Liza Marklund

Studio Sex

Uit het Zweeds vertaald door Ina Sassen

Uitgeverij De Geus

breda 2012

Oorspronkelijke titel Studio Sex, verschenen bij Ordupplaget

Oorspronkelijke tekst © Liza Marklund, 1999

Published by agreement with Nordin Agency, Stockholm, Sweden

Eerste Nederlandstalige uitgave © Ina Sassen en De Geus bv,

Breda 2001

Deze editie © De Geus bv, Breda 2012

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © David Ridley/Arcangel Images/Hollandse Hoogte

isbn 978 90 445 2403 1

nur 331

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de dertiende druk, 2012.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Zeventien jaar, vier maanden en zestien dagen

Ik dacht dat de liefde alleen voor anderen was, voor hen die gezien worden en meetellen. Mijn vergissing zingt in mij, een jubeling van geluk. Hij wil míj.

De roes, de eerste aanraking, zijn haar dat voor zijn ogen viel toen hij mij aankeek, nerveus, helemaal niet stoer. Glashelder: de wind, het licht, het alomvattende gevoel van volmaaktheid, het trottoir, de hete muur van het huis.

Ik kreeg degene die ik hebben wilde.

Hij is het middelpunt. De andere meisjes glimlachen en flirten, maar ik ben niet jaloers. Ik vertrouw hem. Ik weet dat hij van mij is. Kijk naar hem vanaf de andere kant van de kamer, blond haar dat fonkelt, zijn beweging wanneer hij het naar achteren strijkt, sterke hand, mijn hand. Mijn borst wordt ineengedrukt, een band van geluk, ik ben ademloos, krijg tranen in mijn ogen. Het licht hecht zich aan hem, maakt hem sterk en compleet.

Hij zegt dat hij niet zonder mij kan.

De kwetsbaarheid ligt vlak onder zijn gladde huid. Ik lig op zijn arm en hij strijkt zijn vinger langs mijn gezicht.

Laat mij nooit in de steek,

zegt hij,

ik kan niet leven zonder jou.

En ik beloof het.

Zaterdag 28 juli

‘Er ligt een dood meisje in het Kronobergspark.’

De stem klonk ademloos, het rollen van de tong verraadde een regelmatige inname van amfetamine. Annika Bengtzon liet haar blik van het beeldscherm glijden en probeerde op de tast een pen te vinden tussen de rommel op haar bureau.

‘Hoe weet je dat?’ vroeg ze, al te sceptisch.

‘Omdat ik er godverdomme naast sta!’

De stem schoot in een falset, Annika hield de hoorn een eindje verder van haar hoofd.

‘Dood, hoezo dood?’ zei ze en ze hoorde zelf hoe idioot het klonk.

‘Ja, zo dood als een pier! Jezus, hoe dood kan een mens zijn?’

Annika keek onzeker de redactie rond. De Spijker, de chef-nieuwsdienst, zat aan zijn bureau te bellen; achter het bureau tegenover haar wuifde Anne Snapphane zich koelte toe met een schrijfblok; Foto-Pelle stond op de fotoredactie, hij zette zijn Mac aan.

‘Oké’, zei ze, vond een balpen in een lege koffiebeker, griste een oud bulletin van tt, het persbureau van de kranten, naar zich toe en begon op de achterkant aantekeningen te maken.

‘In het Kronobergspark zei je; waar?’

‘Achter een grafsteen.’

‘Grafsteen?’

De man in de hoorn begon te huilen. Annika zei niets en wachtte een paar seconden. Ze wist niet wat ze ermee aan moest. De tiptelefoon, die officieel de Hotline heette maar intern altijd Koude Rillingen werd genoemd, werd voor het merendeel gedomineerd door grappenmakers en gekken. Dit was een goede kandidaat voor de laatstgenoemde groep.

‘Hallo …?’ zei Annika voorzichtig.

De man snoot zijn neus, zuchtte een paar keer diep en begon te vertellen. Anne Snapphane zat vanaf de overkant toe te kijken.

‘Dat je niet gek wordt van het beantwoorden van die telefoon’, zei ze toen Annika neergelegd had. Annika reageerde niet en maakte nog wat aantekeningen op het bulletin.

Anne Snapphane stond op. ‘Ik moet nóg een ijsje, anders ga ik dood. Wil jij iets hebben van de cafetaria?’ vroeg ze.

‘Ik moet eerst iets checken’, zei Annika. Ze pakte de hoorn beet en koos het rechtstreekse nummer van de alarmcentrale. Het klopte. Vier minuten eerder was er een melding binnengekomen van een sterfgeval vlak bij de Kronobergsgatan.

Annika ging staan en liep naar de nieuwsredactie met het tt-bulletin in de hand. De Spijker zat nog steeds te bellen, hij had zijn voeten op zijn bureau gelegd. Annika ging vlak voor hem staan en keek hem indringend aan. De chef-nieuwsdienst keek geïrriteerd op, Annika zwaaide met de computeruitdraai.

‘Vermoedelijk moord, jong meisje’, zei ze.

De Spijker maakte een einde aan zijn gesprek door de hoorn onmiddellijk neer te leggen en liet zijn voeten op de grond glijden.

‘Is het binnengekomen via tt?’ vroeg hij terwijl hij op zijn beeldscherm een venster dichtklikte.

‘Nee, Koude Rillingen.’

‘Bevestigd?’

‘De alarmcentrale heeft er in ieder geval een melding van gekregen.’

De Spijker keek de redactie rond.

‘Oké’, zei hij. ‘Wie is binnen?’

Annika deed een poging.

‘Het is mijn tip’, zei ze.

‘Berit!’ schreeuwde de Spijker. Hij ging staan. ‘De zomermoord van het jaar!’

Berit Hamrin, een van de oudere verslaggeefsters van de krant, pakte haar handtas en kwam naar de nieuwsredactie lopen.

‘Waar is Carl Wennergren? Werkt hij vandaag?’

‘Nee, hij is vrij, hij doet mee aan de Gotland Zeilrace’, zei Annika. ‘Het is mijn tip, ik heb het telefoontje aangenomen.’

‘Pelle, foto!’ schreeuwde de Spijker naar de fotoredactie.

De fotoredacteur stak zijn duim in de lucht.

‘Bertil Strand’, riep hij.

‘Oké’, zei de nieuwschef, en hij draaide zich om naar Annika. ‘Wat hebben we?’

Annika keek in haar slordige aantekeningen en merkte plotseling hoe nerveus ze was.

‘Een dode vrouw achter een grafsteen op de joodse begraafplaats in het Kronobergspark in Kungsholmen.’

‘Dat hoeft toch zeker geen moord te zijn, wel?’

‘Ze is naakt en gewurgd.’

De Spijker keek Annika onderzoekend aan.

‘En je wilt dit zelf doen?’

Annika slikte en knikte, de chef-nieuwsdienst ging weer zitten en haalde een schrijfblok te voorschijn.

‘Oké’, zei hij. ‘Je mag ernaartoe met Berit en Bertil. Zorg ervoor dat er goede foto’s komen, de rest van de gegevens krijgen we later wel, maar de foto moet in één keer goed zijn.’

De fotograaf kwam de nieuwsredactie binnenlopen, hij was bezig de rugzak waarin hij zijn uitrusting vervoerde om zijn schouders te wurmen.

‘Waar is het?’ vroeg hij. Hij richtte zijn vraag tot de Spijker.

De nieuwschef nam de hoorn van de haak.

‘De Kronobergsgevangenis?’ vroeg hij.

Annika probeerde te ontdekken waar haar tas was. ‘Het park’, zei ze. ‘Het Kronobergspark. De joodse begraafplaats.’

‘Check wel even of het geen familieruzie is’, zei de Spijker, waarna hij een nummer in Londen intoetste.

Berit en Bertil Strand waren al op weg naar de lift, maar Annika bleef staan.

‘Wat bedoel je daarmee?’ vroeg ze.

‘Precies wat ik zeg. We wroeten niet in interne familievetes.’

De chef-nieuwsdienst draaide haar demonstratief zijn rug toe. Annika merkte dat ze kwaad werd, het gevoel bereikte met een klap haar hersenen.

‘Dat meisje is daar verdorie toch niet minder dood om’, zei ze.

De Spijker kreeg contact en Annika begreep dat de discussie afgelopen was. Toen ze opkeek zag ze dat Berit en Bertil Strand al in het trappenhuis verdwenen waren. Ze liep snel naar haar werkplek, viste haar tas op die onder het ladeblok gegleden was en rende achter haar collega’s aan. De lift was al beneden, ze nam de trap, shit, shit, waarom had ze toch altijd zo’n grote mond? Nu liep ze bijna haar eerste grote verhaal mis omdat ze zo nodig de chef-nieuwsdienst op zijn nummer moest zetten.

‘Stomme trut’, zei ze zachtjes tegen zichzelf.

Bij de ingang van de parkeergarage haalde ze de verslaggeefster en de fotograaf in.

‘We werken gewoon samen, totdat we op een punt komen dat we moeten opsplitsen’, zei Berit. Onder het lopen maakte ze aantekeningen op een blocnote. ‘Trouwens, ik ben Berit Hamrin, ik geloof dat we nog niet aan elkaar voorgesteld zijn’, zei ze glimlachend.

Annika schudde haar oudere collega de hand, daarna gingen ze gauw in de Saab van Bertil Strand zitten, Annika achterin, Berit voorin.

‘Sla niet zo met die deur’, zei Bertil Strand afkeurend tegen Annika. Hij keek haar over zijn schouder aan. ‘Je kunt de lak beschadigen.’

Mijn hemel, dacht Annika.

‘O, sorry’, zei ze.

De fotografen mochten de reportagewagens van de krant als dienstauto gebruiken en praktisch allemaal namen ze de verzorging van hun auto enorm serieus. Misschien komt dat wel omdat alle fotografen, zonder uitzondering, mannen zijn, dacht Annika. Hoewel ze nog maar zeven weken bij de Kvällspressen werkte, was ze zich al bewust geworden van de heiligheid van de fotografenauto’s. Diverse malen waren interviews die ze gepland had uitgesteld omdat de fotografen het druk hadden in de een of andere autowasstraat. Aan de andere kant maakte dat duidelijk hoe hoog haar artikelen ingeschat werden.

‘Ik geloof dat we het beste via een omweg naar het park kunnen rijden’, zei Berit toen de auto snelheid maakte op de kruising met de Rålambsvägen. ‘We moeten het Fridhemsplein zien te omzeilen.’ Bertil Strand gaf gas en kon nog net door het oranje licht rijden; daarna bleef hij de Gjörwellsgatan in noordoostelijke richting volgen.

‘Kun je iets vertellen over de informatie die je van de tipgever gekregen hebt?’ vroeg Berit. Ze was met haar rug naar de deur gaan zitten zodat ze naar achteren kon kijken.

Annika haalde het verkreukelde bulletin te voorschijn.

‘Nou, er ligt dus een lijk van een jong meisje achter een grafsteen in het Kronobergspark. Naakt en waarschijnlijk gewurgd.’

‘Wie belde er?’

‘Een junk. Toen z’n maat bij de omheining stond te plassen, zag hij haar tussen de spijlen door liggen.’

‘Waarom dachten ze dat ze gewurgd was?’

Annika draaide het stuk papier een kwartslag en las iets op wat ze er overdwars had opgeschreven.

‘Er was geen bloed te zien, haar ogen waren wijd opengesperd en ze had verwondingen aan haar hals.’

‘Dat hoeft natuurlijk niet te betekenen dat ze gewurgd is, of zelfs maar vermoord’, zei Berit en draaide zich weer om.

Annika gaf geen antwoord. Ze keek door de getinte ruiten van de Saab naar buiten en zag de zonaanbidders in het Rålambshovspark uit haar blikveld glijden. Voor haar spreidde de glinsterende spiegel van de Riddarfjärden zich uit. Ondanks de coating op het glas moest ze haar ogen dichtknijpen. Twee windsurfers probeerden Långholmen te bereiken, maar het leek hen niet bijzonder goed af te gaan, er was bijna geen wind.

‘Wat hebben we toch een mooie zomer gehad’, zei Bertil Strand toen hij de Polhemsgatan indraaide. ‘Dat hadden we niet durven dromen, na al die regen dit voorjaar.’

‘Ja, ik heb geluk gehad’, zei Berit. ‘Ik heb mijn vier weken er net op zitten. Elke dag zon. Naast die gebouwen achter de brandweerkazerne kun je parkeren.’

De Saab reed langs de laatste huizenblokken van de Bergsgatan. Nog voordat Bertil Strand vaart minderde, had Berit de veiligheidsriem al losgemaakt, en ze was uitgestapt voordat hij ook maar met inparkeren begonnen was. Annika haastte zich achter haar aan en hapte naar lucht toen de hitte haar in het gezicht sloeg.

Terwijl Bertil Strand de auto parkeerde, liepen Berit en Annika naar het park. De strook asfalt was smal en werd begrensd door een muurtje. Ze passeerden een rood bakstenen gebouw uit de jaren vijftig.

‘Een eindje verderop is een trap’, zei Berit. Ze was nu al buiten adem.

Na zes traptreden stonden ze in het eigenlijke park. Ze zetten het op een rennen en volgden een geasfalteerd wandelpad dat naar een ambitieuze speeltuin leidde.

Aan hun rechterhand bevonden zich verscheidene barakachtige gebouwtjes, Annika las de tekst op het bord in het voorbijgaan: ‘Gemeentelijke speeltuinactiviteiten’. Er waren een zandbak, bankjes, picknicktafels, klimrekken, glijbanen, schommels en ander materiaal waar kinderen mee konden spelen of waar ze op konden klimmen. Ze zag een stuk of vier moeders met kinderen in de speeltuin, het zag ernaar uit dat ze op het punt stonden weg te gaan. In de verte waren twee geüniformeerde politieagenten met een vijfde moeder in gesprek.

‘Ik geloof dat de begraafplaats een eindje verderop ligt, meer in de buurt van de Sankt Göransgatan’, zei Berit.

‘Wat weet je de weg goed’, zei Annika. ‘Woon je hier?’

‘Nee’, zei Berit. ‘Dit is niet de eerste moord in dit park.’

Annika zag dat de politieagenten ieder een rol blauw-wit plastic lint vasthielden. Ze waren dus bezig de speeltuin te ontruimen en hem af te zetten voor het publiek.

‘We zijn er aardig snel bij’, mompelde ze.

Ze sloegen rechtsaf, volgden een wandelpad en kwamen uit op een heuveltop.

‘Naar links, naar beneden’, zei Berit.

Annika rende voorop. Ze stak twee wandelpaden over, en daar was het. Een rij zwarte davidsterren tekende zich af tegen het groen.

‘Ik zie het’, riep ze achterom en zag uit haar ooghoek dat Bertil Strand Berit bijna ingehaald had.

Het was een mooi hek, zwart, van smeedijzer. De spijlen werden bijeengehouden door cirkels en bogen. Iedere stang werd bekroond met een gestileerde davidster. Ze rende op haar eigen schaduw en begreep dat ze de begraafplaats vanuit het zuiden naderde.

Op de heuveltop boven de graven bleef ze staan, hier had ze overzicht. De politie had dit deel van het park nog niet afgezet, bij de noord- en westzijde was dit al wel gebeurd.

‘Schiet op!’ riep ze naar Berit en Bertil Strand.

Het hek omlijstte de kleine joodse begraafplaats met haar vervallen graven en granieten stenen, Annika schatte dat het er zo’n dertig waren. De plek was haast overwoekerd door het groen en maakte een verwilderde en verwaarloosde indruk. Het omheinde gebied was niet groter dan dertig bij veertig meter, aan de achterkant was het hek nauwelijks anderhalve meter hoog. De ingang, aan de westzijde, keek uit op de Kronobergsgatan en het Fridhemsplein. Ze zag dat het reportageteam van de Concurrent bij de afzetting bleef staan. Aan de oostkant van de begraafplaats stond een groep mannen in burger binnen de omheining. Annika besefte wat ze daar aan het doen waren; de vrouw lag daar.

Ze huiverde. Ze mocht dit niet verknallen, haar eerste echte tip deze zomer.

Berit en Bertil Strand verschenen ook op de heuveltop, en op hetzelfde moment zag ze dat een man het hek bij de Kronobergsgatan opendeed. Hij had een grijze hoes bij zich. Annika hapte naar lucht. Ze hadden haar nog niet afgedekt!

‘Als de gesmeerde bliksem’, riep ze over haar schouder. ‘Misschien kunnen we hiervandaan een foto maken.’

Vóór hen, op de heuveltop, doemde een politieagent op. Hij was bezig het blauw-witte lint af te rollen. Annika stoof de helling af in de richting van het hek en hoorde dat Bertil Strand achter haar aankwam. De fotograaf gebruikte de laatste meters tot aan het hek om zich van zijn rugzak te ontdoen en een Canon met een teleobjectief te voorschijn te halen. De grijze hoes was drie meter van Bertil Strand verwijderd toen hij een serie foto’s van het groen schoot, en nadat hij zich een halve meter verplaatst had, vuurde hij nog een salvo af. De agent met het lint riep iets, en ook de mannen binnen de omheining kregen hen in de gaten.

‘Het is gepiept’, zei Bertil Strand. ‘We hebben plaatjes, dus we redden ons wel.’

‘Hé, jullie daar’, riep de agent met de tape. ‘We zijn dit gebied aan het afzetten!’

Een man in een hawaïhemd en een bermuda kwam vanaf de begraafplaats op hen aflopen.

‘Nu moeten jullie wegwezen’, zei hij.

Annika keek om zich heen en wist niet wat ze doen zou. Bertil Strand was al op weg naar het pad dat naar de Sankt Göransgatan leidde. Beide politiemannen, de een voor haar, de ander achter haar, leken behoorlijk kwaad. Ze besefte dat de agenten haar zouden verwijderen als ze daar nog langer bleef staan. Instinctief verplaatste ze zich zijdelings naar de plek waar Bertil Strand zijn eerste foto’s genomen had.

Tussen de zwarte spijlen door zag Annika haar liggen. De jonge vrouw lag zo’n twee meter verderop en staarde haar aan met troebele, grijze ogen. Annika nam het beeld in één keer in zich op, het was glashelder: het achterovergeknikte hoofd, de bovenarmen die een rechte hoek met het lichaam maakten, de onderarmen die boven het hoofd uitstaken, de hand die gewond leek, de mond die wijdopen stond in een geluidloze schreeuw, de bruinzwarte lippen, het haar dat licht bewoog in een onmerkbare luchtstroom, de grote blauwe plek op de linkerborst, de onderbuik die een groenige kleur had en verder de ruwe grijsheid van de grafstenen, het matte groen van de bomen, het schaduwspel van het gebladerte, de vochtige hitte, de weerzinwekkende geur.

Toen maakte de hoes de scène grijs. Niet het lichaam werd afgedekt, maar het hek.

‘Nu wordt het tijd dat je weggaat’, zei de lint-agent en legde een hand op haar schouder.

Annika draaide zich om. Wat ongelooflijk stereotiep, flitste het door haar heen. Haar mond was kurkdroog en ze merkte dat alle geluiden van heel ver kwamen. Toen ze naar het wandelpad liep waar Berit en Bertil Strand achter de afzetting stonden te wachten, voelde ze zich zweverig. De fotograaf leek zich dood te vervelen, maar Berit vertoonde tekenen van een glimlach.

De politieagent volgde Annika op de voet, hij duwde zijn schouder tegen haar rug. Het moet vreselijk warm zijn om op een dag als deze een uniform te dragen, dacht ze.

‘Heb je iets kunnen zien?’ vroeg Berit.

Annika knikte en Berit schreef iets op.

‘Heb je de rechercheur in het hawaïhemd iets gevraagd?’

Annika kroop met de welwillende hulp van de agent onder de afzetting door en schudde het hoofd.

‘Jammer. Heeft hij zelf iets gezegd?’

‘Nu moeten jullie wegwezen’, citeerde Annika, en Berit glimlachte.

‘Hoe gaat het met jou, goed?’ vroeg ze. Annika knikte.

‘Ja hoor, prima. En ze kan heel goed gewurgd zijn, haar ogen vielen haast uit haar hoofd. Waarschijnlijk heeft ze geprobeerd te schreeuwen voor ze stierf, haar mond stond open.’

‘Dan heeft iemand haar misschien gehoord. We kunnen straks wel eens even met wat buren praten. Was ze Zweeds?’

Annika voelde dat ze even moest gaan zitten.

‘Vergeten te vragen …’

Berit glimlachte weer.

‘Blond, donker, jong, oud?’

‘Hooguit twintig, lang blond haar. Grote borsten. Waarschijnlijk siliconen, of keukenzout.’

Berit keek haar vragend aan. Annika ging met gekruiste benen in het gras zitten.

‘Ze stonden rechtovereind, ofschoon ze op haar rug lag. Ze had een litteken in haar oksel.’

Annika voelde haar bloeddruk dalen, ze plaatste haar hoofd tussen haar knieën en haalde diep adem.

‘Geen prettige aanblik zeker?’ zei Berit.

‘Het gaat prima, echt’, zei Annika.

Een paar minuten later was ze alweer wat opgeknapt. De geluiden kwamen op volle sterkte terug en troffen haar hersenen als een machinefabriek in de hoogste versnelling: het verkeer dat door de Drottningholmsvägen denderde, twee sirenes die niet met elkaar in fase waren, geschreeuw dat nu eens harder, dan weer zachter werd, het geratel van camera’s, een kind dat huilde.

Bertil Strand had zich bij het groepje persmensen gevoegd dat zich vlakbij de ingang aan het vormen was en stond te kletsen met de fotograaf van de Concurrent.

‘Wie doet wát?’ vroeg Annika.

Berit ging naast haar zitten, bekeek haar aantekeningen en stak van wal.

‘We gaan er maar vanuit dat dit moord is, vind je ook niet? Dan moeten we in de eerste plaats een artikel hebben over het nieuwsfeit zelf. Dit is er gebeurd, een jonge vrouw is vermoord aangetroffen, wanneer, waar, hoe? We moeten checken wie haar gevonden heeft en met hem praten, jij hebt z’n naam?’

‘Een verslaafde, voor het tipgeld gaf z’n vriend het adres van iemand anders op.’

‘Probeer hem te pakken te krijgen. De alarmcentrale kent alle harde feiten in verband met de melding’, ging Berit verder terwijl ze de onderwerpen van haar lijstje afstreepte.

‘Heb ik al gedaan.’

‘Mooi. Dan moeten we een politieagent zien te vinden die wil praten, de persvoorlichter zegt nooit iets off the record. Heeft de bloemetjesagent gezegd hoe hij heet?’

‘Njet.’

‘Da’s jammer. Zoek dat ook uit, ik heb hem nooit eerder gezien, misschien is hij een van de nieuwelingen bij gewelddelicten. Vervolgens moeten we erachter zien te komen wanneer ze stierf en waarom, of ze verdachten op het oog hebben, wat de volgende stap in het onderzoek zal zijn, alle aspecten van het verhaal vanuit de invalshoek van de politie.’

‘Oké’, zei Annika, en ze maakte aantekeningen in haar blocnote.

Berit veegde het zweet van haar voorhoofd.

‘Jemig, wat is het warm’, zei ze. ‘Is het in Stockholm ooit zo warm geweest?’

‘’k-Wee-nie’, zei Annika. ‘Ik woon hier nog maar zeven weken.’

Berit pakte een Kleenex uit haar handtas en depte haar haargrens.

‘Goed, dan hebben we het slachtoffer’, zei ze. ‘Wie was ze? Wie heeft haar geïdentificeerd? Waarschijnlijk bevindt zich ergens een familie die volkomen gebroken is, we moeten erover nadenken of we op de een of andere manier contact met ze op willen nemen. En we moeten foto’s hebben van het meiske toen ze nog leefde, denk je dat ze boven de achttien was?’

Annika dacht na en zag de plastic borsten weer voor zich.

‘Ja, ik denk het wel.’

‘Dan zijn er waarschijnlijk wel foto’s van haar met eindexamenpet, zo’n foto doet het altijd goed. Tenslotte maakt iedereen tegenwoordig zijn middelbare school af. Wat zeggen haar vriendinnen? Had ze een vriendje?’

Annika maakte aantekeningen.

‘Dan zijn er nog de reacties van de buren’, ging Berit verder. ‘Deze plek ligt praktisch midden in Stockholm, er wonen meer dan driehonderdduizend vrouwen in de wijken eromheen. Een dergelijk misdrijf heeft invloed op ieders veiligheid, op het uitgaansleven en op het beeld dat men van de stad heeft. Eigenlijk zijn het twee artikelen. Als jij de buren doet, doe ik de rest.’

Annika knikte zonder op te kijken.

‘Ten slotte is er nog een aspect’, zei Berit. Ze liet haar blocnote op haar knieën zakken. ‘Twaalf of dertien jaar geleden is er haast net zo’n moord gepleegd, nog geen honderd meter hiervandaan.’

Annika keek verbaasd op.

‘Als ik het mij goed herinner, werd een jonge vrouw verkracht en vermoord op een trap aan de noordzijde van het park’, zei Berit peinzend. ‘De moordenaar is nooit gepakt.’

‘Jezus’, zei Annika. ‘Kan het dezelfde vent zijn?’

Berit haalde haar schouders op.

‘Vermoedelijk niet,’ zei ze, ‘maar we moeten die andere moord natuurlijk wel noemen. Ik weet zeker dat veel mensen zich die herinneren. De vrouw werd verkracht en gewurgd.’

Annika slikte.

‘Wat een vreselijke baan is dit eigenlijk’, zei ze.

‘Ja, echt wel’, zei Berit. ‘Maar het wordt gemakkelijker als je de bloemetjesagent te pakken krijgt voordat hij ervandoor gaat.’

Ze wees in de richting van de Sankt Göransgatan. Annika en Berit zagen hoe de man met het hawaïhemd de begraafplaats afliep. Hij zette koers naar een auto die op de hoek van de Kronobergsgatan geparkeerd stond. Annika stoof overeind, greep haar tas en rende de helling af. Ze zag hoe de verslaggever van de Concurrent een gesprek probeerde aan te knopen met het hawaïhemd, maar de politieman zwaaide alleen maar afwerend met zijn arm.

Op dat moment struikelde Annika over een asfaltrichel. Ze viel bijna om en rende vervolgens met ongecontroleerd grote stappen de steile helling af. Zonder dat ze er iets aan kon doen, botste ze precies tegen de rug van de politieman. Hij werd op zijn beurt recht over de motorkap van zijn auto gegooid.

‘Wel godverdomme!’ schreeuwde hij en pakte Annika stevig bij de arm.

‘Sorry’, piepte ze. ‘Dat was niet mijn bedoeling. Ik viel.’

‘Waar ben je in vredesnaam mee bezig, ben je niet goed bij je hoofd?’

De man was zich doodgeschrokken.

‘Neem me niet kwalijk’, zei Annika. Ze begon bijna te huilen, bovendien deed haar linkerpols pijn.

De politieman had zichzelf weer onder controle en liet haar los. Hij keek haar een paar seconden onderzoekend aan.

‘Jij zou het een heel stuk rustiger aan moeten doen’, zei hij voordat hij in zijn wijnrode Volvo-bestelwagen stapte en met gierende banden wegreed.

‘Verdomme’, zei Annika zachtjes. Ze knipperde die ergerlijke tranen weg en maakte spleetjes van haar ogen in een poging in het felle zonlicht het roepnummer van de auto te onderscheiden. Ze dacht dat er ‘1813’ op de zijkant stond. Voor de zekerheid nam ze ook het kentekennummer in zich op.

Toen ze zich omdraaide zag ze dat het voltallige mediagroepje bij de ingang haar aan stond te staren. Ze werd rood van haar haarwortels tot aan de onderkant van haar hals en boog zich snel om de spullen bijeen te rapen die bij de botsing uit haar tas waren gevallen: haar a5-blocnote, een pakje kauwgom, een bijna lege petfles Pepsi Max en drie Libresse-maandverbandjes in groen plastic. Ze haalde haar pen, die nog onder in haar tas lag, te voorschijn en schreef gauw het kenteken en roepnummer van de auto in haar blocnote.

De journalisten en fotografen begonnen weer met elkaar te praten, ze keken al niet meer naar haar. Annika zag dat Bertil Strand bezig was een centrale ijsinkoop te organiseren.

Ze hees de tas over haar schouder en liep langzaam naar haar collega’s die haar niet leken op te merken. Afgezien van de verslaggever van de Concurrent, een man van middelbare leeftijd wiens artikelen over misdaad meestal voorzien waren van een byline, kende ze er niemand van. Er was een jonge vrouw bij met een taperecorder waar Radio Stockholm op stond, twee fotografen van twee verschillende fotopersbureaus, de fotograaf van de Concurrent en verder drie verslaggevers die ze niet kon plaatsen. Er was geen televisiemaatschappij bij, het lokale nieuws van de staatstelevisie duurde in de zomerperiode maar vijf minuten, het plaatselijke commerciële station deed alleen studiogesprekken en nieuwsflitsen. De ochtendkranten zouden vermoedelijk foto’s van de persbureaus gebruiken en die aanvullen met een tekst van tt. Echo was er niet en zou ook niet komen, zoveel begreep ze wel. Een van haar collega’s bij de Katrineholms-Kuriren, die in de zomer een keer een tijdelijke aanstelling bij Echo had gehad, had vol minachting uitgelegd hoe dat kwam.

‘Moorden en dergelijke laten we over aan de boulevardpers. Wij zijn geen aaseters.’

Annika had toen al beseft dat die uitspraak meer over haar collega zei dan over Echo, maar soms had ze haar twijfels. Waarom was het uitgedoofde leven van een jonge vrouw het niet waard verslagen te worden door een overheidsorgaan? Ze begreep dat niet.

De andere mensen die bij de afzettingen stonden waren nieuwsgierige voorbijgangers.

Langzaam liep ze het groepje voorbij. De politiemensen, zowel de rechercheurs als het technisch personeel, waren binnen de omheining aan het werk. Er was nog geen ambulance of lijkwagen gekomen. Ze keek op haar horloge. Zeventien minuten over een. Er waren 25 minuten verstreken sinds ze de tip kreeg via Koude Rillingen. Ze wist eigenlijk niet precies wat ze nu hoorde te doen. Het leek geen goed idee met de politiemensen te gaan praten, die zouden waarschijnlijk alleen maar kwaad worden. Ze begreep dat de politie nog maar weinig informatie had, ze wisten niet wie de vrouw was, noch hoe ze gestorven was of wie het gedaan had.

Ze liep weg in de richting van de Drottningholmsvägen. Naast de huizen aan de westzijde van de Kronobergsgatan had zich een taartpunt schaduw gevormd. Ze liep erheen en leunde tegen een grijze gevel die ruw en warm aanvoelde. De temperatuur was er waarschijnlijk een paar graden lager dan in de brandende zon, maar de lucht brandde in haar keel. Ze had dorst als een paard en viste de fles Pepsi uit haar tas. Doordat de dop gelekt had, was de buitenkant van de fles kleverig geworden en plakten haar vingers vast aan het etiket. Jeetje, wat een hitte!

Ze dronk de warme, verschaalde frisdrank op en verstopte de fles tussen twee stapels oud papier die in het dichtstbijzijnde portiek lagen.

De journalisten die bij de afzettingen hadden gestaan, waren nu de straat overgestoken. Ze wachtten waarschijnlijk tot Bertil Strand de ijsjes zou komen afleveren. Om de een of andere reden werd ze onpasselijk van de situatie. Enige tientallen meters verderop dansten de vliegen nog om het lijk heen, maar de pers stond zich op een ijsje te verheugen.

Ze liet haar blik over het park gaan. Het bestond uit steile, met gras begroeide heuvels en heel veel grove loofbomen. Vanaf haar plekje in de schaduw kon ze linden, beuken, iepen, essen en berken onderscheiden. Sommige bomen waren enorm, andere waren pas geplant. Wat verderop in het park, tussen de graven, stonden verscheidene bomen van gigantische afmetingen, vooral linden.

Ik moet gauw zorgen dat ik nog iets te drinken krijg, dacht ze.

Ze ging op het trottoir zitten en legde het hoofd in de nek. Ze moest gauw iets doen. Hier kon ze niet blijven zitten.

Ze tuurde naar de kudde journalisten die inmiddels enigszins uitgedund was. Het meisje van Radio Stockholm was weg, maar Bertil Strand was terug met de ijsjes. Berit Hamrin was nergens te bekennen, Annika vroeg zich af waar ze gebleven was.

Ik wacht nog vijf minuten, dacht ze. Dan koop ik wat te drinken en ga ik met buurtbewoners praten.

In haar hoofd probeerde ze een kaart van Stockholm te tekenen en nauwkeurig haar positie vast te stellen. Dit was het hart van Stockholm, de oude stad binnen de tolpoorten. Ze keek langs de brandweerkazerne naar het zuiden. Daar lag de Hantverkargatan, de straat waar zijzelf woonde. In feite woonde ze niet meer dan tien huizenblokken hiervandaan, achter de binnenplaats van een renovatiepand bij het Kungsholmstorg. Toch was ze hier nog nooit geweest. Onder haar lag het metrostation Fridhemsplan, als ze zich inspande kon ze bijna voelen hoe de treinen onder haar door denderden en hun trillingen door beton en asfalt verspreidden. Recht voor haar bevonden zich een grote, cirkelvormige ventilatiekoker van de ondergrondse, een urinoir en een bankje. Misschien had de junk die Koude Rillingen gebeld had daar wel high zitten wezen met die vriend van hem die nodig moest plassen. Maar waarom ging die vriend dan niet naar het urinoir? vroeg ze zich af. Ze dacht daar even over na en kon het ten slotte niet laten een kijkje te nemen. Toen ze de deur opendeed begreep ze waarom. De stank binnen de stalen behuizing was niet te harden. Ze deinsde terug en deed de deur weer dicht.

Een vrouw met een kinderwagen verliet de speeltuin en kwam op haar aflopen. Het kind in de wagen hield een zuigfles vast die gevuld was met een rode vloeistof. De moeder keek onthutst naar het plastic lint dat langs het trottoir opgehangen was.

‘Wat is er gebeurd?’ vroeg ze.

Annika rechtte haar rug en hees haar tas op haar schouder.

‘De politie heeft het gebied afgezet’, zei ze.

‘Ja, dat begrijp ik, maar waarom?’

Annika aarzelde. Ze wierp een blik over haar schouder en zag dat de andere journalisten naar haar stonden te kijken. Ze ging snel wat dichter bij de moeder staan en wees naar de begraafplaats.

‘Er ligt hier een dode vrouw’, zei ze zacht.

De moeder werd bleek.

‘Wat afschuwelijk’, zei ze.

‘Woon je in de buurt?’ vroeg Annika.

‘Ja, om de hoek. We zijn in het Rålambshovspark geweest, maar het was daar zo druk dat je nauwelijks een plekje kon vinden, dus zijn we hier maar naartoe gegaan. Ligt ze daar nog?’

De vrouw rekte zich uit en tuurde tussen de linden door. Annika knikte.

‘Gat, wat smerig!’ barstte de vrouw uit, ze keek Annika met grote ogen aan.

‘Wandel je hier vaak?’ vroeg Annika.

‘Ja, elke dag. Het kleintje gaat naar de peuterspeelplaats in het park, in het gebouw van de gemeente.’

De moeder kon haar ogen niet van de begraafplaats afhouden. Annika keek haar een paar seconden onderzoekend aan.

‘Heb je vannacht of vanmorgen misschien iets bijzonders gehoord?’ vroeg ze toen. ‘Geroep uit het park of zo?’

De vrouw stak haar onderlip naar voren, dacht na en schudde het hoofd.

‘Er is altijd flink wat leven in de brouwerij in deze wijk’, zei ze. ‘De eerste jaren werd ik iedere keer wakker als de brandweer uitrukte, maar dat is nu niet meer zo. En dan hebben we natuurlijk de dronkenlappen bij de Sankt Eriksgatan, en dan bedoel ik niet die naar het opvanghuis gaan, die zijn allang buiten westen als de nacht valt, maar de gebruikelijke herrieschoppers. Die kunnen je de hele nacht wakker houden. Maar het ergste is eigenlijk de ventilator van McDonald’s. Die staat dag en nacht aan, ik word echt stapelgek van dat ding. Hoe is ze gestorven?’

‘Dat weet niemand nog’, zei Annika. ‘Dus er was niemand die geschreeuwd heeft, iemand die om hulp riep of zo?’

‘O, natuurlijk wel, op vrijdagavond wordt hier altijd geroepen en geschreeuwd. Hier lieverd, hier heb je …’

Het kind had het zuigflesje laten vallen en was begonnen te jammeren, moeder stopte de speen er weer in. Toen knikte ze naar Bertil Strand en de anderen.

‘Zijn dat de hyena’s?’

‘Yep. Die met de ijshoorn is mijn fotograaf. Ik heet Annika Bengtzon en ik ben van de krant de Kvällspressen.’

Ter begroeting stak ze haar hand uit. Ondanks de eerdere minachting leek de vrouw onder de indruk.

‘Och jeetje’, zei ze. ‘Daniella Hermansson, wat leuk. Ga je hierover schrijven?’

‘Ik, of iemand anders van de krant. Vind je het goed als ik wat aantekeningen maak?’

‘Natuurlijk, ga je gang.’

‘Mag ik je citeren?’

‘Mijn naam wordt gespeld met dubbel l en dubbel s, net zoals je het zegt.’

‘Dus jij zegt dat het hier meestal rumoerig is?’

Daniella Hermansson ging op haar tenen staan en probeerde op Annika’s blocnote te loeren.

‘Ja-a’, zei ze. ‘Hartstikke rumoerig, vooral in het weekend.’

‘Dus als iemand hier om hulp zou roepen, zou niemand reageren?’

Daniella Hermansson stak haar onderlip weer naar voren en schudde nogmaals het hoofd.

‘Hoewel het er natuurlijk wel aan ligt hoe laat het is’, zei ze. ‘Zo tegen vier uur, halfvijf wordt het meestal wel rustiger. Dan hoor je alleen nog maar de ventilator. Ik slaap namelijk met het raam open, het hele jaar door, dat is goed voor de huid. Maar ik heb niets gehoord …’

‘Heb je ramen aan de kant van de binnenplaats of aan de straatkant?’

‘Beide. We wonen in het meest rechtse appartement op de tweede verdieping. De slaapkamer kijkt uit op de binnenplaats.’

‘En je wandelt hier iedere dag?’

‘Ja, ik heb namelijk nog ouderschapsverlof in verband met de geboorte van het kleintje, alle moeders uit de oudergroep ontmoeten elkaar ’s morgens bij de speelzaal in het park. Nee, maar lieverd toch …’

Het kleintje had het flesje met de rode vloeistof leeggezogen en zette het op een krijsen. Zijn moeder boog zich over hem heen, stak met een routineuze beweging haar middelvinger achter in de luier en hield die vervolgens onder haar neus.

‘O, o, o’, zei ze. ‘Het wordt tijd om naar huis te gaan. Een schone luier en dan een slaapje, wat zeg jij ervan kleintje?’

Het kind werd weer stil toen het een koordje van zijn mutsje ontdekte waar het op kon kauwen.

‘Zouden we een foto van je mogen maken?’ vroeg Annika snel.

Daniella Hermansson sperde haar ogen wijd open.

‘Van mij? Jeetje, maar ben ik wel …’

Ze begon te lachen en haalde een hand door haar kapsel. Annika keek haar strak aan.

‘De vrouw die daar tussen de grafstenen ligt is waarschijnlijk vermoord’, zei ze. ‘Daarom is het belangrijk dat we een goede beschrijving geven van deze wijk. Ik woon zelf in de buurt van het Kungsholmstorg.’

Daniella Hermansson had haar ogen nog verder opengesperd.

‘Allemachtig, vermoord? Hier, in onze wijk?’

‘Niemand weet waar ze gestorven is, maar ze is hier gevonden.’

‘En het is altijd zo rustig hier’, zei Daniella Hermansson. Ze boog zich en nam het kleintje in haar armen. Het kind was zijn koordje kwijt en begon weer te brullen. Annika pakte de riemen van haar tas stevig beet en liep naar Bertil Strand.

‘Wacht hier’, zei ze over haar schouder tegen Daniella.

Toen Annika bij de fotograaf aankwam, was hij bezig de papieren wikkel van zijn ijsje af te likken.

‘Kun je even komen?’ zei ze zacht.

Bertil Strand maakte langzaam een prop van het stuk papier en wees met zijn handpalm naar de man die naast hem stond.

‘Annika, dit is Arne Påhlson, verslaggever van de Concurrent. Kennen jullie elkaar?’

Annika sloeg haar ogen neer, stak haar hand uit en mompelde haar naam. De hand van Arne Påhlson was warm en vochtig.

‘Ben je klaar met je ijsje?’ vroeg ze stuurs.

Het gebruinde gezicht van Bertil Strand kreeg een wat diepere nuance. Hij hield er niet van door iemand met een tijdelijke aanstelling terechtgewezen te worden. Hij gaf geen antwoord, maar bukte zich om zijn rugzak te pakken.

‘Waar gaan we heen?’

Annika draaide zich om en liep weer naar Daniella Hermansson. Ze wierp een blik op de begraafplaats, de mannen in burger waren er nog, ze stonden met elkaar te praten. Het kleintje schreeuwde nog steeds, maar zijn moeder negeerde hem. Ze was bezig lippenstift op te doen die ze blijkbaar uit een lichtgroen doosje had gehaald met een spiegeltje aan de binnenkant van het deksel.

‘Hoe voelt het om te horen te krijgen dat er een dode vrouw onder je slaapkamerraam ligt?’ vroeg Annika met pen en papier in de aanslag.

‘Verschrikkelijk’, zei Daniella Hermansson. ‘Stel je eens voor, hoe vaak zijn mijn vriendinnen en ik hier niet langsgekomen als we laat op de avond van de kroeg naar huis gingen. Het had natuurlijk net zo goed een van ons kunnen zijn.’

‘Word je in het vervolg voorzichtiger?’

‘Ja, absoluut’, zei Daniella Hermansson vol overtuiging. ‘Ik ga nooit meer ’s nachts door het park. Jochie toch, wat ben je toch verdrietig …’

Daniella boog zich weer over haar zoon heen en tilde hem nogmaals op, Annika maakte aantekeningen en voelde haar nekharen overeind komen. Dit was echt goed. Als het citaat een beetje ingekort werd kon het zelfs de kop worden.

‘Bedankt’, zei ze gauw. ‘Kun je naar Bertil kijken? Hoe heet het kleintje? Hoe oud is hij? Hoe oud ben jij? Hoe wil je betiteld worden …? Met ouderschapsverlof, oké. Misschien zou je niet zo vrolijk moeten kijken …’

De ingestudeerde filmsterrenglimlach van Daniella Hermansson stierf weg, waarschijnlijk was het de glimlach die ze voor alle vakantie- en kerstfoto’s gebruikte. Ze zag er nu verward en verlegen uit. Bertil Strand fotografeerde dat het een lieve lust was, met voorzichtige danspasjes bewoog hij zich om de vrouw en het kind heen.

‘Mag ik je later bellen als er iets bijzonders mocht zijn? Wat is je telefoonnummer? En je portiekcode? Ja, voor je weet maar nooit …’

Daniella Hermansson legde haar krijsende zoon in de kinderwagen en liep met verende pas weg, langs de afzettingen van de politie. Tot haar ergernis zag Annika hoe Arne Påhlson van de Concurrent naar de jonge moeder toe liep en haar staande hield toen ze hem passeerde. Gelukkig ging het kind zo tekeer dat de vrouw niet nog een keer geïnterviewd kon worden. Annika haalde opgelucht adem.

‘Jij moet me niet vertellen hoe ik m’n werk moet doen’, zei Bertil Strand.

‘Prima’, zei Annika. ‘Wat was er gebeurd als ze het lichaam weggedragen hadden terwijl jij ijsjes aan het halen was voor de concurrent?’

Bertil Strand keek haar vol minachting aan.

‘In het veld zijn we geen concurrenten, hier zijn we collega’s.’

‘Ik ben het niet met je eens’, zei Annika. ‘De journalistiek wordt er niet beter van als wij in roedels jagen. We zouden allemaal wat meer afstand moeten houden.’

‘Daar wordt niemand beter van.’

‘Jawel, de lezers en de geloofwaardigheid.’

Bertil Strand zwaaide de camera op zijn rug.

‘Wat fijn dat je dat even noemt. Ik werk natuurlijk ook nog maar vijftien jaar voor deze krant.’

Shit, dacht Annika toen de fotograaf terugging naar zijn ‘collega’s’. Dat ik ook nooit eens mijn waffel kan houden!

Plotseling voelde ze zich duizelig en slap. Ik moet iets drinken, dacht ze, en gauw ook. Tot haar onbeschrijflijke vreugde zag ze Berit komen aanlopen vanaf de kant van de Hantverkargatan. Ze liep op een drafje naar haar collega.

‘Waar ben jij geweest?’ riep ze.

Berit kreunde.

‘In de auto zitten bellen. Ik heb de knipsels over die andere moord besteld en met een paar contacten bij de politie gepraat.’

Ze probeerde zichzelf tevergeefs koelte toe te wuiven met een hand.

‘Is er hier iets gebeurd?’

‘Ik heb alleen maar met een buurtbewoonster gepraat.’

‘Heb je wel wat gedronken? Volgens mij zie jij een beetje bleek.’

Annika veegde het zweet van haar voorhoofd en plotseling stond het huilen haar nader dan het lachen.

‘Ik heb me net nogal onbehouwen uitgedrukt tegenover Bertil Strand’, zei ze mat. ‘Namelijk dat we op de plaats van het misdrijf niet sociaal moeten doen met de concurrentie.’

‘Dat vind ik nou ook’, zei Berit. ‘En ik weet ook dat Bertil Strand het daar niet mee eens is. Hij is soms een beetje lastig in de omgang, maar het is een bijzonder goede fotograaf. Ga maar iets te drinken halen. Ik hou de wacht wel.’

Dankbaar wandelde Annika via de Drottningholmsvägen naar het Fridhemsplein. Ze stond in de rij bij de kiosk om een Ramlösa-mineraalwater te kopen, toen ze op de Sankt Göransgatan een lijkwagen zag rijden die afsloeg naar het Kronobergspark.

‘Verdomme’, riep ze, en ze rende zo de straat op, een taxi moest voor haar remmen. Toen ze via de Sankt Eriksgatan terugholde naar het park kreeg ze het sterke gevoel dat ze zou gaan flauwvallen.

De lijkwagen was op het hoogste punt van de Sankt Göransgatan gestopt, een man en een vrouw stapten uit.

‘Waarom hijg je zo?’ vroeg Berit.

‘De auto, het lichaam’, zei Annika buiten adem. Ze plaatste haar handen op haar knieën en boog naar voren om uit te hijgen.

Berit zuchtte.

‘Die lijkwagen blijft hier wel een poosje staan. Het lichaam gaat er niet vandoor. Je hoeft je niet zo druk te maken, we missen niets.’

Annika liet haar tas op het trottoir glijden en ging weer rechtop staan.

‘Sorry’, zei ze.

Berit glimlachte.

‘Ga jij maar in de schaduw zitten. Ik haal wat te drinken voor je.’

Met een beteuterd gezicht zocht Annika een beschaduwd plekje op, ze voelde zich een idioot.

‘Dat wist ik niet’, mompelde ze. ‘Hoe kon ik het ook weten.’

Ze ging weer op het trottoir zitten en leunde met haar rug tegen een muur. Door haar dunne rok heen brandden de trottoirtegels tegen haar achterwerk.

Binnen de afzettingen, vlakbij de ingang van de begraafplaats, stonden de man en de vrouw van de lijkwagen te wachten. Drie mannen bevonden zich nog aan de andere kant van het ijzeren hek, haar inschatting was dat twee van hen technici van het gerechtelijk laboratorium waren en dat nummer drie een fotograaf was. Ze bewogen zich voorzichtig, bukten, raapten iets op, gingen weer rechtop staan. De afstand was te groot om te kunnen zien wat ze nu precies aan het doen waren. Ze vroeg zich af of het altijd zo saai was op een plaats delict.

Een paar minuten later kwam Berit terug, ze had een grote fles ijskoude cola bij zich.

‘Hier. Hier zit suiker in, en allerlei zouten. Die heb je nodig.’

Annika draaide de dop eraf en dronk zo snel dat het koolzuur ogenblikkelijk opsteeg en door haar neus weer naar buiten kwam. Ze hoestte, snoof en morste wat cola op haar rok.

Berit ging naast haar zitten en haalde haar eigen fles uit haar tas.

‘Wat zijn ze daar eigenlijk aan het doen?’ vroeg Annika.

‘Ze nemen sporen op’, zei Berit. ‘Dat doen ze met zo weinig mogelijk mensen en ze bewegen zich ook zo weinig mogelijk. Vaak zijn ze maar met twee technici en eventueel een onderzoeksleider van de afdeling gewelddelicten van de politie. ‘

‘Kan dat het hawaïhemd geweest zijn?’

‘Mogelijk’, zei Berit. ‘Als je goed kijkt, zie je misschien dat een van de technici zijn hand dicht bij zijn mond houdt. Hij loopt rond met een dictafoon en spreekt alles in wat hij ziet op de vindplaats. Het kan een beschrijving zijn van hoe het lichaam precies ligt, kreukels in de kleren of wat dan ook.’

‘Ze had geen kleren aan’, zei Annika.

‘Misschien liggen er kleren om haar heen, dat soort dingen wordt ook gedocumenteerd. Als ze klaar zijn wordt het lichaam naar het forensisch-geneeskundig laboratorium in Solna gebracht.’

‘Voor sectie?’

Berit knikte.

‘De technici blijven dan nog hier om het hele park uit te kammen. Ze doen dat centimeter voor centimeter en nemen de sporen op van bloed, speeksel, haren, vezels, sperma; verder kijken ze naar voetafdrukken, afdrukken van autobanden, vingerafdrukken, wat je maar kunt verzinnen.’

Annika keek een tijdje zwijgend naar de mannen aan de andere kant van de omheining. Ze stonden over het lichaam gebogen, ze zag hun hoofden op en neer gaan tegen de achtergrond van de grijze lijkhoes.

‘Waarom hebben ze het hek bedekt en niet het lichaam?’ vroeg ze.

‘Als er geen risico is dat het gaat regenen, bedekken ze het lichaam meestal niet zolang het nog op de vindplaats ligt’, zei Berit. ‘Het gaat allemaal om de sporen, het feit dat ze zo weinig mogelijk willen vernielen. De hoes hebben ze alleen maar opgehangen tegen de inkijk. Is eigenlijk wel slim.’

De technici en de fotograaf gingen als één man staan.

‘Nu is het zover’, zei Berit.

Ze kwamen op hetzelfde moment in beweging als de journalisten een eindje verderop. Als op een afgesproken signaal liep iedereen naar de afzettingen. De fotografen laadden hun camera’s en behingen zich met body’s voorzien van telelenzen met verschillende brandpuntsafstanden. Er hadden zich nog een paar journalisten bij de groep aangesloten, Annika deed een snelle schatting en kwam op vijf fotografen en zes verslaggevers. Een van hen, een jongeman, had een laptop bij zich waar de letters tt op stonden, een vrouw hield een blocnote van de Sydsvenskan in de hand.

De man en de vrouw van de lijkwagen deden de achterdeuren open en trokken er een ingeklapte brancard uit. Met rustige, methodische bewegingen klapten ze die uit en vergrendelden de diverse scharnierpunten. Annika merkte dat het haar op haar armen rechtovereind ging staan. Een bel koolzuur steeg op uit haar maag en maakte haar misselijk. Nu zou het niet lang meer duren voordat ze het lijk zouden wegrijden. Ze schaamde zich voor de morbide opwinding die ze voelde.

‘Kunnen jullie een eindje aan de kant gaan?’ vroeg de vrouw van de lijkwagen.

Annika keek naar de lijkbaar die voorbijrolde. Het ding trilde toen de wieltjes knerpend over de oneffenheden van het asfalt reden. Erbovenop lag een opgevouwen stuk plastic zeildoek in een blauwachtige tint. Het lijkkleed, dacht Annika, en ze voelde de koude rillingen langs haar rug gaan.

De man en de vrouw wurmden zich onder het lint door. Het oranjegele bord met ‘Afzetting’ bleef lang naschommelen.

Ze waren nu met de baar bij het lichaam aangekomen. De mannen en de vrouw stonden met elkaar te overleggen. Annika voelde de zon op de achterkant van haar armen branden.

‘Waarom duurt dit zo lang?’ vroeg ze op luide fluistertoon aan Berit.

Berit antwoordde niet. Annika haalde de cola uit haar tas en nam een paar slokken.

‘Wat vreselijk, hè?’ zei de vrouw van de Sydsvenskan.

‘Ja, inderdaad’, zei Annika.

Toen werd het blauwgrijze zeildoek over de draagbaar uitgespreid, ze zag het glanzende doek bewegen tussen het gebladerte. Daarna werd de jonge vrouw op de baar gelegd en in het plastic gewikkeld. Plotseling voelde Annika de tranen in haar ogen prikken. Ze zag de geluidloze schreeuw van de vrouw, haar troebele blik, de blauwe plekken op haar borsten.

Ik moet nu niet gaan janken, dacht ze, en ze fixeerde haar blik op de verweerde grafstenen. Ze probeerde namen en jaartallen te onderscheiden, maar de inscripties waren in het Hebreeuws. De sierlijke tekens waren bijna uitgewist door de tijd en de wind. Alles was plotseling doodstil. Zelfs het verkeer op de Drottningholmsvägen kwam even tot stilstand. Het zonlicht werd gefilterd door de enorme kronen van de linden en danste over het graniet.

De begraafplaats was hier eerder dan de stad, dacht Annika. Toen de doden begraven werden waren de bomen er al. Ze waren kleiner en dunner, maar toen de graven nog nieuw waren wierpen hun bladeren al hetzelfde schaduwspel over het graniet.

De hekken werden opengedaan en de fotografen gingen aan de slag. Een van hen drong Annika voorbij, ze kreeg een elleboog in haar middenrif en was even buiten adem. Ze strompelde verbouwereerd naar achteren en verloor de baar uit het oog. Gauw deed ze nog een paar stappen achteruit.

Ik vraag me af waar het hoofd ligt, dacht Annika. Ze zullen haar toch niet wegrijden met haar voeten naar voren?

De fotografen volgden de baar langs de afzetting. De winders van de camera’s ratelden onafgebroken, hier en daar werd er geflitst. Bertil Strand danste heen en weer achter zijn collega’s, nu eens hield hij zijn camera boven hun hoofden, dan weer tussen hen in. Annika hield zich stevig vast aan een van de achterdeuren van de lijkwagen, de lak brandde onder haar vingers. Door de nabeelden van de flitsen heen zag ze hoe het pakket met het lichaam van de dode vrouw kwam aanschuiven. De chauffeur van de lijkwagen stopte twintig centimeter bij haar vandaan. Hij morrelde wat aan de mechanismen van de auto, Annika zag dat hij bezweet en gestrest was. Ze keek naar het plastic zeildoek.

Ik vraag me af of de zon haar warm gehouden heeft, dacht ze.

Ik vraag me af wie ze was.

Ik vraag me af of ze begreep dat ze zou sterven.

Ik vraag me af of er tijd was om bang te worden.

Plotseling begonnen de tranen over haar wangen te stromen. Ze liet de deur los, draaide zich om en liep een eindje weg. De grond golfde, ze had een gevoel of ze zou gaan overgeven.

‘Het komt door de geur en de hitte’, zei Berit die ineens naast haar stond. Haar collega pakte haar bij haar schouders en trok haar weg van de lijkwagen.

Annika droogde haar tranen.

‘Nu gaan we naar de redactie’, zei Berit.

Patricia werd wakker met het gevoel dat ze zou stikken. Er was geen zuurstof in de kamer, ze kon niet ademhalen. Langzaam maar zeker werd ze zich bewust van haar eigen lichaam op de matras, naakt en glimmend. Toen ze haar linkerarm optilde, stroomde het zweet onder haar ribben door in haar navel.

Grote god, dacht ze. Ik moet lucht hebben! En water!

Even was ze van plan Josefin te roepen, maar iets deed haar van gedachten veranderen. Het was doodstil in de flat, óf Jossie sliep nog, óf ze was weggegaan. Ze kreunde en draaide zich op haar andere zij, vroeg zich af hoe laat het was. De zwarte gordijnen van Josefin sloten de dag buiten en deden de kamer zweven in een bedompte duisternis. Het stonk er naar zweet en stof.

‘Dat is een slecht voorteken’, had Patricia gezegd toen Josefin met de dikke, zwarte stof thuisgekomen was. ‘Een mens moet geen zwarte gordijnen hebben. De ramen krijgen er rouwranden door, de positieve energie kan zich niet vrij bewegen.’

Haar opmerking had Josefin geërgerd.

‘Laat maar zitten dan’, had ze gezegd. ‘Jij hoeft ook niet. Maar in mijn kamer wil ik het donker hebben. Hoe houden we in vredesnaam onze nachtdiensten vol als we nooit kunnen slapen, heb je daar wel eens over nagedacht?’

Natuurlijk kreeg Jossie haar zin, ze kreeg meestal haar zin.

Met een zucht kwam Patricia overeind. Het onderlaken was ineengefrommeld en lag als een vochtige navelstreng midden in het bed. Geërgerd probeerde ze het glad te strijken.

Jossie is aan de beurt om boodschappen te doen, dacht ze, dus zal er wel niets in huis zijn.

Ze stond op en liep naar de badkamer om te gaan plassen. Toen ze terug was leende ze de ochtendjas van Josefin en ging naar haar kamer om de gordijnen open te doen. Het zonlicht prikte als spijkers in haar ogen en ze trok ze snel weer dicht. Dan maar een raam open. Ze moest even wrikken om het open te krijgen. Toen het gelukt was, zette ze er een bloempot voor zodat het niet zou dichtwaaien. Buiten was het nog warmer dan binnen, maar de buitenlucht stonk in ieder geval niet.

Ze liep langzaam naar de keuken, liet een bierpul vol water lopen en dronk die met gulzige teugen leeg. De keukenklok wees vijf voor twee. Dat stelde Patricia tevreden. Ofschoon ze tot vanmorgen vijf uur gewerkt had, had ze niet haar hele dag verslapen.

Ze zette de pul op het aanrecht, tussen een lege pizzadoos en drie mokken met vastgeplakte theezakjes. Jossie was een ramp wat schoonmaken betreft. Patricia begon zuchtend op te ruimen, en zonder na te denken gooide ze het afval weg, deed de afwas en nam het aanrecht af.

Ze was op weg naar de douche toen de telefoon ging.

‘Is Jossie daar?’

Het was Joachim. Zonder zich ervan bewust te zijn, ging Patricia rechtop staan en deed ze haar best een pientere indruk te maken.

‘Ik ben net uit bed, ik weet het eigenlijk niet. Misschien slaapt ze nog.’

‘Wil je zo vriendelijk zijn om haar wakker te maken?’

‘En seguida, Joachim, momentje …’

Ze sloop door de hal naar de kamer van Josefin en klopte voorzichtig op het deurkozijn. Toen er geen reactie kwam, zette ze de deur op een kier. Het bed stond er net zo onopgemaakt bij als gisteren toen Patricia naar haar werk ging. Ze liep gauw terug naar de telefoon.

‘Nee, helaas, ik geloof dat ze weggegaan is.’

‘Waarheen dan? Wie zou ze ontmoeten?’

Patricia lachte nerveus.

‘Niemand natuurlijk, of jou misschien? Ik weet het niet. Het is haar beurt om boodschappen te doen …’

‘Maar heeft ze thuis geslapen?’

Patricia probeerde verontwaardigd te klinken.

‘Ja, natuurlijk heeft ze thuis geslapen. Waar zou ze anders moeten slapen?’

‘Dat bedoel ik nou net, Triesje, kun jij iets zinnigs bedenken?’

Hij legde de hoorn erop op hetzelfde moment dat de kwaadheid Patricia’s bewustzijn bereikte. Ze haatte het wanneer hij haar zo noemde. Hij deed het om haar te vernederen. Hij mocht haar niet. Hij vond dat ze tussen hem en Josefin in stond.

Patricia liep langzaam terug naar de slaapkamer van Josefin en gluurde naar binnen. Het bed zag er inderdaad precies zo uit als gisteravond, het dekbed lag op de vloer links van het bed en Josefins rode badpak op het kussen.

Jossie was gisteren niet thuisgekomen.

Dat besef vulde haar met onbehagen.