Arne Dahl

Misterioso

Uit het Zweeds vertaald door Tineke Jorissen-Wedzinga

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Oorspronkelijke titel Misterioso, verschenen bij Bra Böcker

Oorspronkelijke tekst © Arne Dahl, 1999

Published by agreement with Salomonsson Agency

Eerste Nederlandstalige uitgave © Tineke Jorissen-Wedzinga en De Geus BV, Breda 2005

Deze editie © De Geus BV, Breda 2013

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Franco Vogt/Corbis/TCS

isbn 978 90 445 2561 8

NUR 332

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de vierde druk, 2012.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Er was iets wat zich door de winter heen wurmde.

Hij kon zijn vinger er niet op leggen, maar er wás iets, een verwarmende windvlaag wellicht, een kroezig, licht kader midden in het egaalgrijze wolkendek, of misschien alleen het gespetter in plaats van het geknars als hij zijn voeten in de plas zette die de hele winter naast zijn persoonlijke parkeerplaats gelegen had – de parkeerplaats die zijn naam nog droeg.

Hij stond een tijdje naar het wolkendek van die ochtend te kijken. Het zag eruit als altijd. Het lag daar als het veilige dak boven de bank en heette hem welkom.

Dezelfde stilte als altijd.

Iets verderop lag het dorp haast ongerept, het enige teken van leven werd gevormd door kronkelige rookpluimpjes uit een paar schoorstenen. Hij hoorde het monotone getjilp van de glanskop en zag hem naar buiten kijken vanuit zijn nest vlak onder de nok. Hij deed de auto op slot en legde de luttele meters naar het onaanzienlijke deurtje van de personeelsingang af, haalde zijn indrukwekkende sleutelbos te voorschijn en maakte de drie deugdelijke sloten een voor een open.

Binnen rook het naar een gewone maandag, een beetje bedompt van het weekend, maar dat luchtje zou Lisbet spoedig verdrijven als zij zoals gewoonlijk als tweede arriveerde en haar hele sfeer van goedmoedig gekakel met zich meebracht.

Zelf was hij altijd de eerste, dat was de routine.

Alles was net als anders.

Dat zei hij meerdere malen tegen zichzelf: alles is net als anders.

Wellicht zei hij het een keer te veel.

Hij stond bij zijn kassa en trok de lade eruit. Hij pakte een langwerpig, verguld etui en woog voorzichtig een van de lange, borstelige pijlen in zijn hand. Zijn speciale wapen.

Er waren er niet veel, niet eens onder ingewijden, die precies wisten hoe een dartpijltje eruit moest zien. Zijn pijlen waren lang, een speciaal ontwerp. Ze hadden een twaalf centimeter lang lichaam, ofwel barrel, met een bijna zeven centimeter lange tip, ofwel punt, die de tegenstanders altijd verbaasde, en vrij korte, borstelige flights, de vleugels.

Hij haalde de drie pijltjes eruit en glipte om de tussenwand heen naar het inwendige van het kantoor. Daar hing het dartbord. Zonder te kijken ging hij met de punten van zijn schoenen op het zwarte streepje exact 237 centimeter van het dartbord staan en wierp ritmisch de drie pijltjes naar het bord. Alledrie zaten ze in het buitenste grote veld van de één, dat was de warming-up.

Alles zat zoals het moest zitten.

Alles was zoals het moest zijn.

Hij vouwde zijn handen, forceerde ze wat naar buiten tot er een lichte krak hoorbaar was en toen liet hij zijn vingers een paar seconden rondfladderen in de lucht. Daarna haalde hij de sleutelbos weer uit de zak van zijn jas, liep weer om de tussenwand heen naar de kantoorruimte van de bank, liep naar de kluis en haalde deze van het slot. De deur gleed langzaam, zwaar en met een dof gerommel open.

Het klonk zoals het altijd klonk.

Hij droeg een tas met dikke stapels bankbiljetten naar zijn plaats in de kassa en spreidde ze uit over het werkvlak. Hij bekeek ze een tijdje, net als anders.

Spoedig zou Lisbet door de personeelsingang naar binnen glibberen en hele verhalen over haar familie gaan afsteken, dan zou Albert met een licht superieur gekuch binnenkomen en stijf naar ze knikken, en als laatste Mia: donker, zwijgzaam en gesloten onder haar pony door glurend. Weldra zou de geur van Lisbets koffie de laatste bedompte restjes verdrijven en het kantoor voorzien van een aura van stille menselijkheid.

Daarna de verspreide plukjes cliënten: de boeren die aan stokoude spaarbankboekjes friemelden, de huisvrouwen die zelfs de kleinste uitgaven nauwkeurig bijhielden, de gepensioneerden die alle moeite deden om geen kattenvoer te hoeven eten.

Hier had hij het lang naar zijn zin gehad. Maar het dorp werd steeds kleiner en er kwamen steeds minder cliënten.

Alles is net als anders, dacht hij.

Hij liep om de tussenwand heen voor een snelle 501. Van 501 tot nul. Met een paar triple twintig’s en een paar bull’s-rings ging het terugtellen snel. Net als gewoonlijk. De pijltjes zaten waar ze moesten zitten, de wat ongebruikelijke trillende vlucht die kenmerkend was voor zijn lange pijlen bracht ze voortdurend op de juiste plaats. Nog 87 punten toen het belletje rinkelde.

Halftien.

Geheel in beslag genomen door de strategie voor de laatste ronde liep hij naar de buitendeur en deed deze open.

Alles was net als anders.

Laat ik het mezelf makkelijk maken, dacht hij: een single vijftien en een single twintig en daarna de enige bull’s-eye van deze ochtend, vijftig punten, als perfecte afronding. 85. Daarna alleen nog de double, de buitenste ring van de 1. 87. Geen probleem. Het lastige was om het derde pijltje in het kleine zwarte middelpunt van de bull te krijgen. Een goede start van de dag.

Een goede start van een heel gewone dag.

Hij wierp vijftien in het buitenste veld en twintig in het binnenste, voor de spanning; het pijltje helde bij het staaldraad over naar die irritante 1, maar het zát. Het draad trilde licht van de aanraking. Nu de bull’s-eye nog, midden in de roos. Hij concentreerde zich, hief het pijltje op, fixeerde de ring met de lange punt en bracht het pijltje, precies op ooghoogte, een decimeter naar achteren.

Toen werd de deur dichtgegooid.

Dat klopte niet. Dat was niet juist. Dat was vroeger. Toen.

Hij deed het pijltje omlaag en liep naar het daadwerkelijke kantoor.

Een reusachtige man met een stierenkop hield een groot, langwerpig pistool op hem gericht. Hij stond als versteend. Alles stortte in. Dit was verkeerd, zo ontzettend verkeerd. Niet nu. Gewoon niet nu. De vloer werd onder zijn voeten weggevaagd.

De man liep naar het loket en hield hem een lege koffer voor. Hij legde het pijltje weg, deed het loket open en nam als verlamd de koffer aan.

‘Fill it up’, zei de enorme man in gebroken Engels.

Langzaam en methodisch legde hij de stapels bankbiljetten een voor een in de koffer. Naast de koffer lag het pijltje met de lange punt. Gedachten schoten door hem heen, dwars door elkaar. Alleen de bull’s-eye nog, dacht hij, toen dacht hij aan Lisbet en aan halftien en aan een uit gewoonte geopende deur van de bank, hij dacht aan de double in de buitenste ring en aan de anonieme bruine brief van hogerhand en aan de gebalde vuisten onder de bluestonen en aan Lena’s zachte lichaam en aan zijn tanden die onder zijn tong lagen te kabbelen en weer aan de bull’s-eye.

De reusachtige man met de stierenkop deed het pistool even omlaag en keek onrustig om zich heen.

Hij dacht aan zijn vermogen om optimaal te presteren onder optimale druk.

‘Hurry up!’ siste de stier en hij bleef nerveus door het raam naar buiten kijken. Zijn ogen waren helemaal zwart binnen de roodachtige ringen.

Bull’s-eye, dacht hij en hij greep het pijltje.

Toen resteerde alleen nog de double.

2

Het eerste waar Paul Hjelm aan moest denken was hoelang het geleden was dat hij voor het laatst in een patrouillewagen met zwaailicht en een gillende sirene had gezeten. Nu zat hij op de achterbank ingeklemd tussen twee geüniformeerde dienders en een rechercheur in burger die er precies zo uitzag als hijzelf. Hij boog zich voorover en legde zijn hand op de schouder van de chauffeur, precies op het moment dat de auto met gierende banden en een scherpe bocht naar links Botkyrkaleden opreed.

‘Ik denk dat het het best is om de sirene uit te zetten’, zei Paul Hjelm zachtjes.

De chauffeur strekte zijn hand uit naar de knop, maar het werd niet stil; de fluitende banden en de agressief accelererende motor hielden het geluidsniveau constant.

Hjelm keek naar zijn collega in burger. Svante Ernstsson hield zich krampachtig vast aan de lus aan het plafond. Hingen er in moderne politieauto’s echt nog lussen aan het plafond, dacht Hjelm, en hij bedacht dat dat niet was waar hij aan zou moeten denken.

Toen bedacht hij dat hij vaak aan dingen dacht waar hij niet aan moest denken.

En dat hij dat steeds vaker dacht.

Het was pas een maand geleden dat Svante Ernstsson op Tegelängsvägen ongedeerd uit een total loss gereden verkenningsauto was gestapt na een onzinnige autojacht op het industrieterrein van Fittja. Ernstsson grinnikte zachtjes toen de auto zich over de drukke snelweg bij knooppunt Fittja voortbewoog, naar links overhelde in de lange bocht naar Slagsta en de kruising passeerde. Tegelängsvägen strekte zich uit naar rechts, Svante Ernstsson keek wat stijfjes naar links. Daarna ontspande hij enigszins.

Hjelm meende precies te zien wat hij zag en precies te voelen wat hij voelde. Na bijna zeven jaar intensieve samenwerking in een van de moeilijkste politiedistricten van het land kenden ze elkaar door en door. Tegelijkertijd wist hij ook dat ze feitelijk slechts hele kleine stukjes van elkaar kenden. Was dat echt alles wat hij geleerd had?

Zelf was hij helemaal leeg. Daarom was hij in de vluchtige vrees van zijn collega getreden. Om eventjes van zichzelf af te zijn.

De dag was op de meest vreselijke manier begonnen. Het was smoorheet geweest in de slaapkamer, een vroeg lentezonnetje had een tijdje op het rolgordijn staan branden en had de bedomptheid geconserveerd. Met een taaie, aanhoudende ochtenderectie was hij dichter naar Cilla toegeschoven, die zo ongemerkt mogelijk in tegenovergestelde richting schoof. Hij merkte het niet, wilde het niet merken, schoof verder met zijn halsstarrige, benauwde geilheid. Ze gleed steeds verder, centimeter na centimeter, tot ze plotseling te dicht bij de rand van het bed kwam en op de grond viel. Hij vloog overeind, zat rechtop in bed, klaarwakker en hij verslapte abrupt. Ze stond langzaam op, schudde haar hoofd, woordeloos razend. Ze stak haar hand in haar slipje en viste er een bloederig maandverband uit dat ze hem voorhield. Hij trok een grimas die walging en tegelijkertijd verontschuldiging uitdrukte. Toen zagen ze Danne in de deuropening staan, het veertienjarige puisterige gezicht keek ontzet. Hij rende weg. Ze hoorden hem de sleutel omdraaien, hoorden Public Enemy op het hoogste volume rappen. Ze keken elkaar aan. Plotseling waren ze weer verenigd, door een verwarde schuld. Cilla rende de kamer uit, haar geklop op Dannes deur was vruchteloos.

Ze zaten aan de ontbijttafel.

Tova en Danne waren naar school vertrokken. Danne had niets gegeten, geen woord gezegd, met geen van hen een blik gewisseld. Met haar rug naar Paul gekeerd zei Cilla Hjelm tegen de mussen op de voedertafel buiten in de tuin van het rijtjeshuis in Norsborg: ‘Je hebt twee bevallingen meegemaakt. Waarom walg je dan nog steeds van de vrouwelijke lichaamsfuncties?’

Hij was helemaal leeg. De auto passeerde het volkstuinencomplex van Slagsta rechts en de Brunnaschool links. Ze waren bijna bij Tomtbergavägen, de enorme hoefijzervormige weg die het hele, lastig te definiëren grensgebied tussen Hallunda en Norsborg omcirkelde, bijna vierhonderd nummers in een lus van Hallundavägen tot Hallundavägen. De auto maakte een scherpe bocht naar links naar Hallunda torg; even zat Svante Ernstsson bij hem op schoot. Ze wisselden vermoeide blikken uit en zagen de korte, maar dichtbevolkte straatjes: Lindvägen, Kornvägen, Hampvägen en Havrevägen door het raam de revue passeren. Allemaal namen van gewassen. Net een leerboek landbouwkunde. Overal verhief zich het tegenovergestelde van de agrarische samenleving, de brutale fantasieloosheid van de hoge, gelijkvormige flats uit de jaren zestig en zeventig. De voedingsbodem, dacht Paul Hjelm zonder te begrijpen wat hij bedoelde. De uitgestorven stemmen van de boerenmaatschappij echoden spookachtig door hem heen.

Op het plein stonden drie politieauto’s met de deuren wijdopen. Achter enkele van die deuren hurkten geüniformeerde politiemensen met getrokken dienstwapen. Allerlei kanten op gericht. De rest van de agenten rende rond en schoof nieuwsgierigen, mensen met kinderwagens en hondenbezitters naar de kant.

Ze parkeerden hun wagen naast de andere. De dienders stapten uit en hielpen mee met wat later zou gaan heten ‘evacuatie van het gebied’. Hjelm zat half in en half buiten de auto terwijl Ernstsson uitstapte en naar de auto ernaast liep. Daar probeerde de zakkerige gedaante van Johan Bringman zich naar buiten te wurmen. Hij rechtte moeizaam zijn pijnlijke rug.

‘Het kantoor van de vreemdelingendienst’, zei hij ondertussen geforceerd. ‘Drie gijzelaars.’

‘Oké, wat weten we?’ vroeg de lange Ernstsson terwijl hij omlaag keek naar Bringman en zijn jack vanwege het nawinterzonnetje losknoopte.

‘Jachtgeweer, tweede verdieping. Het grootste gedeelte van het gebouw is ontruimd. We wachten op de speciale eenheid.’

‘Uit Kungsholmen?’ vroeg Hjelm vanuit de auto. ‘Dat kan dan wel even duren. Heb je het verkeer op de E4 gezien?’

‘Waar is Bruun?’ vroeg Ernstsson.

Bringman schudde zijn hoofd.

‘Geen idee. Zeker de prominente gasten aan het opvangen. Een van de ambtenaren van het kantoor is er in elk geval in geslaagd te ontsnappen. Kom er eens uit, Johanna, ziezo. Dit is Johanna Nilsson, zij werkt daarbinnen.’

Een blonde vrouw van in de veertig stapte uit de politieauto en ging tegenover Ernstsson staan met haar ene hand tegen haar voorhoofd en de nagels van de andere stuk voor stuk tussen haar tanden. Svante Ernstsson legde zijn hand enigszins beschermend op haar schouder en zei met zijn rustigste stem: ‘Probeer kalm te blijven. We lossen dit op. Weet u wie het is?’

‘Hij heet Dritëro Frakulla’, zei Johanna Nilsson met gebroken stem en een helder hoofd. Een Albanees uit Kosovo. Het gezin is hier al een behoorlijke tijd en nu worden ze meegezogen in de algemene golf van uitzettingen. Ze dachten dat alles in orde was, zaten alleen te wachten op hun staatsburgerschap, en toen kregen ze plotseling het tegenovergestelde bericht. Dat is hard aangekomen, denk ik, de grond wordt onder je voeten vandaan gerukt. Ik herken dat maar al te goed.’

‘Kent u hem?’

‘Of ik hem ken? Ja, jezus, hij is mijn vriend! Ik was zijn contactpersoon. Ik ken zijn kinderen, zijn vrouw, zijn verdomde katten. Ik denk dat hij mij moet hebben. Een timide man die nooit een vlieg kwaad heeft gedaan. Ik heb hem voorgelogen.’

Ze begon harder te praten: ‘Zonder het te weten heb ik hem verdomme de hele tijd voorgelogen! De regels worden telkens weer gewijzigd. Hoe kunnen we in ’s hemelsnaam ons werk doen als alles wat we zeggen voortdurend wordt omgezet in leugens?’

Paul Hjelm stond moeizaam op. Hij trok zijn dikke spijkerjack met schapenwollen kraag uit, gespte zijn schouderholster los en gooide die in de auto, stak zijn dienstwapen aan de achterkant tussen zijn broekband en trok zijn jack weer aan.

Hij was helemaal leeg.

‘Wat ben je verdomme aan het doen?’ vroegen Svante Ernstsson en Johan Bringman in koor.

‘Ik ga naar binnen.’

‘De speciale eenheid kan elk moment hier zijn!’ riep Ernstsson hem achterna terwijl hij Tomtbergavägen overstak. Hij rende achter hem aan en greep hem bij zijn arm. ‘Wacht, Pålle, haal nu geen stommiteiten uit. Dat is niet nodig. Laat het aan de experts over.’

Hij ontmoette Hjelms blik. Hij zag de lege besluitvaardigheid en liet zijn arm los.

We kennen elkaar veel te goed, dacht hij en hij knikte.

Paul Hjelm sloop zachtjes de trappen van het kantoor van de vreemdelingendienst op. Er was niets te zien, er was niets te horen. De lucht stond stil in het desolate, ontruimde gebouw. Alles was beton. Beton met een dikke, plasticachtige verf die grijs leek, welke kleur het ook had, en die werd versierd door verfschilfers als middelmatige decoratie. Een merkwaardige hitte, zinderend als in de woestijn, zoog de geur van urine, zweet en alcohol naar zich toe. De geur van Zweden, dacht hij. Toen was hij boven.

Het was halverwege de jaren negentig.

Hij sloop langzaam door de troosteloze, lege gang tot hij voor de gesloten deur stond. Hij ademde diep in en riep: ‘Frakulla!’

Het was volkomen stil. Om niet te hoeven denken ging hij verder: ‘Mijn naam is Paul Hjelm en ik ben van de politie. Ik ben alleen en ongewapend. Ik wil alleen maar met u praten.’

Aan de andere kant van de deur hoorde hij wat gerommel. Toen zei een donkere stem haast onhoorbaar: ‘Kom binnen.’

Hij haalde nogmaals diep adem en deed de deur open.

Op de grond in het kantoor zaten twee vrouwen en een man met hun handen op hun hoofd. Vlak naast hen, tegen de blinde muur aan, stond een kleine, donkere man met een bruin kostuum, compleet met vest, stropdas en jachtgeweer. Dat laatste werd op Paul Hjelms neusgaten gericht.

Hij deed de deur achter zich dicht en stak zijn armen omhoog.

‘Ik weet wat u overkomen is, Frakulla’, zei hij volkomen kalm. ‘We moeten deze situatie oplossen zonder dat er iemand wat overkomt. Wanneer u zich nu overgeeft kunt u in hoger beroep gaan tegen de beslissing, anders wordt het de gevangenis en daarna directe uitwijzing. Kijk, ik ben ongewapend’, zei hij en hij wrong zich uit zijn spijkerjack en liet dat op de grond vallen.

Dritëro Frakulla stond onrustig met zijn ogen te knipperen. Het geweer werd dan weer op Hjelm gericht, dan weer op de drie ambtenaren op de grond.

Vraag me niet om me om te draaien, dacht Hjelm, praat door, praat door. Richt de aandacht op het begrip. Gebruik woorden waar hij over na moet denken. Leid de aandacht af.

‘Denk aan uw gezin’, wist hij uit te brengen. ‘Wat moeten uw kinderen zonder kostwinner? Uw vrouw, werkt zij? Wat zou zij voor werk krijgen, Frakulla? Wat heeft zij voor kwalificaties?’

Het geweer was nu uitsluitend op hem gericht, zo wilde hij het ook hebben. Frakulla begon plotseling te praten, hij reciteerde haast in duidelijk Zweeds: ‘Hoe ernstiger het vergrijp, des te langer we mogen blijven. Hebt u daaraan gedacht? Ze sturen mijn gezin niet weg zonder mij. Ik offer me op voor hen. Zou je het niet zo kunnen zien?’

‘Nee, Frakulla. Dan wordt uw gezin onmiddellijk uitgewezen, ze worden dan naar de Serviërs teruggestuurd zonder enige bescherming. Wat denkt u dat de Serviërs doen met een vrouw en een paar kleine kinderen die geprobeerd hebben te vluchten? En wat denkt u dat er met u gebeurt in de gevangenis wanneer u een politieman vermoordt, een ongewapende politieman?’

Even liet de man het hagelgeweer een paar centimeter zakken en zag hij er volkomen verward uit. Dat was voldoende voor Hjelm. Hij tastte naar zijn broekband, trok zijn dienstwapen en loste een schot.

Een stem in hem werd tot zwijgen gebracht: ‘Waarom walg je nog steeds van de vrouwelijke lichaamsfuncties?’

In een moment dat uit de tijd getild leek te zijn stond alles volkomen stil. Frakulla hield zijn geweer nog steeds vast, volkomen verstijfd. Zijn onbestemde blik boorde zich recht in die van Hjelm. Er kon van alles gebeuren.

‘Au’, zei Dritëro Frakulla, hij liet zijn wapen vallen en viel voorover.

Alle veranderingen nemen de weg van de handeling, dacht Hjelm en hij voelde zich beroerd.

De mannelijke ambtenaar rukte het jachtgeweer naar zich toe en drukte het hard tegen het hoofd van de man. De bloedvlek onder diens rechterschouder werd steeds groter.

‘Laat dat wapen los, klootzak’, schreeuwde Paul Hjelm en hij moest overgeven.

3

Eerst zijn het alleen de bizarre loopjes van de piano over de toetsen; op en neer, op en neer, en daaromheen het lichte geklingel van een hihat en misschien van een bekken, wellicht veroorzaken ook de brushes tromgeroffel. Soms wijken de vingers licht af, wat blauw, van hun uitgezette beklimmingsroute, zonder het schokkerige ritme van de trippelende tweetaktmaat te doorbreken. Dan een korte pauze, de saxofoon sluit zich aan op hetzelfde schema, en daarna verandert alles. Er is nu een bas hoorbaar, kalm op en neer wandelend, de saxofoon neemt het over, de piano breidt diep in het geluidsbeeld sporadisch verspreide akkoorden uit, onderbroken door een paar zijsprongetjes van de schijnbaar slome improvisaties van de sax.

Het pincet zakt in het gat, trekt, trekt. De saxofoon tjilpt wat buiten de toonsoort maar valt onmiddellijk weer terug in de melodie. De piano is nu weg, het is zo stil dat je het publiek op de achtergrond even hoort. Het pincet krijgt te pakken waar het naar op zoek is. De saxofonist zegt een paar keer ‘yeah’ tussen wat snelle loopjes door. Het publiek zegt ‘yeah’. Lange tonen. De piano nog steeds weg. Verspreid applaus.

De piano neemt het over. Dezelfde loopjes als in het begin, successievelijke afwijkingen, een verongelijkte klaagzang, steeds vrijere loopjes. Alleen de piano, de bas, de trommels. Het pincet zakt in het tweede gat. Deze keer gaat het makkelijker. Beide klompjes vallen in zijn zak. Hij gaat op de bank zitten.

De loopjes van de piano zijn terug waar ze begonnen. De bas is ook verdwenen. Nu komt hij terug, samen met de sax. Allevier nu, in een in nevelen gehuld loopje. Daarna het applaus. ‘Yeah’.

Hij drukt op de afstandsbediening. Het wordt doodstil.

Hij staat langzaam op. Blijft even in de grote ruimte staan. Een paar onverwachte stofkorreltjes cirkelen in de niet aanwezige luchtstroom om de kristallen kroonluchter hoog boven de grond. Het gestroomlijnde matte metaal van de stereo-installatie reflecteert niets van het zwakke licht. Bang en Olufsen.

Bang, bang, denkt hij. Olufsen, denkt hij. Daarna denkt hij niets meer.

Zijn gehandschoende hand strijkt licht over het glimmende oppervlak van de leren bank voordat hij over het gezellig krakende parket wegloopt. Hij vermijdt het vijfentwintig vierkante meter grote Pakistaanse tapijt, in een maand tijd handgeknoopt door Pakistaanse kinderslaven, en loopt naar de gang in de richting van het terras. Hij doet de deur open en blijft even op het terras staan, vlak bij de schommelbank. Hij vult zijn longen met de stille, vrij kille lucht van de voorjaarsnacht en laat zijn blik rusten op de rijen appelbomen: Astrakan, Åkerö, Ingrid Marie, Lobo en Transparante blanche. Elke appelboom is gemerkt met een klein bordje, dat zag hij op weg naar binnen. De appels zijn tot nu toe alleen te vinden op de bordjes, pronkend, kleurrijk, ver voordat er ook maar appelbloesem te bekennen is. Platte surrogaatappels.

Hij wil graag geloven dat hij krekels hoort; anders is het zijn hoofd. Geluidsbang, denkt hij. En Olufsen, denkt hij.

Alhoewel het niet een echte ‘bang’ was.

Hij doet de terrasdeur achter zich dicht, loopt terug door de lange gang en komt weer in de enorme woonkamer. Weer vermijdt hij de roodgevlamde fresco’s van het handgeknoopte tapijt, hij loopt naar de stereo-installatie en drukt op eject. In een enigszins elliptische baan wurmt het cassettebandje zich zachtmoedig uit de cassetterecorder. Hij pakt het en steekt het in zijn zak. Hij zet de stereo uit.

Hij kijkt om zich heen. De atmosfeer, denkt hij. Zelfs de stofkorreltjes lijken speciaal besteld om bij de kristallen kroonluchter te passen waar ze zachtjes omheen dwarrelen.

In zijn hoofd ziet hij een lijst. Hij zet een mentaal vinkje.

Kuno, denkt hij glimlachend. Is dat geen gezelschapsspel?

Als hij de grote woonkamer verlaat neemt hij een iets andere weg naar buiten. De teakhouten tafel met de vier bijpassende stoelen met de hoge rugleuning staat op een ander handgeknoopt tapijt, hij beeldt zich in dat het Perzisch is. Het heeft een beige nuance in tegenstelling tot het Pakistaanse rode.

Alhoewel ze nu vrij veel op elkaar lijken.

Vlak naast de tafel moet hij over datgene heen stappen wat het Perzische tapijt rood kleurt. Hij tilt zijn benen op en stapt over een paar andere heen.

Buiten in de tuin komt een slaapdronken vollemaan te voorschijn uit zijn donzige wolkendek en laat een gesluierde elfendans de kale appelbomen raken.