Yu Hua

Broers

Uit het Chinees vertaald door Jan De Meyer

Uitgeverij De Geus

breda 2012

Deze uitgave is mede tot stand gekomen dankzij een bijdrage van china book international

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds

Oorspronkelijke titel Xiongdi, verschenen bij Zuojia chubanshe, Beijing 2008 (derde druk 2009)

Published by arrangement with Pantheon Books, an imprint of The Knopf Doubleday Group, a division of Random House, Inc.

Eerste publicatie © Shanghai Wenyi chubanshe 2005/2006

Nederlandse vertaling © Jan De Meyer en De Geus bv, Breda 2012

Omslagontwerp Studio Ron van Roon

Omslagillustratie ‘Totempaal’ (detail) © Yue Minjun

isbn 978 90 445 2333 1

nur 302

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2012.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Kaalkop Li[1], de allerrijkste man van ons stadje Liuzhen[2], had een fantastisch plan opgevat: hij wilde niet minder dan twintig miljoen Amerikaanse dollar uitgeven om een plaatsje aan boord van een ruimteschip van de Russische Federatie te kopen en een reis door de ruimte te maken. Terwijl Kaalkop Li op zijn in de wijde omtrek beroemde, vergulde nachtstoel zat, deed hij zijn ogen dicht en begon zich zijn eigen carrière voor te stellen, zwevend in een baan door de ruimte, met aan alle kanten niets dan een onpeilbaar diepe verlatenheid. Kaalkop Li zag hoe de prachtige aardbol daar beneden langzaam voorbijgleed, en onwillekeurig werd hij verdrietig en moest hij huilen. Op dat ogenblik werd hij er zich pas van bewust dat hijzelf op de aardbol moederziel alleen was.

Ooit had hij een broer, genaamd Song Gang, met wie hij onlosmakelijk verbonden was. De trouwe, koppige Song Gang, die een jaar ouder was dan hij en een kop groter, was drie jaar daarvoor gestorven. Gereduceerd tot een hoopje as, paste hij in een minuscuul houten doosje. Als Kaalkop Li aan het minuscule houten doosje dacht waarin de as van Song Gang zat, welden talloze emoties op in zijn hart. Zelfs al verbrandde je maar een klein boompje, zo dacht hij, dan zou dat nog meer as opleveren dan de botten van Song Gang.

Toen Kaalkop Li’s moeder nog leefde zei ze altijd tegen hem: Hij heeft een aardje naar zijn vaartje. Ze had het dan over Song Gang. Ze zei dat Song Gang trouw en goedaardig was, dat hij als twee druppels water op zijn vader leek, en dat vader en zoon als twee meloenen waren die aan dezelfde rank waren gegroeid. Als ze het over Kaalkop Li had zei ze dergelijke dingen niet, dan schudde ze herhaaldelijk haar hoofd en zei dat Kaalkop Li en zijn vader twee totaal verschillende mensen waren, ieder op hun eigen weg. Pas toen Kaalkop Li als veertienjarige op heterdaad werd betrapt terwijl hij in de openbare toiletten naar de konten van vijf vrouwen gluurde, herzag zijn moeder haar mening grondig. Eindelijk zag ze in dat Kaalkop Li en zijn vader in werkelijkheid ook als twee meloenen waren die aan dezelfde rank waren gegroeid. Kaalkop Li kon zich nog duidelijk herinneren hoe zijn moeder op dat moment ontsteld haar ogen had afgewend, hoe ze hem verdrietig de rug had toegekeerd en hoe ze had gemompeld, terwijl ze haar tranen wegwreef:

‘Ach, hij heeft een aardje naar zijn vaartje.’

Kaalkop Li had zijn eigen vader nooit gezien. Op de dag dat hij werd geboren had zijn vader deze wereld vaarwel gezegd in een wolk van stank. Moeder zei dat zijn vader verdronken was. Toen Kaalkop Li vroeg hoe hij verdronken was – was hij in de rivier verdronken? Of was hij in de vijver verdronken? Of was hij misschien in de waterput verdronken? – gaf zijn moeder geen antwoord. Dat Kaalkop Li later werd betrapt terwijl hij in de latrines naar vrouwenkonten gluurde, heet met een modieuze zegswijze van nu: hij werd voer voor de roddelpers. Pas later, toen de roddel over Kaalkop Li in de latrines de wereld in was gestuurd, toen Kaalkop Li in ons stadje stinkend berucht was geworden, begreep hij dat hijzelf en zijn vader echt twee stinkende meloenen waren die aan dezelfde rank waren gegroeid. Zijn eigen vader was door een onvoorzichtigheid in een beerput gevallen en verdronken terwijl hij in de latrines naar vrouwenkonten gluurde.

Overal in ons stadje zag je mannen en vrouwen, jongeren en ouderen, opgewekt en met blije gezichten, en uit alle monden weerklonk dat ene zinnetje: hij heeft een aardje naar zijn vaartje. Net zoals je er zeker van kunt zijn dat er aan een boom bladeren groeien, zo kon je er zeker van zijn dat alle inwoners van Liuzhen dat favoriete zinnetje op hun lippen hadden. Zelfs zuigelingen die hun eerste woordjes leerden brabbelen zegden die moeilijk uit te spreken klassiek geworden uitdrukking na. De mensen wezen naar Kaalkop Li, ze fluisterden onder elkaar en bedekten hun mond als ze lachten, maar Kaalkop Li zette een gezicht op dat een en al onschuld uitstraalde en liep door de straten en steegjes alsof er helemaal niets aan de hand was. Innerlijk was hij onophoudelijk aan het gniffelen, want hij moest nog vijftien worden en hij wist toch al wat het was een man te zijn.

De wereld van vandaag is vol van heen en weer wiegende blote vrouwenkonten, op televisie en in films, op video en dvd, in reclame en tijdschriften, op de balpen waarmee je schrijft, op de aansteker wanneer je rookt … alle soorten konten zijn er: geïmporteerde konten en binnenlandse konten; witte, gele, zwarte en bruine; grote, kleine, vette en magere; gladde en ruwe; jonge en oude, valse en echte, een lust voor het oog en veel te veel om ze allemaal te zien. Tegenwoordig zijn blote vrouwenkonten nog nauwelijks geld waard, je wrijft eens in je ogen en daar zie je ze al, je niest eens en je botst er tegen een aan, je slaat de hoek om op straat en je trapt er op een. Maar in het verleden was dat helemaal niet zo. In het verleden waren dat kostbaarheden die je voor geen goud, voor geen zilver, voor geen parels zou hebben willen ruilen. In het verleden moest je naar de openbare toiletten om ze te kunnen begluren, en daarom had je dan ook van die kleine bandieten zoals Kaalkop Li, die op heterdaad werden betrapt, en had je van die grote bandieten zoals de vader van Kaalkop Li, die ter plaatse hun leven verloren.

In die tijd waren de openbare toiletten niet zoals die van vandaag. In de openbare toiletten van vandaag zou je zelfs met een periscoop nog geen vrouwenkont te zien krijgen. In de openbare toiletten van toen werden mannen en vrouwen van elkaar gescheiden door niets meer dan een dun muurtje. De ruimte onderaan was de gemeenschappelijke beerput voor mannen en vrouwen. De geluiden van de vrouwen die aan de andere kant van het muurtje aan het schijten en pissen waren klonken zo intens, zo provocerend, dat je geest ervan op hol sloeg. Je wilde dus je hoofd op die plaats steken waar je normaal gesproken je kont liet zakken. Brandend van verlangen pakte je met je twee handen de houten planken stevig vast, en met je twee benen en je buik dicht tegen de scheidingsmuur aan gedrukt stak je je hoofd in de beerput. De misselijkmakende stank deed je ogen tranen, overal om je heen kropen wriemelende maden, maar dat kon je geen ene moer schelen. Je bewoog je als een atleet die zich tijdens een zwemcompetitie voorbereidt op zijn duik. Hoe dieper je je hoofd en je lichaam vooroverboog, des te meer kontoppervlak kreeg je te zien.

Die keer kreeg Kaalkop Li in één glimp vijf konten te zien; een miezerig kontje, een vette kont, twee magere konten en een kont die mager noch vet was, allemaal netjes op een rij, als vijf stukken varkensvlees die in de slagerij hangen. De vette kont leek op vers varkensvlees, de twee magere konten leken op gepekelde bacon, en het miezerig kontje was niet eens het vermelden waard. Kaalkop Li’s voorkeur ging uit naar de kont die mager noch vet was. Die bevond zich vlak voor zijn ogen; van de vijf konten was dat de rondste, hij was zo rond dat hij als het ware opgerold leek, en door de strak gespannen huid nam Kaalkop Li de lichte uitstulping van het stuitbeentje waar. Zijn hart maakte wilde sprongen, hij wilde het schaamhaar, aan de andere kant van het stuitbeentje, ook weleens zien, en hij wilde zien op wat voor een plekje dat schaamhaar groeide. Hij strekte zijn lichaam steeds verder naar voren, alsmaar dieper baande zijn hoofd zich een weg, en toen hij op het punt stond het schaamhaar van de vrouw te kunnen zien werd hij gepakt.

Precies op dat moment was er iemand, genaamd Triomf Zhao[3], de latrines binnen komen lopen. Hij was een van de twee Grote Talenten van ons stadje Liuzhen. Toen hij iemands hoofd en bovenlichaam onder het scheidingsmuurtje zag verdwijnen, begreep hij onmiddellijk wat er aan de hand was. Hij pakte Kaalkop Li bij de kleren op zijn rug vast en trok hem met één ruk naar boven, alsof hij een wortel uit de grond trok.

Triomf Zhao was toen begin twintig, en hij had in het gestencilde tijdschrift van het cultureel centrum van ons district al een kort gedichtje van vier regels gepubliceerd, waardoor hij zoals alle beroemde mensen eigenaar was van een bijnaam – Dichter Zhao. Toen Dichter Zhao Kaalkop Li in de latrines had betrapt begon hij van opwinding te blozen. Hij sleurde de veertienjarige Kaalkop Li naar buiten en begon een heuse stortvloed van vermaningen op hem af te vuren, waarbij hij evenwel zijn toevlucht bleef nemen tot poëtische, schilderachtige bewoordingen:

‘De koolzaadbloemen in de velden zijn een zee van goudgeel, maar jij gaat er niet naar kijken; de vissen in het riviertje stoeien in het water, maar jij gaat er niet naar kijken; hoe prachtig is de azuurblauwe hemel waar smetteloos witte wolken in drijven, maar jij heft je hoofd niet op om ernaar te kijken, nee, latrines, waarvan de stank ten hemel oprijst, daar wil je koste wat het kost met gebogen hoofd in gaan gluren …’

Meer dan tien minuten gingen voorbij terwijl Dichter Zhao buiten bij de openbare toiletten stond te schreeuwen, maar in de vrouwenlatrines was er geen beweging. Dichter Zhao werd nerveus, hij liep tot bij de deur van de vrouwenlatrines, waar hij begon te schreeuwen om ervoor te zorgen dat de vijf konten daar binnen zo snel mogelijk naar buiten kwamen. Hij vergat dat hijzelf een dichter was, een man van verfijning, en brulde ruw naar de vrouwen binnen:

‘Hou toch op met schijten en pissen! Iemand heeft naar jullie konten zitten gluren en jullie hebben er niet eens iets van gemerkt! Kom vlug naar buiten!’

Eindelijk kwamen de eigenaressen van de vijf konten woedend, tandenknarsend, gillend of huilend naar buiten gestormd. Degene die huilde was het miezerige kontje, dat in de ogen van Kaalkop Li niet eens het vermelden waard was. Het meisje van een jaar of elf, twaalf begroef haar gezicht in haar handen en huilde zo hard dat ze er over haar hele lijf van trilde, alsof ze daarnet niet door Kaalkop Li was begluurd maar verkracht. Terwijl Kaalkop Li daar stond, vastgehouden door Dichter Zhao, keek hij naar het huilende miezerige kontje en dacht bij zichzelf: Wat sta jij daar nou te huilen? Wat heeft een onderontwikkeld kontje als jij nou om over te huilen? Ik heb verdomme maar heel even terloops naar je miezerige kontje gekeken omdat ik niet anders kon.

Een mooi meisje van zeventien kwam als laatste naar buiten. Ze bloosde beschaamd en wierp een vluchtige blik op Kaalkop Li, waarna ze zich haastig omdraaide en wegliep. Achter haar riep Dichter Zhao uit alle macht dat ze niet weg moest lopen, dat ze moest terugkomen, dat zij zich niet hoefde te schamen, dat ze vlug gerechtigheid moest eisen. Maar ze keek zelfs niet eens om en ging alsmaar sneller lopen. Terwijl ze ervandoor ging keek Kaalkop Li naar het draaien van haar kont, en toen wist hij dat de kont die zo rond was dat hij wel opgerold leek aan haar toebehoorde.

Toen de ronde kont eenmaal ver weg was ging het huilende miezerige kontje er ook vandoor. Een van de magere konten liet een stortvloed van verwensingen op Kaalkop Li los, waarbij ze zijn gezicht met speeksel volsproeide. Daarop stak ze haar hand uit, wreef over haar mond en ging ook weg. Kaalkop Li keek haar na; haar kont was zo mager dat hij, nu de vrouw een broek aan had, niets eens meer zichtbaar was.

De overgebleven drie – een euforische Dichter Zhao, een vette, op vers varkensvlees gelijkende kont en een magere, gepekelde baconachtige kont – escorteerden Kaalkop Li naar het lokale politiebureau. Aan de zijde van Kaalkop Li marcheerden ze door onze kleine stad van nog niet eens vijftigduizend inwoners, en toen ze halverwege waren kregen ze gezelschap van dat andere Grote Talent van Liuzhen: Succes Liu[4].

Ook Succes Liu was een twintiger, en ook hij had iets gepubliceerd in het gestencilde tijdschrift dat werd uitgegeven door het cultureel centrum van ons district. Zijn publicatie was een verhaal – de kleine karaktertjes vulden twee hele pagina’s. In vergelijking met het gedichtje van vier regels van Dichter Zhao, dat was gepubliceerd om een stukje open ruimte op te vullen, was het twee pagina’s lange verhaal van Succes Liu een stuk prestigieuzer, en zoals alle beroemde mensen had ook Succes Liu een bijnaam – Schrijver Liu. Schrijver Liu kon qua bijnaam niet onderdoen voor Dichter Zhao, en ook op andere terreinen mocht hij vanzelfsprekend niet voor hem onderdoen. In zijn handen hield Schrijver Liu een lege rijstzak, hij was namelijk van plan geweest in de rijstwinkel rijst te gaan kopen, maar toen hij zag hoe Dichter Zhao trots als een pauw rondliep met Kaalkop Li, die op heterdaad was betrapt terwijl hij naar vrouwenkonten gluurde, vond Schrijver Liu dat hij Dichter Zhao niet als enige mocht laten schitteren. Ook hij wilde een deel van de schijnwerpers op zich gericht houden. Luid roepend liep Schrijver Liu op het groepje toe, en met het air van een redder in nood riep hij naar Dichter Zhao:

‘Ik kom je helpen!’

Als auteurs waren Dichter Zhao en Schrijver Liu intieme vrienden. Schrijver Liu was ooit op zoek gegaan naar de mooiste bewoordingen van de hele wereld om de lof te zingen van Dichter Zhao’s vierregelige gedichtje; bij wijze van wederdienst had Dichter Zhao nog meer mooie bewoordingen gebruikt in zijn lofrede op Schrijver Liu’s twee pagina’s tellende verhaal. Oorspronkelijk hield Dichter Zhao Kaalkop Li van achteren vast, maar nu Schrijver Liu zich met veel lawaai bij hen voegde schoof Dichter Zhao op naar links en liet de rechterplaats aan Schrijver Liu. En zo verenigden de twee Grote Talenten van Liuzhen zich, ze hielden – de een links en de andere rechts – Kaalkop Li stevig bij zijn kraag vast en begonnen aan hun eindeloze tocht door de straten. Ze bleven maar herhalen dat ze hem naar het plaatselijke politiebureau wilden brengen, en vlakbij was er een politiebureau, maar daar wilden ze onder geen beding naartoe, nee, ze maakten een omweg zodat ze naar een verderaf gelegen politiebureau konden gaan. Steegjes meden ze, ze namen alleen de grote straten, want ze wilden maximaal aandacht genieten. Terwijl ze Kaalkop Li door de straten escorteerden begonnen ze hem te benijden en ze zeiden tegen hem:

‘Kijk eens aan, kijk eens aan, twee zulke Grote Talenten om je te begeleiden, jij moet echt wel de gelukkigste jongen ter wereld zijn …’

Zonder er goed bij na te denken vulde Dichter Zhao aan: ‘Het is alsof Li Bai en Du Fu[5] jou escorteerden …’

Schrijver Liu vond de vergelijking van Dichter Zhao ongepast, Li Bai en Du Fu waren immers allebei dichters, terwijl hijzelf een prozaschrijver was, en dus zei hij ter correctie:

‘Dat moet zijn: alsof Li Bai en Cao Xueqin[6] jou escorteerden …’

Terwijl Kaalkop Li door de straten werd gevoerd liet hij zijn blik rondgaan, met op zijn gezicht een uitdrukking van totale onverschilligheid. Maar toen hij hoorde hoe de twee Grote Talenten van ons stadje zichzelf vergeleken met Li Bai en Cao Xueqin kon hij een lach niet onderdrukken. Hij zei:

‘Hé, hé, zelfs ik weet dat Li Bai uit de Tangdynastie is en Cao Xueqin uit de Qingdynastie. Hoe zou iemand uit de Tang nu iemand uit de Qing tegen het lijf kunnen lopen?’

De massa’s[7] aan de kant van de straat, die waren komen kijken wat er aan de hand was, lachten luidkeels. Ze zeiden dat Kaalkop Li het bij het rechte eind had, dat de twee Grote Talenten van Liuzhen wel al heel wat hadden bereikt in de literatuur, maar dat hun kennis van de geschiedenis het niet eens haalde bij die van de vrouwenkonten beglurende kleine schurk. Dat bezorgde de twee Grote Talenten vuurrode wangen en oren, en Dichter Zhao rechtte zijn rug en zei:

‘Het was maar een vergelijking …’

‘We zouden ook een andere vergelijking kunnen maken’, zei Schrijver Liu. ‘Aangezien jij door een dichter en een prozaschrijver wordt geëscorteerd, zouden we heel goed kunnen zeggen dat Guo Moruo en Lu Xun[8] jou begeleiden.’

Ditmaal zeiden de massa’s dat de vergelijking treffend was. Ook Kaalkop Li begon te knikken en zei: ‘Dat komt inderdaad dicht in de buurt.’

Dichter Zhao en Schrijver Liu durfden het verder niet meer over literaire dingen te hebben, ze pakten Kaalkop Li bij zijn kraag, stelden zijn immorele gedrag in ontzagwekkende bewoordingen aan de kaak en schreden ontzagwekkend voorwaarts. Onderweg zag Kaalkop Li heel wat mensen – sommigen kende hij en anderen niet – naar hem lachen, giechelen of gniffelen. Terwijl Dichter Zhao en Schrijver Liu hem door de straten voerden gaven ze onvermoeibaar uitleg aan de mensen op straat, en ze deden dat nog plichtsbewuster dan de presentatoren die je tegenwoordig op de televisie ziet. De twee vrouwen naar wier kont Kaalkop Li had gegluurd gedroegen zich als de speciale gasten in een talkshow. Als een reactie op wat Dichter Zhao en Schrijver Liu vertelden keken ze nu eens verontwaardigd en dan weer droevig, en zo nu en dan ook met een mengeling van verontwaardiging en droefheid. Terwijl ze verder liepen begon de vette kont plotseling te krijsen; ze had te midden van de menigte toeschouwers haar eigen echtgenoot ontdekt, waarop ze begon te snikken en naar haar echtgenoot riep:

‘Hij heeft mijn kont gezien, en ik weet niet of hij misschien nog iets anders heeft gezien, geef hem een pak rammel!’

Iedereen keek lachend naar de echtgenoot. Blozend en met gefronste wenkbrauwen stond de echtgenoot daar en verroerde geen vin. Op dat ogenblik lieten Dichter Zhao en Schrijver Liu Kaalkop Li niet meer verder lopen, maar pakten hem bij zijn kraag en brachten hem bij de onfortuinlijke echtgenoot, alsof ze een hond een bot om op te knagen toestopten. De vrouw met de dikke kont bleef maar snikken en ze bleef naar haar echtgenoot roepen dat hij Kaalkop Li een pak slaag moest geven:

‘Jij bent altijd de enige geweest die naar mijn kont mocht kijken, maar nu heeft die kleine bandiet er ook naar zitten gluren, nu zijn er twee mensen op aarde die mijn kont hebben gezien, wat moet ik doen? Geef hem vlug een pak rammel! Mik op zijn ogen! Waarom blijf je daar staan? Vind je dat dan niet vernederend?’

De omstanders schudden van het lachen, zelfs Kaalkop Li moest giechelen. Hij dacht: dat die man daar zich vernederend voelt komt niet door mij, Kaalkop Li, maar wel door die vrouw met haar vette kont. Op dat moment riep de vrouw met de vette kont naar haar echtgenoot:

‘Zie je dat? Hij moet er zelfs om lachen; hij heeft zijn zin gehad, hij is tevreden, geef hem toch gauw een pak rammel! Jij bent het slachtoffer en je geeft hem nog niet eens een klap?’

De man met het asgrauwe gezicht was Tong de Smid, een beroemdheid in Liuzhen. Toen Kaalkop Li nog een kind was ging hij vaak in diens werkplaats kijken en bewonderde hij de vonken die in het rond vlogen terwijl het ijzer werd gesmeed. Nu was Tong de Smid zo boos dat zijn gezicht nog donkerder was dan ijzer; hij bracht zijn grote, ijzer smedende handpalm omhoog en gaf Kaalkop Li een luide klap – pats! – in zijn gezicht. De jongen kwakte als een steen tegen de grond en raakte ter plaatse twee tanden kwijt, zijn ogen vulden zich met een regen van vonken, de helft van zijn gezicht begon pijnlijk op te zwellen en in zijn oren zou nog honderdtachtig dagen lang een gezoem weerklinken. De mokerslag gaf Kaalkop Li het gevoel dat hij zijn overtreding wel erg duur had betaald, en hij zwoer voor zichzelf dat, mocht hij later ooit nog eens in de buurt komen van de kont van de vrouw van de smid, hij zijn ogen stijf gesloten zou houden en er geen blik op zou werpen, al had men hem onder goud en zilver bedolven.

Dichter Zhao en Schrijver Liu zetten hun tocht door de stad voort, als begeleiders van Kaalkop Li, die nu blauwe vlekken in zijn gezicht had en een bloedneus. Keer op keer trokken ze door alle grote straten van Liuzhen, waarbij ze tot driemaal toe voorbij hetzelfde politiebureau kwamen. Driemaal kwamen de leden van de volkspolitie tot bij de poort gelopen om te zien wat er aan de hand was, maar Dichter Zhao en Schrijver Liu leidden Kaalkop Li niet binnen in het politiebureau. Eindeloos lang paradeerden Dichter Zhao, Schrijver Liu en de dikke en de magere kont met Kaalkop Li, tot ze zo lang hadden gelopen dat de dikke kont die op vers varkensvlees leek er geen zin meer in had, tot ze zo lang hadden gelopen dat ook de magere kont die op gepekelde bacon leek niet meer verder wilde. Toen de twee geplaagde konten naar huis waren gegaan deden Dichter Zhao en Schrijver Liu met Kaalkop Li nog één rondgang door de stad. Ze hadden nu zelf zo lang gelopen dat hun heupen en benen er pijn van deden, en ze hadden zo veel gesproken dat hun lippen en hun tong uitgedroogd waren. Toen pas brachten ze Kaalkop Li naar het politiebureau.

De vijf volksagenten in het politiebureau kwamen als een zwerm op Kaalkop Li af, gingen om hem heen staan en begonnen hem te ondervragen. Eerst werd er duidelijkheid geschapen omtrent de namen van de vijf vrouwen en daarna begon de ondervraging over de kont die bij elk van de namen hoorde. Met uitzondering van het miezerige kontje, waar ze geen vragen over stelden, werd Kaalkop Li over elke kont verhoord. De agenten gaven de indruk helemaal niet bezig te zijn met een verhoor, het leek er veeleer op dat ze Kaalkop Li om inlichtingen vroegen. Toen Kaalkop Li begon op te biechten hoe hij naar Lin Hongs kont had zitten gluren – de kont dus die noch dik noch mager was en zo rond was dat hij opgerold leek – was het alsof de vijf volkspolitieagenten naar een spookverhaal aan het luisteren waren, want de spanning stond op elk van hun gezichten te lezen. Het meisje met het ronde kontje, het meisje dat naar de naam Lin Hong luisterde, was een beroemde schoonheid in ons stadje, en de vijf agenten van de volkspolitie hadden op straat al vaak geprobeerd zich voor te stellen hoe haar mooie kontje er zonder broek zou hebben uitgezien. Talrijk waren de mannen van ons stadje die haar door een broek aan het gezicht onttrokken kontje hadden bekeken, maar er was er maar één die het echte, van textiel bevrijde ding had aanschouwd, en dat was Kaalkop Li. Vanzelfsprekend wisten de vijf politieagenten dat de arrestatie van Kaalkop Li een gelegenheid was die ze niet voorbij mochten laten gaan, en ze bestookten hem dan ook met vragen. Op het moment dat Kaalkop Li begon te vertellen over Lin Hongs strak gespannen huid en haar ietwat uitstekende staartbeentje, gingen de tien ogen van de vijf politieagenten plotseling stralen alsof het lichtpeertjes waren. Maar toen hij onmiddellijk daarna vertelde dat hij verder niets had gezien, doofden de lichtjes in de tien gloeilampachtige ogen meteen weer uit, alsof iemand de stroom had afgesneden. Met gezichten vervuld van ontgoocheling en frustratie brulden ze naar Kaalkop Li, terwijl ze op de tafel sloegen:

‘Wie zijn misdaden opbiecht wordt mild behandeld, maar wie dat weigert wordt streng gestraft! Denk goed na: wat heb je nog meer gezien?’

Met het hart in zijn keel begon Kaalkop Li op te biechten hoe hij zich nog wat dieper had laten zakken, hoe hij van plan was geweest te kijken hoe Lin Hongs schaamhaar en het plekje waar haar schaamhaar groeide eruitzagen. Omdat Kaalkop Li volledig door angst was overmand sprak hij heel zachtjes, zodat zijn toehoorders uiteindelijk hun adem inhielden. Je had kunnen denken dat Kaalkop Li weer een spookverhaaltje vertelde, maar net voordat het spook moest verschijnen was het verhaaltje afgelopen. Kaalkop Li vertelde hun dat net toen hij op het punt stond Lin Hongs schaamhaar te zien te krijgen Dichter Zhao hem met één ruk omhoog had getrokken, waardoor hij helemaal niets had kunnen zien. Bijzonder verongelijkt zei Kaalkop Li:

‘Het scheelde maar zo weinig …’

Nadat Kaalkop Li was opgehouden met praten, kwam er van de vijf politieagenten een tijdlang geen reactie; ze bleven hem een poosje strak aankijken en pas toen het hun opviel dat zijn mond niet meer bewoog begrepen ze dat ze alweer te maken hadden met een verhaal zonder einde. Een vreemde uitdrukking stond op hun gezichten te lezen, alsof ze vijf hongerlijders waren die hulpeloos toekeken hoe een vers geroosterde eend voor hun ogen wegvloog. Een van de agenten kon er zich niet van weerhouden Dichter Zhao de schuld te geven. Hij zei:

‘Moest die Zhao niet braafjes thuis gedichten zitten schrijven? Wat deed hij daar eigenlijk in de latrines?’

Toen de agenten van het lokale politiebureau eenmaal hadden begrepen dat ze uit de mond van Kaalkop Li niets meer zouden vernemen, wilden ze zijn moeder laten halen opdat zij hem terug naar huis zou brengen. Kaalkop Li vertelde de mannen dat zijn moeder Li Lan heette en dat ze in de zijdefabriek werkte. Een van de agenten liep door de poort van het bureau naar buiten en ging wat staan roepen op straat; hij vroeg aan de voorbijgangers of iemand Li Lan kende, de Li Lan die in de zijdefabriek werkte. Na daar zo’n vijf, zes minuten te hebben geroepen vond hij eindelijk iemand die op weg was naar de zijdefabriek. De man vroeg aan de agent waar hij Li Lan voor nodig had. Waarop de agent zei:

‘Zeg haar dat ze naar het plaatselijke politiebureau moet komen om haar boefje van een zoon op te halen.’

De hele middag zat Kaalkop Li in het politiebureau, als een verloren item dat wachtte om te worden opgehaald. Hij zat op een lange bank te kijken hoe het zonlicht door de poort naar binnen scheen. Aanvankelijk was het schijnsel dat zich op de cementen vloer uitspreidde zo breed als de deuropening, daarna werd het alsmaar smaller, en nam het de vorm aan van een bamboestok, tot het ten slotte helemaal voor zijn ogen oploste. Kaalkop Li besefte niet dat hijzelf al een beroemdheid was geworden. Iedereen die langs het politiebureau kwam maakte van de gelegenheid gebruik om even binnen te wippen en een kijkje te nemen. Mannen en vrouwen, stuk voor stuk lachend of giechelend, kwamen kijken hoe de kerel die in de latrines naar vrouwenkonten had zitten gluren eruitzag. Als er geen kijkers waren gebeurde het een paar keer dat een of twee politieagenten, die de hoop nog steeds niet hadden opgegeven, naar hem toe kwamen, op de tafel klopten en hem streng toespraken:

‘Denk goed na of er nog iets is wat je ons niet hebt verteld.’

Het was al avond toen Kaalkop Li’s moeder in de poort van het politiebureau verscheen. ’s Middags was ze niet gekomen uit angst om op straat door de anderen met de vinger te worden nagewezen. Veertien jaar geleden had Kaalkop Li’s vader haar het ultieme gevoel van vernedering bezorgd, en vandaag had Kaalkop Li olie op het vuur gegooid en haar nog meer vernederd. Ze had gewacht tot het donker werd voordat ze met een hoofddoek om en een masker voor haar mond naar het politiebureau sloop. Toen ze door de poort liep wierp ze een blik op haar zoon, waarna ze haar ogen onmiddellijk verschrikt afwendde. Bedeesd stond ze voor de politieman en ze vertelde hem met bevende stem wie ze was. De agent, die na zijn dagtaak eigenlijk allang thuis had moeten zijn, gaf Kaalkop Li’s moeder de volle laag: Wist ze verdomme wel hoe laat het was? Het was verdomme al acht uur en hij had nog niet eens gegeten, en vanavond was hij eigenlijk van plan geweest naar de bioscoop te gaan; in de menigte aan het loket had hij moeten duwen en dringen en schoppen en schelden om een kaartje te kunnen kopen, en wat zou hij nu kunnen zien? Geen reet! Zelfs als hij een vliegtuig naar de bioscoop had mogen nemen, zou hij toch niets anders meer te zien krijgen dan de woorden ‘Tot ziens’ op het doek. Kaalkop Li’s moeder stond daar maar ellendig te wezen voor de politieagent, knikkend bij elke zin die de man haar in het gezicht spuwde, tot de agent uiteindelijk zei:

‘Hou toch verdomme op met knikken en hoepel op, ik ga hier afsluiten.’

Samen met zijn moeder liep Kaalkop Li de straat op. De moeder liep stilletjes met gebogen hoofd en zo ver mogelijk verwijderd van de straatlichten; hij liep achter haar met een zwierige gang en zwaaiende armen en gaf de indruk dat het hem allemaal niets kon schelen; het leek wel alsof niet hij maar zijn moeder degene was die in de latrines had zitten gluren. Toen ze thuis waren, ging Kaalkop Li’s moeder zonder een woord te zeggen naar haar kamer en deed haar deur op slot; daarna kwam er van binnen geen geluid meer. Diep in de nacht, terwijl hij droomde, had Kaalkop Li de indruk dat ze bij zijn bed stond en zoals gewoonlijk de deken die hij had weggetrapt goed legde. Een paar dagen lang sprak Li Lan niet met haar zoon, tot ze op een regenachtige avond dat ene zinnetje zei, terwijl de tranen in haar ogen opwelden: hij heeft een aardje naar zijn vaartje. Ze zat achter de lamp die een gedempt licht verspreidde en vertelde Kaalkop Li fluisterend over de periode onmiddellijk nadat zijn vader was verdronken toen hijzelf in de latrines naar vrouwenkonten had gegluurd. Ze had het gevoel dat ze de anderen nooit meer onder ogen zou durven te komen en dacht erover zichzelf te verhangen, maar het gehuil van haar pasgeboren zoon deed haar besluiten verder te leven. Had ze toen geweten dat hij net zoals zijn vader zou worden, dan had ze er veel liever meteen een einde aan gemaakt.

[1] Zoals later zal blijken, is zijn echte naam Li Guang (Li de Glanzende). Iedereen noemt hem echter Li Guangtou – Kaalkop Li. Talrijke figuren in Broers hebben ietwat ongebruikelijke namen, door Yu Hua gekozen om hun ironiserende werking. Daarom zijn dergelijke namen dan ook vertaald.

[2] De verteller heeft het voortdurend over women Liuzhen, letterlijk ‘ons stadje van de Liu’s’. De naam Liuzhen zegt iets over de dimensies van die imaginaire plaats niet zo ver van Shanghai, want een zhen is groter dan een dorp maar kleiner dan een stad. Om de monotonie van het honderden malen herhaalde women Liuzhen te doorbreken is het afwisselend als ‘ons stadje’ en ‘Liuzhen’ vertaald.

[3] In het Chinees: Zhao Shengli.

[4] Zijn Chinese naam luidt Liu Chenggong.

[5] Li Bai (701-762) en Du Fu (712-770) zijn de twee bekendste dichters uit de Tangdynastie (618-907).

[6] Cao Xueqin (1715 of 1724-1763 of 1764) is de auteur van een van de beroemdste romans van de Qingdynastie (1644-1911), de Droom van de rode kamer (Hongloumeng).

[7] Yu Hua’s gebruik van het woord ‘massa’ getuigt van heel wat ironie. Wanneer Yu Hua het heeft over de inwoners van Liuzhen, gebruikt hij nagenoeg nooit ren (mensen, inwoners). Qunzhong (menigte of massa) is de term waar hij doorgaans voor kiest. Het is een politiek beladen term, die graag door Chinese marxisten werd gebruikt, en die suggereert dat de mens in de eerste plaats een kuddedier is. Het grappige is dat Yu Hua ook afzonderlijke mensen als massa’s aanduidt. Elk lid van de anonieme menigte is een massa, ook in de delen van de roman die gesitueerd zijn in het postmaoïstische China. Ook vandaag, in het China van het ongebreidelde kapitalisme, is de mens dus in de eerste plaats een kuddedier gebleven.

[8] De dichter en toneelauteur Guo Moruo (1892-1978) bekleedde na de communistische machtsovername van 1949 een paar belangrijke officiële functies. De schrijver van romans, verhalen en essays Lu Xun (pseudoniem van Zhou Shuren, 1881-1936) wordt beschouwd als de vader van de moderne Chinese literatuur.

2

Nadat Kaalkop Li in de latrines naar vrouwenkonten had gegluurd was het helemaal afgelopen met zijn goede reputatie. Iedereen in ons stadje kende de jongen van veertien. Op straat meden de jongedames hem; zelfs de kleine, onvolgroeide meisjes en de vrouwen van een zekere leeftijd meden hem. Kaalkop Li was daar ziedend over; nog geen twee minuten had hij in de latrines zitten gluren, zei hij tegen zichzelf, en hij werd behandeld alsof hij zich schuldig had gemaakt aan verkrachting. Nou ja, hij had niet alleen maar verlies geleden, want hij had tenminste de kont van Lin Hong gezien. Lin Hong was de mooiste van alle mooie meisjes van ons stadje. Alle mannen – de mannen op leeftijd, de jonge mannen, ja zelfs de jongens die nog in volle ontwikkeling waren – staarden haar aan met een demente uitdrukking op hun gezicht, terwijl de kwijl uit hun monden droop, en sommigen raakten door de aanblik zo opgewonden dat ze er een bloedneus van kregen. Niemand had kunnen zeggen hoeveel mannen op hoeveel bedden in hoeveel huizen van ons stadje ’s nachts uit alle macht lagen te masturberen terwijl ze met gesloten ogen fantaseerden over twee of drie plekjes van Lin Hongs lichaam. De arme stakkers beschouwden zichzelf al als geluksvogels als ze Lin Hong gemiddeld eenmaal per week te zien kregen, en zelfs dan moesten ze het stellen met haar gezicht, haar hals en haar handen. In de zomer hadden ze af en toe wat meer geluk, dan konden ze ook haar voeten zien als ze sandalen droeg, en haar scheenbenen onder haar jurk, maar verder kregen ze helemaal niets te zien. Alleen Kaalkop Li had haar blote kont gezien, en dat zorgde voor heel wat bewondering bij de mannelijke massa’s van ons stadje; iedereen was van mening dat Kaalkop Li in een vorig leven wel iets heel voorbeeldigs moest hebben gedaan om nu zo’n mooie erotische beloning te krijgen.

Het had Kaalkop Li op slag beroemd gemaakt. De vrouwelijke massa’s mochten dan in een wijde boog om hem heen lopen, de mannelijke massa’s kregen allemaal iets hartelijks op hun gezicht als ze hem zagen en ze lachten veelbetekenend naar hem; op straat sloegen ze hun arm om zijn schouder, ze zeiden wat pietluttigheden tegen hem, en als ze zagen dat er niemand in de buurt was vroegen ze hem zachtjes:

‘Zeg eens, jongen, wat heb je eigenlijk gezien?’

Op dat ogenblik antwoordde Kaalkop Li opzettelijk met luide stem: ‘Ik heb konten gezien!’

De man in kwestie schrok dan, kneep in Kaalkop Li’s schouder en zei: ‘Praat eens wat zachter, verdomme.’

Daarna keek hij aandachtig om zich heen, en als hij vaststelde dat er niemand op hen lette, fluisterde hij Kaalkop Li opnieuw een vraag toe: ‘Zeg eens, hoe ziet Lin Hongs jeweetwel eruit?’

Ondanks zijn jeugdige leeftijd begreep Kaalkop Li heel goed op welke manier hij waardevol was. Ook al was hij dan berucht, hij wist dat hij als een stuk stinkende tofu was: walgelijk om te ruiken maar zalig op de tong. Hij begreep dat vier van de vijf konten die hij in de latrines had begluurd waardeloze troep waren, maar dat Lin Hongs kont daarentegen van superieure kwaliteit was, een onvervalste vijfsterrenkont. De reden dat Kaalkop Li later in staat was de rijkste man van ons stadje te worden was dat het handeldrijven hem gewoon in het bloed zat. Als veertienjarige begon hij met gebruikmaking van Lin Hongs kont handel te drijven met de anderen, en zelfs toen wist hij al goed wat marchanderen was. Hij hoefde maar één blik te werpen op de hartelijke gezichten van die liederlijke mannen, zij hoefden hun arm maar om zijn schouder te slaan of hem op zijn schouder te kloppen, en onmiddellijk wist hij dat ze stuk voor stuk bij hem kwamen om iets te vernemen over het geheim van Lin Hongs kont. Toen de vijf agenten van de lokale volkspolitie misbruik van hun ambt hadden gemaakt om bij hem informatie los te weken over het geheim van Lin Hongs kont, had Kaalkop Li alles naar waarheid opgebiecht; niets had hij durven verzwijgen. Daarna was hij slimmer geworden; hij zou geen gratis lunches meer verschaffen. Werd hij benaderd door mannelijke massa’s die deden alsof ze hem graag mochten, dan hield Kaalkop Li de lippen zo stijf op elkaar dat zelfs de schaduw van één enkel schaamhaartje geen kans had om te ontsnappen. Verder dan het woord ‘kont’ ging hij niet, zodat al die mannelijke massa’s die op hem af waren gekomen om meer te weten te komen over Lin Hongs kont uiteindelijk niets wijzer werden.

Schrijver Liu werkte oorspronkelijk aan de draaibank in de lokale ijzerfabriek, maar omdat hij zich graag met de schrijvelarij bezighield en een vlotte prater was, was de directeur van de ijzerfabriek erg op hem gesteld geraakt en was hij bevorderd tot hoofd van de afdeling Bevoorrading en Verkoop. Schrijver Liu had een vriendin, die niet lelijk maar ook niet echt mooi was. Toen Schrijver Liu hoofd van de afdeling Bevoorrading en Verkoop werd en in het gestencilde tijdschrift van het cultureel centrum van ons district zijn twee bladzijden lange verhaaltje had gepubliceerd, vond hij dat zijn carrière nu wel in een stroomversnelling was geraakt en dat zijn huidige vriendin niet langer bij hem paste. Hij was niet bepaald een toonbeeld van trouw en liet zijn oog vallen op Lin Hong, die werd aanbeden door alle mannen – getrouwd zowel als ongetrouwd – van ons stadje. Schrijver Liu wilde zijn vriendin dumpen, maar zijn vriendin, die allesbehalve een spaarlampje was, wilde daar absoluut niet van weten. Zij weigerde halsstarrig afstand te doen van Schrijver Liu, die tot succes en roem was gekomen. Ze ging hartverscheurend staan huilen op straat vlak bij de poort van het lokale politiebureau, en ze verkondigde dat Schrijver Liu al met haar naar bed was geweest. Terwijl ze zo huilend stond te klagen stak ze haar tien vingers uit, waardoor de massa’s van Liuzhen dachten dat Schrijver Liu al tien keer met haar naar bed was geweest. Maar wat ze uiteindelijk zei deed de massa’s verstomd staan, want Schrijver Liu zou al honderd keer met haar hebben geslapen. Na deze tranenrijke vertoning durfde Schrijver Liu zijn vriendin niet meer te dumpen. In die tijd waren een man en een vrouw verplicht te trouwen als ze eenmaal met elkaar naar bed waren geweest. De directeur van de ijzerfabriek liet Schrijver Liu bij zich komen en schold hem de huid vol; hij vertelde hem dat er maar twee wegen voor hem openlagen: of hij trouwde met die vriendin en dan kon hij aanblijven als hoofd van de afdeling Bevoorrading en Verkoop, of hij dumpte die vriendin; in dat geval moest hij tot een volgend leven wachten om nog eens afdelingshoofd te worden, want in dit leven zou hij nooit meer iets anders doen dan de poort bewaken en toiletten schoonvegen. Schrijver Liu woog de voor- en nadelen tegen elkaar af en besloot dat een carrière belangrijker is dan een huwelijk en dat hij dus weinig anders kon dan met gebogen hoofd voor zijn vriendin zijn schuld te bekennen. In een mum van tijd was het tussen de twee opnieuw dik aan; schouder aan schouder schuimden ze de winkels af, schouder aan schouder gingen ze naar de bioscoop en begonnen ze meubels te bestellen ter voorbereiding van hun huwelijk.

Dichter Zhao gaf te kennen dat hij zich erg begaan voelde met het lot van Schrijver Liu, die zijn eigen leven in de handen legde van een vrouw die niet het geringste beetje schaamte kende. Hij ruïneerde echt zijn toekomst voor een moment van seksuele opwinding. Dichter Zhao had erg veel medelijden met hem, en zei tegen iedereen die hij tegenkwam:

‘Dat bedoelen ze nu met “één misstap die zorgt voor eindeloos lijden”.’

De massa’s gingen niet akkoord met wat Dichter Zhao had gezegd. Ze zeiden: ‘Hoezo, één misstap? Hij is honderd keer met haar naar bed geweest, dat zijn dus minstens honderd misstappen.’

Dichter Zhao stond even met zijn mond vol tanden en kwam dan maar met een andere zegswijze aanzetten: ‘Een held zwicht voor niets, behalve voor een mooie vrouw!’

Nog steeds gingen de massa’s niet akkoord. Ze zeiden: ‘Hoezo, hij, een held? En zij is ook verre van een schoonheid.’

Dichter Zhao knikte herhaaldelijk en dacht bij zichzelf dat het oog van de massa’s inderdaad heel scherp ziet. Als die Schrijver Liu al gezwicht was voor een niet-schoonheid, waartoe zou hij dan nog in staat zijn? Dichter Zhao voelde niet langer sympathie en medelijden voor Schrijver Liu; hij zwaaide eens met zijn handen en zei minachtend:

‘Hij? Hij zal nooit iets bereiken.’

Schrijver Liu mocht dan bezig zijn met de voorbereiding van zijn huwelijk, mentaal vertoefde hij in geheel andere sferen. Bij de gedachte aan de schoonheid van Lin Hong liep de kwijl hem met bakken uit de mond. Elke avond voor het slapengaan spande hij zich als een qigong-beoefenaar in om zich elk plekje van Lin Hongs lichaam voor de geest te halen, in de hoop dat ze in zijn dromen man en vrouw zouden zijn. Ook al had Schrijver Liu in samenwerking met Dichter Zhao Kaalkop Li bij zijn kraag door alle straten van onze stad gevoerd, hij bekeek de jongen met nieuwe ogen omdat hij op de hoogte was van het geheim van Lin Hongs kont. Om zijn ontmoetingen en zijn gestoei met Lin Hong in dromenland een authentieker en realistischer gevoel te geven, voelde Schrijver Liu de alles overheersende noodzaak om elk geheim van Lin Hongs lichaam te kennen. Telkens als hij Kaalkop Li sinds hun gezamenlijke wandeling zag begroette hij hem met een lach op zijn gezicht, alsof hij een oude vriend was. Hij was echter hoegenaamd niet te spreken over het feit dat hij uit Kaalkop Li’s mond nooit iets anders dan het woord ‘kont’ mocht vernemen. Op een dag gaf hij Kaalkop Li een paar tikjes op zijn achterhoofd, alsof hij zijn oudere broer was, en zei:

‘Komt er uit jouw mond eigenlijk nog iets anders?’

‘Wat wil je dan dat ik zeg?’ vroeg Kaalkop Li.

‘Dat woord “kont” is wat te abstract’, zei Schrijver Liu. ‘Kun je niet wat concreter zijn?’

‘Hoe maak je een kont concreet?’ vroeg Kaalkop Li met luide stem.

‘Hé, hé, schreeuw niet zo.’ Schrijver Liu keek even om zich heen om te zien of er geen mensen waren en ging toen met veel handgebaren verder: ‘Er zijn grote en kleine konten, magere en dikke …’

Kaalkop Li moest terugdenken aan de rij van vijf konten die hij in de latrines had gezien, en zei, alsof hij aangenaam verrast was: ‘Inderdaad, konten kunnen groot of klein zijn, mager of dik.’

Daarna zweeg hij opnieuw als het graf. Schrijver Liu dacht dat hij aangespoord moest worden, dus zei hij geduldig: ‘Konten zijn net als gezichten: ze zijn bij geen twee mensen identiek. Sommige mensen hebben bijvoorbeeld een moedervlek op hun gezicht, en anderen hebben dan weer geen moedervlek op hun gezicht. Dus, die van Lin Hong … hoe zag die eruit?’

Kaalkop Li dacht even zorgvuldig na en zei: ‘Lin Hong heeft geen moedervlek op haar gezicht.’

‘Ik weet dat ze geen moedervlek op haar gezicht heeft’, zei Schrijver Liu. ‘Ik vroeg niet naar haar gezicht. Kom op zeg, hoe zag haar kont eruit?’

Ondanks zijn jeugdige leeftijd kon Kaalkop Li al heel goed een valse glimlach opzetten en hij vroeg zachtjes aan Schrijver Liu: ‘Wat geef je mij als beloning?’

Schrijver Liu was dus wel gedwongen Kaalkop Li om te kopen. Hij dacht dat Kaalkop Li nog een kind was en dat de klus met een paar snoepjes geklaard zou zijn. Terwijl Kaalkop Li op het snoep van Schrijver Liu kauwde gebaarde hij hem dat hij zich wat voorover moest buigen, tot zijn oor vlakbij was. Daarna begon hij op samenzweerderige toon aan een gedetailleerde beschrijving van het miezerige kontje dat het vermelden niet eens waard was. Het gezicht van Schrijver Liu was één groot vraagteken, en hij fluisterde Kaalkop Li toe:

‘Is dat de kont van Lin Hong?’

‘Nee’, zei Kaalkop Li. ‘Dat was het kleinste kontje dat ik gezien heb.’

‘Jij kleine smeerlap’, vloekte Schrijver Liu stil. ‘Ik vroeg naar Lin Hongs kont.’

‘Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen daarover te praten’, zei Kaalkop Li hoofdschuddend.

‘Verdomme’, vloekte Schrijver Liu verder. ‘Ze is toch je moeder niet, of je oudere zus …’

Kaalkop Li vond dat Schrijver Liu het hier bij het rechte eind had, hij knikte eens en zei: ‘Dat heb je goed gezien, ze is mijn moeder niet, en ook niet mijn oudere zus …’

Toen begon hij weer met zijn hoofd te schudden en zei: ‘Maar in mijn dromen is ze mijn minnares, en dus kan ik het toch niet over mijn hart verkrijgen erover te praten.’

‘Wat voor dromen heeft een kleine smeerlap als jij dan wel niet?’ Schrijver Liu kookte nu van ongeduld. Hij vroeg Kaalkop Li: ‘Wat heb je nodig om er wel over te kunnen praten?’

Met gefronste wenkbrauwen dacht Kaalkop Li een hele poos na en zei toen: ‘Trakteer me op een kom noedels, misschien kan ik er dan over praten.’

Schrijver Liu aarzelde even, en zei tandenknarsend: ‘Nou, goed dan.’

Kaalkop Li slikte eens en zette toen alles op alles: ‘Ik wil niet die noedels in gewone saus van negen cent per kom, ik wil een kom drielekkernijennoedels van vijfendertig cent, die met vis én vlees én garnalen erin.’

‘Drielekkernijennoedels?’ riep Schrijver Liu uit. ‘Veeleisend ben je anders wel, jij kleine smeerlap! Zelfs een beroemdheid als ik, Schrijver Liu, kan zich jaarlijks maar een paar keren drielekkernijennoedels veroorloven! Als ik ze voor mezelf al niet wil kopen, waarom zou ik dan bereid zijn jou erop te trakteren? Droom maar rustig verder.’

Kaalkop Li luisterde, knikte de hele tijd en zei: ‘Dat klopt, als jijzelf het al niet over je hart kunt verkrijgen drielekkernijennoedels te kopen, waarom zou je dan bereid zijn mij erop te trakteren?’

‘Precies.’ Schrijver Liu was best tevreden over de houding van Kaalkop Li. ‘Eet jij nu maar een kom noedels in gewone saus’, zei hij.

Kaalkop Li slikte eens en zei met een spijtig gezicht: ‘Als ik gewone noedels te eten krijg lukt het me waarschijnlijk niet erover te praten.’

Schrijver Liu knarsetandde van woede. Zijn vuisten jeukten om Kaalkop Li’s hoofd als boksbal te gebruiken en zo verschrikkelijk tekeer te gaan dat het bloed uit zijn mond, oren, ogen en neus gutste. Maar toen hij weer kalmeerde stemde hij er toch maar mee in voor Kaalkop Li een kom drielekkernijennoedels te kopen. Hij vloekte eens – hij zei niet langer ‘verdomme’ maar ‘klote’ – en voegde daaraan toe:

‘Zo, hier heb je je drielekkernijennoedels, en nu ga je mij eens gedetailleerd en in alle duidelijkheid alles vertellen.’

Ook Tong de Smid kwam op Kaalkop Li af op zoek naar nieuws over Lin Hongs kont. Nadat de dikke kont van Tongs vrouw door Kaalkop Li was begluurd had Tong Kaalkop Li op straat met alle kracht die zijn smidshanden in zich hadden zo’n dreun op zijn grote mond gegeven dat de jongen er twee tanden bij verloor en dat zijn oren honderdtachtig dagen lang zoemden. Maar ook Tong de Smid was iemand die mentaal in geheel andere sferen vertoefde. Elke avond viel hij tegen zijn dikke vrouw aan gedrukt in slaap, maar als hij zijn ogen sloot dacht hij maar aan één ding: Lin Hongs bevallige contouren. In tegenstelling tot Schrijver Liu, die graag om de hete brij heen draaide, kwam Tong de Smid direct ter zake. Toen hij Kaalkop Li op straat zag, versperde hij hem de weg met zijn brede lijf, keek naar beneden en vroeg:

‘Zeg eens, kleine, ken je mij nog?’

Kaalkop Li keek omhoog en zei: ‘Zelfs al was je een hoopje as geworden, ik zou je nog herkennen.’

Dat hoorde Tong de Smid niet graag, en hij zei met sombere blik: ‘Wens je mij misschien dood, kleine?’

‘Helemaal niet, helemaal niet …’, lichtte Kaalkop Li gauw toe, want hij wilde onder geen beding nog een keer kennismaken met die hamervuist. Kaalkop Li duwde met zijn vingers zijn lippen opzij, zodat Tong de Smid in zijn mond kon kijken, en zei:

‘Zie je dat, er ontbreken twee kiezen, en daar heb jij voor gezorgd …’

Kaalkop Li wees ook naar zijn linkeroor en zei: ‘Daar binnen zoemt het nog altijd, alsof er bijen in gekweekt worden.’

Tong de Smid begon te lachen en zei met harde stem tegen de menigte passanten op straat: ‘Nou, aangezien je nog een kind bent trakteer ik je op een kom noedels, bij wijze van compensatie.’

Met grote passen liep Tong de Smid in de richting van het Volksrestaurant, op de hielen gevolgd door Kaalkop Li, die zijn handen op zijn rug hield. Hij moest denken aan die uitspraak van Voorzitter Mao, over hoe er op aarde geen liefde of haat bestaat die geen oorzaak of reden heeft. Als Tong de Smid zo plotseling een kom noedels voor hem wilde kopen, dan betekende dat vast en zeker dat hij vragen wilde stellen over Lin Hongs kont. Nog steeds met zijn handen op zijn rug liep de jongen met kleine stapjes tot naast Tong de Smid en vroeg hem zachtjes:

‘Klopt het dat je mij uitnodigt om noedels te gaan eten omdat je meer wilt weten over konten?’

Tong de Smid lachte gniffelend en knikte. ‘Een slimme jongen ben jij’, zei hij lovend.

‘Maar jij hebt thuis toch al een kont …’ zei Kaalkop Li.

‘Zo zijn mannen nou eenmaal’, zei Tong de Smid op fluistertoon. ‘Ze eten uit hun eigen kom, maar ondertussen kijken ze in de grote pot.’

Tong de Smid stapte het Volksrestaurant binnen alsof hij een rijke man was, maar toen hij eenmaal was gaan zitten veranderde hij in een gierigaard, die voor Kaalkop Li geen kom drielekkernijennoedels bestelde maar een kom noedels met gewone saus. Hmm, dacht Kaalkop Li, maar hij zei niets. Zodra de noedels werden opgediend nam Kaalkop Li zijn eetstokjes op en begon de maaltijd slurpend naar binnen te schrokken, zodat zijn hele hoofd onder het zweet kwam te zitten en het snot uit zijn neus liep. Tong de Smid zag hoe het snot tot bij zijn lippen liep, waarna de jongen het weer snuivend ophaalde; daarna liep het snot weer uit zijn neus en naderde langzaam de lippen, waarna de jongen het nogmaals snuivend ophaalde. Tong de Smid sloeg het ritueel een viertal keren gade. Kaalkop Li had zijn noedels al half op, maar hij had nog geen woord gezegd. Tong de Smid werd een beetje nerveus en zei:

‘Hé … hé … Hou je eens niet alleen met je eten bezig, je moet ook wat zeggen.’

Kaalkop Li haalde zijn snot nog eens op, veegde het zweet af, keek eens om zich heen en begon toen zachtjes te praten. Hij beschreef niet Lin Hongs kont, maar wel een dikke kont. Toen hij uitgesproken was, keek Tong de Smid hem argwanend aan, en zei vol achterdocht:

‘Hoe kan dat toch? Ik zou zweren dat het de kont van mijn vrouw is.’

‘Het is ook de kont van je vrouw’, zei Kaalkop Li ernstig.

Woedend bracht Tong de Smid zijn vuist omhoog en tierde: ‘Kleine smeerlap, ik sla je tot moes!’

Haastig sprong Kaalkop Li op om de grote vuist te ontwijken. Iedereen in het restaurant keek om naar hen. Tong de Smid kon weinig anders dan de vuist waarmee hij wilde slaan te gebruiken om naar Kaalkop Li te wuiven, en te zeggen:

‘Kom terug en ga zitten.’

Kaalkop Li knikte en lachte naar de andere restaurantbezoekers; hij rekende erop dat Tong de Smid hem niets zou durven te doen met al die mensen in de buurt. Opnieuw nam hij plaats tegenover Tong de Smid, wiens gezicht donker als ijzer was.

‘En nu wil ik onmiddellijk wat horen over Lin Hongs …’, zei de man.

Kaalkop Li keek om zich heen; de mensen in het restaurant zaten hen nog altijd aan te staren. Gerustgesteld glimlachte hij en zei op gedempte toon:

‘Vlees heeft zijn prijs, en groente heeft zijn prijs. Een kom noedels met gewone saus is de prijs voor de kont van je vrouw, voor Lin Hongs kont betaal je een kom drielekkernijennoedels.’

Tong de Smid was zo razend dat hij een hele poos geen woord kon uitbrengen. Toen hij zag dat Kaalkop Li de kom noedels tot bij zijn mond bracht alsof er helemaal niets aan de hand was, griste hij de kom uit zijn handen en zei woest:

‘Dat is niet meer voor jou, ik eet het zelf wel op.’

Kaalkop Li draaide zich om naar de andere mensen in het restaurant; zij keken hem en Tong de Smid niet-begrijpend aan: daarnet zat Kaalkop Li slurpend van de noedels te eten, en nu was het de beurt aan Tong de Smid. Kaalkop Li legde het glimlachend aan ze uit:

‘Het zit zo, hij had mij eerst uitgenodigd voor een halve kom noedels, en als dank voor zijn gulheid bied ik hem nu een halve kom noedels aan.’

Vanaf dat moment was Kaalkop Li heel duidelijk over de prijs: een kom drielekkernijennoedels in ruil voor het geheim van Lin Hongs kont. In het halve jaar dat Kaalkop Li’s oren onophoudelijk zoemden at hij zesenvijftig kommen drielekkernijennoedels. Door die voeding veranderde hij van een uitgemergelde veertienjarige met een vuilgele gelaatskleur in een vijftienjarige die bloosde van gezondheid. Kaalkop Li vond dat zijn tegenslag hem veel geluk had gebracht, want een hoeveelheid drielekkernijennoedels waar hij anders waarschijnlijk een heel leven lang over had gedaan, had hij nu in een half jaar tijd naar binnen gewerkt. In die tijd kon Kaalkop Li nog niet vermoeden dat hij ooit miljardair zou zijn, en dat hij alle lekkernijen van de hele wereld zo vaak zou kunnen eten dat hij ze beu werd. Nu was Kaalkop Li nog een arme jongen, die een onbeschrijflijk genot ervoer als hij een kom drielekkernijennoedels te eten kreeg. Elke kom leek hem een wandeling door het paradijs. In dat halve jaar mocht hij dat genot zesenvijftig keer smaken; zesenvijftig keer maakte hij een wandeling door het paradijs.

Kaalkop Li kwam niet altijd even probleemloos aan zijn kom drielekkernijennoedels, elke keer gebeurde er wel iets onverwachts, elke keer moest hij vechten voor zijn eten. Iedereen die hem benaderde in de hoop het geheim van Lin Hongs kont te leren kennen, probeerde de jongen zoet te houden met een kom noedels in gewone saus, maar Kaalkop Li liet zich nooit in de luren leggen. Keer op keer onderhandelde hij geduldig en zorgvuldig over de prijs, en keer op keer kreeg hij zijn kom noedels, niet in gewone saus maar met de drie lekkernijen. Iedereen die zo’n kom noedels voor hem had gekocht bekeek hem met nieuwe ogen; stuk voor stuk zeiden ze dat ze die kleine smeerlap van vijftien geslepener en wereldwijzer vonden dan een oude smeerlap van vijftig.

Schuin tegenover de werkplaats van Tong de Smid lag de winkel van de scharenslijpers, een vader en een zoon, die respectievelijk bekend waren als Oude Guan de Schaar en Jonge Guan de Schaar. Jonge Guan de Schaar had als veertienjarige de kunst van het scharenslijpen geleerd van zijn vader. Hij was nu in de twintig, ongetrouwd en zonder vriendin, maar allang een bewonderaar van Lin Hong. Ook hij wilde graag het geheim van Lin Hongs kont kennen, in ruil voor een kom noedels in gewone saus. Toen Jonge Guan de Schaar Kaalkop Li zag zwaaide hij naar hem met zijn handen die wit waren geworden van het scharenslijpen en vertelde hem dat diens mooie dagen bijna voorbij waren: het zou nu wel niet lang meer duren voordat Lin Hong een vriendje had, en zodra Lin Hong een vriendje had zou niemand Kaalkop Li nog uitnodigen om noedels te eten, en daarom moest Kaalkop Li maar gauw van de allerlaatste gelegenheid gebruikmaken om een kom noedels in gewone saus te versieren, want binnenkort zou dat niet meer lukken, hij zou zelfs geen kom bouillon meer te drinken krijgen.

‘Hoezo?’ vroeg Kaalkop Li, die niet goed begreep wat de scharensliep bedoelde.

‘Denk eens na’, zei Jonge Guan de Schaar. ‘Als Lin Hong een vriendje heeft, zal dat vriendje vast en zeker van veel meer op de hoogte zijn dan jij, en dan zullen de mensen allemaal naar dat vriendje gaan voor informatie; wie zal er dan nog in jou geïnteresseerd zijn?’

Aanvankelijk vond Kaalkop Li dit aannemelijk klinken, maar toen hij er beter over nadacht ontdekte hij een zwak punt in de redenering. Hij moest onophoudelijk grinniken en zei tegen Jonge Guan de Schaar:

‘Maar zou Lin Hongs vriendje jullie die dingen dan wel vertellen?’

Daarop keek Kaalkop Li omhoog, hij deed zijn ogen bijna dicht en zei met een tomeloos verlangen in zijn stem: ‘Mocht ik op een dag het vriendje van Lin Hong worden, ik zou geen woord meer loslaten …’

En toen zei hij onbeschaamd tegen Jonge Guan de Schaar: ‘Dus zolang ik Lin Hongs vriendje niet ben kun je maar beter van de gelegenheid gebruikmaken om vlug drielekkernijennoedels voor me te kopen …’

Hoewel Kaalkop Li geen duimbreed toegaf als het over drielekkernijennoedels ging, was hij iemand die toch het nodige belang hechtte aan zijn prestige. Zodra hij zijn drielekkernijennoedels te eten kreeg, vertelde hij alle geheimen van Lin Hongs kont, zonder ook maar iets achter te houden. Als gevolg daarvan had hij een constante stroom klanten, en was de vraag steevast groter dan het aanbod. Er waren ook klanten die terugkeerden, zoals de man met geheugenverlies, die tot driemaal toe terugkwam.

Terwijl Kaalkop Li de vorm van Lin Hongs kont aan het beschrijven was, hadden al zijn toehoorders dezelfde gezichtsuitdrukking: bij iedereen hing de mond half open, ze luisterden als in trance en hadden er geen flauw benul van dat de kwijl uit hun mond liep. Toen ze alles hadden gehoord leken ze in gedachten verzonken, en allemaal zeiden ze de volgende woorden:

‘Het klopt niet helemaal.’

Door Kaalkop Li’s gedetailleerde beschrijving kwamen ze te weten dat de kont van Lin Hong waar ze elke avond tijdens het masturberen over fantaseerden niet helemaal dezelfde was als de werkelijke.

Ook onze Dichter Zhao zocht Kaalkop Li op. Van de zesenvijftig kommen drielekkernijennoedels die Kaalkop Li te eten kreeg was er hem één geschonken door Dichter Zhao. Terwijl Kaalkop Li de drielekkernijennoedels van Dichter Zhao opat, zag hij eruit alsof hij in de wolken was. Hij wist niet precies waarom, zei hij, maar de drielekkernijennoedels waar Dichter Zhao hem op trakteerde leken nog smakelijker dan die van de anderen. Glimmend van voldoening klopte hij zich op de borst en zei tegen Dichter Zhao:

‘In heel China heeft maar één mens meer drielekkernijennoedels gegeten dan ik.’

‘Wie dan?’ vroeg Dichter Zhao.

‘Voorzitter Mao’, zei Kaalkop Li vroom. ‘Vanzelfsprekend kan Voorzitter Mao alles eten waar hij zin in heeft, maar verder is er niemand die met mij kan wedijveren.’

Ook Dichter Zhao had vaak in de openbare toiletten naar vrouwenkonten gegluurd; die toiletten waren zijn territorium, maar na een jaar gluren had hij Lin Hongs kont nog altijd niet te zien gekregen. Kaalkop Li daarentegen, die maar een kortstondige voorbijganger was, was slechts eenmaal op het territorium van Dichter Zhao komen gluren, maar hij had Lin Hongs kont wél gezien. Dichter Zhao had de indruk dat hijzelf degene was die de boom had geplant terwijl Kaalkop Li van de schaduw kwam genieten. Was Kaalkop Li hem die bewuste dag niet voor geweest, dan was Dichter Zhao zelf beslist de eerste geweest die Lin Hongs kont had gezien. Dichter Zhao dacht dat Kaalkop Li wel onder een heel gelukkig gesternte moest zijn geboren om zo’n meevaller te hebben. Die bewuste dag was ook Dichter Zhao op weg gegaan naar de latrines om naar vrouwenkonten te gaan gluren, maar toen hij Kaalkop Li bij de lurven had gepakt raakte hij in zo’n staat van opwinding dat hij de vrouwenkonten prompt vergat. Zijn interesse ging nu helemaal naar Kaalkop Li, en daarom had hij de jongen ook op die eindeloze tocht door de straten rondgevoerd.

Vele mensen hadden dankzij Kaalkop Li het geheim van Lin Hongs kont leren kennen, en Dichter Zhao wilde niet voor hen onderdoen. Vanzelfsprekend mocht hij Kaalkop Li niet laten ontsnappen, maar toen hij Kaalkop Li ging opzoeken wilde hij niet eens een kom noedels in gewone saus voor hem betalen, laat staan drielekkernijennoedels. Hij mocht dan wel degene zijn die Kaalkop Li door de straten had gevoerd en die ervoor had gezorgd dat de jongen een slechte naam had gekregen, maar hij had er ook eigenhandig voor gezorgd dat Kaalkop Li meer dan vijftig kommen drielekkernijennoedels had gekregen, en een gezicht dat bloosde van de gezondheid. Hij vond dan ook dat Kaalkop Li hem de nodige dank verschuldigd was. Dichter Zhao pakte het door het cultureel centrum van ons district uitgegeven gestencilde tijdschrift erbij, zette een gezicht op dat het midden hield tussen dat van Li Bai en dat van Du Fu, bladerde door tot de pagina die zijn gedicht bevatte en wapperde met zijn werkstuk voor Kaalkop Li’s ogen. Toen Kaalkop Li zijn hand uitstak om het gestencilde tijdschrift te pakken, sloeg Dichter Zhao Kaalkop Li’s hand met een nerveus gebaar weg, alsof iemand hem van zijn portemonnee wilde beroven. Hij wilde niet dat Kaalkop Li zijn gestencilde tijdschrift aanraakte, hij zei dat Kaalkop Li’s handen te vuil waren, en daarom hield hij het tijdschrift zelf vast terwijl Kaalkop Li zijn gedicht las.

Kaalkop Li las het gedicht echter niet, hij telde het aantal karakters van het gedicht. Toen hij klaar was met tellen zei hij: ‘Zo weinig! Maar vier regeltjes, met zeven karakters per regel, dat zijn in totaal maar achtentwintig karakters!’

Dichter Zhao zei erg ontstemd: ‘Het zijn misschien maar achtentwintig karakters, maar elk karakter is wel een juweeltje!’

Kaalkop Li zei dat hij begreep dat Dichter Zhao zijn eigen werk verafgoodde. Alsof hij iemand met veel ervaring was zei hij: ‘Mensen zijn het meeste verzot op hun eigen schrijfsels, en op andermans vrouw.’

‘Wat weet een snotneus als jij daar nou van?’ zei Dichter Zhao minachtend.

Daarna sneed Dichter Zhao het eigenlijke thema aan. Hij vertelde dat hij een verhaal aan het schrijven was over een jongen die op heterdaad betrapt wordt terwijl hij in de latrines naar vrouwenkonten zit te gluren. Er waren een paar stukken psychologische beschrijving waarbij hij de hulp van Kaalkop Li goed kon gebruiken.

‘Wat voor psychologische beschrijvingen?’ vroeg Kaalkop Li.

Dichter Zhao zette hem op het juiste spoor: ‘Hoe voelde je je mentaal toen je voor de eerste keer een vrouwenkont zag? Bijvoorbeeld toen je Lin Hongs kont zag …’

Plotseling werd alles duidelijk voor Kaalkop Li, en hij zei: ‘Jij wilt dus ook alles weten over Lin Hongs kont. Een kom drielekkernijennoedels graag.’

‘Flauwekul!’ zei Dichter Zhao verontwaardigd. ‘Zie ik er misschien uit als al die anderen? Luister goed naar mij: ik ben Schrijver Liu niet, ik ben Dichter Zhao! Ik stel mijn leven allang in dienst van de heilige literatuur. Ik heb een eed gezworen dat ik, zolang ik niet gepubliceerd heb in een van de leidinggevende literaire tijdschriften, ten eerste niet op zoek ga naar een vriendinnetje, ten tweede niet ga trouwen en ten derde geen kinderen wil.’

Kaalkop Li vond dat er iets niet klopte in wat Dichter Zhao had gezegd en hij vroeg hem het geheel nog eens te zeggen. Dichter Zhao dacht dat zijn woorden Kaalkop Li hadden ontroerd en herhaalde ze met een flinke portie pathos. Kaalkop Li ontdekte wat er niet klopte en zei erg zelfvoldaan tegen Dichter Zhao:

‘De logica in wat je zegt is ver te zoeken. Als je niet op zoek gaat naar een vriendinnetje, hoe zou je dan kunnen trouwen? En hoe zou je dan kinderen kunnen hebben? Je hebt dus genoeg aan het eerste deel van je eed; deel twee en drie zijn overbodig.’

Dichter Zhao was met stomheid geslagen, zo boos was hij. Hij deed een paar keer zijn mond open en wist uiteindelijk uit te brengen: ‘Jij snapt niks van literatuur, ik praat er niet meer over met jou, vertel me nou maar gewoon hoe je je voelde.’

‘Eén kom drielekkernijennoedels’, zei Kaalkop Li terwijl hij een vinger opstak.

Dat er op de wereld zulke onbeschaamde lui kunnen zijn, dacht Dichter Zhao bij zichzelf. Na een poosje tandenknarsen zette hij een lachend gezicht op en probeerde hij Kaalkop Li opnieuw te overtuigen:

‘Denk eens goed na, jij bent de hoofdpersoon in mijn verhaal; als mijn verhaal na publicatie beroemd wordt, dan word jij toch ook beroemd, niet?’

Toen Dichter Zhao zag dat Kaalkop Li ernstig zat te luisteren, ging hij verder: ‘En als jij beroemd bent, moet je mij dan niet erg dankbaar zijn?’

‘Ha, ha, ha’, lachte Kaalkop Li droogjes. ‘Dus jij beeldt mij af als de schurk, en ik moet je dankbaar zijn?’

Daar schrok Dichter Zhao even van. Hoe is het toch mogelijk dat iemand op zo’n jonge leeftijd al zo gehaaid is, dacht hij bij zichzelf. Geen wonder dat de anderen zeggen dat die kleine smeerlap van vijftien geslepener en wereldwijzer is dan een oude smeerlap van vijftig. Dichter Zhao deed zijn best om glimlachend verder te gaan:

‘Aan het einde van het verhaal komt de jongen weer op het rechte pad.’

Maar Kaalkop Li was hoegenaamd niet geïnteresseerd in het verhaal van Dichter Zhao. Met een vinger in de lucht zei hij resoluut: ‘Het maakt mij niet uit of het gaat over mijn mentale toestand dan wel over Lin Hongs kont, de prijs blijft een kom drielekkernijennoedels.’

‘Wanneer een geleerde een barbaar ontmoet raakt de rede algauw zoek.’ Dichter Zhao sloeg zijn ogen op ten hemel en slaakte een lange zucht, waarna hij met pijn in zijn hart zei: ‘Nou, goed dan!’

Dichter Zhao en Kaalkop Li kwamen aan in het Volksrestaurant. Terwijl Kaalkop Li de drielekkernijennoedels opat die Dichter Zhao voor hem had betaald, begon hij te beschrijven hoe hij zich mentaal had gevoeld toen hij die keer vrouwenkonten had gezien. Toen hij vertelde dat hij over zijn hele lichaam beefde, zei Dichter Zhao:

‘Dat is iets lichamelijks, maar vertel eens over je hart.’

‘Mijn hart was ook aan het beven’, zei Kaalkop Li.

Dichter Zhao vond dat Kaalkop Li dat heel goed had verwoord en hij schreef het gauw op in zijn notitieboekje. Daarna had Kaalkop Li het over Lin Hongs kont. Terwijl hij zich het zweet van het gezicht en het snot van zijn mond wiste ging hij een hele poos terug in zijn herinneringen en zei:

‘Toen beefde ik niet meer.’

Dichter Zhao begreep het niet. ‘Waarom beefde je niet meer?’ vroeg hij.

‘Gewoon, ik beefde niet meer’, zei Kaalkop Li. ‘Nadat ik Lin Hongs kont had gezien was ik compleet betoverd, ik had geen enkele gewaarwording meer; er was alleen die kont, en het verlangen om er meer van te zien, en meer in detail. Ik hoorde niets meer. Anders had ik toch moeten horen dat jij binnenkwam.’

‘Klinkt aannemelijk.’ Dichter Zhao’s ogen glinsterden. ‘Een mooi voorbeeld van hoe de stilte sterker is dan het geluid, de hoogste artistieke verwezenlijking!’

Toen Kaalkop Li het daarna had over Lin Hongs strak gespannen huid en de lichte uitstulping van haar stuitbeentje, ging de ademhaling van Dichter Zhao over in gehijg. Toen Kaalkop Li vertelde hoe hij zich nog wat dieper had laten zakken, hoe hij een blik had willen werpen op Lin Hongs schaamhaar en op het plekje waar dat schaamhaar groeide, zag het gezicht van Dichter Zhao er even gespannen uit als dat van de agenten van het lokale politiebureau, alsof ook hij naar een spookverhaal luisterde. Maar net op het moment dat Dichter Zhao verwachtte de climax te horen, stelde hij vast dat Kaalkop Li zijn mond dichthield. Ongeduldig vroeg Dichter Zhao:

‘En daarna?’

‘Daarna? Helemaal niets!’ zei Kaalkop Li boos.

‘Hoezo, helemaal niets?’ Dichter Zhao vertoefde nog helemaal in de sfeer van wat Kaalkop Li had beschreven.

‘Omdat jij, stomme kloot, me precies op dat cruciale moment omhoogtrok!’ zei Kaalkop Li terwijl hij op de tafel sloeg.

Dichter Zhao schudde herhaaldelijk zijn hoofd en zei op oneindig ontroostbare toon: ‘Was ik, stomme kloot, maar tien minuten later binnengekomen.’

‘Tien minuten?’ knorde Kaalkop Li. ‘Tien seconden waren al voldoende geweest, jij stomme kloot!’