Mira Feticu

Lief kind van mij

Uitgeverij De Geus

breda 2012

© Mira Feticu, 2012

Omslagontwerp Berry van Gerwen

Omslagillustratie © Getty Images

isbn 978 90 445 2226 6

nur 301

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

voor de vrouw die jij zult zijn, Eva-Linda

De lange wegen van de eenzaamheid

Ik stel me voor dat mama mij naar het Internaat bracht zoals ik mijn dochter tweemaal in de week voor een paar uur naar de opvang breng, waar ik haar dinsdags om vijf uur ophaal en woensdags om zes uur.

Met een grote, bruine tas met twee zijvakken liet ze me achter in de hal van het Internaat, die helemaal gevuld was met meisjes van mijn leeftijd.

We hadden nog geen kamers gekregen. Ik vroeg aan het meisje rechts, hoewel ik wist dat niemand nog een kamer had: en in welke kamer slaap jij? Zonder het antwoord af te wachten vroeg ik het daarna aan het meisje links: en jij, in welke kamer slaap jij? En zo verder.

Mama haastte zich ondertussen naar het busstation. Onderweg kocht ze nog een zak zure vis, waarvan ze op weg naar huis heimelijk alle graten afkloof en schoon zoog. De zinnenprikkelende lucht verspreidde zich in de bus, waardoor de mensen die terugkeerden na een dag werken in de fabrieken van het provinciestadje alleen maar meer honger kregen.

Een half uur voor het bedtijdsignaal werden ons onze kamers toegewezen; ik kreeg het derde bed aan de oostzijde van in totaal acht aaneengeschakelde bedden – vier aan de ene kant en vier aan de andere, en een smalle, maar hoge kast, waarin de komende zes jaren mijn hele leven zou passen.

Die nacht werden er overal in het Internaat deuren gesloten, geopend en dichtgesmeten. De doucheruimte waar het water bleef stromen omdat de kraan niet dichtging stond al blank vanaf dag één en dat zou zes jaar lang zo blijven. Een enkele keer was het water waardoor je naar de wc moest waden, warm.

In de wastafels en in de plassen op de grond dreven lange haren. Als ze verzameld zouden worden, waren ze goed voor een paar pruiken per jaar. De spiegels waren gigantisch (thuis was de spiegel niet groter dan een handpalm, bevestigd aan het kozijn, buiten, aan de achterkant van het huis, waar papa zich placht te scheren) en uitdagend.

’s Morgens gingen we naar school. ’s Avonds speelden de meisjes kaart, ze lazen, ze verstopten zich voor elkaar, bedreven spiritisme of klauterden op de muur achter de school om de stad in te vluchten. Bij mijn weten is niemand er ooit in geslaagd om te ontsnappen, hoewel we het allemaal probeerden en regelmatig onze knieën schramden.

Twee jaar later zouden we met een door de opvoedster ondertekend verlofbewijs eenmaal per week de poort uit mogen, we zouden groepsgewijs de stad in gaan, giechelend van spanning en vrees, de stad beangstigde ons bij elk uitje opnieuw.

Daar zouden we voor het eerst kussen en gekust worden, we zouden onze eerste afspraakjes hebben, waarbij sommige meisjes, genereuzer dan andere, hun benen zouden spreiden of zouden toelaten dat ze gespreid werden en de stad zou ook de stad van de eerste abortus worden. We zouden naar het ziekenhuis worden gebracht door een koele opvoedster die ons een mep zou verkopen als we zeurden en die onze ouders voor zo’n onbenulligheid niet lastigviel. Zij was ook degene die ons, in een kudde, elke donderdagavond, naar het concertgebouw zou brengen, voor onze culturele ontwikkeling. We zouden de voorste vijf rijen van het kleine concertgebouw bezetten, waarin, op de eerste rij, diezelfde opvoedster zou zitten snurken, van het voorspel tot het hoogtepunt.

Maar voorlopig probeerden we onze kamer schoon te houden. Moedig wasten we ieder onze oksels en ons gezicht met het ijskoude water. Sommigen, meer spartaans aangelegd, deden het echt iedere ochtend. Een dag per week werkten we in de kantine, zij aan zij met de kokkinnen.

Er was ook een korte periode, tussen vijf en zes uur ’s middags, waarin sommigen languit op bed lagen, op de dikke sprei, en zwegen. Ik sloop dan de lege gangen in, tot achter het gebouw van het Internaat. Achter de dikste boom knielde ik neer en legde mijn hoofd in mijn armen. Zachtjes huilde ik: mama, mama, aan één stuk door, totdat de pijn zich wat comfortabeler in mijn ziel nestelde.

Als de gong weerklonk die de avondmaaltijd aankondigde, zat ik nog daar, op mijn knieën, ik moest hollen om me bij de meisjes te voegen, die, net als ik overigens, geloofden dat het leven iets wonderbaarlijks voor ons in petto had, iets wat onze moeders en grootmoeders niet ten deel was gevallen, maar wat lag te rijpen, langzamer of sneller, zoals de griesmeelpap met marmelade die we elke avond zouden eten. Die geloofden dat zij alleen maar hoefden te bestaan, alleen maar hoefden te ontwaken en koud water over hun gezicht en borsten hoefden te gooien en te zorgen dat ze niet in slaap zouden vallen tijdens de lessen, hun gebruikte maandverbandwatten in meerdere papiertjes te wikkelen alvorens het in de prullenmand te gooien en hun bord met marmelade met griesmeelpap leeg te lepelen.

De Revolutie van twee jaar later zou hun geloof intact laten, alleen de marmelade met griesmeelpap zou veranderen in aardappels met kaas.

De meisjes veranderden, als in een sprookje, van meisjes met wenkbrauwen als Frida Kahlo, in vrouwen met vrouwenkuiten en veel haar op de benen.

Ieder van ons dacht te beschikken over het meest effectieve middel om af te vallen. Elke ochtend slikten we een knoflookteentje op een lege maag, volgens het recept van Diana. En toen de knoflook geen resultaten gaf, behalve dan dat de hele klas als een detachement hooiers naar knoflook stonk, gingen we over op het dieet van Maria – zuivere azijn, niet verzoet, ook weer op de lege maag.

Dit keer lieten de resultaten niet lang op zich wachten, met de halve verdieping tegelijk stonden we in de rij voor de wc om het venijn uit onze buik te krijgen, voorlangs of achterlangs.

Het feit dat het dieet met knoflook of azijn geen vruchten afwierp, raakte ons meer dan dat de directeur corrupt was en stinkend rijk van alle vereiste smeergelden.

Nagellak gebruikten we niet, want die was er niet, en make-up evenmin.

Niemand hield van een ander, ieder alleen van zichzelf, met een fanatisme waar ik ook nu, na zo veel jaren, nog versteld van sta, en waarvan ik denk dat het een vorm van weerstand was, de enige misschien die binnen handbereik was, van ons, meisjes van het platteland die zes jaar werden opgesloten in een Internaat met als doel lerares te worden en beter te trouwen dan onze moeders hadden gedaan.

In het Internaat hadden we geen televisie, de toespraken van Ceaușescu hoorden we niet en zagen we niet en ook van het begrip ‘politieke gevangene’ of ‘politieke detentie’ hadden we geen benul.

En zelfs als we ervan hadden geweten zou andermans gevangenschap ons koud hebben gelaten.

Niemand sprak ’s avonds, voordat we gingen slapen, over moeders of vaders. Over neefjes en nichtjes werd wel verteld, over jongens en meisjes van onze leeftijd. Alsof de moeders en vaders met ons vertrek van huis waren opgehouden te bestaan.

Mij sprak dat idee erg aan, zij het in iets gewijzigde vorm: mama en papa waren thuis en ik was bij hen, want ik was gestopt met groeien, ik was dezelfde gebleven als het meisje dat van huis was gegaan. Misschien, als het me vergund was, en het was me vergund, misschien was dat zelfs al twee jaar eerder gebeurd, toen de hemel altijd helder was en de regendruppels even groot en zwaar waren.

We werden wakker in dezelfde kamer, we aten van hetzelfde brood tijdens het ontbijt, de geur van hete soep bracht ons op hetzelfde tijdstip voor de lunch bijeen en ’s avonds kookte mama mijn lievelingseten, een soort pasta met noten.

Ik was lenig van hoofd en leden, papa leek tevreden. Elke avond kwam hij van zijn werk, met zijn handen nog onder de motorolie (er stroomde daar nooit voldoende water uit de kraan om de handen schoon te maken) en begon dan met het vierhoekige hamertje het mozaïek te bewerken dat de stenen sierfundering van het huis bekleedde, want dat was toen heel erg in de mode binnen de eenvoudige architectuur die meer door bouwvakkers dan door een architect bepaald werd. Het was een schitterend hamertje, met op ieder van de vier zijden een ander motief, papa sloeg elke plaat nauwgezet in een andere kleur en het matte rood van de plaat veranderde in miljoenen schitterende rode schakeringen, kleine bergjes die ik met de punt van mijn pink beroerde en die prikten, maar niet zo hard dat ze het plezier van de aanraking tenietdeden.

Om het uur verplaatste papa zijn stoeltje naar een volgende plaat en in de tijd tot aan het avondeten kleurden mijn handpalmen rood en blauw, groen en paars en het hamertje kreeg alle nuances van de regenboog.

Het geluid van de klap zelf was ook blauw of rood, als ik vlak bij papa bleef. Of zwart en wit, als ik binnen naar het geluid luisterde, in de kamer, door mijn oor te drukken tegen de onderzijde van de muur, die hij omtoverde in de schittering van een balzaal.

Het Andere meisje, in het Internaat, bij wie de knoflook en de azijn de neus uit kwamen, groeide in de breedte, de broek met blauwe stippen paste haar niet meer, ze moest er een wijde en lange blouse boven dragen om de rits van de broek te bedekken die halverwege klem zat.

Om langer te lijken liep ze op hakken. En zo, met het haar ouwelijk gevat in een knot achter het hoofd, met lippen die opgezet waren door natuurlijke siliconen, met brede schouders en borsten die aan alle kanten leken uit te dijen, van de buik naar boven en van het sleutelbeen naar beneden, leek ze wel een varken op rolschaatsen. Maar papa kwam nooit in het Internaat op bezoek, waar de schrik hem om het hart zou slaan. Zijzelf was de enige wie de schrik om het hart sloeg. Het Andere meisje, thuis, at pasta met noten, viel af en werd langer.

’s Nachts stond ik op als de andere bedden in de kamer niet meer kraakten, ik pakte het boek dat ik de avond tevoren al aan het voeteneind had klaargelegd en begaf me naar de studiezaal, ik las een boek over bloedzuigers.

Iedereen sliep, af en toe waren er stappen hoorbaar in het water van de doucheruimte, daarna niets meer, alleen ik en het licht dat op de gangen en in de doucheruimtes nooit uitging.

Vanaf een van de takken van de boom waar ik maandenlang achter had gehuild ben ik op de muur gesprongen die niemand kon beklimmen en aan de andere kant heb ik me naar beneden laten vallen. Ik droeg oude sportschoenen, vijf maten te groot, van een kamergenootje, die dienden als pantoffels. Het kon me allemaal niet schelen, ik vroeg me alleen voortdurend af wat het magere meisje thuis deed. In een onverlichte trein hield een conducteur me staande aan een knoop van mijn winterjas, om me zo beter bij mijn borsten te kunnen pakken, maar ik geloof niet dat hij echt veel voor elkaar heeft gekregen. De weg naar huis was als het bereiden van een heerlijke drank die ik tot op de bodem van het glas zou opdrinken. De honden sloegen niet aan, ik opende de deur van de kelder, ik daalde de drie treden af zonder mijn hoofd te stoten, zoals papa altijd deed, ik liet de sportschoen van mijn linkervoet drijven in het water. Ik zag niets, maar ik kende elke steen en ieder spinnenweb. Om in het midden van de kelder te komen moest je vanaf de laatste tree springen, met behoorlijk veel kracht, anders viel je in de put met water, die via een gootje in verbinding stond met het slootje, dat nooit ophield te murmelen en waarin het stikte van de bloedzuigers. Als je overdag water schepte om aan de koeien te geven moest je goed opletten dat er geen bloedzuiger in de emmer achterbleef, want die zou de koe binnen drie dagen op de knieën hebben gekregen.

Ik had gedacht dat het water kouder zou zijn, dat ik het zou voelen wanneer de bloedzuigers me zouden vinden. Ik was van plan om niet op de knieën te gaan. Ze moesten eerst het vet van mijn kuiten en buik zuigen, zodat de rits van de blauwe broek met stippen eindelijk dicht kon.

Ik voelde hoe ik zweette in het koude water, ik voelde hoe het zweet over mijn nek naar beneden liep en vanaf mijn middel onder mijn kleren weer omhoog.

Bloedzuigers leven op wezens met zachte lichamen, zoals het mijne. Met hun drie halfronde kaakmessen zullen ze Y-vormige littekens achterlaten op mijn lijf.

Na twee weken aan het infuus was ik min of meer tevreden met het resultaat.

Mama moest nieuwe kleren voor me kopen, bij de kinderafdeling.

Daarna bleef ik een tijdje thuis, elke dag bij papa. Als hij terug was van zijn werk, kon ik naar de melodie van de hamer voor het mozaïek luisteren.

Toen ik de volgende vakantie weer thuiskwam, bestond mijn kamer niet meer.

De boeken, de langspeelplaten, mama had ze naar de zolder gebracht.

De oude kleren pasten niet, pasta was niet te krijgen bij de kruidenier en het was een slecht jaar voor noten geweest. In het huis was alleen nog plaats voor mama en papa.

Ik keerde terug naar het Internaat.

Ik ben nog een paar keer naar huis gegaan en altijd stuurde papa me dezelfde nacht nog weg.

Nog steeds huilde ik af en toe achter de boom, al wist ik niet precies waarom.

Ik was trouwens niet de enige die huilde. Ieder had haar eigen plek.

Eens per week ging de deur van de klas tijdens een les open en riep de conciërge de naam van een van mijn klasgenotes.

Na de eerste keer wisten we dat de conciërge alleen bij sterfgevallen zijn hoofd om de deur stak. De geroepene mocht dan een week thuisblijven.

De tweede keer mochten de meisjes uit dezelfde stad als de geroepene mee om haar tot steun te zijn. Op een dag was een meisje uit mijn dorp aan de beurt. Ik mocht mee. We gingen met de trein; het was bijna gezellig, ik hoopte dat ik onderweg iemand uit mijn straat zou zien of mama en papa zelf, maar ik zag of herkende niemand. In het huis van ons klasgenootje troffen we geen lijk, geen kist, geen kruis aan, alsof haar moeder niet dood was, maar op vakantie. Zij bleef om voor haar oudste zus en broer te zorgen. Wij gingen naar school terug.

De naam van het meisje dat, een week daarna, door de conciërge geroepen werd, was geen verrassing voor me.

Luttele weken voor het examen op grond waarvan werd beslist wie wel werd toegelaten tot het Internaat en wie niet, had ik het meisje met de naam van een rivier en haar moeder leren kennen bij een ietwat van lotje getikte leraar Roemeens, thuis.

Tegen betaling vertelde hij ons, na een test, of we wel of niet zouden slagen voor zo’n moeilijk examen.

Het meisje was lief en gehoorzaam als een kalfje dat slechts een licht duwtje nodig heeft om te weten aan welke zijde van de weg ze lopen moet.

Haar moeder was de eerste stervende mens die ik in mijn leven had ontmoet. Dat wist ik meteen omdat ze hoestte als onze hond Leu, die ik met Oud en Nieuw begraven had. Leu hoestte al een paar jaar. De hoest leek een enorme spin die zijn hoofd tussen haar poten geklemd hield, Leu schudde met zijn kop, hij schraapte zijn keel en schudde dan zijn kop opnieuw. Soms spuugde hij, als een man, aan de kant van de weg.

Op oudejaarsavond verschool hij zich tussen de blokken hout die op het kelderluik te drogen lagen. Hij wilde het nieuwe jaar niet meer binnengaan.

Papa en ik hebben hem begraven achter het huis, onder de meiperenboom.

De vrouw had, zoals veel vrouwen doen, aan mijn moeder verteld dat ze een ongelukkig huwelijk had en dat ze aan een ziekte leed.

Ik denk niet dat mama heeft geprobeerd haar te troosten, waarschijnlijk heeft ze gezegd ‘wat vervelend, mevrouw’ en heeft ze zich gehaast om, egoïstisch, haar eigen man op te hemelen. Waarschijnlijk heeft ze het er thuis ook niet meer over gehad.

Het verwonderde me dus niet dat de naam van het meisje geroepen werd.

Ik stelde alleen vast dat de hoest lankmoediger was geweest met de mens dan met de hond.

Jaren later, gevangen in mijn eigen droom een gezin te hebben, verstomd door de nieuwe taal waarmee ik niet durfde te worstelen, moe van het moederschap waarvoor ik al mijn bloed had ingezet, zou ik zo’n zelfde hoest uit mijn buik naar mijn keel omhoog voelen komen.

Het was een waarschuwing die me dwong te kiezen – en ik heb ervoor gekozen om veel Nieuwjaarsdagen te beleven, al is thuis begraven worden onder de meiperenboom ook niet niks.

Ik weet niet waar de moeder van het meisje met de naam van het stromende water begraven ligt, ik weet alleen dat zij na het Internaat naar huis is teruggekeerd, om haar vader te verzorgen en haar jongere broertjes op te vangen.

Toen de Revolutie uitbrak waren we allemaal thuis, met Kerst.

Papa was geprikkelder dan ooit.

In een opwelling van enthousiasme gooide mama haar lidmaatschapskaart van de communistische partij in de kachel, ze stak het vuur aan en de blauwe vlam veranderde mama’s enthousiasme in angst. Ze duwde haar armen tot haar ellebogen in de kachel, ze doofde de vlam en redde haar lidmaatschapskaart: ‘Je weet immers maar nooit.’

Papa hoopte dat men het wél wist en een tijdlang heeft men het ook daadwerkelijk geweten, pas na verloop van tijd was men het weer kwijt.

Er waren zo veel jonge mensen gesneuveld, daar waar flats voor jonge gezinnen hadden moeten komen werden begraafplaatsen aangelegd voor de jongeren die in hun hoofd waren geschoten, zo veel en zo jong, jongens en meisjes, dat het leek alsof ze allemaal onder de grond waren geëmigreerd om daar te trouwen, om kinderen te maken die niet meer in rijen hoefden te staan en die niet bang meer hoefden te zijn om hun mond open te doen, die zouden dromen dat ze zichzelf zouden worden en geen rode pioniers of jongcommunistische verklikkers, cheffinnen van kruidenierswinkels, rechtschapen zonen des vaderlands.

Wie zijn angst de baas kon worden kwam zijn huis uit en wij moesten weer terug naar school.

Op de boomstammen werden affiches geplakt met de foto van de corrupte directeur: Weg met hem!

Het heeft even geduurd, maar hij vertrok.

Een tijdlang bleven alle deuren van het Internaat geopend, in de kamers waar niemand woonde lagen schone en nieuwe spreien. Niet zoals die van ons, die allemaal even smerig waren en waarop je de getekende bloemen niet meer van de menstruatievlekken, eveneens in anjervorm, onderscheiden kon.

Het gerucht ging dat een jongen of een man was opgesloten in de lege kasten in de nieuwe kamers. Ik heb er niet een gezien, in geen enkele kamer, maar ik heb me ook niet erg ingespannen om te zoeken. Er waren echter meisjes die durfden zweren dat je hem kon zien, als je op een zeker nachtelijk uur door een bepaald sleutelgat keek of in het kantoor van de opvoedster.

De verdwijning van de directeur viel samen met de vermissing van een van onze klasgenotes. Zoals viel te verwachten werd er alarm geslagen, we werden allen ‘ondervraagd’ door de opvoedster. ‘Mevrouw’ deelde op haar eigen democratische wijze wat stevige klappen met haar ringen uit, maar de politie werd niet gewaarschuwd. Evenmin de ouders van het vermiste meisje (hoewel wij de vader maar wat graag hadden leren kennen, die haar, zo had het vermiste meisje ons verteld, had geleerd hoe ze tongzoenen moest).

Na een paar dagen kwam ze toch weer boven water. Zonder directeur.

Mevrouw kamde eerst haar haar, vervolgens onderwierp ze haar aan een verhoor en dreigde ze met de gynaecoloog.

Het meisje bekende dat ze nog geen menstruatie had, en ook geen vagina, dat laatste was aangeboren.

En als de opvoedster haar niet geloofde, moest ze het maar vragen aan de beheerder van de kantine. ‘Mevrouw’ kookte van woede, o, mooiere dagen waren ondenkbaar!

De hele schoolleiding was ziedend, er werd vastgesteld dat meer dan de helft van de meisjes geen vagina had en ook geen menstruatie en dat de beheerder én de directeur hiervan inderdaad op de hoogte waren.

De directeur was al weg, de beheerder zag ik afgevoerd worden door de politie.

Die week bereidden de kokkinnen elke dag vlees, zoet vlees zoals we nog nooit gegeten hadden.

Wij liepen vrijelijk de poort uit en renden direct naar de markt, waar excentrieke kooplui midden in de winter kersen hadden ‘uitgevonden’. We hadden geen rooie cent, maar ik hield de koopman aan de praat en mijn klasgenote propte de kersen in haar zakken. Daarna renden we weg, zo hard we konden, en schaterden het uit, totdat we het ervan in onze broek deden.

Direct na de Revolutie mocht er gekozen worden en veel meisjes waren naar een normale middelbare school gegaan, gesteund door hun ouders. Alleen wij waren overgebleven, degenen die vrijdag na vrijdag hun bagage inpakten om naar huis te gaan maar niet meer gingen, die nooit door iemand bezocht werden. Onze ouders kwamen eens per jaar naar de vergadering met de docenten en gingen meer of minder tevreden over hun kroost weer terug.

Het Internaat liep leeg.

De meisjes zonder vagina waren vertrokken; wij, de anderen, met menstruatiepijnen, sliepen iedere nacht in een andere kamer, we bakten patat om twee uur ’s nachts, zonder kaartje gingen we naar voorstellingen, we knipten elkaars haar en epileerden ons met een en hetzelfde mesje, we braken de kasten open van de hebzuchtige meisjes die hun salami in hun onderbroeken wikkelden en onder in de kast verstopten, we luisterden naar de nieuwsberichten over de Golfoorlog, we overleefden aardbevingen en jongens waren niet aan ons besteed.

Steeds minder vaak maakte ik de reis naar huis, en wanneer ik het deed was het eerder nog vanwege de wandeling door het bos, vanaf het station.

Het geschreeuw van Mevrouw was ook minder geworden, we maakten ons geen zorgen meer voor de gevolgen als ze ons tijdens haar wake-uptoer, nadat ze door de luidsprekers boven iedere deur ‘Opstaan, meisjes!’ had gebruld, nog aantrof in bed.

Met uitzondering van de directeur waren de meeste docenten dezelfde gebleven. Wel waren er idiote vakken als metaalbewerking verdwenen, en daarmee ook de betreffende docent, in dit geval een brillenman die buiten school afspraakjes met de meisjes maakte.

De lunch werd niet meer op tijd opgediend of wij kwamen niet meer opdagen, er waren geen vergaderingen meer in het Internaat, alleen heerlijke dansavonden waarop je, in de meisjes die we nog waren, de verlegen vrouwen van later ontwaren kon. We sliepen met z’n tweeën in een bed, vanwege de kou, gedrieën gingen we de stad in, dapper stapten we cafés binnen en dronken er mooi gekleurde giffen, met namen die ons niets zeiden, maar die we uitspraken met nonchalance: de Curaçao, Grand Marnier of Tia Maria.

Mevrouw, met haar ringen en geplatineerde haar, met haar rokjes die Elena Ceaușescu (de moeder der mantelpakjes) dol gemaakt zouden hebben, volgde de mode, maar van geest was ze nog steeds dezelfde communistische neushoorn van weleer. Als we wisten dat zij in het tehuis was, durfden we de poort niet uit zonder een verlofpasje van haar. Op haar deur moest je drie keer kloppen en na de derde klop hoorde je haar scherpe stem: ‘Wat is er, meisje?’

De meisjes wilden met z’n vijven de stad in.

Ieder had een verlofboekje in de hand, de vijfde in de rij had slechts een vel papier, de Revolutie had al haar schriften zoekgemaakt. Als reden voor de gang naar de stad hadden we allemaal ‘om een boek te kopen’ ingevuld, maar zij, de vijfde in de rij, had opgeschreven ‘om een oud wijf de straat te helpen oversteken omdat het oude wijf zelf de straat niet oversteken wil’.

We bereidden ons voor op een circus. We hoopten dat ook Mevrouw zich, net als wij, zou amuseren. We voorzagen ook vijf ringen tegen ons hoofd, op z’n minst.

Maar er belde iemand en Mevrouw moest naar de lerarenkamer komen, iets wat niet vaak gebeurde. En, wat nog merkwaardiger was, Mevrouw vergat haar ‘kabinet’ af te sluiten.

Een van ons begon aan de deuren van de kasten te trekken, de vijfde bleef kijken of er ‘op drie’ en ‘op negen uur’ iemand aankwam.

Als Mevrouw hier een man verborgen hield, konden we hem nu vinden.

En ja, in een van de laden lag hij.

De onnozelste onder ons zei dat het een kalasjnikov van de Revolutie was, de slimste lachte en liet met bewegingen en woorden zien waar die plastic kalasjnikov met batterijen toe diende.

Zoiets ging de verbeelding van de andere vier te boven.

En ook al waren wij ertegen, toch nam de vijfde de kalasjnikov en rende ermee de gangen op.

Wij sloten zachtjes de deur van het kabinet en zwermden vervolgens alle kanten uit.

Mevrouw heeft de een na de ander voor een verhoor ontboden.

O, natuurlijk speet het ons dat we niet waren gebleven om haar kabinet te bewaken totdat ze weer terug was. Nee, wij hadden de afgesloten lades niet met een mes geforceerd. En we informeerden: ‘Bent u iets kwijt, Mevrouw?’

We dansten op een koord, maar het koord hield ons.

Mevrouw heeft alle kamers doorzocht, haar was verteld dat iemand een jongen had binnengesmokkeld.

Na nog een week onderzoek ontbood Mevrouw de moeder van de vijfde met spoed naar school.

De vrouw kwam op een ochtend, met een betraand gezicht. Aan iedereen die ze tegenkwam op de gangen van het tehuis vertelde ze dat ze gescheiden was en in haar eentje vier jongens en het meisje op het Internaat moest grootbrengen.

We keken met genoegen naar de moeder, het was duidelijk van wie het meisje haar schoonheid had. Ze waren van hetzelfde ras, superieur aan ons, de anderen, maar onverzorgd, versleten.

Dezelfde voortanden in de vorm van spades, hetzelfde rechte haar, dezelfde schitterende knieën – perfecte hersenpannen boven de o zo lange scheenbenen.

Maar noch de moeder noch haar dochter kon Mevrouw vermurwen, die de steun genoot van de leraren. Het meisje werd op straat gezet, ze moest nu ergens in de stad een kamer betalen.

Na een tijdje verscheen ze niet meer op school, ik kwam haar tegen op de laan met de kastanjebomen, waar ze op een van de door duiven ondergepoepte bankjes zat.

Wilde ze geen stukje wandelen? vroeg ik haar.

Nee, want ze bloedde hevig, ze had een hemorragie.

Ik ging me inschrijven voor een literatuurconcours, zij had net een abortus gepleegd.

Ik vond het vreemd en beangstigend.

Was er eigenlijk wel iemand die haar vroeg hoe zij het vond?