Arne Dahl

HEBZUCHT

Uit het Zweeds vertaald door Jasper Popma

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Oorspronkelijke titel Viskleken, verschenen bij Albert Bonniers Förlag

Oorspronkelijke tekst © Arne Dahl 2011

Published by agreement with Salomonsson Agency, Stockholm

Nederlandse vertaling © Jasper Popma en De Geus bv, Breda 2013

Omslagontwerp en -illustratie Rozemarijn Koopmans

isbn 978 90 445 2432 1

nur 332

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2013.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Operation Glencoe

londen, 2 april

Het kan niet kouder worden, dacht de waarnemer en hij trok zijn jas zo dicht om zijn lichaam als hij vermocht. Het kan niet kouder worden dan Londen tijdens de eerste bibberige dagen in april.

Die grauwheid, dacht de waarnemer daarna en hij wierp een blik op de betonklomp aan de Theems. Deze oneindig vochtige grauwheid. En daarbij nog eens al dit wachten.

En toch werd het kouder. Toch drong er onmiskenbaar iets de hermetisch gesloten jas binnen. Het was een heel ander soort koude. Een wind. Een wind die niet van buitenaf leek te komen, maar van binnenuit. Vanuit hemzelf, vanuit de diepte van de geschiedenis, vanuit de kern van de mensheid.

Simpelweg van binnenuit het woord waar hij al zo lang over piekerde.

Glencoe.

Een ijzige februariwind jaagt door het verlaten dal. Het is vroeg op de dag, de zon staat nog niet boven de bergkammen, en de knisperigheid van het licht van het ochtendgloren zegt dat het diep in de winter is. Toch is het alleszins duidelijk dat de wind die nu vanuit het hoger gelegen Rannoch Moor het dal binnenraast geen gewone winterwind is. Als die langs de golvende top van de Buachaille Etive Mòr jaagt – het punt dat aangeeft dat het dal hier begint – draagt de koude wind al onmiskenbaar sporen van dood.

Van plotselinge, gewelddadige dood.

De Schotse Hooglanden in de laatste angstige jaren van de zeventiende eeuw, en nu heeft de wind het dal bereikt, bijna op het punt waar het zich versmalt tot een valleitje en het bergmassief zich uitzonderlijk steil verheft aan beide kanten van het krimpende, langgerekte dal. Daar, net op het moment dat de wind met een buitenmenselijk geluid door de steeds nauwere holtes wordt geperst, toont Glencoe zijn ware gezicht. Het harde, onmenselijke, en het buitenaards schone. Tegelijkertijd.

In het dal woonde een geslacht onder leiding van Alastair Maclain. Ze wonen daar niet meer. Daarom is de wind zo ijzig. Daarom krijst hij zo hartverscheurend als hij de nauwste spleten van Glencoe passeert.

Maclain stond aan de kant van koning James tegen de indringer Willem van Oranje. James is katholiek, Willem protestant, en binnenkort zal Willem Groot-Brittannië scheppen uit Engeland en diens weerspannige buren. Hij wordt de eerste koning van de nieuwe natie. Maar er is eendracht nodig in het land. Hij laat mededelen dat de clans uit de hooglanden die aan James’ kant hebben gevochten gratie krijgen als ze trouw zweren aan de nieuwe koning.

Met tegenzin zweert Alastair Maclain hem trouw, maar hij doet het iets te laat. Hij is aangemerkt als oproerkraaier. Koning Willem voelt dat hij een voorbeeld moet stellen.

Eind januari 1692 begeven zich honderdtwintig mannen van het Earl of Argyll’s Regiment of Foot naar Glencoe. Officiële documenten bevestigen dat het regiment daar is voor een belastingkwestie. De soldaten worden met de gebruikelijke gastvrijheid ingekwartierd bij Alastair Maclain. Ze blijven twee weken. De dagen verstrijken.

Op 12 februari komt het bevel. Men gaat zoals altijd slapen in Glencoe.

De volgende ochtend wordt Alastair Maclain afgeslacht in zijn bed, en nog zevenendertig mannen worden in hun huis vermoord. Alle huizen worden platgebrand en veertig vrouwen en kinderen vriezen dood in het ijskoude winterdal. Als een behoorlijk aantal soldaten het bevel niet hadden geweigerd en hun gastheren niet hadden gewaarschuwd, zouden het er veel meer zijn geweest.

Als de ijzige wind het dal aan de andere kant uit komt en oplost boven het met ijs bedekte oppervlak van Loch Levens, is hij volstrekt geluidloos. Zelfs de buitenmenselijke kreet is niet toereikend. Alleen de stilte is sprekend genoeg.

En het dal ligt volkomen stil in zijn bedwelmende schoonheid, bergtop na bergtop straalt wit van de winter. Van Meall Mòr tot helemaal aan Buachaille Etive Mòr luidt de naam van de van pijn doortrokken schoonheid Glencoe.

Dan echter smelt de sneeuw van de bergtoppen, het oergesteente zelf dondert, de berg splijt luidruchtig. Stenen vallen in steeds grotere brokken naar beneden, rollen steeds woester de steeds lagere toppen af, en uiteindelijk blijft er iets heel anders over. Een stad. Een moderne grote stad. Zo ongekend grijs, en het grijst van alles is de betonklomp daarginds, vlak aan de Theems. Die heet ExCeL Exhibition Center, en daarbinnen zal zo dadelijk de London Summit beginnen, de leiders van de twintig rijkste landen ter wereld zullen de verwoestende financiële crisis bespreken. Het is een topconferentie voor de G20-landen.

De waarnemer van Europol, het samenwerkingsverband van de Europese politie, voelt de ijzige februariwind door zijn merg jagen. Hij heeft er geen bescherming tegen. Deze wind is een voorbode, de wind van bedrog, van verraad, en nog nooit heeft hij iets gevoeld wat hier ook maar op lijkt. Het laat sporen in hem achter. Maar als hij zijn werk hervat en waarneemt, ligt er voor zijn ogen niets anders dan het eindeloze kantorencomplex van de London Docklands. Van het Schotse dal is er niets over. Niets dan de naam.

Glencoe.

De codenaam van Schotland Yard voor de grootste politie-inzet in Londen tijdens de eerste dagen in april luidt ‘Operation Glencoe’.

De waarnemer van Europol is deze dagen echter geen operationeel agent. Niettemin heeft hij met veel van hen contact gehad, en geen van hen heeft de keuze van de codenaam op aanvaardbare wijze kunnen uitleggen. Waarom noemt men de bewaking van een topconferentie die de aangeschoten kapitalistische economie moet redden in godsnaam naar een driehonderd jaar oude, uitgesproken geniepige massamoord op Schotten uit de Hooglanden?

Waarschijnlijk alleen om mijn fantasie op hol te laten slaan, zodat het me niet goed lukt om het heden waar te nemen. Denkt de waarnemer.

Op zich heeft hij het heden in feite behoorlijk ijverig waargenomen, denkt hij vervolgens en hij slaat zijn jas nog iets steviger om zijn lichaam, alsof dat iets uitmaakt. Hij heeft het heden bovenal op internet waargenomen. Misschien is het zelfs zo dat internet het heden tegenwoordig ís. Bij gebrek aan actievere taken is hij langs de protesten tegen de conferentie gesurft, de overweldigende opeenhoping van oproepen tot demonstraties, van milieugroeperingen tot al dan niet tot geweld neigende antikapitalistische fracties. Een interessante nieuwigheid was dat de coördinatie van de acties via Twitter zou plaatsvinden. Dat betekende bijvoorbeeld dat men in staat was choreografisch precieze protestmarsen te houden, zoals de socialistische organisatie ‘G20-Meltdown’ op ‘Financial Fool’s Day’. 1 april.

Dat was gisteren. Hij was erbij, tegenover het machtige paleis van The Bank of England in Threadneedle Street. Ze kwamen van vier kanten, vier verschillend gekleurde slangen die door de stad kronkelden, aangevoerd door vier met stof beklede houten poppen, ‘de vier ruiters van de apocalyps’ uit de Openbaring. Terwijl de ruiters met hun gevolg naderden – het rode ros van de oorlog vanuit Moorgate, het groene van de klimaatchaos vanaf Liverpool Street station, het zilveren paard tegen financiële misdaden vanaf de London Bridge en het zwarte paard tegen gesloten eu-grenzen vanuit Cannon Street – kon onze waarnemer niet anders dan het ogenblik voor zich te zien waarop het geslachte lam uit de Openbaring zegel na zegel van de heilige boekrol breekt. De eerste vier zegels sturen de vier ruiters van de openbaring op pad. Het vijfde openbaart de dolende zielen van de mensen die zijn gestorven voor de waarheid. Het zesde ontketent een enorme aardbeving, ‘en de zon werd zwart als een haren zak en de maan werd geheel als bloed’. En toen zowel het lam als de waarnemer het zevende zegel naderde, het zevende zegel dat de apocalyps zijn slotfase in laat gaan, waren alle vier de ruiters voor The Bank of England bijeengekomen.

Dat was immers waarom ze hier waren, allemaal. Omdat de financiële markten het zevende zegel onlangs verbroken leken te hebben. Uit pure hebzucht.

De waarnemer is een relatief ervaren agent. Hij meent dat hij zijn misdadigers kent, weet hoe ze denken, hoe ze redeneren. En hij vindt dat wat er de afgelopen jaren is gebeurd, de financiële zeepbel die werd opgeblazen en explodeerde, opvallend sterk doet denken aan het optreden van een misdadiger. Winstmaximalisatie zonder enige gedachte aan de gevolgen. Maar wie is de misdadiger eigenlijk? Hoe ziet het misdrijf eruit? Te midden van wat voor groot en wonderlijk misdrijf leven we?

De wind van het bedrog, de wind van het verraad, giert door hem heen, onafgebroken ijzig. Deze lijkt niet te willen gaan liggen.

De vier optochten kwamen bij elkaar, scandeerden ‘build a bonfire, put the bankers on top’, riepen naar de geschrokken bankiers die door de ramen van de staatsbank naar buiten gluurden om te springen, ‘shame on you’, tot ze een uur later werden ‘kettled’, zoals de Engelse politie hun omsingelingsmanoeuvres noemen. Het kostte zeven uur om de theepot uit te komen. Hij was bijna een kwartier bezig geweest om een van adrenaline doortrokken politieman het woord ‘Europol’ te doen verstaan voordat hij door de nauwe tuit van de pot naar buiten kon druppelen. Daarna liet hij Londen links liggen, ging terug naar zijn microscopische hotelkamer en surfte verder op internet. Of observeerde het heden, zoals hij het liever noemde.

Het bleek dat er nog een aantal demonstraties werden gehouden op ‘Financial Fool’s Day’. Drieduizend mensen waren op weg naar ‘Climate Camp in the City’ aan Bishopsgate, en honderden mensen van ‘Stop the War Coalition’ marcheerden van de Amerikaanse ambassade naar Trafalgar Square, waar ze zich verenigden met diverse andere optochten. Tegelijkertijd werden vele duizenden activisten ‘kettled’.

Tegen de avond, toen zijn maag ernstig begon te knorren, kwam ook het bericht dat er een man overleden was. Een onschuldige voetganger was mishandeld door de politie, waardoor hij kort daarna dood neerviel.

Hoe meer hij van dit alles zag, des te blijer hij was dat hij slechts een waarnemer was. Op dat moment, toen de protesten van zijn maag hem de hotelkamer bijna uit dwongen, zag hij het gerucht. Er werd in elk geval beweerd dat het een gerucht was, in een Twitterbericht dat losjes gelieerd was met de organisatie ‘Stop the War Coalition’. De schrijver beweerde op de hoogte te zijn van een plaats waar een zekere ‘bo’ uit zijn limousine zou stappen om met de bevolking te praten. Het gerucht zou afkomstig zijn uit de inner circle.

Hij zocht bezeten verder om het gerucht bevestigd te krijgen, of in elk geval herhaald. Dat lukte niet. Het stond alleen daar. Maar een enkele keer uitgetwitterd.

Toch is dat de plek waar hij nu, de dag erop, staat, niet ver van het hek dat de lelijke betonklomp aan de Theems geheel omgeeft. De demonstranten zijn daar ook, om hem heen. Hij staat langs de weg die via kloeke afzettingen recht naar het ExCeL Exhibition Center leidt. Er zijn al heel wat limousines met leiders van de twintig rijkste landen ter wereld gepasseerd. Maar ze zijn met velen, twintig plus gasten. Zijn blik gaat heen en weer tussen de straat en de mensenmassa. Hij neemt waar.

Ze komen bij elkaar in de lelijke betonnen kolos, zij die de macht in de wereld hebben. Zij die zullen proberen een systeem te verbinden dat zichzelf opnieuw in de voet heeft geschoten en gepleisterd moet worden, als een slordig, psychopathisch kind, een systeem dat naar men beweert absoluut noodzakelijk is voor het voortbestaan van de beschaving. Maar deze keer is het niet alleen de voet, een gewoon nationaal en supranationaal drukverband volstaat niet. Deze keer is het schot hoger in het been beland, en het is niet zeker of de grote beenslagader het heeft gehouden.

Ze zouden daarbinnen over het zijn of niet-zijn van het economische systeem moeten spreken. Nu bespreken ze echter alleen hoeveel biljoen er van ontwikkelingshulp, onderwijs, zorg, cultuur en milieu weggehaald zal worden om direct in een bankwereld geïnjecteerd te worden, die beloond zal worden voor zeer ernstig wangedrag. Zelfs de bonussen van de bazen worden niet bevroren. De waarnemer merkt dat hij zijn heldere, neutrale blik een kort moment kwijt is.

We leven werkelijk in merkwaardige tijden, denkt de waarnemer nu. Precies op het moment dat de wereldeconomie instort, komt er in de allergrootste economie een leider aan de macht die helemaal niet blij is met wat hij ziet. Die zowaar lijkt te willen veranderen. Die een soort ideaal lijkt te kunnen verenigen met het inferno van de realpolitik. Die de rest van de wereld paradoxale hoop geeft.

Maar is hij werkelijk bij machte om de apocalyps tegen te houden? Is hij niet slechts een uithangbord? Een laatste maar machteloos symbool dat we gebruiken om samen te vatten wat we hadden moeten zijn? Lijkt hij voor de machtigste man op aarde niet opmerkelijk machteloos?

Wat is er dan machtiger?

De waarnemer staat aan de minst drukke kant van de weg, vrij dicht bij de rijbaan. Diverse deelnemers aan ‘Operation Glencoe’, oftewel smerissen, staan langs de weg als er opnieuw een limousine langszoeft. De Turkse vlag fladdert in de aprilwind. Premier Recep Tayyip Erdogan. De waarnemer neemt de mensenmassa waar terwijl het gebeurt. Ziet hoe de collectieve woede een ogenblik lang wordt versterkt. Hoe vuisten de lucht in schieten, hoe de kreten een andere, wanhopiger klank krijgen. Erdogan stopt niet. Tot nu toe is er niemand gestopt.

Ver onder de versperringen, langs de noordelijke kade van de Royal Victoria Docks, ziet hij de limousines langs het ExCeL Exhibition Centre glijden. Af en toe ziet hij een gestalte naar de geopende portieren van de limousines lopen. Naar het zich laat aanzien is het premier Gordon Brown. De gastheer van de G20-top. Gisteren was er een diner op Downing Street 10. Brown is een onberispelijk gastheer. En misschien zelfs een man die serieus is over deze bijeenkomst.

Er rijdt nog een limousine langs. Deze keer wappert de Franse vlag. Ook president Nicolas Sarkozy stopt niet bij de mensen, wier agressie opnieuw explodeert. Wier gezichten zo wanhopig lijken.

Zou híj het dan echt doen? Zou ‘bo’ echt zo dom zijn?

Zou dat echt de stijl van Barack Obama zijn?

*

De zweterige man staat bij de Theems. Hij kijkt in het bruine water en vermoedt dat hij als enige in Londen naar een duik verlangt. Hij ziet een heel andere rivier voor zich, heerlijk koud, fris, levenwekkend. Ooit was hij dat. Hij ziet zijn vriendin voor zich. Ze stappen samen de rivier in, naakt. Het waren andere tijden.

Hij pakt zijn mobiele telefoon uit zijn zak. Bekijkt hem. Het laatste levensteken. Dan laat hij hem uit zijn hand glijden. Hij wordt snel opgeslokt door het bruine water.

Het laatste rustige ogenblik, denkt hij en hij loopt weg.

Hij dringt door de mensenmassa naar voren. Hij weet dat het zijn laatste en enige kans is. Alleen hier kan hij hem bereiken. Alleen hier.

Hij is nog ver bij de weg vandaan, diep in de mensenmassa. Die golft. Die golft van wil tot verandering. De wil om de wereld met heldere blik te zien. Te zien wat er aan het gebeuren is.

Het is weliswaar zo druk dat het hierbinnen merkbaar warmer is dan daarbuiten, maar het is desalniettemin vroeg in april in Londen, en lichaamswarmte is een onbetrouwbare warmtebron. Het is guur en koud. Mensen zijn flink ingepakt, toch is er niemand die echt zweet. Niemand behalve hij.

De zweterige man is niet zo lang, hij kan nauwelijks zien wat er op de weg gebeurt. Hij moet dichterbij komen. Hij wringt zich naar voren, de mensenmassa lijkt tegen hem aan te duwen, hem fijn te persen. Hij voelt scherpe ellebogen, een enkele trap, beledigingen die hij niet verstaat. Maar hij moet naar voren. Hij moet naar voren.

Ten slotte is hij zo ver naar voren gekomen dat hij nog een limousine voorbij ziet komen – tot dan toe heeft hij ze alleen gehoord. Deze passeert zonder te stoppen. Zonder ook maar te overwegen te stoppen. Hij herkent de vlag. Het is een groteske paradox. De rood-gele vlag. In de auto zit Hu Jintao, de president. Maar nu is hij er niet meer. Hij is de versperringen al door en is op weg naar ExCeL.

De zweterige man trilt. Hij worstelt verder. Hij moet naar voren. Hij botst tegen een vrouw op die minstens zo energiek naar voren dringt als hijzelf. Hun blikken kruisen elkaar vlug. Als hij tijd had gehad, was hij blijven staan. De blik van de vrouw heeft iets wat hij herkent. Iets absoluuts. Iets definitiefs. Het is alsof hij in iemands ogen kijkt op het moment dat het leven diens lichaam verlaat. Maximaal opgedreven leven gevolgd door de eeuwigheid van de dood, in een en dezelfde blik.

Maar hij heeft geen tijd. Zij ook niet. Ze wringt zich verder de menigte door. Hij ook, zijn kant op. Het zweet prikt niet meer in zijn ogen. Het verblindt hem niet meer. Hij is bijna bij de weg. Drie rijen nog maar, maar de lastigste rijen, met de hardnekkigste, vurigste activisten. Die niemand doorlaten.

Vanuit de verte ziet hij een limousine aankomen. Met abrupt scherp zicht, alsof er plotseling een verrekijker tegen zijn door zweet vertroebelde netvlies wordt gedrukt, ziet hij de Amerikaanse vlag aan het spatbord van de limousine wapperen.

*

Ze voelt geen onbehagen meer. Vermoedelijk heeft ze dat nooit gevoeld. De sensaties die door haar heen golfden toen ze het buisje naar binnen drukte, waren meer een manier van het lichaam om zich het leven te herinneren, dan werkelijk onbehagen.

Het belangrijkste was zich ongehinderd te kunnen bewegen, en dat deed ze, het hele traject door de mensenmassa, tot ze recht tegen de Chinees op rende.

De Chinees? denkt ze en ze glimlacht grimmig. Vooroordelen. Tot op het laatst.

Ze denkt aan zijn blik. Dat het was alsof ze in iemands ogen keek op het moment dat het leven diens lichaam verlaat. Gedurende een heel, heel kort moment vraagt ze zich af wat hij hier doet. Daarna is alles weer louter focus. Riskant scherpe opmerkzaamheid. Zoals het nu al zo lang is. Al het andere is domweg verdwenen. Alles wat haar leven was.

Ze is nu bijna bij de weg. Ze hoort het voordat ze het ziet. Op een diffuse manier is het alsof het motorgeluid zelf anders is. Al lang voordat ze de Amerikaanse vlag op de motorkap in de verte ziet wapperen, weet ze dat hij het is.

Haar enige kans.

Ze forceert een weg naar de afzetting. De scanderende activisten laten haar er niet door, ze gloeien van iets wat zij nooit heeft gekend. Hoe is ze hier eigenlijk terechtgekomen? Ze is niet een van hen. Ze heeft nooit ergens voor in vuur en vlam gestaan, zelfs nu niet. Maar haar drijfveren zijn sterker dan de hunne. Ze komt erlangs. Het is alsof ze merken dat ze anders is. Dat er voor haar zo veel meer op het spel staat.

Ze hangt over de afzetting heen op het moment dat de limousine een meter of vijftig verderop zichtbaar wordt. Haar gezwaai voelt pathetisch. Ze kan alleen maar hopen dat het te zien is hoe anders het is.

Hopen.

Alsof hoop er iets mee te maken heeft.

De limousine komt naderbij, meter voor meter. Het gaat zo snel, het is als de laatste korreltjes zand in een zandloper, en toch heeft ze niet het gevoel dat het snel gaat. Alles gaat extreem langzaam. Slowmotion.

Ze ziet haar eigen wanhopig zwaaiende hand bewegen alsof hij zich in een geheel doorzichtige gelei bevindt, alsof de lucht de vorm van mousse aangenomen heeft. Of alsof ze zich op de maan bevindt. Een etherische, dansende traagheid. Een wals in het heelal.

De limousine nadert hakkelend. Als een filmpje op YouTube dat niet goed wil. Langzaam en als het ware met lange passen.

En hij passeert.

De limousine passeert haar door gelei omsloten hand.

Staat ze dan toch op de verkeerde plek?

Is het zo gruwelijk misgelopen?

Dan meent ze dat de limousine een paar meter verderop toch stopt. Een plotselinge hoop vervult haar.

Hoop.

Ze hoort de remgeluiden volstrekt duidelijk.

Maar ze komen van de verkeerde kant.

Dat is het moment waarop ze het begrijpt.

Ze laat haar hand zakken en de wereld verandert in een stilstaand beeld.

*

De bezwete man staat op twee rijen afstand van de weg als de limousine passeert. Hij passeert werkelijk. Hij stopt niet. Hij perst zich tussen de laatste brullende activisten door en blikt naar links. Hij moet nu stoppen.

Het moet.

Maar toen de limousine passeerde begreep hij het al. Hij begreep dat die niet zou stoppen. Nu passeert hij de afzetting en rijdt verder naar ExCeL Exhibition Centre.

Hij kijkt hem na en zweet.

En laat de hoop varen.

Maar plotseling wil hij niet van opgeven weten. Weliswaar had hij al zijn hoop gevestigd op dat wat zojuist aan flarden is gescheurd, maar hij weigert het op te geven. Iets in hem stapt over op plan B. Er bestaat weliswaar geen plan B, maar hij maakt er een. Nu, op dit moment maakt hij er een.

Hij kijkt om zich heen. Overal staan ze, geüniformeerd en strijdvaardig, maar zich tot hen wenden zou stom zijn. Het zijn geen mensen met wie je kunt praten. Hij laat zijn blik naar de andere kant van de weg glijden, daar is het minder druk. Iets maakt dat hij zijn zinnen op een specifiek mens zet. Hij heeft geen idee hoe dat in zijn werk gaat, maar dat is degene met wie hij zal praten. Dat is degene aan wie hij alles zal vertellen. En hij zal het begrijpen.

Hij is wat langer dan de anderen, hij buigt over naar een lid van de oproerpolitie dat zijn papieren bekijkt, hij spreekt. En de bezwete man beseft dat hij politieman is, maar een ander soort politieman. Eentje die agenten in uniform niet echt vertrouwen. Dat is de man met wie hij moet praten.

Want nu moet dit eruit. Ondanks alles. Nu moet de wereld het weten.

Hij focust op de lange politieman met het krijtwitte haar, bukt zich onder de versperring door en schiet schuin de weg over.

De witharige kijkt op en blikt hem in de ogen.

*

‘Mister Sadestaat?’ zegt de overijverige medewerker aan Operation Glencoe sceptisch terwijl hij de legitimatie door zijn gezichtsmasker heen bekijkt. Hij is nauwelijks in staat de identificerende documenten met zijn dikke handschoenen vast te houden.

‘Actually,’ zegt de waarnemer zo mild als hij vermag, ‘it’s “Chief Inspector” Arto Söderstedt. From Europol in Den Haag. I’m here as an observer.’

De politieman schudt zijn hoofd en bestudeert de wonderlijke legitimatie grondig, wat blijkbaar belangrijker is dan de demonstranten en de president van de vs in de gaten houden. Tot zijn grote irritatie ziet Arto Söderstedt de limousine van Barack Obama net door de versperring verdwijnen en doorrijden naar het groteske conferentiecomplex. Met een zekere teleurstelling moet hij concluderen dat de tweet de plank geheel missloeg. Het gerucht was niet waar, misschien bestond er zelfs geen gerucht, alleen een matig geslaagd intern grapje. Maar hij voelt niet alleen teleurstelling, hij voelt ook opluchting. Opluchting dat de Amerikaanse president niet zo dom is. Dat had niet echt toekomstgeschikt gevoeld.

Zijn waarnemersblik blijft hangen bij iets anders. Hij ziet een kleine man met Aziatisch uiterlijk snel onder de versperring aan de overkant door duiken en de weg over schieten.

In zijn richting.

Hij houdt zijn blik strak op Söderstedts ogen gericht. Het staat buiten kijf dat hij onderweg hierheen is. Hij is bijna bij hem, op maar een paar meter afstand, als de waarnemer plotseling beseft dat hij geen waarnemer meer is. Een onverwachte ontzetting overmant hem, een heel, heel korte angst, die hij later zal analyseren en overanalyseren, een vrees voor het onbekende, voor zelfmoordenaars, voor Aziaten, een vrees die hem onwaardig is.

Maar die duurt echt maar heel kort.

Eerst komt het gehoor. Het motorgeluid. Maar de rest van het geluid komt niet goed mee. Als de grafietgrijze auto de benen van de Chinees wegmaait, gebeurt dat geheel geluidloos. Net als de daarop volgende, merkwaardig verticale vlucht. Zelfs als het lichaam tegen het asfalt slaat, hard, botbrekend hard, hoort Arto Söderstedt geen enkel geluid.

Dan komt al het geluid tegelijk. Alsof het gecomprimeerd was en in één enkel ogenblik wordt uitgepakt. Al het geluid, al het kabaal komt op hetzelfde moment. Het krijsen van de remmen, de klap van de botsing zelf, het lichaam dat tegen het asfalt smakt, de aanzwellende kreten van ontzetting van de activisten, zelfs het wilde, half gemompelde ‘Fuck, shit, hell!’ van de chauffeur in de grafietgrijze auto. Söderstedt identificeert deze als een burgerwagen van de politie op hetzelfde moment dat hij zich losrukt van het lid van de oproerpolitie en onverwacht soepel over de versperring stapt. Hij gaat op zijn knieën naast de hevig bloedende Chinees zitten, durft hem niet goed aan te raken. Hij leeft. Hij kijkt Söderstedt nog steeds recht in de ogen. Alsof hij uitverkoren was.

Söderstedt slaat zijn blik op en laat hem over de gruwelijke scène gaan. Links ziet hij een paar strak in het pak gestoken mannen moeizaam uit de grafietgrijze auto stappen. Verderop rechts, aan de andere kant van de straat, is een andere auto blijven staan, er heerst bedrijvigheid om die auto. Maar bovenal ziet hij de mensenmassa, de vredesbetogers van ‘Stop the War Coalition’, hij ziet de ontzetting in hun ogen, het treft hem hoe gelijk we zijn, hoe vergelijkbaar we toch reageren. De agenten van Operation Glencoe reageren net zo. Al deze blikken. Al deze stomme, geopende monden met handen ervoor. Hij heeft geen idee waarom hij daarbij stilstaat.

Hij buigt zich over de gewonde man heen. Hij ziet aan zijn blik dat hij bezig is te sterven. Bevend kijkt hij in iemands ogen op het moment dat het leven diens lichaam verlaat. De man hangt nog maar met een klein reepje wilskracht aan het leven. En die wilskracht voelt plotseling sterk gericht.

Arto Söderstedt buigt zich over zijn gezicht. Het is alsof zijn hele lichaam kapot is gegaan, opengebarsten als een geplette sinaasappel. Als een hete geiser spuit de reutelende adem van de man bloed in zijn oor. Toch deinst hij niet terug. Deze man wil iets. Hij wil nog steeds iets.

Söderstedt trilt terwijl hij luistert. Hij trilt steeds heviger en hoort een aantal merkwaardige lettergrepen zich verenigen met de eruptie van bloed. Het is zo zonneklaar dat de man werkelijk iets zegt, dat er een betekenis achter de lettergrepen bestaat. Söderstedt kijkt de man in zijn ogen terwijl deze sterft. Hij ziet dat hij sterft in de overtuiging dat de uitverkorene heeft gehoord wat hij heeft gezegd.

Söderstedts hoofd zakt op zijn trillende borst. Hij voelt het bloed van de vreemdeling traag uit zijn oor lopen. Als hij zijn ogen sluit, voelt hij hoe verschrikkelijk koud het is. Inderdaad is april de wreedste maand, maar dat is niet waarom hij plotseling tot in zijn merg huivert.

Wat hij voelt is een ijzige februariwind, de wrede wind van verraad die vanuit het verlaten dal jaagt.

De werkster

nacka, stockholm, 2 april

Volgens wat de werkster enkele uren later vertelde, wist ze dat ze op zijn laatst om zeven uur het huis uit moest zijn. Hoewel ze eigenlijk niet wist waarom. Het had iets met de alarminstallatie te maken. Van de villa. Ze hoefde nergens aan te denken, hadden ze haar gezegd, behalve daaraan. De deur op zijn laatst om negentien uur nul nul van buitenaf af te sluiten. Nadat ze haar schoonmaakwerk af had, uiteraard.

Aan de eerste verhoorder vertelde ze dat ze deze villa eens per week schoonmaakte, er was niets bijzonders aan. Een van de vele villa’s. Altijd op donderdag. Ze had niemand van de familie ontmoet, behalve de eerste keer, toen de vrouw des huizes uitgebreide instructies had gegeven over alles wat er gedaan moest worden, en donderdags bleven ze weg. Vandaag zouden ze zelfs een beetje verder weg zijn dan anders, het echtpaar was een lang weekend in Parijs en de zoon zou bij een vriend slapen.

Misschien speelde deze kennis een zekere rol in dat wat komen ging. Ze voelde zich ontspannener tijdens het schoonmaken. Neuriede een oud volksliedje uit haar geboortedorp in Bengbu. Probeerde niet terug te denken.

Maar waardoor ze niet alleen op de bank in de woonkamer ging liggen, maar ook indommelde, bleef raadselachtig. Zoiets had ze nog nooit gedaan. Ze deed haar schoonmaakwerk altijd onberispelijk. Ze was simpelweg te bang om de kantjes ervan af te lopen. Te gekoeioneerd.

Zoals zij allemaal.

Toch gebeurde het.

Ze was klaar met schoonmaken, het oude volksliedje klonk nog na in haar hoofd, ze was tevreden over haar werk van die dag – en vrij op een manier zoals ze zich sinds haar kindertijd niet had gevoeld. Ze ging op de bank zitten, belandde in half liggende positie, zonk steeds dieper weg in een vulling zo heerlijk als ze nog nooit had meegemaakt. De bank wiegde haar steeds dieper in slaap.

Het merkwaardige was dat ze twee minuten voor zeven wakker werd. De aprilavond was gaan vallen, het duurde even voor ze begreep waar ze zich bevond. Toen sprong het klokje van de luxueuze dvd-speler op 18.59. En toen pas drong het tot haar door.

Ze sprong letterlijk op van de bank, griste haar weinige bezittingen bij elkaar en stormde naar de buitendeur. Ze zag de deur aan het einde van de oneindig lange gang. Ze zag ook het doosje op de muur naast de buitendeur, het doosje waarover ze de instructies had gekregen het onder géén beding aan te raken.

Het was lang geleden dat ze had gehold. Ze was niet direct een hardlooptype. Het kostte veel te veel tijd.

Twee meter bij de buitendeur vandaan hoorde ze het doosje aan de muur klikken, er klonk een dof gebrom uit op voordat er een blauw lampje aan de onderkant aanging en begon te knipperen.

Ze stortte zich naar de deur toe maar hield halt met haar hand slechts een decimeter boven de deurkruk. Als behekst staarde ze naar het doosje met het knipperende lampje. Daar stond ook een tijdstip, een klokje. Dat stond op nul zes dertig.

Dat moet het alarm zijn, dacht ze, hoewel het moeilijk was om te denken. Dat moet het alarm zijn dat geactiveerd is. Als ze de deurkruk nu omlaag zou duwen, dacht ze verder, en haar hand langzaam weg zou trekken, zou het alarm aanslaan. Het zou gaan krijsen en gillen, de buren zouden komen aanstormen, er zouden al dan niet bewapende bewakers verschijnen, en ze zou niet alleen haar werk kwijtraken, ze zou ook in de gevangenis belanden, de politie zou haar verhoren, haar hele leven zou naar de knoppen gaan.

Ze ademde uit. Trok haar hand terug. Dwong zichzelf verder te denken. Vermoedelijk betekende nul zes dertig op het doosje dat het alarm om half zeven ’s ochtends werd gedeactiveerd.

Als ze in paniek aan de deurkruk gaan rukken niet meerekende, waren er twee opties. Ze kon de opdrachtgevers bellen in Parijs, ze storen tijdens hun romantische lange weekend en accepteren dat ze er na een flinke donderpreek uit getrapt zou worden. Dan zou ze er ondanks alles waarschijnlijk wel uit komen. Maar ze kon ook iets anders doen.

Het echtpaar was in het buitenland, ze zouden haar niet storen. De zoon was een onzekerder factor, maar te oordelen naar hoe zijn kamer eruitzag – die was altijd het zwaarst om schoon te maken, kostte meer dan de helft van de tijd – zou hij nauwelijks voor half zeven morgenochtend binnen komen vallen. Misschien bestond het risico dat hij vanavond thuis zou komen, dat hij iets was vergeten voor het logeren bij zijn vriend, dat hij van de donderdagnacht een feestje zonder ouders wilde maken. Maar toch niet. Zou hij zoiets doen, dan zou dat niet voor morgen, een vrijdag, gebeuren. En dan zou ze al weg zijn.

Naar zijn kamer te oordelen was hij bovendien nauwelijks een feestbeest.

Het risico waren de buren. Dat ze haar morgenochtend vroeg zouden zien en de politie zouden bellen. Maar ze kende de buren, in elk geval een paar van hen, ze maakte ook bij hen schoon. Bovendien was ze goed in onzichtbaar zijn.

Ze bleef bij het onaangenaam blauw knipperende alarmdoosje staan en dacht rationeler dan in tijden. Er stond zo veel op het spel. Strikt genomen was ze niet eens legaal in het land.

Langzaam rijpte het besluit te blijven. Die nacht gewoon te blijven. Niemand zou iets te weten komen. Ze zou haar werk redden. Bovendien zat er thuis ook niet direct iemand op haar te wachten. En thuis was niet bepaald iets om naar te verlangen. Als thuis stelde het weinig voor. Een sjofele eenkamerwoning met een kitchenette op de zesde verdieping in Vällingby, die ze deelde met drie andere illegale zwarte werksters, die weinig zin hadden om op te ruimen als ze na hun veertienurige werkdag thuiskwamen.

Ja, dacht ze, zowaar een beetje opgewekt, ja, waarom hier niet blijven en er een luxe nachtje van maken? Van de nood een deugd maken. Al moest ze natuurlijk vermijden lampen aan te doen. Of in elk geval proberen in de kamers zonder ramen te blijven. Of in de kamers met die robuuste rolgordijnen die ze haatte af te stoffen.

De villa was groot genoeg om op de onderste verdieping plaats te bieden aan een volledige kamer zonder ramen. Dat was de werkkamer van de man, doorgaans snel schoon te maken. Hij was blijkbaar een ordelijke man.

Maar daar zou ze niet heen gaan. Nee, ondanks alles begon ze zich moedig te voelen. Ze zou naar de slaapkamer van het echtpaar boven gaan, de kamer met de dikste rolgordijnen en de grote flatscreen-tv aan de muur en al die dvd’s. Ze wist wat er in de koelkast en de andere kasten stond. Er stond daar veel lekkers dat waarschijnlijk zou bederven als niemand zich erover ontfermde.

Ze glipte de keuken in. Het was nog licht genoeg om zonder verlichting te kunnen zien, en het licht van de koelkast hoefde ze vast niet te vrezen. Bovendien kon ze het knopje in de koelkast ingedrukt houden, zodat het licht niet aanging. Ze wist waar het zat. Ze kende de koelkast door en door, een van haar belangrijkste taken was de koelkast schoon te maken. De vrouw des huizes was namelijk niet uitgesproken huishoudelijk. Ze vond het fijn om een perfect oppervlak in stand te houden, maar voor een goede werkster was het genoeg om even achter het oppervlak te gluren om iets heel anders aan te treffen. Een echte sloddervos.

Elke donderdag was ze genoodzaakt een grote koelkastschoonmaak te houden, en de donderdag erop zag het er toch altijd uit alsof er een meteoor was ingeslagen.

De eerste verhoorder herhaalde het woord verbaasd. Ze bleef erbij. Precies zo was het. Een meteoor.

Maar er stonden echt heel wat lekkernijen. Kant-en-klaar. Ze was weliswaar nog niet echt gewend aan het Zweedse voedsel – waar ze nooit goed de vinger op kon leggen – maar er waren andere dingen. Er lagen chique kazen, lekker brood, zelfs wat exquise Aziatische delicatessen – en wijn. Maar zo ver zou ze niet durven gaan. Geen wijn.

Ze maakte een blaadje met andere lekkernijen klaar en gebruikte de laatste sporen daglicht van deze aprilavond om de trap op te gaan. Ze liep de slaapkamer in en gluurde voorzichtig door het raam naar buiten. Geen leven, geen buren die hierheen leken te kijken. Voorzichtig trok ze het rolgordijn omlaag en controleerde of het de randen van het raam goed bedekte. Dat was zo. Er kon redelijkerwijs niet het minste spoortje licht door een kiertje naar buiten glippen.

Ze zette het blad op een leeg nachtkastje, liep naar de televisie, pakte de afstandsbediening en begon te zappen. Ze kreeg er al snel genoeg van. Ze had een echte film nodig.

Ze vond hem meteen. Ang Lee. Fantastisch. De regisseur die haar gedachten las. Wuxiafim. Waar droom en werkelijkheid hetzelfde zijn. Wo hu cang long. Oftewel: Crouching Tiger, Hidden Dragon.

De twee uren verstreken als in een droom. Ze had niet het gevoel dat er überhaupt tijd verstreken was. Maar toen ze een zijdelingse blik op het blad wierp en zag dat het leeg was, begreep ze dat dat wel zo was. Bovendien moest ze plassen.

Het klokje op de dvd-speler stond op even na half tien aan. Misschien zou ze toch nog wat te eten halen. En misschien nog een Ang Lee-film bekijken. Het gezin had er meerdere in hun omvangrijke verzameling.

Ze pakte het blad en liep de trap af. Het was nu moeilijker. Stik- en stikdonker. Maar ze liep rustig en voorzichtig. Toen ze langs de werkkamer van de man liep, zag ze daarbinnen licht schijnen. Ze liet het dienblad vallen. De echo hield maar niet op. Haar hart bonsde hevig.

Qin wo de pi gu! dacht ze. Was de zoon dan toch thuisgekomen? Zat hij daar stiekem op de computer van zijn vader te surfen?

Ze sloop naar de deur. Haar hart maakte salto’s in haar borst. Toen gluurde ze naar binnen. Er was toch niets meer te verliezen.

Alles was toch al veel te laat.

Ze gluurde steeds verder naar binnen. Een steeds groter deel van de kamer werd zichtbaar. Ten slotte zag ze alles.

Er was niemand. Maar de computer stond aan. Cirkels draaiden in wonderlijke patronen over het beeldscherm. Ze liep naar het bureau, pakte de muis en bewoog hem even.

Er verscheen een heel ander beeld. Een startpagina op internet. Niets vreemds aan. Het vreemde was wellicht dat de man had vergeten zijn computer uit te zetten voor hij naar Parijs was vertrokken.

Ze ging zitten. Begon langzaam de computer door te kijken, te zien wat voor geheimen hij verborg. De snelle hartslag van de schrik werd gevolgd door de nog snellere van het verbodene. Het mailprogramma stond open. Zou ze daar echt in kijken?

Het was alsof ze al zo veel taboes doorbroken had dat er geen grenzen meer bestonden. Ze keek de geschiedenis van de browser door, en begon toen zelf op internet te zoeken.

Na een tijdje voerde ze een lang, lastig te spellen Zweeds woord in, en het duurde ongebruikelijk lang voor het resultaat kwam. Toen voerde ze hetzelfde woord in bij de zoekfunctie van de computer. Geen directe resultaten.

Met snelle hartslag begon ze het mailprogramma door te kijken. Het was alsof ze stiekem rondkeek in de hersenen van een vreemde. Tijd verstreek. Veel tijd.

Ze las veel.

Zag nog veel meer.

Zag dingen die ze niet wilde zien.

Zonder enige waarschuwing vooraf bevonden er zich twee mannen met getrokken wapens in de werkkamer. Met open mond staarde ze in twee kloeke pistoollopen.

Alle nachtmerries werden bewaarheid. Maar verveelvoudigd. Tot in de derde macht. Ze staarde in de loop van vuurwapens en besefte dat haar leven voorbij was.

Dat was een volstrekt glashelder, volstrekt rationeel inzicht.

Ten slotte kwam er een derde man de kamer binnen. Hij liep naar haar toe en haalde haar handen behoedzaam maar beslist van het toetsenbord af. Pas toen ze naar hem opkeek zag ze hoe ongelofelijk lang hij was.

Hij kuchte en hield zijn legitimatie op.

‘Mijn naam is inspecteur Jon Anderson van de it-eenheid, rijksrecherche’, zei hij met vaste stem. ‘Ik geloof dat mevrouw op internet naar kinderporno aan het zoeken was.’

Klare taal

den haag, 6 april

Jutta Beyer uit Berlijn wist nog niet helemaal zeker wat ze eigenlijk in Den Haag deed. Ook wist ze niet echt zeker of iemand anders ter wereld dat wist. Ze hield van duidelijke structuren, zoals die op Abteilung 4 des Landeskriminalamtes Berlin hadden bestaan. Ze was Kriminalobermeister geweest bij lka4, die bikkelde tegen georganiseerde criminaliteit en gekwalificeerde bendecriminaliteit, waar Duitsland op het moment door werd overspoeld. Alsof de Russische en Oost-Europese initiatieven niet genoeg waren, hadden ze ook de Italiaanse maffia; met name de geheimzinnige ’Ndrangheta uit Calabrië in Zuid-Italië, de pas gekroonde koningen van de Europese cocaïnehandel, was zich gaan nestelen. In het westen was het weliswaar het ergste – Nordrhein-Westfalen verzoop in de maffia-afrekeningen – maar de werkdruk was ook hier zo bizar hoog geworden dat zelfs Jutta Beyer bereid was de veilige structuren te verlaten en zich in het onbekende te storten.

Dat gebeurde toen het aanbod van Europol kwam.

Op 1 juli zou de Europese politiedienst Europol zijn tienjarig jubileum vieren. En na de jaarwisseling zou Europol van karakter veranderen, zou van het in klimop gehulde, gemoedelijk ouderwetse schoolgebouw in de fijnste wijk van Den Haag verhuizen naar een ware bureaucratenkrabber – en zou een formele eu-instantie worden. Nog steeds zou dat Europol natuurlijk een niet-operationele instantie zijn, zonder het recht om mensen aan te houden en te verhoren of naspeuringen te doen naar vermoedelijke misdaad, maar het mandaat werd uitgebreid zodat het nu voor álle vormen van ernstige, grensoverschrijdende misdaad gold. De voorwaarde van een band met georganiseerde misdaad zou verdwijnen. De meeste betrokkenen waren het erover eens dat dit een onmiskenbare stap in de richting van een operationeel functionerende supranationale Europese politie was, hoewel dat niet in zulke duidelijke bewoordingen gebeurde. Dit was simpelweg het inofficiële beginpunt van een Europese fbi.

Jutta Beyers enthousiasme over het feit dat ze deel mocht uitmaken van deze historische gebeurtenis kende geen grenzen. Ze was verrukt van historische gebeurtenissen sinds ze als twaalfjarige op de Berlijnse muur was getild terwijl mensen uit oost en west de muur aan beide kanten met voorhamers en houwelen vernielden. Ze stond daar in haar lichtblauwe jurk en met haar knuffelbeer Traugott in haar hand op een stukje muur naar het westen te kijken. Over de hele wereld werden foto’s van haar in kranten gepubliceerd. Historische foto’s.

Nu kon er nog eentje ontstaan.

Ze liet niets achter in Berlijn, ze had geen familie, geen sterke vriendschapsbanden meer, en bovendien voelde het heerlijk om het veelvuldig gemarchandeer met rechts-extremistische bendes, Italiaanse boodschappenjongens en de hoorn des overvloeds van drugsdealers aan hun lot over te laten en de grote georganiseerde misdaad aan te pakken.

Haar enthousiasme doofde snel. Ze was in een internationale groep beland waarvan het mandaat en zelfs de grenzen buitengewoon onscherp bleven. Meerdere malen had ze geprobeerd de operationeel leidinggevende van de groep – alleen zo’n benaming al, in een niet-operationele groep – te laten uitleggen waar alles eigenlijk om draaide. Hij was weliswaar betrouwbaar en sympathiek, en zonder twijfel uiterst professioneel, maar het was alsof hij iets voor haar achterhield. Ja, voor de hele groep. De groep waarvan de grenslijnen absurd diffuus bleven.

Dit had de leidinggevende in elk geval gezegd: de structuur van de groep was doelbewust flexibel. Dat was het hele idee ervan. De mensen die daadwerkelijk naar Den Haag waren verhuisd vormden weliswaar een kernploeg, maar de mensen die in hun eigen land waren gebleven en zich bij toerbeurt bij de groep aansloten, waren een net zo groot deel van de groep. Maar hoe de Opcop-groep eigenlijk verschilde van de oude Europol-structuur – met Europol Liaison Officers, die vervloekte elo’s, die overal ronddraafden – bleef onduidelijk.

In de maand dat ze hier inmiddels was, sinds 1 maart, was ze voornamelijk bezig geweest met het verplaatsen van papieren en het onder de knie krijgen van het computerprogramma. Maar eigenlijk had ze de meeste tijd besteed aan kwaad zijn. Over het feit dat ze niet goed wist wat ze deed en vooral wat ze mócht doen. Ze had het gevoel dat de gehele organisatie van Europol merkwaardig machteloos was.

Ze was een agent die wilde handelen, maar die duidelijke richtlijnen en nog duidelijker grenzen eiste. Dan was ze bereid om aan de slag te gaan.

De gemeenschappelijke activiteiten van de Opcop-groep bestonden vooral uit vergaderingen. Vergaderingen die hoofdzakelijk over plaatselijke, administratieve kwesties gingen. Naar zo eentje was ze vroeg op deze ochtend begin april op weg.

De lente was aangebroken in Den Haag, deze merkwaardige, kleine poppenhuisstad. Het was gewoonweg een heerlijke ochtend waar ze doorheen fietste. Ze was weliswaar een Berlijnse fietser, en daar was ze aan het meeste gewend geraakt, maar de Nederlandse fietsers vormden een volstrekt eigen mensenras. En dan was dit toch nog het kleine Den Haag, niet Amsterdam, waar ze ook een paar weekenden had gefietst. Den Haag was geen kinderspel, maar Amsterdam was de fietshel op aarde. Mensen fietsten echt overal, vaak met drie, vier kinderen op het stuur en een eend of guillotine op de bagagedrager, en verkeersregels waren niet aan de orde. En Jutta Beyer hield zo van regels.

Het was desalniettemin een verzoenend gezicht, toen ze de Raamweg in fietste, om het wilde groen van het Europolgebouw zich te zien verheffen als een oase na een lange tocht door de woestijn. Als een enorm gebouw van bladerwerk dat met lange rijen rode rechthoeken was getooid. Zelf wist ze nog niet goed hoe je die rode markiezen bijstelde. Daar waren ook al geen instructies voor.

Toen ze de parkeerplaats op reed, kreeg ze een wonderlijk beeld in haar hoofd. Het gebouw van Europol zag er eigenlijk uit als een kerstboom die door een shredder was gehaald. Toen ze Marek Kowalewski tegen het lijf liep, de Poolse collega met de iets te brede glimlach, vervluchtigde het beeld snel. Ze stalden hun fietsen naast elkaar.

‘Zullen we ze aan elkaar zetten?’ vroeg Marek terwijl hij als een ondermaats spook met zijn kettingslot rammelde.

‘Dat dacht ik niet’, zei Jutta en ze gebruikte haar eigen slot.

Ze vergezelden elkaar in elk geval door de gangen, dat kon ze moeilijk vermijden. En evenmin de paradoxaal barse Roemeense Lavinia Potorac – voormalig turnster met een even volmaakt getraind lichaam als zakkige kleding en een niet te harden persoonlijkheid – die met een nors knikje opdook vanuit het damestoilet. Voor de deur van de vergaderruimte stond de elegante Castiliaan Felipe Navarro met zijn tong uit zijn mond de knoop van zijn stropdas bij te stellen. Lavinia Potorac schudde grimmig haar hoofd, haalde haar pasje door de lezer, toetste de code in en bonkte de deur open. Navarro ving hem op en hield hem met een galant gebaar open. Niemand trok zich iets van hem aan.

De rest van de bonte schare was ter plaatse. Miriam Hershey en Laima Balodis uit Londen respectievelijk Vilnius, die al beste vriendinnen waren; de ietwat wereldvreemde Athener Angelo Sifakis en de in alle omstandigheden strijdbare Française Corine Bouhaddi. Verder Fabio Tebaldi, de jonge, met de dood bedreigde maffiabestrijder uit San Luca in de teenpunt van de Italiaanse laars, en de gildemeester van de groep, de wat eigenaardige Zweed Arto Söderstedt. Of was hij nou Fin? Jutta Beyer kon er niet echt wijs uit worden.

Bovendien waren enkelen van de medewerkers die hun eigen land als thuisbasis hadden aanwezig. Ze kende geen van hen. Wat typisch was voor de groep als geheel. Diffuus, onduidelijk.

En dan die taal die ze genoodzaakt waren te spreken. Op een uitzondering na sprak niemand zijn moedertaal. Ze waren allemaal gedwongen te worstelen met de ‘the eunglish language’, die merkwaardige klankloze taalmaterie die binnen de eu werd gebruikt. Haar collega’s waren weliswaar gedeeltelijk geselecteerd vanwege hun taalcompetentie en hadden voor ze aangenomen waren bovendien een uitgebreide basiscursus doorlopen, maar het was toch altijd inspannend.

Jutta Beyer had het kookpunt haast bereikt toen ze ging zitten op haar gebruikelijke plaats in de ruime, hoge vergaderzaal, waarvan de eikenhouten wanden en het dito plafond waren gedecoreerd met verzonken vierkanten, alsof iemand had geprobeerd het cassetteplafond van een middeleeuwse kathedraal te imiteren. Er was iets anders in de ruimte, er was iets veranderd, maar net op het moment dat ze wilde gaan nadenken over wat, ging Kowalewski iets te dichtbij zitten. En glimlachte natuurlijk. Nog breder. Waarschijnlijk wilde hij over het weekend keuvelen. Ze nam onnodig veel tijd om de papieren van afgelopen week uit te pakken en hoopte al die tijd dat hun chef binnen zou komen voor ze klaar was.

Maar nee. Tijd verstreek. En geen chef. De klok tikte voorbij acht uur. De mogelijkheden om stapels papier, pennen en notitieblokken te herschikken raakten uitgeput. Algauw was Jutta gedwongen Marek aan te kijken. Ze merkte dat ze daar de puf niet echt voor had. Ze was bang onaardig te worden. Ze wist dat ze dat soms was, als ze geërgerd was en mensen te dichtbij kwamen.

Maar Kowalewski had zich al afgewend en zei nu luid: ‘Let’s play Chinese whispers, children!’

De rest van de groep draaide zich naar hem om. Ze waren inmiddels gewend aan zijn dwangmatige clown-van-de-klas-gedrag. In elke groep had je er zo een. Jutta Beyer moest haar gedachten over het adhd-raadsel dat net was opgelost onderbreken, aangezien de blikken deze keer vooral verwonderd waren. Of zelfs beschuldigend.

‘Shit’, zei Kowalewski en hij raakte op zijn hoede. ‘Heet dat niet zo in het Engels? Dat spel waarbij iemand begint een woord te fluisteren en dat iedereen dan door moet fluisteren? Zou leuk zijn, met al onze moedertalen …’

‘Dus je hebt het niet gehoord?’ zei de donkere Engelse Miriam Hershey terwijl haar blik heen en weer ging tussen Marek Kowalewski en Arto Söderstedt, die alleen een kort, afwerend handgebaar maakte.

‘Heb wat gehoord?’ drong Kowalewski aan.

Söderstedt strekte zijn rug waardoor zijn bleke lichaam luid kraakte en zei: ‘Let’s just say I’ve had my fair share of Chinese whispers.’

Jutta Beyer dankte de hogere machten dat hun chef op dat moment de ruimte binnenkwam en de eigenaardige stemming louter door zijn aanwezigheid deed vervliegen. Hij knikte snel naar de aanwezigen en nam plaats achter zijn katheder. Hij was een tamelijk knappe man van middelbare leeftijd met blond haar dat met de jaren wat langer en wat grijzer was geworden. Wellicht was zijn eerder relatief tengere lichaam in de streken nabij zijn broekband enigszins geteisterd door zijn leeftijd. Hij had een kleine wijnvlek op zijn wang en kwam uit Zweden. Zijn naam was Hjelm.

Paul Hjelm.

‘Afgelopen donderdag is Europol dichter in de buurt van operationeel werk gekomen dan ooit tevoren’, zei hij in zijn behoorlijk verzorgde Engels. ‘Toen raakte onze hooggeëerde collega Arto Söderstedt betrokken bij een incident in Londen dat weliswaar een ongeluk was, maar waardoor het management in dit gebouw het hele weekend over principes heeft gediscussieerd. En ik weet dat jullie schoon genoeg hebben van principes, mijn vrienden. Geloof me als ik zeg dat dat ook voor mij geldt.’

Hij keek uit over de verzamelde Opcop-groep en incasseerde een aantal bevestigende knikjes. Hjelm zuchtte en vervolgde: ‘Ik heb er vooral ongelofelijk genoeg van om dingen achter te houden. Jullie hebben nu ruim een maand in jullie nieuwe functie doorgebracht, en het is tijd voor klare taal. Zijn jullie klaar voor klare taal?’

‘Meer dan klaar’, zei Felipe Navarro terwijl hij de knoop van zijn stropdas wederom bijstelde. ‘We zijn hier weliswaar aan begonnen zonder dat het ons geheel duidelijk was waar het om ging, dus een beetje hebben we het wel aan onszelf te danken. Maar dat het zó onduidelijk zou zijn, was enigszins verrassend. Het idee was immers dat deze groep een nieuw soort internationale politie-eenheid zou zijn.’

‘Maar we beseften niet dat het nieuwe was dat we niets zouden doen’, zei Corine Bouhaddi nors.

Paul Hjelm glimlachte kort en zei daarna: ‘Het is er bij jullie ingehamerd dat Opcop “Overt Police Cooperation” betekent, openlijke politiesamenwerking in het kader van Europol. Dat is ook waar, dat is de officiële benaming, maar het is ook een constructie achteraf. In wezen betekent het simpelweg “Operating Cops”, naar een absurde inval van een van onze adjunct-directeuren. Zelf had ik de voorkeur gegeven aan iets minder ruigs, maar het kernpunt blijft. We zijn een eenheid die de operationele mogelijkheden van een internationale politiemacht gaat testen binnen en tijdens de overgang van Europol naar een formele eu-instantie.’

‘Testen?’ riep Fabio Tebaldi uit. ‘Wat betekent “testen” in godsnaam?’

‘Ik wil ten zeerste benadrukken dat wat er nu in deze kamer wordt gezegd in de hoogste graad geheim is, dat wat in de meeste lidstaten van de eu “absolute secrecy” wordt genoemd. Op het verbreken van de zwijgplicht staat pak ’m beet tien jaar gevangenisstraf. Na dit gezegd te hebben: “testen” betekent dat we een eenheid zijn die zich met eigen onderzoeken zal mogen bezighouden.’

Voor de leek zou dit waarschijnlijk niet erg drastisch hebben geklonken, maar het gemurmel dat door de ruimte ging, was geen lekengemurmel. Het was politiegemurmel. Van agenten die wilden handelen, niet assisteren, die wilden leiden, niet geleid worden. Want dat was altijd de duidelijkste richtlijn geweest: dat de taak van Europol was de nationale politiekorpsen te helpen met coördinatie en informatieverwerving, niet zelf operationeel zijn.

‘Eigenlijk is het ontzettend eenvoudig’, ging Paul Hjelm verder. ‘De internationale misdaad is bezig ons door de vingers te glippen. Om ook maar een schijn van kans te hebben om georganiseerde misdaad die eigenlijk nóóit binnen landsgrenzen blijft aan te pakken, moet de politie ook internationaler worden. Tot nu toe bestaat daar geen mandaat voor, dat mogen we nooit vergeten. Wij zijn simpelweg de voorhoede, de avant-garde, de geheime voorlopers. We zullen onderzoeken of het überhaupt mogelijk is om politieonderzoek te doen op supranationaal Europees niveau.’

Hij hield op met praten en liet zijn blauwe blik door het auditorium glijden. De geroutineerde rechercheurs uit alle hoeken van Europa wisselden blikken die als sceptisch bestempeld konden worden. Iets anders viel niet te verwachten. Hij hoopte alleen dat zijn eigen scepsis niet zichtbaar was in zijn blik.

Corine Bouhaddi mocht het natuurlijk samenvatten: ‘Maar hoe kunnen we in vredesnaam in het geheim onderzoek doen?’

‘Voortreffelijke vraag’, zei Paul Hjelm. ‘En zo is het natuurlijk niet. We moeten er alleen niet mee te koop lopen dat de Opcop-groep bestaat. Mochten we met onze rug tegen de muur komen te staan, dan moeten we naar de politiekorpsen in onze respectievelijke landen kunnen verwijzen. Nadere richtlijnen zijn vanmorgen via intranet naar jullie toe gemaild.’

‘Mogen we wapens dragen?’ vroeg de Roemeense Lavinia Potorac. Ze was dol op wapens.

‘Om volwaardig onderzoek te kunnen doen, moeten we de mogelijkheid hebben om gewapend te zijn, dus het antwoord is ja. Maar we moeten ons er bewust van zijn dat er als er geschoten zal moeten worden iets meer op het spel staat dan anders. Het is mijn taak ervoor te zorgen dat de sporen die naar de groep leiden worden uitgewist, maar het is niet zeker dat dat altijd mogelijk is.’

Jutta Beyer stak haar hand op. De overige aanwezigen gaapten haar ongelovig aan. Zelfs Hjelm leek ietwat verbaasd toen hij haar met een kleine handbeweging het woord gaf.

‘Wat zou er gebeuren’, vroeg ze, ‘als een onderzoek ons naar een eu-land leidt dat geen deel uitmaakt van onze groep? Hongarije of Nederland bijvoorbeeld?’

Paul Hjelm knikte zachtjes.

‘Ik kan maar beter bij het begin beginnen’, zei hij met een moeilijk te duiden grimas. ‘De eu heeft op het moment zevenentwintig lidstaten. Een groep van zevenentwintig agenten met deze opdracht zou niet alleen zo duur zijn dat de boekhouders van de eu van zich zouden laten horen, hij zou ook operationeel gezien volstrekt onmogelijk te coördineren zijn. Daarom hebben we in een vroeg stadium besloten het aantal te beperken tot een hanteerbare operationele groep. Een groot aantal van de kleinere landen moest er genoegen mee nemen zich – in eerste instantie – vertegenwoordigd te zien door een buurland. Als alles goed verloopt, zal er daarna een roulerend principe van kracht zijn. Zonder de Grote Vier zou het hele plan echter tamelijk ineffectief zijn. Daarom zijn Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië vertegenwoordigd, en zullen dat altijd zijn. Hoe het precies zal gaan met de twee tamelijk grote landen is nog onduidelijk, maar momenteel doen Spanje en Polen allebei mee. Ook hebben we besloten de allerkleinste landen, Malta, Luxemburg, Estland, Slovenië, niet op te nemen in de eerste ronde, terwijl de grote meerderheid van de middelgrote landen ermee akkoord moest gaan zich door een buurland te laten vertegenwoordigen. Op het moment vertegenwoordigt Zweden Scandinavië, Polen en Roemenië dekken min of meer het voormalig Oostblok, samen met Litouwen, dat ook de Baltische staten vertegenwoordigt, Spanje mag Zuidwest-Europa vertegenwoordigen, Griekenland Zuidoost-Europa, Duitsland de Duitstalige landen en de Benelux en Groot-Brittannië de eilandenrijken. Zo ongeveer. Niet door en door rechtvaardig, en we hebben ook wat protesten uit Nederland gehoord, dat zich op het moment maar moet troosten met het feit dat we ons daar bevinden.’

Paul Hjelm zweeg even, wreef in zijn nek en ging verder: ‘Niettemin maken alle eu-landen deel uit van de groep, via de nationale representanten, van wie sommige hier vandaag zoals jullie weten aanwezig zijn, en zoals jullie zien heeft onze vergaderruimte afgelopen weekend een aantal veranderingen ondergaan.’

De groep keek om zich heen. Het was niet erg duidelijk, maar in een horizontale rij van de vierkante vakken die in een absoluut symmetrisch patroon over de wanden en het plafond omhoogliepen, zaten bij nadere beschouwing schermen. Een rij beeldschermen even boven ooghoogte waren ingepast in het ruitpatroon. En als je ze precies telde, wat minstens de helft van de leden van de Opcop-groep nu leek te doen, bleken het er zevenentwintig te zijn.

‘Erg vakkundig precisiewerk, vinden jullie ook niet?’ zei Paul Hjelm met een lachje.

‘Eurovision Song Contest, verdorie’, riep Marek Kowalewski uit. ‘Royaume-Uni, douze points.’

‘Maar alleen voor de ingewijden’, zei Corine Bouhaddi en ze probeerde haar glimlach te onderdrukken.

‘Voor alle zevenentwintig ingewijden’, knikte Paul Hjelm. ‘Hopelijk hoeven we ze niet zo vaak te gebruiken, maar we zullen regelmatig algemene vergaderingen houden met alle nationale Opcop-afdelingen. Dus niemand hoeft zich buitengesloten te voelen.’

‘We hebben min of meer allemaal onze vraagtekens gehad bij de Zweedse dominantie in de groep’, zei Felipe Navarro en het kostte hem buitengewoon veel moeite zijn vingers uit de buurt van zijn stropdas te houden. ‘De eu heeft op het moment zo’n half miljard inwoners. Daarvan zijn er negen miljoen Zweeds. Dat is minder dan twee procent.’

‘Maar we hebben zo’n tien procent van de oppervlakte’, zei een donkere, vrij kleine man die op de bank naast Arto Söderstedt zat opeens, blijkbaar een van de nationale leden die dienst had. De meeste aanwezigen waren ervan uitgegaan dat hij Spanjaard was, maar toen Navarro afgelopen vrijdag had geprobeerd enkele hoogstaande Spaanse woorden met hem te wisselen, was zijn Spaans niet alleen behoorlijk belabberd geweest, maar ook doortrokken van een hinderlijk Zuid-Amerikaans accent.

‘Ben jij ook Zweeds?’ riep Navarro nu uit, tot zijn ergernis in het Spaans.

‘Het spijt me’, zei de man in erbarmelijk Spaans, waarna hij verderging in per definitie belabberd eunglish: ‘Ik heet Jorge Chavez. En ik ben er nog steeds niet uit of het iets goeds is om Zweed te zijn.’

Paul Hjelm kuchte nu nadrukkelijk en zei: ‘Er is één Zweeds groepslid, Arto Söderstedt. Dat de chef een Zweed is, is puur toeval. De directeur is, zoals jullie weten, Brit, en de adjunct-directeuren komen uit Frankrijk, Italië en Spanje. De grote landen hebben geen reden tot klagen.’

‘Wat ik me afvraag,’ zei de Zuid-Italiaan Fabio Tebaldi, ‘is of de Zweedse politie in staat is om te gaan met echt zware misdaad. Jullie zijn daar in het noorden immers van verschoond.’

‘Dat is een mythe’, zei Jorge Chavez. ‘De mythe van het onbedorven Scandinavische paradijs. Het spijt me dat ik een illusie aan gruzelementen moet slaan, but it’s bullshit.’

‘Jullie zijn in elk geval goed in neutraal zijn’, zei Corine Bouhaddi strijdbaar.

‘Kom, kom,’ zei Paul Hjelm, ‘we hebben echt geprobeerd het zo representatief te maken als maar ging. De verdeling van sekse en leeftijd is gelijk, en naar mijn idee geldt dat ook voor de geografische verdeling.’

‘Ik ben het ermee eens dat dat het punt niet is’, zei Miriam Hershey. ‘Ik ben een Britse Jodin en ik voel me goed gerepresenteerd. Laten we dat onderdeel laten voor wat het is en verdergaan met wat belangrijk is.’

‘Namelijk: is er een opdracht voor ons?’ vulde Laima Balodis aan, alsof ze samen één persoon waren en daar niets vreemds aan was.

Paul Hjelm staarde het onverwachte duo kort aan en zei daarna: ‘Nee.’

‘Nee?’ riep een diffuse massa uit.

‘Nog niet. Maar nu zijn we er klaar voor. Are we ready?’

Als in een voetbalkleedkamer, dacht Jutta Beyer met weerzin.

Het antwoord was een gemeenschappelijk morren, waaruit zich ten slotte één stem verhief. Een eerder praktisch ongehoorde stem. Die was afkomstig van Angelos Sifakis. Hij zei zacht: ‘Maar wat is er nou in Londen gebeurd?’

‘In Londen?’

‘Dat zo belangrijk was dat het management zich genoodzaakt zag het hele weekend over principes te discussiëren? En dat dus resulteerde in deze bekendmaking?’

‘O,’ zei Paul Hjelm en hij had het gevoel dat hij met oogkleppen op was voortgedenderd, ‘dat.’

‘Dat ja’, zei Arto Söderstedt. ‘Het gebeurde tijdens de G20-bijeenkomst in Londen. Er is een man in mijn armen gestorven. Een Aziatische man.’

‘Arto is niet betrokken geraakt bij iets crimineels’, zei Hjelm. ‘Maar voor hetzelfde geld was dat wél gebeurd. En dan had hij daar gestaan zonder te kunnen handelen. Zoals jullie je allemaal af en toe hebben gevoeld tijdens jullie werk als waarnemer. We zijn tot de slotsom gekomen dat jullie je nooit zo machteloos hoeven voelen als Söderstedt toen.’

‘Het misdrijf is wellicht links rijden’, zei Söderstedt. ‘Wat me toch doet neigen te denken dat het een Chinees was. In Japan wordt links gereden, in China rechts. Hij zag de politiewagen niet die vol gas over de linkerrijstrook kwam aanrijden.’

‘Puur een ongeluk dus?’ vroeg Sifakis, en wellicht klonk er een spoortje teleurstelling door in zijn stem.

‘Puur een ongeluk’, bevestigde Paul Hjelm. ‘Maar een uitgesproken riskante situatie.’

‘Al wilde hij iets van me’, zei Söderstedt. ‘Hij fluisterde iets tegen me. Vlak voor hij stierf. Mijn oor zat vol met zijn bloed.’

‘Dat hebben we al besproken’, zei Hjelm en hij klonk wat mat. ‘En je moet het loslaten. Dat weet je. Ook als er reden zou zijn om op de een of andere manier een misdrijf te vermoeden, is er helemaal niets om mee verder te gaan. Het slachtoffer is niet eens geïdentificeerd. Zijn bijdrage is dat hij de Opcop-groep heeft weten te activeren. Die nu terugkeert naar zijn heerlijke kantoortuin, zijn interne mail goed leest en afwacht tot ik geschikte opdrachten heb opgespoord. Bijeenkomst beëindigd.’

De Opcop-groep zag er zonder twijfel ietwat beteuterd uit. De baanbrekende vergadering was in feite verzand. In bijna uitgedroogde stroompjes liep de groep op zijn beurt de deur uit tot er nog maar drie man over waren.

Daar zaten Paul Hjelm, Arto Söderstedt en Jorge Chavez, en de opluchting dat ze hun moedertaal weer konden spreken was onmiskenbaar.

‘Ik realiseer me dat ik in feite nooit eerder leidinggevende ben geweest’, zei Paul Hjelm. ‘Een hoge post binnen de politie, ja. Maar nooit leidinggevende. “Are we ready?” God, wat gênant.’

‘Nu weet je wat politiek is’, zei Chavez.

‘Kom op, zeg,’ zei Arto Söderstedt, ‘je bent al een maand hoofd van deze groep. Het gaat prima.’

‘Ik weet dat je met de Chinees aan de slag zult gaan’, zei Hjelm terwijl hij opkeek. ‘Maar nu weet iedereen het. Was het echt nodig om het erover te hebben?’

‘Ik zei toch dat je weet wat politiek is’, zei Chavez. ‘Maar dat weet Arto niet. Hij is dan ook geen leidinggevende.’

‘Alleen maar een hooggeplaatste politieman’, zei Söderstedt. ‘Bovendien wilde ik het op de agenda hebben.’

‘Jij hebt zowaar ook geleerd wat politiek is’, zei Chavez. ‘Dat zou je niet denken van de ongekroonde koning der blunders.’

Paul Hjelm legde zijn handen plat op de katheder en nam ze even op. Daarna zei hij: ‘Wat denken jullie hier eigenlijk van? Is het een doodgeboren kind?’

‘Het is moeilijk – maar waarschijnlijk het enige wat in de toekomst volstaat’, zei Söderstedt. ‘In elk geval als we de grote boeven willen vangen. We zijn bezig een samenleving te scheppen waar men domweg vrijuit gaat als men de misdaad over de grenzen brengt.’

‘Maar dan krijg je supranationaal toezicht en een controlesamenleving’, zei Hjelm. ‘Is dat het enige wat we te kiezen hebben?’

‘Dit soort dingen kunnen we beter vanavond bij een Leffe Bruin bespreken’, zei Chavez. ‘Tot nu toe is het heerlijk om als onbestorven weduwnaar te leven, jongens.’

‘Ik ben het al sinds de jaarwisseling’, zei Hjelm. ‘Jij bent afgelopen vrijdag gekomen. Dat is een verschil.’

‘Anderzijds heb jij mijn vrouw hier een paar weken gehad, ouwe boef’, zei Chavez.

‘De schaduwzijde van het werken in ploegendiensten’, zei Söderstedt. ‘Morgen ben ik sowieso geen onbestorven weduwnaar meer. Mijn gezin verhuist hierheen.’

‘Wauw,’ zei Hjelm, ‘daar heb je niets over verteld.’

‘Ik heb niet durven hopen dat het allemaal zou lukken. Maar nu lijkt het toch echt te gebeuren. Anja heeft geregeld dat ze haar werk van hieruit kan doen, en we hebben niet zo veel kinderen meer thuis wonen.’

‘Niet meer dan veertien?’ vroeg Chavez.

Toen klonk er een wonderlijk gebrom vanuit Hjelms computer op de katheder. Met de handigheid van een verstokte kantoorrat zette hij de muis in beweging en hij zei: ‘Tijd om de akoestiek van deze kathedraal te testen.’

Er leek een blauwige bliksem in te slaan in de vergaderruimte. Het duurde even voor ze hem op de muur wisten te lokaliseren. Een blauw flikkerend vierkant midden in de rij van donkergrijs. Ten slotte doemde er een beeld op, een gezicht. Eerst verscheen er een donkere omlijsting van haar. Een gezicht liet zich geduldig in het venster ontwikkelen. Hoewel het gezicht geenszins zachtmoedig was. Eerder opgewonden. De wangen kleurden lichtrood.

‘Aber merde!’ riep Arto Söderstedt uit. ‘Blokkeer snel de deuren. Als de Opcop-groep dit ziet zullen ze pogroms houden op Zweden.’

‘Ook goeiedag’, zei de donkerharige vrouw op het scherm. ‘Werkt het?’

‘Je hebt net ons pas geïnstalleerde Europol-videoconferentiesysteem ingewijd’, zei Paul Hjelm. ‘Dag, lieverd.’

‘“Lieverd”?’ zei het vrouwenhoofd. ‘Is dit geen officieel Europol-kanaal?’

‘Dat kán het zijn’, zei Hjelm. ‘Als ik zeg dat het dat is.’

‘De macht is hem naar het hoofd gestegen’, zei Jorge Chavez. ‘Ik sta geheel aan uw kant, commissaris Kerstin Holm, dit is een officieel kanaal dat niet besmet dient te worden door privézaken.’

Er verscheen een ander gezicht op het beeldscherm. Blonder, korter geknipt, maar net zo onmiskenbaar vrouwelijk. Bij de aanblik van dat hoofd vervolgde Chavez: ‘Hé, lieverd, ben jij er ook?’

‘Wie is die eigenaardige Spanjaard?’ vroeg Sara Svenhagen in Stockholm en ze maakte plaats voor haar chef.

‘Dit is dus een officiële oproep van de nationale eenheid van de Opcop-afdeling te Stockholm, Zweden’, zei Kerstin Holm.

‘Het lijkt meer op een parenclub’, zei Arto Söderstedt.

‘Breng dat eigenaardige Finse heerschap tot zwijgen’, zei Kerstin Holm, ‘en luister goed naar wat ik te zeggen heb.’

‘Ik luister’, zei Paul Hjelm helder.

Kerstin Holm schraapte haar keel en zei: ‘Volgens mij heb ik de eerste zaak voor de Opcop-groep gevonden.’