Chris Rippen

Nachtboot

Verhalen

Uitgeverij De Geus

breda 2014

© Chris Rippen, 2003

Deze editie © De Geus bv, Breda 2014

Omslagontwerp Studio Ron van Roon

Omslagillustratie © Michael T. Sedam/Corbis/tcs

isbn 978 90 445 2725 4

nur 330/305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland. Telefoon: 076 522 8151. Internet: www.degeus.nl.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2003.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Under my skin

Na acht rondjes over de joggingtrail hield hij het voor gezien. De smalle diepgroene baan suggereerde dat je over mos liep, maar het bleef gewoon een scheepsdek, kunststof over hout, en dat voelde hij aan zijn spieren. Hijgend leunde hij over de verschansing. Met zijn conditie zou het toch nooit meer iets worden. Die donkere vorm in het zuidoosten, was dat Corsica al? Kwart voor zeven pas, de zon stond laag en rood boven de metaalkleurige zee. Het was nog te vroeg, pas om één uur zouden ze in Bonifacio van boord gaan. Onder hem spoot een bemanningslid het promenadedek schoon. De ligbanken stonden alweer in het gelid, maar de nachten aan boord waren zo intensief, het zou nog wel even duren voor er iemand zou verschijnen. Op Stella hoefde hij voorlopig zeker niet te rekenen.

Toen hij haar vannacht achter de tussendeur van hun suite hoorde, was het halfvier. Anderhalf uur daarvoor was hij wakker geschrokken uit een benauwde droom, waarvan hij alleen onthouden had dat het iets met zonnebrillen te maken had. Daarna kon hij niet meer in slaap komen en had zijn boek gepakt, zoals hij zo vaak deed. Hij las wat af ’s nachts. Stella niet. Kort na middernacht had hij haar alleen gelaten in de Piano Bar, waar ze bij de Jensens en dat echtpaar uit Gent was neergestreken. Geen onaardige mensen, zelfs na drie dagen social talk nog, maar hij was doodmoe van het dansen en zijn hoofd dreunde van de muziek. Even had Stella hem aangekeken, haar hoofd schuin, een vraag in haar ogen, maar ze had niets gezegd. Zo was de afspraak toch, had hij gedacht, ze had zelf de condities gesteld, ieder zou zijn eigen gang gaan. Maar toen hij haar ten afscheid op haar wang wilde kussen, voelde hij opeens haar lippen op de zijne, vol en warm, en was hij bijna weer gaan zitten.

Met zijn badjas over zijn arm liep hij naar de jacuzzi. Toen hij de kap opzijkantelde, sneed de gloeiende damp zijn adem af. Behoedzaam liet hij zich in het hete water zakken en toen zijn lichaam gewend was, draaide hij de knop van het filter half open. Uit verborgen plaatsen borrelde de lucht op, bellenstroompjes kronkelden langs zijn benen, kriebelden zijn scrotum, trokken in een weeë rilling langs zijn rug omhoog tot in zijn nek. Hij liet zich onderuitzakken en sloot zijn ogen. Zo’n decadent troetelbad paste perfect bij een cruise, dacht hij. Een leeg soort luxe, waaraan je je overgaf omdat het nu eenmaal tot je beschikking stond. Net als al die andere vermaaksattributen aan boord. Het was niet zíjn idee van vakantie houden, dat was het eerste wat hij Stella gezegd had toen hij haar terugbelde, maar hij wist toen al dat hij zou meegaan. Al had ze naar Disneyland gewild.

Met zijn nek op de rand van het bassin liet hij zich drijven op de kolommetjes lucht. Hij voelde zijn oogleden zwaar worden. Hij had geen zin in Corsica. Geen zin in het verplichte uitstapje, weer rondslenteren in de toeristische ambiance van het zoveelste havenstadje met één oog op zijn horloge vanwege het tijdstip van inscheping. Weer al die galeries. Maar aan boord blijven was nog minder aanlokkelijk. Île de Beauté stond er in de programmagids, alle clichés waren cursief, en toevallig berustte dit nu eens op waarheid, maar wat zag je daarvan in vijf uur? Bonifacio herinnerde hij zich voornamelijk als hoog en heet, als de pendelbusjes vol waren, zouden ze moeten lopen, een uur heen en terug. Hoeveel galeries kon Stella doen in vier uur?

Er zou alleen één verschil zijn met de voorgaande dagen. Die man zou hem niet meer opwachten, daar was hij van overtuigd. Nu ze het vasteland achter zich gelaten hadden, hoefde hij niet meer te vrezen dat hij op onverwachte plaatsen de getinte brillenglazen zou kunnen zien die zich na korte tijd van hem afwendden. Het gevoel beloerd te worden. Achtervolgd.

Er sijpelde water zijn mond binnen, hij hoestte, ging met een ruk zitten en spuugde het uit. Als hij niet oppaste, zou hij nog in slaap vallen. Hij had wel eens gelezen dat mensen zo verdronken waren, in hun bad. Dat zou ironisch zijn. Man verdrinkt op zee.

Voeten roffelden over de joggingbaan achter hem en hij keek om. Twee vrouwen in hooggesneden glimmende pakjes renden voorbij. Hij wachtte tot ze uit het zicht waren en pakte toen vlug zijn badjas. Het water van de douche naast de fitnesszaal was net koud genoeg om het sponzige gevoel van hem af te spoelen. Onder het afdrogen zag hij aan de horizon de contouren van bergen met gele plekken op de nevelige flanken. Toch Corsica dus.

Stella hoefde hij voorlopig nog niet te wekken. Het was hem opgevallen dat ze altijd benedendeks bleef als ze ergens aankwamen of vertrokken, in tegenstelling tot het overgrote deel van de passagiers. Zijn terloopse opmerking daarover had ze beantwoord met een uitdagende blik.

‘Ja, dat vind ik plezieriger. Ik hou niet van dat gehang. Bezwaren, Vincent?’

‘Dat moet je zelf weten. Maar daardoor zijn we wel altijd het laatst van boord.’

‘Maar dan ga je toch alvast? Je hoeft heus niet op mij te wachten.’

Maar hij wachtte altijd, want hij wist dat ze daar op rekende. Voor zichzelf had hij uitgemaakt dat Stella een hekel had aan geleidelijke overgangen en de daarbij behorende rituelen. Het liefst wilde ze snel en abrupt vanuit de ene situatie in de andere overstappen. Zo was ze vijf jaar terug uit zijn leven verdwenen en zo keerde ze er een maand geleden in terug.

‘Hi, Vince. We moeten nodig weer eens bijpraten. Wat zou je zeggen van een cruise op de Middellandse Zee? Ik heb een ticket over.’ Haar stem op zijn antwoordapparaat. Het was weer eens wat anders geweest dan de summiere bijschriftjes op de kaarten die ze hem zo nu en dan stuurde. De vriendin met wie ze een suite had geboekt, was ziek geworden en ze zocht tegen een geringe bijdrage in de kosten een andere reisgenoot.

Bij de deur naar het binnendek keek hij om naar het eiland waar ze over enkele uren aan land zouden gaan. In de verte werd de rotsachtige kustlijn onderbroken door de stapeling van huizen tegen de heuvels, hoekige hoogbouw als afgeplatte torens erachter. Ajaccio? Het ging snel. In de hut luisterde hij aan de tussendeur, maar hij hoorde haar nog niet. Zelfs nadat hij in hun gemeenschappelijke badkamer zijn aftershave kletterend in de wastafel had laten vallen, bleef het stil in de andere helft van de suite. Tijd genoeg, dacht hij.

Het Londense aannemersgezin, waarmee ze in Portofino een taxi hadden gedeeld, zat al met veel lawaai te ontbijten. Hij deed alsof hij hun uitnodigende gebaar naar de vrije plaats aan hun tafel niet zag en ging met zijn blad aan een eenpersoonstafeltje zitten. Dat was het vermoeiende van zo’n cruise. Na drie dagen kende je zo’n beetje alle gezichten en ontstond er een verplichtend soort verbondenheid die negeren vrijwel onmogelijk maakte. Nooit kon je eens even op jezelf zijn, in de havens die ze aandeden kwam je elkaar overal tegen. Groeten, lachen, drankjes aannemen en aanbieden. En steeds dezelfde verhalen. De wereld was maar klein op een cruise. Daarom had hij aanvankelijk gedacht dat de man met de getinte brillenglazen ook tot de passagiers behoorde, al was hij dan steeds alleen geweest.

In San Remo was het, vanuit een galerie, de derde of vierde die ze op hun wandeling door de binnenstad aandeden, dat hij hem voor het eerst bewust gezien had. Stella was zoals gewoonlijk in gesprek met de galeriehouder, hij stond wat te staren naar litho’s van een plaatselijke grootheid. Er was iets waardoor hij opzijkeek, een groepje mensen dat buiten voor de etalage had staan kijken, liep juist verder en daardoor viel zijn oog op een man die aan de overkant stond. Met zijn crèmekleurige zomerkostuum en elegante wandelstok leek hij verdwaald tussen de bont geklede toeristen die aan alle kanten passeerden. Stella vroeg iets van achter uit de winkel en hij was naar haar toe gegaan. Toen hij terugslenterde, stond de man voor de winkelruit en hij had de indruk dat diens ogen, nauwelijks zichtbaar achter getinte brillenglazen, op hem gericht waren in plaats van op het schilderij in de vitrine. Op het moment dat hun blikken elkaar kruisten, draaide de ander zich om en liep weg. Toen Vincent zijn profiel zag, wist hij dat hij hem eerder gezien had, en hij herinnerde zich ook waar: op de kade naast een kiosk op enige afstand van de loopplank. Een slanke, rijzige gestalte, dun haar glad naar achteren gekamd, een blik die over iedereen heen leek te scheren. Op het eerste gezicht eerder een reder dan een cruiseganger, om in scheepstermen te blijven, maar er waren meer dan zevenhonderd passagiers aan boord en in de anderhalve dag dat ze onderweg waren, had hij ze nog lang niet allemaal gezien.

Toen ze na de rituele uitwisseling van visitekaartjes weer op straat stonden had Stella haar arm door de zijne gestoken. ‘Ik verveel je toch niet, Vince, met m’n kunstgekte? Als je er genoeg van krijgt, moet je het echt zeggen, hoor!’

Hij keek in haar stralende ogen. ‘Als jij gelukkig bent, ben ik het ook. En als het me te veel wordt, doe ik intussen wel een kathedraaltje’, had hij gezegd, precies op de lichte en ironische toon die zo’n antwoord nodig had.

Geen woord gelogen, want Stella’s zonnige humeur had tot dan toe alles gecompenseerd. Ook zijn teleurstelling over de keuze van juist deze cruise. San Remo mocht dan nog steeds het schilderachtige hebben van vergane glorie, het onderscheidde zich nauwelijks van andere mediterrane badplaatsjes. Saint-Tropez, hun volgende aanleghaven, zou ongetwijfeld nog net zo poenig en overvol zijn als vroeger. En van Le Lavandou, de enige plaats die hij niet van vroegere vakanties kende, mocht gezien de aanprijzingen in zijn reisgids het ergste gevreesd worden. Een populaire vermaakstoer, het mooiste sloegen ze over. Voor hem was het enig bijzondere dat hij alles nu vanuit zee naderde, maar ook daar ging het nieuwe snel van af. Alleen Napels, de haven die ze na Bonifacio zouden aandoen, daar keek hij naar uit. Maar voor haar monomane belangstelling voor kunsthandels had Stella beter de trein kunnen nemen in plaats van zo’n varend pretpark. Toch had hij zich tevreden gevoeld.

In gedachten verzonken lepelde hij zijn yoghurt naar binnen. Die smaakte weer naar niets. Zou hij toch nog maar iets stevigers gaan halen bij het buffet? ‘Je bent er niet slanker op geworden, Vince’, had Stella gezegd toen hij zich de eerste dag op het marinapark insmeerde. ‘Eet je wel verstandig?’

Ze had zich op haar zij gedraaid en plagerig een vinger in zijn middel gestoken. ‘Een beetje mollig staat je wel, overigens. Maar op onze leeftijd moet je wel oppassen.’

Ze was achtendertig, zes jaar jonger dan hij. Op de een of andere manier deed het hem goed toen hij zag dat haar ranke schouders een beetje ronder waren geworden. Haar huid werd slapper, vooral in haar hals en boven de stevige borsten, en op haar lange gespierde benen kronkelde hier en daar een dun blauw lijntje, net als op de zijne. Het bracht haar dichter bij hem, zo voelde hij het. Nog net als vroeger keken mannen haar na, vooral hier in het zuiden, maar niet met de gebruikelijke geilheid. Eerder iets van ontzag. En in de bars aan boord had ze over belangstelling niet te klagen. Galeriehouders vroegen altijd of ze zelf ook schilderde. Het was haar expressieve gezicht, meer markant dan knap, het was de nonchalant gracieuze manier waarop ze liep.

Toen ze de eerste avond aan boord de Piano Bar binnenkwamen, had hij even bij zichzelf het gevoel bespeurd dat hij altijd zo veracht had bij mannen. Trots. Terwijl er in zijn geval niets was om trots op te zijn. In de zacht kabbelende salonjazz die het trio speelde, herkende hij een song van lang geleden, ‘I’ve got you under my skin’, de pianist keek naar hen toen ze langs de vleugel liepen, en zo was het, had hij gedacht, ze was niet weg te denken uit zijn bestaan, al maakte hij zich ook nu geen enkele illusie. Maar beter zo, dan vijf jaar in afzondering. Had de man met de getinte brillenglazen ook al bij hun vertrek op de kade gestaan?

Toen de tender hen naar de kade van Saint-Tropez bracht, was hij nergens op bedacht geweest. Op weg naar de binnenstad, waar volgens Stella onlangs een veelbelovende galerie was geopend, slenterden ze langs de lange rij jachten die lagen te pronken in de haven. Met een mengeling van afgunst en afkeer leverden ze commentaar op de gezelschappen die zich met bestudeerde achteloosheid lieten bezichtigen op de achterplechten.

‘Wat kun je anders doen met zo’n jacht?’ had Stella gezegd. ‘Als je vaart, heb je geen publiek.’

Hij stond stil voor een straatartiest die in een zwijgende imitatie een toerist als een schaduw volgde, en ving tussen de hoofden een glimp op van donkergetinte brillenglazen, op hem gericht in plaats van op de mimespeler.

‘Flauw’, zei Stella en ze trok hem mee. Hij keek nog een keer om en even dacht hij dat hij zich vergist had, het kón ook niet. Maar toen ze aan het eind van de kade afsloegen, zag hij hem zitten op een hoekterras, een serveerster veegde het tafeltje schoon en langs haar heen keek de man hem na.

‘Wil je nog verder langs de haven?’ vroeg Stella, die zijn aarzeling opmerkte.

Hij had haar arm gepakt. ‘Nee, ik heb het wel gezien. Op naar de kunst.’

Al die uren in Saint-Tropez raakte hij het gevoel dat er naar hem gekeken werd niet kwijt, hoewel hij de man nergens zag. Pas toen ze na de lunch aansloten bij de rij voor de tender, zag hij hem staan voor een havenkantoortje, een slanke gedistingeerde verschijning, bijna fatterig. Achter de getinte glazen zou zich net zo goed een maffioso kunnen verbergen als een scheepsmagnaat. Eén ding wist hij zeker toen ze aan boord gingen: de man had zich niet ingescheept op een van de tenders. Geen cruiseganger dus. Hoe kwam hij dan tegelijk met hen in de aanleghavens? En waarom volgde hij juist hém?

’s Avonds hadden ze gedanst, ook voor het eerst sinds jaren dat hij dat weer deed, en toen ze daarna neerstreken in de Piano Bar, had de pianist weer het thema van ‘I’ve got you under my skin’ door zijn improvisaties geweven. ‘Hoor je dat?’ zei Stella. ‘Onze herkenningsmelodie’, en ze neuriede mee, iets over ‘a warning voice that comes in the night’. Ze had niet gemerkt dat hij nog stiller was dan anders. De pianist had een jong, ernstig gezicht, het was niet zo’n gladde entertainer als in de andere bars aan boord. Hij speelde goed, voorzover Vincent erover kon oordelen, en hij had in het algemeen opgemerkt dat het toch dodelijk moest zijn voor je talent als je avond na avond dezelfde deuntjes moest spelen op een schip dat week na week z’n rondjes draaide langs dezelfde havens. ‘Valt nog wel mee’, had Jensen gezegd. ‘Het zijn vaak seizoensschnabbels voor ze, en die artiesten wisselen bovendien regelmatig van schip. ’t Betaalt niet slecht en zo zien ze nog wat van de wereld ook.’ Jensen kwam uit Kopenhagen. Nog geen vijftig maar nu al zakenman in ruste. Zijn vrouw en hij waren verzot op cruises, dit was hun tweede al dit jaar.

De eetzaal begon geleidelijk vol te lopen en hij ging terug naar zijn hut. De tussendeur was nog steeds dicht. Hij zocht wat spullen bij elkaar voor het zonnedek en kleedde zich traag en besluiteloos om. Bijna halfnegen, moest hij Stella nu niet roepen? Meestal was ze om deze tijd al op, en bovendien herinnerde hij zich dat ze aan de een of andere competitie wilde meedoen. Of zou ze vinden dat hij zich dan niet aan hun afspraak hield? Elkaar tot niets verplichten. Alleen hadden ze de afgelopen dagen toevallig wel bijna alles samen gedaan, niet alleen in de havens maar ook aan boord. Ze had hem meegesleept naar shows, promotielezingen, wijnparty’s, de elektronische golfcourse, van alles en nog wat. Tot aan het Captain’s Dinner toe, zij in een geraffineerde avondjurk die ze speciaal voor dat doel had meegenomen, hij in een iets te krappe, gehuurde smoking. Goed beschouwd had hij eigenlijk steeds gedaan wat zij voorstelde, en in de meeste gevallen dingen die hij verafschuwde. Ze wist het, ze plaagde hem er ook mee. ‘Je zúlt genieten!’ Hij wist niet eens of ze het zelf wel leuk vond. Eigenlijk paste het niet bij haar. Toen ze nog in Den Haag woonde en ze elkaar regelmatig zagen, spraken ze wel eens af in het Gemeentemuseum of bij een lunchconcert. Was ze zo veranderd sinds ze in Duitsland was gaan wonen of paste ze zich gewoon aan? Gelukkig liet ze hem af en toe met rust en kon hij zich terugtrekken om te lezen. Wat zij dan in die tijd deed, wist hij niet. En de nachten brachten ze door aan weerszijden van de scheidingswand. Dat deel van de afspraak had hij graag willen schenden, maar hij wist dat zij hem vertrouwde.

In de corridor werd de ruisende muzak van de intercom onderbroken voor een morgengroet en de eerste aankondigingen. Met een half oor luisterde hij naar de melodieuze stem van de hostess. De ontscheping in Bonifacio was met een halfuur vervroegd en daarmee ook de rest van het programma. Hij klopte op de tussendeur. ‘Stella?’ Er kwam geen antwoord.

Met een cappuccino nestelde hij zich in een rustig hoekje van het zonnedek. De zee was groen met witte koppen en er stond een bries vanuit het noordwesten. Het licht was scherp en nuchter en hij hield zijn boek zo dat de bladzijden in de schaduw bleven. ‘Eindelijk tijd om dat boek te lezen, het ligt al jaren klaar’, zei Stella altijd als ze hem lezend aantrof, een citaat uit de cruisegids, en elke keer maakte ze er een act van waar ze zelf het meest om moest lachen. Gisteren had hij opeens gezegd: ‘Voor mij ben jij dat boek’, een loodzware uitspraak waar hij meteen spijt van had. Stella had wat zitten nagiechelen en daarna had ze haar hand op zijn arm gelegd. ‘Vincent, goeie trouwe vriend. Wat zou ik zonder jou moeten beginnen?’ Hij had niet geweten of hij blij moest zijn met die reactie.

Hij schrok op van een luide joviale stem. ‘Zo, Mr. Hofman, alweer vroeg met de neus in de boeken? De shufflecompetitie is al aan de gang, hoor. Moet je niet kijken?’ Jensen natuurlijk. Zo te zien had hij zijn eerste partijtje tennis al achter de rug en was nu ongetwijfeld op weg naar de ochtendsherry. De robuuste Deen benutte de voorzieningen aan boord ten volle.

‘Hoe laat begon die dan?’ vroeg hij, meer uit beleefdheid dan belangstelling. Smalltalk ging Jensen beter af dan hem, hij hoefde eigenlijk alleen maar te luisteren.

‘Ze hebben die een halfuur vervroegd. En Stella heb ik ook nog niet gezien. Ze zou toch meedoen?’ Hij gluurde naar het omslag van zijn boek. ‘Onder ons gezegd, jij hebt een charmante vrouw, Hofman. ’t Is dat ik zo gelukkig getrouwd ben, anders …!’ Lachend liep hij door.

Vincent keek op zijn horloge. Tien over negen. Over ruim drie uur zouden ze bij Bonifacio van boord gaan. Hij voelde zich onrustig, ondanks alles.

Gisteren in Le Lavandou zag hij hem al voor ze een voet op de kade hadden gezet. Kwam het doordat hij zo langzamerhand op hem gefixeerd was, of wist de man zich steeds voor een moment zichtbaar te maken om daarna weer te verdwijnen? Hij stond op een verhoging, zijn gezicht gericht naar de kade, een lichte gestalte, scherp afstekend tegen de terra gevels. Alsof hij poseerde. De donkere glazen en de verstarde houding deden hem op een blinde lijken. Hoewel Vincent midden in een grote groep aan wal stapte, wist hij dat de blik voor hem bedoeld was. Er was iemand die hem volgde van haven naar haven, die hem opwachtte, zijn gangen controleerde, zijn vertrek registreerde. Waarom? Hij had de nacht ervoor zijn geheugen afgezocht naar iets wat hij met de aanwezigheid van die man kon verbinden. Er was niets in zijn verleden, in dat burgerlijke, weinig spectaculaire leven van hem, dat hem zou kunnen doen vrezen voor vergelding, wraak, afrekening. En in zijn toekomst nog minder. De kans bestond nog altijd dat zijn verbeelding met hem aan de haal was gegaan. Dat een toevallige samenloop zijn aandacht had getrokken, dat die aandacht uitgegroeid was tot verwondering, verontrusting en ten slotte tot iets wat op een obsessie begon te lijken. Hij kende boeken waarin dat gebeurde. De kans was ook aanwezig dat die man hem voor een ander aanzag. Die boeken kende hij ook. Hij las veel. Er was maar één manier waarop hij daarover zekerheid kon krijgen.

‘Vince, is er iets?’ vroeg Stella naast hem.

‘Nee’, had hij geantwoord. ‘Wacht hier even op me.’

Hij was tussen de anderen naar voren gedrongen, ze keken verbaasd, hij hoorde Jensen iets roepen. Toen hij de plaats bereikt had waar hij de man had gezien, was hij verdwenen. Hij keek naar het marmeren bordes waarop midden in een rozenperk een sokkel stond met een borstbeeld. Een weldoorvoede heerserskop, die met een strenge blik uitkeek over de zee.

‘Wat had jij nou opeens?’ vroeg Stella toen hij zich weer bij haar gevoegd had. Hij wilde haar onbezorgde stemming niet bederven, wist ook dat hij zich belachelijk zou maken als hij het haar vertelde en verzon een smoes. Tijdens hun wandeling door het stadje had hij nauwelijks om zich heen gekeken, zelfs toen ze op de tender wachtten, had hij zichzelf niet toegestaan om een blik op de kade te werpen. Waar diende het toe? had hij gedacht. Die nacht zouden ze overvaren naar Corsica en dan was het voorbij.

’s Avonds, toen hij de lichtjes van de Côte d’Azur zag verdwijnen achter de horizon, had hij zich bevrijd gevoeld, opgelucht, op het roekeloze af, en zijn stemming leek over te slaan op Stella. Ze hadden uitbundig gedanst, eerst aan dek en later in de Piano Bar, waar de buitenwand opengeschoven was en de heldere sterrenhemel een diep en eindeloos plafond vormde. Natuurlijk was die song van Cole Porter ook weer gespeeld, en hoewel de melodie nu echt een deun begon te worden in zijn oren, gingen de improvisaties deze keer verder dan ooit. De pianist en de bassist rekten het thema op, ontleedden het in kleine deeltjes die vrij leken te zweven in het stuwende ritme van de drums en speelden ze elkaar toe in een virtuoze dialoog. Mensen hielden op met dansen en gingen om de vleugel staan, Jensen was erbij, Stella, die altijd aangeschoten Noor, hun lichamen bewogen met de muziek zonder dat ze van hun plaats kwamen. De ogen van de pianist waren gesloten, zijn gezicht was ontspannen, weerloos jong, geconcentreerd op wat zijn handen tegenkwamen, aanraakten, weglieten. Vincent voelde een trilling door zijn lichaam gaan, een resonans die hem losmaakte en meesleurde en hij hoorde zich meezingen met de anderen toen in de finale de song terugkwam, flarden tekst die opdoken in zijn geheugen. Do you know little fool … come back to reality … Er was opeens champagne, Stella drukte de musici een glas in hun handen en iedereen had ze toegedronken. Het deed hem even denken aan vroeger, de laatste avond van de vakantie, al dat mooie dat bijna voorbij was en dat je eindeloos zou willen vasthouden. Half verdoofd was hij gaan zitten, een beetje verbaasd over zichzelf. Hij wist niet dat hij nog sentimenteel kon zijn. Maar daarna kwam de easy listening weer terug, het gebabbel, de opwinding ebde weg en kort daarop was hij naar hun suite gegaan. Daar had hij van Stella’s bed zijn boek gepakt dat ze eerder op de dag meegenomen had, en toen hij het opendeed, viel er een foto uit die ze blijkbaar als bladwijzer gebruikt had. Haar dochter Esmée op een tuinfeestje, op de achtergrond groepjes mensen op een zonnig gazon, de wirwar van slingers en guirlandes. Hij had de foto teruggelegd met het gevoel dat hem iets ontglipte. Weer had hij gekeken. Schuin achter het meisje stond een man met donkere brillenglazen, hij zag hem van opzij, maar het beeld was onscherp, het gezicht niet meer dan een vlek. Nu zag hij echt spoken. Om zichzelf te ontnuchteren telde hij de mensen die een zonnebril droegen. Drie van de zeven die op de foto stonden, waarvan twee vrouwen. Eén man. Hoofdschuddend was hij naar de badkamer gegaan.

Het was al tien uur toen Stella op het achterdek verscheen.

‘Jij hebt zeker al gezwommen?’ vroeg ze.

Achter haar grote zonnebril zag ze bleek en haar stem klonk hees.

‘Nee, maar ik heb wel een heleboel andere dingen gedaan. Ben je net op?’

‘Hoezo?’

‘Moest je niet iets doen vanmorgen? Een competitie of zoiets?’

‘Geen zin.’ Ze leunde met haar armen op de reling en keek naar de golven.

‘Moet je dat dan niet afzeggen?’

‘Hè Jezus, Vincent. Laat dat maar aan mij over.’ Ze duwde zich af tegen de reling, een vermoeid gebaar en liep weg. Een kwartier later was ze terug en schudde haar natte haren boven hem uit. ‘Sorry voor daarnet, Vince. Ik heb slecht geslapen.’

Om halfeen stond hij in het gangboord te kijken naar de citadel van Bonifacio. Achter hem verdrongen de passagiers zich voor een plaatsje op de eerste tender. Terwijl hij nog aarzelde of hij op Stella zou wachten, stond ze opeens naast hem.

‘Hé,’ zei hij, ‘je bent uitzonderlijk vroeg voor jouw doen.’ Ze zag nog steeds wat vaal, de kater was nog niet over.

Hij was gespannen en toen ze de haven in voeren, zocht hij met zijn ogen de kade af. Op dit uur was het niet druk, iedereen zocht de schaduw van de bovenstad op en de cruisegangers haastten zich naar de busjes die in een rij langs het water stonden. Maar pas toen hij omgelopen was, zijn camera in de aanslag als excuus, wist hij het zeker. De man was er niet.

‘Wat doe je toch druk Vince’, zei Stella. ‘Net een schoolkind met vakantie. Je bent hier toch al eens geweest?’

De rij voor het busje kwam in beweging en hij nam haar bij de arm. ‘Kom maar mee, ’t is hier haast niet om uit te houden.’

Het busje was een oven, zijn shirt plakte aan zijn lichaam, maar het deed hem niets. Overal hingen vlaggen, tussen de huizen waren banieren gespannen met de Corsicaanse morenkop erop en op sommige plaatsen drong muziek door in de bus. Pas toen ze uitstapten, begreep hij het. ‘Het is 14 juli’, zei hij. ‘Quatorze juillet. Helemaal niet aan gedacht.’

Stella was niet in vorm. Traag liep ze tegen de hellende straatjes op, zo dicht mogelijk langs de huizen, en af en toe stond ze stil om zich koelte toe te wuiven.

‘Wat doen we’, zei hij. ‘Alle kans dat de galeries dicht zijn vandaag. Wil je iets bekijken, zullen we om de citadel heen lopen? Prachtig uitzicht, maar bloedheet waarschijnlijk.’

‘Laten we maar wat rondlopen’, zei ze. ‘Dan zien we wel.’ Toen hij omkeek, zag hij in de diepte hun schip liggen. Het marinapark was uitgezet en surfboards en jetski’s waaierden uit over de zee.

Op een pleintje moesten ze wachten voor een muziekkorps. Vals schetterde het koper tegen de huizen, aan alle kanten fotografeerden toeristen de piepjonge majorettes en de rood aangelopen vaandeldrager. Stella leunde tegen de muur van een huis.

‘Zullen we ergens iets gaan drinken?’ riep hij boven het lawaai uit.

Ze schudde haar hoofd. ‘Ik ga terug.’ Ze had haar zonnebril afgezet en hij zag dat haar ogen rood waren, het leek of ze gehuild had.

‘Je voelt je niet goed, hè?’

Ze haalde een tissue uit haar tas en bette haar gezicht. ‘Ik heb haast geen oog dichtgedaan vannacht. Vind je het niet erg?’

Hij verstond de helft niet en trok haar mee een steegje in. ‘Zal ik meegaan?’

Haar ogen schoten heen en weer over het plein en haar gezicht vertrok. Had ze pijn?

‘Kom maar’, zei hij.

‘Nee, nee, dat is absoluut niet nodig. Blijf jij gewoon hier, ik red me wel. Een paar uur slaap, dan ben ik weer in orde.’ Ze keek hem aan met een flauwe glimlach en tikte hem tegen zijn wang. ‘Heus Vince, ik red me wel. Geen galeries dus vandaag. Je boft.’

Hij keek haar na tot ze om een hoek verdween en liep toen terug naar het plein. De majorettes maakten pas op de plaats, batons draaiden rond en onder tromgeroffel zette het korps zich in beweging. ‘À la Bastille’, zei iemand voor hem, een buikige man die hij van boord kende. Hij grijnsde en keek over het plein dat nu weer in bezit genomen werd door toeristen. Aan de overkant, nog geen twintig meter bij hem vandaan, stond een slanke gestalte in een crèmekleurig kostuum. Getinte brillenglazen blikkerden in de zon, de man wendde zich af en liep weg.

Even kon Vincent zich niet bewegen. Toen stak hij het plein over, eerst aarzelend alsof iets hem tegenhield, dan gejaagd. Dit was onmogelijk. Hij bereikte de overkant, liep toen door naar het straatje in de hoek, de richting waarin de man was verdwenen. Uit de nauwe doorgang tussen de huizen stroomden mensen het plein op, hij worstelde zich erdoor, dicht langs de muren, uitwijkend voor bewoners die voor hun deuropening stonden. Het had nauwelijks zin om te rennen, hij vertraagde zijn pas terwijl hij over de hoofden heen probeerde te kijken. Kleurige vliegengordijnen waaiden uit en tussen de huizen dreven geuren van kruiden en gebraden vlees. Opeens was de stuwing voorbij, hij stond op een binnenplein met een kleine fontein in het midden en aan de overkant een arcade, winkels met blinden. Boven de huizen torenden de muren van de citadel, hij had bijna in een cirkel gelopen, achter het kloosterachtige gebouw rechts moesten ergens de busjes staan. De hitte sloeg op hem neer en bij de fontein liet hij het water minutenlang over zijn handen stromen. Het kon niet waar zijn, dacht hij. Ze hadden negen uur gevaren, waren honderden kilometers van het vasteland verwijderd. Onmogelijk. Om de hoek voorbij de kloostermuur liep een steeg trapsgewijs omlaag en na een kromming kwam hij uit bij de parkeerplaats waar ze uitgestapt waren. Langs de huizen lag een klein terras onder overhangende bomen. Een man in een zomerkostuum zat met zijn rug naar hem toe aan een tafeltje, zijn gezicht gericht op de bushalte.

Vincent liep langzaam langs het terras, keerde toen terug en bleef staan voor het tafeltje. De man keek op. De getinte brillenglazen gaven zijn wangen een gelige gloed.

‘Wie bent u?’ vroeg Vincent.

De man antwoordde niet.

‘Waarom achtervolgt u mij?’ Vincent realiseerde zich dat hij zijn vraag in het Frans gesteld had, automatisch, en hij herhaalde hem in het Engels.

Een zweem van een glimlach gleed over het smalle, gladde gezicht dat naar hem opkeek. Hij was ouder dan hij had gedacht, zestig, misschien wel zeventig. ‘Waarom ik u achtervolg? Ik achtervolg u niet.’ Hij sprak met een zwaar accent. Duits?

‘In San Remo, in Saint-Tropez, Le Lavandou. Overal waar we aanleggen, staat u te wachten.’ Hij zocht naar woorden. ‘U volgt mij de stad in, overal. Nu bent u in Bonifacio.’

‘U overschat uzelf.’

De kalmte van de ander maakte hem razend. ‘Ik wil weten waarom u dat doet. Wat u van mij wilt. U kijkt, en als u merkt dat u gezien bent, loopt u weg. Dan, op een andere plaats, bent u er opnieuw.’ In zijn onmacht verhaspelde hij de zinnen, hij kon niet zeggen wat hij voelde, begon opnieuw. ‘Het is hinderlijk, het is laf. U blijft op afstand kijken, u verdwijnt weer. Laf.’

Het gezicht van de man verstrakte. ‘Meneer, zoals ik al zei, u overschat uzelf. U bent niet belangrijk. Ik zal het omdraaien. U bent aanwezig op plaatsen waar ik mij bevind, en al of niet toevallig staat u in mijn blikveld. Begrijpt u? Het gaat niet om u. Gaat u even zitten, het is nogal vermoeiend om steeds omhoog te kijken.’

Vincent bleef staan. ‘Uw oordeel over mij laat mij koud. Ik wil een verklaring …’

De man haalde zijn schouders op. ‘U wordt misbruikt, maar u schijnt daar geen besef van te hebben. Dat spreekt in uw voordeel, maar die naïviteit maakt u wel kwetsbaar. En nu wilt u van mij een verklaring …’

Zijn hand kwam omhoog in een vermoeid gebaar en hij zuchtte.

Vincent voelde zich kil worden. ‘Ik heb geen idee waar u het over hebt. Misbruikt? Hoe word ik misbruikt? Door wie?’

‘Gaat u alstublieft zitten.’ Met beide handen steunend op zijn wandelstok drukte de man zich rechtop in zijn stoel. Nu is hij opeens oud, dacht Vincent, hij speelt een rol, de rol van de superieure oudere heer. Hij beeft zelfs. Maar hij kan lopen als de beste.

‘Weet u,’ zei de stem en door de traagheid werd het Duitse accent zwaar en nadrukkelijk, ‘weet u dat Estella twee maanden geleden ook een cruise heeft gedaan? Samen met mij. Een fascinerende tocht in een ander deel van de wereld, noordelijk, ijzig. Een schip van dezelfde maatschappij, maar totaal het tegenovergestelde van deze reis. Hebt u enig idee waarom ze nu deze banale trip heeft uitgezocht? En nog wel in het hoogseizoen, iets wat ze altijd verafschuwde?’

Vincent trok een stoel naar zich toe en ging zitten. Estella, had hij gezegd.

‘U bent gezelschap. U vult iets op, u dient als excuus. Administratief neemt u mijn plaats in, ze had voor twee personen geboekt, maar toen ik merkte waar het voor diende, heb ik mij teruggetrokken.’

Tegenstrijdige gedachten woelden door zijn hoofd. ‘Stella heeft geen excuus nodig om een scheepsreis te maken, om galeries te bezoeken waar ze …’

De man liet hem niet uitspreken. ‘Die galeries zijn een ander deel van het excuus. Ze heeft een pakhuis vol van al die leuke jonge kunstenaars die om haar heen zwermen, en probeert dat werk te slijten. Zij heeft het idee dat ze in die branche iets kan bereiken en ik leg haar daarbij niets in de weg, zelfs niet als ze daarvoor dit soort plaatsen zou willen aandoen. Maar die waren ook niet háár keuze, die cruisetrajecten liggen vast. Met het nuttige het aangename legitimeren. Deel van het excuus, net als u.’

Hij zweeg even. Toen zei hij: ‘Wilt u iets gebruiken?’

Vincent schudde zijn hoofd.

‘Begrijpt u me goed, ik wil u niet beledigen, ik heb niets tegen u. U bent een oude vriend van Estella, en u zou dus mijn vriend moeten zijn, maar haar vriendenkring is nogal groot … Alleen, voor een oude vriend weet u weinig van haar, moet ik zeggen. U wist niet dat ze inmiddels vijf jaar met mij getrouwd is, en evenmin dat ze mij een maand geleden verlaten heeft. Nietwaar? U weet ook niet waarom ze deze cruise maakt, en met welk oogmerk u als oude vriend uitgenodigd werd. Dat u eigenlijk deel uitmaakte van een afleidingsmanoeuvre, dat u diende als legitimatie.’ Hij wachtte even. ‘En dus weet u ook niet dat zij vanavond voor het vertrek van boord gaat.’

‘Vanavond?’

Hij reikte naar het glas dat voor hem stond. ‘Ja. Vanavond vliegt zij met mij terug naar München. Bonifacio is haar eindpunt. Tenminste … Ik ken haar goed genoeg om te kunnen voorspellen wat haar keuze zal zijn.’

Vincent keek naar het beheerste gezicht tegenover hem, de lippen die zich samentrokken in een uitdrukking van zorgvuldige afweging. Hij is gek, dacht hij, gek en verblind. Maar langzaam bekroop hem de twijfel, er was iets gaande waar hij volledig onkundig van was geweest.

‘Waarvan ben ik de legitimatie?’ vroeg hij.

De man leek hem niet te horen. ‘Uiteindelijk zal ze inzien wat ze verliest als ze dat niet doet. Alles. Het is méér dan een keuze tussen een romantische bevlieging en de terugkeer naar een wellicht eenzijdige, maar in ieder geval zekere relatie. Het is een keuze tussen alles en niets. Leven of dood. En die keuze is voor Estella niet moeilijk. Zij houdt van zichzelf, en dus ook van het leven. Ze is er zelfs zéér aan gehecht.’

De ogen achter de getinte glazen staarden over zijn hoofd in de verte. ‘Zij maakt hoe dan ook deze cruise niet af. In elke haven lag een ticket voor haar klaar, dat wist ze. In elke haven heb ik haar daaraan herinnerd door mijn aanwezigheid. Elke volgende haven bracht haar dichter bij het einde. Elk vertrek leek een uitdaging aan mij, maar dat is slechts schijn, ze weet waar de grens getrokken is. Bonifacio is de laatste kans. De laatste ontsnappingsmogelijkheid.’

‘En daarna?’

Hij keek mij aan. ‘U kent de volgende bestemming.’

‘Napels.’

Hij knikte. ‘Vijftien uur varen. Een lange nacht aan boord. Er zal gedanst worden, de Piano Bar is open tot de zon opkomt. Bedwelmende muziek, voor wie er gevoelig voor is. Een web van zoete dromen. Ach meneer, elke cruise is hetzelfde. Confectieromantiek die overal op de wereld hetzelfde is. Verleidelijk, maar banaal. De langste nacht aan boord. Estella zal moeten kiezen, en wel nu. Napels zien, betekent sterven. Ik heb daar relaties …’

Hij zette zijn bril af en drukte zijn vingertoppen in zijn ogen. ‘Wilt u nu dan misschien iets drinken?’

Aan de haven vond hij de eigenaar van een bootje met buitenboordmotor bereid hem voor tweehonderd franc naar het schip te brengen. Tijdens de overtocht bleef hij staan, zijn handen geklemd om het windscherm. Het buiswater doorweekte zijn kleren, maar hij voelde het niet. Stella’s echtgenoot zou woord houden, daar was hij van overtuigd. Hij moest bezeten zijn van haar. Of was het gekwetste ijdelheid, kon hij niet leven met de gedachte dat hij verlaten werd? Een verstikkende, egoïstische liefde. Om wie ging het?

U wordt misbruikt, had de man gezegd. Hij voelde zich niet misbruikt. Hij was vier dagen in haar nabijheid geweest en dat was voldoende. Verlangen was genoeg. Elk bezit was toch een illusie. Maar er klopte iets niet. Als Stella inderdaad op die eerste cruise een ander ontmoet had, had ze toch geen dekmantel nodig om met hem te reizen? Ze had gebroken met haar echtgenoot, er was geen enkele belemmering.

Boven aan de loopplank werd hij aangeroepen door Jensen. ‘Hofman, ook al terug? Veel te heet natuurlijk. En Stella? Ben je haar kwijtgeraakt?’

Hij keek naar het lachende roodverbrande gezicht van de Deen. ‘Straks’, zei hij.

De tussendeur in de hut was dicht. Hij wachtte tot hij zijn ademhaling onder controle had en klopte. Daarna opende hij voorzichtig de deur van de badkamer. Er stond een laag water in het bad met schuimresten en de vloer dreef van het vocht. De deur naar Stella’s hut stond op een kier. Hij duwde ertegen. Op het bed zat een man. Stella stond voor hem, ze drukte zijn hoofd tegen haar naakte buik en wiegde zacht heen en weer. Hij zag de aftekening van haar bikini op haar rug. Langzaam draaide ze haar gezicht naar hem toe. Haar ogen waren rood.

‘Vincent’, zei ze. ‘Je bent terug. Gaan we vertrekken? Dat is goed.’

Ze trok de handdoek los die ze om haar hoofd had gewonden en hield hem voor haar borsten terwijl ze zich omdraaide. De man zat voorovergebogen, zijn bruine schouders waren mager als van een jongen en toen hij opkeek en ging staan, zag Vincent dat het een jongen wás, met een gezicht dat verward was en verontrust, zo oneindig verschillend van het geconcentreerde profiel achter de piano de afgelopen nacht, maar even jong en kwetsbaar. Hij ging tussen hen in staan alsof hij Stella wilde beschermen.

‘Napels.’ Haar hese stem had een dromerige klank. ‘We varen naar Napels.’

‘Nee’, zei Vincent. Hij duwde de pianist opzij, zijn uitgestrekte hand raakte Stella niet aan, hij spreidde zijn vingers in een bezwerend gebaar. ‘Nee, je moet van boord. Het kan nog. Bonifacio is …’

‘Dat zeggen ze toch? Eens in je leven … Niets kan mij beletten om naar Napels te gaan. Niemand.’

Vincent voelde de handen van de pianist tegen zijn schouders en hij duwde ze weg. ‘Ik belet het je. Je mag niet …’

‘Ga de hut uit’, zei de jongen. Vincent zag zijn handen op hem af komen, krachtige handen, hij voelde ze tegen zijn borst, ze duwden hem over de drempel van de badkamer. Wat een krankzinnige situatie, dacht hij. Hij zette zich schrap, maar zijn voeten gleden weg op de natte vloer.

‘Het gaat verdomme om je leven’, riep hij. ‘Dat is het toch niet waard.’ Hij zag haar ogen achter het hoofd van de pianist en hij wist dat hij haar moest opgeven. Hij liet zijn handen zakken. De pianist raakte uit balans en viel met zijn volle gewicht tegen zijn borst. Vincent wankelde achteruit en verloor zijn evenwicht. Hij smakte achterover tegen de wastafel, greep wild om zich heen naar houvast en sloeg toen met zijn hoofd tegen de wand boven het bad. Het water was heet en donker, het vloeide in zijn mond, zijn keel, langzaam liep hij vol zonder dat hij bij machte was iets te doen.

Wat een krankzinnige situatie, dacht hij. Ik verdrink op zee.