Patty Stenger

Zuidas

Uitgeverij De Geus

breda 2014

© Patty Stenger, 2014

Omslagontwerp en -illustratie © Rozemarijn Koopmans

isbn 978 90 445 2827 5

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2014.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

De duim van Ties streelt het kuiltje onder haar achterhoofdsbeen. Zacht. Het is zacht bedoeld, hij is lief voor haar.

Alice voelt zijn vingers om haar hals, als een coltrui. Ze kan niet tegen iets straks om haar nek, een das moet losjes, het bovenste knoopje open. Haar ademhaling wordt korter, sneller. Ze hoest.

Ties trekt zijn hand terug om de bocht te nemen.

Het Stationsplein is een laagvlakte. Kaal en breed, omringd door flats en kantoren die er niet toe doen. Willekeurig naast elkaar gezet in opeenvolgende decennia. Elk nieuw stadsbestuur heeft er zijn erfenis nagelaten.

Twee jaar lang had Alice haar fiets tegen de gevel gezet van het halfronde gebouw met de blauwe kozijnen uit het begin van de jaren negentig, Van Berckhout en De Vries Accountants.

‘Je mag altijd terugkomen’, had Jan van Berckhout gezegd bij de afscheidsbarbecue. Ze had geknikt en toen gebloosd, omdat ze het niet meende, dat knikken.

Als hij nu maar niet naar buiten komt, denkt Alice. Ze concentreert zich op de ruitenwissers, de rechter kreunt voor hij neerkomt. Het losse eindje rubber vertraagt het ritme en tekent halve cirkels.

Ties zou zeker stoppen en het raampje openen. Wat moest ze zeggen?

‘Hoe gaat het?’ ‘Goed.’ ‘Heb je het naar je zin in Amsterdam?’ ‘Ja.’

Ties heeft altijd een verhaal, over alles. Hij kan een wildvreemde enthousiast maken over gasbeton dat hij voordelig uit Duitsland heeft gehaald via internet.

Ties is een fijn mens, zegt haar moeder. Alice mag haar handjes dichtknijpen.

Ze zijn voorbij Van Berckhout en De Vries. Opgelucht herkent ze het golvende dak van het stationsgebouw.

Ties draait zijn Seat de parkeerplaats op en stopt. De ruitenwissers maken een laatste cirkel. Regendruppels vullen de voorruit. Afgezonderd zijn ze nu.

Ties heeft de motor uitgezet. Hij draait zich naar Alice en plant zijn handen in haar krullen, trekt haar gezicht naar zich toe en kust zacht haar mond.

Koffie, aftershave, verf. Ze laat hem begaan.

Haar bovenlip tussen zijn tanden, zijn tong langs haar gehemelte. Ze sluit haar ogen. Het is aangenaam. Spieren trekken samen in haar onderbuik.

Seks met Ties is goed. Maar niet nu, hier in de auto voor het station. Ze duwt de hand van haar dij en maakt zich los uit de omhelzing.

‘Mijn trein.’

Ties knikt. ‘Ik wacht op je, lieverd.’

Niet-begrijpend kijkt ze hem aan.

Hij buigt naar voren en neemt het puntje van haar neus in zijn mond. ‘Drie maanden zijn zo voorbij.’

Mooie rechte tanden heeft Ties. Toen ze voor het eerst met hem zoende, haakten hun beugels in elkaar. Vijftien waren ze. Op de kermis achter de toiletten.

Ze dronken wijn uit een fles die Ties van huis had meegepikt. Haar kennismaking met alcohol.

‘Als je terugkomt gaan we trouwen’, fluistert Ties in haar oor. Alice kust zijn mondhoek en draait zich naar de achterbank om haar weekendtas te pakken. Ze wil te vlug, de schouderband zit klem, ze trekt. Ties glimlacht om haar onhandigheid en maakt de tas met een rustig gebaar los van de hoofdsteun.

Grote regendruppels waaien binnen als ze het portier opent.

‘Mijn trein’, herhaalt Alice terwijl ze uitstapt.

Ze gooit de tas op haar rug en rent voor de auto van Ties langs de straat over, haar pumps scheppen water.

Pas als ze onder het afdak staat, kijkt ze om. Ties zwaait, hij heeft de motor weer gestart. Ze kan de ruitenwissers horen. Snel loopt ze door de stationshal, de trap af naar het perron. Ze hoeft helemaal niet te rennen. De intercity naar Amsterdam gaat pas over tien minuten.

2

De burgemeester was nog bij de feestelijke opening geweest, Bobbie niet. Hij vindt het een lelijk pand. Destijds vooral uit woede, maar nu kan hij het op esthetische gronden motiveren. De megalomane torens, de blauwe kozijnen, de geforceerde symmetrie. Een kitscherige burcht is het.

‘Dit wordt een monument!’ had zijn vader geroepen. Het was zijn doorbraak geweest als architect. Nu wil niemand het meer huren. Twintig jaar oud en al zes jaar leeg. Er was nog sprake geweest van herbestemming, een verbouwing tot vrijesectorappartementen. Maar het uitzicht op de geluidsschermen van de a16 bleek een doorslaggevend argument om hiervan af te zien.

Bobbie Bijlsma’s bedrijf, Volan Vastgoed, was met een alternatief gekomen. De Lucebert, een duurzaam, multifunctioneel gebouw, waarvoor subsidie te krijgen was. Net voor de crisis had hij een goede deal gesloten met de wethouder en de toekomstige huurder.

Iedereen wordt hier beter van, denkt Bobbie. Hij kijkt om zich heen. Mannen. Politie, brandweer, bouwvakkers. Maar vooral oudere mannen in groepjes. Ze hebben hier afgesproken en verheugen zich. Ze mompelen, wijzen, zwijgen en roken. Hier en daar is een vrouw meegekomen met een thermoskan koffie. Geen kinderen, die zitten om tien uur ’s morgens al op school natuurlijk. Zo veel mensen bij elkaar en toch zo rustig.

Stilte voor de storm. Het verkeer op de a16 wordt omgeleid. Dat zal ongetwijfeld ergens tot files leiden. Bobbie glimlacht bij het idee dat hij de aanstichter is van dit alles. Twee Vlaamse gaaien strijken neer op de linkertoren. Laatste kans om erop te schijten.

De opzichter test krakend en piepend de megafoon. Mannen grijpen naar hun oren. Krijsend zetten de Vlaamse gaaien koers richting Kralingsebos. Bij zeven is de opzichter verstaanbaar.

Bobbie voelt een kinderlijke opwinding. Hij telt zacht mee: ‘Vijf, vier, drie, twee …’

De knal klinkt scherp als een schot en rolt dreigend door als onweer. Heel even blijven de torens overeind staan. Arrogant, onaantastbaar, het onverwoestbare gelijk van zijn vader. Dan zakken ze bulderend in elkaar in groezelige stofwolken die uit het niets oprijzen.

Een minuut, nog niet eens. Weg is het.

Uit Bobbies mond ontsnapt een klein geluid: ‘Hoh.’

Zijn witte All Stargympen veren op.

Hij wil niet aan zijn vader denken nu. Dit gebouw voldeed niet meer aan de eisen van vandaag. Klaar. Het zijn puur zakelijke argumenten. Er wordt geapplaudisseerd en geroepen. Mensen komen in beweging.

Bobbie rommelt in de zakken van zijn shabby designercolbert, op zoek naar een sigaret. Maar hij is al twee jaar gestopt. Een scherpe aftershavelucht doet zijn lichaam verstijven. Verwelkte lelietjes-van-dalen, musk. Bobbie herkent de geur direct. Charles Veenstra. Charles Veenstra staat naast hem, hier. Waarom? Hij was toch duidelijk geweest?

Bobbie blijft voor zich uit kijken naar de stofwolken die langzaam wit kleuren.

Zacht neuriënd schuift Charles Veenstra zijn zonnebril omhoog, als een haarband in zijn schaarse grijze krullen.

Bobbie twijfelt, hij kan weglopen, rustig weglopen alsof er niets aan de hand is.

Wat kan hem gebeuren tussen al die mensen? Verderop eten twee politieagenten een broodje. Achter hem op straat staat Boy klaar met de Jaguar.

Een zure zweetlucht vermengt zich met de geur van oude bloemen. De klamme warmte van een groot lichaam aan zijn andere zij. Te dichtbij, klem. Natuurlijk, Veenstra komt nooit alleen, dat had hij kunnen weten. Het grote lichaam spuugt een fluim in het zand.

Bobbie blijft strak voor zich uit kijken. Niet reageren. Hier kunnen ze hem niets doen. Zijn hart bonkt boven in zijn borstkas.

Wat willen ze verdomme?! Veenstra weet dat hij voor de Lucebert geen zaken met hem doet. Natuurlijk, voor Eurohaege had hij hem nodig gehad. Toen kreeg hij de financiering niet rond. Maar nu is dat geen probleem. Hij heeft al een huurder. Weinig risico voor de bank. Alleen nog een goede prognose overhandigen, maar daar gaat hij een bureau voor inhuren. Geen gesodemieter meer. Hij heeft geen verplichtingen aan Veenstra. Hij laat zich verdomme niet intimideren.

Bobbie haalt diep adem, recht zijn schouders. Gewoon rustig weglopen nu en nog wel even knikken, vriendelijk maar beslist. Geen vijanden, maar zeker ook geen vrienden.

Hij knoopt zijn colbertje dicht terwijl hij normaal altijd een knoopsgat openlaat.

De grote man reageert alsof hij aanvoelt wat Bobbie van plan is. In twee stappen staat hij voor hem. Soepel tilt hij een blok puin op dat door de explosie voorbij het rode afzetlint is geworpen, galant bijna, alsof hij wil voorkomen dat Bobbie erover struikelt.

‘Wat een kracht, hè, zo’n explosie’, grinnikt Veenstra. ‘Levensgevaarlijk eigenlijk!’

Bobbie draait zich naar hem toe en kijkt naar de kleine bleke hand met ouderdomsvlekken die Veenstra hem toesteekt, schudt hem dan. ‘Alles goed?’

‘Locatie is uitstekend.’

Bobbie glimlacht beleefd en maakt een excuserend gebaar. ‘Ik heb een afspraak.’

‘Wij hebben een afspraak.’

Bobbie laat de hand los en doet een stap naar achteren.

In zijn rug voelt hij het grote lichaam. Direct draait hij zich om. Staalblauwe ogen in een vierkant gezicht, bloemkooloren.

Een wijsvinger met afgebeten nagel wijst vier scherpe punten betonijzer aan die uit het puin steken als de poten van een dier.

‘Hond!’ grijnst een brede mond met stifttanden. ‘Hond zonder kop.’

Hij reikt Bobbie het blok aan als presentje.

Veenstra grinnikt. ‘Misschien leuk voor je vader, als aandenken.’

Weglopen is geen optie meer, het blok aanpakken ook niet.

Bobbies ogen zoeken getuigen, maar iedereen kijkt gefascineerd naar de enorme open plek die langzaam zichtbaar wordt achter de sluier van stof.

De grote man houdt het blok weer omhoog en beweegt het langzaam dichterbij. Een poot schampt Bobbies neus. Hij deinst achteruit en probeert de man weg te duwen. Het grote lichaam geeft niet mee. Zijn mond speelt een geschrokken ‘O’. Zijn ogen glimmen. Dan laten de handen los. Het blok valt. De poten naar beneden. Een doffe plof op zijn rechtervoet.

Bobbie vloekt, zijn lichaam klapt dubbel, er is geen gevoel, alleen gewicht. Vast, zijn voet zit vast.

‘Je hebt mijn vriend laten schrikken, Bob’, fluistert Veenstra.

Hij legt meelevend de kleine gevlekte hand op zijn rug.

Bobbie trekt met moeite het blok van zijn voet.

Dan komt de pijn. Scherp en snijdend.

Zonder zijn handen te gebruiken wipt Veenstra de zonnebril op zijn neus.

‘Misschien moet je even tetanus halen.’ Rustig loopt hij naar het hek waarachter de straat begint.

De grote man haalt zijn neus op en volgt.

Bobbie probeert overeind te komen. Ademhalen, rustig ademhalen, nadenken.

Twee werkmannen zijn op de vloek afgekomen.

Boy heeft de Jaguar verlaten en spoedt zijn kant op.

‘Niets aan de hand’, gebaart Bobbie. ‘Een blok puin … van de explosie, ik stond iets te dichtbij.’

De witte All Stargymp aan zijn rechtervoet kleurt razendsnel rood.

Bobbie voelt zijn hoofd licht worden. Boy kan hem nog net opvangen.

3

Alice moet altijd even voelen. Haar hoofd door het dakraam. Dan weet ze het. Vandaag een jas aan. Het is een dagelijks ritueel sinds ze in Amsterdam woont en niet meer de tuin in kan lopen.

Staand op haar bed eet Alice pure chocola met hele hazelnoten. Onderweg naar kantoor gaat ze een espresso halen bij de kiosk op Station-Zuid. Daar kan ze zich nu al op verheugen.

Ze drukt haar vinger in een blaar in het kozijn en laat de verf opkrullen met haar nagel. Aan de voorkant zien de huizen van Berlage er nog uit zoals in de vvv-folder, maar van binnen en aan de achterkant is alles gedateerd en verveloos.

Haar vader had misprijzend zijn hoofd geschud, maar volgens Monique, haar baas, was het echt mazzel dat ze buiten de Bijlmer een etage had gevonden.

Als Alice rechts uit het dakraam leunt, kan ze het kantoor zien van pmc, het consultancybureau op de Zuidas waar ze nu drie maanden werkt.

Een headhunter had haar benaderd, getipt door de professor uit Tilburg bij wie ze cum laude was afgestudeerd als financieel econoom. De man roemde haar talent. Verveelde ze zich niet bij dat boekhoudkantoor in Sittard? Hij zei het en ze wist ineens dat het zo was.

Alice deed haar werk daar bijna zonder nadenken. Vaak was ze na de lunch al klaar terwijl haar collega’s moesten overwerken. Dat gaf gedoe. Jan van Berckhout ging haar tempo als voorbeeld stellen. Ze werd steeds minder vaak uitgenodigd op verjaarspartijtjes. Vreemd vond ze het maar niet erg. Alice was zelfs opgelucht geweest toen ze niet meer werd gevraagd voor het samen bouwen aan de jaarlijkse praalwagen voor carnaval.

Het onbegrijpelijke was dat haar collega’s altijd aardig deden als ze alleen met hen was. Maar zodra ze met een groepje waren, veranderde de sfeer. Ze had heus wel gezien dat ze haar nadeden bij de koffieautomaat. Haar onhandige armbewegingen. Haar haastige loopje, kont naar achteren.

Een paar keer waren er documenten van haar bureau verdwenen of verwisseld voor oude versies.

Alice sluit het dakraam, stapt van het vurenhouten bed op het linoleum en verfrommelt het lege papiertje van de chocoladereep. Na de afscheidsbarbecue had ze niemand meer gezien. Ook niet op Facebook.

Thuis sprak ze bijna nooit over haar werk. Niemand vroeg ernaar en bovendien was Ties meestal aan het woord. Het gaat altijd over de bouw.

Ties werkt bij Bloembergbouw, het aannemersbedrijf van haar vader. Sinds kort huurt hij de etage boven de opslagloods. Dat is handig, vindt hij. Lekker dicht bij het werk. En anders staat het toch maar leeg.

Samen met haar vader had Ties de ruimte opgeknapt. Wandjes geplaatst. Keukentje, badkamer erin. Er waren twee ruime kamers ontstaan en een kleintje, voor je weet maar nooit. Haar moeder zocht kiezelkleurige gordijnen uit en gele kussentjes voor op zijn nieuwe hoekbank.

Alice had de headhunter nog diezelfde middag teruggebeld.

Ze telt de twaalf treden van de steile houten trap die uitkomt in haar kleine woonkamer.

Oorspronkelijk was de zolder een berging, maar de huiseigenaar had middels een gat in het plafond de kamer bij de etage gevoegd zodat hij het als maisonnette kon verhuren. Hier heeft Olga, haar moeder, niet geholpen met inrichten. Ze was zelfs nog nooit op bezoek geweest.

Alice had alles in een keer aangeschaft bij Ikea: Klippanbank, Billyboekenkast, Docksta-eettafel met twee witte Urbanstoelen. Alleen de kast van berkenfineer, die vroeger bij haar oma stond, was meegekomen uit Sittard.

Alice gooit de prop chocoladepapier in de prullenbak en opent de spiegeldeur. Majazeep en mottenballen. De geur van lange zomervakanties.

Als kind ging ze er weleens in zitten, in die kast, veilig tussen de gebloemde jurken met zachte schoudervullingen. Een keer was ze blijven zitten toen Olga haar kwam ophalen na een logeerpartij. Stil had ze geluisterd naar het steeds harder roepen van haar naam, het vloeken van haar moeder in de keuken. Pas toen ze haar oma hoorde huilen was ze tevoorschijn gekomen.

Alice verschuift de hangers met colberts.

Bij Van Berckhout en De Vries in Sittard droeg iedereen een broek en een trui, in de zomer soms zelfs een korte broek met slippers of een strandjurk. Hier op de Zuidas is dat ondenkbaar. Hooguit op casual friday. Donkere pakken zijn het uniform, soms met een streepje als variant. Ook voor vrouwen.

Alice had goed rondgekeken en toen drie dezelfde colberts gekocht met bijpassend rokje, in grijs, donkerblauw en krijtstreep antraciet.

Vandaag kiest ze donkerblauw.

Ze bekijkt haar spiegelbeeld. Donkere krullen springen alle kanten op. Zo houdt Ties van haar. In één beweging trekt ze haar haar naar achteren in een strakke staart en rolt er een knot van. Ze vouwt de kraag van haar blouse over haar colbertje. Twijfelt, loopt dan terug de kamer in en zoekt in een stapel kranten, bladert door Het Financieele Dagblad, foto’s van leegstaand vastgoed, een artikel over het aankomende proces tegen drugsbaron Charles V, beursberichten. Ze stopt met bladeren bij de foto van een blonde vrouw.

Zakenvrouw van het jaar, luidt het onderschrift.

De vrouw draagt de kraag van haar blouse ónder haar grijze colbert. Alice vouwt de kraag zorgvuldig naar binnen. Ze pakt haar laptoptas en trenchcoat, schiet in de zwarte pumps bij de voordeur. Dan voelt ze de ongelijkheid. Van haar linkerschoen mist de hak.

Buiten ratelt een tram, over zeven minuten moet ze in lijn 4 zitten.

Bij de deur staan verder nog sneakers met een fluorescerende streep en de knalrode pumps met plateauzool die Ties voor haar gekocht heeft in de outletschuur. Op de sneakers zal ze het zeker halen.

In Sittard was het waarschijnlijk niemand opgevallen, maar hier kan ze onmogelijk met sneakers onder haar rok aankomen. Zelfs als ze geen klanten ziet en haar benen de hele dag onder het bureau verstopt.

Alice pakt de rode pumps en zet haar voeten erin. Ze heeft ze nog niet eerder aangehad. Voorzichtig balanceert ze naar de voordeur. De klink zit lager dan anders.

De ochtendzon schijnt door de hoge bomen van de Jozef Israëlskade, ze zijn alweer kaler dan gister. Om de hoek, op de Van Woustraat, vult een Turkse groenteboer zijn kraam met fruit dat Alice niet kent. Zaterdag ga ik het kopen, denkt ze.

In de verte nadert tram 4. Alice moet een sprintje trekken, steltlopen zoals vroeger op conservenblikken met een touwtje. Voorovergebogen, kont naar achteren.

Een dikke vrouw op een scootmobiel vol plastic tassen stopt om haar te laten passeren, ze schudt grinnikend haar vervilte haardos. Alice lacht terug. Ze verheugt zich op haar werk en gaat doen wat de headhunter heeft voorspeld, carrière maken op de Zuidas.

Ties zou nooit naar Amsterdam komen. Kan ook niet voor zijn werk. En hij heeft net dat appartement opgeknapt. Af en toe zal ze erheen gaan. Op den duur steeds minder. Ties kan zonder haar. Hij zal verliefd worden op een ander. Er zijn altijd meisjes om hem heen, zegt haar moeder.

Net op tijd stapt Alice achter in de tram, peutert haar ov-kaart uit de voering van haar jas, checkt in en loopt wiebelend naar het enige lege bankje. Daar ploft ze neer en knoopt haar jas een stukje open. Het is warm. Een vreemde, vage pijn zeurt in haar borsten. Van het rennen misschien. Of moet ze ongesteld worden?

Alice rekent. De warmte stijgt naar haar hoofd. Twee weken. Ze is al twee weken over tijd.

4

Alice glipt als laatste de grote draaideur in, die prompt stopt met bewegen.

Ze zitten vast tussen glas. Alice met vier mannen die ze niet kent. De grootste fronst zijn grijze wenkbrauwen waaruit opvallend lange haren groeien. Hij bekijkt haar misprijzend. Het is haar schuld. Ze had even moeten wachten. Alice bestudeert de grond, haar schoenen staan erg rood op de zwart granieten tegels.

Dan komt de deur weer in beweging. Alice houdt haar koffie recht voor zich om niet te morsen en schuifelt mee naar binnen. Samen met de vier mannen steekt ze de witte hal over met de zijden kunstbomen. Ze knikt naar de blonde receptioniste, die haar nooit lijkt te zien. Te veel mensen, denkt Alice, te veel mensen onderweg naar de lift. Hun stemmen vervormen door de galm.

De glazen lift die naar beneden komt is leeg. Alice zoekt haar vaste plekje aan de buitenkant. Hier heeft ze mooi uitzicht. Beneden ziet het Mahlerplein er indrukwekkend uit. Maar hoe hoger je komt, hoe meer het opvalt dat rond de megalomane gebouwen met namen als Symphony, Rock en Tweeling onbestemde groene veldjes liggen waar vooral konijnen zich gehuisvest hebben.

Alice stapt uit op de vijfde verdieping. De man met de lange haren in zijn wenkbrauwen gaat verder omhoog. Misschien is hij een van de partners. De partners zitten op elf.

Eigenlijk zou iemand het moeten zeggen, van die wenkbrauwen of ze even moeten bijknippen met een nagelschaartje, denkt Alice. Maar als hij partner is dan durft niemand dat.

Al lopend neemt ze een laatste slok van haar dubbele espresso, ze zet het bekertje aan haar mond met de onderkant omhoog en lepelt met haar tong het restje schuim op.

Een jonge man met een verhuisdoos in zijn handen moet uitwijken om niet tegen haar aan te botsen.

‘Sorry’, mompelt Alice. Ze herkent Joost, een controller.

Joost haalt zijn schouders op, kort, gelaten. Dan beent hij met grote stappen naar het trappenhuis.

‘Hé, Joost’, zegt Alice tegen zijn rug. Even wil ze hem achternalopen, vragen waar hij heen gaat met die doos. Wat er aan de hand is.

Alice knijpt in de koffiebeker. Ze weet het. Joost is ontslagen. Waarom?

In het werkoverleg had Monique verteld dat de resultaten tegenvielen. Maar niet dat er ook mensen uit moeten.

Een koffiedruppel loopt langs haar duim haar mouw in. Joost had nog geen vast contract. Zij ook niet.

Alice versnelt haar pas, op de rode plateaupumps lijkt de gang langer dan anders. Voorbij de derde zeefdruk van Corneille begint haar afdeling, 5 c1.

Ook in de kantoortuin hebben de planten zijden bladeren. Achter een bureau aan het raam staat Jessica. Haar gezicht is gevlekt, ze heeft gehuild. Met een driftig gebaar verzamelt ze boeken van de vensterbank en zet ze in een doos. Net zo’n grijze verhuisdoos als die van Joost.

Niemand kijkt naar Jessica. Iedereen werkt gewoon door. Alsof het normaal is. Alsof het verboden is om te kijken, als je kijkt kun je ook een doos gaan halen. Alice blijft kijken.

Jessica draait zich naar de beveiligingsman, die achter haar staat. ‘Ik heb een document nodig!’

De man schudt zijn hoofd, ze mag niets meer uit haar computer halen.

‘Ik heb zo die pitch voor Volan Vastgoed!’

‘Dat komt in orde.’

‘Maar moet ik dan niets overdragen, ik heb alles voorbereid?’

Jessica kijkt om zich heen, zoekt collega’s die haar verhaal bevestigen. Tevergeefs.

‘In verband met compliance is dit helaas de procedure’, zegt de man rustig. Hij tilt een fotolijstje op met een lachende baby. Jessica grijpt het uit zijn hand en legt het in de doos. Het bureau is leeg. De computer uit. De beveiligingsman gaat Jessica voor. Alice wil iets zeggen als ze langsloopt, een groet, iets. Jessica glimlacht even. Alice kijkt haar aan, glimlachen lukt niet.

Ze gooit het koffiebekertje in de vuilnisbak en loopt naar haar eigen bureau in het midden van de kantoortuin. Er staat niets op. Geen boeken, geen fotolijstjes. Zij zou zonder doos kunnen vertrekken.

Alice rolt de rode bureaustoel naar achteren en zet haar computer aan. Dan voelt ze een hand op haar schouder. Monique staat achter haar. ‘Alice, loop je even mee?’

Een steen zakt in haar maag. Kan dit eigenlijk zomaar? Kunnen ze voortijdig haar contract opzeggen? Ze heeft dit helemaal niet zien aankomen.

Monique is de kantoortuin al uit gelopen. Haar hakken zijn stevig en laag, zij kan meer vaart maken. Alice besluit rustig te lopen. Zolang de boodschap niet is uitgesproken, is het niet waar.

Op de zuidkant heeft Monique haar eigen kamer. Er hangt een groot kleurig schilderij aan de muur met veel rondingen. Billen, denkt Alice, maar het zouden ook borsten kunnen zijn.

Monique sluit de deur achter haar. In het voorbijgaan werpt ze een afkeurende blik op de rode pumps met plateauzool. ‘Ga zitten, Alice’, zegt ze terwijl ze met haar rug naar het raam plaatsneemt in een ergonomische fauteuil van zwart leer.

Alice gaat op de harde houten stoel tegenover haar zitten.

‘Piet Hein Eek’, had Monique de vorige keer uitgelegd toen Alice haar dij had opengehaald aan de zitting. ‘Dat is design, kind!’

Monique leest op haar beeldscherm een bericht dat binnenkomt. Rustig typt ze een antwoord. Alsof Alice er niet zit. Alsof ze nu al niet meer bestaat. Alice kijkt naar Moniques smalle mond, die meeleest zonder geluid. Vriendelijke ogen turen door een leesbril. Niet van de Hema, denkt Alice, zoals de ronde rode van haar moeder die door het hele huis slingeren.

Monique zet haar bril af en kijkt Alice aan. Chanel, leest ze op de zijkant.

De zon komt tussen twee gebouwen door en schijnt precies in haar gezicht.

‘Hoelang werk je hier nu, Alice?’

Alice moet haar ogen samenknijpen.

‘Drieënnegentig dagen.’

‘Werk jij al op een account?’

‘Nee.’

Monique pakt een stapel jaarverslagen van haar bureau en legt ze voor Alice neer. ‘Volan Vastgoed, pitch. Grote vergaderzaal. Over tien minuten.’

Alice krijgt weer lucht, de zon op haar gezicht voelt ineens warm en prettig. Ze wordt niet ontslagen. Ze mag blijven, sterker nog, ze krijgt een account!

‘De analyse van Jessica staat op de server’, vervolgt Monique.

Jessica. Alice gaat rechtop zitten. Even voelt ze zich een verrader. Een lijkenpikker. Ze wil er iets over zeggen, vragen, maar Monique heeft haar leesbril weer opgezet en verdwijnt achter haar beeldscherm.

Alice pakt de jaarverslagen en schuift de stoel van Piet Hein Eek naar achteren. Voorzichtig staat ze op (ze weet nog waar de houtnerf uitsteekt) en huppelt bijna naar de deur. Een eigen account, ze zal laten zien wat ze kan. Bewijzen dat het beslist de moeite waard is om haar in dienst te houden.

‘O en Alice …’ Streng kijkt Monique over de leesbril. ‘Vooral decoratief aanwezig zijn voorlopig.’

Alice knikt, al snapt ze niet helemaal wat Monique bedoelt.

Als ze terugkomt bij haar bureau zit Evert erop. Alice kijkt naar de roodgeruite sokken en het stukje harig been tussen brogues en grijze broek. Bij pmc dragen alle mannen hetzelfde pak. Alleen de jonge mannen hebben veel kortere broekspijpen. Alsof ze willen laten zien hoe hard ze groeien.

Alice moet wennen aan de manier waarop ze hun successen delen. Elke scheet wordt als overwinning gevierd en via Twitter en LinkedIn wereldkundig gemaakt.

Zodra Alice de jaarverslagen van Volan Vastgoed heeft neergelegd, pakt Evert ze op. ‘Zegggg, Bloemberrugggg.’ Zangerig zacht en traag blaast hij de g in haar gezicht. ‘Ik wil gggraag op een a4’tje: solvabiliteit, lijken en progggnose.’

Grijnzend leunt hij iets naar achteren. Op zijn kaaklijn zitten rode plekjes van nat scheren over acne.

Alice voelt een steek van woede. Het liefst zou ze de jaarverslagen uit zijn handen rukken. Waar haalt hij de kapsones vandaan? Ze gaat zitten en haalt diep adem.

‘Volan Vastgoed was het account van Jessica.’

‘Klopt.’

‘En Jessica was níét jouw assistent.’

‘Klopt ook.’

Evert staat in een zwierig bedoelde beweging op van haar bureau. Hij kijkt op haar neer en grijnst. ‘Maar Jessica was geen provinciaaltje van eenentwintig.’

‘Ik ben zevenentwintig.’

Evert lacht breed en streelt haar wang. ‘Je denkt toch niet dat je bij pmc al na drie maanden de verantwoordelijkheid over een account krijgt, popje?’

Evert gooit de jaarverslagen terug op haar bureau en kijkt op zijn grote horloge. ‘We moeten.’

Alice wacht tot hij de kantoortuin uit is, dan pakt ze de jaarverslagen weer op. Monique geeft haar opdrachten, niet Evert.

Ook in de vergaderzaal staan stoelen van Piet Hein Eek.

Monique past maar net tussen de leuningen. Haar ruime colbert plooit onder haar oksels. Ze zit in het midden van de grote ovale tafel van gelakt sloophout. Alice kijkt naar de blauwe sjaal met goudkleurige hondenhoofden, losjes geknoopt rond haar nek. Golden retrievers, denkt ze.

‘Heb jij zo’n hond?’ vraagt ze terwijl ze de jaarverslagen naast Monique op tafel legt.

‘Wat zeg je?’ Monique kijkt op van haar iPad. Ze heeft geen idee waar Alice het over heeft, wijst naar het uiteinde van de tafel.

‘Beetje uit beeld graag.’

Alice loopt voorbij Evert, die hard in zijn telefoon schatert: ‘Een enorme eikel, maar wel nummer zeven in de Quote 500. Dus mijn beste vriend de komende tijd.’

Aan het eind van de tafel zijn de latjes blauw. Ze zijn niet allemaal oud, valt Alice op. Sommige zijn oud gemaakt. Door de dikke laklaag voelt de tafel glad. Ze laat even haar hand erover glijden, slaat dan snel de jaarverslagen open. Volan Vastgoed, mogelijk een nieuwe klant voor pmc, een prospect zoals ze dat hier noemen.

Ze heeft hem nog net kunnen googelen. Standaardbedrijfsprofiel, geen bijzonderheden. Hoofdkantoor met vijfentwintig man. Groot netwerk waarschijnlijk. Ze moet nog even goed naar de cijfers kijken.

‘Met hoeveel komen ze?’ vraagt Bert Meerkerk. Hij gaat naast Monique zitten, die haar schouders ophaalt.

Alice mag Bert Meerkerk graag. Hij heeft beige haar dat een beetje uitvalt en draagt altijd een muisgrijs pak. Gekocht toen hij dikker was waarschijnlijk, jaren geleden.

Bert zegt niet veel. Hij knipoogt naar Alice. Dat doet hij vaker. Normaal knipogen alleen foute mannen, maar Bert deugt.

‘Ze zijn laat’, vervolgt Bert.

‘Natuurlijk zijn ze laat’, zucht Monique. ‘Zo is het spel.’

Ze peutert aan een velletje naast de roodgelakte nagel van haar wijsvinger. ‘We moeten deze wel binnenhalen, jongens.’

Evert drukt zijn telefoon uit en strijkt een denkbeeldige kuif naar achteren. ‘Toch algauw een paar miljoen omzet, als hij alles hier onderbrengt.’

Een dunne blonde lok valt terug over de pukkels op zijn voorhoofd.

‘We hebben niet veel ervaring in de bouw.’ Monique trekt het velletje van haar vinger.

Evert leunt achterover. ‘Dit is vastgoed.’

‘Vastgoed ook niet.’ Moniques wijsvinger bloedt. Ze steekt hem snel in haar mond.

Alice concentreert zich op de jaarcijfers. Ze bladert, rekent, vergelijkt en kijkt dan verwonderd op naar Monique. ‘Raar.’

Onopgemerkt blijft het woord in de lucht hangen, want alle ogen zijn gericht op Daisy, de officemanager. Ze houdt de deur open voor een man op krukken.

Als Bert en Evert gaan staan doet Alice dat ook.

De Piet Hein Eekstoel lijkt Monique nog even vast te willen houden, maar eenmaal los krijgt haar lichaam iets lichts en zwierigs. Hartelijk schudt ze de hand van de man. Aan zijn arm bungelt een kruk.

‘Monique Smit, welkom.’

‘Bobbie Bijlsma, Volan Vastgoed.’

Alice kijkt naar Moniques vinger. Hij bloedt niet meer gelukkig. Anders zou er nu bloed zitten aan Bobbie Bijlsma’s hand.

Ze kijkt naar zijn kortgeknipte nagels. Goed verzorgd, zou haar moeder zeggen. Eigenlijk is alles goed verzorgd aan hem. Het strak gesneden pak, het overhemd zonder das. Zijn haar geknipt als Brad Pitt. Alleen het rechterbeen detoneert.

Aan de onderkant is de naad van de broek opengetornd. Wit gipsverband eindigt in een grote felblauwe slof met klittenband.

‘Zal ik een andere stoel laten halen?’ vraagt Monique, ‘deze zijn uitgezocht door een binnenhuisarchitect die een hekel aan ons heeft.’

Bobbie glimlacht en schudt van nee. Hij laat zijn lichaam langzaam zakken in het onbewerkte sloophout. Zijn krukken rollen weg van de leuning en kletteren op de marmeren vloer.

Monique bukt om ze op te rapen. Alice moet denken aan het schilderij op haar kamer. Toch billen.

Evert heeft de beamer geïnstalleerd. Hij gaat naast Bobbie zitten en raakt even zijn schouder aan.

‘Wintersport geweest?’

Bobbie trekt zijn mondhoeken omhoog.

‘Off-piste gegaan zeker?’

Bobbies ogen sluiten in een korte knik, alsof Evert hem helemaal doorheeft.

Hoe weet Evert zulke dingen, vraagt Alice zich af. Hij kent Bobbie niet en toch weet hij dat Bobbie skiet. Off-piste skiet.

‘Koffie?’ vraagt Monique.

‘Heel graag.’

Veelbetekenend kijkt ze naar Alice, die niet direct in de gaten heeft wat de bedoeling is.

‘Alice, schenk je even koffie in.’

Alice staat op en loopt naar het midden van de tafel. Op een groot dienblad staan twee thermoskannen en acht gekleurde kopjes.

Ze kiest de blauwe voor Bobbie Bijlsma. De kleur past goed bij zijn slof.

‘Bent u compleet?’ vraagt Monique.

‘Dat nog wel gelukkig’, antwoordt Bobbie met een blik op zijn voet.

‘U zult het alleen met mij moeten doen’, voegt hij eraan toe.

Monique glimlacht en geeft Evert een seintje dat hij de beamer kan starten.

Het eerste plaatje verschijnt op het scherm: de organisatiestructuur van pmc in blokjes en pijlen.

‘Prima, dan zal ik u eerst ons gezelschap even voorstellen: Evert van Salmhout, consultant, Bert Meerdijk, accountexecutive en ik ben managing supervisor.’

Alice draait de thermoskan open. Terwijl ze koffie inschenkt valt de dop in de blauwe beker. Het is een klein dof geluid, toch kijkt iedereen ineens haar kant uit. ‘En dat is Alice. Ons bureau pmc werkt vanuit drie verschillende invalshoeken: assurance, tax en law, transactions en advisory. We leveren sectorspecifieke diensten en zoeken verrassende oplossingen voor nationale en internationale organisaties, profit en non-profit.’

De dop is te groot. Om hem eruit te krijgen moet Alice de beker omkeren.

Ze laat hem zitten en schenkt koffie in een rode beker die ze met suiker en melk voor Bobbie neerzet. Hij bekijkt haar geamuseerd.

Snel loopt ze terug naar het eind van de tafel, negeert Evert die zijn hand opsteekt. Hij schenkt zijn eigen koffie maar in. Ze laat haar ogen weer over de jaarverslagen gaan, pagina’s met omzetcijfers, kosten en afschrijvingen. Ze neemt cijfers in zich op, vergelijkt.

Bobbie is iets onderuit gaan zitten, hij roert knarsend in zijn kopje. Monique voelt dat zijn aandacht verslapt. Ze wijst met een groot gebaar op de geprojecteerde missie in huisstijlkleuren en gaat harder praten. ‘Transparantie en betrouwbaarheid zijn voor ons keywords waar het gaat om de geloofwaardigheid van onze klanten. pmc begrijpt als geen ander de wetten achter de eisen van deze tijd.’ Bobbie komt weer overeind. ‘Sorry, mag ik even onderbreken?’

‘Natuurlijk, natuurlijk.’

‘Wij zijn bezig met de ontwikkeling van een groot project in Rotterdam, de Lucebert. We hebben alle vergunningen, een huurder. Ik heb eigenlijk alleen nog een mooi documentje nodig om de bank te overtuigen.’

Moniques handen zoeken nerveus naar velletjes. ‘Een mooi … documentje?’ Onhandig klikt Evert door naar de volgende sheet op de beamer.

‘Laat ik duidelijk zijn.’ Bobbies stem klinkt ongeduldig. ‘Ik heb een concrete vraag en ik zoek een bureau dat op korte termijn met een concreet antwoord komt.’

Alice kijkt naar Monique, ze verstopt haar handen in de zakken van haar colbert en maakt er vuisten van. Vanuit de sjaal met golden retrievers kleurt haar gezicht langzaam rood.

‘Meneer Bijlsma, ik weet niet of ik uw vraag goed begrijp.’

De beamer suist. Bert Meerkerk staat op. Hij wil koffie inschenken, maar als hij de kan zonder dop ziet gaat hij weer zitten. Langzaam schuift Bobbie met zijn goede been de stoel naar achteren.

‘Ik begrijp het wel!’ zegt Alice vlug, ze leunt over tafel zodat hij haar kan zien.

‘Maar dan heb ik eerst nog een concrete vraag aan u.’

Nieuwsgierig draait hij zijn hoofd haar kant uit.

‘Waar blijft de winst eigenlijk?’

Het is alsof ze hard gevloekt heeft. Zo kijken ze naar haar. Allemaal.

Bobbies ogen zijn kleine spleetjes.

Ze kan het uitleggen, heeft het precies berekend, ze houdt Bobbies blik vast en begint haar vraag te beargumenteren: ‘Op een omzet van zevenhonderdzesenvijftig miljoen tweehonderdachtenzeventigduizend honderdennegen euro maakt u eenentwintig miljoen zevenhonderdachtennegentigduizend driehonderdeenentwintig euro winst. Dat is twee komma achtentachtig procent. En vorig jaar was dat maar twee komma tweeënzeventig procent, eenentwintig miljoen achthonderddrieëntwintigduizend vijfhonderdachtenzeventig komma vijfentwintig op een omzet van achthonderd miljoen negenhonderdvierenzeventigduizend driehonderdtweeënzestig euro!’

Bobbies ogen zijn groot geworden, zijn mond hangt een stukje open.

Stom, denkt Alice. Ik had het niet uit mijn hoofd moeten zeggen. Daar schrikken mensen van en dan luisteren ze niet meer. Ze kan nu beter direct to the point komen.

‘Maar wat ik dus eigenlijk vragen wil, hebben jullie echt zo veel projectkosten of houden jullie winst buiten de boeken om minder belasting te betalen?’

Monique is opgestaan. Waarom? Ze zijn toch nog niet klaar?

‘Dat is toch stom, Monique? De bank wil winst zien! Anders financieren ze echt niet meer, hoor.’

Monique laat zich terug in de stoel zakken. Ze kijkt naar Evert, die doet of hij het knopje van de beamer zoekt.

‘Zal ik even een nieuwe kan koffie laten komen?’ zegt Bert Meerkerk.

Monique knikt. ‘Ja Alice, ga jij eens even koffie halen.’

Alice twijfelt even, staat dan met tegenzin op. Als ze langs Bobbie loopt pakt hij ineens haar arm.

‘En? Wat is dan de oplossing volgens jou?’

Alice kijkt naar de omhooggetrokken wenkbrauwen. Ook goed verzorgd. Geen uitstekende lange haren.

‘Geef je reële winst op en dan verzinnen wij wel een manier om daar minder belasting over te betalen.’

Ze blijft nog even staan.

‘Alice, koffie!’ sommeert Monique.

Verontwaardigd loopt Alice de vergaderruimte uit. Bobbie kijkt haar na, zijn blik blijft hangen op de knalrode schoenen met plateauzool.

Als Alice terugkomt met een kan verse koffie is Bobbie Bijlsma verdwenen. Het gesprek verstomt onmiddellijk.

‘Iemand nog koffie?’ vraagt Alice.

Monique pakt de kan uit haar handen. ‘Zelfs dat kan ik niet aan je overlaten.’

‘Was het niet goed?’ vraagt Alice verbaasd. Ze pakt een langwerpig suikerzakje, wil dit aan Monique geven.

‘Nee Alice, het was niet goed.’ Monique schenkt koffie in een schoon groen kopje en doet er drie zoetjes in. Evert schudt getergd zijn hoofd, hij probeert de beamer in de doos te duwen waar hij oorspronkelijk ook uit is gekomen. De beamer blijft er steeds bovenuit steken. De doos laat zich niet dicht vouwen.

‘Maar ik had toch gelijk?’ vervolgt Alice.

Evert schudt de beamer weer op tafel, gooit de doos op de grond, stampt er woedend met zijn voet op en mikt hem vervolgens naast de prullenbak. Hij priemt zijn wijsvinger in Alice’ richting: ‘Jouw gggelijk kost een paar miljoen omzet.’ Met de beamer onder zijn arm beent hij de vergaderzaal uit.

Alice kijkt naar de zwarte stekker die achter hem aan over de drempel stuitert. Er is iets misgegaan maar ze weet niet precies wat.

Monique neemt een laatste slok koffie uit het groene kopje en pakt haar spullen bij elkaar. ‘Wanneer loopt je contract af?’

Alice vouwt het suikerzakje dubbel.

‘Zeven februari.’

Monique knikt. ‘Drie maanden, oké, je doet alleen nog ondersteunend werk.’

‘En mijn account?’

‘Account? Welk account, Alice? Volan Vastgoed wordt geen account, dat is toch intussen wel tot je doorgedrongen, hoop ik.’

Monique duwt zichzelf omhoog en schuift de designstoel naar achteren. De houten poten schrapen krijsend over het marmer. Alice grijpt even naar haar oren, dan stapt ze vlug in de deuropening voordat Monique de gang op kan lopen.

‘Maar wat ik zei, is toch de waarheid, Monique?’

Streng kijkt Monique haar aan. ‘De waarheid bestaat niet, Alice!’

Ze duwt haar opzij zodat ze erdoor kan, draait zich nog even om. ‘Iedereen heeft zijn eigen waarheid.’

Alice voelt hoe de suiker in haar hand stroomt door het opengebarsten zakje. Snel steekt ze de hand in de zak van haar colbert.