Boeken van Håkan Nesser

Valse vriendinnen

De zomer van Kim Novak

De stilte na Sarah

Van Veeteren-reeks:

1. Het grofmazige net

2. Het vierde offer

3. De vrouw met de moedervlek

4. De terugkeer

5. De commissaris en het zwijgen

6. De zaak van Münster

7. Carambole

8. De dode op het strand

9. De zwaluw, de kat, de roos en de dood

10. Van Veeteren en de zaak-G.

Inspecteur Barbarotti-reeks:

1. De man zonder hond

2. Een heel ander verhaal*

3. Het tweede leven van meneer Roos*

4. De eenzamen*

* Kijk voor meer informatie over de nog te verschijnen Barbarotti-delen op www.degeus.nl

Håkan Nesser

Het vierde offer

Uit het Zweeds vertaald door Clementine Luijten

Uitgeverij De Geus

breda 2012

Oorspronkelijke titel Borkmanns punkt, verschenen bij Albert Bonniers Förlag ab, Stockholm

Oorspronkelijke tekst © Håkan Nesser, 1994

Nederlandse vertaling © Clementine Luijten en De Geus bv, Breda 2000

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Marc Bauer/Trevillion Images

isbn 978 90 445 2484 0

nur 331

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de zesde druk, 2011.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Voor Sanna en Johannes

Maar de noodzaak zelf kan natuurlijk nooit een reden of excuus zijn.

Alleen maar een aanleiding.

– C.W. Wundermaas

voormalig rechercheur

I

31 augustus – 10 september

1

Als Ernst Simmel geweten had dat het zíjn beurt was om het tweede slachtoffer van de Hakker te worden, had hij zichzelf vermoedelijk een paar echte borrels gegund in Blå Skeppet.

Maar nu liet hij het bij koffie met een cognacje en een aangelengde whisky aan de bar, terwijl hij half slachtig en zonder enig effect oogcontact probeerde te krijgen met de geblondeerde vrouw die schuin tegenover hem zat. Waarschijnlijk was ze een van de nieuwe werkneemsters van de conservenfabriek. Hij had haar niet eerder gezien, en hij was toch behoorlijk goed op de hoogte.

Rechts van hem zat Herman Schalke van de Journal die hem probeerde warm te maken voor een goedkoop weekend Kaliningrad of iets in die richting. En als we de avond geleidelijk aan proberen samen te vatten, komen we tot de conclusie komen dat Schalke waarschijnlijk de laatste hier op aarde is geweest die met Simmel gesproken heeft.

Als we er tenminste van uitgaan dat de Hakker niets te melden had voordat hij hem doodsloeg. Hetgeen hoogst aannemelijk is, aangezien de slag, net als bij het eerste geval, schuin van achteren en een beetje van onderaf kwam. Niet iets om verder woorden aan vuil te maken.

‘Getver!’ had Simmel gezegd terwijl hij de laatste druppels achteroversloeg. ‘Tijd om naar moeder de vrouw te gaan.’

Als Schalke het zich tenminste goed herinnerde. In ieder geval had hij geprobeerd hem op andere gedachten te brengen. Geopperd dat het pas elf uur was en de nacht nog jong, maar Simmel was niet te vermurwen geweest.

Inderdaad, niet te vermurwen. Hij was gewoon van de barkruk gegleden. Had zijn bril rechtgezet en met een gewoontegebaar over die paar dunne, armzalige haren gestreken die dwars over zijn kale schedel geplakt lagen, alsof iemand daar in zou trappen … had iets vaags gemompeld en was weggegaan. Het laatste dat Schalke van hem gezien had was die witte rugpartij, toen hij in de deuropening stond en leek te aarzelen welke weg hij zou nemen.

Wat, nu we er zo op terugkijken, natuurlijk een beetje eigenaardig was. Simmel wist verdomme toch wel welke kant hij op woonde?

Maar misschien bleef hij daar gewoon even staan om de zachte avondlucht in te ademen. Het was een warme dag geweest, de zomer was nog niet voorbij en de avonden hadden die zware verzadiging waar sprake van is als er vele maanden zonuren in opgeslagen liggen. Verzadigd en op hun hoogtepunt.

Om met diepe teugen van te genieten, had iemand gezegd. Zulke nachten. Eigenlijk geen slechte avond om mee te nemen naar de overkant, als je jezelf zo’n gezichtspunt wilde toestaan.

Schalkes specialisme bij de krant lag meer op het terrein van sport en folklore, maar in de hoedanigheid van laatste getuige had hij zichzelf bevoegd verklaard een necrologie te schrijven over de zo snel uit ons midden weggerukte makelaar … steunpilaar van de gemeenschap, kon men zonder meer stellen, kortgeleden teruggekeerd in zijn thuishaven na enkele jaren buitenland (aan de Spaanse Costa del Sol tussen gelijkgezinde belastingontwijkers, maar dat hoefde onder deze omstandigheden niet gememoreerd te worden), een vrouw en twee volwassen kinderen achterlatend, achtenvijftig jaar oud maar nog steeds in de kracht van zijn leven.

De zware avondlucht kwam hem als een belofte tegemoet en hij bleef aarzelend in de deuropening staan.

Zou het geen goed idee zijn om een rondje over Fisktorget en langs de haven te maken?

Wat moest hij zo vroeg thuis doen? Het beeld van Gretes zware lichaam en de zoetige slaapkamerlucht drongen zich aan hem op en hij koos voor de wandeling. Een kleintje. Mocht hij niets tegenkomen, dan was de zachte avondlucht altijd nog de moeite van een ommetje waard.

Hij stak de Langvej over en sloeg af naar de Bungeskirke. Op hetzelfde moment maakte de schaduw van de moordenaar zich los uit het donker onder de linden in het Leisnerpark en begon de achtervolging. Zacht en voorzichtig … op veilige afstand en geluidloze crêpezolen. Het was zijn derde poging vanavond, toch was hij niet ongeduldig. Hij wist wat hij op zich genomen had en zich laten opjagen was wel het laatste wat hij wilde.

Simmel liep verder over de Hoistraat en nam de trap naar de haven beneden. Op Fisktorget verminderde hij snelheid. Slenterde langzaam over de verlaten kinderhoofdjes in de richting van de Saluhall. Op de hoek van Doomsgränd stonden twee vrouwen te praten, maar hij leek daar verder geen aandacht aan te schenken. Misschien was hem niet helemaal duidelijk wie of wat ze waren, of was er iets anders wat hem weerhield.

Misschien had hij gewoon geen zin. Op de kade beneden bleef hij een paar minuten staan roken en bekeek de boten van de toeristen die lagen te dobberen in de jachthaven. Ook de moordenaar gunde zichzelf een sigaret in de schaduw tussen de pakhuizen aan de andere kant van de Esplanade. Hij verborg de peuk in de kom van zijn hand, zodat de gloed hem niet zou verraden, en verloor het uitverkoren slachtoffer geen seconde uit het oog.

Toen Simmel zijn peuk in het water gooide en zich richting bos begaf, begreep de moordenaar dat het vanavond ging gebeuren.

Weliswaar ging het om slechts driehonderd meter, het stuk door het bos tussen de Esplanade en Rikken, de semi-chique wijk waar Simmel woonde, en weliswaar hingen er voldoende lampen langs de wandelpaden, maar door de zomerfeesten en buitenactiviteiten was er hier en daar een uitgevallen, en driehonderd meter kán een heel eind zijn … Toen Simmel een zachte tred achter zich hoorde was hij in ieder geval pas vijftig meter gevorderd in het bos en de dichte duisternis omsloot hem.

Warm en vol zoete beloften, zoals gezegd, maar ook dicht.

Vermoedelijk kreeg hij de kans niet om bang te worden. Of het zou in de allerlaatste fracties van de laatste seconde geweest moeten zijn. Het scherp geslepen snijvlak drong aan de achterkant tussen de tweede en vierde halswervel. Hakte de derde diagonaal doormidden, sneed dwars door de halswervelkolom, slokdarm en halsslagader. Als de bijl een enkele centimeter dieper was binnengedrongen, dan was het hoofd waarschijnlijk volledig van de romp gescheiden.

Hetgeen op zich spectaculair geweest zou zijn, maar natuurlijk van ondergeschikt belang voor het resultaat zelf.

Volgens alle denkbare criteria moet Ernst Simmel al dood geweest zijn voordat hij de grond raakte. Zijn gezicht kwam in volle vaart op het platgetreden schelpenpad terecht, zijn bril brak en er ontstond een aantal secundaire kwetsuren. Het bloed gulpte uit zijn strot, zowel vanboven als vanonderen, en toen de moordenaar hem voorzichtig de struiken in trok, hoorde hij nog steeds een zwak geborrel. Hij wachtte stil op zijn hurken terwijl vier of vijf jongelui passeerden, veegde daarna zijn wapen aan het gras af en liep terug naar de haven.

Twintig minuten later zat hij aan de keukentafel met een dampende kop thee en luisterde hoe de badkuip langzaam volliep. Als zijn vrouw nog bij hem geweest zou zijn, zou ze zeker gevraagd hebben of hij een zware dag had gehad en of hij erg moe was.

Niet bijzonder, zou hij waarschijnlijk geantwoord hebben. Het kost tijd allemaal, maar eigenlijk verloopt alles volgens plan.

Fijn, schat, had ze mogelijk gezegd. Een hand op zijn schouder gelegd, misschien. Fijn …

Hij knikte en bracht de kop naar zijn mond.

2

Het strand was oneindig.

Oneindig en onveranderlijk. Een grijze, stille zee onder een bleke hemel. Een smalle reep vochtig, nat zand langs de vloedlijn waar hij in behoorlijk tempo kon lopen. Een drogere, grijswitte strook tot waar de duinen met halm en door de wind gekwelde struiken begonnen. Verder landinwaarts boven de brakke graslanden vlogen de vogels in slome cirkels en vulden de atmosfeer met sombere kreten.

Van Veeteren keek op zijn horloge en bleef staan. Hij aarzelde een ogenblik. In een heiige verte kon hij weliswaar de kerktoren van s’Greijvin ontwaren, maar de afstand was groot. Als hij verder liep zou het nog zeker een uur duren voordat hij met een glas bier in het café op het marktplein kon neerstrijken.

Misschien was het de moeite waard geweest maar nu hij eenmaal stilstond, werd het lastig zich er opnieuw toe te zetten. Het was drie uur. Hij was na de lunch op pad gegaan; of na het ontbijt, hoe je het noemen wilde. Om een uur of een in ieder geval, na weer een nacht waarin hij bijtijds naar bed was gegaan maar de slaap tot in de kleine uurtjes op zich had laten wachten. Moeilijk te achterhalen wat de bron van zijn onrust en rusteloosheid was, wanneer hij lag te woelen in het lage tweepersoonsbed terwijl het ochtendgloren zich steeds meer opdrong … Moeilijk te achterhalen.

De vakantie duurde nu drie weken, een behoorlijk lange tijd voor zijn doen, maar niet extreem, en met elke dag die verstreek – in ieder geval gedurende de afgelopen week – was het dagritme een stukje opgeschoven. Over vier dagen zou hij zijn werkkamer weer betreden en hij had een voorgevoel dat dat niet met energieke tred zou gebeuren.

Hoewel hij nauwelijks iets anders had gedaan dan geluierd. Op het strand liggen lezen. In het café gezeten in s’Greijvin, of dichterbij in Hellensraut. Heen en weer gewandeld over dit oneindige strand.

De eerste week hier samen met Erich was een vergissing geweest, dat hadden ze allebei na een dag al ingezien, maar het arrangement kon niet zo makkelijk veranderd worden. Hij had toestemming gekregen op voorwaarde dat hij als vader verantwoordelijk was voor de zoon en hem aan de kust goed in de gaten zou houden. Erich had nog tien maanden van zijn straftijd te gaan, en zijn vorige verblijf in vrijheid had nogal wat te wensen over gelaten.

Van Veeteren keek uit over de zee. Hij lag daar net zo onverklaarbaar stil als de hele afgelopen week. Alsof niets er echt vat op had, zelfs de wind niet. De golven die een natuurlijke dood stierven op het strand leken alle leven en hoop al lang opgegeven te hebben.

Dit is mijn zee niet, dacht Van Veeteren.

Tijdens de laatste weken dienst in juli had hij uitgezien naar deze dagen samen met Erich. Toen ze aangebroken waren had hij zitten wachten tot ze voorbij waren, zodat hij met rust gelaten zou worden, en nu hij twaalf dagen en nachten in absolute eenzaamheid had doorgebracht, verlangde hij er alleen nog naar weer aan de slag te kunnen.

Of was het misschien toch niet zo eenvoudig? Was het misschien slechts een verzoenende omschrijving van waar het eigenlijk om ging: als je voorbij een bepaald punt bent, had hij bedacht, verlang je niet langer náár iets maar ervan wég. Weg. Naar afsluiten en opbreken, maar niet naar opnieuw beginnen. Zoals een reis, waarvan de zoetheid afneemt naarmate je verder van het vertrekpunt verwijderd raakt, die steeds bitterder wordt hoe dichter je het doel nadert …

Weg, dacht hij. Afsluiten. Begraven.

Dat is wat ze bergafwaarts noemen. En er is altijd een andere zee.

Hij zuchtte en trok zijn trui uit. Knoopte hem om zijn schouders en begon terug te lopen. Hij had de wind tegen en besefte dat de terugweg meer tijd in beslag zou nemen … Het zou wel prettig zijn als hij vanavond nog een paar uurtjes had trouwens. Het huis moest schoongemaakt, de ijskast leeg, de telefoon afgesloten. Hij wilde morgenochtend vroeg vertrekken. Er was geen aanleiding verder nog te talmen.

Hij schopte tegen een achtergelaten plastic fles die in het zand lag.

Morgen is het herfst, dacht hij.

Hij hoorde de telefoon al buiten bij het tuinhekje. Automatisch verminderde hij zijn snelheid; hield zijn pas in en stuntelde met zijn sleutels, zodat het rinkelen zou ophouden voordat hij binnen was. Tevergeefs. Het gerinkel sneed hardnekkig door het schemerduister en de stilte. Hij nam de hoorn op.

‘Ja?’

‘Van Veeteren?’

‘Dat hangt ervan af.’

‘Haha … Met Hiller. Hoe gaat het?’

Van Veeteren onderdrukte de neiging om op te hangen.

‘Fantastisch, dank je. Ik dacht alleen dat mijn vakantie tot maandag duurde …’

‘Exact! Ik dacht dat je er misschien nog een paar dagen aan vast zou willen knopen?’

Van Veeteren antwoordde niet.

‘Je bleef toch liever aan de kust als je de kans kreeg?’

‘…’

‘Nog een weekje of zo? Hallo?’

‘Kan de chef misschien terzake komen?’ vroeg Van Veeteren.

Hiller simuleerde een hoestbui en Van Veeteren zuchtte.

‘Nja, hrrm, we hebben net een zaak in Kaalbringen … dat ligt niet meer dan zo’n veertig, vijftig kilometer bij jouw huisje vandaan, ik weet niet of je het kent? We hebben een verzoek om bijstand gehad in elk geval.’

‘Waar gaat het om?’

‘Moord. Twee stuks. Een gek hakt hoofden af met een bijl of iets dergelijks. Er stond vandaag iets over in de krant, maar misschien heb je geen …’

‘Ik heb in drie weken geen krant gezien’, zei Van Veeteren.

‘De laatste … de tweede dus, is van gisteren, of inmiddels van eergisteren. Tja, we moeten hoe dan ook versterking sturen, en omdat jij toch al in de buurt zit, dacht ik …’

‘Je wordt bedankt.’

‘Je moet het zolang maar waarnemen. Volgende week stuur ik Münster of Reinhart die kant op. Als je het tegen die tijd nog niet hebt opgelost, uiteraard.’

‘Wie is de chef? In Kaalbringen, bedoel ik.’

Hiller hoestte weer.

‘Hij heet Bausen. Ik geloof niet dat je hem kent … Hij moet nog een maand tot zijn pensioen, en leek niet erg blij dat hij deze zaak nog op zijn nek kreeg.’

‘Vreemd’, zei Van Veeteren.

‘Je gaat er morgen dus direct heen?’ begon Hiller het gesprek af te ronden. ‘Dat bespaart je een extra rit. Kun je trouwens nog steeds zwemmen?’

‘Ik lig de hele dag te spartelen.’

‘Ja ja … mooi zo. Nou, dan bel ik om te zeggen dat je er morgenmiddag aankomt. Oké?’

‘Ik wil Münster erbij hebben’, zei Van Veeteren.

‘Ik zal kijken wat ik kan regelen’, zei Hiller.

Van Veeteren hing op. Hij bleef even woedend naar de telefoon staan kijken voordat hij de stekker eruit trok. Ik ben vergeten boodschappen te doen, herinnerde hij zich plotseling. Verdomme nog aan toe!

Waarom dacht hij daar nu aan? Hij had niet eens honger, dus het moest op de een of andere manier met Hiller te maken hebben. Hij pakte een blikje bier uit de ijskast. Liep het terras op en ging in de ligstoel zitten.

Een bijlmoordenaar?

Hij opende het blikje en schonk het leeg in een hoog glas. Probeerde zich te herinneren of hij ooit eerder met zo’n uitzonderlijk type geweldpleger te maken had gehad. In de dertig jaar, of langer, dat hij bij de politie zat. Maar hoe hij zijn hersens ook pijnigde, hij kon geen enkele bijlmoordenaar uit de krochten van zijn herinnering naar boven halen.

Dan werd het hoog tijd, vond hij, en hij bracht het glas naar zijn mond.

3

‘Mevrouw Simmel?’

De gezette vrouw opende de deur nu helemaal.

‘Komt u binnen.’

Beate Moerk stapte over de drempel en probeerde meelevend te kijken. Gaf haar dunne jas aan mevrouw Simmel, die hem omstandig aan een hangertje aan de kapstok hing. Toen ging ze voor het huis in; trok nerveus haar krappe, zwarte jurk naar beneden die zo te zien al een tijdje meeging. In de woonkamer stond koffie klaar op een salontafel van rookglas, tussen massieve leren banken. Mevrouw Simmel plofte op de ene bank.

‘U bent zeker van de politie?’

Beate Moerk ging zitten en legde haar aktetas naast zich op de bank. De vraag verraste haar niet. Ze had hem eigenlijk wel verwacht; vrouwelijke agenten in uniform waren makkelijker te accepteren. Begrijpen dat het beroep niet per se in de kleding zat die je droeg, was blijkbaar vers twee. Dat het mogelijk was gewoon iets leuks te dragen en toch je werk naar behoren uit te voeren.

Misschien was het lastiger om vrouwen te verhoren, als puntje bij paaltje kwam. Mannen geneerden zich vaak, maar stelden zich wel open op. Vrouwen vroegen recht op de man af hoe het zat, maar hielden tegelijk een bepaalde reserve.

Mevrouw Simmel was geen enkel probleem, sprak ze zichzelf moed in. Zoals ze daar op de bank zat en moeizaam ademde. Groot en plomp met enigszins behuilde, argeloze ogen.

‘Ja, ik ben rechercheur. Ik heet Beate Moerk. Het spijt me dat ik u moet lastigvallen zo kort na … Is er niemand bij u?’

‘Mijn zuster’, zei mevrouw Simmel. ‘Ze is even een boodschap doen.’

Beate Moerk knikte en pakte een notitieblok uit haar aktetas. Mevrouw Simmel schonk koffie in.

‘Suiker?’

‘Nee, dank u. Wat kunt u vertellen over dinsdagavond?’

‘Ik heb al … dat heb ik gisteren al aan een andere agent verteld.’

‘Aan commissaris Bausen, ja. Kunt u het misschien nog een keer vertellen?’

‘Ik begrijp niet waarom … er valt niets bijzonders te vertellen.’

‘Uw man is om acht uur de deur uitgegaan, hebt u verklaard.’

Een snik welde omhoog, maar mevrouw Simmel vermande zich.

‘Ja.’

‘Om wat te doen?’

‘Hij had een afspraak met een zakenrelatie … in Blå Skeppet, geloof ik.’

‘Deed hij daar vaak zaken?’

‘Af en toe. Hij zit … zat … in de makelaardij.’

‘Maar uw man schijnt alleen geweest te zijn in Blå Skeppet.’

‘Hij kwam zeker niet opdagen.’

‘Wie?’

‘Die zakenrelatie.’

‘Nee, blijkbaar niet. Maar uw man is niet gelijk naar huis gekomen toen zijn zakenrelatie niet verscheen?’

‘Nee … nee, hij heeft denk ik eerst warm gegeten toen hij daar toch was.’

‘U had nog niet gegeten?’

‘Geen warm eten, in ieder geval.’

‘Weet u wie het was?’

‘Sorry?’

‘De zakenrelatie die hij zou ontmoeten?’

‘Nee … nee, ik bemoei me niet met de zaken van mijn man.’

‘Ik begrijp het.’

Mevrouw Simmel maakte een gebaar naar de koekjesschaal en pakte zelf een chocoladebiscuitje.

‘Hoe laat verwachtte u hem thuis?’

‘Om … tja, om een uur of twaalf, denk ik.’

‘Hoe laat ging u zelf naar bed?’

‘Waarom wilt u dat weten?’

‘Het spijt me, mevrouw Simmel, maar uw man is vermoord. Het is helaas noodzakelijk dat we allerlei soorten vragen stellen. Anders krijgen we de dader nooit te pakken …’

‘Het zal wel dezelfde zijn.’

‘Hoe bedoelt u?’

‘Als degene die Eggers vermoord heeft, in juni.’

Beate Moerk knikte.

‘Daar valt veel voor te zeggen ja. Maar het kan ook zijn dat iemand anders eh … geïnspireerd is geraakt.’

‘Geïnspireerd?’

‘Ja, iemand die dezelfde methode gebruikt. Je weet het nooit, mevrouw Simmel.’

Mevrouw Simmel slikte en nam nog een biscuitje.

‘Had uw man vijanden?’

Mevrouw Simmel schudde het hoofd.

‘Veel kennissen?’

‘Ja …’

‘Veel zakenrelaties die u verder niet kende?’

‘Ja, heel veel.’

Beate Moerk pauzeerde even en nipte van de koffie. Het leek wel slootwater. Als je er, net als haar gastvrouw, twee klontjes suiker in deed kon je waarschijnlijk niet meer proeven dat het koffie was.

‘Ik moet’, vervolgde ze, ‘helaas een aantal vragen stellen die misschien een beetje indiscreet zijn. Ik hoop dat u begrijpt hoe ernstig de zaak is, en dat u zo eerlijk mogelijk zult antwoorden.’

Mevrouw Simmel rinkelde nerveus met haar kopje tegen het schoteltje.

‘Hoe zou u uw huwelijk omschrijven?’

‘Wat?’

‘Ja, hoe had u het samen? U was dertig jaar getrouwd, als ik me niet vergis.’

‘Tweeëndertig.’

‘Oké, tweeëndertig. De kinderen de deur uit … Had u nog veel contact met elkaar?’

‘Met de kinderen?’

‘Nee, u en uw man.’

‘Ja … ja, best wel.’

‘Wie zijn uw beste vrienden?’

‘Vrienden? De Bodelsens en de Lejnes … en de Klingforts, natuurlijk. Ja, en dan de familie, mijn zuster en haar man. En de broer en zus van Ernst … en de kinderen, vanzelf. Waarom vraagt u daarnaar?’

‘Weet u of uw man een verhouding had met een andere vrouw?’

Mevrouw Simmel hield op met kauwen en keek alsof ze de vraag niet begreep.

‘Met een andere vrouw?’

‘Of meerdere. Was hij ontrouw, bijvoorbeeld?’

‘Nee …’ Ze schudde langzaam het hoofd. ‘Nee, ik zou niet weten met wie. Wie zou hem nou willen?’

Zo kon je het natuurlijk ook bekijken. Beate Moerk nam snel een grote slok koffie om een glimlach te onderdrukken.

‘Is u de laatste tijd iets opgevallen? Gedroeg uw man zich ongewoon, bedoel ik?’

‘Nee.’

‘Of is er iets anders wat u zich herinnert?’

‘Nee, wat zou er moeten zijn?’

‘Ik weet het niet, mevrouw Simmel, maar het zou goed zijn als u eens nadenkt over de laatste maanden. Misschien komt er iets bovendrijven … Bent u van de zomer trouwens nog op vakantie geweest?’

‘Alleen twee weken in juli. Met een charter, maar … maar op verschillende plaatsen. Ik was met een vriendin op Kos. Ernst was met een kennis.’

‘Ook op Kos?’

‘Nee, niet op Kos.’

‘Waar dan?’

‘Ik weet het niet precies meer.’

‘Aha … en verder bent u thuis geweest?’

‘Ja, we zijn alleen af en toe een paar dagen weggeweest met Vanessa … onze boot. We zeilen en dan blijven we wel eens een nachtje over.’

Beate Moerk knikte.

‘Ik begrijp het. En uw man maakte zich niet ergens zorgen over de laatste tijd?’

‘Nee … nee, ik geloof het niet.’

‘Geen nieuwe kennissen?’

‘Nee …’

‘Hij heeft niet iets verteld of aangegeven dat ongewoon was?’

‘Nee.’

Beate Moerk zuchtte en legde haar pen neer. Leunde achterover in de bank.

‘Hoe liep de zaak?’

‘Goed’, antwoordde mevrouw Simmel verbaasd. ‘Goed, geloof ik …’

Alsof ze geen alternatief kon bedenken, dacht Beate Moerk en veegde een paar kruimels van haar rok.

‘Werkt u zelf ook, mevrouw Simmel?’

Ze leek te aarzelen.

‘Ik help mijn man wel eens op kantoor.’

‘Waarmee?’

‘Van alles … de inrichting, bloemen, een beetje schoonmaken en zo …’

‘Ik begrijp het. De zaak ligt aan het Plein, hè?’

Mevrouw Simmel knikte.

‘Wanneer was u daar voor het laatst?’

‘Voor het laatst? O, dat was in mei, als ik me goed herinner.’

Werkezel! dacht Beate Moerk bij zichzelf.

Er stond ook een huiszoeking op het programma, eigenlijk vooral omdat Bausen dat bevolen had. Mevrouw Simmel ging voor met loodzware benen, en Beate Moerk merkte dat ze bijna medelijden met haar kreeg omdat ze al die kamers en enorme oppervlakken op orde moest houden. Hoewel, ze mocht toch wel aannemen dat er een werkster kwam.

Moeilijk te zeggen wat dit voor nut had, maar zo ging het nu eenmaal in moordonderzoeken. Het ging erom allerlei soorten informatie en gegevens te verzamelen – hoe meer hoe beter – op te sparen en op te slaan in afwachting van een soort doorbraak, waarbij plotseling het meest betekenisloze detail de sleutel zou blijken tot het hele raadsel … geval … mysterie, of hoe je het ook wilde noemen.

Voor Beate Moerk was het ruim zes jaar geleden dat ze had meegewerkt aan een moordonderzoek, toen ze als leerling-rechercheur in Goerlich gestationeerd was. En daar was ze vooral loopjongen geweest: deur aan deur navraag doen, mededelingen overbrengen, zitten wachten in koude auto’s op iets wat nooit gebeurde.

En nu zaten ze hier met een bijlmoordenaar. Zij, Kropke en commissaris Bausen. Geen wonder dat dat een wat merkwaardig gevoel opriep. Er zou ongetwijfeld een hoge piet bij gehaald worden, maar het was hún zaak. Uiteraard verwachtten de mensen dat zíj het zouden oplossen.

Die gek zouden vastzetten.

En als ze aan Kropke en Bausen dacht, begreep ze dat zij een belangrijke bijdrage aan het eindresultaat zou moeten leveren.

‘Wilt u ook de kelder zien?’

Ze knikte en mevrouw Simmel begon hijgend de trap af te dalen.

In juni, toen het eerste geval had plaatsgevonden, was ze op vakantie geweest. In een zomerhuisje in het Tatragebergte, samen met Janos, met wie ze de relatie inmiddels had beëindigd, of in ieder geval op een laag pitje gezet. Ze had de eerste dagen van het onderzoek gemist en – al zou ze het nooit toegeven – daar baalde ze behoorlijk van.

Heinz Eggers. Ze had al het leeswerk ingehaald en meegedaan, natuurlijk. Getuigen verhoord en richtlijnen opgesteld en de rest van de zomer stukjes van de puzzel gelegd. Maar ze waren niet erg ver gekomen; zíj zou dat als eerste toegeven. Al die uren van verhoor en overwegingen hadden zelfs geen vaag vermoeden opgeleverd. Tegen die tijd hadden Kropke en zij zoveel overuren gemaakt dat ze allebei een maand extra op vakantie konden; misschien ging ze dat wel doen ook, als ze eerst die Hakker maar eens te pakken kregen …

Ja, zo noemden ze hem in de kranten. De Hakker.

En nu had hij weer toegeslagen.

Afwezig liet ze zich door mevrouw Simmel door de villa rondleiden. Zes kamers en een keuken, als ze goed geteld had … voor twee personen. Nu nog maar een. Plus een biljartkamer en een sauna in de kelder. Een terras en een grote tuin grenzend aan het bos. De makelaardij? Bausen had Kropke opdracht gegeven Simmels zaak door te lichten. Hoe dan ook geen slecht idee. Er kwam altijd wel iets bovendrijven.

Maar wat hadden Heinz Eggers en Ernst Simmel in godsnaam gemeenschappelijk?

Die vraag had haar natuurlijk constant beziggehouden sinds ze Simmel gevonden hadden, maar tot op heden had ze nog geen flauwe notie …

Of was er geen verband?

Liep er gewoon iemand rond die in het wilde weg mensen doodsloeg?

Zonder onderscheid des persoons en met een maand of wat tussenruimte. Als hij zin had. Hadden ze gewoon met een gek te doen, zoals sommige mensen geloofden? Een krankzinnige?

Ze merkte dat ze rilde en kippenvel op haar onderarmen kreeg.

Beheers je, Beate! dacht ze.

Ze nam buiten op de betegelde inrit van de garage afscheid van Grete Simmel. Stak schuin de goedverzorgde grasmat over en stapte over het lage hekje van imitatie palissander. Kroop in de auto en overwoog even een sigaretje op te steken, maar onderdrukte de behoefte. Ze was ruim vier weken geleden gestopt, en er was meer voor nodig dan een hakker om haar door de knieën te laten gaan.

Mevrouw Simmel bleef staan kijken hoe ze wegreed … een zwarte, trieste kolos, die plotseling een miljonairsvilla, een zeilboot en een makelaardij in onroerend goed op haar bordje had gekregen.

En god weet wat nog meer.

Het bezoek had in ieder geval één ding duidelijk gemaakt.

Het was niet Grete Simmel geweest die met een bijl in het bos had liggen wachten, daar was Beate Moerk honderd procent zeker van.

Bijna net zo zeker als van het feit dat de echtgenote geen buitenstaander had ingehuurd om het vuile werk op te knappen, of op enige andere manier bij het geheel betrokken was. Er waren helaas geen zwaarwegende argumenten die deze conclusies ondersteunden, maar waarom zou je je goede beoordelingsvermogen en je intuïtie verloochenen als je er zo rijkelijk mee bedeeld was?

Ja, waarom eigenlijk?

Ze keek op haar horloge. Ze had nog tijd om thuis een douche te nemen voordat ze die hoge piet moest ontmoeten.