Matías Néspolo

Zeven manieren om een kat te doden

Vertaald uit het Spaans door Brigitte Coopmans

Uitgeverij De Geus

breda 2012

De vertaalster ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

Oorspronkelijke titel Siete maneras de matar a un gato, verschenen bij Los libros del lince

Oorspronkelijke tekst © Matías Néspolo, 2009

Publicatie in samenwerking met Oxfam Novib

Nederlandse vertaling © Brigitte Coopmans en De Geus bv, Breda 2011

Omslagontwerp Berry van Gerwen

Omslagillustratie © Marcos Radicella/Getty Images

isbn 978 90 445 1958 7

nur 302

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2011.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Twee manieren

‘Je hebt zeven manieren om een kat te doden’, zegt Chueco, terwijl hij het beestje aait dat Quique, de kleine van Ernestina, heeft meegebracht. Hij geeft me een plagerige knipoog.

Met zijn linkerarm houdt hij de kat tegen zijn borst gedrukt. Met zijn rechterhand streelt hij over de rug en het kopje. Hij buigt een beetje voorover, alsof hij hem wil beschermen, maar veert meteen weer overeind om geen haal in zijn gezicht te krijgen. Ik hoor een geluid als van een dor takje dat breekt en Chueco houdt de stuiptrekkende kat aan zijn nekvel omhoog. Het kopje hangend, de poten stijf. Hij beweegt niet meer.

‘Maar als het erop aankomt zijn er eigenlijk maar twee’, maakt hij zijn zin af, alsof hij les staat te geven. ‘Goedschiks of met grof geweld.’

‘Dit is zeker met grof geweld, of niet?’ vraag ik uitdagend.

‘Welnee, joh, dit is goedschiks. Dat beestje voelt er niks van, want …’ Zijn zin wordt halverwege onderbroken door een bulderende lach die zijn gezicht misvormt. Hij lijkt wel een jammerend oud vrouwtje. Nu schiet ík in de lach, maar ik denk aan dat beest. Niet zo lang, heel even maar, net genoeg om mezelf ervan te overtuigen dat het geen kat meer is, maar gewoon een degelijke maaltijd. Ik heb in geen week een stuk vlees gezien. De gekookte polenta, de rijst met kevertjes erin die we gratis kunnen afhalen bij een groothandelaar in Zavaleta, de pruimen die we jatten bij Oliveira de Portugees, het komt me allemaal de strot uit, en Chueco denk ik ook.

Hij hangt de kat ondersteboven aan de dakrand en snijdt hem met slechts één snelle beweging van links naar rechts de strot door. Met zijn voet schuift hij er een blik onder om het bloed op te vangen.

‘Je gaat toch geen bloedworst maken?’ vraag ik.

‘Wat denk je?’ antwoordt hij.

Ik weet niet of hij me in de maling neemt of dat hij het bloed echt wil gaan gebruiken, maar ik ga er niet over door. Ik kijk toe en laat hem zijn gang gaan.

Met één haal rijt hij het beest van onder tot boven open. Hij wipt de ingewanden eruit, die ook in het blik belanden. Chueco gaat snel en handig te werk. Als een vakman.

‘Nu komt het moeilijkste gedeelte’, zegt hij, terwijl hij één oog toeknijpt en met de scherpe kant van het mesje, dat hij in zijn rechterhand houdt, naar mij wijst.

Hij snijdt de staart af en trekt een lijntje om de onderste gewrichten van de poten.

‘Alsof je een kabel stript,’ legt hij uit, ‘maar dan eentje met haren en zo dik als een vinger van Bolle Farías.’

‘Farías! Die komt in elk geval niet om van de honger … Kunnen we hém niet slachten, Chueco?’ Het is maar een geintje, maar Chueco kijkt me ernstig aan en zijn kleine oogjes fonkelen.

‘Slachten? We moeten ’m kaalplukken! Die dikke rotzak al z’n stiekem bij elkaar gespaarde centjes afpikken …’

‘Waar heb je ’t over, Chueco? Die Bolle heeft geen rooie rotcent, hij zit aan de grond, net als iedereen. Heb je niet gezien dat hij bonje heeft met zijn leveranciers? Als dat zo doorgaat krijgt-ie niet eens meer bier bezorgd.’

Eerlijk gezegd zal het me een rotzorg wezen hoe Farías er financieel voorstaat. Ik durf er trouwens m’n kop onder te verwedden dat het hem helemaal zo slecht niet gaat. Iedereen hier in de buurt is blut, maar voor een biertje of een borrel kunnen ze altijd wel wat ritselen. Bij Bolle zit het altijd vol en volgens mij geeft hij niks op de pof. Toch hang ik tegenover Chueco maar een zielig verhaal over hem op, want ik heb hem op een idee gebracht dat me helemaal niet lekker zit.

‘Die bonje heeft-ie omdat-ie zo’n centenneuker is en alles en iedereen belazert. Ik zeg je dat die Bolle zijn poen gewoon ergens verstopt heeft liggen, Gringo, en niet zomaar een beetje.’

Op de bank ja, wil ik zeggen, maar ik bedenk me en slik mijn woorden in. Stom. Na de run op de banken in september brengt niemand zijn geld daar nog heen. Wie poen zat heeft, sluist het meteen weg naar het buitenland. Dat gaat voor Farías niet op. Wie wel wat heeft, maar niet al te veel, stopt het gewoon onder zijn matras.

Terwijl ik zo zit te redeneren, maakt Chueco een snee aan de binnenkant van de achterpoten. Als een stuk metworst pelt hij ze af. Dan pakt hij de twee repen vel stevig vast en geeft een harde ruk naar beneden. Als een sok keert het hele vel zich binnenstebuiten en blijft als een met bont gevoerd poppenjasje aan het uiteinde van de voorpootjes hangen. Chueco snijdt ze los en ze blijven achter in de mouwen van het jasje.

‘Kijk, spectaculair gewoon. Zorg dat je er wat van opsteekt, Gringo, de volgende mag jij doen’, zegt hij, en hij gooit het vel naar mijn gezicht.

Ik duik weg en zeg niks terug. Het belandt anderhalve meter verderop in het zand. Als ik me omdraai zie ik de kleine van Ernestina, die er stilletjes bij is komen staan. Met een stokje prikt hij in het vel, een hoopje modder en bloed.

‘Goed uitspoelen en in de zon te drogen hangen. Het is een jasje. Geef maar aan je zusje, voor de poppen’, zeg ik.

Quique blijft me met openhangende mond aanstaren. Óf hij snapt me niet, of hij doet alsof. Met twee handen pakt hij het bontje op en schudt het uit. Als hij ziet wat voor vorm het heeft, grinnikt hij bij zichzelf. Net als toen hij nog een dreumes was en overal om lachte. Nu komt hij tot mijn schouders. Toch zie ik nog steeds datzelfde kindersnoetje.

Chueco is nog bezig. Met de punt van het mesje ritst hij de longen los, die hij in het blik gooit. Hij loopt het huis in en komt terug met een doek. Hij veegt zijn handen af en wrijft het mes schoon. Dan steekt hij een sigaret op en kijkt me vragend aan, zijn wenkbrauwen opgetrokken, zijn hoofd schuin.

Ik steek er ook een op en kijk naar de kat. Het lijkt wel een konijn, zoals-ie daar hangt, gevild. Of meer een haas eigenlijk. Ik herinner me hoe oma Mamina de hazen klaarmaakte die neef Toni voor haar meebracht voordat hij zijn jachtgeweer verkocht, toen ik nog klein was, en ik kan me niet inhouden: ‘Chueco, zullen we er hazenpeper van maken?’

‘Mij niet gezien, veel te veel gedoe. Gewoon een paar keer omdraaien op de barbecue en vreten maar.’

‘U mag het zeggen, compagnon.’

‘Op de barbecue’, herhaalt hij beslist. Hij vindt het leuk om de kapitein op het schip te zijn. Van mij mag hij.

‘Dan maak ik het vuur vast aan.’

‘Doe dat maar. En wat kom jij hier zoeken, ventje?’ vraagt hij aan Quique, die het allemaal staat te bekijken.

‘Mijn ma vraagt of er niet iets over is voor Sultán. Hij zit zo te piepen’, antwoordt hij, met een cool knipoogje naar mij.

‘Ach, natuurlijk, voor het hondje van mevrouw …!’ zegt Chueco met een hoog stemmetje. Waarom weet ik niet, maar hij kan Ernestina niet luchten of zien.

‘Hier, knul’, zegt hij, en hij geeft hem het blik met ingewanden.

Quique slentert weg met het blik en het vel. Zijn gympies sloffen over de grond. Ze zijn een beetje te groot en er zitten geen veters in. Vanaf de grond, waar ik een tot een worst gedraaide prop papier aansteek en bedek met de spaanders van een kistje dat ik kapot heb getrapt, zie ik hem weglopen.

‘Wat ben je toch een lul’, begin ik tegen Chueco. ‘Waarom geef je hem niet gewoon een stuk vlees?’

Chueco kijkt me aan, klakt met zijn tong, neemt het laatste trekje van zijn sigaret en trapt hem uit.

‘Dan moet-ie ’t fatsoenlijk vragen! Als hij wat voor die hond wil, daar ligt ’t. Wat verbeeldt dat mens zich eigenlijk. Ingewanden zijn hartstikke lekker, hoor. Die lui hebben straks een geweldige maaltijd op tafel …’

Ik ga verder met het vuurtje. Dat hij van zijn ma wat voor de hond moest komen halen was gelul volgens mij. Quique wou gewoon zijn deel. Maar ik zeg er niks over tegen Chueco. Blijkbaar zit dat hem dwars, want hij blijft er maar over doorgaan.

‘En trouwens, die knul is echt niet van gisteren. Waarom vraagt ze hem niet gewoon om een kat voor haar te vangen in plaats van de onze af te pakken? Ach nee, natuurlijk … Mevrouw eet geen katten. Wat een kankerwijf!’

‘Misschien weet ze niet hoe ze hem moet slachten, of vindt ze het zielig’, zeg ik.

‘Dan leert ze ’t maar! En anders kan ze verrekken.’

Gif bottelen

Het bier is lauw. En het lijkt wel opgeklopt in plaats van getapt. Tweederde is schuim. Maar ik heb geen zin om erover te bakkeleien, dus ik drink het gewoon op. Bovendien geeft die Bolle toch geen haarbreed toe, dat weet ik. Als ik hem al zover krijg dat hij een koud biertje zonder schuim voor me tapt, dan laat hij me er gewoon voor betalen, en ik heb niks meer.

Met een uitgestreken gezicht komt Chueco binnen. Hij ziet bleek. Hij loopt naar mijn tafel en roept: ‘Bolle, schenk me eens een glas wijn in!’

Hij gaat zitten en kijkt me strak aan, zijn ogen wijdopen. Leeg, uitdrukkingsloos. Met de fles en het glas in één hand komt Bolle naar onze tafel, terwijl Chueco aan mij vraagt: ‘Hé, Gringuito, alles goed?’ Hij houdt zijn hoofd schuin en doet nonchalant, maar het komt heel krampachtig over. Hij speelt een rol.

‘Prima’, antwoord ik, ook met een gezicht als een onnozele hals. Kijken hoe hij reageert. Ik krijg de zenuwen van hem. Hij knippert net een fractie te langzaam met zijn ogen. Een hele subtiele hint, onwaarneembaar, alsof we zitten te kaarten. Ik zie het wel, maar de boodschap ontgaat me.

Met een doffe klap zet Farías het glas op tafel. Voordat hij een druppel heeft ingeschonken, blaft hij: ‘Twee peso!’

‘Doe effe relaxed, Bolle, wat heb jij?’ zegt Chueco. Hij probeert sarcastisch te doen, maar het gaat hem beroerd af. Hij staat zo strak als een deur.

‘Het belangrijkste eerst’, antwoordt Farías.

‘Wees nou maar niet bang. Je ziet toch dat we braaf zijn vandaag?’

Naast het glas ligt een briefje van vijftig. Ik weet niet hoe dat daar is gekomen.

Farías grist het weg en schenkt het glas tot de rand toe vol.

‘Laat die fles maar staan’, zegt Chueco. Hij trekt een grijns, kijkt hem niet aan.

Bolle voelt de minachting en houdt zich niet in.

‘Pleur toch op! Net wat ik hebben wou … weer zo eentje die de grote jongen komt uithangen. Van wie heb je dat gesnaaid, van je mammie?’

‘Een beetje respect, Bolle, anders krijg je misschien nog problemen …’

‘O ja? En die ga jij mij bezorgen, flapdrol?’ Bolle smijt het wisselgeld op tafel en loopt zijn lach achter een luid gekuch verbergend terug naar de bar.

‘Lach maar, straks piep je wel anders’, gromt Chueco.

Hij geeft me een knipoog en slaat in één keer zijn glas wijn achterover. Ik heb al zo’n vermoeden hoe laat het is. Het zint me niks, dus ik zet maar weer hetzelfde onnozele gezicht op als waar hij zelf mee binnenkwam.

‘Wat is er nou, Gringo?’

‘Wat is er verdomme met jou? En kan je me ook even uitleggen hoe je aan die poen komt?’

‘Relax, dat is nep. Mondje dicht, ik leg het je zo uit.’

Ik drink mijn glas leeg en steek een sigaret op. Chueco zwaait met twee vingers om een peuk aan te nemen die ik hem niet heb aangeboden. Ik tik er een uit het pakje naar boven, maar niet van harte.

‘Zo zie ik het graag, vriend. Van een beetje delen is nog nooit iemand slechter geworden.’

Chueco schenkt zijn glas en mijn pul vol. Het laagje schuim op de bodem komt met de wijn bovendrijven.

‘Wat doe je nou!’ schreeuw ik.

‘Niet zo pietepeuterig doen, gewoon opdrinken’, antwoordt hij.

Het toontje waarop hij tegen me praat irriteert me mateloos, maar hij heeft gelijk. Dit is geen gewone koppijnwijn meer, dit is rattengif. Wat je er ook bij giet, bier, bronwater of lauwe zeik, het is zo bitter als alsem. Het rare is de fles. Die doet toch kwaliteitswijn vermoeden. Hij zal er wel niet bij horen. Het is natuurlijk niet voor niks dat Farías zijn wijn altijd van tevoren al opent of met de kurk van een andere fles op tafel zet.

Ik durf te wedden dat die smeerlap zijn koppijnwijn uit de jerrycans van twintig liter achter uit het voorraadhok haalt en hem daar ook aanlengt. Als hij graag zijn eigen drank wil bottelen zal mij dat echt aan mijn reet roesten. Maar als hij weer eens wat wil aanlengen en per ongeluk de verkeerde alcohol pakt, dan zijn we nog niet jarig. Van zijn chemische kennis moeten we het volgens mij niet hebben. Van de mijne ook niet, maar ik weet tenminste nog dat er verschil zit tussen de alcohol die je bij de apotheek haalt en de goedkoopste spiritus die je per liter in een doe-het-zelfzaak koopt. Van het een word je dronken, van het ander ga je de pijp uit. Het zou niet de eerste keer zijn hier in de buurt.

Al prakkiserend sla ik mijn rattengif achterover. Chueco schenkt me bij. Hij heeft nog steeds geen woord gezegd en lijkt ook geen plannen in die richting te hebben.

‘Oké,’ zeg ik, ‘deze jongen stapt maar weer eens op.’

‘Drink die fles nou even met me leeg, ik heb een zakelijk voorstel.’

De minuten gaan voorbij en Chueco brengt geen stom woord uit. Af en toe draait hij zijn hoofd naar de bar en zoekt naar Farías. Bolle heeft het wel in de gaten. Hij is opgewekt. Blijkbaar denkt hij dat hij Chueco met de gal in zijn strot heeft laten zitten, want als Chueco even niet kijkt, gebaart hij in onze richting en maakt hij stiekem grapjes tegen de jongens aan de bar. Ze lachen hem uit, maar Chueco heeft niks door, want hij zit met zijn rug naar hen toe en is te druk met zichzelf. Ik zeg niks. Ik heb geen zin om hem op te fokken.

‘Zeg nou eens wat, man, anders ben ik pleite.’

Chueco drinkt zijn wijn op. Hij blikt nog één keer om naar de bar, tuurt vervolgens de andere kant op naar de straat, leunt achterover en kijkt me dan eindelijk aan.

‘Geef me nog een peuk, Gringa, en rot dan maar op. Jij hebt geen kloten.’

‘Is dit een test of zo?’ zeg ik. Mijn stem trilt er bijna van, zo graag zou ik hem voor zijn bek slaan. En als ineens het kwartje valt en ik besef dat hij me weer door de hoepel laat springen, word ik nog veel nijdiger. Wat ben ik naïef. Maar ik kan nu niet meer terug.

‘Ik test helemaal niks, ik vertel je gewoon hoe het zit’, antwoordt hij ernstig.

‘Wanneer?’

‘Vanavond. Ik weet niet hoor, kijk zelf maar. Ik zou je er graag bij hebben … Maar met samengeknepen billen hoef je niet te komen.’

‘Waar zie je me voor aan, Chueco? Wou je soms klappen?’ Het is niet zozeer een dreigement als wel een poging om een reactie los te krijgen. Zodat ik hem met recht op zijn smoel kan slaan. Maar Chueco weet hoe ik in elkaar steek, de ouwe rot. Hij heeft me waar hij me hebben wil. Daarom gniffelt hij zonder antwoord te geven. Ik bal mijn vuisten en vertrek. Het bloed klopt in mijn slapen.

Tegen de regels

In de fractie van een seconde tussen het moment waarop Farías de sleutel in het slot steekt en twee keer omdraait en het moment waarop hij de honkbalknuppel achter op zijn hoofd krijgt, dat vooroverklapt en de zinkplaten deur openduwt, gaat er van alles door me heen. Ik ben speedy van de coke. Chueco’s briefje van vijftig was vals, maar wel goed voor drie gram. En die zijn er nu al doorheen.

Ik denk aan wat er gebeurt als Bolle ons herkent. Goedschiks, had Chueco gezegd, maar met hem weet je het wel. Ik zou het geen enkel punt vinden om Farías koud te maken, maar ik denk aan Yanina, zijn dochter. Ze is dansen, als het goed is, zoals altijd op donderdag. Daarom moesten we vandaag onze slag slaan. Maar stel nou dat ze binnen tv zit te kijken. Of dat ze inderdaad niet thuis is, maar het uit de hand loopt? Bolle mag dan een klootzak zijn, haar draagt hij op handen. Twee jaar geleden is haar ma overleden en ik zou het sneu vinden om haar als wees achter te laten. Het is een jong ding nog, maar op dat lijf valt niks aan te merken. En voor zover ik weet heeft ze verder geen familie. Als er iets misgaat en ze blijft alleen achter met die kroeg, wordt ze met huid en haar verslonden.

Wat nou als iemand ons ziet? vraag ik me af, terwijl ik om me heen kijk voordat ik de sprong waag. Chueco doet niet aan ongeschreven wetten. Ik op dit moment ook niet. Maar hier in de wijk is er eentje heilig: klusjes doe je buiten de deur. In de wijk pak je hooguit eens een verdwaalde druiloor van buiten aan. Maar dat gebeurt heel zelden. Het spreekt voor zich dat iedereen zich aan die regel houdt, want zo weet je in elk geval dat je je kleine naar de bakker kan sturen zonder dat hij onderweg door de buurman wordt beroofd. Gebeurt dat toch, dan kan die het niet navertellen. En je grijpt ook niet zomaar een griet die ’s nachts alleen door een steegje loopt, want jij hebt zelf ook graag dat iedereen met zijn poten van jouw vrouw, dochter of zus afblijft.

Ik zie niemand, maar je weet maar nooit. De nacht telt talloze spiedende ogen. Als twee daarvan ons nu staan op te nemen, zijn we de klos. En niet zo’n beetje ook. Ik krijg liever vijf van die opgefokte gastjes van de Federale Politie op mijn dak dan dat iemand uit de buurt ons de regels komt bijbrengen.

Met de dreun van dat hoofd tegen de deur schiet de tijd weer vooruit. Mijn denken stopt.

‘Snel, snel …’ jaagt Chueco, terwijl hij het lijf van Bolle naar binnen probeert te duwen. Hij is na de klap tegen zijn hoofd voorover in de deuropening neergeploft. Ik stap over de levenloze baal heen, pak hem bij zijn schouders aan zijn overhemd vast en sleur hem naar binnen. Chueco doet meteen de deur dicht. Er klinkt hondengeblaf en een zacht, hees gekerm van Bolle. Hij is half buiten westen. Chueco trekt een jutezak over zijn hoofd die hij god weet waar vandaan haalt. Blijkbaar is hij goed uitgerust op pad gegaan. Hij haalt zijn eigen riem los en bindt daarmee Farías’ handen op zijn rug.

Ik loop op de tast door de gang. Het huis is donker en leeg. Ik kom uit op een soort eetkamer. Het straatlicht dringt door het half neergelaten rolluik naar binnen. Ik doe de lamp aan. Een tafel, drie stoelen, een televisie op een plastic krat en vuiligheid.

Chueco komt ook binnen en we gaan op zoek. Er zijn niet zoveel plekken waar je geld kan verstoppen. Na een paar minuten lopen we door naar de keuken. Een gore bende: vieze borden, kakkerlakken en aangebrande pannen. Geen deuren in de voorraadkast en de keukenkastjes. Je hoeft nergens aan te komen om te kunnen zien wat erin ligt, en dat zijn we ook geen van beiden van plan, want de laatste die daar een doekje overheen heeft gehaald, was wijlen de vrouw des huizes, wed ik. Lang voordat ze overleed, ook nog. De koelkast is leeg of hij werkt niet. Chueco checkt of er iets in ligt en opent vervolgens de potten en blikken op de schappen. Vermicelli, bonen, matéblaadjes, suiker …

‘Waar ben jij nou goddomme mee bezig?’ schreeuw ik.

‘Wat denk je, sukkel? Zo’n gierige hond verstopt zijn geld op de mafste plekken. Dat weet je toch?’

Ik kan Chueco wel wurgen als hij zo betweterig doet, maar nu zeg ik niks. Misschien heeft hij gelijk en kan je beter het zekere voor het onzekere nemen. Ik laat hem achter in de keuken en zoek verder in de ruimte ernaast. Het is de slaapkamer van Yanina, te zien aan de foto’s die met punaises aan de muur zijn geprikt en de kleren die op de grond rondslingeren: een linnen bloesje, een bh en een zwart lycra broekje, dat ik van de grond raap en met mijn handen uitrek. Als ik me voorstel hoe haar kont dat broekje opvult, loopt het water me in de mond. Ik kijk in de kledingkast, haal het bed overhoop en neus in de laden van het nachtkastje. Ik weet heus wel dat ik Bolles geld hier niet zal vinden, maar als Chueco de keuken zo ijverig doorzoekt, heb ik toch zeker een prima excuus om langdurig tussen Yanina’s spullen te snuffelen?

Haar kamer is ook smerig, maar alles is doordrenkt van haar geur. En die is lekker. In een lade van het nachtkastje vind ik tussen de lippenpotloodjes, andere make-up en potjes nagellak een joint, die ik achter mijn oor steek. In een ander laatje ligt een boekje met foto’s en papiertjes waar ik in ga zitten lezen. Maar ik word meteen afgeleid omdat Chueco naar me schreeuwt.

‘Zei ik het niet? Wat een teringlijer zeg, de gore vetzak … Als een bankdirecteur, niet te geloven!’ roept hij. Zijn verbazing lijkt gemeend.

Ik loop de kamer ertegenover in, die van Farías, en zie daar Chueco in totale verbijstering staan.

‘Als in een film, Gringo, ik geloof m’n ogen niet!’

‘Wat nou, man, heb je geld gevonden?’ Ik word onderhand nerveus van dat geheimzinnige gedoe.

‘Kijk hier eens’, zegt hij, wijzend naar een ingebouwde kast achter een gordijn vol vliegenstront.

Ik trek het weg, schuif de kleren van Bolle die er hangen opzij en zie waar al die ophef vandaan komt. Achter in de kast staat een oude, groene kluis, met een cijferslot en de hele mikmak. Als ik me omdraai en in Chueco’s radeloze gezicht kijk, proest ik het door alle opgehoopte spanning uit van het lachen.

‘Wat sta je daar nou te lachen, lul-de-behanger? Wat nu?’

Ik grijp mijn buik vast, ik kan niks terugzeggen. Het voelt alsof ik mijn ingewanden moet tegenhouden. Terwijl ik mijn tranen afveeg, hoor ik een metalen geluid dat ik door en door ken; Chueco’s knipmes dat openspringt.

‘We zullen dat papzakje toch echt even wakker moeten maken om de code los te peuteren’, zegt hij op een lieflijk toontje dat verdomd sinister klinkt, terwijl hij met de snijkant van het mes speelt.

‘Wacht nou effe, debiel! Je ziet toch dat dat ding nep is?’ zeg ik, en ik tik met mijn knokkels tegen de brandkast.

Het is echt zo, het ding klinkt als een koekblik. Ik sta er zelf van te kijken. Ik zie trouwens ook dat het flink is doorgeroest bij de poten, onder aan de deur en rondom het slot, een soort hendel met vier armen. Het is een speelgoedkluis. Speelgoed voor onnozele vrekken. Speelgoed dat kleine vandaaltjes graag kapotmaken om te kijken wat erin zit.

Zonder een woord loop ik terug door de gang om de knuppel te halen waarmee ik Bolle knock-out heb geslagen. Ik kom de kamer weer in. Chueco ziet bleek. Hij doet zijn mond open maar zegt nog niks. Ik gebaar hem te wachten en geef een harde mep tegen de zijkant van de hendel. De roestplek eromheen scheurt. Ik wrik met de hendel tot hij loskomt. Ik blaas in de opening, roestdeeltjes dwarrelen op. Dan steek ik mijn wijsvinger in het gat en wip met mijn nagel de borgpen omhoog. De kluis springt open. Fluitje van een cent. Alsof ik mijn hele leven niks anders heb gedaan.

Ik heb geen tijd om te bedenken hoe ik deze meesterlijke actie geflikt heb, want Chueco heeft zijn kop er al in gestoken. Met twee handen veegt hij alles wat hij tegenkomt naar buiten: oude papieren, rekeningen, kwitantieboekjes, pornoblaadjes, een hypotheekakte, reclamefolders van drankleveranciers en vleeswarenhandels uit het jaar nul en tot slot een schoenendoes met een sisaltouw eromheen.

‘Hier zit het in …’ zegt hij, terwijl hij met zijn mes het touw doorsnijdt. Hij tilt het deksel op en de samengestouwde bankbiljetten dwarrelen over de rand, in alle kleuren: blauw, bruin, groen, rood, paars … Een hoop nullen en de kop van José de San Martín, de Libertador, erop. Verdwaasd staan we ernaar te kijken. Ik ken ze nog goed. Chueco waarschijnlijk ook. Met zo’n bruin briefje kon je een zakje popcorn kopen. Met een blauw een blikje cola. En van een rood briefje kon je een heel feest geven … Het zijn peso’s van eind jaren zeventig, die al meer dan vijftien jaar uit de roulatie zijn.

Met trillende handen schudt Chueco de schoenendoos leeg. Als hij ziet dat er geen nieuwe bankbiljetten tussen zitten, begint hij de hele tent bij elkaar te schelden. Met een hoge, overslaande stem, alsof hij elk moment in huilen uit kan barsten.

‘Hou je nou koest, man,’ waarschuw ik hem, ‘straks horen ze ons nog.’

Ik maak het alleen maar erger. Hij begint te trappen tegen alles wat hij voor zijn voeten krijgt en schreeuwt aan één stuk door.

‘Kom op, Chueco, kom, laat nou maar, we smeren ’m.’

Hij hoort me niet. Ik pak hem bij zijn schouders en duw hem naar buiten. Zijn woede laait weer op als hij aan het einde van de gang Bolle op de grond ziet liggen. Hij stuift eropaf en verkoopt dat gigantische lijf zo’n harde trap dat het een stukje van de grond komt. Farías is halfdood. Na elke schop kreunt hij bijna onhoorbaar.

‘Kappen! Kappen nou, lompe zak!’ schreeuw ik, terwijl ik mijn been ertussen steek.

Ik buk en fouilleer Farías. In het borstzakje van zijn overhemd zit een stapel bankbiljetten. Veel is het niet, maar het zijn in elk geval de goeie.

‘Kijk ’ns aan’, zeg ik. ‘En nu wegwezen.’

‘Nee, wacht. Deze confisqueren we ook, krenterige hufter dat-ie is’, zegt Chueco, en hij haalt het horloge van Farías’ pols, een Citizen van meer dan tien jaar oud. Hij laat het vlak voor mijn neus bungelen. Nu twinkelen zijn oogjes en lacht hij, de zak.

‘Kom op, wegwezen!’ schreeuw ik.