Toes & Hoeps

Het hoogste bod

Uitgeverij De Geus

breda 2012

Boeken van Toes & Hoeps

Kunst zonder genade

Het leugenarchief

Het hoogste bod

Boeken van Jac. Toes

De kleine leugen

De twaalfde man (met Arnold Jansen op de Haar)

De afrekening

Fotofinish

Blind zicht

© Jac. Toes & Thomas Hoeps, 2012

Omslagontwerp Studio Ron van Roon

Omslagillustratie © Christophe Dessaigne/Trevillion Images

isbn 978 90 445 2209 9

nur 331

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Opeens was het doodstil geworden in de oude Keulse kerk. De vierde kavel had al een opgewonden biedingenstrijd ontketend en het publiek hield de adem in. De nerveuze spanning had zich ook meester gemaakt van Robert Patati. Zeker nu er een schilderij van Max Ernst aan de beurt was, een van zijn grote favorieten. Aan de lichtironische glimlach van de veilingmeester kon je echter zien wat dit hele gedoe op de eerste plaats was: een vrolijk, simpel spelletje. Een spelletje waartegen gepassioneerde kunstliefhebbers zich slechts op één manier met succes konden verzetten: door geen biednummer te nemen. Ook Robert Patati had er geen. Om zichzelf te beschermen, maar ook om het beschamende moment te ontlopen waarop hij bij de vraag naar een bankgarantie zijn hoofd zou moeten schudden. Ondertussen waren er slechts drie kopers in de race voor het aangeboden werk. Een zat er op de eerste rij, een ander stond ergens achterin en de derde liet zijn biedingen telefonisch doorgeven.

De veilingmeester laveerde geroutineerd tussen de moedertalen van zijn publiek: ‘Zeventigduizend? Seventy thousand – zit. Vijfenzeventig – staat, quatre-vingt mille aan de telefoon, tachtig tegen u. Negentig? Ninety thousand – zit. Honderdduizend – staat. Honderdduizend? Andermaal. One hundred thousand? Laatste kans? Andermaal. One hundred and ten. Thank you, sir. Eénhonderdtwintig? Nee? Eénhonderdtienduizend andermaal. It’s yours for one hundred and ten thousand euro.’

Met zijn witte hamertje gaf hij een tik op de lessenaar en wees naar een heer van middelbare leeftijd, die een geruite broek en cowboylaarzen van slangenleer droeg. Het bod op het ansichtkaartgrote schilderijtje was gegund, het had het dubbele opgebracht van het geschatte bedrag. De veiling kwam nu goed op gang. Twee kleine litho’s van Picasso vonden voor een luttele 4.000 tot 5.000 euro snel een liefhebber en lieten het publiek een beetje op adem komen. Daarna werden de eerste écht belangrijke kavels van de veiling aangekondigd: iets constructivistisch van Kandinsky en een vroeg landschap van Jawlensky.

Een veiling opbouwen is een kunst op zichzelf. En deze veilingmeester beheerste de dramaturgie van de juiste kavelvolgorde tot in de perfectie. Eerst nam de Kandinsky met gemak de horde van 400.000 euro, daarna werd de Jawlensky door vier telefonische bieders opgedreven tot 850.000 euro. In beide gevallen werd de geschatte waarde aanzienlijk overschreden.

Opnieuw zorgden een paar kleine schilderijen van grote kunstenaars voor een beetje ontspanning. Het was zaak nog een paar keer diep adem te halen voordat de steile klim naar de top begon waar het schilderij troonde waarvoor ook Robert was gekomen. Sheherazade, een honderd bij tachtig centimeter metend olieverfschilderij van René Magritte, was het topstuk van de veiling. Robert had het werk de laatste week uitgebreid kunnen bestuderen dankzij een expertiseopdracht van de verkoper. Sheherazade, de prinses uit Duizend-en-een-nacht die dankzij steeds nieuwe vertellingen aan de dood ontsnapte, was door Magritte teruggebracht tot de essentie van wat ze nodig had om die verhalen te vertellen: haar mond en haar ogen. De rest van het gezicht kon je je dankzij het erboven gedrapeerde pareldiadeem wel vaag voorstellen, maar leek eigenlijk niet te bestaan. Waar wangen en kin zouden moeten zijn, zag je op de achtergrond een realistisch geschilderd gordijn en een landschap met de donkere ingang van een grot. Een fascinerend contrast tussen het zichtbare en het onzichtbare.

Zoals van veel andere schilderijen van Magritte bestonden er ook van de Sheherazade verschillende versies. Van het bestaan van deze, de laatste en misschien wel de mooiste, was bijna niemand op de hoogte – totdat het Keulse veilinghuis Von Dornberg in grote advertenties twee voorbezichtigingen, in Keulen en Brussel, en de veiling in een seculier kerkgebouw had aangekondigd. Verdachtmakingen dat het wel om een vervalsing zou gaan, werden snel ontzenuwd door de onberispelijk gedocumenteerde herkomst. De kunstenaar had het schilderij hoogstpersoonlijk verkocht aan de gerespecteerde familie Roeder uit Aken.

Nu was het zover. Een foto van de Sheherazade werd op een groot scherm boven de veilingmeester geprojecteerd. Twee heren met witte handschoenen betraden het koor en zetten het kostbare schilderij op een schildersezel. Het publiek rekte de halzen.

Rechts voor de menigte zaten in twee rijen zestien telefonisten, allen experts van het veilinghuis die speciale cliënten bedienden. Twaalf van hen hielden de hoorn tegen hun oor toen de veilingmeester kavel zestien aankondigde. Hij keek in zijn papieren en noemde als voorbieding voor de Magritte 2,8 miljoen euro.

Er gebeurde niets.

Tien seconden verstreken, toen nog eens tien. De veilingmeester herhaalde het eerste bod. Het publiek begon onrustig te worden. Robert Patati lachte inwendig. Het gebruikelijke pokerspel, iedereen hield de kaarten tegen de borst. Toen, als op commando, staken de tussenpersonen aan de telefoons hun handen in de lucht en dreven de prijs in korte tijd op tot 4,4 miljoen.

Aangemoedigd door deze dynamiek keek de veilingmeester vol verwachting naar zijn medewerkers, die echter opeens eensgezind voor zich uit staarden. Zijn blik dwaalde over het publiek en weer terug naar de telefonisten. De wedstrijd leek vast te lopen. 4,4 miljoen. Dat was niet slecht, maar het hoefde nog niet het einde te betekenen. De waarde van het schilderij was op 3 tot 3,5 miljoen euro geschat. Het was voor iedereen duidelijk dat die prijs zo laag was gehouden om voor een vlotte start te zorgen en de fantasie van de bieders te prikkelen.

De huidige financiële crisis leverde recordprijzen op voor de beste schilderijen van internationaal gewaardeerde kunstenaars. Investeerders waren naarstig op zoek naar nieuwe beleggingen. En dit schilderij was ongetwijfeld zo’n ‘blue chip’: vanwege de voortreffelijke kwaliteit en omdat slechts drie van de overige Sheherazade-versies olieverfschilderijen waren, maar vooral omdat het volgens veilingmeesters nog ‘maagdelijk’ was: het werk was nooit eerder op de markt aangeboden.

Dat het in een redelijk goede staat was, had Robert als extern deskundige ook schriftelijk vastgelegd. Er waren een paar ongebruikelijke, amateuristisch uitgevoerde maar kleine kleurcorrecties in de donkere partijen, hier en daar een paar vervuilde plekken, dat was alles. De familie Roeder had veel van het schilderij gehouden en het altijd met respect behandeld.

Een beetje moeizaam kwamen de biedingen weer op gang terwijl Robert zijn blik liet glijden over de charmante, laag uitgesneden rug van een knappe vrouw vlak voor hem. Tot dusver hadden zeven van de twaalf telefonische deelnemers een bod uitgebracht. Toen de prijs de 5 miljoen naderde, stapten er vier uit. De andere drie boden hardnekkig tegen elkaar op, totdat het bij 5,6 miljoen weer begon te haperen. Een van de vrouwelijke experts schudde haar hoofd, haar collega in de tweede rij overlegde lang met zijn klant. De veilingmeester keek hem vragend aan.

Robert maakte zijn blik los van de blote rug, verliet de rij en zocht een plek in het zijpad bij een zuil. In het publiek ontdekte hij een handjevol mensen met een telefoon aan hun oor. Vermoedelijk waren het handelaren die kopers vertegenwoordigden van wie zelfs het veilinghuis de namen niet mocht weten.

In zijn jaszak begon zijn mobiele telefoon te trillen. Dat moest Carsten Roeder zijn, zijn oude studievriend. Robert pakte zijn mobieltje.

‘Hoe staat het ervoor?’ vroeg Carsten.

‘Vijf komma zes’, antwoordde Robert zachtjes. ‘Ze spelen op dit moment weer poker, dat hoop ik tenminste. Blijf je hangen?’

‘Nee. Bel me als het voorbij is.’

‘Oké.’

Carstens opdracht om een expertiserapport van de Sheherazade op te stellen, had Robert tijdelijk van zijn financiële problemen verlost. Nog maar anderhalf jaar geleden had hij zijn vaste baan als restaurateur van hedendaagse kunst in Museum Abteiberg in Mönchengladbach opgezegd. Er was te veel gebeurd om daar nog te kunnen werken. Samen met Micky Spijker, toentertijd nog zijn geliefde en profiler bij het politiekorps Arnhem, had hij een seriemoordenaar in de kraag weten te vatten die zijn slachtoffers in Duitse en Nederlandse musea tot kunst verwerkte. Het had weinig gescheeld of met hem was hetzelfde gebeurd. Dat niet lang daarna in Amsterdam zijn beste vriend voor zijn ogen was vermoord, had zijn leven op zijn kop gezet. Hij durfde daarna de grote stap te zetten door te gaan als zelfstandig restaurateur én als een in kunst gespecialiseerde onderzoeker, want dat er in een ervaren restaurateur altijd ook iets van een detective stak, hoefde hij zichzelf na die twee zenuwslopende avonturen niet meer te bewijzen.

Hij had echter de pech dat er een bankencrisis was uitgebroken. Al die graaiers die hun chique lofts en hun walgelijke Hummerbakken met risicovolle opties en onroerendgoedspeculaties hadden gefinancierd, legden hun schulden nu als een vondeling op het stoepje van de staat, die prompt de noodzakelijke miljarden leende om de bankiershuizen te redden. Zo profiteerden die financiële magnaten van hun eigen crisis en maakten ze opnieuw winsten, terwijl de problemen zich steeds verder verspreidden over stad en land. Helemaal aan het einde van die keten stond Robert. En met hem vele anderen.

Vier restauratieopdrachten waarop hij had gerekend, gingen opeens niet door omdat musea minder subsidie kregen. Zijn spaargeld smolt weg als een Dieter Rothchocoladesculptuur in de zon. Dat meneer Patati een persoonlijke bankadviseur had, merkte hij pas toen de man hem vriendelijk maar gedecideerd op kantoor ontbood. Hij wilde praten over Roberts liquiditeitsverwachtingen op middellange termijn, vooral omdat zijn huis nog niet was afbetaald.

De lichte handbeweging van een bieder in het publiek onderbrak zijn overpeinzingen. Het was een man in een elegant, decent grijs kostuum en zonder mobiele telefoon aan zijn oor. Ofwel hij had duidelijke instructies gekregen over hoever hij kon gaan, of hij gaf zijn eigen centen uit.

‘Nieuwe bieder!’ riep de veilingmeester blij.

Bij 6 miljoen ging het in stappen van 300.000 verder. De zaalbieder en de telefonische bieder zetten meteen de spurt erin. Nog geen twee minuten later zaten ze al op 7,8 miljoen euro. Toen aarzelde de telefonische bieder. In dat gat sprong een van de telefonisten die zich tot dusver niet had geroerd, met een bod dat meteen twee stappen hoger was: 8,4 miljoen. Iemand wilde kennelijk duidelijk maken dat het geen zin had tegen hem op te bieden.

De zaalbieder liet zich provoceren en bracht een bod uit van 9 miljoen euro. De tegenzet volgde meteen: 10 miljoen. Om de zaak aan de gang te houden wilde de veilingmeester zoals gebruikelijk doorgaan met stappen van onder de tien procent. Maar de zaalbieder negeerde die mogelijkheid en bood 11 miljoen.

Bij 13 miljoen vulde de oude kerk zich tot aan het kruisgewelf met geroezemoes. Bijna tien jaar lang, sinds een veiling van Christie’s in Rockefeller Plaza in New York, had de hoogste prijs die voor een schilderij van Magritte was betaald onbedreigd bij 12,5 miljoen gelegen. Nu was men getuige van een historische gebeurtenis: op ditzelfde moment was de duurste Magritte aller tijden in de maak. Robert lapte de instructie van Carsten Roeder aan zijn laars en belde hem. Hij nam niet op. Vreemd, anders dan zijn zus Ingrid, die door het veilinghuis van de biedingen op de hoogte werd gehouden, was Carsten van Robert als informatiebron afhankelijk.

En de strijd was nog lang niet gestreden. De gedistingeerde veilingmeester kon zijn irritatie niet verbergen nu de bieders het heft in eigen handen hadden genomen. De twee tegenstanders volgden hun eigen regels en gingen door met bieden in stappen van één miljoen. Zestien, zeventien, achttien. Ze kwamen Robert voor als generaals in een uitputtingsslag die zich niets aantrokken van de bloedige verliezen en steeds nieuwe bataljons naar voren stuurden.

Robert volgde de gebeurtenissen met groeiende verbazing. Dit was de markt van kunst met een grote K. En daar werd de wet van vraag en aanbod steeds opnieuw bepaald door de meest uiteenlopende factoren, van veranderingen in de esthetische voorkeuren tot en met een bloedige concurrentiestrijd tussen machtige verzamelaars, om maar niet te spreken van de galeriehouders of investeerders die de markt gek maakten door met speculatieve aankopen trends te zetten – om daarna snel hun winsten te nemen.

Hoe dan ook, ondertussen hadden de zaal- en de telefoonbieder zonder een krimp te geven de prijs tot 24 miljoen opgedreven. Weer probeerde Robert Carsten te bereiken. Weer tevergeefs. Waarom wilde Carsten niet weten hoe de strijd om het schilderij verliep? Misschien leed hij toch meer onder de verkoop dan hij had willen toegeven.

Ingrid Roeder, zijn jongere zusje, had de Sheherazade vijf jaar geleden van haar vader geërfd. In tegenstelling tot haar broer had zij geen enkele affiniteit met het schilderij. Het was de wil van hun ouders geweest dat Carsten het grootste deel van de aandelen kreeg, meer nog dan de moeder, die slechts een kwart in haar bezit hield. Met dat meerderheidsbelang in Roeder bv zou hij als enige verantwoordelijk zijn voor de leiding van de onderneming, terwijl Ingrid testamentair slechts de leiding kreeg over de afdeling Research & Development. De Magritte diende naast wat onroerend goed en tien procent van de aandelen als financiële vereffening. Dat had de toch al niet bijster harmonieuze band tussen broer en zus geen goed gedaan. Carsten had de verkoop van het schilderij een wraakactie van zijn zus genoemd, die met de rolverdeling in het bedrijf maar geen genoegen kon nemen. Toch had hij ervoor gezorgd dat Ingrid niet zonder een goed advies aan het avontuur begon. Hij had haar ervan overtuigd dat ze een externe deskundige moest inschakelen, die een rapport over de staat van het schilderij zou opstellen en haar bij de gesprekken met het veilinghuis ter zijde zou staan. Voor die opdracht had hij Robert naar voren geschoven, met wie hij een kleine vijfentwintig jaar geleden in West-Berlijn vier semesters kunstgeschiedenis had gestudeerd, totdat Carsten was overgestapt op bedrijfseconomie.

Roberts telefoon trilde weer. Hij nam snel op.

‘Carsten, het is hier een gekkenhuis. We zitten op 31 miljoen.’

‘Herhaal dat alsjeblieft.’

‘We zitten … nu al op 32 miljoen.’

‘Ik ben niet in de stemming voor grapjes’, zei Roeder geïrriteerd.

‘Het is geen grap. 33 miljoen! Iemand via de telefoon en iemand in de zaal. De man geeft geen krimp. Hij heft zijn hand alsof hij een vlieg wegjaagt.’

Robert leek nu zelf een handelaar terwijl hij Carsten de nieuwe bedragen doorgaf. De tijd tussen de biedingen in werd nu iets langer, maar niemand had een idee wanneer deze strijd zou ophouden.

Toch kwam het eindelijk zover. Toen de bieder in de zaal 43 miljoen bood, schudde de medewerker aan de telefoon na kort beraad zijn hoofd. De veilingmeester noemde met vragende blik het bedrag, herhaalde het en liet zijn ogen voor de zekerheid nog een keer over de zaal en de telefonisten dwalen.

‘43 miljoen andermaal, forty three million, nobody more? For this wonderful Magritte? Andermaal? Andermaal en voor de derde keer? Voor 43 miljoen euro verkocht aan de heer met biednummer 317.’

De hamer raakte de tafel. Magritte schoot in de stand van de wereldrecords twintig plaatsen omhoog, naar een negende plek, vlak onder Cézanne. De spanning in de zaal ontlaadde zich in een langdurig applaus.

2

‘Wake up and live.’ Gabi werd langzaam wakker door de vervormde stem van Bob Marley uit de minuscule luidspreker van een mobieltje. Ze graaide het apparaat van het nachtkastje en duwde het in de handen van haar vriend Raik.

‘Voor jou’, zei ze.

Raik opende zijn ogen en tuurde naar de kleine lettertjes op het schermpje. Gabi trok het dekbed over haar hoofd. Ondertussen zong Bob Marley verder. ‘And don’t complicate your mind …’

‘Volgende keer neem jij de chef’, mopperde Raik.

Ze hadden dezelfde werkgever, de Aachener Schutz und Schliessunternehmen. De firma had zich gespecialiseerd in bedrijfsbewaking.

Raik luisterde gelaten, antwoordde dat hij iets zou regelen en verbrak de verbinding met een zucht.

‘Het regent ziekmeldingen’, zei hij tegen Gabi. ‘Heino en Freddy zijn weer eens afgehaakt. Een van ons tweeën moet ze allebei vervangen op Roeder West. Een solodienst. De ander gaat naar Roeder Oost. We mogen zelf bepalen wie de lul is.’

Gabi duwde haar hoofd in de oksel van Raik.

‘Shit’, mompelde ze slaperig.

Roeder West lag aan de Weststrasse in Aken, op een klein industriegebied, nog geen tien kilometer van de grens met Nederland. Roeder Oost, de hoofdvestiging, lag in een groot industriepark aan de andere kant van de stad.

‘Doe jij West maar’, zei Gabi.

Raik liet een ontevreden gegrom horen. Een solodienst op Roeder West betekende een saaie, eenzame nacht. Elk uur een rondje van tien minuten in en rond het laboratorium van Roeder en daarna vijftig minuten lang in de portiersloge naar de beeldschermen loeren. Het grootste voordeel was dat je bij de naburige Italiaan een pizza kon bestellen die nog warm werd afgeleverd.

‘We loten erom’, zei hij terwijl hij met één hand Gabi’s hoofd wegduwde en met zijn andere een muntstuk uit zijn portemonnee op het nachtkastje peuterde.

‘Kop of munt? De winnaar verwent de verliezer.’

Heel erg rouwig was Raik er niet om toen hij aan het kortste eind trok. Zeker niet toen Gabi’s tong ter hoogte van zijn navel aan de afgesproken verwennerijen begon. Dat een solodienst hem alle gelegenheid bood om ongestoord een jointje te blowen, was een tweede winstpunt.

Raik meldde zich om 19.27 uur bij de receptie van Roeder West, zoals later uit de incheckgegevens van het digitale logboek bleek. Hij zag het licht branden op hun werkkamers op de eerste verdieping en concludeerde dat Ingrid Roeder en Jens Hinrichs aanwezig waren. Niet ongebruikelijk. Mevrouw Roeder was de hoogste chef op deze vestiging en maakte daarnaast in naam deel uit van de hoofddirectie, maar vertoonde zich zelden op Roeder Oost. De afdeling Research & Development was haar eigen koninkrijk, met Jens Hinrichs als haar trouwe onderkoning.

Raik maakte een kort praatje met de assu-mannen die hij afloste. Een van hen maakte Raik erop attent dat bij de ingang van de expeditieruimte een flinke stapel pakmateriaal lag.

‘Er is een of ander apparaat binnengekomen. Staat al bij de serverroom. Ze hebben nog geen tijd gehad om de verpakking op te ruimen. Struikel er niet over.’

Zijn collega’s checkten uit en maakten plaats achter de brede balie.

Raik pakte zijn tas uit en noteerde dat hij om 19.35 uur aan zijn eerste ronde begon. Op Ingrids werkkamer brandde nog steeds volop licht, constateerde hij, en ook hoorde hij haar stem luid en duidelijk. Ze leek in een druk telefonisch gesprek gewikkeld. Hij tikte tegen de ruit naast de deur en stak zijn hoofd om de hoek om zijn aanwezigheid kenbaar te maken. Ingrid Roeder onderbrak het gesprek niet maar zwaaide hem vriendelijk toe. Jens Hinrichs zat tegenover haar aan haar bureau en groette hem afwezig, nauwelijks opkijkend van een map papieren.

Zo’n drie kwartier later begon hij aan zijn tweede ronde. Hij inspecteerde de expeditieruimte aan de achterkant van het gebouw. Er lag inderdaad een stapel hout, een paar pallets en een berg karton en schuimplastic. Hij pakte een stuk papier waarop de lading werd beschreven. Een mri-scanapparaat. Het viel hem op dat de grote toegangspoort weliswaar op slot zat, maar dat de twee nachtsloten nog niet waren toegedraaid. Raik moest de juiste sleutel daarvoor uit het sleutelkastje bij de receptie halen. Hij nam zich voor om die poort tijdens zijn volgende ronde op het nachtslot te doen. Later zou hij tijdens een politieverhoor de schuld in de schoenen van de huismeester proberen te schuiven. Onzin, zou diens terechte tegenwerping luiden, afsluiten was een taak van de bewaking. De tweede s in assu stond immers voor ‘schliessen’.

Raik liep verder door het gebouw, controleerde de nooddeuren naar de brandtrap en merkte niets bijzonders op. Mevrouw Roeder was nog aanwezig, concludeerde hij nadat hij op de deur van haar bureaukamer had geklopt, waar hij alleen haar tas zag staan. Ze was in het lab zelf. Hij hoorde duidelijk haar stem, nog steeds – of weer – telefonisch in gesprek.

Terug op zijn post bij de ontvangstbalie noteerde hij dat hij op zijn tweede ronde geen bijzonderheden was tegengekomen. Twintig minuten lang vermaakte hij zich met het testen van de camera’s. Hij checkte het zoombereik en probeerde uit hoe snel hij tussen de binnen- en buitencamera’s kon schakelen. Hij dacht erover het incidentje met de nachtsloten te noteren maar hij wilde de huismeester niet in diskrediet brengen, zoals hij later die nacht zou verklaren. In die overweging werd hij gestoord door Jens Hinrichs, die zich om 21.34 uur met zijn persoonlijke code bij de receptie afmeldde. Hij vroeg aan Raik wanneer diens dienst eindigde. Raik antwoordde dat hij die ochtend om zeven uur weer naar huis ging.

‘Dan ben ik al tweeënhalf uur op’, was het antwoord van Hinrichs.

Normaal beperkte Hinrichs zich tot een korte groet bij het in- en uitchecken. Nu bleef hij staan voor een gesprek.

Hinrichs liet hem weten dat hij als ochtendmens dan tijd had voor zijn hobby.

‘Wat doet u dan?’ vroeg Raik beleefd.

Hinrichs antwoordde dat hij schilderde, wat een misverstand opleverde tot Hinrichs hem duidelijk maakte dat het om een artistieke bezigheid ging.

Om 21.50 uur begon Raik aan zijn derde ronde. Op het parkeerterrein stond nu nog maar één wagen, de zwarte Audi a8 van Ingrid Roeder. En zijn eigen fiets natuurlijk. Iets over tienen bevond hij zich weer achter de monitoren bij de receptiebalie. Zolang Ingrid Roeder nog in het gebouw was, schakelde hij liever niet over naar een televisiestation, laat staan dat hij een joint durfde op te steken.

Om 22.25 uur verliet ook Ingrid Roeder het gebouw via de hoofdingang. Ze wenste Raik een prettige nacht en liep naar de parkeerplaats achter het gebouw. Raik volgde haar met de buitencamera op het parkeerterrein totdat ze in haar wagen stapte en wegreed.

Meteen daarna sloot hij de glazen voordeuren af, draaide de rugleuning van zijn bureaustoel zo ver mogelijk naar achteren en zette een van de beeldschermen op mtv. Hij wachtte nog één minuut, opende de slagbomen en zag de Audi van Ingrid Roeder linksaf de Weststrasse inslaan. Hij maakte een aantekening in het digilogboek: 22.39 uur, gebouw vrij van bezoekers en personeel.

Hij haalde drie joints uit de binnenzak van zijn uniformjasje en stalde ze in een keurig rijtje op de desk voor zich uit. Dat hij de expeditiepoort nog op het nachtslot moest draaien, was hij inmiddels vergeten.

Na zijn eerste joint kreeg hij trek in iets pittigs, maar tegelijk ook iets zoets. Hij besloot zich op een pizza tropical en een blikje Fanta te trakteren en belde de Italiaan om de hoek.

Hoewel de pizzabezorger maar een halve kilometer hoefde te rijden, verscheen hij pas een half uur later met de bestelling. Raik haastte zich naar de toegangsdeuren om de pizza in ontvangst te nemen. Omdat de bezorger zo lang op zich had laten wachten, was zijn vierde ronde erbij ingeschoten.

De pizzajongen getuigde later dat hij Raik attent had gemaakt op een brandlucht. De joint had Raik echter sloom gemaakt en hij wilde zo snel mogelijk terug naar zijn comfortabele stoel. Hij grapte dat de pizzakoerier de rook van zijn eigen houtgestookte oven zeker in zijn neus had, betaalde en verorberde de pizza.

Daarna zette hij zijn pet af en soesde hij weg.

Raik werd gewekt door een huilende orkaan. Een paar seconden bleef hij zitten totdat hij zich realiseerde dat het ziedende geluid van het brandalarm afkomstig was. Hij greep de desktelefoon en belde 112. Terwijl hij het adres aan de brandweer doorgaf, bekeek hij de monitoren. Op de eerste verdieping gaven alle camera’s een zwart beeld, maar de groen oplichtende controleleds lieten weten dat ze nog wel functioneerden. Hij zoomde in en uit maar het beeld bleef zwart. Rook, het moest rook zijn, bedacht hij. Hij schakelde over naar de begane grond. De binnencamera’s gaven geen beelden door en alle leds stonden op rood. Die functioneerden al niet meer … Hij tikte op de toets voor de buitencamera op het parkeerterrein. Goed zo, die gaf nog een normaal beeld. Met één hand richtte hij de lens op de achterkant van het pand en kreeg een caleidoscoop van vurige strepen en bollen op zijn scherm. Gebiologeerd keek hij toe hoe er over de hele breedte vlammen uit het gebouw sloegen. Dit was code rood! Een horrorfilm, die zich in een razendsnel tempo ontwikkelde met hem in de hoofdrol. Als enige speler …

Hij kwam weer bij zinnen toen de telefoniste hem nadrukkelijk aansprak.

‘Meneer Fost! Hallo! Hallo! Bent u daar?’

‘Raik Fost meldt zich’, antwoordde hij machinaal.

‘Meneer Fost, zijn er nog mensen in het gebouw aanwezig?’

‘Het gebouw is verlaten’, zei hij. ‘Alleen ik …’

Hij begon te trillen.

‘Hoe ernstig is de brand?’ vroeg de telefoniste.

Raik veegde zijn voorhoofd af en keek op de monitor. De vlammen klauterden behendig langs de gevel omhoog naar het dakbeschot.

‘U moet snel komen’, zei hij. ‘Het hele gebouw gaat eraan …!’

Hij herhaalde die laatste zin een paar maal.

‘Onze wagens zijn al uitgerukt’, antwoordde de telefoniste elke keer rustig.

Door de luidsprekers van de monitoren hoorde hij nu het loeien en knetteren van de vlammen. Hij zoomde in op de achtergevel. De poort was opengeschoten en de expeditieruimte daarachter gloeide als een opgestookte oven. Raik keek achter zich.

‘Waar bent u nu?’ vroeg de telefoniste.

Raik ging rechtop staan.

‘Op mijn post!’ bracht hij uit.

‘Gaat u maar naar buiten’, zei de telefoniste. ‘De collega’s zijn er al, hoor ik.’

Twee koplampen draaiden de inrit op en bleven voor de slagbomen staan. De sirene ebde weg, alleen de blauwe zwaailichten verspreidden hun onheil. Raik drukte op de knop om de slagbomen te openen, maar ze bleven onbeweeglijk in hun positie. Kortsluiting natuurlijk … zijn bedieningspaneel was al onklaar! De noodknop, dan gingen alle toegangen in één keer open. Hij sloeg er een paar maal met zijn vuist op, maar er gebeurde niets. Hij gebaarde wanhopig naar de bestuurder van de brandweerwagen. Het zijportier schoot open en twee brandweerlieden stormden op hem af. Hij bleef met zijn vuisten op de noodknop slaan, totdat ze hem onder zijn oksels vastgrepen en hem naar buiten sleepten. Daar zetten ze hem tegen een muur en hielden hem vast terwijl de brandweerwagen dwars door de slagbomen reed. Erachteraan ronkten nog twee bluswagens het terrein op.

‘Is er iemand binnen?’ vroeg een van de brandweerlieden.

Raik schudde zijn hoofd.

‘Zeker weten?’

‘Er is niemand’, zei hij.

Hij wilde nog zeggen dat mevrouw Roeder het pand als laatste had verlaten, maar de twee mannen lieten hem al los en haastten zich achter hun collega’s aan.

Terwijl hij hen naar de parkeerplaats volgde, stoof er een colonne politiewagens het terrein op. Op dat moment liet het dakbeschot met een salvo van knallen los, sloeg tegen de buitenmuur aan stukken en daalde in een vonkenregen op de bloemperkjes neer.

Om 02.17 uur werd het sein ‘brand meester’ gegeven.

Raik hoorde die mededeling via de mobilofoon van een politiebusje. Hij zat op een bankje in het achterste compartiment en liet een leeg koffiebekertje tussen zijn handen draaien. Hij had al aan drie verschillende politiemensen driemaal hetzelfde verhaal verteld. Tijdens zijn eerste verklaring was Ingrid Roeder langs het busje gelopen met in haar kielzog Jens Hinrichs.

‘U werd dus gewaarschuwd door het alarm’, vatte de laatste politieman zijn verhaal samen. ‘Daarna hebt u de hulpdiensten gewaarschuwd. U hebt helemaal niets verdachts gezien of gehoord …’

Het ongeloof droop ervan af, maar Raik knikte. Hij voelde zich beroerd en hij wilde naar huis, liet hij weten.

De politiemensen antwoordden dat ze hem die nacht nog nodig hadden. Ze gaven hem een overall die naar wagensmeer stonk. Zijn eigen kleren moest hij in een plastic zak doen, die door een rechercheur werd meegenomen.

‘Mogelijk bewijsmateriaal’, werd hem kortaf meegedeeld.

Een uur later verscheen er een brandweerman aan het raampje van de bestuurder. Op fluisterende toon deelde hij iets mee. Meteen daarop hoorde Raik dat via de mobilofoon een team technische rechercheurs werd opgeroepen, dat na aankomst rechtstreeks in de expeditieruimte verdween.

Vlak voor zessen reed een lijkwagen het terrein op. Raik schrok ervan en drukte zijn gezicht tegen de achterruit. Hij kon nog net zien dat er een kist werd uitgeladen, die de chauffeur door de expeditiepoort naar binnen bracht. Even later droegen vier rechercheurs de kist weer naar buiten en schoven hem in de lijkwagen.

‘Er lag daar iemand … enig idee wie dat kan zijn?’ vroeg de politieman achter het stuur.

Hij had Raiks reacties al die tijd nauwgezet geobserveerd. Raik schudde zijn hoofd en richtte zijn blik naar de opkomende zon. Het zou een mooie, warme dag worden, maar hij verwachtte dat hij daar niet veel van zou meekrijgen.

De rest van de dag werd hij inderdaad uitgemolken over alle details van zijn kortstondige dienst.

’s Middags werden twee doorweekte joints en een uitgedrukte peuk op de verhoortafel gelegd.

‘Die zijn van mij’, antwoordde hij eerlijk.

Hij bleef bij zijn eerste verklaring, ook toen het bericht binnenkwam dat de brand in de opslagruimte was gesticht. Nee, hij had niets opmerkelijks gezien of gehoord. Weer kreeg hij de ongelovige blikken van zijn verhoorders te verduren. Hij verzweeg dat hij in slaap was gevallen.

Dat in de verkoolde hand van de dode de sleutel van de expeditiepoort werd gevonden, zorgde ervoor dat hij die avond naar huis mocht. Het had er alle schijn van dat de dader van de brandstichting was omgekomen tijdens het uitvoeren van het misdrijf.

Op zijn vraag wie dat dan was, kreeg hij geen antwoord. Ook kreeg hij zijn uniform niet terug.

Maar daarover hoefde hij zich geen zorgen te maken, bleek dezelfde avond nog, toen zijn mobieltje het Bob Marleyhitje begon te jengelen en hij weer het nummer van zijn chef herkende.

Dit keer was het telefoontje exclusief voor hem bedoeld.

Hij verwachtte een bemoedigend woord. Dat kreeg hij ook, maar drugsgebruik plus ernstig plichtsverzuim tijdens het werk, tja … dan had je toch twee redenen die ieder op zich al goed waren voor ontslag op staande voet.

‘Die joint maakte niks uit’, benadrukte hij later die avond tegen zijn vriendin Gabi. ‘Doelbewuste brandstichting, daar doe je niks tegen.’

Haar zuinige blik maakte duidelijk dat ze daar zelf heel anders over dacht.

3

Micky Spijker had tijdens haar politieloopbaan kennisgemaakt met talloze volwassen mannen en vrouwen die op het graf van hun ouders of kinderen zwoeren dat ze onschuldig waren. Ze liet die verklaringen doorgaans voor wat ze waren: een zwaktebod. In negen van de tien gevallen bleken de dierbare familieleden namelijk nog in leven te zijn, en zo niet, dan werd de verdachte er niet geloofwaardiger op als hij het van de doden moest hebben in plaats van van levende getuigen.

Vaak volgde een woede-uitbarsting wanneer de verdachte merkte dat zijn woorden er weinig toe deden. Ze liet de verdachte dan een paar minuten stoom afblazen en ging verder met de volgende vraag. Draaide de man of vrouw in kwestie helemaal door, dan was een druk op de noodknop voldoende. Binnen een paar seconden stormden de hulptroepen uit de agentenpost naar binnen om de verdachte vakkundig tegen de grond te werken, in de boeien te slaan en naar zijn cel af te voeren.

Ook de man die Micky nu al meer dan twee uur onafgebroken aan een verhoor onderwierp, had zijn toevlucht tot zo’n dure eed gezocht. Hij heette Hans Auber en was hoofd boekhouding van het Arnhemse bedrijf Mondifra bv. Zwerend op het graf van zijn vrouw hield hij vol dat hij niets te maken had met de grootscheepse diefstal die Mondifra, en met name de directeur-grootaandeelhouder Atte Borgsteel, een verliespost van ettelijke tonnen euro’s had bezorgd. Omdat Micky in het personeelsdossier van Hans Auber had gelezen dat hij acht maanden geleden weduwnaar was geworden, zette ze een meelevend gezicht op.

Vervolgens speelde ze een nieuwe troef uit: de schriftelijke bewijzen dat Auber de buit had weggezet op een buitenlandse rekening. Dat had Auber niet bijster ingenieus aangepakt, had ze al gezien. Sterker, het was broddelwerk, maar dat gold voor het overgrote deel van de criminele dames en heren die ze in haar politiecarrière was tegengekomen. Ontkennen was niet alleen het laatste juridische houvast, maar kwam ook vaak voort uit pure schaamte over de stommiteit waardoor ze tegen de lamp waren gelopen. En omdat schaamte veel hardnekkiger was dan schuldgevoel, had het weinig zin om de verdachte in die fase van het verhoor stevig aan te pakken.

Hans Auber leek een uitzondering. Bij het zien van de kopieën van bankafschriften barstte hij in snikken uit. Een huilbui luidde meestal de totale capitulatie in.

‘Deze afschriften staan op uw naam’, zei ze daarom streng terwijl Auber een zakdoek uit zijn broekzak wurmde.

Ze wachtte tot hij weer opkeek.

‘U hebt als adres een postbus van Mondifra bv opgegeven … het gaat om een Konto bij de Volksbank in Kranenburg, een bank die vijfhonderd meter over de grens staat en overigens niet gebonden is aan het bankgeheim …’

Hans Auber begon zijn betraande gezicht te deppen. Het saldo op het laatste afschrift was voldoende voor de aanschaf van een leuke villa, weliswaar in Duitsland, waar de huizenprijzen beduidend lager waren, maar misschien wilde Hans ook wel naar zijn Heimat terug. In zijn personeelsdossier had Micky een kopie van zijn Duitse paspoort aangetroffen.

‘De stortingen en opnamen zijn allemaal in cash gedaan’, zei ze. ‘Was dat jouw werk?’

Ze stapte bewust over op de jij-vorm, een tactische zet om te suggereren dat ze dit probleem samen en in alle vertrouwelijkheid konden oplossen. Hans Auber draaide zijn hoofd echter weg naar de enorme ruiten die uitzicht boden op de opslagloodsen en het parkeerterrein van Mondifra bv. Ze sloeg een bladwijzer in de ordner om.

‘Dit zijn de bijbehorende stortingsbewijzen.’

Micky had al die papieren aangetroffen in een waterdichte map, in de ruimte voor het reservewiel van Aubers leaseauto. Hans Auber hief zijn gezicht naar de designkroonluchter boven de vergadertafel.

‘De bedragen verschillen nogal maar ze komen steeds overeen met de waarde van de gestolen ladingen’, ging ze door. ‘Op de zwarte markt dan.’

Auber sloot zijn ogen en kneep ze stijf dicht. Vluchtgedrag, constateerde Micky. Hij accepteerde nog steeds niet dat hij in de fuik zat. Ze tikte met haar pen tegen de rug van de ordner om zijn aandacht terug te krijgen.

‘Dit zijn jouw handtekeningen, toch?’ vroeg ze nadrukkelijk.

Auber schudde heftig zijn hoofd, alsof hij niet verdroeg wat Micky hem voorschotelde.

‘Nee?’ vroeg ze. ‘Niet dan? Zeg het maar!’

Met opzet liet ze nu haar ongeduld doorklinken. Auber stond op het punt van breken. Hij nam de moeite niet meer om hardop te ontkennen. Vroeger zou ze de tweede verhoorder hebben ingeschakeld om hem met zachte woorden het laatste duwtje te geven. Nu moest ze die rol zelf maar spelen.

‘Ik weet dat het moeilijk is, Hans’, zei ze en ze hoopte dat ze begripvol genoeg klonk. ‘We moeten even doorzetten, dan hebben we dit achter de rug en kun je met een schone …’

‘Het is één grote smeerlapperij’, onderbrak Auber haar. ‘Zie je dat dan niet? Ik zou dit nooit zo aanpakken!’

Hij trok zijn stropdas los, frommelde hem tot prop en smeet hem naar het raam. Daarna stond hij op, greep de bureaustoel vast en hief hem boven zijn hoofd.

‘Meneer Auber! Dit is niet de manier!’ zei ze dwingend.

Haar verdachte stootte een kreet uit en begon rond te tollen.

‘Rustig!’ riep ze. ‘Je maakt het alleen maar erger!’

Aubers kreunen ging over in een langgerekte, hese schreeuw. Hij wervelde met de bureaustoel door de ruimte. Micky stootte haar eigen bureaustoel naar achteren en dook onder de vergadertafel. Verdomme, ze moest nú haar vroegere collega’s bellen … Waar was haar mobiel? Ze trok haar tas naar zich toe, die bij de tafelpoot stond, en keerde hem om. Hans Aubers kreet was overgegaan in een hijgend steunen. Zijn broekspijpen tolden nog steeds rond. De poot van de stoel schampte de designkroonluchter, waarvan de glazen ornamenten rinkelend op de tafel kletterden.

Micky viste haar mobiel uit de rommel. Op dat moment sneed een zware, allesoverheersende zoemtoon door de vergaderkamer. Het pauzesignaal. Auber stootte een vloek uit en liet de stoel zakken. Vlak voor haar neus rolde hij hem onder de tafel. Aubers gekwelde gezicht verscheen ernaast. Hij kroop naar haar toe. Ze deinsde achteruit, maar hij greep haar pols en trok haar naar zich toe.

‘De chef’, siste hij vlak bij haar gezicht.

Ze wrong zich naar achteren. Auber liet haar los en stond op. Terwijl ze zich aan de tafelrand omhooghees, knalde de deur dicht. Duizelend schoof ze een van de ramen open en haalde diep adem. Over het plein wandelden de werknemers al naar de kantine. Auber verscheen beneden haar in haar blikveld. Hij liep vastberaden naar de loodsen aan de overkant.

Mondifra bv was een familiebedrijf dat zich bezighield met de assemblage en export van gespecialiseerde apparatuur in de wegenbouw. Je zou het een familiebedrijf kunnen noemen, omdat de oude Borgsteel zijn zoon Jelmer in de directie had opgenomen. Zoonlief bekleedde de post orderverwerving. De afnemers van Mondifra waren van oudsher in de voormalige Oostbloklanden te vinden, maar tegenwoordig kwam het grootste deel van de bestellingen uit Afrikaanse landen. Mondifra bv exporteerde kettingzagen, puinbrekers, fluorescente pionnen, kortom, alles wat nodig was om van een junglepad een snelweg te maken.

In het afgelopen half jaar waren twee containerzendingen uit de expeditieafdeling gestolen, beide keren in de nacht voordat de gereedstaande vrachtwagencombinatie naar de Rotterdamse haven zou rijden. Die timing kon geen toeval zijn. Hoe de dief of de dieven binnenkwamen, was een raadsel. Er waren nooit sporen van braak gevonden. Op de bewakingcamera’s was wel de exitroute van de dieven te zien. Ze baanden zich met de vrachtwagencombinatie een weg door de poort van de expeditiehal, ramden het gaaswerk van de omheining en verdwenen via de uitvalsweg naar de nabijgelegen snelweg. Binnen een kwartier waren ze verdwenen, waarschijnlijk over de grens met Duitsland. Het bewakingsschema moest hun bekend zijn: uit de rondegegevens bleek dat de bewakers ten tijde van de roof elke keer helemaal aan de andere kant van het bedrijventerrein hun werk deden.

Atte Borgsteel, de directeur van Mondifra, concludeerde na de tweede keer dat er een informatielek binnen zijn bedrijf was. Omdat het onderzoek van de politie Gelderland-Midden dreigde vast te lopen, besloot hij met een particulier bedrijf in zee te gaan om de mol te traceren. Hij polste in de Heineken Heaven van Vitesse, waar voor de Arnhemse politietop een halve Business Box was gereserveerd, of iemand een kandidaat wist.

‘Iemand die subtiel te werk gaat maar wel met harde resultaten komt’, liet hij aan commissaris Jan Duut weten, die hem prompt Micky Spijker aanraadde.

Ze was een paar weken daarvoor haar eigen eenmanszaak begonnen. Met haar achtergrond als politiepsychologe had ze zich geprofileerd als een stille kracht die op basis van mensenkennis en geavanceerde ondervragingstechnieken op discrete wijze alle informatie boven water bracht.

Duut had haar niet graag uit het Arnhemse politiekorps laten vertrekken, maar omdat hij zich altijd nog als haar mentor beschouwde, schoof hij Mondifra bv op haar bordje. Het was Micky’s eerste opdracht als zelfstandig ondernemer en ze besefte dat ze hiermee haar naam kon vestigen. Ze ploegde een paar dagen lang door de personeelsdossiers van alle honderdachtenzeventig personeelsleden en stelde vast wie er überhaupt weet kon hebben van de transporten. Daarna kreeg ze per brief een anonieme tip, waarbij Hans Auber als de schuldige werd aangewezen.

Borgsteel maakte er korte metten mee: ‘Hans? Ik ken hem al meer dan dertig jaar, we zijn samen begonnen. Hij heeft daar geen enkel belang bij. Hij is de tweede man hier. Hij gaat de zaak leiden als ik me terugtrek …’ Er sloop een onzekere toon in zijn stem. ‘… totdat Jelmer in staat is de tent over te nemen.’

Na een serie verhoren maakte ze een selectie van een tiental personen op wie ze verder wilde rechercheren en gaf die lijst door aan de directie. Hans Auber zat daar niet bij, maar een tweede anonieme tip doorkruiste haar plannen. Het was een kopie van een lijst met vier hotelreserveringen waarvan de data opmerkelijk waren. Steeds was er in het weekend voor én na de diefstallen een kamer op Aubers naam geboekt, in een hotel vlak buiten de stad.

‘Seksdates’, opperde Borgsteel. ‘Hans heeft geen vrouw meer.’

Micky was in haar politiepraktijk gewend geraakt aan een stortvloed van anonieme tips en had geleerd dat het ineffectief was om naar de identiteit van de informanten te zoeken. In plaats daarvan checkte ze simpelweg de gegevens op hun waarheidsgehalte en deed er al dan niet haar voordeel mee.

Een telefoontje naar het hotel maakte duidelijk dat de reserveringen een conferenceroom type v betroffen. Zonder bed. Een verzoek om meer informatie bij de hotelmanagers leverde een beroep op privacy op, maar ze mocht wel de cateringfacturen inzien. Daaruit bleek dat de roomservice in het weekend voorafgaande aan de diefstal alleen koffie en sandwiches had bezorgd. In het weekend daarna stond er vooral sterkedrank op het menu. Type v was de kleinst denkbare conferenceroom, geschikt voor maximaal vijf gasten. Uit de nota’s maakte Micky verder op dat er steeds niet meer dan drie personen aanwezig waren geweest.

De derde tip bestond uit een gesloten envelop van de Volksbank uit Kranenburg, waarop de naam van Hans Auber en het postadres van Mondifra bv stond, plus een saldo dat niet te rijmen viel met Aubers maandinkomen. Borgsteel reageerde verslagen op al die belastende gegevens. Hij gaf Micky toestemming om haar onderzoek op Auber te richten maar drukte haar op het hart onopvallend te werk te gaan. De reputatie van zijn beoogde opvolger mocht onder geen beding worden beschadigd door geruchten.

Onder het motto ‘follow the money’ had Micky aan die envelop genoeg om overtuigend bewijsmateriaal tegen Auber in te brengen. Genoeg voor een stevig verdachtenverhoor. Alleen wilde Borgsteel dat ze niet verder ging dan een informatief gesprek met zijn medewerker, die ‘wellicht de weg was kwijtgeraakt’.

Het was dus toch op een verdachtenverhoor uitgedraaid. Aubers obsessieve ontkenningen en zijn woedeaanval toen haar vragen hem pijn begonnen te doen, pasten precies bij het belastende dossier dat ze voor zich had. Het verschil met haar vroegere verdachten was dat Auber rustig uit het verhoor kon wegwandelen wanneer hij daar zin in had.

En dat deed hij dus nu. Micky keek hem na terwijl hij een van de verlaten loodsen binnenliep. Ze sloot niet uit dat Auber zelf die anonieme tips had verstuurd, omdat hij niets liever wilde dan ontmaskerd worden. Auber was geen doorgewinterde crimineel, hooguit een vent die een keer over de schreef was gegaan en daarna van kwaad tot erger was vervallen. Nu zat hij aan de grens, de druk was te hoog geworden, maar hij had ook de moed niet om rechtstreeks een einde aan zijn bedrog te maken. Dus koos hij deze kromme weg. Ze bladerde nog eens door het dossier. Op geen enkele vraag had Auber een bevredigend antwoord gegeven.

Het hotel?

Kende hij niet. Nooit geweest.

De Duitse bankrekening?

Misschien van een dubbelganger?

Verdomme, Auber had nog veel uit te leggen. Dit verhoor was beslist niet afgelopen, hooguit onderbroken. Een afkoelingsperiode, die kon hij krijgen, maar na de lunchpauze zou ze hem onder handen nemen, al moest ze hem achter zijn eigen bureau vandaan trekken. En dit keer zou ze voor extra bewaking zorgen, desnoods haalde ze de portiers van de toegangspoort erbij.

Een beweging aan de overkant trok haar aandacht. Auber verscheen weer in de deuropening van de loods. Hij droeg iets in zijn armen, een apparaat met handgrepen, het leek op een groot model boor. Micky deed het raam open om hem aan te spreken zodra hij binnen gehoorsafstand was. Auber sloeg echter af en stapte vastberaden naar de parkeerplaats, links bij het hek. Micky vloekte, hij smeerde hem! Met een klap sloot ze het raam en haastte zich naar buiten.

Auber liep op zijn gemak langs de geparkeerde wagens, alsof hij er een uitzocht om mee weg te rijden. Hij stopte bij een Saab Estate en keek door het bestuurdersraampje naar binnen. Ze moest nu snel zijn.

‘Meneer Auber!’ riep ze.

Auber keek even op, maar reageerde verder niet. Hij nam het apparaat in de handgrepen vast en zette het tegen het portierslot.

‘Wilt u even wachten, ik heb …’

Een scherpe knal onderbrak haar. De auto schokte even heen en weer. Auber opende het portier en ging op de bestuurdersstoel zitten. Micky rende het laatste stuk, maar vertraagde op een paar meter afstand.

Een tweede knal echode over de parkeerplaats. Op de achterruit verschenen roze vlekken die naar beneden gleden als stukken fruit in een blender.

‘Hans Auber!’ riep ze. ‘Kom uit die auto.’

Zinloos, dat zag ze meteen toen ze het portier opende.

Auber had zichzelf door zijn rechteroog geschoten en was schuin weggezakt over de middenconsole. Tussen de stijlen van het stuur geklemd lag het apparaat dat hij had meegesjouwd. Ze tikte tegen Aubers been.

‘Meneer Auber’, zei ze nadrukkelijk. ‘Kunt u me verstaan?’

Auber bewoog zich niet en maakte ook geen geluid. Ze belde 112. Terwijl ze uitlegde dat ze én een ambulance én een politie-eenheid van de noodhulp nodig had, stroomden de werknemers toe.

‘Godver, hij heeft een nailgun van onze afdeling gebruikt’, hoorde ze. ‘In de pooierbak van de chef!’

Ze reageerde niet op alle andere opmerkingen, maar wat ze niet kon negeren was de blik van Borgsteel, die zich over Hans Auber boog en haar daarna aankeek.

Jij, zei hij woordloos.