Jerker Virdborg

Dag zonder einde

Vertaald uit het Zweeds door Edith Sybesma

Uitgeverij De Geus

breda 2011

Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt dankzij een bijdrage van de Zweedse Cultuurraad te Stockholm

Oorspronkelijke titel Mannen på Trinisla, verschenen bij Norstedts, Zweden 2007

Oorspronkelijke tekst © Jerker Virdborg, 2007

Published by agreement with Norstedts Agency

Nederlandse vertaling © Edith Sybesma en De Geus bv,

Breda 2011

Omslagontwerp Berry van Gerwen

Omslagillustratie © Getty Images/Brad Wilson

isbn 978 90 445 2072 9

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Internet: www.degeus.nl

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2011

K.E.M.

#

We stonden op het voordek naar de rotsige oever te staren. We beraadslaagden lang. Iedereen die dat wilde mocht zijn zegje doen. Sommigen waren tegen. De takels in het want klepperden in de wind. Velen waren voor. Het blauwe water verhief zich keer op keer tegen de steven.

We namen een gezamenlijk besluit en gingen aan wal op Trinisla.

joseph d. stevenson, The Granite And The Precipice, 1898

#

Johan veegde zijn gezicht af met de rug van zijn hand, duwde de vlag in de houder, controleerde de achterlijn en ging toen een poosje zitten uitkijken over het water.

Bij de berg aan de overkant lagen een stuk of tien zeilboten met de rompen vrij dicht naast elkaar, iets verder naar de invaart toe nog eens minstens vijftien boten en een groot lesschip. Links van hem was een lange rij motorboten te zien die daar gisteren ook al hadden gelegen, net als de tweemaster achter hem. Achter in de baai ving hij een glimp op van de kajuiten van een groep korte zeilboten. Af en toe klonk er geklots wanneer de golven tegen de roeiboot of de kunststof romp sloegen, dicht bij waar hij zat, en hoorde hij stemmen van een ontbijt in de zitkuip tegenover hem.

Hij beet op zijn lippen en keek op zijn horloge – iets over half tien. Hij tuurde door zijn wimpers naar de stand van de zon. De wolken aan de hemel waren in het zuiden uitgedund, de lucht was al heiig. Hij wierp een snelle blik op de zwembroeken die aan de drooglijn hingen en keek weer de kant van het water op. Het bassin tussen de twee lange rotswanden was vrijwel rimpelloos. Voor de rots bij de voorsteven had het water een donkergroene tint, met hier en daar een bundel lichtstralen die diagonaal de diepte in schoot, maar verder naar het midden van het oppervlak nam het een meer turkooizen kleur aan, die van de bijna onnatuurlijk lichte zandbodem omhoog leek te komen.

Hij keek nog een keer naar de zwembroeken. Vanuit een ooghoek ontwaarde hij plotselinge bewegingen in de roef, hij keek die kant niet op, vloekte bij zichzelf en stapte snel en zo stil mogelijk het dek op.

Weer veegde hij zijn gezicht af, en zijn nek, zuchtend, en hij bleef roerloos staan. Nu hoorde hij niets bijzonders in de roef.

Heel langzaam liet hij zijn blik omhoogklimmen langs het want aan stuurboord. Het voorste want. De twee clubwimpels. De blauw-witte, had ze gezegd. Dat kun jij mooi doen. Hij staarde naar de wimpel. Op de een of andere manier was die in zijn eigen lijn verstrikt geraakt. Kun jij mooi doen. Juist.

Maar. Hij was niet ‘blauw-wit’. Hij was geel-blauw-wit.

Hij liet zijn blik nog eens over de haven gaan. Een paar kinderen zaten te lachen in een van de kleinere motorboten bij de rotsen recht aan de overkant. Een wit hondje, dat op het dak van een roef twee boten verderop lag uit te rusten. En dan daarboven, alweer, hij hield zijn hele hand boven zijn ogen, de zon.

Hij zuchtte weer, stapte naar het want toe, maakte de knoop om het paaltje van het relingtouw los en liet de wimpel, die tot op de draad versleten was en bijna compleet vervlochten met de lijn, naar beneden zakken. Zorgvuldig streek hij het vlaggetje tussen zijn handpalmen glad, hij trok er aan één kant een paar rafels af en maakte met de twee uiteinden van het dunne touw een nieuwe platte knoop. Hij dacht: ze zou hem moeten omzomen. Of: we zouden hem helemaal moeten vervangen.

Hij bleef even met het lapje in zijn hand geklemd staan, de dikke steken en de lijnen van het logo werden gerimpeld en kwamen tussen zijn licht gespreide vingers door.

Vervolgens hees hij de wimpel snel weer omhoog naar de zaling en hij maakte de lijn vast. Op zijn hurken gezeten ontdekte hij de fles mineraalwater die onder de giek stond. Hij pakte snel de fles, bracht zijn hand naar de dop, zette tegelijkertijd een paar stappen naar voren over het warme, kunststof dek zodat de romp zachtjes schommelde, hij zag dat het dekluik half openstond.

Hij bleef opeens doodstil staan luisteren, met zijn vingertoppen tegen de plastic dop, die maar een millimeter over de schroefdraad van de fles was verplaatst. Een zwerm belletjes schoot naar de opening, het begon al te sissen – meteen draaide hij de dop weer terug, het gesis verdween, de belletjes stopten daarbinnen, hij merkte dat hij keihard in de hals van de fles kneep.

Hij stond roerloos om zich heen te kijken. In de buurboten zat hier en daar iemand en hij hoorde geluiden van mensen die zwommen of wandelden, maar die hij niet kon zien.

Zo voorzichtig mogelijk hield hij zijn hoofd een beetje schuin achterover. Hij keek – omlaag. Door de opening van het luik ving hij een glimp op van het zitkussen bij de tafel en een stukje van het zeil op de vloer. En toen – de rand van de broek en meteen daaronder de knie en het scheenbeen. De huid daar – hij staarde – rimpelig. Ingedrukt, met zwarte puntjes.

Hij kon geen geluid horen van beneden. Hij boog nog verder achterover, zonder dat de boot bewoog. Nu zag hij de enkel en de voet, knokig, wittige huid.

Hij probeerde erachter te komen of ze zat. Lag ze? Met de krant open?

Hij liet zich weer stil op zijn hurken zakken en luisterde. Hij hoorde meteen geluiden van beneden, bijna onhoorbaar. Of niet? Was dat niet …?

Hij stapte over de sandalen heen die bij de luikopening stonden, boog heel langzaam voorover en stak voorzichtig zijn hoofd naar beneden.

Ze lag half, met haar ogen dicht, haar bril op het puntje van haar neus. En jawel – gesnuif. Het lichte katoenen shirt hing met de gedrukte tekst in diepe plooien over haar borst en buik. Ze hield een potlood in haar hand, de krant kon hij niet zien.

Hij ging staan. Hij dacht snel na, drie vier seconden.

Toen liep hij heel rustig naar het voorschip, hij keek om zich heen en trok aan de stuurboordlijn. Toen de afstand tussen de stuurhut en de rots minder dan een meter was, zette hij een korte, geluidloze stap, zonder de lijn los te laten, en vanaf het land liet hij de boot vervolgens weer langzaam wegglijden, met slechts een voorzichtig geruis door het water, voordat hij de volledig gestrekte lijn ten slotte kon loslaten en snel de warme rotshelling op begon te klimmen.

Toen hij bij het toiletgebouwtje met de afvalbakken kwam, bleef hij op de hoek staan en keek voor het eerst achterom. De boot lag helemaal stil en hij zag haar niet in de open zitkuip. Hij haalde diep adem en streek zijn haar glad. Op dat moment deed iemand aan de andere kant van het gebouwtje de haak van de deur; hij ging snel een eindje opzij en veranderde vervolgens van richting.

Hij liep hard. Boven de vlakke en golfvormige heuvels verderop hing een dunne nevel die leek op te lossen zodra hij dichterbij kwam. Hij kwam langs vrijwel helemaal opgedroogde geulen met verdord gras en liep verder over een lange partij zandkleurige, heel zacht geschuurde rotsen. Heel in de verte zag hij hier en daar mensen, een paar kleinere boten voeren langzaam voorbij door een zeestraat verder naar het noorden. Daarachter, in het westen, was de open zee te zien, fel lichtblauw, of blauwgrijs, met een wonderlijk glinsterend oppervlak, alsof het van vloeibaar metaal was.

Buiten adem en bezweet daalde hij af in een vallei, hij klom aan de andere kant omhoog en liep verder over de berg, zonder zijn blik op iets in het bijzonder te richten. Mijn pet, dacht hij, die had ik moeten hebben, en hij haalde zijn hand door zijn haar. Bij een volgend, dieper ravijn gleed hij uit en hij bleef een paar seconden op zijn rug liggen voordat hij weer opstond en verderging.

De rotsen werden glooiender en toen hij over nog een heuvel was geklommen, ontdekte hij een rotsige oever pal onder zich. Hij daalde voorzichtig af tussen de blokken, trok zijn poloshirt uit, keek of hij ergens een plek met schaduw zag, maar kon er geen vinden die comfortabel genoeg was. Hij speurde zorgvuldig de waterkant af en constateerde dat hij alleen was. Ten slotte koos hij een donkere, platte steen in de buurt van een steile rots, hij zat een poosje met zijn voeten in het water, keek nog eens om zich heen en trok toen zijn korte broek en zijn onderbroek uit.

Hij kon de bodem niet zien en moest tasten met zijn voeten. Er lagen grote stenen die compleet overwoekerd waren met bruinig wier en die hem dwongen met zijn handen voor zich uit steun te zoeken, maar plotseling werd het water dieper, en hij kon zijn lichaam er langzaam in laten glijden, met zijn rug naar de horizon, hij liet zijn armen losjes langs zijn lichaam hangen, hij ging met zijn nek en daarna met zijn hele hoofd onder water en voelde de zilte smaak zijn neus en mond binnendringen.

Met een paar forse zwemslagen verplaatste hij zich een tiental meters van de kant en daar liet hij zich zakken, hij zette zijn handen ver voor zijn kin en dook met zijn ogen open naar de bodem. Daar lag een dik, wiegend tapijt van algen en wier in bruin en geel en donkergroen; hij vestigde zijn blik op een rotsblok waar trossen mosselen groeiden, trok er een paar van los, gooide ze hard weg door het water en steeg vervolgens op naar het oppervlak. Zodra hij dat met zijn gezicht had doorkliefd, voelde hij de warmte van de zon meteen, en hij ging rustig op zijn rug liggen, strekte zijn armen uit en bleef vervolgens een hele poos drijven zonder zich te bewegen.

Algauw drong het tot hem door dat zijn hele onderlichaam boven het water uitstak, hij gluurde naar beide kanten, maar zag niemand op de rotsen, toen liet hij zijn blik rusten, eerst gericht op de lucht, daarna op het steile eiland in het noorden.

Een grote boot met halfslappe, donkerrode zeilen was op weg door de zee-engte rechts van hem en hij volgde zijn langzame vaart, steeds verder naar de havenmond bij de bakens. De voorsteven van de boot was loodrecht gebouwd, de romp leek niet van hout gemaakt, en vermoedelijk ook niet van kunststof. Hij keek eens goed naar de mast, maar hij kon het type niet thuisbrengen. Een eindje achter de boot, in het zuidwesten, was nog een boot te zien die koers leek te zetten naar het eiland, en op hetzelfde moment kwam er een zeilboot met motor de haven uit, zijn steven naar de open zee gekeerd.

Hij draaide om in het water, spetterde met zijn armen en crawlde naar het land. Algauw stootten zijn armen en voeten tegen het spekgladde wier op de verst gelegen rotsen en hurkend klom hij op een droge steen, sprong naar de volgende en was al snel bij de rots met zijn kleren.

Hij keek nog eens om zich heen, ging toen naakt op zijn rug liggen en voelde de waterdruppels van zijn lijf lopen. Hij liet zijn hoofd opzijvallen en tuurde door zijn wimpers naar de horizon en de kustlijn, hij hield zijn ogen beurtelings dicht en open.

Hij ontdekte dat hij naar een eigenaardige steenformatie lag te kijken bij de rotsen verderop, klein, rond en licht. Vlak erboven was een andere, spitsere vorm, het leek meer een hoek. Hij voelde zich slaperig, deed zijn ogen weer dicht en bleef een poosje stil liggen voordat hij zijn ogen weer opendeed.

De hoekige steen was een eindje opgeschoven.

Hij wreef in zijn ogen en ging voorzichtig rechtop zitten.

De hoek was een knie. Het ronde en lichte een naakte borst. Hij sloeg zijn ogen neer. Keek weer. Het gezicht was verborgen, het lichaam lag op de rug.

Hij zag het haar, de schoot, de buik, beide borsten.

Hij pakte zijn shirt en legde het rustig over zijn kruis. De vrouw bewoog niet. Hij kwam een klein eindje omhoog van de rots en zag dat er iets van lichte stof over haar gezicht lag.

Hij zat een poosje stil over het water uit te kijken. Vervolgens haalde hij zijn schouders op, vloekte, haalde het poloshirt weg en ging languit op de rots liggen. Golfjes klotsten tegen de rotsen en hij controleerde of zijn kleren veilig lagen.

Hij depte zijn gezicht met water en schudde even met zijn benen. Ze bewoog weer, haar arm door de lucht en vervolgens weer roerloos. Hij schudde zijn hoofd en slikte, kneep zijn ogen dicht.

Ze moest hem hebben gezien toen hij in het water lag. Toch had ze zich niet bedekt. Misschien was ze later gekomen, toen hij alweer uit het water was, en had ze hem niet gezien of gehoord. En was ze daar gewoon gaan liggen.

Hij ging op zijn zij liggen, met zijn gezicht schuin naar haar toe, en stopte zijn opgevouwen korte broek onder zijn nek.

Toen keek hij nog een laatste keer, sloot resoluut zijn ogen en hield ze daarna dicht.

‘Boe-dom.’

Een keihard, zwaar en dof geluid, ergens ver weg. Hij wreef met zijn handpalm over zijn gezicht, spuugde en ging rechtop zitten, zijn hoofd bonsde en er trokken pijnscheuten door de huid van zijn rug en zijn schouders. Snel tilde hij zijn linkerarm op en keek naar zijn pols, besefte dat die leeg was en vloekte. Hij pakte een handje water en spatte dat over zijn buik, vloekte weer – zijn pet – gooide een vuistvol steentjes in de lucht en liet met snelle bewegingen zijn hele lichaam naast de rots naar beneden zakken. Nog steeds slaapdronken voelde hij hoe het ondiepe, lauwe water hem omsloot, dat zijn huid zich samentrok, dat de rotsblokken onder het wier scherp waren, maar dat hij zich er niet aan sneed.

Hij wierp een blik op de andere rots. Die was leeg. Hij bleef even liggen, klom er toen uit, keek naar de zon, raapte zijn kleren bij elkaar en trok ze aan.

Hoelang had hij daar gelegen?

Hij was de bergtoppen snel over, maar toen hij weer op het lange stuk kwam, met rotsen die op golven leken, en de toppen van de masten verderop in de haven begon te ontwaren, voelde hij zich opeens duizelig en hij moest veel langzamer gaan lopen.

#

Er klonk aanhoudend gelach en geroep verderop langs de berg en Lina keek recht naar beneden, in het water tussen de emmers, ze praatte met korte pauzes en trok een paar keer aan Annes hand.

‘Van die kant komen er vast van die grijze, moet je kijken hoe ik deze plet.’

Anne ging naast de witte emmer zitten en roerde met haar hand door het water zodat het bosje wier dat ze erin hadden gelegd naar de bodem zakte.

‘Het is zo warm’, zei ze.

‘Maar je hebt het beloofd.’

‘Ja, ja. Ik doe het ook.’

Lina tilde een van de stenen op en verbrijzelde weer een van de donkere schalen.

‘Je moet ze ontzettend goed vermalen’, en ze keek naar de rand van de rots waar ze op stonden. Toen pulkte ze het zachte lijf uit de verbrijzelde schaal, knipte de staart eraf, liet die onder water zakken en wreef hem tussen haar vingers fijn. De vlezige puree veranderde meteen in kleine bruine sluiers die al snel helemaal oplosten. Ze trok haar hand weg, voelde Annes benen vlak achter haar rug, hoorde weer roepen een eindje verderop en staarde intussen in de wirwar van stenen, zand, wier en garnalen die met een schok verdwenen, of afwachtten.

Op de bodem verschenen algauw een geelbruine krab en twee grijze.

‘Kijk, ze zitten hier nu overal’, zei Lina. ‘Kijk, ik heb geen schepnet, geen touw!’

‘Nee, dat heb je al gezegd.’

Lina knikte, legde haar hand op de rand van het rotsblok en liet zich voorzichtig afzakken naar het rimpelige oppervlak. Ze hield haar wijsvinger voor haar lippen.

‘Ze kunnen ons horen!’ fluisterde ze, terwijl de krabben dichter naar het lokaas toe kwamen. ‘Je moet muisstil zijn! En ook niet in hun licht gaan staan!’

Anne glimlachte en schudde haar hoofd. Lina ging op haar knieën zitten, ze tilde haar hand op, zag een van de grijze krabben snel langs een rots dichterbij komen, vervolgens bleef hij een paar seconden stilstaan en liep daarna snel recht op de resten van het schaaldier af, die langzaam over de bodem dreven.

‘Nu!’ en Lina liet haar hand hard het water in schieten, de bodem werd omgewoeld, het water werd troebel en haar hand kwam weer boven – ze glimlachte, ze had haar hand nog steeds dicht, maar hield hem Anne onder de neus.

‘Nou, wat zeg je daarvan?’

Ze verslapte de greep van haar vingers, pakte de krab bij het rugschild vast en hield hem omhoog zodat zijn poten en scharen in het zonlicht spartelden.

‘Goed gedaan, toch? Gewoon met mijn hand, en verder niks toch? Zonder schepnet! Kijk, ik kan hem heel makkelijk vasthouden!’

‘Heel goed’, lachte Anne, en ze keek toe hoe Lina de krab in de ene emmer liet vallen, waar hij meteen rondjes begon te rennen.

‘Kijk, nu komt er een grotere!’

Tegelijkertijd klonken er stemmen en nieuw gespetter vlak achter de dichtstbijzijnde rots. Lina onderbrak haar verhaal, er spatte water door de lucht.

Vijf of zes wat oudere jongens zwommen rond of lagen op een surfplank, die ze langzaam door het water duwden.

‘Hé, hallo daar!’ riep een jongen met donker haar.

Anne reageerde met alleen een kort ‘hoi’.

‘Hoi, hoi’, zei Lina.

‘Wat zijn jullie aan het doen?’ vroeg de jongen glimlachend.

Lina zuchtte en schraapte haar keel.

‘Jullie storen.’

‘Wat?’

‘Jullie storen. We zijn hier aan het vangen!’

Ze wees met haar hand. De jongens lachten, een van hen klom op de plank en gooide een andere jongen met kort blond haar in het water.

‘Oké, we zullen niet meer … “storen”’, zei de donkere en hij begon water te spetteren op twee van de anderen, terwijl hij intussen de blonde kopje-onder hield.

‘Hebben jullie trouwens een vreselijk verbrande en compleet gestoorde jongen langs zien komen?’

‘Nee’, zei Lina.

‘Paul heet hij. Maar als jullie hem zien … niet zeggen waar we zijn.’

De anderen lachten. De donkere liet de plank los en zwom dichter naar de rotsen toe.

‘Zijn jullie hier vanavond trouwens nog?’

‘Hoe bedoel je?’

‘Zijn jullie vanavond nog hier op het eiland?’

Lina keek naar Anne, die haar schouders ophaalde.

‘Wij hebben vanavond een feest’, zei hij. ‘Daarginds. Daar kun je barbecuen.’

Hij wees en keek naar Anne.

‘O’, zei ze.

‘Dus … jullie mogen best komen als jullie dat willen.’

Lina keek naar Anne, maar ze zeiden geen van beiden iets. De jongen grijnsde en keerde terug naar de anderen bij de plank, ze spetterden en hielden een poosje een schijngevecht. Schreeuwend en lachend begonnen ze vervolgens langzaam terug te bewegen in de richting van waaruit ze gekomen waren.

Toen het water weer rustig was, zuchtte Lina, ze liet zich op haar knieën zakken en hield haar neus vlak boven het wateroppervlak.

‘Nou hebben ze zich allemaal verstopt. Allemaal hun schuld! Kijk, geen één meer.’

Anne zat roerloos naast haar en keek toen in het water.

‘Maar het schaaldier is ook weg. Daar zal het wel van komen.’

Lina verbrijzelde er snel weer een, kneep de staart fijn, verspreidde de smurrie door het water en legde de rest op de bodem.

‘Nu ga ik een grote pakken, dan moet je nu wel kijken, hoor.’

‘Jahaa.’

Anne keek om zich heen. ‘Maar daarna moeten we zwemmen of zoiets.’

‘Daarna ja. Daarná.’

Lina ving een piepklein krabbetje met dezelfde kleurstelling als de bodem en hield hem vast. De schaartjes kregen geen grip op de rimpels van haar natte vingertoppen, ze gooide hem in de emmer, verbrijzelde nog een paar schaaldieren en een mossel, haalde de schalen weg, maakte nog een plaatsje vrij op de bodem en legde het lokaas verspreid neer.

‘Nu moet er gauw een grote komen.’

‘Heeft papa iets gezegd over hoe laat we terug moesten zijn?’

‘Stil nou.’

Lina lag half en tuurde in het wier. Ze hoorde Anne zuchten.

‘Je hebt het beloofd’, zei Lina.

Anne gaf geen antwoord. Lina wachtte, en draaide zich toen om. ‘Je hebt beloofd dat je zou kijken.’

‘Ik zit hier toch!’

‘Maar je kijkt niet!’

Anne leunde verder naar voren en keek in het water; Lina gluurde naar haar en zag dat ze de goede kant op keek.

Verderop tussen de stenen groeiden algen die op gras leken en wuifden in de zwakke stroom, Lina lag stijf en paraat en speurde alle hoeken en spleten af die ze kon zien.

‘Waarom komt er nou niet één?’

Ze bleven nog even kijken. Lina voelde de warmte van de zon, die in haar nek brandde.

‘Nu moeten we zo wel gaan zwemmen’, zei Anne.

‘Wacht nou. Nog even. Toe.’

Anne liet haar horloge zien.

‘Twee minuten dan.’

‘Oké, twee minuten’, glimlachte Lina. ‘Binnen twee minuten komt er vast wel een. Weet je trouwens wat ik op school in een boek heb gezien? Nou, dat je aan de onderkant kunt zien of het een jongen of een meisje is, als het een rond dingetje is, is het een meisje, maar als het puntig is, dan …’

‘Kijk daar’, viel Anne haar in de rede en ze wees naar de bodem vlak voor hen. Lina schrok.

Een heel grote, roodachtige krab kroop recht op de mossel af. Zijn scharen waren ongewoon dik, hij had harige poten en zwarte ogen die een heel eind van de kop af zaten. Lina legde snel beide handen op haar rug.

‘Moet je zien!’ zei Anne. ‘Hij heeft een zeepok op zijn rug, die groeit daar! Zie je? Kan dat? Pak hem dan!’

Lina ging staan, staarde naar het krabbenlijf dat langzaam bijna voort leek te glijden over de bodem, en keek toen snel weg. Anne zat nog steeds voorovergebogen te kijken.

‘Moet je hem dan niet … pakken?’ vroeg Anne. ‘Straks is hij weg. Hij pakt het schaaldier immers!’

Lina sprong naar de volgende rots, en kneep haar lippen op elkaar. Anne draaide zich om.

‘Wat is er?’

Anne stond op en liep naar haar toe.

‘Je wou toch een grote vangen?’

Lina schudde haar hoofd en keek omhoog naar de berg en de lucht. Anne kwam bij haar staan en legde een hand op haar schouder.

‘Wat is er dan?’

Lina leunde tegen Anne aan en sloeg haar armen om haar heen, duwde haar gezicht tegen haar topje, voelde Annes borsten, ze bleef duwen, en toen fluisterde ze iets, terwijl ze merkte dat het topje nat werd.

‘Wat zei je?’ vroeg Anne.

‘Niet zo’n grote … geen rode … snap je?’ fluisterde Lina nog eens en ze rilde.

Anne omhelsde haar en klopte op haar rug.

‘Maar …’

Ze zweeg. Lina bleef haar vasthouden en liet toen langzaam een arm los, veegde haar wangen af en haalde haar neus op.

‘De rode zijn gevaarlijk.’

‘Huh?’

Lina pakte Anne weer vast.

‘De rode zijn … je kunt je vingers kwijtraken … ze hebben zulke grote scharen, ze kunnen knippen, ze zijn sterker. En heel vals.’

Lina duwde haar gezicht in Annes oksel. Ze stonden stil en hielden elkaar even vast, totdat Lina naar de berg en de rotsen achter Anne keek en voelde dat haar handen pijn deden en dat haar benen kriebelden. Ze verslapte haar greep een beetje en Anne keek haar aan.

‘We moeten haast eens teruggaan’, zei Anne. ‘We moeten iets drinken. En zwemmen.’

Ze gaf Lina nog een stevige knuffel, veegde haar gezicht af, draaide zich om en stootte tegen de ene emmer, zodat er water op de rots spatte. Ze keek naar de krabben, het bosje wier, en toen naar Lina.

‘Zullen we ze maar teruggooien?’

Lina telde de krabben zorgvuldig, negen, en keek toen lang naar de drie kleinste.

‘Het is daar veel te warm voor ze’, zei Anne. ‘We moeten ze weer vrijlaten.’

Lina deed haar ogen dicht, wachtte even en knikte toen. Ze hoorde hoe Anne de emmers voorzichtig op hun kop hield, en zag de kleine, hoekige lijven vanuit een ooghoek met spartelende bewegingen naar de bodem verdwijnen.

‘Boe-doboe-boem!’

Het kwam van de haven, ze draaiden zich allebei om, een zwaar, vreemd, galmend geluid, en even later mannenstemmen door de lucht, iemand riep, er riepen er meer, en Lina ging bij Anne staan en pakte haar arm vast, zodat Anne de emmers liet vallen.

Ze luisterden, nog steeds stemmen, maar zachter, Lina duwde zich tegen het topje aan, Anne stond met haar gezicht afgewend, met haar zijkant naar haar toe en keek naar alle boten.

#

Wat betreft zijn mineralogische en chemische samenstelling is Bohusgraniet een betrekkelijk homogeen gesteente; het bestaat hoofdzakelijk uit kwarts, kaliveldspaat en plagioklaas. Het oppervlak is meestal gelijkmatig korrelig, in fijn- tot middelkorrelige variëteiten, en de kleur is doorgaans roodgrijs of grijsrood.

Uit radioactiviteitsmetingen is gebleken dat Bohusgraniet relatief rijk is aan uranium en thorium. De hoge warmteproductie die met deze rijkdom gepaard gaat, heeft geleid tot experimenten met het winnen van bergwarmte bij Bovallstrand en Hamburgsund. […] Het Bohusgraniet is circa negenhonderdvijftig miljoen jaar geleden ontstaan en vormt een groot samenhangend massief van Lysekil in het zuiden tot de Noorse grens in het noorden, een imposante laag van twee tot zeven kilometer dik, die naar het oosten toe vlak afloopt. […] In Bohuslän is het graniet gedurende lange periodes in een groot aantal groeven gewonnen voor gebruik als straatsteen, siersteen, voor traptreden, monumenten en dergelijke. De winning is echter sterk teruggelopen en vandaag de dag zijn er nog maar een paar groeven over. […] Op veel plaatsen in Bohuslän lopen er in noordnoordwestelijke of noordzuidelijke richting donkere gangen door het graniet. Deze gangen bestaan vaak uit zwart of zwartgrijs diabaas, met een karakteristiek mat oppervlak, of uit indrukwekkende stroken blauwachtig granietporfier.

lennart hedin, Sveriges geologiska utveckling (De geologische ontwikkeling van Zweden), 1995