd voor de Garden.

De week van 10 tot 15 oktober 1958 was een heel gewone week op de Knox School, maar de stal leek leeg zonder Snowman. Dave Kelley had het paard in de vrachtauto geladen en hem meegenomen naar Washington D.C. Het gezin De Leyer zou het verloop van de wedstrijd net als andere mensen via de kranten moeten volgen.

De Washington International Horse Show was de parvenu onder de paardensportevenementen en het feit dat de show dat jaar was opgericht toonde aan hoe belangrijk die evenementen in de sociale hiërarchie waren geworden.

New York was per traditie het centrum van het establishment aan de oostkust, maar met de Koude Oorlog op volle kracht begon Washington aan belang te winnen, met de toenemende overheidsbureau -cratie gecentreerd rond de nationale hoofdstad. Het eind van de jaren vijftig was het tijdperk van de onverslaanbare New York Yankees, maar in oktober 1958 ging Damn Yankees in de bioscopen draaien, een film over een inwoner van Washington die zijn ziel aan de duivel verkocht om de Washington Senators in staat te stellen de Yankees te verslaan, een mogelijke weerspiegeling van het verlangen van de nationale hoofdstad om New York op allerlei terreinen te overklassen.

Diezelfde maand verscheen de Washington International Horse Show voor het eerst op de kalender. Het huisvesten van een groot paardensportevenement begon kennelijk in hoge mate mee te spelen bij de burgerlijke trots van een stad. Het evenement ging op 10 oktober van start in de ruime en goed gekozen National Guard Armory. Twee internationale teams deden mee: Duitsland en Mexico. Hoewel de Amerikaanse ruiterploeg niet ‘officieel vertegenwoordigd’ was, waren drie leden van de ploeg – Sandra Phipps, Frank Chapot en Jeb Wofford – aanwezig om de Amerikaanse eer hoog te houden.

De Duitsers hadden een bijzonder sterke opstelling met onder meer de Europese kampioen van 1958 (en de voormalige ruiter van Diamant) Fritz Thiedemann en Hans Günter Winkler, die in 1956 op de Olympische Spelen de gouden medaille had gewonnen.

Zoals gewoonlijk was de internationale wedstrijd voorbehouden aan leden van de amateurploegen. Dave zou met Snowman aantreden in de open springwedstrijd.

Bij de Washington International liep alles op rolletjes, van het ervaren vakmanschap van de parcoursbouwers tot de schone stallen en terreinen schotelde de stad de deelnemers een eersteklas evenement voor, alsof ze de oude garde van New York wilde uitdagen. De tribu -nes waren iedere dag afgeladen vol.

Maar de mensen die hoopten op een Amerikaanse triomf kwamen van een koude kermis thuis. In iedere internationale wedstrijd gaven Duitsers de Amerikanen een afstraffing. De leden van het Amerikaanse team schotelden het publiek een aantal rondes voor die het koude rillingen bezorgde, compleet met afgegooide balken, omver geworpen hindernissen en valpartijen. Toen de laatste avond aanbrak, had de ploeg nog maar twee lintjes veroverd, voor een derde en een vierde plaats. Vervolgens kwam tijdens de avondwedstrijd Frank Chapot, die op een van de paarden van Eleo Sears reed, bij de laatste hindernis spectaculair ten val. Het publiek hield de adem in van schrik, maar gelukkig waren paard noch ruiter zwaargewond.

In de open springwedstrijden moest Snowman het opnemen tegen nieuwkomer Windsor Castle. Snowman won de eerste, maar moest in de tweede de zege aan Windsor Castle laten, die daarmee de leiding had in het klassement. Dave belde het nieuws door aan Harry. Snowman moest de laatste wedstrijd winnen, anders zou hij de leiding verliezen in het klassement voor de American Horse Shows

Association Horse of the Year-trofee.

Windsor Castle draaide al mee sinds de lente – met grote overwinningen op Devon en in Virginia. Het gerucht ging dat het zevenjarige dier het meest veelbelovende nieuwe paard van het circuit was. Het was een nerveuze halve volbloed en hij leek meer talent te hebben dan Snowman – veel meer.

Thuis in St. James wachtte Harry iedere avond op het dagelijkse tele foontje van Dave, die hem alles vertelde over de Duitse overwinningen, het hopeloze falen van de Verenigde Staten en de felle concurrentie van Windsor Castle. Harry was Dave dankbaar, maar toch had hij het gevoel dat hij er zelf bij had moeten zijn: de vertrouwde ruiter van het paard… Maar nee, dat soort gedachten had geen enkele zin. Hij had verantwoordelijkheden die belangrijker waren dan het winnen van blauwe lintjes. Windsor Castle bood zware tegenstand en Dave beloofde niets.

Op 15 oktober, de laatste avond van het evenement, zwaaiden de enorme hekken van de piste in het arsenaal open. Het was tijd voor de landenparade. De U.S. Army Marching Band speelde ‘The Caissons Go Rolling Along’ en president Dwight D. Eisenhower zat, samen met Mamie, in de presidentiële loge. Het eerst verscheen het Duitse team, compleet met de Duitse vlag, in de ring. De vier ruiters, die samen alle eerste prijzen in de internationale competitie hadden weggekaapt, stopten in het felle licht van de schijnwerpers en salueerden. Vervolgens kwamen de Mexicanen, op hun paarden die, volgens de Washington Post, ‘naast de grote Duitse paarden op rodeo pony’s leken’. Dat was best mogelijk, maar toch waren ze erin geslaagd om meer ereplaatsen te behalen dan de Amerikanen.

Het was een militair als generaal Eisenhower waarschijnlijk niet ontgaan dat Frank Chapot op Trail Guide zat, een van de beste paarden die ooit in de ring was gekomen voor de ruiterploeg van de Verenigde Staten. Trail Guide, het laatste Amerikaanse paard in competitie dat nog dienst had gedaan bij de Amerikaanse cavalerie, was gefokt onder het Remount Program van het leger – het ambitieuze fokprogramma dat zoveel geweldige paarden had voortgebracht, waarschijnlijk met inbegrip van de vader van Snowman. Trail Guide, de laatste overgebleven schakel naar de grote militaire springtraditie, was het enige paard dat werkelijk eigendom was van de ruiterploeg van de Verenigde Staten.

Die avond reed Frank Chapot, misschien nog wel bont en blauw van zijn afschuwelijke val van de avond ervoor, onder het toeziend oog van de president Trail Guide in de barrage tegen Fritz Thiedemann naar een overwinning, de enige van het Amerikaanse team tij-dens dit evenement.

Het laatste programmapunt was de favoriet van het publiek: het open springkampioenschap. Dave Kelley reed op de grote schimmelruin de door schijnwerpers verlichte ring binnen en bleef even staan om de president te groeten. Het publiek was al opgewonden van -wege de overwinning van Trail Guide.

De internationale wedstrijden waren opwindend en het was altijd leuk om de Stars and Stripes te zien winnen, maar toen Snowman, de underdog die tegelijk favoriet was, de ring binnenkwam, klonk er gejuich. Snowman vertegenwoordigde de kleine man: iedereen die niet op een vipplaats zat, iedere arbeider die op die avond dienst had in het arsenaal – of hij nu achter een kruiwagen liep of met een bezem – en iedereen die niet bij hun geboorte de privileges had meegekregen van de mensen die het die avond tegen elkaar hadden opgenomen.

Voor het Amerikaanse volk was er niet alleen op het gebied van paarden sprake van concurrentie. Per slot van rekening was Amerika bij diverse wedlopen betrokken: kapitalisme versus communisme, de ruimterace. Dave wist dat dit paard deze wedstrijd gewoon moest winnen en hij wilde goed nieuws hebben als hij De Leyer die avond belde. De druk was enorm.

Er was ongelooflijk veel te beleven in het arsenaal waardoor een paard afgeleid kon worden: de Army Marching Band, de duizenden toeschouwers, de ringsteward in zijn knalrode vest die het begin van iedere wedstrijd aankondigde op zijn lange koperen trompet, die bekendstond als de yard of tin. Schijnwerpers veroorzaakten een patroon van gele strepen afgewisseld met plekken duisternis – geen gemakkelijke omgeving voor een open springwedstrijd.

Maar Dave had zichzelf een taak gesteld en dat scheen Snowman aan te voelen. Terwijl de betrouwbare ruin onder de felle schijnwerpers op een briljante manier over iedere hindernis vloog, nam hij het hele publiek voor zich in. Net als bij Trail Guide had Snowmans waardigheid niets te maken met klasse of af komst, maar alles met inborst. Geen van de andere paarden – niet Windsor Castle en niet First Chance – kon de prestatie van de schimmel die avond evenaren. In de laatste wedstrijd van de avond en in aanwezigheid van de president van de Verenigde Staten schreef Snowman het kampioenschap op zijn naam.

Snowman was nu bij aanvang van de National verzekerd van de eerste plaats in het klassement voor Horse of the Year. De andere paarden van het circuit zouden vanuit Washington rechtstreeks naar Harrisburg gaan om hun geluk een week lang te beproeven bij de Pennsylvania National. Alleen Snowman zou dat evenement mislopen, omdat hij terugging naar de familie De Leyer en de lessen op Knox.

Het hoogtepunt van de laatste avond van het evenement was de Parade der Kampioenen. Alle winnende combinaties verschenen in de ring – de beste pony’s en koetspaarden, jachtpaarden en springpaarden, maakten een ereronde door de ring. Voor de presidentiële loge stelden de paarden zich in rijen op, elke glanzende kampioen met blauw bloed nog mooier dan de voorgaande. Snowman was het laatste paard dat de ring binnenkwam.

Hij liep de ring rond, met gebogen hoofd en een ontspannen gang, helemaal niet opgeschrikt door het flitslicht, de luide muziek of het gejuich van het publiek. In plaats daarvan keek hij op naar de tribunes, alsof hij zijn fans wilde begroeten. Hij zou misschien per abuis kunnen worden aangezien voor een buitenbeentje – een boerenkinkel die per ongeluk terecht was gekomen op een high-societyfeestje – ware het niet dat er een driekleurige rozet aan zijn hoofdstel hing, het merk van de kampioen.

Dave was niet zo’n showman, maar hij zwaaide naar het publiek bij het langslopen, toeschouwers wier applaus in gejuich veranderde toen de omroeper Snowman het ‘wonderpaard van tachtig dollar’ noemde.

Toen Dave Kelley die avond naar St. James belde, jubelde de hele De Leyer-clan het uit van blijdschap. Winnaar van de laatste wedstrijd en tweede in het kampioenschap van het hele evenement? Bij de Washington International? Als zij er maar bij waren geweest, dan was hij zonder twijfel kampioen geworden.

Johanna bracht de kinderen tot rust en stopte ze onder de wol, maar Harry was te opgewonden om te gaan slapen. Hij kon zich nog herinneren hoe groot de eer was geweest om aan het hoofd te lopen van de optocht ter ere van de koningin van Nederland toen het land haar terugkeer vierde na de ballingschap in Londen. Nu had zijn paard meegelopen in een parade ter ere van de president van zijn nieuwe land. Het speet hem alleen dat hij niet in het arsenaal was geweest om dat moment met zijn grote witte vriend te delen. Die avond legde Harry de plechtige belofte af dat hij op een dag zelf op Snowman voor de president zou rijden.

NEGENTIEN

De Diamond Jubilee

New York City, november 1958

In Manhattan kon je altijd merken wanneer het tijd werd voor de National Horse Show. In de eerste week van november had de New Yorker een omslag met als thema de paardensport. Dienstmeisjes draafden over Fifth Avenue om herenhuizen te openen terwijl de society zijn landgoederen op Long Island sloot om de winter ‘in de stad’ door te brengen. De Herald Tribune wijdde foto’s van een halve pagina aan mannen in rokkostuum en vrouwen in avondjaponnen. De societycolumns in de kranten hadden het dagelijks over de feesten en vertelden wie met wie waar was gesignaleerd in een lange waslijst van familienamen – Knickerbocker, Whitney, Vanderbilt, Morgan – die een opsomming leken van Amerikaanse leden van koninklijken bloede.

Maar dit jaar was de opwinding nog net een tikje groter. Want dit was geen normaal jaar van de National Horse Show, het was het vijfenzeventigste jaar, de Diamond Jubilee.

Het evenement, dat ooit van start ging als een manier voor de hoogste kringen om hun beste koetspaarden te tonen, bleef tegen alle logica in bestaan en betrad het tijdperk van de automobiel. De National was met recht een nationale gebeurtenis. Deelnemers kwamen van heinde en ver – de mooiste koetspaarden (paarden met een hoge gang die lichte rijtuigjes trokken) uit het middenwesten, saddlebreds en Amerikaanse gangenpaarden uit het zuiden en de topruiters van de westkust maakten de pelgrimstocht ieder jaar. Vervoer van paarden door de lucht kwam maar zelden voor en was gereserveerd voor transatlantische trips. De meeste mensen brachten hun paarden per vrachtauto naar New York, ook al deden ze daar vanuit Californië een week over, hoewel Mrs. Louella Combs, de eeuwige kam -pioene in de afdeling koetspaarden haar mooie concourspaarden per privétreinwagon vanuit St. Louis liet overbrengen.

Iedere bekende van Harry uit de paardenwereld zou aanwezig zijn: Mickey Walsh, kapitein Littauer en zelfs kolonel John Russell, die hij voor het eerst in Amsterdam had ontmoet. Hetzelfde gold voor alle professionals die hij bewonderde en die hem van goede raad hadden voorzien: Dave Kelley, Cappy Smith en Joe Green, net als zijn grootste concurrenten, Adolph Mogavero en Al Fiore.

Het evenement duurde acht dagen en werd altijd geopend op de dag van de nationale verkiezingen, een dinsdag. De hele dag en avond waren er wedstrijden om het kaf van het koren te scheiden voor de avondcompetitie. Alleen de beste paarden waren dan nog over.

Na een helse zomer en herfst vol verplaatsingen in trailers en overnachtingen in onbekende geïmproviseerde stalruimtes, wedstrijden in verschillende ringen en op diverse ondergronden, was het nu tijd voor het paardensportevenement dat de hoogste eisen zou stellen aan de kracht en het uithoudingsvermogen van de allerbesten. Dit zou meer worden dan een test van vakmanschap of af komst, hoewel beide belangrijk waren. In deze acht dagen durende beproeving werd vooral de mentaliteit van het paard op de proef gesteld.

Sommige van de grote stallen, met inbegrip van Ox Ridge en Duffy Stables, zonden twintig of meer paarden en een legertje stalknechten, maar er waren altijd een paar ruiters die met maar één paard kwamen: Jimmy Wiebe, de zadelmaker, had zijn paard The Stitcher bij zich. James Crawford uit Kingswood, Missouri, had zo graag willen deelnemen dat het inschrijfgeld al zijn centen opslokte, zodat hij niet genoeg overhad om een hotelkamer te betalen. Hij zou naast zijn paard in de stal slapen. Iedereen die zichzelf als een paardenkenner beschouwde en een manier kon vinden om erbij te zijn, was erbij.

Voor de pers en het publiek was het ‘de National’, maar de paardenwereld sprak uitsluitend over ‘de Garden’. Zoals Esther R. ‘Boots’ Parker zei in een overzicht van de National Horse Show: ‘Dit was de wereld waarin een licht tikje ervoor kon zorgen dat je naar een lintje kon fluiten en een op het nippertje gemiste afstand je terug kon sturen naar de stallen… Een lintje uit de Garden was zijn gewicht in bloed, zweet en tranen waard.’ Sommige paardenmensen noemden het evenement zelfs ‘de start van het nieuwe paardenjaar’. Het was de bekroning van het seizoen voor elke ruiter.

Harry had twee studentes meegenomen die op hun eigen paarden meededen aan de juniorenwedstrijden. En hij had de wispelturige merrie Night Arrest meegebracht. Maar het enige paard dat de heer en mevrouw Harry de Leyer vertegenwoordigde, was Snowman. Harry kon niet wachten om weer met hem de piste in te gaan.

De National had een eigen magie. Daarvan was elke paardenkenner overtuigd. Onverwachte dingen gebeurden daar: favorieten lieten het afweten en nieuwe kampioenen werden geboren door onder de schijnwerpers als de gesmeerde bliksem één foutloze ronde af te leggen.

De Garden. Harry moest ineens weer denken aan het jaar daarvoor, aan zijn onwaarschijnlijke vierde plaats op Sinjon en het verdriet dat hij voelde toen hij afscheid moest nemen van het paard.

Ach, het had geen zin om daar nu over te gaan piekeren.

Voor het begin van het evenement was iedereen ervan overtuigd dat First Chance het te kloppen paard zou zijn. Niemand dacht aan Snowman, die de Pennsylvania National, de op een na belangrijkste wedstrijd van het jaar, gemist had. Harry was van plan om te bewijzen dat ze allemaal de plank missloegen.

Op 2 november 1958 werd Harry om drie uur ’s ochtends wakker, nadat hij nauwelijks een oog had dichtgedaan. Hij was nog tot laat in de stal bezig geweest om de paarden klaar te maken en nu moest hij zich voorbereiden op de rit naar Manhattan. Lang voordat het licht werd, gooide hij vers hooi in de voerbak van Snowman, trok zijn deken recht en pakte de dikke watten en de rollen flanel die hij gebruikte voor het inzwachtelen van de benen van de paarden om te voorkomen dat ze letsel opliepen in de paardentrailer. De rit naar de stad, met de grote gaten in de weg, de nauwe bochten en het voortdurende stoppen en optrekken, zou voor een paard lastiger zijn dan de normale tochten over provinciale wegen.

Snowy stond stil terwijl Harry naast hem knielde in de box die alleen verlicht werd door een kaal peertje dat onder de dakbalken hing. Het was koud en Harry’s vingers waren stijf maar bedreven, want dit was een klusje dat ze al honderden keren eerder hadden gedaan.

Het paard zou inmiddels ook wel weten waar het aan toe was, het had vast gemerkt dat er iets aan de hand was door al die drukte in de ochtendschemering, maar hij bleef even geduldig staan als altijd, knabbelend aan zijn hooi terwijl Harry hem inzwachtelde. Er was niets te horen in de stal, behalve het geritsel van de paarden in de andere boxen en het geluid van Harry’s honden die buiten rondsnuffelden.

Terwijl hij de bandages die hij had aangebracht controleerde, ze rechttrok en een vinger onder de watten stopte om er zeker van te zijn dat ze precies goed zaten – niet zo strak dat ze de bloedsomloop belemmerden, niet zo los dat ze eraf konden vallen – wist Harry dat wedstrijden soms verloren konden worden in de trailer op weg naar het evenement, gewoon omdat niet de juiste voorzorgsmaatregelen waren genomen. Waarschijnlijk had hij in dat opzicht een kleine voorsprong op zijn concurrenten: andere eigenaars lagen nu lekker op één oor – misschien moesten ze de katers wegslapen van de laatste feesten die ze hadden bijgewoond – en die zouden nooit weten dat een slonzige paardenknecht de bandages niet goed had omgedaan. Daardoor zou hun paard kreupel kunnen worden, zonder dat de eige naar ook maar het flauwste idee had van de oorzaak.

Harry keek naar zijn handen: dik onder het eelt en nu al knoestig als van een oude man vanwege een paar gebroken vingers. Diezelfde handen hadden Snowy’s manen vastgegrepen toen die nog lang, verward en slonzig waren geweest. Deze handen hadden de wonden van de schimmel verzorgd en hem hooi gebracht en een afgemeten hoeveelheid graan. Deze handen hadden het paard geroskamd en gezadeld, liniment in zijn benen gewreven en zijn voet een nacht lang met ijs gekoeld toen hij zichzelf verwond had. Springen met een paard was meer dan jezelf in dure rijkleding hijsen. Voor Harry was deelname in de Garden meer dan op je gemak in een chique tuigkamer die was ingericht als een herenclub zitten te wachten tot een stalknecht je paard kwam brengen.

Iedere keer als hij op pad ging naar een wedstrijd moest hij er weer aan denken dat hij dit paard even goed kende als zijn eigen kinderen. Hij had hem verzorgd in goede tijden en in slechte tijden, precies zoals dat voor zijn gezin gold. Hij had het paard bereden tijdens wedstrijden, maar ook over het strand en door de jachtgebieden; en hij had toegekeken terwijl hij meisjes op zijn rug had. Andere eigenaars deden dat nooit. Zij hadden knechten die het smerige werk voor hen opknapten. Maar dat was een leven waarnaar Harry helemaal niet verlangde. Dat diepgewortelde begrip – de sterke band tussen hem en zijn paard – had veel meer te betekenen dan het winnen van lintjes. Harry was ervan overtuigd dat dit zijn geheime wapen was.

Hij wierp nog een blik op Snowy en zag tevreden dat het paard klaar was. Hij kriebelde het paard tussen de schouderbladen en werd beloond met Snowy’s kenmerkende grijns. Het paard keek hem recht aan en Harry voelde de tinteling die van de een op de ander sprong, van hem naar zijn Teddybeer, zijn vriend. Wat er ook zou gebeuren, ze zouden samen hun uiterste best doen. Ze waren een team. Harry pakte het leidsel in zijn knoestige handen en het paard liep gewillig mee. Niemand kon voorspellen welke uitdagingen het lot voor hen had, maar één ding wist Harry zeker: dit paard had inhoud.

Het was nog steeds donker toen Harry Moriches Road opreed en op de omringende boerderijen was alles stil. De kinderen lagen nog te slapen. Zij zouden later met Johanna meekomen om te kijken.

De tocht naar de stad nam een paar uur in beslag. De provinciale wegen van Suffolk County werden in Nassau County snelwegen en toen hij en Jim Troutwell in de grote vrachtwagen koers zetten naar de Queens Midtown Tunnel zagen ze de skyline voor hen oprijzen. Twee uur nadat ze het rustige gehucht St. James achter zich lieten, reed Harry de paardentrailer via Thirtyfourth Street naar Eighth Avenue, terwijl de wolkenkrabbers van Manhattan zich om hen heen verhieven. Auto’s claxonneerden, gele taxi’s schoten voorbij en sneden iedereen de pas af. Ze waren in een volkomen andere wereld terechtgekomen.

Bij de vastgeroeste leden van het National Horse Show Committee zaten er een paar die beweerden dat het evenement zijn hoogtepunt had beleefd in 1898, op het toppunt van de Gilded Age, hetzelfde tijdperk waarin de landgoederen en de manier van leven rond Harry’s huis op Long Island het licht hadden gezien. Ieder volgend jaar was er wel een of andere oude zeurpiet die klaagde dat de National niet meer was wat het vroeger was geweest. Met andere woorden: dat iemand de deur wijd open had gezet voor het plebs.

Tot 1925 was het evenement gehouden in een paleis voor schone kunsten op de hoek van Twentysixth Street en Madison Avenue in Manhattan, dat tegenwoordig bekendstond als Madison Square Garden II. Het tot in de puntjes afgewerkte gebouw dat was ontworpen door McKim, Mead en White en dat destijds als een modern wonder werd beschouwd bevatte een zomertuin, een ring voor paardensport, en een indoor-restaurant. Een bronzen standbeeld van Diana rees van het dak omhoog. Binnen was het blauw bloed wat de klok sloeg – zowel bij paarden als bij mensen. Rond de ring liep een met bloemen versierde zes meter brede promenade, waarop heren met hoge hoeden dames in avondjurken vergezelden, terwijl jonge jochies probeerden een centje bij te verdienen door bezoekers van buiten de stad allerlei beroemdheden aan te wijzen.

Maar Garden II was evenmin als andere grote victoriaanse bouwwerken bestand geweest tegen de tand des tijds. Het werd in 1927 met de grond gelijkgemaakt. Het comité tot behoud van het paardensportevenement wist al snel een voet tussen de deur te krijgen bij een nieuw gebouw. In 1928 verhuisde het evenement naar een gebouw dat zowel geliefd als gehaat was.

Het derde gebouw dat de naam Madison Square Garden meekreeg, was in 1925 gebouwd en stond bekend als ‘het huis van Tex’, naar Tex Rickard, een bokspromoter en de eigenaar van de New York Rangers. Het stond echter helemaal niet op Madison Square, maar in Fortyninth Street, tussen Seventh en Eighth Avenue. Van de buitenkant was Madison Square Garden een plomp vierkant gebouw met een onbeholpen watertoren op het dak. Het ontwerp was niet per definitie geschikt voor een paardensportevenement en er waren altijd een paar oude getrouwen die liepen te kankeren. Maar in 1958 leek het gebouw zelf inmiddels gedurende deze bepaalde week omhuld door een speciale mystiek. Als overal op Seventh Avenue de paardentrailers tot stilstand kwamen, hing er een onmiskenbare sfeer van grandeur in de lucht.

Maar terwijl de Garden boven echte glorie uitstraalde, was het souterrain eigenlijk totaal ongeschikt om paarden in te stallen. De ventilatie was ronduit beroerd. Dat werd nog erger door mensen die zich niet aan het rookverbod hielden. Paarden waren vatbaar voor infecties van de luchtwegen, die zich in de afgesloten ruimte razendsnel verspreidden. Stalknechten van het Mexicaanse team kookten in hun boxen, waardoor overal in de gangen de baklucht van tortilla’s hing. Om een paard de gelegenheid te geven zijn benen te strekken, moest je met hem de straat op, maar hoewel het warm en bedompt was in het souterrain was het buiten in de straten van Manhattan knap koud en dat verschil kon stijve spieren veroorzaken en de verkoudheid van een paard nog verergeren.

Harry had een stal in een hoek, bij een paar boxen die een beetje achteraf stonden. Zoals bij alles in de Garden was ook hier sprake van hiërarchie. Stallen, loges, feestjes, de beste plek om in de wedstrijden uit te komen werden uitgedeeld naargelang sociale standing en status.

Die mentaliteit van meester-en-knecht – die nog zo duidelijk aanwezig was bij de elite aan de oostkust – was in de Garden volop van kracht. Ondanks de principes van gelijkheid die karakteristiek zouden moeten zijn voor een democratische maatschappij had de Amerikaanse paardenlief hebber zich van meet af aan (volgens Kurth Sprague die het definitieve verslag schreef over de historie van de National Horse Show) ‘gespiegeld aan een Angelsaksisch model waarvan het archetype de Engelse landedelman was’. Zelfs aan het eind van de jaren vijftig van de vorige eeuw voerde deze mentaliteit bij de National nog steeds de boventoon.

De Amerikaanse maatschappij was volop in beweging. Het begon langzaam maar zeker duidelijk te worden dat een groot landgoed, zoals Prides Crossing van Eleo Sears een relikwie uit een ander tijdperk was. In 1957 verscheen een serie artikelen in de New York Times over de geleidelijke modernisering van de society in vier Amerikaanse steden: New York, Philadelphia, Boston en Washington. Sociale instituten die in chique paardensportkringen als vanzelfsprekend werden beschouwd begonnen langzaam te veranderen naarmate nieuwe mensen met nieuw geld steeds meer macht en invloed kregen.

Veel van de grote families met oud geld hadden zulke enorme vermogens dat ze weinig last ondervonden van de financiële chaos in de jaren dertig van de vorige eeuw. Maar toen de jaren vijftig ten einde liepen, kwam de aandacht meer te liggen op verdienste en gelijke kansen.

Desondanks bleef de wereld hier, bij de National Horse Show, plezierig en ouderwets verdeeld. De mensen die moesten werken voor hun geld zaten op de tribunes, het chique volk kwam en ging in Bentleys met chauffeur en klitte samen in de loges langs de promenade. Beneden in het souterrain zorgde een leger van stalknechten, voornamelijk mensen met een donkere huid, voor de paarden. Sprague merkt op dat in die tijd ‘iedere fatsoenlijke stal over een tuigknecht beschikte’, wiens enige taak was om het leer en het koper te poetsen. Stalknechten van het Mexicaanse team die de opdracht hadden om de paarden brandschoon te houden, ‘gebruikten geen hooivorken om de stallen uit te mesten, maar deden dat met de hand’.

Een serie foto’s in het tijdschrift Life toonde hoe het er in het souterrain aan toeging. Een man, gekleed in een aangemeten rijkostuum, zit op een canvas regisseursstoel in een tuigkamer die is opgedirkt alsof het om een zitkamer in een landhuis gaat. Op de foto’s daarna is een donkere stalknecht bezig met het paard. Hij verwijdert de keurige bandage van de ingevlochten staart van de appelschimmel, krabt zijn hoeven uit en stopt de witte handschoenen van de ruiter onder de buikriem van het zadel. Intussen trekt de ruiter in de smetteloze tuigkamer zijn laarzen aan. Op de laatste foto paradeert de ruiter, schrijlings op zijn smetteloze paard en getooid met een zijden hoge hoed, door de ring met een gezicht waar de hoogmoed vanaf straalt. De stalknecht blijft beneden, wachtend op de terugkomst van de ruiter. Nadat hij de teugels overhandigd heeft, zal de ruiter verdwijnen om zich in het nachtleven te storten.

Zo was het leven bij de National Horse Show. Af en toe wandelden de eigenaars de steile loopplank af naar de stallen, omdat ze belangrijke gasten hun paarden wilden laten zien. De stalknechten bleven beneden om liefdevol voor de paarden te zorgen, water aan te dragen, stallen uit te mesten, laarzen en tuig te poetsen en vaak bij een schichtig paard dat behoefte had aan gezelschap in de box te blijven slapen.

Ringstewards droegen een rood vest en een grijze hoge hoed en maakten een buiging voor de winnaars die in diepte varieerde naar gelang de sociale status van de deelnemer. Beneden in een van de tunnels was de Turf and Tack Club, waar deelnemers en leden van het wedstrijdcomité bij elkaar kwamen om een cocktail te drinken.

Iedere avond kende na de wedstrijden een oneindige reeks diners. Bij de achteruitgang, op Fiftieth Street, was het Belvedere Hotel, waar volgens geruchten klandestiene afspraakjes plaatsvonden. Tot het begin van de jaren vijftig logeerden de deelnemers in het Waldorf-Astoria, maar aan het eind van de jaren vijftig was het favoriete hotel inmiddels het Astor, dat aan Broadway lag en bekendstond als ‘the Great White Way’.

Het Astor, met uitgestrekte daktuinen en chique wachtkamers, vulde een volledig blok aan de westkant van Broadway tussen Forty-fourth en Fortyfifth Street. Het was opgetrokken uit rode baksteen en kalksteen en voorzien van een groen, leistenen mansardedak. Het hotel dat als de opvolger van het Waldorf-Astoria in 1905 was gebouwd was ook zo’n pand uit de Gilded Age. Net als de rest van de wereld die zo diep bewonderd werd door de aanhangers van de paardensport was het Astor ‘de belichaming van een tijdperk dat spoedig voorbij zou zijn’.

Niemand dacht aan verandering, maar die verandering was wel degelijk ophanden. Dat zag je aan de uitgelatenheid van het kaartjeskopende publiek dat in drommen naar binnen stroomde, aangetrokken door een liefde voor paarden, door het schouwspel van jeugd en schoonheid, en door het tromgeroffel van gevaar dat voortdurend op de achtergrond aanwezig was als de paarden rond zoefden over het springparcours. Het publiek was belust op spektakel en opwinding. Nergens was die sensatie tastbaarder dan bij de open springwedstrijden, waar paarden en ruiters elkaar in een halsbrekend tempo op een hoogte van meer dan twee meter boven de grond probeerden af te troeven.

Beneden in zijn deel van het stallenterrein zette Harry zijn paard in de box, samen met Jim en Joe. Harry’s gedrongen gestalte leek naast de twee stevige stalknechten in het niet te vallen en toevallig passerende eigenaars zouden hem ongetwijfeld hebben aangezien voor een van de personeelsleden. Uit de manier waarop hij met Jim en Joe omging bleek duidelijk dat ze elkaars vrienden en gelijken waren.

Johanna en Harriet hadden alle lintjes die Snowman had gewonnen bij zijn box opgehangen en dat was een indrukwekkend aantal.

Iedereen was nieuwsgierig naar de schimmelruin. Zijn verhaal had de laatste paar dagen breeduit in alle kranten gestaan en in de World-Telegram and Sun had een cartoon gestaan van de beroemde sportcartoonist Willard Mullin. Mullin was het meest bekend geworden dankzij het door hem gecreëerde personage van de Brooklyn Bum, een doorsnee aanhanger van de Brooklyn Dodgers. Nu waren de Brooklyn Dodgers dan wel verdwenen, maar Mullins had nog steeds een zwak voor underdogs. In Mullins cartoon werd op grafische wijze Snowmans redding van het slachthuis verteld, dat hij zowel als Harry van nederige af komst was en dat hij de laatste paar maanden heel wat zeges had behaald die hem uiteindelijk bij de National hadden gebracht.

Bij de New Yorkers, die in de ondergrondse hun krant hadden opgevouwen rond de sportpagina’s, was Snowman een favoriet om in de gaten te houden. Toeschouwers kwamen langs om een kijkje te nemen bij het paard en bewonderden de lintjes en de vriendelijke manier waarop Snowman iedereen begroette. Hij leek het helemaal niet erg te vinden om door de hordes kinderen die voorbijkwamen op zijn neus geklopt te worden en Harry vond dat ook prima. Het hele gezin glimlachte en zei hallo, en het paard leek te genieten van al die aandacht.

Met de heethoofdige Night Arrest was het een heel ander verhaal. Ze was al schichtig en onvoorspelbaar geweest bij het uitladen uit de trailer en had totaal verkeerd gereageerd op de onbekende, smerige stadslucht en de kletterende geluiden op Seventh Avenue. Ze bleef rusteloos in haar box, zelfs met de kalmerende aanwezigheid van Snowy in de box naast de hare. Toen Harry haar meenam voor wat beweging in de benarde warming-upruimte, had hij zijn handen vol. Hij had geen idee hoe ze zou reageren op het spektakel boven, maar de voortekenen waren vrij slecht.

Mensen trainden uren, dagen en jaren om aan dit evenement deel te kunnen nemen en gaven handenvol geld uit. Eigenaars als Eleo Sears konden het zich veroorloven om hun paarden in de watten te leggen en de mensen die voor haar werkten, zeiden dat ze maar hoefden te kikken als ze iets voor de paarden nodig hadden – een voedingssupplement, iets voor de verzorging of een speciaal onderdeel van het tuig – en het werd binnen de kortste keren in dozenvol afgeleverd, ongeacht de kosten. Een overwinning in de Garden was een van de weinige dingen die dat soort rijke lui niet zomaar kon kopen.

Ieder aspect van de week van de National was een competitie op zich: de strijd over de beste hulp, het mooiste tuig, de best georganiseerde stallen, de nieuwste modetrainer die iedereen wilde hebben, de mooiste uitnodigingen en de meest besproken liefdesaffaires. De National bood ruimschoots kansen op sociale triomfen, maar daarvan kon er niet een in de schaduw staan van de pure verrukking over een blauw lint dat eerlijk in de ring was gewonnen, een gevoel van opwinding dat niet met geld te koop was.

De kinderen hadden een naambord gemaakt dat Harry vol trots op de deur van Snowmans box timmerde. Vergeleken bij de grote stalhouderijen was Hollandia maar een simpel eenmanszaakje, een plek waar klompen op een rijtje in de hoek stonden en de eigenaar een manusje-van-alles was, die net zo gemakkelijk een springwedstrijd reed als een hooivork hanteerde. Hij probeerde niet om mensen te imponeren. Hij vond maar één ding belangrijk: de proef die hij in de ring moest afleggen.

De openingsceremonie begon precies om elf uur ’s ochtends op dinsdag 4 november. Johanna arriveerde ruim op tijd met de kinderen.

De ingang van de Garden lag tussen Cosby’s Sports aan de ene kant en Nedick’s cafetaria aan de andere. Bij Nedick’s zaten de klanten op draaikrukken aan de tapkast om de beroemde kleverige limonade -siroop van de keten te drinken en een hotdog of een tosti te eten. De ingang van de Garden was overkapt door een grote luifel met daarop de beroemde af korting: MADISON SQ GARDEN. Dit jaar stond er nog een extra af korting bij: DIMND JBLEE. Dat alles omgeven door de heisa en de herrie van midtown Manhattan, een schouwspel dat de kinderen De Leyer nog nooit hadden gezien.

Als je door de deuren naar binnen ging en in de grote hal kwam, leek het alsof je een andere wereld binnenstapte. Overal liepen mensen in kleding die meer geschikt leek voor een society-bal dan voor een zaal die voornamelijk bekendstond vanwege de bokswedstrijden die daar plaatsvonden en het Barnum & Bailey Circus. Mooie mensen stapten uit Rolls Royces met chauffeur, gekleed in – als we Kurth Sprague mogen geloven – ‘dikke wollen en nertsjassen, hoge hoeden en tweed kostuums, lange avondjaponnen van Ciel Chapman en chique lange rijjassen met wijde rijbroeken van Hertz of Nardi, jacht -rijlaarzen met een omslag van Cordovaans leer en zwarte lakleren avondpumps en rokkostuums en broeken van corduroy met een brede ribbel’. De pers was altijd met man en macht aanwezig en society- en modetijdschriften vochten om een plaatsje met een hele serie sportverslaggevers die de wedstrijd moesten verslaan voor een van de twaalf in New York verschijnende kranten.

De eerste ring bevatte loges die zeer begeerlijk waren en zo zorgvuldig bewaakt werden dat het een sociale triomf was om daar een plaatsje in te hebben. Daarachter rezen de zitplaatsen in drie nauwe ringen omhoog, waarin het maximum aantal plaatsen in een breedte van niet meer dan zestig meter was geperst. De Garden was de grootste overdekte zaal ter wereld en kon meer dan twintigduizend toeschouwers herbergen. Bij de tourniquets, die bemand werden door kaartjes controleurs in smoking, liepen op hun zondags geklede mensen die kaartjes hadden moeten kopen tussen de logehouders in hun avondkleding. Langs de promenade probeerden verkopers van hotdogs, programmaboekjes en souvenirs de aandacht te trekken van de gewone luitjes die langs de loges liepen op weg naar hun goed -kope plaatsen, vlak onder het dak, die ook wel ‘de hemel’ werden genoemd. Er hing altijd een dikke blauwe walm van sigarettenrook vlak onder de overkapping.

Gezinnen met de dure programma’s van anderhalve dollar per stuk in de hand zaten hoog boven de ring en hadden een goed overzicht van het hele spektakel, zowel het menselijke als dat van de paarden. In het programmaboekje stonden foto’s van trofeeën die gewonnen konden worden, een lijst met de namen van de internationale deelnemers, plus die van de deelnemers aan alle andere wedstrijden. Er hing een zinderende sfeer van gevaar en charme, van pracht en distinctie.

Naast de wedstrijden was er nog van alles te zien: de Royal Canadian Mounted Police en de Budweiser Clydesdales gaven acte de présence, er werden rodeostunts en lassowerpen vertoond, er was een dressuurdemonstratie door de bekende tv-persoonlijkheid Arthur Godfrey en het publiek kon zich vergapen aan het klatergoud van de Latijns-Amerikaanse teams, die met hun met goudgalon versierde witte militaire jassen en hun aanvallende rijstijl de internationale evenementen altijd luister bijzetten.

Voor de kinderen op de tribune was het een waar wonderland. Zelfs voor de kinderen De Leyer – Chef, die inmiddels zeven was, Harriet van vijf, Marty van vier, William van drie en de baby, Harry junior, van anderhalf – die hun vader vaak genoeg bij paardensport -evenementen in de ring hadden gezien, maakten het publiek, het spektakel en de schijnwerpers van het hele gebeuren iets volkomen nieuws. Zoals gewoonlijk waren ze piekfijn aangekleed, gewassen en gekamd en ze gedroegen zich onder het toeziend oog van Johanna ook keurig, maar in de komende acht dagen zouden ze laat mogen opblijven om alles te kunnen zien. Dit was de meest opwindende week die ze ooit hadden beleefd.

De tribunes zaten van meet af aan volgepakt omdat iedereen de openingsceremonie wilde bijwonen. Net als in Washington speelde de U.S. Army Marching Band een opwekkende mars van Sousa tijdens de intocht van de internationale ploegen. Door de extra opwinding vanwege de Diamond Jubilee was er geen plekje meer vrij, het aantal toeschouwers was groter dan ooit tevoren en ze waren ook luidruchtiger. In tegenstelling tot het beschaafde societypubliek dat aanwezig was bij evenementen als Piping Rock was dit een voornamelijk New Yorks publiek, dat naar believen klapte, stampvoette, jubelde en joelde.

De internationale ploegen kwamen in optocht binnen en bleven stuk voor stuk in het licht van de schijnwerpers in het midden van de ring staan terwijl de Army Marching Band het volkslied van hun land speelde.

Iedere keer als hij die optocht van deelnemende landen zag, kreeg Harry gemengde gevoelens: een zoet verdriet omdat zijn geboorteland er niet bij was, onderdrukt onbehagen vanwege de aanwezigheid van het Duitse team en trots bij de ploeg van zijn nieuwe vader -land, de Verenigde Staten van Amerika. En alles overgoten met een licht gevoel van spijt dat hij als professional nooit in staat zou zijn om de vlag van zijn land de ring in te dragen.

Het Cubaanse team kwam de ring in onder het trompetgeschal van ‘La Bayamesa’, geflankeerd door het blauw, rood en wit van de Cubaanse vlag. Plotseling dook er vanuit het publiek een groep mannen op die van de tribune omlaag stormden naar de ring, protesten schreeuwden naar de Cubaanse ploeg en probeerden de Cubaanse vlag te pakken en te voorkomen dat de Army Marching Band het volkslied zou spelen.

Binnen de kortste keren was de hele ring vol met de ‘Ierse Maffia’, het toegewijde netwerk van ringstewards en onderhoudspersoneel dat informeel de orde handhaafde tijdens het evenement. Een ogenblik later werden de oproerkraaiers door met koperen knopen en wapenstok getooide leden van de New Yorkse politie het stadion uitgeleid en kon het programma voortgezet worden. Hier en daar in het publiek werd gejouwd en gescholden, alsof het ging om een van de bokswedstrijden waarvoor de Garden beroemd was. Het was niet duidelijk of de luidruchtige toeschouwers nu voor de oproerkraaiers waren of voor de politie die het protest in de kiem had gesmoord.

Dat de wereldpolitiek een rol speelde in een zo beschutte omgeving als de National Horse Show leek ondenkbaar. Mensen op de eerste ring leken zich een beetje te generen voor al dat gedoe. Het was ongebruikelijk dat het paardensportevenement werd gebruikt om de aandacht op andere zaken te vestigen. Slechts zeven weken later, op 1 januari 1959, zou Castro de regering Batista ten val brengen en een communistische staat maken van Cuba. Maar die avond scheen het evenement niet te weten wat ze aanmoesten met die onverwachte onderbreking door de politiek van een vreemd land.

In 1958 begon het steeds moeilijker te worden om dit bastion van privileges ontoegankelijk te houden. Er ontstonden scheurtjes in het eerbiedwaardige vijfenzeventig jaar oude instituut. De mensen op de tribune wisten het destijds nog niet, maar de National Horse Show zou zich nooit meer zo afzijdig van de rest van de wereld kunnen houden.

De wereld knabbelde aan de grenzen van het paardensportevenement en de toeschouwers schenen tot een nieuw soort supporters te behoren. Om met één van de journalisten te spreken: ‘Het publiek scheen een hele schare Dodger-supporters geërfd te hebben.’ De Brooklyn Dodgers bestonden niet meer; Roy Campanella, hun geliefde catcher, zat in een rolstoel en de opwinding van de Subway Series waarin de Yankees het tegen de Dodgers moesten opnemen was verleden tijd.

Maar niets kenschetste New York meer dan de National Horse Show. In 1958 leken de toeschouwers veranderd te zijn. Ze waren luidruchtig en onbesuisd; ze zaten te klappen en te joelen op de tribune. En in 1958 stonden ze vierkant achter een omhooggevallen schimmel en zijn brutale, lachende ruiter. Zelfs bij de herrie en het rumoer van de Diamond Jubilee bestonden nog sprookjes.

Terwijl het programma verderging, begon het schreeuwende publiek langzaam maar zeker kalmer te worden. Na de intocht van de internationale ploegen kwamen de Canadese Mounties in hun felrode jassen en op uitsluitend zwarte paarden de ring in om hun exacte quadrille te tonen. Johanna was veel te streng om haar kinderen toe te staan mee te doen aan de herrie van het publiek, dus ze zaten allemaal rustig op het puntje van hun stoel en genoten met volle teugen van het opwindende spektakel. Maar toch konden ze bijna niet wachten tot de springwedstrijden zouden beginnen. In het midden van die ring veranderden paarden en ruiters ineens in filmsterren of prinsen en prinsessen. Naast de ring, in de persloge, moesten de beide vrouwelijke verslaggevers, Marie Lafrenz en Alice Higgins van Sports Illustrated, knokken voor een beetje ruimte terwijl ze fanatiek zaten te tikken op hun handschrijfmachines.

De omroeper, Otis Trowbridge, was berucht omdat hij zo onduidelijk praatte en vaak de namen van de ruiters verkeerd uitsprak. De toeschouwers moesten geduld oefenen, aangezien de volgorde van de deelnemers niet in het programma stond aangegeven, maar naar goeddunken werd bepaald door de man bij het hek die de combinaties de ring inliet. Er was een opening in de omheining van de ring, het zogenaamde ‘gat’ waar de trofeeën werden bewaard, samen met een rode loper, een kleine blauwe tafel en een kamerpalm. Na afloop van iedere wedstrijd werd de rode loper uitgelegd, het tafeltje naar buiten gedragen en de palm en de zilveren beker erop gezet. De rode loper was zogenaamd ter ere van de paarden, maar diende in werkelijkheid als bescherming voor de schoenen van belangrijke society -dames die niet door de dikke laag zand konden ploegen op hun avondpumps. Tijdens het hele evenement stond al dat zilver daar in de schaduwen achter ‘het gat’ te blinken als een soort vleesgeworden belofte.

De ringmeester, Honey Craven, droeg een rood vest en een grijze zijden hoge hoed die waren afgekeken, zoals de traditie voorschreef, van het kostuum van de Engelse Royal Guard. Iedere wedstrijd werd voorafgegaan door een signaal van een lange koperen Engelse jachthoorn. Bij de ijle, heldere toon van de hoorn die het begin van een nieuwe wedstrijd aankondigde, schrokken de deelnemers op.

Bij Snowmans eerste proeve van bekwaamheid zou hij het opnieuw moeten opnemen tegen Diamant, dit keer in een afvalwedstrijd. De combinatie van een parcours op tijd met grote breedtesprongen was niet favoriet bij de schimmel, terwijl het Duitse paard daar juist heel goed in was. Miss Sears keek toe vanuit haar privéloge aan de promenade. Ze was volkomen gerust over de goede afloop: haar paarden hadden al decennialang in de Garden gewonnen. En Snowman was hier voor het eerst en volkomen onverwacht op de koop toe.

Paarden en ruiters draaiden om elkaar heen zonder te weten wanneer ze opgeroepen zouden worden. Zelfs de meest ervaren deelnemers leken gespannen en de paarden stonden te dansen, kauwend op hun bit. Al die opgekropte energie zorgde voor een zinderende sfeer.

Diamant was al snel aan de beurt en besteedde zoals gewoonlijk geen enkele aandacht aan de lichten of het publiek. Hij rondde het parcours foutloos af, in een razendsnelle tijd die de andere deel nemers nog maar moesten zien te verbeteren. Als hij voor een prijs in aanmerking wilde komen, zou Harry de nauwe wendingen nog strakker moeten nemen.

Harry zat op Snowman en deed zijn best om de heisa rondom hen te negeren. In gedachten zag hij het parcours voor zich en reed elke bocht, elk rechte stuk, elke aanloop.

Een concours hippique lijkt qua sport op duiken en kunstrijden op de schaats: jaren van training, het aanleren van bepaalde vaardigheden en het cultiveren van uithoudingsvermogen worden samengeperst in een paar korte, risicovolle ogenblikken in de schijnwerpers. Iedere beweging moet zo ingeslepen en zo sterk geoefend zijn dat het op ademhalen lijkt en dat je er niet over hoeft na te denken. Precies zoals kunstschaatsers aan het slot van een foutloze kür soms even verbaasd lijken, zo gaat de tijd in de piste bij belangrijke wedstrijden voor een springcombinatie na jaren training – vol opoffering en inspanning – ook zo snel voorbij dat ruiter en paard nauwelijks weten wat er gebeurt tot het erop zit.

De man bij de ingang riep Harry’s nummer af. De grote hekken zwaaiden open, waardoor de ring, het publiek, de vlaggen en de grote hindernissen zichtbaar werden. Harry fluisterde een aanmoediging en zag Snowy’s oor achteruit prikken. Hij klopte hem op zijn nek en dreef hem naar voren. Het felle licht van de schijnwerpers in de Madison Square Garden viel op de Vliegende Hollander en zijn ploegpaard.

Harry voelde de stemming van zijn paard aan door de signalen van het dier op te pakken via zijn zitvlak, zijn dijen, zijn kuiten en zijn handen. Snowman luisterde wel, maar hij leek een tikje afgeleid. Harry liet de teugels slap hangen om op die manier aan te geven dat hij zijn paard vertrouwde. Nog een klopje op de nek en even klikken met de tong. Snowman begon aan een lichte galop en Harry ging in de stijgbeugels staan en leunde voorover. ‘Vooruit, jongen, zet ’m op,’ fluisterde hij. De herrie weerkaatste van de wanden van de holle Garden, maar Harry zag een oor naar achteren draaien. Het paard luisterde.

Daarna waren er alleen nog voorbijflitsende kleuren en een duizelingwekkende vaart. De combinatie vloog door de nauwe wendingen van het parcours tot ze op weg waren naar de laatste hindernis, een grote breedtesprong. Harry voelde hoe het paard aanzette en de lengte van zijn passen veranderde; hij liet zijn handen naar de manen -kroon glijden om het paard de kans te geven zijn nek te strekken. De schijnwerpers zorgden voor een strepenpatroon op de grond voor de hindernis, waardoor de afstand moeilijk te schatten was. Bij de afzet had Harry het gevoel dat ze er een tikje naast zaten en inderdaad raakte het paard de hindernis hard met een van zijn achterbenen.

De balk wiebelde en viel.

Het publiek kreunde van ontzetting.

Harry vertrok geen spier, liet zijn teugels vallen en boog zich voorover om Snowy met beide handen klopjes te geven. Snowman was er niet in geslaagd om de foutloze ronde van Diamant te evenaren en moest de eerste prijs aan het Duitse paard laten. De tweede plaats werd op tijd beslist en toen Snowmans tijd op de klok verscheen, barstte er een klaterend applaus los: hij was de snelste.

Bij de prijsuitreiking in het midden van de ring flitsten de camera’s en het licht weerkaatste in de zilveren trofee. Eleo Sears pakte de beker aan met een galant gebaar. Haar verweerde, vierkante hoofd was een vertrouwd gezicht in de ring. Toen Harry’s naam werd omgeroepen, pakte hij zijn rode lintje aan en zwaaide naar het publiek. Een tweede plaats bij de National Horse Show – de Diamond Jubilee was op een geweldige manier van start gegaan.

De kinderen hingen de rode zijden rozet naast de box van Snowman op, maar verkondigden vol zekerheid dat Snowman bij de volgende wedstrijd vast en zeker eerste zou worden. Niemand kon hen ervan overtuigen dat hun paard iets anders verdiende dan het blauwe lintje.

De volgende avond bracht de eerste van de open springwedstrijden, waar elke touché van de hindernis als een fout zou worden gerekend. Diamant deed aan dit soort wedstrijden niet mee, maar de concurrentie zou hevig zijn. Kwalificatierondes hadden het kaf van het koren gescheiden, alleen toppers deden mee aan de avondwedstrijden.

Ieder paard dat in de herfst punten had verzameld was ingeschreven en elk paard dat vanavond een foutloze ronde zou lopen had een kans om te winnen. In de Garden bestonden geen zekerheden: één misstap, één verkeerde wending of een fout ingeschatte afstand kon een kampioen uitschakelen. Ieder jaar bracht weer nieuwe helden en werden een paar ervaren deelnemers gedegradeerd tot figuranten.

Harry reed vanavond op zowel Night Arrest als Snowman. De merrie was nerveus en scheen maar niet aan de omgeving te kunnen wennen. Harry ging met haar naar de kleine oefenring, die ingeklemd lag tussen de loopplank naar de deuren van de ring en de rand van de stallen.

Elke deelnemer had zo zijn eigen verhaal over de beste manier om een paard in de benarde omstandigheden van de Garden op scherp te zetten. Trainers zetten hindernissen op in de gangen bij de boxen, terwijl daar tegelijkertijd stalknechten bezig waren om paarden klaar te maken voor hun moment in de schijnwerpers. Van trainer Cappy Smith werd gezegd dat hij de ‘drie-boxen-methode’ hanteerde, door zijn paarden van de ene box in de volgende te laten springen, met één perfecte tussenpas. Andere ruiters zochten naar een gelegenheid om hun paarden stiekem stokslagen te geven en lieten stalknechten met een bezem meelopen om de paarden op de helling naar de ring een klap op de benen te geven, precies op het moment dat de vertegenwoordiger van de ASPCA de hoek om liep.

Harry reed op Night Arrest door de kleine oefenring in een poging het paard te kalmeren. Hij vroeg zich af hoe het dier op het enorme spektakel in de grote ring zou reageren als ze nu al zo nerveus was. Hij wist niet hoelang het zou duren voordat zijn paard werd opgeroepen. De man bij de ingang, die buiten het seizoen voor Eleo Sears werkte, stond erom bekend dat hij op de favorieten wedde en gevoelig was voor fooien. Net als bij alle andere dingen rondom de National bestond er een onzichtbare pikorde, gebaseerd op status, positie en rijkdom.

De schuine loopplank omhoog naar de ring was bestrooid met zaagsel en was hol van onderen. Dwarsliggers, te vergelijken met de frets op een gitaarhals, moesten ervoor zorgen dat de hoeven van de paarden niet weggleden. Er werden maar al te vaak paarden gediskwalificeerd voordat ze zelfs maar in de ring verschenen, omdat de ruiter het paard niet zover kreeg dat het de helling opliep.

Night Arrest huppelde de helling op. Ondanks de geruststellende handen van Harry was ze bijna niet te houden. Boven bij de ingang was er geen ruimte om rond te wandelen, alleen een smalle gang. Hij probeerde haar in beweging te houden. Ze was zo zenuwachtig en zo schichtig als een kat – iedere keer als er een klaterend applaus opsteeg uit het publiek schrok ze weer en begon ze te steigeren.

Toen de grote hekken opengingen, schoot ze als een pijl uit de boog naar binnen. Harry trok de teugels aan en drukte zijn zitvlak dieper in het zadel, maar ze luisterde nauwelijks. Terwijl hij op weg ging naar de eerste hindernis, wist Harry dat het een zware klus zou worden. Ze slaagde erin om de eerste paar hindernissen foutloos te nemen, maar toen hij naar de grote oxer galoppeerde, een breedtesprong bestaande uit een spoorweghek met een balk erachter, begon ze in te zakken. Vlak voor de sprong maakte ze nog een extra pas waardoor ze uit haar evenwicht raakte bij de afsprong.

Al voordat het paard van de grond was, wist hij dat ze het niet zou redden om over de hindernis te springen. Hij zette zich schrap. Haar voorbenen knalden tegen het hek waardoor de balken alle kanten op vlogen. Bij de landing struikelde ze en leek te gaan vallen.

Harry liet zijn spieren slap worden, omdat hij liever van het paard af vloog, dan te riskeren dat het paard boven op hem terecht zou komen als ze samen vielen. Maar door een rampzalige samenloop van omstandigheden bleef zijn voet in de stijgbeugel vastzitten.

Terwijl het publiek kreunde van ontzetting bonkte de Vliegende Hollander door de ring, een galopsprong, twee, drie, meegesleurd door zijn beklemde voet. De mensen keken in ontzette stilte naar de ramp die zich voor hun ogen afspeelde – nog een minuut langer en hij zou tegen de houten omheining langs de ring worden gesmeten of, nog erger, een trap tegen zijn hoofd krijgen.

Maar op het laatste nippertje kon Harry zichzelf los wurmen. In een flits sprong hij op en klopte het zand van zijn rijbroek. Night Arrest stond hijgend naast de omheining van de ring, zwaar door haar neus te ademen, zo angstig dat het wit van haar ogen te zien was.

Harry stak zijn hand uit en liep langzaam naar haar toe. Ze snoof twee keer en bracht toen haar hoofd omlaag naar zijn hand. Harry stak zijn andere hand omhoog en pakte de teugels. Ze week niet achteruit. De toeschouwers klapten toen de combinatie de ring verliet. Waarschijnlijk zag alleen Johanna, op de tribune, hoe zijn gezicht vertrok bij het lopen. Harry liet niet gauw merken dat hij pijn had.

Het leek bijna pesterij dat er maar twee paarden tussen zaten voordat de man bij de ingang riep: ‘Harry de Leyer op Snowman moet zich klaarmaken.’ Het was tijd om op de grote schimmel te klimmen.

Harry probeerde niet te denken aan zijn blauwe plekken, maar zette zijn voet in de stijgbeugel en hees zich met een zwaai op Snowmans rug, waar hij zich in het zadel liet zakken. Snowman liep braaf de helling op, aan de losse teugel, en bleef rustig bij de ingang staan.

Het publiek had een waarderend applaus over voor de combinatie toen ze de ring binnenkwamen, onder de indruk omdat de jongeman al zo snel terug was op een ander paard. Hij leek weer vol zelfvertrouwen, ook al hadden de toeschouwers net zelf gezien hoe hij door het zand werd meegesleept. Voor de kijkers leek zijn kalmte bijna bovennatuurlijk.

Zoals gewoonlijk gunde Harry Snowman even de tijd om stil te staan en het publiek in zich op te nemen – een gebaar dat het publiek stampvoetend beloonde met een storm van applaus. Misschien lag het aan het verhaal van het paard of het was de aanblik van de ruiter die weer was opgestaan na die afschuwelijke val, maar Harry voelde dat het publiek achter hem stond. Ze waren bereid zich door hem te laten meeslepen. Harry zette alles uit zijn hoofd terwijl hij zich op zijn paard concentreerde – daarna hoorde hij niets meer, geen enkel geluid. Hij had alleen nog maar het gevoel dat hij zonder woorden met Snowman sprak en de gewaarwording dat hij hem alleen met zijn gedachten over het parcours loodste.

Maar slechts twee hindernissen voor het eind hoorde Harry de holle tik van een hoef die een balk raakte. Een halve fout voor een touché van een achterbeen. Man en paard galoppeerden naar de laatste hindernis. Als ze die foutloos konden nemen, zouden ze nog steeds meedoen. Snowman zakte in en sprong omhoog. Maar Harry voelde meer dan hij merkte dat Snowman met zijn achterbeen de balk afgooide.

Twee fouten.

Een goede ronde, maar niet goed genoeg. Adolph Mogavero nam het blauwe lintje in ontvangst voor Oak Ridge met de opzichtige merrie First Chance. Dit was de eerste keer, zolang de familie De Leyer zich herinnerde, dat er geen nieuw lintje was om naast de box van Snowman op te hangen. Na een ongelooflijk consistent seizoen konden Harry en Snowman de juiste vorm hier kennelijk niet te pakken krijgen.

De magie van de Garden: oneerlijk verdeeld, moeilijk te vatten, onvoorspelbaar en af en toe wreed. Jaar na jaar kwamen paarden met een hele rij successen naar de Garden en wachtten daar tevergeefs op een sprankje magie. De Garden slaagde er op de een of andere manier steeds weer in om in de smeltkroes van de schijnwerpers nieuwe kampioenen te smeden. Maar op dit moment liet de magie het kleine, afgelegen hoekje van de stallen in het souterrain dat de naam van Hollandia Farms had gekregen even in de steek.

De kinderen zaten helemaal in de put, maar Harry stak ze een hart onder de riem: het was een lang evenement en ze zouden nog kansen genoeg krijgen.

Die avond ging hij ook weer met zijn gebruikelijke enthousiasme in de stallen aan de slag, zonder iemand te vertellen hoe bont en blauw zijn rug eruitzag na die val. Hij bleef nog een minuutje langer in de box van Snowman en fluisterde de grote schimmel een aanmoe diging in het oor. Oké, het begin was niet fantastisch geweest, maar ze waren nog niet gezien. Er zouden nog heel wat wedstrijden volgen, die uiteindelijk het hoogtepunt zouden bereiken in de grootste uitdaging van allemaal: de open springwedstrijd op de laatste avond van het evenement. Het paard dat aan het eind van het evenement de meeste punten had verzameld zou kampioen worden.

De volgende dag kreeg Snowman ineens weer de geest. Hij vloog over het parcours en zette moeiteloos een foutloze ronde neer, waardoor hij het in een barrage zou moeten opnemen tegen First Chance.

De ruiter van First Chance, Adolph Mogavero, een voormalige jockey die zowel vlakke races als steeplechases had gereden, was al tien jaar lang een veel geziene winnaar in het circuit. Mogavero kende de parcoursen in de Garden vanbinnen en vanbuiten en hij slaagde erin om zijn merrie tot grote prestaties te brengen. Maar Harry had een goed gevoel over Snowman.

First Chance was in het voordeel: ze was pas zeven jaar en ze had haar hele leven doorgebracht als springpaard. Vergeleken met haar leek Snowman een vergrijsde veteraan, ook al was dit de eerste keer dat het oudere paard meedeed aan de National.

Mogavero en Harry stonden naast elkaar te wachten in de nauwe gang naast de ingang naar de ring. Achter het grote witte hek waren de parcoursbouwers bezig met het verhogen van de sprongen. First Chance was het eerst aan de beurt. Vanaf de plek waar ze stonden, kon geen van beide ruiters de hindernissen zien. Toen de deuren openzwaaiden en ze de muffe geur roken van de bodem van de ring, ving Harry een glimp op van het verkorte en verhoogde parcours van de barrage.

De man bij de deur liet Mogavero en First Chance naar binnen en sloot de deur meteen weer achter hen. Harry kon de rit van Mogavero niet zien, maar hij volgde het verloop ervan via geluiden: galop -sprongen, het korte moment van stilte boven de hindernissen, en het applaus dat bij iedere gelukte sprong op klaterde. Een moment later zwaaide de deur weer open. First Chance had een foutloze ronde afgeleverd.

Nu was Snowman aan de beurt. Harry draaide zich om, begroette het publiek en gaf zijn paard de gelegenheid om hetzelfde te doen voordat ze aan de rit begonnen. Hij hield Snowman stevig in de hand op weg naar de hindernis, daarna verliet hij zich op het teamwerk van een rit die goed verloopt: zijn lichaam werd het lichaam van zijn paard, zijn ziel werd de ziel van zijn paard. De ronde was in een mum van tijd voorbij. Ook Snowman was foutloos. De hindernissen moesten verhoogd worden voor een tweede barrage. Het publiek applaudisseerde spontaan.

De hindernissen werden weer verhoogd terwijl Harry en Adolph Mogavero achter de schermen stonden te wachten. Het verschil tussen de beide paarden en hun ruiters had niet groter kunnen zijn. First Chance, van nature al temperamentvol en nu nog meer gespannen dan anders, stond op de plaats te trappelen en begon in de nauwe ruimte te drentelen. Snowman stond aan de losse teugel, met één been gebogen in die typische rusthouding van een paard, zijn beide oren ontspannen. Harry hield de teugels losjes in de hand en wachtte.

Toen de deuren opengingen, schoot First Chance als een pijl uit de boog de ring in en veroorzaakte zo zelfs een vleugje tocht. Opnieuw luisterde Harry aandachtig. Dit keer hoorde hij de doffe dreun van een balk die op de grond viel, gevolgd door een licht gekreun van het publiek. De deuren zwaaiden open en Adolph gaf hem een vriendschappelijk knikje.

Harry had een kans. Een foutloze ronde zou hen de blauwe rozet opleveren. Hoe vaak was Snowman de laatste paar maanden foutloos geweest? Te vaak om op te noemen. Maar dit was de Garden – niet het juiste moment om ergens op te rekenen.

Terwijl Harry op Snowman de ring in draafde en het paard zich omdraaide om naar de tribunes te kijken, begon het publiek te applaudisseren. Maar er was geen tijd om op alles om hen heen te reageren. Paard en ruiter hadden nu elk onsje concentratie, alles wat ze geleerd hadden, alle moed en lef nodig. Twaalf veeleisende hindernissen, twaalf kansen om een fout te maken, variërend van een licht touché van een hoef tegen een hindernis tot een rampzalige val.

Bij de hoogst gekwalificeerde wedstrijden in de Garden kregen de paarden ’s avonds laat de hoogste hindernissen voorgeschoteld, als ze moe en een beetje doorgedraaid waren en eigenlijk in hun box zouden moeten staan. Het was meer dan eens voorgekomen dat een zware barrage laat op de avond te veel van een paard had gevraagd. De parcoursbouwers, in kaki broeken, donkere overhemden en met ruitercaps op hun hoofd, stonden op een kluitje midden in de ring. De ringmeester en de wedstrijdcommissaris stonden erbij, klaar om elke fout te noteren.

Thuis in St. James zou Snowman op dit uur met zijn hoofd over zijn staldeur en zijn buik vol hooi naar de donkere sterrenhemel staan te kijken. En nu wachtte het paard een moeilijke en bijzonder uitdagende taak. Harry pakte de teugels vast, drukte zijn kuiten stevig tegen het lijf van zijn paard en moedigde hem fluisterend aan. Het was nu of nooit.

Snowman strekte zijn nek en denderde met onmiskenbaar plezier op de hindernissen af. De mensen op de tribune volgden hem op de voet terwijl hij over elke hindernis suisde, niet gehinderd door de zwaartekracht, niet gehinderd door zijn verleden en de ploeg die hem vroeger tot last was geweest. Twaalf keer koos hij het luchtruim en vloog iedere keer ruim over de hindernis heen. Twaalf volmaakte sprongen. Geen enkele fout. Voor het eerst was het blauwe lint tijdens de National Horse Show voor de grote schimmel, het lespaard van de Knox School.

Toen hij terugkwam in de ring om zijn prijs in ontvangst te nemen sjokte Snowman achter Harry aan, ogenschijnlijk zonder alle heisa op te merken waarmee zijn zege gepaard ging. Op de tribunes keken duizenden mensen – gezinnen met kinderen, winkeliers, politieagenten en secretaresses – neer vanaf hun hoge zitplaatsen in de ‘hemel’. Ze klapten en joelden, wild van enthousiasme, helemaal verrukt van het paard dat zonder vleugels scheen te kunnen vliegen en toch zo vast met al zijn benen op de grond scheen te staan. Dit paard was een echte hartendief. Dat hij het hart van de knappe jongeman die hem bereed al eerder had gestolen was voor iedereen duidelijk. Harry liep met Snowman een ereronde door de ring. De onderlinge genegenheid van het duo was onmiskenbaar.

Die avond hing het gezin De Leyer een blauwe rozet naast de box van hun paard en voor het eerst leek een tikje van de Garden-magie in hun hoek van het stallenblok te zijn neergedaald.

Maar het evenement was nog lang niet voorbij. De categorie van de open springpaarden was niet één wedstrijd, maar een hele reeks. Iedere dag moesten ze opnieuw opdraven voor een serie afschrikwekkende barrages en vermoeiende parcoursen. De kansen om een fout te maken waren legio. De parcoursen eisten het uiterste van de paarden, keer op keer. De volgende dag nam First Chance de leiding weer over van Snowman. Het bleef een nek-aan-nekrace tussen de beide paarden.

Boven in de ‘hemel’, onder de blauwe walm van sigarettenrook en kauwend op hotdogs met een fikse laag mosterd, hielden de gewone mensen iedere keer gefascineerd de adem in als Harry de ring binnen -draafde. Na iedere foutloze ronde lachte Harry en zwaaide naar hen en hij keek altijd omhoog naar het voltallige publiek, over de loges heen, en Snowman volgde altijd zijn voorbeeld. De concurrentie was hevig. Ieder paard dat deelnam aan het evenement had talent, maar uiteindelijk zou uithoudingsvermogen de doorslag geven.

Voor Harry ging de week in een roes voorbij. Het verzorgen van de paarden en ze wedstrijdfit houden in het benarde souterrain van de Garden kostten bijna vierentwintig uur per dag. De springwedstrijden begonnen soms pas om tien uur ’s avonds en de barrages konden wel tot een of twee uur in de ochtend duren. Na iedere wedstrijd moest Harry de paarden laten uitlopen en ze droogwrijven, voeren en roskammen; en al voor het krieken van de dag begon het liedje weer van voren af aan. De wereld buiten de Garden kwam steeds verder van hem af te staan; zijn hele bestaan leek zich af te spelen in de rokerige, stoffige benarde ruimtes van het souterrain.

Een van de deelnemers zei ooit dat een week in de Garden een beetje leek op het leven aan boord van een schip op een lange cruise. Maar in 1958 vertoonde die cruise inmiddels meer gelijkenis met de reis van de Titanic, een laatste stuiptrekking van een bevoorrechte manier van leven. Het uitbundige, chaotische, gedesorganiseerde privé -spektakel van rijkeluisvertier zou algauw een aantal veranderingen voorgeschoteld krijgen die uiteindelijk onvermijdelijk bleken te zijn en toen het gewone volk zich bij de ingangen tussen de grote meneren en mevrouwen van de society mengde, was dat een duizelingwekkend en nauwelijks te bevatten gebeurtenis. Het evenement dat was begonnen met de Cubaanse rebellen die de toestand in de wereld aankaartten bij wat ooit een kortzichtig en kleingeestig gebeuren was geweest, zou eindigen met een grote dosis Garden-magie.

En net als bij een acht dagen durende cruise kwam het einde van de week plotseling in zicht. De laatste dag van het evenement zou gewijd zijn aan de open springwedstrijd.

De Triple Crown van het paardensportevenement bestond uit drie onderdelen: het door de American Horse Shows Association aan te wijzen Paard van het Jaar, het kampioenschap van de Professional Horseman’s Association en het kampioenschap van de National Horse Show. De eerste twee titels werden beslist door het aantal punten dat gedurende het hele seizoen was behaald en Snowman had er genoeg om die twee prijzen in de wacht te slepen. Bij aanvang van de laatste avond van de National ging het om het derde onderdeel van de Triple Crown. Als Snowman die categorie ook won, zou hij een absolute zege behalen, een clean sweep.

De laatste wedstrijd van het evenement ging om twee rondes over een identiek parcours, waarvan de eerste ’s middags en de tweede ’s avonds werd gehouden. De punten van beide rondes zouden bij elkaar opgeteld worden om te bepalen wie kampioen werd. De competitie draaide volledig om Snowman en First Chance. Voor aanvang van de laatste wedstrijd had First Chance een voorsprong van één punt.

TWINTIG

‘Deutschland über Alles’

New York City, november 1958

Vlak voordat de laatste wedstrijd van het evenement begon, kwam Marie Lafrenz, die de hele week op de perstribune had gezeten alsof ze Snowmans eigen petemoei was terwijl ze het ene na het andere bericht naar de Herald Tribune stuurde, naar Harry toe met een voorstel.

Lafrenz had begrepen hoe machtig televisie was. Maar ze wist dat ze met een heel bijzonder verhaal moest aankomen als ze met een paard op de buis wilde komen. Omdat ze wist dat, zoals ze het zelf verwoordde, ‘een pikante en dramatische voorstelling van zaken nodig [was] om hun aandacht te krijgen’ bood ze het verhaal over het winnende ploegpaard aan bij een populair praatprogramma van NBC: The Tonight Show. De vaste presentator was Jack Paar, maar vanavond zou een jongeman, genaamd Johnny Carson, de gastpresentator zijn.

Harry aarzelde. Hoe kon hij met zijn paard naar de NBC-studio’s komen als hij die avond ook een wedstrijd moest rijden? Jim Troutwell had de paardentrailer weer meegenomen en voor de duur van het evenement in St. James gezet – parkeren in New York kostte te veel geld. Marie stelde voor om een vrachtwagen te huren, maar Harry lachte en zei nee. Als het niet al te ver weg was, kon hij er misschien wel gewoon naartoe lopen. Dus liep Harry, met Snowman aan de teugel, in het gezelschap van Marie Lafrenz in oostelijke richting naar de NBC-studio aan Rockefeller Plaza op de hoek van Sixth Avenue en Fortyninth Street, waarbij ze onderweg dwars door het theaterdistrict aan Broadway liepen. Snowman wandelde gezellig mee door de herrie en de heisa van de binnenstad, tot grote vreugde van voorbijgangers en taxichauffeurs, die vanuit hun gele taxi’s luidkeels aanmoedigingen en raadgevingen schreeuwden.

In een studio in het GE-gebouw kwamen Harry en Snowman ineens in een volledig onbekende wereld terecht. De Tonight Show werd live vanuit New York uitgezonden en doorgelinkt naar zesenveertig aangesloten stations. Het programma werd gefilmd in een afgesloten studio, waar het decor – het bureau van Carson en de stoelen voor zijn gasten – werd verlicht door een paar batterijen met grote, hete jupiterlampen. De cameralieden zaten met koptelefoons op achter grote, nieuwerwets ogende televisiecamera’s. Een microfoon aan een lange kabel die boven het podium heen en weer werd bewogen, kwam af en toe per ongeluk in beeld.

Achter het verlichte podium zat een studiopubliek in een kleine theaterzaal. Het was niet bepaald een geschikte omgeving voor een dier, laat staan voor een springpaard. De studio was lawaaierig, vol technici en allerlei ingewikkelde elektronische apparatuur; voor een man als Harry zag alles er griezelig futuristisch uit.

Snowman wachtte achter de schermen tot het zijn beurt was om het podium op te lopen. Johnny Carsons vertelde het verhaal van het wonderpaard van tachtig dollar nog maar eens en toen stapte Harry, samen met Snowman, het kleine podium op.

Het paard stond even kalm als altijd om zich heen te kijken en met grote, slaperige ogen naar de hete, felle lampen te knipperen. Harry verzekerde de tv-presentator dat het paard heel vriendelijk was en toen klom Johnny Carson via een trapje op de rug van Snowman, waar hij achterstevoren op terechtkwam, met zijn gezicht naar de staart van het paard. Harry hield Snowman bij zijn halter vast, maar het paard werkte gewillig mee aan de stunt en leek bijna naar de camera te lachen. Het publiek barstte verrukt in lachen uit en applaudisseerde.

Het drong niet tot Harry door, maar in die paar minuten groeide de roem van het paard tot ver over de grenzen van de Garden en de stad New York. Zoveel macht had televisie in korte tijd gekregen. Toen Snowman terugwandelde naar de stalruimte op de hoek van Eighth Avenue en Fortyninth Street waren hij en zijn jonge ruiter beroemdheden geworden.

Overal in het land wilden tv-kijkers nu weten hoe de wedstrijd zou eindigen. Snowman stond op de tweede plaats, want First Chance had één puntje meer. Snowman had uitstekend gepresteerd en zichzelf bij elke wedstrijd helemaal gegeven, maar het was een lange en zware week geweest. Nu ging het om de kampioenswedstrijd en dus waren de hindernissen nog hoger en breder dan daarvoor. First Chance, die een jaar of vier jonger was dan Snowman, was misschien licht in het voordeel als het op uithoudingsvermogen aankwam.

Voor de wedstrijd riep Harry Johanna en de kinderen bij zich. ‘Zorg dat je er netjes uit blijft zien en maak je niet vies,’ zei hij tegen ze. ‘Als we winnen, gaan we met ons allen de ring in.’

Maar eerst stond nog de laatste van de internationale springwedstrijden, de Nations Cup, op het programma. Daarbij namen de zes internationale teams het tegen elkaar op, in twee heats over een identiek parcours – een ’s middags en een ’s avonds. Het sterke Duitse team, dat de Amerikanen in zowel Washington als Pennsylvania had verslagen, was ook hier weer heer en meester. Alice Higgins van Sports Illustrated had naar aanleiding van de wedstrijden in Washington bij wijze van grap gezegd: ‘Alles moest bij de Duitsers worden ingeleverd, behalve de entreekaartjes.’

In New York hadden de Amerikanen een paar incidentele overwinningen behaald, maar Hans Günter Winkler, een van de beste ruiters van Europa, had het ene na het andere foutloze parcours afgeleverd en de Duitse ploeg een stevige koppositie in het klassement bezorgd. Harry keek vanaf een afstandje toe hoe het drama zich verder ontwikkelde.

De avondwedstrijd verliep desastreus voor het Amerikaanse team. George Morris gooide een balk af en had een weigering. William Steinkraus, die in de loop van de week de gunstige uitzondering bij de slecht presterende Amerikanen was geweest, gooide twee balken af. Daarna leverde Hugh Wiley op de opvallende palomino Nautical, een roomkleurig paard dat in juni van dat jaar in Londen nog de King George V Gold Cup had gewonnen, een rampzalige ronde af: een springfout, een weigering en als klap op de vuurpijl een angstaanjagende val. Paard en ruiter waren ongedeerd, maar een fotograaf was erin geslaagd om een dramatische foto te maken van de val, die in de volgende editie van Sports Illustrated werd gepubliceerd.

Harry was in het souterrain bezig met de laatste voorbereidingen – het controleren van zijn stijgbeugels en riemen, het wegstoppen van de uiteinden van de leren riempjes van het hoofdstel en het rechttrekken van het kopstuk en de keelriem – toen de tonen van ‘Deutschland über Alles’, het Duitse volkslied via de helling naar zijn uithoek van de stallen dreven.

Het was achttien jaar geleden dat de Duitsers zijn vaderland bezetten, maar hij was het nog niet vergeten. Als Nederlands immigrant en professional kon hij niet de Verenigde Staten vertegenwoordigen, maar Harry wilde niets liever dan de open springklasse winnen.

Hij vertegenwoordigde de kleine man; hij reed voor iedereen die ooit vertrapt, genegeerd of onderschat was, voor iedereen die ooit tot het uiterste was gedreven, had opgegeven of onzichtbaar was gemaakt.

De speciale band tussen Harry en Snowman was de band tussen twee doorzetters: een paard dat zoveel klappen had gehad dat niemand het de moeite waard vond om zijn leven te sparen en een man met een leven dat kapot was gemaakt door de oorlog en die helemaal opnieuw had moeten beginnen in een land waarvan hij de taal niet sprak, met als enige kapitaal zijn twee handen, zijn liefde voor zijn gezin en zijn eigenwaarde.

Ga je gang, speel dat Duitse volkslied maar zo vaak als je wilt! Vanavond wilde Harry winnen: voor Snowman, voor zijn Amerikaanse familie, voor zijn Nederlandse familie en voor zichzelf. Dit was iets persoonlijks. De kinderen twijfelden er geen moment aan dat het hem en Snowy zou lukken.

Een grote menigte zat dicht opeengepakt op de tribune te wachten op de schimmel en zijn vastbesloten ruiter. Samen vertegenwoordigden ze de houding van Harry’s tweede vaderland: vakbekwaamheid, een beetje geluk, veel doorzettingsvermogen en, het allerbelangrijkste, het vaste geloof dat grote dromen uit kunnen komen.

De springsport is met geen andere sport te vergelijken. Man en paard communiceren in een taal die is gebaseerd op gevoel, volgens een diepgeworteld begrip dat woorden overstijgt. Een goede ruiter heeft zo’n nauw contact met zijn paard dat hij alleen maar hoort en ziet via dat gevoel. Bij elke ronde versmelt de hartslag van zijn paard met die van hemzelf en worden de hoefslagen zijn eigen ritme. De wereld om hem heen verdwijnt. Het enige wat overblijft zijn beweging, ritme, stilte en het onvergelijkbare gevoel dat zweven meebrengt.

Dit was de belangrijkste avond van het belangrijkste paardensport-evenement uit het leven van Harry de Leyer. Snowman had iedereen die hem had gezien voor zich ingenomen, maar dat garandeerde niets.

Twaalf paarden, twaalf ruiters, twaalf eigenaars: een jaar vol training, discipline en opoffering ter voorbereiding op deze ene avond. Voor zenuwen was geen plaats. Vermoeidheid vormde geen excuus. Dit was een moment waarop een ruiter diep moest gaan en alles moest vragen van zijn paard, om maar af te wachten wat het paard nog over had. De laatste avond van de laatste week van het laatste evenement van het jaar. Vanavond zou een beroep worden gedaan op zowel moed als inhoud.

Harry zat schrijlings op zijn oude Teddybeer, met losse teugels en hetzelfde onverstoorbare, rustige gezicht dat de toeschouwers en zijn concurrenten de hele week hadden gezien Zijn blik was vast. Man en paard wisten alles af van uithoudingsvermogen.

Terwijl ruiters en paarden door de oefenring cirkelden, duur geklede en bemoeizuchtige eigenaars ijsbeerden en stalknechten overal tussendoor schoten om onzichtbare stofjes en vlekjes weg te poetsen, leek de hele heisa Harry en Snowman onberoerd te laten. Ze zouden elkaar helpen, wat er ook gebeurde.

Tot dusver was er niet één paard geweest met een foutloze ronde. Als die er wel kwamen, zouden de paarden een afmattende barrage moeten lopen, maar een foutloze ronde kon de titel opleveren.

De grote deuren zwaaiden open en Snowman liep de ring in. Zoals gewoonlijk gunde Harry hem even de tijd om het publiek in zich op te nemen – het geluid van het geschreeuw en het applaus van de goedkopere plaatsen was oorverdovend. Harry tikte tegen zijn cap als dank voor de steunbetuigingen. Daarna verdwenen de herrie en het publiek, alle mensen in de grote hal en ook de hal zelf in het niets.

Er was niets anders meer over dan het geluid van de voetstappen van zijn paard over de bodem, de lijn naar de volgende hindernis, het verzamelen, het springen, het zweven. Iedere hindernis werd op een vloeiende manier aangereden, iedere afzet was zeker, iedere landing moeiteloos. De harmonie tussen Harry en Snowman was zo groot dat het moeite kostte om te zien waar de een ophield en de ander begon. Harry loodste het paard door de nauwe wendingen, over de oxers, de heg en de grote muur. Iedere hindernis leek geen moeite te kosten, het was net alsof het paard door de lucht zweefde en meer dan genoeg ruimte overhield.

Toen Snowman over de laatste hindernis vloog, liet Harry de teugels los en stak zijn armen omhoog in een uitgelaten hoera. Terwijl Snowman rustig over de finish galoppeerde, sloeg hij zijn armen om de nek van het paard en kuste hem.

Hij hoorde het gejuich van het publiek. Ze hadden het klaargespeeld. Er waren geen mededingers meer. Snowman had het kamioenschap beslist.

Beneden in de stallen stonden Johanna en de kinderen te wachten. Johanna zag er aantrekkelijk uit in een donkerblauw met bont afgezet pakje. De jongens hadden blauwe colbertjes met vlinderdasjes aan en Harriet droeg een feestjurkje met knoopjes en een mooie wijde rok.

De kinderen waren nog klein, de ring was groot en het publiek lawaaierig en behoorlijk angstaanjagend, maar het hele gezin liep achter hun geliefde Snowman aan de helling op, de grote witte deuren door en de ring in. Toen de toeschouwers het gezin De Leyer zagen, met al die schattige kinderen die als een orgeltrapje naast elkaar gingen staan, werden ze nog enthousiaster dan daarvoor.

Het was een clean sweep, de Triple Crown van de paardensport. Snowman was niet alleen Paard van het Jaar, maar ook Kampioen van de Professional Horseman’s Association en winnaar van de Madison Square Garden’s Diamond Jubilee. Hij werd beloond met een sneeuwwitte cooler, een grote dikke wollen deken die hem van zijn nek tot zijn achterhand bedekte en tot op zijn knieën reikte. De deken was geborduurd met het wapen van de PHA en op de zijkant stond in grote letters 1958 CHAMPION. Van nu af aan kon Snowman bij elke wedstrijd waar hij naartoe ging met die deken om over het terrein paraderen. Het was een eer die andere eigenaars niet konden kopen, ook al hadden ze nog zoveel geld.

Flitslampjes gingen af terwijl nieuwsfotografen de ene na de andere foto namen van het kampioenspaard en het gezin De Leyer. Harry had de grote gegraveerde zilveren schaal in zijn hand. Achter hem stond de geliefde schimmel.

Die dag zou alles veranderen. Dat paard, waarvan de foto de volgende dag in elke krant zou staan, dat op tv was geweest, was niet langer alleen maar het dier waarvan Harry’s kinderen hielden, net als de meisjes op Knox en het publiek dat het geluk had gehad om op de tribune te zitten. Snowman was het paard van een heel volk.

EENENTWINTIG

Beroemd!

New York City, 1958

Tot het hem ook werkelijk overkomt, weet niemand precies hoe hij zal reageren als de felle schijnwerpers van de roem ineens op hem worden gericht. Harry de Leyer kwam in 1958 voor het publiek als een volkomen onbekende op Madison Square Garden aan. Hij werd alleen gewaardeerd door een paar serieuze kenners van het paardensportcircuit, terwijl de naam van zijn paard misschien vage herinneringen opriep aan een berichtje uit de ochtendkrant, een losse opmerking die je eigenlijk al weer bent vergeten als je de pagina omslaat. Maar in één glorieuze, verblindende week in de Garden was daar verandering in gekomen. En aan het eind van het evenement, na de springwedstrijden, nadat het hele gezin in de schijnwerpers had gestaan, nadat de bekers waren uitgereikt en de foto’s gemaakt en doorgeseind, kwam het moment waarop echt zaken werden gedaan.

Direct na de wedstrijd werd de stal overspoeld door verslaggevers, nieuwe supporters en oude tegenstanders die hun gelukwensen kwamen geven. Maar er was nog een traditie, even oud was als het evenement zelf. Rond de ring zat in de loges een aantal van de machtigste mannen in Amerika, sigaren rokend en met een hoge hoed op. Het waren mannen met namen die in elk Amerikaans huisgezin over tafel gingen, omdat ze als merknamen de dozen opsierden van producten; mannen die regelmatig opdoken in de societycolumns van New York tot Palm Beach. Mannen die alles konden krijgen wat ze wilden en die er niet aan gewend waren om afgewezen te worden.

Snowman, het Assepoesterpaard zoals de pers hem noemde, was de nieuwste sensatie in de wereld van de sport. Hij had zijn wedstrijden gelopen onder de kleuren van Hollandia Farms, het familiebedrijfje van Harry en Johanna. Maar nu was hij de lieveling van iedereen.

Hooguit een paar uurtjes na de grote overwinning, toen Harry nog steeds in zijn werkkleren aan de slag was, met een hooivork in de hand, kwam Bert Firestone langs. Firestone, die een fortuin had verdiend met de handel in onroerend goed in New York, was een paardenkenner die gedurende het evenement mee had gedaan aan de jachtwedstrijden.

Hij kwam na het evenement naar Harry toe: hij wilde Snowman kopen. Tot op dat moment was Harry nauwelijks betrokken geweest bij het loven en bieden op dure paarden, paarden als Diamant waarvan de prijzen alleen fluisterend genoemd werden. Toen hij Snowman aan de dokter verkocht, had er 160 dollar op het prijskaartje gestaan.

Bert Firestone was een grote man met brede schouders en een rond gezicht. Hij keek Harry recht aan en zag zijn aarzeling.

‘35.000 dollar,’ zei hij. ‘Handje contantje, dan neem ik hem meteen mee.’

35.000 dollar! Wat een enorm bedrag. Het was tien keer meer dan wat Harry in een jaar verdiende. Een paard mocht van geluk spreken als hij per evenement een paar honderd dollar won, en daar moesten de kosten voor zijn onderhoud nog van afgetrokken worden. Zelfs een winnend springpaard kon nauwelijks zijn eigen kost verdienen.

Maar voor veel eigenaren van kampioenen was 35.000 dollar een zakcentje – dat soort bedragen gaven deze mannen ook uit aan hun jachten en hun Rolls Royces.

Bert Firestone was een fijne vent, geen bullebak die op zijn strepen stond. Hij stond glimlachend te wachten, met een hoopvolle blik op zijn gezicht.

Harry dacht na. Hij kon zich nog maar al te goed herinneren hoe hij het jaar daarvoor was vertrokken uit de Garden met een lege paardentrailer. Hij kon zich nog herinneren dat hij Sinjon nakeek toen het paard bij hem wegliep in de schemerige stallen in het souterrain.

Hij kon maar één beslissing nemen. Niet voor al het geld in de wereld. Zelfs niet voor een bedrag dat zijn hele leven zou veranderen, het soort bedrag waar Firestone het over had. Snowman had zijn plaats in het gezin verdiend. Harry was dom genoeg geweest om hem één keer te verkopen. Maar het paard had beter geweten en was teruggekomen. Toen had Harry beloofd nooit meer afstand van hem te zullen doen.

Bert had een cheque in zijn hand. Die hield hij Harry onder zijn neus. ‘De cheque is getekend. Vul zelf het bedrag maar in.’ En hij stak zijn hand uit, alsof hij verwachtte dat alles met een handdruk geregeld zou zijn. Hij vatte Harry’s aarzeling op als een onderdeel van een spel om geld, maar niets was minder waar.

Harry schudde langzaam zijn hoofd. Ook al was het bedrag nog zo astronomisch, hierover hoefde hij niet met Johanna te overleggen. Er zijn dingen die een man voor geen prijs wil missen.

‘Hij is niet te koop,’ zei Harry. ‘Mijn kinderen houden van hem.’

Harry zag dat het langzaam maar zeker tot Firestone begon door te dringen. De zakenman was niet alleen een ruiter, maar zou later ook bewijzen dat hij verstand van zaken had toen hij op een veiling van éénjarige paarden de merrie Genuine Risk eruit pikte, een paard dat later de Kentucky Derby zou winnen. Als Harry het paard zou verkopen, zou het aan iemand als Bert zijn.

Firestone herhaalde zijn aanbod. ‘Ik wil dat je je wel goed realiseert dat er een blanco cheque is met jouw naam erop. Welke prijs je er ook op invult, ik zal betalen.’

Harry glimlachte. ‘Nou, ik ben niet van plan om het paard te verkopen, maar als dat ooit zou gebeuren, dan beloof ik je dat ik eerst naar jou toe zal komen.’

De twee mannen schudden elkaar de hand en toen de zakenman wegliep en Harry aan zijn werk overliet, draaide Harry zich om en keek zonder ook maar een spoor van spijt naar Snowman.

De ochtend na de overwinning konden de kranten niet genoeg krijgen van het verhaal van Snowmans sprookjesachtige triomf. De Chicago Tribune vertelde het verhaal van het ‘paard met de trieste ogen’ in een artikel onder de kop: TEN DODE OPGESCHREVEN PAARD SPRINGT VANUIT HET SLACHTHUIS NAAR ROEM. Verslaggevers, fotografen en televisieploegen wilden allemaal met Harry praten. Ze moesten achter hem aan lopen door de stal terwijl hij aan het werk was. Zijn paard leek al die aandacht wel leuk te vinden. Eén verslaggever noteerde dat ‘Snowman over de grond krabt en zijn nek buigt om te zien of die jongens hem wel van zijn beste kant laten zien’.

Harry en Snowman waren het perfecte voorbeeld van een combinatie die alles op eigen kracht had bereikt, een aanpak waarvoor Amerikanen grote bewondering hadden, zeker nu de Koude Oorlog dat soort waarden leek te bedreigen.

De Tribune plaatste een foto van Snowman, ‘het springwonder van tachtig dollar’, naast een Russisch renpaard dat binnenkort deel zou nemen aan een Amerikaanse wedren, met het onderschrift: ‘Zullen de Russen ooit dit kapitalistische van niets-tot-iets-sprookje kunnen omdraaien?’ Het was misschien zo dat de Russen de wedloop naar de ruimte wonnen, maar Snowman leek zonder vleugels te kunnen vliegen.

Als je bij de familie De Leyer op bezoek kwam, zou je nooit merken dat ze nu een van de meest geliefde paarden in het land op stal hadden staan. Thuis ging het leven gewoon verder. Het gezin deed alles samen, van werk in de stal en andere klusjes tot maaltijden en paardrijden. En Snowman was weer terug op Knox en werd weer gewoon een lespaard.

Na de Garden lag het circuit gedurende de wintermaanden een tijdje stil, maar Harry had het nog steeds druk met de schoolmeisjes. Hij liet ze de hele winter door rijden, dik ingepakt in wollen jacks, dikke sjaals en stevige wanten. En als hij ze op de grote schimmel zette, maakte Harry de hindernissen net iets hoger dan anders. De meisjes kregen het advies zich aan Snowy’s dikke manen vast te houden om hun evenwicht te bewaren.

In maart zette Harry zijn leerling Bonnie Cornelius op Snowman en stuurde haar over de hindernissen die achter elkaar in de overdekte gang rond de binnenplaats van de stallen waren opgesteld.

Misschien kwam het doordat ze zich nog goed herinnerde hoe teleurstellend ze vorig jaar op dit paard had gepresteerd, in elk geval: Bonnie vloog nu zonder de minste moeite over de hindernissen. Aan het eind van de les had Harry de grootste hindernis verhoogd tot een meter tachtig, de hoogte van de hindernissen in de open springcategorie. Snowman en Bonnie gingen er moeiteloos overheen. Bonnie kan het zich nog goed herinneren: het verzamelen vlak voor de afzet, het adembenemende moment waarop ze hoog door de lucht zweefde en de enorme afstand terug naar de grond. Met hun aanmoedigingen en hun vasthoudendheid werkten de tweebenige en de vierbenige rijmeester samen om het beste in iedereen naar boven te halen.

De oudere kinderen zaten op school, het seizoen van de vossenjacht was achter de rug en het leven verliep weer z’n normale gangetje. Het gezin zou spoedig van de kippenboerderij verhuizen naar een iets groter bedrijf op de hoek van Edgewood Avenue, een rustige straat dichter bij het centrum van St. James. Het huis was kleiner, maar de schuur had meer ruimte voor de paarden. Johanna ging aan de slag om het huis geschikt te maken voor haar gezin.

Toen de lente in zicht kwam, begon Harry plannen te maken om zich opnieuw met Snowman in het circuit te storten – misschien konden ze hun prestaties van het jaar ervoor herhalen.

Maar ook al leek alles weer z’n oude gangetje te gaan, er waren wel degelijk aanwijzingen dat er iets veranderd was.

Regelmatig kwamen er verslaggevers naar de stal die vroegen of ze het wonderpaard mochten zien. Een firma die vitamines voor paarden maakte, bood Harry’s paarden gratis voedingssupplementen aan en gebruikte een zeer bekende foto van Snowman die over een hindernis vloog voor advertenties.

De schoolleiding, die aanvankelijk weinig interesse had getoond voor het succes van de jonge rijmeester, moest erkennen dat er iets veranderd was. Kennelijk wilde iedereen zijn dochter in de leer doen bij de nationaal kampioen, want de telefoon stond roodgloeiend. Harry was blij met zijn baan en de directie was blij met hem.

Op een dag stopte er een Cadillac uit 1958 voor de school. Drie mannen in dure pakken en met zonnebrillen op stapten uit: de acteur Edmon Ryan, op dat moment een grote ster in een populaire komedie op Broadway; Ryans agent Robert Lantz en de financier Tom Orchard. Ze voelden zich geen van allen op hun gemak in een stal. Het waren geen paardenkenners, maar mensen met een snelle babbel die goochelden met grote getallen, zescijferige getallen. En ze hadden hun verkooppraatje klaar: van dit paard, zeiden ze, moest een film worden gemaakt.

Harry was beleefd tegen de bezoekers, maar hechtte weinig waarde aan het gesprek. Hij wist niet zeker wat hij van die kerels moest denken. Ze zouden nog wel van hem horen, nadat hij met zijn vrouw had gepraat.

Harry en Johanna overlegden met elkaar. Ze hadden allebei gezien hoe graag kinderen bereid waren in de rij te staan om het paard te zien en hoe inspirerend zijn verhaal was voor andere mensen. Maar Harry bleef het gevoel houden dat er een addertje onder het gras school. Hij was zelf altijd rechtdoorzee en ging het liefst om met mensen die net zo waren als hijzelf. Bij die Hollywoodtypes kwam je er bijna niet achter wat ze nu eigenlijk precies wilden.

Harry stelde hun geduld op de proef, maar liet zich uiteindelijk toch overhalen omdat de filmmensen zeiden dat Snowman een ambassadeur voor de sport zou worden. Ze wilden de film in Los Angeles opnemen. Maar Harry kon niet met Snowman naar Californië, hij had het te druk met zijn studenten en de voorbereidingen voor het seizoen. De mensen van de film boden aan om met een plaatsvervangend paard te werken, maar daar wilde Harry niets van weten; als andere paarden de rol van Snowy als veulen of als ploegpaard moesten spelen, dan wilde Harry ze zelf eerst zien, om zich ervan te overtuigen dat de stand-ins het juiste uiterlijk hadden. Er was niets ergers dan een film over paarden waarbij meteen duidelijk was dat de makers niets van paarden af wisten.

Maar de mensen van de film schenen niet te begrijpen waarom dat zo belangrijk voor hem was. Elke schimmel leek hun goed genoeg. Ze drongen aan. Misschien waren ze niet aan zoveel tegenstand gewend; ieder ander was enorm gevleid als Hollywood aan de deur klopte, waarom deze boer dan niet? Maar dit trio uit Hollywood kwam keihard in botsing met de beruchte koppigheid van Harry de Leyer. Geen paard mocht de rol van Snowman spelen, tenzij hij er zijn goedkeuring aan hechtte.

Uiteindelijk werden ze het eens. Harry zou met Snowy naar Baltimore gaan om de springscènes te filmen. Als een ander paard Snowy’s rol in de film moest overnemen, kreeg Harry de kans om te zeggen of hij het ermee eens was.

Het was algauw maart en het springseizoen ging weer van start. En Snowman had er duidelijk zin in. Toen het tromgeroffel van de National Horse Show in de verte hoorbaar werd, gingen Harry en Snowman weer aan de leiding in het klassement van het Paard van het Jaar.

De toeschouwers stroomden toe om zijn opwindende prestaties gade te slaan. Iedereen wilde bij dit paard horen.

Snowman had zoveel belangstelling gekweekt voor springwedstrijden dat de prijzen van de andere paarden alleen maar omhooggingen. Hij was niet te koop, maar een andere opkomende ster, Windsor Castle, Snowmans grote rivaal tijdens het evenement in Washington van het jaar ervoor, was na een gewonnen wedstrijd op Devon voor 25.000 dollar verkocht aan Si Jayne en Howard Marzano, investeerders uit Chicago.

In juni, toen Harry en Snowman terugkeerden op Fairfield, tetterde de Hartford Courant: WONDERPAARD VAN TACHTIG DOLLER INMIDDELS 25.000 DOLLAR WAARD. Ineens stond de prijs van springpaarden evenzeer in de belangstelling als de prijs van renpaarden. Dat weekend werd Snowman kampioen en veroordeelde Windsor Castle tot de tweede plaats.

Het slechte nieuws die zomer kwam uit Nederland. Harry’s moeder leed aan kanker. Het gezin ging bij haar op bezoek en had ongelooflijk veel geluk toen Snowman een uitnodiging kreeg om aan de andere kant van de oceaan een aantal demonstratiewedstrijden te lopen.

Negen jaar nadat ze als immigranten in de Verenigde Staten waren gearriveerd gingen Harry en Johanna terug naar huis, samen met hun kinderen en het paard.

Snowman reisde in stijl naar het buitenland, in een speciaal daarvoor uitgerust vliegtuig, eenzelfde soort toestel als was gebruikt om de olympische paarden naar Europa en weer terug te brengen. Hun vertrek werd gefilmd door een ploeg van MGM, die het moment vastlegde waarop Snowman via een loopplank het wachtende vliegtuig binnenstapte. Harry reisde samen met Snowman en de vijfjarige Marty. De overtocht duurde achttien uur, met een tussenlanding om brandstof in te nemen.

Veel paarden zijn bang in vliegtuigen en moeten een kalmerend middel slikken, maar Snowman vond alles best. Johanna en de overige kinderen genoten het relatieve comfort van een passagiersvliegtuig.

De rest van zijn leven zou Harry zich altijd het moment herinneren waarop hij samen met Marty en Snowman in Amsterdam rondliep. Het was nog geen tien jaar geleden dat hij samen met Johanna vertrokken was op de SS Volendam en zijn geliefde merrie Petra achter had moeten laten, terwijl al zijn hoop en aspiraties samen met zijn zadel en zijn laarzen weggestopt zaten in de enige hutkoffer met alles wat hij op de wereld bezat. En nu liep hij daar als een echte kam pioen over het asfalt met het leidsel van Snowman in de hand en zijn zoontje naast zich.

De boerderij van de familie De Leyer zag er nog hetzelfde uit, met de rode puntdaken, gestuukte muren, kippen die rond de stallen liepen te pikken, de brouwerij en de landerijen rondom de boerderij. Het bedrijf maakte een welvarende indruk en in de brouwerij werd weer het populaire plaatselijke bier gebrouwen. Harry’s broer Jan, die verder hersteld was, reed ook nog steeds paard en vond het geweldig om zijn broer terug te zien. Het hele dorp hing vol posters waarop de komst van de Amerikaanse kampioen aangekondigd werd. Harry en Snowman maakten hun reputatie waar en sprongen briljant in een aantal demonstratiewedstrijden. Snowman had nu fans aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.

Maar er hing toch een sluier van verdriet over de reis. De kinderen bleven een tijdje bij hun grootmoeder logeren en ze wisten allemaal dat dit eerste bezoek waarschijnlijk ook het laatste zou zijn.

Weer thuis kreeg Harry een telefoontje van Philip Kunhardt, die hem vertelde dat hij de assistent-sportredacteur was van het tijdschrift Life. In die tijd, voordat televisie echt ingeburgerd was, golden de glimmende pagina’s van Life, dat destijds bijna op hun grootste oplage van rond de 8,5 miljoen zat, als de ultieme broedmachine voor aanstaande beroemdheden. Iedereen die iets voorstelde, kwam terecht op die pagina’s, waarvan de schitterende zwart-witfoto’s onuitwisbaar verbonden bleven met beroemdheden. Zelfs als we vandaag de dag terugdenken aan de bekende gezichten uit de jaren vijftig en het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw – James Dean, Mari -lyn Monroe, de Kennedy’s – zijn het de sprekende zwart-witfoto’s uit Life die het eerst in ons hoofd opkomen.

Harry vond het prima om geïnterviewd en gefotografeerd te worden, zolang niemand hem van zijn werk hield.

Toen fotograaf George Silk op de Knox School arriveerde met zijn camera, vroeg Harry of hij het leuk zou vinden om te zien hoe Snowman in zijn eentje in de paddock over hindernissen sprong, zonder ruiter op zijn rug. Het leek Silk dat dat wel iets bijzonders was, dus haalde Harry het paard uit zijn box en liep ermee naar de ring op Knox.

Harry deed het paard de halter af en klakte met zijn tong. Snowy, de eeuwige uitslover, deed precies wat er van hem verwacht werd en liep een rondje door de ring om vervolgens op een van de hindernissen af te gaan. De fotograaf maakte een schitterende foto op het hoogtepunt van de sprong, waarbij de grote schimmel zonder hoofdstel, zadel of ruiter over een hindernis zeilt, helemaal in zijn eentje in de ring. Dit was de ontsnappingskunstenaar ten voeten uit.

Het tijdschrift lag overal in de schappen toen in 1959 de National Horse Show weer werd gehouden. Een zwoele foto van Marilyn Monroe die over haar schouder kijkt, sierde de voorpagina. In het blad stond een lang verhaal over de ‘vraagtekens oproepende kunst’ van de abstracte schilder Jackson Pollock. In een ander artikel werd het trainingsprogramma van de Russische kosmonauten uit de doeken gedaan. Er stonden advertenties in voor nieuwe auto’s van General Motors met futuristische staartvinnen en vervangende beeldbuizen voor tv-toestellen van het merk RCA. En er was een aantal pagina’s gewijd aan Snowman, onder de kop DE GROTE SPRONG VAN EEN OUDE KNOL – ONVERWACHTE ROEM VOOR EEN AFGEDANKT PLOEGPAARD. Onder een foto van Harry die Snowman tussen de schouders krabt om hem zijn kenmerkende lach te ontlokken stond te lezen: ‘De Leyer berijdt het paard tijdens alle wedstrijden, maar laat het paard zelf zijn gang gaan.’

De blonde kinderen van het gezin De Leyer, de glimlachende va -der, het oude ploegpaard – het was een tafereeltje dat geruststellend en vertrouwd aandeed naast al die verbijsterende abstracte kunst, de wulpse filmster, de nieuwe technologie en de zorgelijke politieke ontwikkelingen.

Op verkiezingsdag van 1959 was Snowman terug in de Garden om zijn titel te verdedigen. Hij was een echte publieksheld geworden.

Maar in Hollandia’s hoekje van het souterrain was er weinig veranderd. Harry deed nog steeds zelf het stalwerk, geholpen door Jim en Joe. Johanna en de kinderen schoten hun klompen aan en hielpen met allerlei klusjes. En Snowman liet zoals gewoonlijk het hele spektakel van de zesenzeventigste jaarlijkse National Horse Show aan zich voorbijtrekken.

Maar Snowman was niet het enige paard dat de krantenkoppen haalden; Windsor Castle, die net de open springcategorie in Harrisburg had gewonnen, kreeg ook volop publiciteit.

Nog nooit waren springpaarden zo waardevol geweest. Maar alles veranderde op 6 november 1959, toen Windsor Castle Snowman versloeg in de eerste wedstrijd van de National. Diezelfde avond kocht Bob Ballard van de Canadese ruiterploeg Windsor Castle voor het astronomische bedrag van 50.000 dollar. Dit was de tweede keer in nog geen halfjaar dat het paard van eigenaar veranderde. Maar de eigenaars, paardenhandelaars uit Chicago, zagen er geen been in om hun paard nog tijdens een evenement te verkopen. ‘We hebben geen sentimentele band met dat paard,’ zei een van hen. ‘Het is gewoon handel.’

Windsor Castle was een paard om rekening mee te houden. Hij had dat jaar in Harrisburg gedomineerd en ondanks het feit dat Snowman de sentimentele favoriet was, dachten de meeste paardenkenners dat de zege dit jaar naar het jongere paard zou gaan. Er werd gezegd dat Windsor Castle het meest getalenteerde paard in het springcircuit was.

Het evenement bevatte zoals gewoonlijk een aantal wedstrijden die uitgesmeerd waren over acht dagen, maar de groeiende publieke belangstelling voor de springsport uitte zich in de grotere geldprijzen. Dit jaar werd de kampioenswedstrijd gesponsord en heette nu de Chemical Corn Bank Trophy. Voor de winnaar was vijfduizend dollar ter beschikking gesteld, een ongehoord hoog bedrag dat niet alleen de kosten van de ruiter zou dekken, maar er ook voor zorgde dat hij een leuk sommetje mee naar huis kon nemen.

Gedurende acht dagen namen Snowman en Windsor Castle afwisselend de leiding. De laatste kampioenswedstrijd kon de grootste prijs opleveren waar Harry ooit om had gestreden – in 1959 verdiende de gemiddelde Amerikaan dat bedrag per jaar. Maar Harry zette de gedachte aan geld uit zijn hoofd terwijl hij samen met Snowman op zijn beurt stond te wachten, hij concentreerde zich alleen op zijn paard.

Toen de geliefde kampioen de ring binnenkwam, ging er een storm van gejuich op uit de kelen van zijn ontelbare supporters. Harry wuifde naar het publiek, lachte breed en reed toen op de eerste hindernis aan. In een vlaag van brille zetten Harry en Snowman ogenschijnlijk moeiteloos een foutloze ronde neer die hun het hoge prijzen geld en de driekleurige rozet opleverde.

De grote schimmel was het eerste paard in de geschiedenis dat zowel de PHA-titel als de prijs voor het Paard van het Jaar van de AHSA in twee opeenvolgende jaren wist te veroveren. Geen van de andere paarden – niet Diamant, niet First Chance, en zelfs niet Windsor Castle – hadden in 1959 zoveel punten verzameld als hij.

En de familie De Leyer maakte ook één ding duidelijk: hun paard had dan misschien alle dure concurrenten op het allerhoogste niveau van het wedstrijdspringen verslagen, maar hij was géén handel. Voor de laatste keer tijdens dat evenement leidde Harry Snowman de ring binnen. Zijn gezin deelde als gewoonlijk in de feestvreugde. Er werden foto’s genomen, flitslampjes gingen af en het publiek – vooral de gezinnen op de goedkopere plaatsen – werd wild. Snowy had opnieuw de show gestolen.

Meteen daarna wachtte de televisie weer voor Harry. Hij was uitgenodigd om deel te nemen aan een nieuw spelprogramma dat To Tell the Truth heette. In dat programma stelde de presentator vragen en moesten de leden van het panel de identiteit van de gast raden.

In 1959, vlak na afloop van de National Horse Show, herinnerde één van de panelleden zich het artikel in Life, een ander kende het verhaal uit de krant en de derde had de uitzending van de National Horse Show op tv gezien. Ze raadden feilloos het beroep van paardentrainer Harry de Leyer.

TWEEËNTWINTIG

Een frisse wind

St. James, Long Island, 1960

In januari 1960 hield de Britse premier, Harold Macmillan, zijn beroemde ‘Er Waait een Frisse Wind’-rede, waarin hij aangaf dat het lange tijdperk van Brits kolonialisme ten einde liep. In juli 1960 werd John F. Kennedy door de Democratische Partij van de Verenigde Staten aangewezen als presidentskandidaat; hij scheen samen met zijn mooie jonge vrouw de belichaming van jeugd en verandering te zijn.

Harry, die het druk had met al zijn besognes op Knox, had weinig belangstelling voor wat zich in de wereld afspeelde. Maar toch, toen het lenteseizoen in 1960 op volle kracht van start ging, kon niet ontkend worden dat de druk groot was. Hoewel het op de Knox School nauwelijks te merken was, zaten er nu – met het filmcontract onderte kend en verzegeld afgeleverd bij de Metro-Goldwyn-Mayer Studios – ergens ver weg in een aantal kantoren heren in driedelige pakken te praten over de prestaties van het paard.

De meisjes op Knox vonden niet dat er iets veranderd was aan hun geliefde Mr. D en Snowman was nog maar al te graag bereid om met de kinderen van het gezin De Leyer op zijn rug naar het strand te gaan. Harriet vond het heerlijk om samen met haar broertjes op het paard te springen. Ze reden ongezadeld met hun drietjes naar Long Beach, de beschutte haven van St. James. Daar, aan de kust van het Porpoise Channel, aan alle kanten omgeven door het beboste platteland waarin de grote landgoederen verscholen lagen, zwierden de zeemeeuwen voorbij. De kinderen speelden in het zand of reden op de rug van Snowman de baai in. Harriet, op haar achtste al een ruiter vol lef, kon het in alle opzichten tegen haar broertjes opnemen, maar als Snowman de baai inging en begon te zwemmen, was ze altijd een beetje bang dat ze hem niet meer uit het water zou kunnen krijgen: het paard was dol op water.

Harry lette goed op dat hij Snowman niet te veel liet springen. Hij mocht maar één keer per week oefenen over hindernissen. Voor hem stond het vast dat zeewater heilzaam was voor paarden. Snowman was gezond, maar hij was al dertien en zijn benen zouden misschien niet bestand zijn tegen de druk van aanhoudend springen. Harry hield het paard scherp in de gaten, beducht op de eerste tekens van kreupelheid.

Riviera Wonder, het fantastische paard dat in ’55 en ’56 het springkampioenschap had gewonnen, stond al twee jaar aan de kant met rugproblemen. Springen veroorzaakte veel slijtage bij een paard en Snowman had al heel wat zwaarder werk moeten verzetten dan het gemiddelde paard voordat hij zelfs maar aan zijn springcarrière begon.

In de lente en de zomer gingen Snowman en Harry alle bekende evenementen af: Fairfield en Lakeville, en langs de kust naar Sands Point, North Shore en Piping Rock. Het was nog maar drie jaar geleden dat Snowman als beginnend springpaard zijn eerste wedstrijd liep, onder de schuchtere Louie Jongacker. Maar de wereld van het concours hippique was al volkomen veranderd: meer paarden, meer geld, meer wedstrijden. De springsport veranderde razendsnel van een sport voor intimi tot een publiekssport. Er stond veel op het spel nu paarden voor astronomische bedragen van eigenaar wisselden. Een waardevol paard als Windsor Castle moest nu ook afrekenen met de extra belasting van bereden te worden door een aantal verschillende ruiters in een korte periode.

Harry was van plan om met Snowman door te gaan zolang het paard er plezier in leek te hebben, en geen dag langer. De schimmel had hem al beloond door hem een nieuwe bron van inkomsten te schenken. Er ging bijna geen dag voorbij dat er geen zenuwachtige, in bont gehulde moeder of een vader met een dikke sigaar opdook op Hollandia om te vragen of de populaire jonge trainer hun zoon of dochter niet als privéleerling wilde accepteren.

Nieuwe leerlingen met genoeg geld om lessen en paarden te betalen waren goed voor de zaak, maar een jongeling hoefde geen geld te hebben om bij Hollandia Farms te kunnen rijden. Als er weer een nieuwe tiener opdook die verlegen aanbood om te werken in ruil voor les, vond Harry altijd wel een manier om hem aan te nemen. In de bekakte kringen rond St.-James en het naburige Smithtown was het huishouden van de familie De Leyer een plaats waar iedereen zich op waarde geschat wist. Het enige wat een jongeman of jonge vrouw nodig had om zich daar te handhaven was de bereidheid om zonder klagen veel werk te verzetten. Voor een aantal van hen was de kennismaking met Harry’s krachtige persoonlijkheid en de vriendelijke waardigheid van Johanna een van de belangrijkste ervaringen tijdens de vormende jaren van hun jonge leven.

In juni was het schooljaar afgelopen; en zoals gewoonlijk viel de diploma-uitreiking op Knox weer samen met het paardensportevenement van Devon. Snowman bracht het openingsweekend van het seizoen 1960 dus weer door aan het hoofd van de optocht over het schoolterrein, met roze lintjes in zijn manen.

Op 15 juni ging Harry naar Connecticut voor het evenement van Fairfield. In alle plaatselijke kranten stond zijn foto. Maar tijdens een demonstratie voorafgaand aan het evenement klapte het been van Snowman bij de landing na een hindernis van iets meer dan twee meter hoog dubbel en het paard maakte een lelijke smak. Hij hinkte bij het weglopen, maar de verwonding viel mee.

Het nieuws spatte van de sportpagina’s van de New York Times en de Chicago Daily Tribune: SPRINGKONING SNOWMAN GEWOND GERAAKT BIJ VAL. Alle ogen waren gericht op Snowy. Gelukkig waren de geruchten erger dan de werkelijkheid: de volgende dag won Snowman voor het derde achtereenvolgende jaar de titel op Fairfield.

Het seizoen verliep goed, maar aan het eind van de zomer stond Snowman niet aan kop in het klassement van de PHA. Met zijn vele eerste, tweede en derde plaatsen was hij nog wel een van de belangrijkste kandidaten. En de verwachtingen waren hooggespannen. Een artikel in Reader’s Digest onder de kop DE BOERENKNOL DIE KAMPIOEN WERD vertelde zijn geschiedenis aan miljoenen meer lezers. In datzelfde jaar verscheen een Nederlandse versie van het verhaal. De mensen kwamen niet langer om Snowman te zien springen, ze kwamen om hem te zien winnen.

Elke keer als Snowman een fout maakte of de tweede of derde plaats behaalde, zag Harry teleurstelling in de ogen van kinderen op de tribune – kinderen die niets af wisten van de leeftijd van het paard of van de concurrentie. Het veld werd met het jaar sterker, en dat lag zowel aan de eigenschappen van de paarden als aan de kwaliteit van de ruiters.

Alice Higgins van Sports Illustrated meldde: ‘Dit is een seizoen geweest met een groot aantal paardensportevenementen, waarbij de meeste vaste evenementen in het overvolle circuit zich konden beroemen op meer paarden en meer publiek dan ooit tevoren.’ Om drie jaar lang aan de top of vlak daaronder te blijven was een spectaculaire prestatie, maar Harry begon zich wat zorgen te maken over Snowman. Hij deed zoals altijd zijn best en week na week zette hij prima rondes neer. Alleen waren ze tegenwoordig af en toe gewoon niet goed genoeg meer.

De zomer vloog voorbij in het vertrouwde patroon van evenementen en hamburgers, concoursen en rozetten, bekers en overwinningen en incidenteel een nederlaag. Daarna, bij het begin van het schooljaar op Knox, pakte het gezin De Leyer het vaste schoolprogramma weer op. Dit jaar zou het toch anders gaan.

Harry maakte zich op voor het evenement in Washington, om in aanwezigheid van de president te lopen. Hij wist dat de concurrentie verpletterend zou zijn. Windsor Castle werkte het ene na het andere foutloze parcours af en de eigenaar van de negenjarige ruin zou nu wel eens willen dat zijn dure aankoop een grote klapper maakte. Er waren nieuwkomers uit alle windstreken en sommige van de oude favorieten deden het nog steeds best. Snowman had al een keer gewonnen in Washington, maar toen was Harry er niet bij geweest. Nu was Harry aan de beurt om voor de president te rijden.

Op 10 oktober 1960 vertrok Harry met Snowy in de paardentrailer naar de Armory, blij en vol verwachting. Hij en zijn paard waren er klaar voor. Johanna was thuis gebleven met de jongere kinderen, maar Chef en Harriet kwamen mee om te helpen, samen met Jim Troutwell.

Op weg naar Washington konden Chef en Harriet van opwinding nauwelijks stilzitten. Ze waren niet zomaar deelnemers, ze waren speciale gasten, uitgenodigd voor een demonstratie voorafgaand aan het evenement – de eerste keer dat ze dat voor zo’n groot publiek zouden doen. Harry en zijn paard vonden niets leuker dan op te treden voor kinderen en het gewone volk – mensen die misschien nooit eerder een echt springpaard hadden gezien. Samen met zijn paard was hij nu een echte ambassadeur voor de sport waarvan hij zoveel hield.

Terwijl andere eigenaars op weg waren naar meer – meer geld, meer spanning, hogere eisen in iedere wedstrijd – reed Harry over de snelweg met zijn raampje open en de radio aan; naast hem stond een mand met de lekkere boterhammen van Johanna en achter hem zaten twee spijbelende kinderen. Ze waren vast van plan om plezier te hebben.

De demonstratie was op de eerste dag van het evenement. De pracht en praal van de openingsceremonie, met de U.S. Army Marching Band en de intocht van de internationale ploegen, was een publieksfavoriet en trok altijd veel toeschouwers. In de middag stonden speciale demonstraties gepland: dansende dressuurpaarden, lassowerpen door cowboys te paard en het wereldberoemde springpaard Snowman.

De demonstratie gaf ook de twee assistenten, Chef en Harriet, de kans om te schitteren. Harry reed de ring binnen op Snowman. Ze begonnen het programma door over een reeks hoge hindernissen te vliegen, waarbij het publiek verschrikt maar verrukt naar adem hap te als Harry de teugels losliet terwijl ze boven de hindernissen zweefden.

Achter de schermen stonden Harriet en Chef op hun beurt te wachten. Thuis hadden ze een adembenemende truc ingestudeerd. Chef hield het leidsel vast van het tweede paard dat ze voor deze gelegenheid hadden meegebracht, Lady Gray. Ze was een vliegenschimmel, net als Snowman, en een betrouwbaar jacht- en lespaard. Ze leken zoveel op elkaar dat sommige mensen ze niet uit elkaar konden houden en de twee paarden konden goed met elkaar opschieten.

Op een teken van hun vader liepen Chef en Harriet de grote ring in, met de schimmelmerrie achter hen aan. De parcoursbouwers hadden een grote vierkante oxer neergezet, die Lady Gray tot de schouders reikte. Harry liet Snowman een rondje lopen en vloog over de hindernis, terwijl de toeschouwers zich afvroegen wat er eigen lijk zou gaan gebeuren. Na een wenk van zijn vader liep Chef met Lady Gray naar de hindernis, zette het paard tussen de twee delen van de breedtesprong en hield het stevig vast. De kinderen hoorden hoe het publiek naar adem snakte toen Harry en Snowman in volle vaart aanreden op de hindernis, waar dit keer een paard middenin stond. Dapper bleef de negenjarige Chef het leidsel van Lady Gray vasthouden, terwijl hij zag hoe Snowy naar hen toe stormde. Eén verkeerde beweging zou een tragische wirwar van benen en paardenvlees tot gevolg hebben.

Maar er waren geen verkeerde bewegingen. Precies zoals ze hadden geoefend suisde het grote paard, met zijn kenmerkende kleine oren naar voren geprikt, ruimschoots over de hindernis met paard. Het was adembenemend.

Applaus klaterde op. Chef grinnikte verlegen en viste een wortel uit zijn broekzak om die aan Lady Gray te geven. Geen van alle betrokkenen, de paarden niet, het kind niet en ook Harry niet, had ook maar een moment getwijfeld.

De paardensport, die nog niet zo lang geleden gold als een saai tijdverdrijf waar geen eind aan kwam, trok nu drommen pubiek. Het was een echt spektakel geworden. En die omslag was voor een groot deel te danken aan de charme van Harry en Snowman.

De Armory zag er schitterend uit met de driekleurige vlaggetjes, de presidentiële loge en de Army Marching Band. Het evenement had een wereldser uitstraling dan de Garden, lang niet zo stijf en bekakt. Het was een nieuwkomer in het circuit, maar al snel op weg om het belangrijkste gebeuren te worden na de Garden. Nu de pret en de spelletjes van de demonstraties voorbij waren, zouden de echte wedstrijden beginnen. Veel mensen dachten dat het een tweestrijd zou worden tussen Snowman en Windsor Castle. Op de openingsavond deed de Washington Post een aankondiging voor ‘het paardensport-evenement dat zowel deelnemers heeft van 50.000 als van 80 dollar’.

Windsor Castle en Snowman waren in alle opzichten elkaars tegenpool. Op de brede rug van de vriendelijke reus kon je rustig een klein kind of een beginner zetten. Maar de briljante en wispelturige Windsor Castle was een explosief dier. Als hij het naar zijn zin had, kon hij onverslaanbaar zijn, maar soms kon hij ineens vals stil gaan staan of zelfs weigeren om zijn ruiter in het zadel te laten springen. Iedere keer als het paard de ring in moest, was het een heel gedoe met schreeuwende paardenknechten, zweepjes en sporen. De vosruin kon zich met een onvoorstelbare snelheid bij de ring uit de voeten maken.

Als de twee paarden aan dezelfde wedstrijd deelnamen, zat Harry met losse teugels op Snowman geamuseerd naar het spektakel te kijken. Hij reed nooit op een dergelijk paard – of liever gezegd, de paarden die hij bereed, gedroegen zich nooit zo. Daarmee is niet gezegd dat Windsor Castle mishandeld was, maar hij was vaak van eigenaar veranderd en had veel ruiters meegemaakt. Het was onmogelijk om erachter te komen wat Snowman van zijn rebelse mededinger vond, maar iedereen die hen ooit samen had gezien wist dat Snowy van Harry hield en hem vertrouwde.

‘Je moet gewoon Nederlands met ze praten,’ grinnikte Harry bij zichzelf. Als Windsor Castle zijn paard was, zou hij in bed nog liggen te piekeren om erachter te komen wat de vos precies dacht. Harry was ervan overtuigd dat er een manier was om met elk paard op te schieten.

De grote grand-prixruiter Bernie Traurig merkte op dat het net was alsof Harry ‘op elk paard kon stappen, ook al was dat nog zo groen, om hem een paar weken lang te berijden en vervolgens met hem in de ring te verschijnen – hij had een manier om met paarden om te gaan die niemand anders hem verbeterde’. Vandaar dat Harry met een mengeling van belangstelling en ongeloof naar Windsor Castle keek, verbaasd dat het paard zo’n toestand van het hele gebeuren kon maken, terwijl Snowman net deed alsof het een fluitje van een cent was.

Maar goed, als ze hem eenmaal in de ring hadden, was Windsor Castle een goede springer, en hij had een hele reeks trofeeën om dat te bewijzen. En zijn eigenaar nam geen enkel risico. Ballard had de gehaaide oude trainer Joe Green zover gekregen om het paard te berijden. Green was een legende onder de springruiters. In de oude tijd stond hij erom bekend dat hij op zijn eigen paarden wedde en soms zelfs tijdens een wedstrijd tussen de hindernissen inhield om zijn weddenschappen te beïnvloeden. Green had niet vaak meer gereden sinds hij een paar jaar daarvoor op Piping Rock zijn bekken had gebroken, in het jaar waarin Dave Kelley op Greens paard, Belmont, was gestapt om deel te nemen aan het kampioenschap. Het was Green die Sinjon als eerste had verkocht en de trainer had, volgens de geruchten, een ander paard verloren tijdens een partijtje poker: Nautical, de ruin die onder Hugh Wiley het eerste Amerikaanse paard werd dat ooit in Londen de King George V Gold Cup had gewonnen. Vanavond had Green de vos een schaarbit ingelegd, een sterk inwerkend bit dat de ruiter enorm veel controle gaf.

Die avond werden alle paarden al in de eerste ronde uitgeschakeld, met uitzondering van de grote twee. De barrage begon en aangezien dit een afvalwedstrijd was, werden de hindernissen bij elke ronde verhoogd en speelde ook de tijd een rol.

Harry zat onbewogen te wachten op het beginsignaal. Ja natuurlijk, Windsor Castle was jonger en omdat hij een halve volbloed was, zou hij van nature beter in staat zijn om wedstrijden op tijd te winnen, maar hij verbruikte veel energie met zijn verzet tegen de stalknechten en de ruiter, en al die heisa met zweepjes en sporen en mensen die met hun armen stonden te zwaaien en te schreeuwen zouden hem misschien van zijn taak afleiden. Green bereed het paard grof, met een stevige hand aan de teugel. Het zag er niet mooi uit, maar het werkte wel.

Bij de eerste barrage waren beide paarden opnieuw foutloos. De efficiënte parcoursbouwers maakten snel de hindernissen nog tien centimeter hoger. Nu was zelfs de laagste meer dan een meter vijfenzeventig. Dat waren grote obstakels. Maar de vos toonde geen spoor van vermoeidheid; hij was nog steeds bereid om rotzooi te trappen voordat hij de ring inging.

Harry was een beetje bang dat Snowy nu wel moe zou worden. Hij liet zijn paard rondstappen om zijn benen zacht te houden en Jim Troutwell legde zijn witte PHA-kampioenscooler over zijn achterhand als bescherming tegen de kille avondlucht. Harry moedigde zijn paard mompelend aan en zoals altijd zag hij de oren naar achteren komen, het teken dat hij luisterde.

Binnen in de ring zat het publiek als sardientjes in een ton, maar niet één toeschouwer ging nu al op weg naar de parkeerplaats.

Nog een ronde – een studie in contrasten. Windsor Castle was vuur, Snowman ijs. Twee foutloze rondes.

De hindernissen werden opnieuw verhoogd. Elke hindernis was bo ven de een meter tachtig. Het was een uitdagend parcours voor elk paard – zelfs voor een paard met verse benen, zelfs voor een jong paard. Snowman zou zich helemaal moeten geven – en daarnaast nog snel moeten zijn.

Snowman ging als eerste en Harry reed de ring binnen om de groet te brengen. Bij iedere blik op de presidentiële loge aan het eind van de arena, drong het weer tot hem door hoe ver hij en zijn paard het hadden geschopt. Hij zette zijn paard in galop en de wereld om hem heen verdween. Als deze wedstrijd op tijd beslist moest worden, dan zou Harry zijn paard de beste kans geven om te winnen. Hij kon Snowmans voeten niet optillen om over de hindernissen te springen – dat moest het paard zelf doen – maar hij kon wel uitrekenen wat de kortste weg was om veilig over het parcours te komen. Eén ga lopsprong kon het verschil maken – als hij te zuinig reed, kon het paard niet springen, als hij te ruim reed, verloren ze tijd. Ze reden op de eerste hindernis aan. En in een flits van vliegende wendingen en sprongen was het weer achter de rug. Geen afgeworpen balken. Een foutloze ronde. Gevolgd door een daverend applaus van het publiek. Het was een weergaloze prestatie, want Snowman had ook een bijzonder scherpe tijd neergezet.

Windsor Castle deed zijn best, maar misschien was hij moe, of uit zijn humeur, of werden de scherpe wendingen hem te veel. Of wellicht had al dat tegenstribbelen bij de ingang toch te veel energie gekost. Hij gooide een balk af met zijn achterbenen: Harry en Snowman wonnen het open springkampioenschap.

Op de laatste avond van het evenement was er nog maar één wedstrijd over: de President’s Cup, een nieuwe beker die dit jaar voor het eerst uitgereikt werd. Harry was bang dat Snowman moe was en hoopte dat er geen barrage zou zijn.

Maar dat was ijdele hoop, want opnieuw werden alle paarden uitgeschakeld, behalve de twee grote rivalen, Windsor Castle en Snowman. Even overwoog Harry zich terug te trekken, maar gedachten aan zijn publiek weerhielden hem ervan: het zou enorm teleurgesteld zijn.

In de oefenring buiten de ring van de Armory stond Green naast het paard. Zijn stalknechten waren druk bezig met Windsow Castle en wreven hem in met liniment, tegen opkomende stijf heid. Green stond vlak naast de eigenaar van het paard met hem te fluisteren. Het leek alsof ze iets van plan waren. Maar wat? Niets zou kunnen veranderen dat het paard moe was en de hindernissen heel hoog waren.

Snowman was het eerst aan de beurt en toen Harry de ring inging, moest hij een gevoel van angst van zich afzetten. Hij zette het grote paard in galop en boog zich voorover om de ruin een klopje op de nek te geven. Ze galoppeerden op de grote hindernis af en Harry concentreerde zich op zijn paard, voelde een lichte tegenzin, maar gaf zonder woorden door dat het paard het best zou klaren. De combinatie maakte het parcours af, waarbij Harry zich helemaal overgaf aan het bekende ritme van aanrijden, afzetten, landen, een paar galopsprongen, en dan weer verzamelen voor de volgende sprong. Maar er haperde iets. Bij een van de grote hoogtespringen was Snowmans afzet net niet goed genoeg; bij de landing viel een van de balken met een doffe plof in het zand. Harry maakte zijn ronde af, gaf Snowman een klopje, liet zijn teugels vieren en zwaaide naar het publiek toen ze de ring uitliepen. Hij maakte zich niet al te veel zorgen. Joe Greens paard zou ook best een paar balken af kunnen gooien. De wedstrijd was nog niet voorbij.

Maar toen Harry de ring verliet, zag hij tot zijn verbazing dat Joe Green naast Windsor Castle stond. In het zadel op de vos zat de twintigjarige Kathy Kusner uit Virginia. Ze was heel klein en slank, maar een eersteklas amazone en een van de grootste sensaties van het jaar in het springcircuit. Voor zover Harry wist, had ze nooit eerder op Windsor Castle gereden, maar nu stond ze op het punt om met hem de ring in te gaan voor de laatste barrage. Met één blik wist Harry al hoe de vork in de steel stak: Kusner, die nauwelijks een meter vijftig lang was, woog waarschijnlijk net tachtig pond. Bij een vermoeid paard kan het een heel verschil maken als er een lichte ruiter in het zadel zit. Het was een besluit dat van lef getuigde… en Harry had bewondering voor lef. Hij wenste de jonge Kusner geluk terwijl hij toekeek hoe ze de ring inreed.

En inderdaad slaagde die kleine wervelwind erin om het paard met bravoure rond te loodsen; Windsor Castle leverde een foutloze ronde af. De brede grijns van Joe Green deed Harry vermoeden dat hij een behoorlijke som geld had gewonnen door correct op de uitslag te wedden.

Windsor Castle won de President’s Cup, maar Snowman was, dankzij eerdere prestaties, de eindwinnaar van het klassement. Toen het tijd was voor de intocht van de kampioenen leidde Harry Snowman de ring in onder de opwekkende tonen van de U.S. Army Marching Band en het uitbundige gejuich van de toeschouwers. En bij de presidentiële loge was Harry vervuld van trots. Samen met Snowman had hij het moment bereikt waar ze zo lang en zo hard naartoe hadden gewerkt.

Het was opnieuw een grote triomf voor Snowman, met moeite verdiend na een zware week vol wedstrijden. Over een paar weken zou de Garden al volgen en de voortdurende barrages tot diep in de nacht hadden hun tol geëist van het paard. Harry bezwoer dat hij niet meer zou springen tot aan de National, waar hij wist dat een nieuwe groep paarden zou wachten, trappelend van verlangen om het ploegpaard te onttronen.

DRIEËNTWINTIG

Camelot

New York City, 1960

8 november 1960. Verkiezingsdag. En deze was van enorm belang. Eisenhower had zijn beide ambtsperiodes voltooid en de democraat John F. Kennedy ging de strijd aan met de republikein Richard Nixon.

De zevenenzeventigste National Horse Show ging van start met de gebruikelijke pracht en praal: de intocht van de ploegen, de Royal Canadian Mounted Police. De kinderen De Leyer zaten naast elkaar op de tribune, met blauwe ogen waar de opwinding uitstraalde. Als kampioen van de twee voorgaande jaren en de recente winnaar van Washington, was hun geliefde huisdier dit jaar de ster van de show.

Harry had tegen zijn kinderen gezegd dat ze niet ongerust moesten zijn, Snowman zou echt zijn best doen.

Aan het eind van de dag was John F. Kennedy tot winnaar verklaard. Nu begon er een tijdperk dat bekend zou worden als Camelot.

Alsof dat gevierd moest worden, begon de eerste wedstrijd van het evenement ook geweldig voor Snowman, die de eerste prijs in de wacht sleepte bij de open springwedstrijd.

Achter de schermen scheen het handjeklap steeds groter te worden. Enorme, haast astronomische sommen geld veranderden van eigenaar. Het tijdstip van de bedrijfssponsoring was ook aangebroken. Dit jaar zouden de paarden voor het eerst voor een Ford Motor Company-prijs strijden. In de lobby stond een glimmende auto. De wedstrijden waren opnieuw ingedeeld en zo verkort dat het publiek de laatste trein naar huis zou kunnen halen zonder de ontknoping te missen.

Harry wist dat hij Snowman binnen een mum van tijd kon verkopen of Bert Firestones blanco cheque zou kunnen accepteren, maar het woord had de ronde gedaan dat het paard niet te koop was. Harry de Leyer was niet uit hetzelfde hout gesneden als de rest en daar wa -ren de meeste mensen inmiddels ook achter.

Als Harry niet meedeed of voor de paarden moest zorgen, zat hij graag op de tribune. Hij vond het prachtig om de wedstrijden tussen de nationale teams te zien. De pracht en praal van de ploegen, de verschillende rijstijlen van de ruiters uit andere landen, het spelen van de volksliederen – het was voor Harry de kans om toe te kijken en te leren van topruiters zonder zelf aan de wedstrijden mee te doen.

Op 12 november liet Harry de gewone gang van zaken beneden even aan de anderen over om het internationale springconcours te zien. Er waren ploegen uit onder andere Canada, Mexico, Frankrijk en de Verenigde Staten. De sentimentele favoriet in het Amerikaanse team was het oude paard Trail Guide, bereden door Frank Chapot. Harry had een zwak voor Trail Guide, een relikwie uit vervlogen dagen, toen de internationale springploeg nog een militaire aangelegenheid was. Trail Guide was met zijn eenentwintig jaar een soort oude kolonel tussen een stel burgerlui. Een jaar eerder had Harry een rondrit gemaakt door Amish Country, om te proberen iets van Snowmans af komst te achterhalen, en hij had een oude smid gevonden die er vrij zeker van was dat zijn paard het product was geweest van een Amish-trekpaard en een voormalige legerhengst. Harry kon zelf de gelijkenis tussen de twee oude strijders zien.

Trail Guide was een betrouwbare winnaar voor de Amerikaanse ruiterploeg geweest: hij had er niet veel van gebrouwen bij de Olympische Spelen van 1956 en 1960, maar had in Washington zes fout loze rondes neergezet en het internationaal kampioenschap in Harrisburg gewonnen. Onder Frank Chapot had hij de Amerikanen van een blamage gered in 1958, het jaar waarin Showman het open kampioenschap won met Dave Kelley in het zadel. Nu liep de grote kampioen zijn laatste wedstrijd.

Eigenlijk was de ploeg ook van plan geweest om hem dit jaar officieel met pensioen te laten gaan aan het eind van het evenement in de Garden en hem daar onder de traditionele deken met rozen de ring uit te leiden. Maar dat plan kon niet doorgaan, omdat volgens de regels van de American Horse Shows Association een paard niet meer mocht deelnemen aan het evenement waarin hij met pensioen ging. Dus werd besloten om zijn pensionering nog even uit te stellen. De ploeg had het paard nodig.

En Trail Guide had hen niet teleurgesteld, en de eerste wedstrijd voor het Amerikaanse team gewonnen.

Vanavond streden de nationale ploegen voor de Good Will Challen ge Trophy, een grote zilveren schaal.

Tot dan toe was 1960 een uitstekend jaar geweest voor de Amerikaanse ploeg, die voor het eerst als team een medaille had gewonnen bij de Zomerspelen in Rome en alleen voor de sterke Duitse ploeg had moeten buigen. Harry had de resultaten uit de verte gevolgd, genietend van de prestaties van zijn oude paard Sinjon en trots op het feit dat hij de eerste was geweest die de mogelijkheden van het paard had gezien. En na de opeenvolgende verliezen in ’58 en ’59 had het Amerikaanse team net getriomfeerd in zowel Washington als Harrisburg. In november van dit jaar waren de Amerikanen eindelijk zover dat ze ook in de Garden zouden kunnen zegevieren.

Hier in de Garden was het parcours hoog, de tijden waren snel en de concurrentie was zwaar. Aan het eind van de eerste ronde voor de Good Will Challenge, stonden vier paarden gelijk, die allemaal een foutloze ronde hadden afgelegd: Trail Guide met Frank Chapot,

George Morris van de Verenigde Staten, Tom Gayford van Canada en een Venezolaanse combinatie. In de barrage gooide de Venezolaan twee balken af, maar Morris had een foutloze ronde. Hetzelfde gold voor de Canadees, maar diens tijd was minder snel. Toen Trail Guide de ring binnenkwam, had George Morris op High Noon de snelste ronde neergezet. Nu lag de druk op Chapot. Om te winnen moest hij foutloos blijven en een snellere tijd neerzetten dan Morris.

Het dappere oude paard vloog over de eerste twee hindernissen zonder een fout te maken. Maar bij de derde hindernis, een dubbele oxer, gebeurde er iets verschrikkelijks: hij bleef met een voet achter een staaf haken en sloeg op een afschuwelijke manier over de kop, waarna hij met een doffe, misselijkmakende dreun tegen de omheining gleed. Terwijl het publiek stil en verbijsterd toekeek, stond Chapot ongedeerd op, maar het prachtige oude paard lag akelig stil.

Dit zag er ernstig uit. Omdat hij gewend was de helpende hand te bieden bij problemen met de paarden, sprong Harry over de omheining en volgde de dierenarts van het evenement, dr. Joseph O’Dea, een vriend van hem, de ring in.

Het paard leefde nog, maar het bewoog niet. Als een paard valt en gewond raakt, begint hij te spartelen, omdat zijn instinct hem vertelt dat hij moet opstaan. Een paard dat dat niet kan, doet elke paardenkenner het ergste vrezen. Er is niets angstaanjagender of mismoediger dan de aanblik van vijf honderd kilo paard op de grond, dat niet kan opstaan. Harry ging naast het hoofd van het paard op zijn hurken zitten en keek toe terwijl dr. O’Dea hem zwijgend onderzocht. De ruin lag volkomen stil, alleen zijn donkerbruine ogen bewogen.

Op de tribunes kon je een speld horen vallen. Het publiek zat doodstil en vol afschuw toe te kijken. Iemand van het management deed de verlichting in de ring uit. De minuten tikten voorbij, terwijl in de duisternis alleen te horen was dat er iets bewoog.

Dr. O’Dea, die later hoofdveearts van de Olympische Spelen zou worden, deed wat hij kon voor het paard, maar er was geen hoop: het dappere oude dier had zijn nek gebroken. In het donker, terwijl de ruiters van de Amerikaanse ploeg hete tranen huilden, liet dr. O’Dea hem inslapen. Trail Guide, die de vlag van zijn land had gedragen, die op drie continenten aan wedstrijden had deelgenomen, het laatste paard van de Amerikaanse cavalerie, verliet de ring in Madison Square Garden die avond niet onder een cooler die tot aan zijn oren was opgetrokken, of met een deken met rozen over zijn schouders. Hij vertrok in de laadbak van een kar, waar vijftien sterke kerels hem in hadden gelegd.

Uiteindelijk ging het licht weer aan en het programma ging verder. Maar de opgetogen feestelijke sfeer was verdwenen.

Die avond zorgde Harry extra goed voor Snowman. Hij prentte zichzelf in dat hij nooit te veel van zijn oude paard zou mogen vragen. Dit dier had zijn gezin onnoemelijk veel zegen gebracht. Harry krabde het paard nog eens tussen de schouders en de oude teddybeer beloonde hem met een lach. Ze waren doorzetters. Allebei.

Tijdens de lange rit terug naar Long Island was de voorbank zoals gewoonlijk weer bezaaid met de prijzen die Snowman had gewonnen. Naast het blauwe lint van de eerste afvalwedstrijd die hij had gewonnen, waren er nog een paar rode en gele bijgekomen. In zijn derde jaar was de grote prijs aan Snowmans neus voorbijgegaan, maar Harry vrolijkte de kinderen op met hamburgers. ‘Ons paard is al kampioen,’ zei hij, ‘en dat kan niemand hem meer afnemen. En het allermooiste is dat hij in de trailer staat en op weg is naar huis.’

VIERENTWINTIG

Branglebrink Farms

St. James, Long Island, 1960-1969

Iedere dag als hij over Moriches Road naar de Knox School reed, kwam Harry langs de oude boerderij van Butler. Het was een grote veehouderij van meer dan zestien hectare, met een grote veeschuur en rondom meer dan genoeg weidegrond. Boven op de heuvel, met uitzicht over het groene land, stond een grote witte boerderij met groene luiken en meer dan genoeg slaapkamers om een groot gezin onder te brengen.

Als ze over die weg reden, had Harry vaak genoeg naar het pand gewezen en tegen Johanna gezegd: ‘Op een dag is die boerderij van mij.’

De veehouderij was eigendom geweest van Charles Butler, een afstam meling van de oorspronkelijke familie Smith, waarnaar Smithtown was vernoemd. De boerderij produceerde zelf room en boter en hun romige ijs was in de zomer in de wijde omtrek altijd heel populair geweest. Maar Charles Butler was een paar jaar geleden overleden en de boerderij leverde niet genoeg geld meer op.

Het was een perfect onderkomen voor de familie De Leyer, op slechts anderhalve kilometer van Knox, met meer dan genoeg ruimte voor een grote stal en zelfs een plek voor de grote manege die Harry zo graag zou willen hebben. Snowmans roem had Harry meer dan genoeg werk bezorgd en zijn rijschool floreerde. Natuurlijk was de boerderij van Butler vervallen en zouden de veeschuren verbouwd moeten worden, maar Harry was nooit bang geweest om zijn handen uit de mouwen te steken.

Harry en Johanna wikten en wogen, op zoek naar een manier om alles voor elkaar te krijgen. En net toen ze op het punt stonden om de deal te sluiten, kregen ze slecht nieuws: ze mochten het land kopen, maar er was een andere koper voor de grote boerderij. Knox wilde het huis hebben als woonhuis voor de voorzitter van hun bestuur.

Johanna was diplomatiek, maar bleef op haar strepen staan: geen land zonder de boerderij.

Uiteindelijk gaven de Butlers toe.

Overal langs Moriches Road schoten nieuwbouwwijken uit de grond, als gevolg van de naoorlogse bouwhausse. De familie De Leyer zegde toe het land als boerenland te handhaven en het voor hun paarden te gebruiken en dat gaf de doorslag. De oude Branglebrink-veehouderij werd aan het gezin De Leyer verkocht.

Toen Harry en Johanna hun nieuwe boerderij bekeken, zagen ze dat er nog heel wat werk verzet moest worden, maar er was meer dan genoeg ruimte voor hun paarden en hun opgroeiende gezin. Plus een groot weiland waarin Snowman kon rondlopen, op een kort afstandje van het strand. Na jaren van hard werken was de droom vervuld die Harry en Johanna hadden meegebracht uit Nederland: een behoorlijke lap grond die hun eigendom was. De boerderij werd opnieuw Hollandia genoemd, met als kleuren groen en geel.

Het grote weiland met de dennenbomen werd Snowmans nieuwe onderkomen. Laat in de middag, als het bijna voertijd was, sprong de vriendelijke schimmel wel eens over de omheining van het weiland om terug te lopen naar de stal, maar hij vertoonde nooit enige neiging om weg te lopen.

Harry zei: ‘Daar was hij te slim voor. Hij wist waar hij thuishoorde.’

Juli 1962: op een vrolijke kleurenfoto tuurt het vriendelijke hoofd van Snowman over de halve deur van zijn box op de nieuwe Hollandia Farms, zijn snuit omringd door een veelvoud van blauwe, rode, gele en driekleurige kampioensrozetten. Onder de kop DE JACKPOT VAN EEN OUD SPRINGPAARD was er weer een verhaal over de kampioen in Life verschenen, met de mededeling dat ‘de legende van het oude paard nog steeds voortduurt’. Er stond een foto bij van het hele gezin, Harry op Snowman, Johanna op Lady Gray en de zes kinderen ook allemaal te paard, met inbegrip van de kleinste, die vol trots op een shetlandpony zit.

Er stond ook een foto bij van de zwemmende Snowman, met drie van de kinderen De Leyer schrijlings op zijn blote rug. Ze zitten tot aan hun middel in het water.

Hoewel hij nog steeds aan wedstrijden meedeed en in 1961 en 1962 de nodige overwinningen had behaald, werd Snowman steeds minder vaak ingeschreven. Harry had besloten dat Snowman genoeg had gedaan.

Hier, in het groene weiland onder de dennenbomen zou Snowman de rest van zijn leven doorbrengen. Het kostte heel wat moeite om behoorlijke stallen te maken van de oude veeschuren, maar toen het werk klaar was, kreeg het Assepoesterpaard een ereplaats, direct na de ingang van de stallen. Zijn voetafdruk en zijn naam werden in de betonnen vloer voor de deur van zijn box gezet. De Miller Harness Company maakte een mooi gebaar door een eretapijt op de vloer van zijn box te leggen – het juiste onderkomen voor de kampioen.

In de herfst erna verschenen er twee kinderboeken over Harry en zijn beroemde paard, een prentenboek en een boek voor oudere lezers. Harry reisde met Snowman het hele land door om demonstraties te geven en ‘handtekeningen’ te zetten. Harriet en Chef werden ingeschakeld als Harry’s assistenten en moesten vaak Lady Gray vasthouden als Snowman over haar heen sprong. Het werd zijn bekendste truc.

Na de demonstraties hadden de ondernemende broer en zus de gewoonte om de hoeven van Snowman met hoefolie te bewerken en zijn hoefafdruk voor een kwartje als ‘handtekening’ te verkopen.

Harry en Johanna moedigden de ondernemingsgeest van de kinderen aan. En de familie De Leyer raakte eraan gewend dat ze fan-mail voor Snowman in hun brievenbus aantroffen.

Op een dag nam Harry Snowman mee naar de boekwinkel in het kleine, naburige stadje Stony Brook. Harry zette zijn handtekeningen in de boeken en de kinderen die langskwamen mochten het paard aaien en een haartje uit zijn manen plukken.

De meisjes van Knox hadden een fanclub opgericht. Ieder meisje kreeg een boek met handtekening en een exemplaar van het lidmaatschap van de club. Snowman droeg nog af en toe een schuchter meisje door de les, maar naarmate hij ouder werd, bleef hij steeds vaker thuis om het rustig aan te doen.

Toen de gloednieuwe manege klaar was, gaf het gezin De Leyer een groot feest, waarvoor alle buren, de leerlingen van Knox en de leerlingen van de rijschool uitgenodigd werden. Er was een lang blauw satijnen lint dwars voor de ingang gespannen. Een van de kinderen rende weg om het hoofdstel en een zadel te halen en Harry sprong op de rug van Snowman en ging in een rustige galop op het lint af, met de bedoeling dat het paard er tegenaan zou lopen. Maar op het laatste moment trok het paard zijn knieën op en suisde door de lucht, waarbij hij met zeker dertig centimeter ruimte over het lint sprong. Alle feestgangers klapten en juichten toen ze het lieve oude paard door de lucht zagen vliegen.

In de wei mocht Snowman gaan en staan waar hij wilde, maar hij gaf de voorkeur aan een hoekje onder de dennenbomen. Hij vond het altijd leuk om met een, twee of drie kinderen op zijn rug rond te lopen en ging maar al te graag naar het strand om te zwemmen.

Soms liet Harry een van zijn kinderen met het paard over een hoge hindernis springen. Harriet kan zich nog goed herinneren hoe het voelde om als negenjarig meisje op Snowman over een hindernis van een meter vijfenzestig te springen, dezelfde hoogte als in de open springwedstrijden. Haar hoofd was zo hoog in de lucht dat ze gewoon bang was dat ze het tegen het plafond van de manege zou stoten.

Harry en Johanna waren eraan gewend geraakt dat kinderen uit de buurt langskwamen en naar hem vroegen. De boeken waren verkrijgbaar in de plaatselijke bibliotheek en Snowman kreeg er nog steeds jonge fans bij. Het was een goed leven voor een paard, een leven dat hij echt had verdiend. Soms vroegen mensen wel eens hoe het nou zat met die film, maar Harry had geen flauw idee. Kennelijk hadden de mensen in Hollywood te vaak ruzie met elkaar gemaakt, want van een film kwam het nooit.

In 1969 kreeg Harry een telefoontje van Snowmans oude vriendin Marie Lafrenz. Ze was inmiddels hoofd publiciteit van de National Horse Show, en ze had een idee. De National Horse Show was verhuisd naar de nieuwe Madison Square Garden, een enorme ruimte die gebouwd was als een moderne wedstrijdring. In tegenstelling tot het huis dat Tex had gebouwd, waren hier tribunes met echte stoeltjes en nergens pilaren die hinderlijk waren als je naar basketbal keek. Maar ondanks het moderne interieur was de nieuwe Garden lastig voor de organisatie van het paardensportevenement. Het viel niet mee om het enorme stadion te vullen met lief hebbers van paardensport en het nieuwe gebouw miste de charmante loges en de promenade die zo lang het karakter van het evenement bepaald hadden. En trouwens, de tijden veranderden; dit soort spektakels, met vrouwen in avondjurken en mannen met hoge hoeden op, had in het Woodstock-tijdperk elke aantrekkingskracht verloren.

De mensen wilden nog steeds graag naar het evenement komen om te rijden, maar arbeidsconflicten met het personeel van de ring zorgden ervoor dat de wedstrijden niet op dezelfde ontspannen, beschaafde manier konden worden afgewerkt als daarvoor. Het program ma moest om precies elf uur afgelopen zijn, anders was het organisatiecomité verplicht om het personeel, allemaal vakbondsleden, overuren uit te betalen.

De eisen van de tv hadden bovendien de aard van het evenement veranderd. Het was niet genoeg dat de mensen op de tribune zich amuseerden, ook in de huiskamers moest het programma goed overkomen; zendgemachtigden klaagden over dingen zoals de kleur van de bodem, die licht moest zijn omdat de paarden dan op tv beter overkwamen. En er was natuurlijk veel concurrentie van andere sporten. Andere wedstrijden trokken meer publiek dan het paardensportevenement en hun promoters zouden maar al te graag het plekje van de National in de verkiezingsweek overnemen.

Na meer dan tachtig jaar leek de magie van de Garden zijn glans te hebben verloren. Het was de taak van Marie Lafrenz om ervoor te zorgen dat er zoveel mogelijk kaartjes werden verkocht. Als er niet genoeg toeschouwers kwamen, zou het eerbiedwaardige instituut een anachronisme worden dat geen lang leven meer beschoren was.

Marie wist precies wat ze nodig had om de trouwe fans binnen te krijgen, een van de meest geliefde paarden in de historie van de National: het Assepoesterpaard. Harry kreeg een telefoontje. Voelde hij er iets voor om Snowman officieel met pensioen te laten gaan in de Garden?

Buiten in de wei was Snowman, die nu alleen nog maar als lespaard werd gebruikt, al meer dan vijf jaar lang niet in wedstrijden uitgekomen. Maar Harry wist dat zijn paard altijd genoten had van het spektakel en het publiek. Er werd een jongen uit de buurt aangetrokken om als paardenknecht op te treden. De familie De Leyer, die tussen de bedrijven door was verrijkt met nog twee kinderen, was druk in de weer om de oude heer klaar te maken voor zijn grootse afscheid. Johanna zocht passende kleding voor het gezin uit. Chef en Marty waren al zo lang dat ze boven hun vader uitstaken en Harriet had zich ontwikkeld tot een mooie jongedame. Ze was niet het enige meisje meer. Zij en haar zusje Anna-Marie, een engelachtig snoesje met een dikke bos blonde krullen, droegen roze jurken, net als hun moeder; de jongens waren keurig uitgedost in colberts en stropdassen. Harry zag er trots uit in zijn rijkostuum, een elegante, donkerblauwe jagersjas en een witte rijbroek.

Al die jaren had Harry Snowmans halster schoongehouden en klaar voor gebruik op een ereplaatsje in de tuigkamer gezet. Zijn leerlingen wisten dat het schoon moest blijven en nooit ergens anders mocht hangen. Als Harry in de tuigkamer kwam en de halster hing niet schoon aan de haak, dan begon hij te schreeuwen tot het weer terug was.

Het gezin De Leyer kwam de enorme, moderne ring van de nieuwe Garden in en Snowman droeg voor het laatst zijn halster. De grote witte deuren zwaaiden open. Daar liep Harry de Leyer onder het felle licht van stadionlampen de ring in. Snowman, die voor de gelegenheid helemaal schoongepoetst was, liep gewillig met hem mee. Achter hem volgden Johanna en de kinderen, op lengte achter elkaar, tot en met de kleine Anna-Marie. De lichten doofden en de vacht van het paard glom in het licht van de schijnwerpers. Muziek klonk uit de enorme luidsprekers en mannen en vrouwen, allemaal in avondkleding, kwamen de ring in met een deken van rode en witte rozen. In hun armen droegen ze een cooler in de kleuren van Hollandia, geel en groen.

Snowman reageerde verrast toen de mensen van het evenement aanstalten maakten om de cooler en de deken van rozen op zijn rug te leggen – een paardenkenner benadert een paard altijd van de ‘goede’ kant: van voren, niet van achteren, zodat het paard niet schrikt. Maar Harry stelde het paard met een gebaar en een gefluisterd woordje gerust en Snowman bleef stilstaan zodat de zachte, groene cooler over zijn schouders kon worden gelegd, gevolgd door de felgekleurde deken van rode en witte rozen.

Daarna liepen Snowman en Harry in de schijnwerpers een rondje door de ring. Het oorverdovende gejuich van het publiek donderde door de enorme hal alsof er nooit een eind aan zou komen. De lichten gingen aan, doofden weer, en gingen opnieuw aan, maar het publiek bleef klappen en juichen en kwam overeind voor een staande ovatie.

Terwijl Harry met zijn geliefde paard door de ring liep, herinnerde hij zich iedere stap van de weg die ze samen hadden afgelegd, ieder beeld van Snowman: zoals hij bij de kippenboerderij was aangekomen, met sneeuwvlokken op zijn achterhand, zoals hij het paard had aangetroffen in de paddock, met een rubber autoband en een stuk hek achter hem aan slepend, zijn eerste struikelende pogingen over de cavalettibalkjes en, natuurlijk, het moment waarop hij in 1958 het nationale kampioenschap had gewonnen. Maar het scherpste beeld was van dat eerste moment in de wagen van het slachthuis, toen iets in de uitdrukking van het paard zijn aandacht had getrokken. Je kon het een man toch niet kwalijk nemen dat hij op een avond als deze een traantje moest wegpinken. Harry had zelf ook bijna de gave van het paard gemist, maar op de een of andere manier had het paard hem steeds weer een tweede kans geboden.

Buiten stonden de paparazzi te wachten om een glimp op te vangen van de beroemde viervoeter. Flitslampjes gingen af en de grote kampioen werd voor het laatst op de foto gezet: SNOWMAN MET PENSIOEN kopte de New York Post. De held van New York had zijn laatste voorstelling gegeven.

VIJFENTWINTIG

Het Assepoesterpaard

St. James, Long Island, 1969-1974

Het leven op Hollandia ging verder. Onderwijzers kwamen met busladingen kinderen naar de boerderij om het paard uit het boek te zien. ’s Morgens wandelde Snowman in zijn eentje naar de wei. ’s Avonds ging hij terug naar zijn box en af en toe sprong hij nog over omheiningen heen om achter de fokmerries aan naar binnen te gaan.

Zelfs nu ze ouder waren en al tieners werden, brachten de kinderen De Leyer nog graag tijd door met hun lievelingspaard. Net als haar oudere broers en zusje leerde Anna-Marie op de vriendelijke schimmel te rijden.

’s Avonds, als de lessen erop zaten en Harry al zijn leerlingen om zich heen verzamelde om de dag door te spreken, deed hij dat meestal terwijl hij naast de box van Snowman stond. Onder het praten streelde hij het paard of kriebelde Snowman op zijn lievelingsplekje tussen de schouders.

Er waren inmiddels heel wat paarden door Harry’s handen gegaan. Hij had nieuwe vondsten gedaan en die weer doorgegeven. Chef en Harriet begonnen ook wedstrijden te rijden en nu stond de naam De Leyer meer dan eens in de uitslagen.

Het leven ging door.

Maar in de herfst van 1974 zag Harry op een ochtend niet het vertrouwde hoofd van Snowman over de staldeur hangen. Hij liep naar de box van het oude paard en tuurde naar binnen, bang dat het paard zou liggen.

Maar Snowman stond met zijn rug naar Harry toe. Hij kon nog net zijn hoofd omdraaien toen hij Harry’s stem hoorde. Er was iets mis.

Harry bekeek het oude paard zorgvuldig en zag dat Snowmans benen opgezwollen waren. Zijn grote hoofd hing naar beneden en de blik in zijn ogen was weliswaar vriendelijk maar lusteloos. Hij was al behoorlijk oud, zesentwintig, maar tot die dag was Snowman altijd gezond geweest.

Harry pakte direct de telefoon en belde de veearts met het verzoek zo snel mogelijk langs te komen. Harry en Dick Fredericks waren vrienden en Harry had vertrouwen in hem, maar hij liep nerveus te ijsberen terwijl de veearts het paard onderzocht.

Dr. Fredericks kwam hoofdschuddend de box uit. ‘Het zijn de nieren,’ zei hij. ‘Het is een oud paard. Hij heeft een mooi leven gehad.’

‘Wat kan ik doen?’

‘Zorg dat hij geen last heeft… Als hij te veel pijn heeft, moet je echt overwegen om hem in te laten slapen.’

Dat was niet het antwoord dat Harry wilde horen.

De volgende twee dagen bleef Harry dag en nacht bij het paard, maar als hij naar hem keek, kon hij niet om de waarheid heen. Het oude paard ging steeds meer achteruit. Hij had te veel pijn om te eten of een beetje beweging te nemen.

Harry bleef naast hem staan en fluisterde hem toe in een poging hem zover te krijgen dat hij nog iets at. Maar het paard had er geen zin meer in. Hij was een braaf paard en hij had een mooi leven gehad. Zijn tijd was gekomen.

Harry kon het nog net opbrengen om de dierenarts een toestemmend knikje te geven. Ze zouden Snowman naar de hoek van het weiland brengen, onder de dennenbomen waar hij zo graag had gestaan.

Harry was geen slappeling. Hij had in zijn leven veel ellende meegemaakt en vaak genoeg gezorgd voor paarden die gewond waren of pijn hadden. Maar iedereen begreep dat Harry hier niet bij wilde zijn.

Als het moest gebeuren, nou ja, dat was niet anders, maar hij wilde het niet zien.

Maar toen het tijd werd om het paard de stal uit te leiden, wilde het oude dier geen stap verzetten. Hij bleef staan wachten, alsof hij al lang geleden had besloten dat er maar één man was die hem naar zijn laatste rustplaats zou brengen.

En dat zou ook alleen maar eerlijk zijn, wist Harry. Ze hadden lang geleden, op een besneeuwde parkeerplaats bij een veilinghal, een pact gesloten. Snowman was hem gevolgd toen Harry hem die eerste keer uit de vrachtwagen had gehaald en hij was hem ook gevolgd naar de holle ruimte van Madison Square Garden met al die jupiterlampen en het oorverdovende applaus.

Harry pakte het leidsel van het paard en bracht het naar zijn geliefde weiland, heel langzaam, stapje voor stapje.

De dierenarts stond onder de dennenbomen te wachten. Toen de grote schimmel voor het laatst zijn ogen sloot, was Harry bij hem en streelde zijn nek.

Een paard is groot en er is een heel groot gat nodig om hem te begra ven. Harry en de jongens waren nat van het zweet toen ze klaar waren.

Toen het voorbij was, liep Harry terug naar de stal en stapte in zijn truck. Hij reed weg en kwam pas twee dagen later weer thuis.

EPILOOG

De galopperende grootvader

Charlottesville, Virginia, lente 2005

Op zijn zevenenzeventigste vond Harry de Leyer het doodgewoon om bijna vijf meter hoog op een laadvloer te staan en hooibalen op de hooizolder van zijn boerderij in Virginia te gooien. Hij smeet de twintig kilo wegende balen naar binnen alsof hij dat zijn leven lang had gedaan, en dat was ook zo. Hoewel de ligging van de boerderij schitterend was, in het prachtige paardenland ten noorden van Charlottesville, Virginia, was dit geen woonboerderij. Er was van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat werk te doen en Harry nam het leeuwendeel voor zijn rekening.

Hoewel hij ooit had gedacht dat hij voorgoed op Hollandia Farms zou blijven wonen, was het toch anders gelopen. Na het overlijden van Snowman begon er verandering te komen in het leven van het gezin De Leyer. Uiteindelijk besloten Harry en Johanna te gaan scheiden. Johanna woonde nog steeds op de boerderij in St. James, maar Harry, inmiddels gelukkig hertrouwd, had zich in Virginia gevestigd, omdat hij nooit was vergeten hoe mooi het daar was toen hij nog werkte op de Homewood Farms van meneer Dillard.

Eén ding was nooit veranderd: de zorg voor paarden betekende hard werken. Harry had een krachtig maar compact lichaam en zijn handen waren nog knoestiger geworden. Het haar onder zijn honkbalpetje was sneeuwwit en onder de klep twinkelden de blauwe ogen die zijn leerlingen ‘hypnotiserend’ noemden nog steeds met zijn karakteriserende opgewektheid.

Harry rukte aan de touwen en gooide de balen opzij als een man die half zo oud was als hij. De laadvloer wiebelde een beetje terwijl hij de balen een voor een op de zolder gooide. Wat er daarna gebeur -de, was in een fractie van een seconde voorbij. Terwijl hij weer een baal oppakte, brak het touw. Harry viel achterover, met gespreide armen en handen die alleen maar in de lucht grepen. Er was niets waaraan hij zich vast kon houden. Hij viel bijna vijf meter recht naar beneden en landde op zijn hoofd op de harde zandgrond.

Harry’s eerste reactie was schrik. Meteen daarop voelde hij boosheid. Doordat hij zijn leven lang springpaarden had getraind en bereden had hij zijn deel gehad van wat hij zelf ‘vallen en met de schrik vrijkomen’ noemde; hij was bijna ongevoelig voor pijn.

Even bleef hij als verdoofd op de grond liggen, toen ging hij moeizaam zitten. Hoe vaak was Harry niet van een paard gevallen? Maar zo’n zware val als deze had hij nog nooit gemaakt.

Net als een paard dat gevallen is, probeerde hij instinctief weer op te staan. Hij wist zich met zijn sterke armen overeind te drukken, maar toen hij probeerde te lopen sloeg hij weer tegen de grond. Er was een stalknecht de hoek omgekomen, die hem zag liggen en om hulp riep.

Harry probeerde nog steeds op te staan toen de ambulance was gearriveerd. De broeders waren waarschijnlijk wel gewend aan mensen die overstuur waren en pijn hadden, maar Harry werkte niet mee. Ze bakten zoete broodjes en er vielen harde woorden, maar geen enkele aanpak leek te werken. Toen legden de twee stevig gebouwde broeders hem met geweld op een rugplank om hem vast te gespen. Als een bokkend paard zette Harry hun dat betaald door een van de twee een klap op zijn neus te verkopen.

Pas toen hij per helikopter naar het ziekenhuis van de Universiteit van Virginia was overgebracht besefte iedereen hoe ernstig hij eraan toe was. Harry’s rug was op diverse plaatsen gebroken.

De meeste mensen van in de zeventig maken zich druk over lopen. Ze zitten er niet over in dat ze nooit meer op een paard kunnen klimmen. Maar natuurlijk was Harry van een heel ander slag. Na bijna vijftig jaar in de ring stond hij bekend als de Galopperende Groot -vader. Het kwam niet eens bij hem op om ermee op te houden.

Er waren heel wat jaren voorbijgegaan sinds zijn triomfen op Snowman – bijna een halve eeuw. Maar iedere ochtend van Harry’s leven begon nog steeds in de stal waar hij zijn paarden verzorgde, naar ze keek, met ze praatte en ze observeerde, nog altijd met die intuïtieve band die was gegroeid na een leven lang met die prachtige dieren te hebben geleefd en gewerkt.

De familie kwam opdraven in het ziekenhuis. Harry’s toestand was kritiek en iedere vooruitgang leek weer een terugslag mee te brengen. Het nieuws ging als een lopend vuurtje door de paardenwereld. De geliefde Vliegende Hollander lag in het ziekenhuis. Mensen die hem beterschap wilden wensen, kwamen in drommen opdagen en de telefoon stond roodgloeiend. Iedereen wilde weten hoe het met de oude ruiter ging. Harry’s vrouw vreesde dat ze weduwe zou worden, maar Harry was een knokker. Tijdens de lange uren en dagen die hij in het ziekenhuis doorbracht, dacht hij aan Snowman: een paard dat had geweigerd om voor zijn tijd het bijltje erbij neer te gooien.

Harry had het vaker moeilijk gehad: jaren geleden was zijn jongste dochter, Anna-Marie van een paard gevallen en had een tijd in coma geleden voordat ze zich er met veel moeite weer bovenop had geknokt. Hij had verdrietige dingen meegemaakt met een paar van zijn kinderen en de problemen van een scheiding verwerkt. En jaren daarvoor had hij gezien hoe zijn eigen vader moest onderduiken. Ze hadden een rampzalige oorlog overleefd. Ja, Harry had tijdens zijn leven genoeg lessen in moed gehad. Hij wilde ook weer kunnen rijden.

Maar het letsel was erg zwaar: een zwelling in de hersenen en diverse breuken in de ruggengraat. Toen Harry de Leyer het ziekenhuis verliet, liep hij met een looprek; op zijn leeftijd was dat het beste waarop hij kon hopen.

Na zijn ongeluk bracht Harry meer tijd binnenshuis door. Eén kamer in zijn huis was volledig aan Snowman gewijd: daar bewaarde Harry schilderijen, foto’s en de ingelijste wollen cooler die over zijn schouders was gelegd toen hij al die jaren geleden het kampioenschap in de Garden won. En daarnaast het wedstrijdhoofdstel van Snowman, met het zachte rubber bit, nog steeds schoon en geolied en hangend op een ereplaats.

Harry zat in die kamer toen de telefoon overging. De PetSmart Charities, een liefdadige instelling die geld inzamelde om afgedankte paarden te voorzien van onderdak en eten, wilde Snowman eren door een model-Breyerpaard van hem te maken.

Aanvankelijk aarzelde Harry. Hij legde uit dat het paard zoveel voor hem had gedaan, dat hij geen misbruik wilde maken van zijn nagedachtenis en ook niets wilde doen wat zijn imago zou schaden.

Maar de instelling verzekerde hem dat de opbrengst helemaal ten goede zou komen aan de zorg voor asielpaarden.

Harry’s enige eis was dat hij voor elk van zijn kleinkinderen een exemplaar van de model-Snowman zou ontvangen.

En zes maanden na Harry’s ongeluk was het modelpaard eindelijk klaar voor uitgifte. De model-Snowman, gemaakt door de kunstenaars van Breyer aan de hand van foto’s van de ruin, werd al snel een collector’s item. Het voltooide exemplaar was er zelfs in geslaagd om iets wat bijzonder karakteristiek was geweest voor Snowman vast te leggen: de blik in zijn ogen. Achter op de doos stond een foto van Harry en Snowman die over een enorme witte hindernis springen, waarbij ze door de wolken lijken te zweven. Maar het model zelf toont Snowman in een vrije galop, het paard dat zonder zadel en hoofdstel naar Harry terugkwam, met niets anders dan zijn hart en zijn wilskracht.

In oktober 2008 was het weer tijd voor de Washington International Horse Show en de Galopperende Grootvader zat weer in het zadel. Als zijn rug een beetje stijf was, vanwege de stalen pinnen die de artsen erin gezet hadden, dan viel dat toch nauwelijks op. Toen de jachtpaarden de ring binnenkwamen, gadegeslagen door een groot aantal toeschouwers, zaten er waarschijnlijk een hoop oudgedienden op de tribune die Harry de Leyer herkenden. Maar zelfs degenen die hem niet kenden of zich het verhaal van Snowman niet herinnerden, werden getroffen door de glimlach op zijn gezicht toen hij samen met zijn ploeggenoten weer de ring in galoppeerde om de gele lintjes voor de derde plaats in ontvangst te nemen.

Harry nam zijn fluwelen cap af en gooide die hoog in de lucht met het bekende gebaar. Zijn witte haar stond rechtop toen hij naar het publiek zwaaide met een stralend gezicht. Het was een les die hij al die jaren geleden van Snowman had geleerd. Geen obstakel is te groot voor een man met een droom. De Galopperende Grootvader zat weer in het zadel. Hij liet zich nog steeds niet kisten.

Als je de grafsteen van Snowman wilt bezoeken, die ligt nog steeds in het grote weiland onder de dennenbomen, waar het paard graag stond, naast het hek langs Moriches Road die naar het strand leidt. Van tijd tot tijd komen er mensen langs die op de deur van de boerderij kloppen en vragen of ze het graf mogen zien.

De grote schimmel is dood, maar wat voortleeft, is de herinnering aan het paard dat wilde zweven. Snowman en Harry toonden de wereld hoe bijzonder zelfs de meest gewone mensen en dieren kunnen zijn.

Geef nooit op, ook al lijken de hindernissen torenhoog. In ieder van ons zit iets heel bijzonders verstopt.

DANKBETUIGING

Om het verhaal van De kampioen op het witte paard nog eens na te kunnen vertellen ben ik af hankelijk geweest van de tijd, de kennis en de vriendelijkheid van een groot aantal mensen.

Om met het allerbelangrijkste te beginnen: dit boek had nooit geschreven kunnen worden zonder de vriendelijkheid en de steun van Harry en Joan de Leyer. Ze hebben mij en mijn gezin met open armen ontvangen op hun prachtige Nederland Farms in Virginia en bij ontelbare gelegenheden herinneringen opgehaald, foto’s beschikbaar gesteld en ons met gastvrijheid overladen. De kennismaking met hen was een van de mooiste dingen die me ooit is overkomen.

Ik ben ook veel dank verschuldigd aan mijn unieke redacteur, Susanne Porter, altijd vol passie, begrip en niet-aflatende toewijding, en aan haar assistent, Priyanka Krishnan, die me geduldig en altijd goedgehumeurd geholpen heeft met de moeilijke taak van het in elkaar zetten van een boek.

Ook het hele ongelooflijke team van Ballantine ben ik bijzonder dankbaar: Libby McGuire en Kim Hovey van de uitgeverij, Benjamin Dreyer, Steve Messina en Mark Maguire van de redactie en de productie, de omslagontwerpers Paolo Pepe en Victoria Allen, Virginia Norey die de lay-out van het boek voor haar rekening nam, Quinne Rogers en Kristin Fassler van de afdeling Marketing en Cindy Murray en Susan Corcoran van Publiciteit. En ook de hele verkoopploeg in Westminster, Maryland, wordt bedankt, met name Cheryl Kelly, die haar affiniteit met dit verhaal duidelijk liet blijken. Ik had me geen enthousiastere, harder werkende of meer getalenteerde groep medewerkers kunnen wensen.

Ik ben ook Jeff Kleinman van Folio Literary Management bijzonder dankbaar dat hij met zijn toewijding, creativiteit en vaste geloof in het verhaal van Snowman mij bij iedere stap van de weg heeft bijgestaan. Daarnaast wil ik Edith ‘Pete’ Verloop en Corinne Kleinman bedanken voor hun liefde voor paarden en hun geweldige gastvrijheid, waarbij ze me ook veel verteld hebben over het wel en wee van hun familie tijdens de oorlog in Nederland.

Mijn dank gaat uit naar de National Sporting Library in Middleburg, Virginia, die me een John H. Daniels Fellowship bezorgde om dit boek te kunnen schrijven en me de beschikking gaven over de sublieme paardensportcollectie van de Library. Ik wil met name Liz Tobey en Lisa Campbell voor hun hulp bedanken. En ik mag ook Kathy Ball van de Smithtown Library die me toestond om gebruik te maken van de vele bronnen van hun plaatselijke geschiedeniskamer niet vergeten, net zomin als George Allison van de Knox School die me toegang gaf tot de school en de schoolterreinen, en tot mijn verrukking beschikte over een schat aan kennis over het instituut en de geschiedenis ervan. Ik had eveneens veel waardering voor de ongelooflijke hoeveelheid werk die Lucinda Dyer heeft verzet en voor haar hartstochtelijke liefde voor grote schimmels.

Ik moest me verlaten op de ervaring en herinneringen van een groot aantal mensen, met name Bonnie Cornelius Spitzmiller, Phebe Phillips Byrne, Wendy Thomas, Harriet de Leyer, Bernie Traurig, Frank Guadagno, David Elliott, Marie Debany, Chris Hickey, Sarah Hochsteder, Kathy Kusner en Kathleen Fallon. Mijn dank gaat uit naar Noelle King en Diane de Franceaux Grod, die geweldig hun best deden om de paardenwereld online samen te brengen. En ik dank William Zinsser, die mij vertelde hoe het was om voor de New York Herald Tribune te schrijven.

Tasha Alexander, Jon Clinch, Melanie Benjamin en Betsy Wilmerding worden bedankt voor hun niet-aflatende hulp en steun.

Ginger Letts wordt bedankt voor al die keren dat ze om vijf uur ’s ochtends opstond, de paardentrailer achter de auto hing, me eraan herinnerde dat ik mijn laarzen en mijn rijbroek mee moest nemen, en me naar wedstrijden reed. Daarnaast trakteerde ze me op ontelbare verhalen over het leven op een kostschool voor meisjes in de jaren vijftig van de vorige eeuw. Ik ben Nora Alalou veel dank verschuldigd voor haar artistieke inzicht en haar opgewekte, onbetaalde, praktische steun.

En ik ben ontzettend blij met Joey, Nora, Hannah, Willis en Ali, omdat ze het meest aanmoedigende, enthousiaste, leuke, creatieve en geestige gezin zijn dat een schrijver zich kan wensen.

Ten slotte wil ik mijn tweebenige leraren bedanken: Donna Naylor, Pam Nelson, Hilda Gurney, Rob Gage en Judy Martin, net als mijn vierbenige leraren: Foxy, Jack, Kim, Fuzzy, Princess, Norman, Mary, Ned, Boy en Conrad Russell. Dankzij hen weet ik nu hoe het voelt om te vliegen.

EEN OPMERKING OVER MIJN BRONNEN

Het idee voor dit boek kwam bij me op toen ik toevallig stuitte op een foto van Snowman die over een ander paard sprong. Doordat ik in Californië met paarden ben opgegroeid kende ik een heleboel oude cowboys en stuntruiters uit Hollywood en ik had veel trucs met paarden gezien, maar ik had nog nooit een paard gezien dat over een ander paard sprong.

Deze foto was zo boeiend dat ik wat onderzoek deed en erachter kwam dat het verhaal achter dit paard en zijn ruiter zelfs nog fascinerender was dan de foto. Ik kon me herinneren dat ik, in de tijd waarin ik nog een paardengek meisje was, een verhaal had gelezen over een van de dood gered ploegpaard dat later kampioen werd; dat verhaal was me bijgebleven. Ineens drong tot me door dat het verhaal dat ik me herinnerde het verhaal van Snowman was. Ik ging op zoek naar het adres van Harry en stuurde hem een brief. Een paar dagen later belde hij me op. De eerste keer dat ik met Harry de Leyer sprak, wist ik al dat dit een verhaal was dat ik zou kunnen navertellen.

Harry kon zich zijn begintijd in de Verenigde Staten nog levendig herinneren, net als zijn tijd als rijmeester op de Knox School en zijn ervaringen op de rug van Snowman. Hij was ongelooflijk royaal met zijn tijd. Ik heb hem urenlang geïnterviewd, voor het eerst in oktober 2008, vrijwel tot aan het moment dat de laatste proeven gecorrigeerd werden.

Een paar van die interviews waren telefonisch, maar andere onder vier ogen op zijn boerderij in Virginia. Harry liet me ook oude zelfgemaakte films zien van Snowman en een paar van zijn concurrenten. De persoonlijke herinneringen – bijzonderheden over de mensen, de plaatsen, de atmosfeer en, vooral, hoe het was om dat soort veeleisende parcoursen te rijden – kwamen voort uit die interviews. Als het om herinneringen van andere mensen gaat, staat dat vermeld.

Bonnie Cornelius Spitzmiller maakte me niet alleen deelgenoot van haar persoonlijke herinneringen aan haar tijd op Knox, maar liet me ook haar oude jaarboeken en het dagboek zien uit de tijd waarin ze op Knox nog een leerling van Harry was. Phebe Phillips Byrne, Harry’s voormalige leerling en een voormalige rijmeester op Knox, vertelde me niet alleen haar eigen herinneringen tot in de kleinste bijzonderheden, maar ze was ook bijzonder goed op de hoogte van de geschiedenis van Knox en de doctrine van de school. Harry’s dochter, Harriet de Leyer-Strumpf, was ook zo ontzettend lief om me te vertellen hoe het was om op te groeien in het gezin De Leyer en op Snowman te mogen rijden.

Sommige dingen die Harry me vertelde, zijn alleen op zijn eigen ervaringen gebaseerd, en ik ben dankbaar voor zijn bijzonder goede geheugen en het geduld waarmee hij al mijn vragen beantwoordde en zijn gezinsleden inschakelde als een bepaald detail hem ontschoten was.

Behalve interviews afnemen heb ik ook de kranten en de tijdschriften uit die tijd uitputtend geraadpleegd, maar een paar boeken waren zo essentieel dat ik die graag een bijzondere vermelding geef: The Fifties, door David Halberstam, gaf me een panoramisch overzicht van de tijd waarin dit verhaal speelt. The National Horse Show, A Centennial History, door Kurth Sprague, werd in kleine kring verspreid voor het honderdjarig bestaan van de National Horse Show en ik heb me bij de beschrijvingen van de geschiedenis van de National Horse Show, het sociale milieu en de fysieke omstandigheden voornamelijk verlaten op dit boek. Snowman, door Rutherford Montgomery, een kinderboek dat in 1962 werd gepubliceerd, was volgens Harry gebaseerd op een op de band opgenomen interview uit 1959. Dit boek hield zich niet strikt aan de volgorde van de gebeurtenissen en vatte twee jaar in één jaar samen, maar het hielp me bij het oppikken van bepaalde bijzonderheden en bij de beschrijving van het jonge gezin De Leyer. Ik ben ook veel dank verschuldigd aan twee uitstekende wetenschappelijke boeken over de geschiedenis van het werkpaard in Amerika, Horses at Work, door Ann Norton Greene, en The Horse in the City, van Clay McShane en Joel A. Tarr.

Ik had het geluk dat ik een maand als staflid was verbonden aan de National Sporting Library in Middleburg, Virginia, die zo vriendelijk was om me de beschikking te geven over de plakboeken van Margaret L. Smith, tussen 1953 en de vroege jaren 1960 verslaggeefster van paardensport evenementen. Van sommige van die krantenknipsels was de herkomst niet duidelijk. Die heb ik dan ook niet met name geciteerd, ik heb me voornamelijk geconcentreerd op bronnen die wel achterhaalbaar waren, maar het lezen van die artikelen en het zien van de krantenfoto’s hielp me wel bij het beschrijven van de alge -mene omgeving. En de opmerkelijke fotoverzameling van Marshall Hawkins, eveneens in de National Sporting Library, stelde me in staat om de mensen en de sfeer van de paardensportevenementen in die tijd te beschrijven. Maar het allerbelangrijkst tijdens mijn research was het archief, ook in de Library, van het op paarden gerichte tijdschrift The Chronicle of the Horse, waarin verslagen uit de eerste hand en uitslagen van alle in dit boek genoemde evenementen terug te vinden waren.

BIBLIOGRAFIE

“Advertising: Man in a Hurry.” Time, Mar. 6, 1950.

“Alice Higgins, Magazine Writer on Equestrian Sports, Is Dead.” New York Times, Sept. 19, 1974.

Ames, Lynne. “At Work: Where Do the Amish Train Their Horses?” New York Times, Oct. 18, 2003.

“And a Bow to the Supporting Cast.” Sports Illustrated, Jan. 5, 1959.

Aurandt, Paul. “Snow Man.” In Paul Harvey’s The Rest of the Story. Edited and compiled by Lynne Harvey. New York: Doubleday, 1977.

Aurichio, Andrea. “And Thereby Hang Some Tails.” New York Times, July 20, 1980.

Austin, Dale. “Snowman Wins Jump-off in Show, Two Mounts Unseat Riders, Hurdles Fall.” Washington Post, Oct. 28, 1960.

Baker, E. T. The Home Veterinarian’s Handbook: A Guide for Handling Emergencies in Farm Animals and Poultry. New York: Macmillan, 1944.

“Black Atom Takes Horse Show Lead.” Washington Post, Oct. 26, 1960.

Bracker, Milton. “Philadelphia Society, Changing but Changeless.” New York Times, Jan. 14, 1957.

Brewer, Toni. “Washington International.” Chronicle of the Horse, Oct. 24, 1958.

Bryan, Bill. “History of the United States Equestrian Team.” Chronicle of the Horse, Oct. 31, 1958.

———. “U.S. Team Success.” Chronicle of the Horse, Aug. 15, 1958.

“Business.” Time, Dec. 30, 1957.

“By Way of Report: John Huston’s Full Slate — La John Dolce Vita Is Acquired — Snowman Saga.” New York Times, Jan. 22, 1961.

“Chapot, U.S., Wins Jump-off in Show; Beats Germany’s Winkler by 1 Second — President Sees Washington Event.” New York Times, Oct. 16, 1958.

“Children’s Services.” Chronicle of the Horse, June 12, 1959.

Christmas, Anne. “Washington International.” Chronicle of the Horse, Nov. 18, 1960.

“Classy Jumpers to Battle at Ox Ridge.” Sunday Bridgeport Herald, May 29, 1960. “Conversation Piece.” Chronicle of the Horse, Aug. 29, 1958.

Corrigan, Ed. “De Leyer’s Two Jumpers Help Argentines over Rough Spot.” New York Times, Nov. 28, 1971.

———. “Doomed Horse Leaps from Kill Pen to Fame.” Chicago Tribune, Nov. 8, 1958.

———. “Serious Fall off Horse Fails to Deter Youngster.” New York Times, Dec. 11, 1977.

———. “Snowman Returns for Final Accolade.” New York Times, Nov. 9, 1969.

Corry, John. “Showing Horses on a Shoestring: Many Exhibitors Do Own Stable Work to Save Money.” New York Times, Nov. 11, 1958.

Crago, Judy. “Selection, Training, and Care.” In William Steinkraus and Michael Clayton, eds., The Complete Book of Show Jumping. New York: Crown, 1975.

“Crowd in Furs Sees Piping Rock Horse Show.” New York Times, Oct. 7, 1909.

“Dappled Gray Scores, Snowman Gets Meyner Prize at Paramus Horse Show.” New York Times, Oct. 13, 1958.

De Butts, Mary Custis Lee, and Rosalie Noland Woodland, eds. Charlotte Haxall Noland, 1883–1969. Middleburg, Va.: Foxcroft, 1971.

“De Leyer, Maker of Champions, Dreams of His Greatest One.” New York Times, Mar. 7, 1965.

“De Leyer Paces Show.” New York Times, July 21, 1958.

Devereux, Frederick L. Famous American Horses: 21 Steeplechasers, Trotters, Cowponies, Flat Racers, Show Horses and Battle Mounts That Have Made History. Old Greenwich, Conn.: Devin- Adair, 1975.

“Devon.” The Chronicle of the Horse, June 14, 1958.

“Diamant Captures 3d Jump-off, Wins Horse Show Prize.” New York Times, Sept. 12, 1958.

“Diamant Registers Horse Show Victory.” New York Times, Sept. 16, 1958.

Dioguardi, Ralph. “The Horse Nobody Wanted.” Smithtown Sunday Digest, May 20, 1979.

“Doomed Horse Leaps from Kill Pen to Fame.” Chicago Daily Tribune, Nov. 8, 1958.

“Douglaston Wins Horse Show Title.” New York Times, May 5, 1958.

Edwards, Russell. “National Horse Show — Good-by to the Garden.” New York Times, Oct. 8, 1967.

———. “National Horse Show Here Has a 76-Year History of Strange and Wondrous Things.” New York Times, Nov. 1, 1958.

“$80 Wonder Horse Worth $25,000: Snowman, the Equine Phenomenon, Stars at Children’s Services Horse Show, May 15–17.” Hartford Courant, May 10, 1959.

“Equestrian Team Will Be Assisted at Fete in Darien.” New York Times, June 11, 1961.

“Fairfield County Hunt.” Chronicle of the Horse, July 11, 1958.

“FBI Rangers View G.I. Horse Trading.” New York Times, May 14, 1946.

Fitzgerald, F. Scott. The Great Gatsby. 1925. Reprint, New York: Scribner, 1999.

“Five Cubans Stage Protest of Countrymen in Show.” New York Times, Nov. 5, 1958.

Fleming, Geoffrey. Images of America: St. James. Charleston: Arcadia Publishing, 2002.

“Fly Your Bloodstock.” Advertisement. Chronicle of the Horse, Oct. 31, 1958.

Forgeron, Harry V. “Town Puts Heart in Its Horse Show: Port Washington Lions Find Willing Hands for Event That Built Ballfield.” New York Times, May 15, 1960.

Franck, Peggy Miller. Prides Crossing: The Unbridled Life and Impatient Times of Eleo Sears. Beverly, Mass.: Commonwealtrh Editions, 2009.

Fussell, Paul. Class: A Guide Through the American Status System. New York: Touchstone, 1992.

Gava, Adrienne E. Dark Horse: A Life of Anna Sewell. Thrupp, U.K.: Sutton, 2004.

“Gayford, Canada, First in Jumping.” New York Times, Nov. 4, 1960.

“Genuine Risk Dies; Filly Won Kentucky Derby.” New York Times, Aug. 18, 2008.

“German Rider Clinches Laurels in Washington Show.” New York Times, Oct. 15, 1958.

Gish, Noel J. Looking Back Through the Lens. Smithtown, N.Y.: Smithtown Historical Society, 1996.

Goldstein, Andrew. “Joe Goldstein, Dogged New York Sports Promoter, Dies at 81.” New York Times, Feb. 15, 2009.

Gould, John. “Hoss Trading: A Lesson for Diplomats.” New York Times Magazine, Nov. 16, 1947.

Green, Ben K. Horse Tradin’. New York: Alfred A. Knopf, 1963.

“Green Is Injured in Horse Show Test.” New York Times, Sept. 16, 1955.

Greene, Ann Norton. Horses at Work: Harnessing Power in Industrial America. Cambridge, Mass.: Harvard University Press, 2008.

“Grim Reaper at National.” Chronicle of the Horse, Nov. 21, 1958.

Halberstam, David. The Fifties. New York: Random House, 1993.

“Harold S. Vanderbilt and Miss Sears.” New York Times, Aug. 23, 1911.

Harris, Bradley. “The Early Beginnings of the Smithtown Hunt.” Smithtown News, July 31, 2008.

———. “Growing Up on the La Rosa Estate in Nissequogue.” Smithtown News, Sept. 18, 2008.

———. “James Clinch Smith Brings Polo to Smithtown.” Smithtown News, Dec. 4, 2008.

———. “The Knox School Finds a Home in Nissequogue.” Smithtown News, Sept. 25, 2008.

———. “Lathrop Brown Estate, a Southern Colonial Mansion,” Smithtown News, Aug. 28, 2008.

———. “Ponies Once Pranced at St. James Driving Park.” Smithtown News, Nov. 27, 2008.

———. “The Smithtown Horse Show.” Smithtown News, Jan. 8, 2009.

———. “The Smithtown Polo Club.” Smithtown News, Jan. 1, 2009.

———. “Snowman, the Cinderella Horse of Hollandia Farms.” Smithtown News, July 10, 2008.

———. “Still Tracking Foxes in the Smithtown Hunt.” Smithtown News, Aug. 21, 2008.

Higgins, Alice. “Deutschland über Alles: At Brand-New Washington Show, Germans Collected everything but the Tickets.” Sports Illustrated, Oct. 27, 1958.

———. “Exit Jumping: Andante, an Aged Prima Donna, Begins Her Last Season with a Flamboyant Win at Devon.” Sports Illustrated, June 20, 1960.

———. “German Cliff hanger.” Sports Illustrated, Nov. 24, 1958.

———. “Revival of an Old Ruckus.” Sports Illustrated, Nov. 14, 1960.

———. “The 67th National Horse Show Had Some Great Horses, Some Thrilling Riders, and Some Unexpected Light Moments.” Sports Illustrated, Nov. 21, 1955.

———. “Thinker on Horseback.” Sports Illustrated, Dec. 15, 1958.

———. “The Year of the Jumpers: A Spectacular Open Event in New York Tops a Season of Excellent Performances Around the Country by American and Foreign Horses.” Sports Illustrated, Nov. 20, 1961.

Higginson, A. Henry, and Julian Ingersoll Chamberlain. The Hunts of the United States and Canada: Their Masters, Hounds and Histories. Boston: Frank L. Wiles, 1908.

Hopper, Hedda. “Hollywood,” Hartford Courant, Nov. 17, 1960.

“Horse Saved from Execution Becomes Champion.” Bridgeport Day, Nov. 7, 1958.

“Horses for Sale at Auction.” Horse Magazine, April 1956.

“Horse Show Begins, U.S. Riders Featured.” Spokesman-Review, Nov. 1, 1959.

“Horse Show Ends with Many Fetes.” New York Times, Nov. 13, 1957.

“Horse Showing Is a Grim Business.” Palm Beach Post, Nov. 17, 1962.

“Horse-Show Jumping Taken by Uncle Max.” New York Times, Oct. 21, 1962.

“Horses to Be Improved; Federal Authorities, Through Remount Program, to Aid Breeders.” New York Times, June 8, 1919.

“Horse That Jumps: From the Slaughterhouse to the Motion Picture Screen.” Fitchburg Sentinel, December 30, 1959.

Hunter, Jane. How Young Ladies Became Girls. New Haven: Yale University Press, 2003.

“Hunter Tests Led by Paxson Entry.” New York Times, June 14, 1959.

Igou, Brad. “An Amishman Talks About Horses.” Amish Country News, Winter 1996.

“In the Country.” Chronicle of the Horse, Dec. 1, 1959.

“Jumper Windsor Castle Is Sold in $50,000 Deal.” New York Times, Nov. 6, 1959.

“Jumping King Snow Man Is Hurt in Fall.” Chicago Daily Tribune, June 26, 1960.

“Junk Wagon Horse Takes a Fling at Broadway Chase.” New York Times, Apr. 17, 1956.

Kluger, Richard. The Paper: The Life and Death of the “New York Herald Tribune.” New York: Alfred A. Knopf, 1986.

Kunhardt, Philip B. “The Farm Horse That Became a Champion.” Animals You Will Never Forget. Pleasantville, N.Y.: Reader’s Digest Books, 1969.

Lafrenz, Marie C. “Horse Show Publicity.” The Whole Horse Catalogue. Edited by Steven D. Price. New York: Fireside, 1998.

———. “Increase in Number of Thoroughbreds.” New York Herald Tribune, Mar. 6, 1960.

———. “Professional Versus Amateur.” New York Herald Tribune, Apr. 19, 1960.

“Lakeville.” Chronicle of the Horse, Aug. 15, 1958.

Langdon, John. Horses, Oxen, and Technological Innovation. Cambridge: Cambridge University Press, 1986.

Leerhson, Charles. Crazy Good: The True Story of Dan Patch, the Most Famous Horse in America. New York: Simon & Schuster, 2009.

Lipsyte, Robert. “Joey Goldstein.” Sports of the Times. New York Times, Mar. 18, 1969.

Littauer, Mary Aiken. “Whither Horse Shows.” Chronicle of the Horse, Sept. 19, 1958.

Littauer, Vladimir S. Common Sense Horsemanship. New York: Van Nostrand, 1951.

———. Jumping the Horse. New York: Derrydale, 1931.

Livingston, Phil, and Ed Roberts. War Horse: Mounting the Cavalry with America’s Finest Horses. Albany, Tex.: Bright Sky Press, 2003.

“Local Riders and Mounts Take Part in International Show.” Long Islander, Nov. 14, 1958.

Longrigg, Roger. The Complete History of Fox Hunting. New York: Clarkson Potter, 1975.

Lucey, Virginia. “Afternoon Events Halted by Rain.” Hartford Courant, Sept. 28, 1958.

———. “Benefit Horse Show Opens with Jumpers.” Hartford Courant, May 16, 1959.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Oct. 5, 1958.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Nov. 16, 1958.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Sept. 6, 1959.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Nov. 1, 1959.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Nov. 11, 1959.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, Nov. 22, 1959.

———. “Saddle and Spur.” Hartford Courant, July 24, 1960.

———. “Two Jumpers Capture Honors at Horse Show.” Hartford Courant, May 18, 1959.

Lyon, Robert. On Any Given Sunday: A Life of Bert Bell. Philadelphia: Temple University Press, 2010.

Mancuso, Lisa. “Thrill of the Hunt: Equestrian Honored with Club Lifetime Award.” Smithtown News, Apr. 1, 2010.

“Mann Horses Pace Show.” New York Times, Sept. 5, 1957.

McCardle, Dorothy. “Jumping Horse Cops Fame, Wealth.” Washington Post, Sept. 18, 1960.

McGowan, Dean. “Pat Smythe, Ace Woman Rider, Takes U.S. Officials Over Jumps.” New York Times, Nov. 5, 1957.

———. “Steinkraus Scores for Third U.S. Jumping Triumph at National Horse Show.” New York Times, Nov. 7, 1958.

———. “West Germany’s Thiedemann Scores Twice at Garden.” New York Times, Nov. 11, 1958.

“McLain Street Wins Open Jumper Title.” New York Times, Sept. 10, 1961.

McShane, Clay, and Joel A. Tarr. The Horse in the City: Living Machines in the Nine -teenth Century. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2007.

Meagher, Thomas. The Gigantic Book of Horse Wisdom. New York: Skyhorse, 2007.

“Mickey Walsh, Horse Trainer, 86.” New York Times, Aug. 19, 1983.

Mischka, Joseph. The Percheron Horse in America. Whitewater, Wisc.: Heart Prairie Press, 1991.

“Miss Lida Fleitmann, Horsewoman, to Wed.” New York Times, Feb. 1, 1922.

“Miss Maloney Guides Kitalpha to Pony Crown at Southampton.” New York Times, Aug. 19, 1962.

“Miss Payne Rides Mare to 4 Blues.” New York Times, June 22, 1958.

“Miss Sears Guest of Mrs. Belmont.” New York Times, Aug. 14, 1911.

“Miss Sears Not Engaged; Member of Her Family Denies She Is Betrothed to Harold S. Vanderbilt.” New York Times, Aug. 11, 1911.

“Miss Sears’ Skating Outfit; She Prefers Cap and Muff of Knitted Wool for Cold Days.” New York Times, Feb. 19, 1912.

“Miss Sears Turns Runaway, Swerves Animal from Bolting Among Spectators at Lawn Tennis Match.” New York Times, Sept. 28, 1911.

Montgomery, Rutherford. Snowman. New York: Duell, Sloan, and Pearce, 1962.

Moore, Major-General Sir John. Our Servant the Horse: An Appreciation of the Part Played by Animals During the War, 1914–1918. London: H & W Brown, 1931.

“More Children Saddle Up Each Year Despite Cost.” New York Times, Nov. 5, 1957.

Morenstern, George. “Minding My Own Business: Let Us Now Praise Famous Horses.” Chicago Tribune, June 17, 1973.

“National Horse Show.” Chronicle of the Horse, Nov. 21, 1958.

“National Horse Show Begins Run.” Schenectady Gazette, Nov. 4, 1958.

“National’s Diamond Jubilee.” Chronicle of the Horse, Sept. 12, 1958.

“Naute Mia Heads Working Hunters.” New York Times, Sept. 7, 1958.

“New Country Club Piping Rock Will Be Devoted to Sports Chiefly with Horses.” New York Times, Oct. 9, 1911.

“New Look at the Capitol Armory.” Lewiston Daily Sun, Jan. 12, 1961.

“The 1958 PHA Trophy.” Photograph with caption. Chronicle of the Horse, Oct. 10, 1958.

“Nosing Around.” St. James Times, July 22, 1993.

“The Not-So-Grave Tale of the Cinderella Horse.” St. James Times- Beacon, Mar. 14, 1991.

Obituary, Marie C. Lafrenz. US Eventing News, May 18, 2007.

O’Dea, Joseph. DVM, Olympic Vet. Geneseo, N.Y.: Castlerea Press, 1996.

The Official Report of the Organizing Committee for the XIV Olympiad. London: The Organizing Committee for the XIV Olympiad, 1948.

“Old Nag’s Long Jump from Plow Horse; Discarded Farm Horse Finds Unexpected Fame,” Life, Nov. 9, 1959.

“Open Jumping Goes to Windsor Castle.” New York Times, Aug. 12, 1960.

Parker, Betsy Burke. “Living Legends: Harry De Leyer Riding into the Future in the Saddle of His Past.” In and Around Horse Country, Feb.–Mar. 2009.

“Paxson’s Gelding Takes Third Blue; Flying Curlew Sets Pace in Piping Rock Fixture; Snowman Triumphs.” New York Times, Sept. 17, 1960.

“Peter Gunn Scores in Fairfield Show.” New York Times, Jun. 25, 1961.

“Petersen Gelding Wins Hunter Prize.” New York Times, Aug. 20, 1962.

“Petersen Horse Captures Trophy.” New York Times, Aug. 7, 1960.

“Piping Rock Horse Show.” Photograph with caption. Chronicle of the Horse, Oct. 3, 1958.

“Piping Rock’s Millionaire’s Colony Opens New Club.” New York Times, May 26, 1912.

“Presentation of the 1958 PHA Award.” Photograph with caption. Chronicle of the Horse, Nov. 21, 1958.

“Promissory Notes of the Past Screen Season.” New York Times, Dec. 31, 1961.

Rendel, John. “8-Day Horse Show Opens Here Today; Jumping Teams Will Parade Around the Garden Ring in Formal Ceremony.” New York Times, Nov. 5, 1957.

———. “German Riders Score in Horse Show; 24-Fault Effort Wins Nations Cup.” New York Times, 1958.

———. “Irish Rider Takes a First and a Second as National Horse Show Opens Here.” New York Times, Nov. 1, 1961.

———. “Irish Team Wins Good Will Challenge Trophy in Horse Show at Garden.” New York Times, Nov. 4, 1961.

———. “Stumble Results in a Broken Neck.” New York Times, Nov. 5, 1960.

———. “United States Team Retires Special Challenge Trophy at Show in Garden.” New York Times, Nov. 5, 1958.

———. “Wiley Is Winner Second Straight Year.” New York Times, Nov. 5, 1958.

Rodenas, Paula. The de Nemethy Years: One Man’s Influence on American Riding. New York: Arco, 1983.

“Roy Campanella Continues to Gain; Injured Catcher Gets Some Feeling Back in Body, but Legs Still Paralyzed.” New York Times, Jan. 31, 1958.

Rule Book. American Horse Shows Association, 1958.

Rust, Richard. Renegade Champion: The Unlikely Rise of Fitzrada. Lanham, Md.: Taylor Trade, 2008.

Safire, William. “Locust Valley Lockjaw.” On Language. New York Times Magazine, Jan. 18, 1987.

“Sands Point.” Chronicle of the Horse, June 22, 1958.

Scanlan, Lawrence. Secretariat: The Horse That God Built. New York: Thomas Dunne Books, 2007.

Self, Margaret Cabell. The Horseman’s Encyclopedia. New York: A. S. Barnes, 1946.

“Sidelights of the National.” Chronicle of the Horse, Nov. 21, 1958.

“65th National Horse Show to Begin an Eight-Day Run at Garden on Tuesday.” New York Times, Nov. 1, 1953.

Smith, Margaret L. “National Horse Show.” Chronicle of the Horse, Nov. 21, 1958.

———. “Penna National Horse Show.” Chronicle of the Horse, Nov. 7, 1958.

———. Scrapbooks. In the collection of the National Sporting Library, Middleburg, Virginia.

“Smithtown.” Chronicle of the Horse, Sept. 12, 1958.

“Snowman and Pedro Capture Jumper Crowns in Connecticut.” New York Times, June 27, 1960.

“Snowman Captures Horse Show Honors.” New York Times, May 22, 1961.

“Snowman Featured in Benefit Next Week.” New York Observer, June 16, 1963.

“Snowman First in Jumper Class, Windsor Castle Second in 1959 Ranking.” New York Times, Jan. 3, 1960.

“Snow Man First in Jumping Event; Beats Diamant for Title in Piping Rock Horse Show.” New York Times, Sept. 15, 1958.

“Snow Man Gains Jumper Laurels.” New York Times, May 8, 1961.

“Snowman Gives Exhibition Today in Horse Show.” Washington Post, Sept. 24, 1960.

“Snowman Has a Rival, and She’s in His Own Stable.” Port Washington News, Nov. 5, 1959.

“Snow Man Injured in Jump.” New York Times, June 26, 1960.

“Snowman Leaves Memories in Hearts of Horsemen.” Smithtown Messenger, Oct. 3, 1974.

“Snowman, Legendary Jumper, Retired to St. James Pasture.” Smithtown Messenger, Nov. 20, 1969.

“Snow Man Scores in L.I. Horse Show,” New York Times, June 9, 1958.

“Snowman Takes Jumper Honors; De Leyer’s Gelding Defeats High Tore for Open Title in North Shore Show.” New York Times, Sept. 13, 1959.

“Snowman Tops at Ox Ridge.” Bridgeport Post, June 20, 1960.

“Snowman Triumphs in Second Jump-off.” New York Times, June 24, 1960.

“Snowman Winning Honors in National Horse Show.” Smithtown Messenger, Nov. 2, 1961.

“Society Aids at Piping Rock Club.” New York Times, Oct. 5, 1912.

“Society Amateurs in the Saddle: Piping Rock Horse Show Attracts Hunting Set to Locust Valley Grounds.” New York Times, Oct. 4, 1913.

“Society: She Ain’t What She Used to Be.” Time, Nov. 9, 1962.

“Sport: Back in the Saddle.” Time, Nov. 13, 1950.

“Sport: Grand Old Girl.” Time, Dec. 25, 1939.

“The Sporting Calendar.” Chronicle of the Horse, Aug. 29, 1958.

Sprague, Kurth. The National Horse Show: A Centennial History, 1883–1983. New York: National Horse Show Foundation, 1983.

Steinkraus, William. Great Horses of the United States Equestrian Team. New York: Dodd, Mead & Company, 1977.

———. Riding and Jumping. Garden City, N.Y.: Doubleday, 1961.

“Steinkraus Captures Jumping Event: Course Cleared in 32.39 Seconds.” New York Times, Nov. 10, 1969.

“Steinkraus Wins at London Show.” New York Times, July 21, 1958.

Stoneridge, M. A. A Horse of Your Own. Garden City, N.Y.: Doubleday, 1963.

———. “How to Evaluate a Horse for Soundness.” In Practical Horsekeeping. New York: Doubleday, 1983.

Stott, Bill. “Anthem of 1950s America.” http://billstott.blogspot.com/search/label/American%20cultural%20history.

Tantalo, Victor. “Horse Show Promo tion.” Chronicle of the Horse, May 8, 1959.

“Thomas School Team Champions at Knox School Horse Show.” Long Islander, May 1, 1958.

“Three Blues Won by Mann Entries; Fiore Rides Riviera Wonder and Topper to Victories at Stony Brook Show.” New York Times, Sept. 6, 1957.

“3 De Leyer Horses Win at Stony Brook.” New York Times, Sept. 5, 1958.

“Towson Man Wins London Horse Show.” Washington Post, July 24, 1958.

“U.S. Riders Take Second, Third in Irish Show.” Washington Post, Aug. 6, 1958.

Van Liew, Barbara F., and Elizabeth Shepherd, eds. Head of the Harbor: A Journey Through Time. Laurel, N.Y.: Main Road Books, 2005.

Vecsey, George. “Raceway Era: When Dog Days Became Trotter Nights.” New York Times, July 22, 1988.

“Walsh’s Girls Help Him over Belmont Hurdles; Trainer’s Daughters Exercise Horses 6 Days a Week.” New York Times, May 27, 1958.

Weiler, A. H. “Movie to Relate Story of a Horse; Bob Hope May Play Role of Snowman’s Rescuer.” New York Times, Sept. 25, 1961.

———. “Promissory Notes of the Past Screen Season.” New York Times, Dec. 31, 1961.

Weiner, Tim. “Robert Lantz, Agent to the Stars, Dies.” New York Times, Oct. 20, 2007.

White, Claire Nicolas. “Cinderella Horse Stars on L.I.” New York Times, Oct. 22, 1972.

“Wiley Is Winner Second Straight Year, U.S. Rider Takes West Point Trophy Again at Garden.” New York Times, Nov. 5, 1958.

“Wiley Triumphs After Jump-off.” New York Times, Nov. 8, 1959.

“Windsor Castle Takes Jumping Title at Armory.” Washington Post, Oct. 31, 1960.

“Woman Rider Hurt in Jumping Contest.” New York Times, Oct. 2, 1915.

Zinsser, William. “The Daily Miracle: Life with the Mavericks and Oddballs at the Herald Tribune,” American Scholar, vol. 77, no. 1 (Winter 2008).

FOTOVERANTWOORDING

Foto titelpagina – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 1 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 2 – Uit Rose Leaves, het 1957 jaarboek van de Knox School, met dank aan Bonnie Cornelius Spitzmiller. Geplaatst met toestemming van de Knox School. Foto 3 – Uit Rose Leaves, het 1957 jaarboek van de Knox School, met dank aan Bonnie Cornelius Spitzmiller. Geplaatst met toestemming van de Knox School. Foto 4 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 5 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 6 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 7 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 8 – Uit de persoonlijke ver -zameling van Harry de Leyer. Foto 9 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 10 – Foto door Marshall Hawkins. Distributed by Robert McClanahan. Foto 11 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 12 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 13 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 14 – © David Stekert of Budd Studios. Foto 15 – © David Stekert of Budd Studios. Foto 16 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 17 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 18 – Uit de National Sporting Library & Museum Archives. Foto 19 – Uit de National Sporting Library & Museum Archives. Foto 20 – Uit de National Sporting Library & Museum Archives. Foto 21 – Uit de National Sporting Library & Museum Archives. Foto 22 – Foto door Gjon Mili. Time-Life Pictures/Getty Images. Cartoon 23 – Cartoon door Willard Mullins, geplaatst met toestemming van Shirley Mullins Rhodes. Foto 24 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 25 – © Bill Ray. Foto 26 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 27 – Foto door George Silk. Time-Life Pictures/Getty Images. Foto 28 – © Bill Ray. Foto 29 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer. Foto 30 – © David Stekert of Budd Studios. Foto 31 – Uit de persoonlijke verzameling van Harry de Leyer.