A.J. Kazinski

De slaap en de dood

Uit het Deens vertaald door Femke Blekkingh-Muller

Uitgeverij De Geus

breda 2015

Oorspronkelijke titel Søvnen og døden, verschenen bij Politikens Forlag

Oorspronkelijke tekst © A.J. Kazinski en jp/Politikens Forlagshus, Kopenhagen 2012

Nederlandse vertaling © Femke Blekkingh-Muller en De Geus bv, Breda 2015

Omslagontwerp en -illustratie Mijke Wondergem, naar het ontwerp van Stoltzedesign

isbn 978 90 445 2830 5

nur 332

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2015.

1

Dood. Dat was ze. Gedwongen om over te gaan naar de andere zijde van het leven. Ze wilde niet meer terug. Nooit meer, er was voor haar niets om naar terug te keren. Maar ze wist dat ze over enkele ogenblikken weer terug zou worden gehaald, ze zou tegen haar wil terug worden getrokken, worden meegesleurd door tijd en ruimte. Ze zou 220 volt op haar borst krijgen, ze zou de hel die haar lichaam was geworden weer voelen. Hij zou alles doen om haar weer terug te halen. Misschien moest ze proberen om contact te maken? Zodat ze rust kon krijgen. En hem rust kon geven.

Ze hoorde een schreeuw. Achter zich? Schreeuwde ze zelf? Ze zag de zilveren draad die zich speels en oneindig kronkelde, maar haar ziel nog steeds verbond aan zijn aardse omhulsel. Als een navelstreng. Iets dat moest worden doorgeknipt. Ze moest vechten – dat was haar nu wel duidelijk. Hij mocht haar niet weer te pakken krijgen, haar terugsleuren naar het leven, haar martelen, steeds opnieuw doden. Ze moest naar het licht gaan. Weg. Nu trok hij aan haar, hij was begonnen met reanimeren. Ze keek naar de zilveren draad, hij stond strak gespannen als een elastiek.

Laat me binnen. Ik smeek jullie.

Precies op het moment dat ze de warmte van het licht kon voelen, kreeg ze antwoord.

Jij bent degene die vasthoudt. Wij niet.

Nee. Ze vergisten zich. Wie ze ook waren. Ze was klaar. Zij was niet degene die vasthield, zij wilde verder, niet terug naar haar gepijnigde lichaam.

Hij is het. Niet ik. Jullie moeten me helpen.

Op datzelfde ogenblik werd ze teruggetrokken, als een vis die aan de haak is geslagen en door het water wordt gesleurd. Om haar heen verdween de wereld.

Het schitterende net dat de aarde omhulde, was het laatste wat ze zag voordat alles donker werd.

Daarna pijn. Oneindige pijn.

‘Kun je me horen?’

Ze herkende de stem. Was het haar vader? Nee, hij zou haar dit niet aandoen. Ze werd wakker.

‘Kun je me horen?’

Zijn stem klonk rustig, vriendelijk, zorgzaam – een stem die niet paste bij zijn daden.

‘Ik geef je wat te drinken. Probeer je mond maar open te doen.’

Frambozensap, net zoals ze ooit in het ziekenhuis had gekregen toen ze daar lag met een gebroken arm en geopereerd moest worden.

‘Het doet pijn’, fluisterde ze.

‘Drinken doet pijn?’

‘Ja.’

‘Je spieren hebben een flinke klap gekregen toen ik je terughaalde. Het gaat snel weer over. Ik heb een pijnstiller in het sap gedaan. Probeer nog maar wat te drinken.’

Ze dronk. De dikke vloeistof baande zich een weg door haar strottenhoofd. Eindelijk kon ze haar ogen opendoen. Ze herkende haar appartement. Haar bed, de ventilator aan het plafond. Hij stond stil. Ze had haar appartement nog nooit vanuit deze positie bekeken, plat op de grond liggend. Vastgebonden. Ze kon haar armen en benen niet bewegen. Vis, dacht ze en ze herinnerde zich een spelletje uit haar kindertijd. Vogel, vis of ertussenin. Wat raar dat ze daar nu aan dacht. Maar misschien ook niet. Ertussenin – ik was ertussenin, zei ze tegen zichzelf. Tussen dood en levend, op een plek die de katholieken het vagevuur noemen, maar die helemaal niet lelijk of naar is. Ik ben nu een vis, ik zou een vogel moeten zijn.

Hij stond op. Legde een boek op het dressoir en deed een paar ongeduldige stappen door de kamer. Had hij zitten lezen terwijl zij dood was? Het was haar boek, haar bijbel, met de eenvoudige titel Faidon. Als ze dat niet had gelezen, niet was gegrepen door de ideeën van Socrates over de onsterfelijkheid van de ziel, zou ze hier nu niet hebben gelegen. Curiosity killed the cat.

‘Kun je praten?’

‘Ja.’

‘Heb je contact gemaakt?’

Misschien moest ze iets verzinnen. Wat zou hij willen horen? Wat zou hem laten stoppen en maken dat hij haar voor de laatste keer de injectie zou geven?

‘Ja, ik heb contact gemaakt. Heel kort’, fluisterde ze.

‘Is dat echt waar? Je mag niet tegen me liegen.’

Haar ogen liepen vol tranen. ‘Nee. Misschien. Ik weet het niet.’

Ze wilde haar tranen wegvegen, maar haar handen waren nog steeds op haar rug gebonden, losjes weliswaar; er zat een dun fluwelen bandje om het touw zodat het geen schaafplekken zou maken. Dat had hij haar verzekerd.

‘Ik kan niets zien.’

Hij veegde het water uit haar ogen.

‘Wil je mijn hoofd losmaken, het doet zo’n pijn.’

‘Nee. Je moet terug. We gaan door totdat het is gelukt. Begrijp je niet hoe belangrijk dit is?’

‘Niet doen’, zei ze, maar haar protesten werden verstikt door haar tranen.

‘Dit is de laatste keer, dat beloof ik.’

Ze rook kaneel in zijn adem, kaneel en thee. Had hij met een kop thee in zijn hand Faidon zitten lezen terwijl zij dood was? Zoals een Engelse generaal in de oorlog: onaangedaan, koel. Stoïcijns. Had hij zich getroost met de gedachte dat het oké was om haar steeds opnieuw te doden omdat Socrates zelf had bewezen dat wij mensen een onsterfelijke ziel hebben?

Ze schraapte haar keel: ‘Het is niet zoals jij denkt.’

‘Jawel. Het kan echt. Het was jouw eigen idee.’

Werd er aangebeld? Ze keek naar zijn gezicht. De angst. De heen en weer schietende blik. Er werd nog een keer gebeld. Dit keer was ze er zeker van dat ze het hoorde. Ze wilde schreeuwen. Als ze had gekund. Maar hij hield zijn hand hard op haar mond gedrukt. De seconden gingen voorbij. Toen opnieuw stilte.

‘Dat is iemand van mijn werk’, fluisterde ze toen hij zijn hand had weggehaald. ‘Ze vragen zich af waarom ik …’

De pijn rond haar nek. De woorden namen te veel plaats in in haar keel. Ze keek hem aan. Ze zag welke gedachten door zijn hoofd schoten: wanneer zullen ze de deur intrappen?

Ergens tussen de een of twee etmalen waren er voorbijgegaan sinds hij was gekomen, dacht ze. Misschien anderhalf. Anderhalf etmaal waarin zij gevangen werd gehouden in haar eigen appartement. Hij had haast. Dat kon ze aan hem zien toen hij opstond en een paar rondjes om zichzelf draaide. Hij keek op zijn horloge. Zette zijn mobiel aan. Er kwamen twee berichten binnen. ‘Ik heb geen tijd’, fluisterde hij tegen zichzelf en hij liep naar de keuken met zijn telefoon.

Op dat moment voelde ze het. Het touw op haar rug was losgegaan. Ze kon haar linkerhand loswurmen, haar slanke pols trok zich los uit de fluwelen band. Ze hoorde hem in de keuken: ‘Nee, het is goed dat je belt. Mag ik je terugbellen als ik thuis ben?’

Thuis, dacht ze. Heeft die duivel een thuis? Ze probeerde zich te concentreren, maar dat werd bemoeilijkt door de stoffen die in haar hersenen zaten; alles wat hij haar gedurende vele uren had ingespoten. Met haar vrije linkerhand kon ze ook de band waarmee haar andere hand was vastgebonden losmaken. Met haar beide handen zocht ze de bouten van het apparaat waarmee haar hoofd was vastgezet. Ze hoorde hem in de keuken: ‘Het geeft niet. Nee, ik meen het. Echt.’

Een veel te prettige stem. God had ervoor moeten zorgen dat de stem van de mens overeenkwam met de hoeveelheid kwaad in zijn ziel. Dan was zij hier nu niet geweest. Dan had ze meteen de eerste keer dat ze elkaar hadden ontmoet een duivel horen sissen. Want ze kende hem. Goed zelfs. Misschien was er geen mens met wie ze vertrouwelijker was geweest. Aan wie ze haar allerdiepste geheimen had toevertrouwd. Ze had hem vertrouwd. En toch deed hij haar dit aan.

‘Ik kan morgenochtend vroeg komen’, zei hij in de keuken.

Ze had de eerste bout losgedraaid, de dikke stof die tussen de bout en haar hoofd zat viel op de grond. De tweede bout was makkelijker.

‘Denk je dat dat zou helpen?’

Ze haalde het niet. Ze kreeg tranen in haar ogen. Zou het zin hebben als ze om hulp riep? Waarschijnlijk niet. Ze was ook bang dat ze geen stem meer had en dat hij meteen zou komen aanrennen.

‘Kun je heel even blijven hangen?’ zei hij in de telefoon.

Ze hoorde zijn voetstappen. Ze verborg haar handen weer op haar rug en keek strak naar het plafond. Uit haar ooghoek kon ze zien dat hij zijn hoofd om de hoek van de keukendeur stak om naar haar te kijken. Hij deed de deur weer achter zich dicht. Nú. Met beide handen tegelijk bewerkte ze de bouten, alleen die bij haar slapen, de achterste waren niet belangrijk.

‘Zouden jullie graag willen dat ik nu kom?’

Hij was niet van plan om haar in leven te laten, dat wist ze. Ze was niet bang om dood te gaan – maar ze zou wel vechten. Haar lichaam zou vechten.

‘Mag ik je terugbellen?’

Haar hoofd was los. Nu haar enkels nog. Hij had zijn gesprek afgerond. Ze haalde het niet. Ze zou vechten. Schreeuwen en worstelen. De band waarmee haar enkels waren vastgebonden had een simpele klittenbandsluiting, hetzelfde soort als wordt gebruikt in klinieken voor geestelijk gehandicapten, en zoals de peuters in de speeltuin aan hun schoenen hebben. Maar toen ze de sterke repen stof van elkaar scheurde, klonk er een luid, herkenbaar geluid.

Ze hoorde hem in de keuken, ze scheurde de laatste band los en kwam overeind. Ze raakte iets met haar voet terwijl ze naar de deur liep. Een boek? Het geluid van iets wat over de vloer schoof en ergens in de slaapkamer tot stilstand kwam. Op het moment dat hij de deur opendeed, stond hij opeens oog in oog met haar. Daar had hij niet op gerekend.

‘Dit hoeft niet slecht af te lopen’, zei hij. Ze hoorde de nervositeit in zijn stem. Op het moment dat hij naar zijn zwarte tas vol met injectiespuiten en verdovende stoffen keek, rende ze de hal in. Hij probeerde haar te pakken te krijgen, maar ze gaf hem een klap.

‘Nee!’

Hij greep naar zijn hoofd, hij had haar nog steeds bij haar pols vast terwijl hij naar zijn tas keek. Ja, zonder die tas ben je niets, hè, dacht ze. Op datzelfde moment liet hij los. Ze vlóóg naar de deur. Hij had de ketting erop gedaan, ze worstelde om hem los te krijgen.

‘Help’, schreeuwde ze, maar haar stem klonk zwak.

Ze zag hoe hij in de woonkamer, op een paar meter afstand, met professionele snelheid een injectiespuit klaarmaakte. Precies op het moment dat zij de ketting van de deur had, was hij klaar. Hij haalde haar in voordat ze het appartement uit was en greep haar bij haar nek. Ze probeerde om hulp te roepen, maar zijn grote hand omklemde haar kaak terwijl hij de verdovende vloeistof bij haar naar binnen spoot, op een willekeurige plek ergens tussen haar hals en schouder. Het deed pijn, misschien was dat de reden dat haar lichaam de kracht vond voor een laatste protest: ze sloeg met haar beide armen naar achteren, ze raakte iets, misschien zijn hoofd, in ieder geval liet hij haar los. Ze deed de deur open, rende half struikelend de trap af en klopte op een deur.

‘Help me!’

Ze hoorde hem achter zich. Zonder om te kijken rende ze de trappen af. Ze was sneller dan hij, dat wist ze, maar ze voelde ook de verdovende, hallucinerende stof waarmee hij haar lichaam had vervuild. Zijn zware voetstappen achter haar gaven haar de laatste kracht om de voordeur open te trekken en de stoep op te rennen. Nu pas werd ze zich ervan bewust dat ze geen kleren aanhad. Zelfs geen ondergoed. Die verspilde seconde gaf hem de tijd om haar in te halen. Hij was vlak achter haar op de stoep, ze hoorde zijn stem: ‘Ik doe je echt niets’, zei hij. ‘Je kunt toch zo niet rondlopen.’

Ze wilde wegrennen, maar hij hield haar vast bij haar haren, zodat ze viel. Ze gilde, schopte naar hem en wist een beetje afstand tussen hen te creëren. Waar was hij gebleven? Ze keek naar de geparkeerde vrachtwagens. Iemand riep iets in een vreemde taal. Ze begon weer te rennen, ze voelde dat haar benen al zwaar werden. Ze mocht niet vallen, niet toegeven, dat zou haar fataal worden. Dan zou hij haar grijpen, terugdragen naar het appartement en de mensen wijsmaken dat alles in orde was, dat hij het verder wel zou regelen.

‘Hé schoonheid, ben je niet iets vergeten?’

Iemand lachte. Ze wist dat hij ergens achter haar was en alleen maar wachtte totdat ze moest toegeven aan de verdoving. Mensen vertrouwden hem. Zij had hem vertrouwd, ze had gedacht: wat een prettig mens. Hij had echt alles van haar gedaan kunnen krijgen.

‘Kijk uit, stom wijf! Trek iets aan.’

Ze moest langzamer lopen. Het rode stoplicht op het kruispunt steeg op als een vliegtuig van de luchthaven. Nee. Dat was niet echt zo. Dat wist ze. De andere keren was de verdoving ook begonnen met hallucinaties, de grond was vloeibaar geworden en het plafond had bewogen. Ze had hem moeten vragen of hij de ventilator aan het plafond wilde uitzetten.

‘Straks word je nog overreden. Laat me je helpen’, riep hij.

Ze draaide zich om. Een echo ergens in de verte. Een paar auto’s stonden stil op de weg, misschien door de warmte, dacht ze. Niets kan bewegen in deze warmte. Ze haalde naar hem uit en rende de straat over. De trein reed tegen haar aan. Nee, hij reed onder de brug door. Ze lachte om zichzelf, ze lachte lang en hield met twee vingers haar linkerooglid open terwijl ze naar het midden van de brug liep. Hiervandaan kon ze de eeuwigheid zien, helemaal naar Tåstrup en terug, zei ze, of misschien dacht ze het alleen. Eén vluchtig moment zag ze in wat er met haar gebeurde. Het zou niet lang meer duren voordat ze het bewustzijn verloor. Alles wat ze nu ervoer, was gehuld in mist, ze kon niet meer op haar zintuigen vertrouwen.

‘De reling’, fluisterde ze hees terwijl ze zich op haar knieën liet vallen. dybbøl kon ze nog net op een bordje lezen voordat haar handen het koude staal vastgrepen. Ze keek over haar schouder. ‘Laat me met rust.’

Er reed een trein onder haar door, naar het perron. Ja, dacht ze. Ik moet ook verder. Het metaal van de brugreling werkte een paar seconden als tegengif voor de onwerkelijkheid die haar van alle kanten insloot. Metaal op huid. Zwart op wit.

‘Roest’, zei ze terwijl ze op de reling klom. Wanneer zou haar trein komen? ‘Ga weg’, schreeuwde ze toen er iemand naar haar toe kwam. Degene voor wie ze was gevlucht? De duivel. Het maakte niet uit. Over enkele ogenblikken zou ze op de trein springen. De trein naar de eeuwigheid.

2

Islands Brygge. 23.35

Wat is een moord? Wat weten wij eigenlijk van het leven? En de dood?

Dat was wat Hannah Lund dacht terwijl ze even voor middernacht op het kleine dakterras stond, niet in staat om de slaap te vatten. Ze deed voorzichtig de terrasdeur dicht, ze wilde Niels niet wakker maken. Al was hij waarschijnlijk allang wakker en had hij waarschijnlijk allang in de gaten wat er met haar aan de hand was. Niels merkte altijd alles, haar humeur, al die kleine signaaltjes die je de wereld in stuurt zonder je ervan bewust te zijn. Daarom was hij politieonderhandelaar – een van de besten op zijn terrein – degene die ze stuurden als het nodig was wanhopige mensen ervan te weerhouden verschrikkelijke dingen te doen. Daarom was hij ook de juiste voor haar. Zij was ook een wanhopig mens.

Gekleurde lampen, rood en groen, weerspiegelden in het zwarte water, helemaal aan de andere kant van de haven. Waarom alleen rood en groen? dacht Hannah en ze stak nog een sigaret op. Ze zou in haar kano moeten springen en door de nacht peddelen – ernaartoe. Meedoen aan het feest. Het belangrijkste middel tegen de slapeloosheid en al die domme, niet te beantwoorden vragen die opkwamen als haar lichaam weigerde te slapen, was het doorbreken van het verkeerde patroon. Het ging erom dat je geen slechte relatie kreeg met de uren waarin het donker was, dat je niet de vijand werd van de slaap. Je moest de tijd gebruiken voor iets zinnigs. Je moest geestelijk met je zorgen aan de slag gaan, had ze ergens gelezen. Oké. Mijn zorgen, dacht ze en ze hoopte dat die op de vingers van één hand te tellen waren: Eén, ik ben zwanger en ik heb het niet aan mijn man verteld. Omdat ik een abortus wil. Het embryo doodmaken. Een móórd plegen. Ik weet niet of ik een normaal kind kan produceren. Het enige kind dat ik heb gekregen, was defect. Ziek, psychisch niet in orde. En hij heeft uiteindelijk zelfmoord gepleegd. Enerzijds was hij gezegend met een buitengewone begaafdheid, anderzijds vervloekt met een buitengewone begaafdheid. Precies zoals ikzelf, dacht ze.

Hannahs ouders hadden zich voor haar geschaamd toen ze klein was. Ze hadden geprobeerd om haar te laten zijn zoals de andere kinderen. ‘Doe toch niet zo slim’, had haar vader gezegd. Pas toen ze op zeer jonge leeftijd op het Niels Bohr Instituut was komen werken, had ze zich thuis gevoeld in de wereld. Thuis tussen de andere gekken, die ook niet merkten dat er voedselresten tussen hun tanden zaten, dat ze hun bloes binnenstebuiten aanhadden, of twee verschillende schoenen droegen. Dat was gewoon iets wat andere mensen niet konden begrijpen. Dat de normale wereld helemaal kon verdwijnen. Dat het enige wat nog bestond, de vergelijking was, de oplossing, de getallen die in zo’n hoog tempo door haar hoofd tolden dat ze niet in de gaten had dat ze haar fietshelm nog ophad, al was ze drie uur geleden binnengekomen.

Was dat één probleem, of waren het er meer? vroeg ze zich af toen ze haar spiegelbeeld in het raam zag. De mooiste vrouw die ik ooit heb gezien, zei Niels altijd over haar, als hij boven op haar lag en in haar ogen keek. Ze kon nu niets moois ontdekken. Gewoon een vrouw van midden veertig met halflang, donkerbruin haar. Toen ze jong was, had ze over haar hele gezicht sproetjes gehad. Nu leek het wel of ze weg waren gewassen, je zag ze nog heel vaag, maar alleen op een zomerse dag. Ze ging verder met haar nachtelijke studie: goed figuur, bijna net zo lang als Niels. Slank, misschien iets te mager. Ze was afgevallen sinds ze zwanger was, afgevallen door de zorgen, juist nu ze eigenlijk moest aankomen. Behalve haar borsten. Die waren misschien iets groter geworden. Ze hield de kaars dichter bij het raam zodat ze haar ogen kon zien. Angst. Ik ben doodmoe, dacht ze. Ik weet niet of ik nog wel van hem hou. Van Niels. Ik weet niet of ik in staat ben om van iemand te houden. Misschien is dat iets wat niet iedereen is gegund?

Ze had nog een Gauloise nodig, misschien ook een borrel. Ze zou haar zorgen nog een keer doornemen voordat ze naar bed ging.

3

Islands Brygge. 23.37

Zijn telefoon, die op de keukentafel lag, bromde. Niels Bentzon keek op zijn horloge. Dat kon alleen zijn werk zijn. Een of andere wanhopige zielepoot wilde zichzelf of anderen van het leven beroven en moest nu weg worden gepraat van de afgrond. Vanavond niet, dacht Niels. Ze moesten de volgende op de lijst van politieonderhandelaars maar bellen.

De telefoon bleef brommen.

Hannah stond buiten op het dakterras, minder dan vier meter bij Niels vandaan, maar ze was toch een heel universum van hem verwijderd. Hij had naar haar gekeken terwijl ze haar eigen spiegelbeeld bestudeerde. Ze was niet tevreden, dat kon hij zien. Niels Bentzon deed of hij sliep toen ze sigaretten en muggenspray kwam pakken. Ze deed wel haar best om zachtjes te doen, maar hij had haar buiten op het terras al in zichzelf horen fluisteren. Net zoals gisternacht. En de afgelopen vele nachten. Hij wist dat het alleen maar erger zou worden als ze het gevoel had dat ze hem ook lastigviel met haar slapeloosheid. Maar dat was wel het geval.

Hannah had zich de afgelopen tijd teruggetrokken in zichzelf. Misschien was het te impulsief geweest om zich halsoverkop in een leven samen te storten. Misschien waren ze te snel getrouwd. Niels dacht daar vaak over na. Hadden ze een kinderlijke verliefdheid verward met echte liefde? Was dat het?

Hannah deed voorzichtig de deur achter zich dicht en verdween weer naar het terras. Niels kon het gloeiende puntje van haar sigaret zien oplichten en weer verdwijnen. Als een hartslag, de hartslag van de nacht. Als hij niet beter wist, zou hij hebben gedacht dat ze zwanger was. Haar borsten waren de laatste tijd wat gegroeid. Dat had hij gevoeld toen hij haar op een dag in de keuken van achteren had beetgepakt. Ze had hem afgewezen. Haar billen naar achteren geduwd en zich losgemaakt uit zijn greep. Iets gezegd over hoofdpijn. Ja, als hij niet had geweten dat hij geen kinderen kon krijgen, zou hij er bijna zeker van zijn geweest. Maar hij kon geen kinderen krijgen.

Hij keek rond in hun driekamerappartement. Hij probeerde nog steeds die klotetelefoon te negeren. Waarom hadden ze het appartement gekocht? Hij vond het helemaal niet mooi. Oké, het uitzicht over Kopenhagen was prachtig, maar hij hield niet van de klinische stijl die kenmerkend was voor nieuw gebouwde appartementen. Alles was zo verdomd wit. Net een ziekenhuis. Maar misschien was het gewoon zo dat jongverliefde stellen hun gezamenlijke lot moesten bezegelen met een dwaze aankoop. Een veel te oude auto, een iets te klein appartement, een vervallen vakantiehuisje. Hij dacht aan Kathrine, zijn ex-vrouw, terwijl de gloed van Hannahs sigaret aan de andere kant van het raam kwam en ging. Miste hij Kathrine, of miste hij het gevoel van saamhorigheid, van nabijheid? Alles wat je met een echtgenote zou moeten delen, maar wat hij niet meer met Hannah deelde? Misschien waren ze met elkaar getrouwd in een vlaag van verstandsverbijstering? Ja, verdomme, is verliefdheid niet de laatste plek waar we ons misdadig mogen gedragen zonder dat we ervoor worden gestraft? Waar een klein beetje waanzin is toegestaan? Nee – Niels trok die gedachte weer terug en begon aan een nieuwe: we worden wel gestraft, alleen niet door de overheid. De straf bestond uit gebrek aan nachtrust, hartzeer, avond na avond alleen zitten gedurende de afgelopen – wat zou het zijn … twee maanden? Hij probeerde het uit te rekenen. Wanneer was het gebeurd? Wanneer had ze zich teruggetrokken in zichzelf? Anderhalve maand geleden? Misschien maar een maand? Het voelde als een jaar. Hij zou eigenlijk weg moeten gaan. Een appartementje zoeken. Niels probeerde zichzelf ervan te overtuigen dat hij niet in financiële problemen zou komen. Het was weliswaar crisis, maar als het kleine landje werd geteisterd door een crisis, had Niels het druk. Niet alleen hij; alle politieonderhandelaars, de politiemensen die speciaal waren opgeleid om te praten met burgers die zichzelf, of anderen, of de hele wereld wilden doodschieten. Als de conjunctuur omlaagging, ging hun aantal heel snel omhoog. Hij had genoeg te doen, voorlopig zou niemand hem ontslaan. Ergo, hij kon best verhuizen. Opnieuw beginnen. Een nieuwe liefde zoeken misschien? Er mankeerde niets aan zijn uiterlijk, dat wist hij. Hij was langer dan de meeste mannen en zijn lichaamsbouw neigde naar het hoekige, wat goed paste bij zijn ietwat vierkante gezicht. Ook al was hij niet bepaald in topvorm, zijn fysieke conditie was ook weer niet slecht en hij kon goed met mensen praten – ook met vrouwen. Of misschien moest hij naar Kathrine gaan, in Zuid-Afrika. Cape Town was een mooie stad. Misschien konden ze helemaal opnieuw beginnen. Kathrine had hem tenminste nooit gestraft met zwijgen en in zichzelf gekeerd zijn. Wat zou ze zeggen als hij morgen op de internationale luchthaven van Cape Town stond, met zijn koffer in zijn hand en een onzekere glimlach op zijn lippen? En als hij naast haar lag, zou hij dan aan Hannah denken? Haar missen? Misschien had hij een of andere god iets misdaan en was dit de straf. Voor eeuwig degene missen met wie je niet samen bent.

Onzin.

Hij ging zitten. Alles was prima gegaan totdat Hannah zich had teruggetrokken in zichzelf. Hij moest zijn koffer pakken. Een hotel nemen. Weggaan. Slapen – oververhitte emoties en deze zomerhitte gingen niet samen.

‘Heb ik je wakker gemaakt?’ vroeg Hannah toen Niels het terras op liep en een sigaret pakte uit het pakje dat op de tafel lag.

‘Nee.’

‘Echt niet?’

Hij sloeg een mug die op zijn arm was gaan zitten dood. In plaats van Hannah aan te kijken, keek hij naar het bloed van de muggenbeet op de binnenkant van zijn pols, precies op de plek waar het lijkt of de aderen zich splitsen en een delta vormen.

‘Is er iets?’ vroeg ze.

‘Hannah’, zei hij inleidend, toen pauzeerde hij even, voelde nog een laatste keer. Ja, hij was er klaar voor.

‘Dat klinkt niet goed’, zei ze.

In de keuken bleef zijn telefoon gaan. Niels draaide zich om. Ze pakte zijn hand vast.

‘Wat wilde je zeggen?’

‘Ik moet echt opnemen. Het kan alleen maar mijn werk zijn’, zei Niels terwijl hij zijn hand terugtrok.

Op de tafel in de keuken lichtte zijn telefoon op; een blauw, kunstmatig licht achter vier letters op de display: leon.

‘Met Bentzon.’

‘Bentzon. Ik heb iets voor je.’ In Leons stem lag een merkwaardige agressiviteit die meer dan een beetje dreigend klonk. Niels zou er nooit aan gewend raken. Maar zo praatte Leon tegen iedereen. Als teamleider van de mobiele eenheid was hij gewend om mensen te commanderen.

‘Wat heb je voor me, Leon?’

‘Je mag de oorlog in, Bentzon. De slag bij Dybbøl.’

‘Oorlog?’

‘Precies. Er staat een naakte, geflipte junk op de brug bij station Dybbølsbro. Ze denkt dat ze kan vliegen.’

Niels aarzelde. Hij keek naar Hannah en zij keek naar hem.

‘Is er iemand bij haar?’ Opeens hoorde Niels aan zijn stem dat hij een paar borrels had gedronken voordat hij naar bed was gegaan.

‘Ja, jij, Bentzon. Zo dadelijk. Als ze springt, lopen we het risico dat er deuken in de treinen komen. Dat kunnen we niet hebben. De spoorwegen zijn al bijna failliet, daar hebben ze geen geld voor.’

‘Ik heb gedronken bij het eten.’

Leon negeerde hem: ‘Doe je zwaailicht maar aan, dan zie ik je over drie minuten. Intussen zal ik proberen haar bezig te houden.’

23.42

Niels reed achteruit de straat op, precies zoals na zijn eerste ontmoeting met Hannah: met het gevoel dat ze hem nakeek. En dat ze veel meer dacht dan ze zei. Natuurlijk deed ze dat. Ze was astrofysicus, haar gedachten gingen in een andere versnelling – nee, geen goede metafoor: als zij een Ferrari was, dan reed Niels in een Trabant. Hoe is het eigenlijk om getrouwd te zijn met een vrouw die slimmer is dan jij? had zijn collega Damsbo plagerig gevraagd toen Niels op de afdeling had verteld over Hannah Lund en dat ze stiekem waren getrouwd. ‘Opwindend’, had Niels geantwoord en hij had er nog aan toegevoegd: ‘Intelligentie is sexy, maar dat vindt jouw vrouw kennelijk niet, Damsbo.’

Op dit moment was het niet zo opwindend. Hannah was een raadsel verpakt in een mysterie en gewikkeld in een enigma. Wie had dat gezegd? Churchill? Schei nou uit Niels, focus je op je taak. De brug bij station Dybbølsbro. De vrouw die wil springen. Hij moest eigenlijk contact opnemen met Leon; een beetje achtergrondinformatie over de vrouw zien te krijgen, iets waarmee hij aan de slag kon terwijl hij onderweg was. Maar het beeld van Hannah spookte door zijn hoofd, de manier waarop ze naar hem keek, haar lichamelijke veranderingen. Er was iets helemaal mis. Gelukkige herinneringen maakten dat de tranen hem in de ogen sprongen: de eerste keer dat ze hem het Niels Bohr Instituut had laten zien. Ze hadden net een relatie met elkaar. Ze hadden een weekend samen in bed doorgebracht en de maandag daarop zouden ze elkaar hun leven laten zien. Ze had hem verteld over de donkere materie in het universum en hem de pijp van Niels Bohr laten zien. Ze was op de tafel van de oude meester gaan zitten toen Niels de deur van het kantoor had dichtgedaan. Ze had iets gemompeld over kwantummechanica die precies op deze vierkante centimeter was berekend, toen Niels haar had gekust en zijn lijf tegen het hare had gedrukt.

Een bus voor hem remde plotseling, Niels kon er nog maar net omheen rijden. Hij wreef over zijn gezicht en probeerde het nog een keer: station Dybbølsbro. Wat had Leon gezegd: een verslaafde? Naakt? Dat was wat hij wist. Verder niets. Niels verbaasde zich over haar keuze terwijl hij afsloeg bij Tivoli. De brug bij station Dybbølsbro was niet bijzonder hoog, maar wel hoog genoeg om je een enkele reis naar de hemel of de hel te bezorgen als je ervanaf sprong. Waarom verbaasde Niels zich altijd over de technische details bij een zelfmoordpoging? Hoe ze van plan waren het te doen. Van welke toren ze wilden springen. Welke pillen ze hadden genomen. Hadden ze een touw of een elektriciteitssnoer gebruikt als ze zichzelf hadden opgehangen, thuis in de eetkamer? Hadden ze salpeterzuur gedronken, hadden ze hun trouwjurk aangetrokken voordat ze hun polsen doorsneden? Nooit dacht hij – zoals de andere politiemensen – na over de vraag waaróm iemand het idee kon opvatten dat het leven het niet waard was om te leven. Misschien omdat Niels die gedachte zelf ook weleens had gehad.

De politieradio kraakte. Leon.

‘Ja?’

‘Waar blijf je, Bentzon?’

‘Twee minuten.’

‘Twee minuten? Tegen die tijd is ze al gesprongen. Geef me een goed advies.’

‘Een advies?’

‘Wat kan ik tegen haar zeggen?’

Niels dacht na. Wat kon Leon zeggen tegen iemand die bezig was afscheid te nemen van het leven? Goede reis? Dat zou eerlijk zijn. Dat was het eerste wat je leerde als onderhandelaar. Eerlijkheid was regel nummer één.

‘Denk je na, of weet je niks te bedenken?’ vroeg Leon over de politieradio.

‘Je mag alleen iets zeggen wat je echt meent. Dat is onderhandelaars-abc.’

‘Iets wat ik meen? Ik vind dat ze kleren aan zou moeten trekken, onmiddellijk naar beneden zou moeten komen en zich heel snel een beetje normaal zou moeten gedragen.’

Leons ongeduld was legendarisch. Misschien kwam dat door zijn bijna bovennatuurlijke talent om snel ter plaatse te zijn als er iets aan de hand was. Wat er ook gebeurde, waar het ook gebeurde, je kon er altijd zeker van zijn dat Leon er als eerste was. Met zijn pistool in de aanslag en de fanatieke hoop dat de zaken niet konden worden geregeld zonder machtsvertoon. De jonge politiemensen fluisterden er achter zijn rug over. Niels had het al een paar keer gehoord. Met een mengeling van minachting, fascinatie, angst en respect spraken ze over Leon als een eenmansleger waar je altijd op kon rekenen. Niemand mocht hem. Dat was onmogelijk. Maar het kon Leon ook niets schelen of iemand hem mocht. Leon wilde het zo, al het andere zou hem zwak maken. Er werd trouwens gezegd dat hij een liefhebbende vrouw en een stel leuke kinderen had – zo is het leven; vol raadselachtige tegenstellingen.

Niels reed door rood bij Fisketorvet, haalde een taxi in en sloeg af naar de haven. Nog één minuut, dan was hij er. Station Dybbølsbro, vlak bij Fisketorvet. Niet bepaald een leuke omlijsting voor het einde van alles. Maar misschien dacht je daar niet over na in zo’n situatie. Over esthetiek en schoonheid. Het was normaal om een brug te kiezen. De brug over de Grote Belt, de brug over de Sont, de brug over de Vejlefjord. Er werden grappen over gemaakt onder politieonderhandelaars en psychologen: de volgende keer dat er een grote brug werd gebouwd, moest de bouw worden gesponsord door de Deense Vereniging van Begrafenisondernemers, als er tenminste zoiets bestond. Onder de politieonderhandelaars werd er gejuicht iedere keer als de politiek besloot om een tunnel te bouwen in plaats van een brug. De Golden Gate Bridge was natuurlijk de absolute kampioen. De meest populaire plek ter wereld om te springen. Jaarlijks beëindigden ongeveer vijfentwintig mensen hun leven door in de San Francisco Bay te springen. Was het het water onder de brug wat hen aantrok? Stelden ze zich voor dat de dood zachter zou zijn? Want dat was niet het geval. Vanaf zo’n grote hoogte was het wateroppervlak ongeveer even hard als asfalt. Misschien ging het om het water als mythische kracht? Het idee dat je landde in een zee van gevoelens, dat je de rivier naar het dodenrijk overstak?

Het laatste stukje, de afslag, en toen stopte Niels de auto door hard te remmen. Politieauto’s, ambulances, afzetlint, politiemensen die kalmte en overzicht probeerden uit te stralen, en het allerergste: de menigte nieuwsgierige toeschouwers die zich verzamelde als er een tragedie in het vooruitzicht lag. Dat was altijd het geval. Zonder uitzondering. De plaats en tijd waren niet belangrijk. Niels had al vaak op het punt gestaan om tegen ze te schreeuwen. Schreeuwen dat ze moesten ophoepelen, naar huis, naar de koffie en de televisie en de plichtmatige seks met hun vrouw. Dit was geen bioscoopvoorstelling, dit was een menselijke tragedie. Maar wat had het voor zin? De volgende keer zouden ze er weer zijn. Sommigen zelfs met een camera in de aanslag.

Nog één laatste handeling voordat hij uit zijn auto stapte: even in de spiegel kijken. Je moest er fatsoenlijk uitzien als je voor zo’n arme zielepoot verscheen. Hij ontmoette een ernstige blik. Groene ogen, zorgelijke rimpels die er vorig jaar nog niet waren, daar was hij zeker van.

Niels stapte uit en zocht Leon. De warmte was plakkerig. Het zweet liep langs Leons gezicht terwijl hij riep: ‘Ik heb alle verkeer over het spoor stilgelegd, maar we moeten opschieten.’

‘Wat weten we over haar?’ vroeg Niels. ‘Ze hebben haar door de Skelbækgade zien rennen’, zei hij terwijl hij zich omdraaide naar de brug. Eerst zag Niels haar niet, maar toen volgde hij de lijn van Leons wijsvinger, via de brug naar de lifttoren die zich nog een paar meter hoger naar de hemel uitstrekte.

‘Hoe is ze daarop gekomen?’ vroeg Niels.

‘Dat moet je aan haar vragen.’

‘Een naam?’

Leon schudde zijn hoofd: ‘Het maakt niet uit, Niels. Ga naar haar toe en zorg dat we het snel achter de rug hebben. Ze hebben een ladder voor je. Doe je best. Ik heb een team klaarstaan voor het geval het misgaat. Over drie uur moeten er een paar honderdduizend Kopenhagenaren over dat spoor.’

Niels knikte. Een team. Een neutraal, niet dramatisch woord dat werd gebruikt voor de speciaal daarvoor opgeleide schoonmaakploeg die uitrukte als er ergens een ongeluk was gebeurd. Zij verwijderden de lijkdelen, poetsten bloed en hersenmassa weg. Leon had zijn hoofd omgedraaid en staarde Niels aan.

‘Heb je gedronken, Bentzon?’

Niels knikte. ‘Drie borrels en een biertje.’

‘Je ruikt naar kroeg.’

‘Dat zei ik toch tegen je.’

‘Heb je dat gezegd?’

‘Als je liever iemand anders wilt bellen, snap ik dat best.’

‘Dan duurt het nog een half uur langer.’

‘Jij bent de teamleider, jij moet beslissen.’

‘Ga maar naar haar toe, dan hebben we het achter de rug en kunnen we weer naar huis. Er is boksen op Eurosport.’

Een van de technici gaf Niels een cilindertje van zwart plastic, niet veel groter dan een droppastille. ‘Voor in je oor. Dan kunnen we tegen je praten’, zei hij.

‘En wat willen jullie dan zeggen?’

De man negeerde de vraag. In plaats daarvan maakte hij een al net zo microscopisch klein dingetje vast op de kraag van Niels’ doorweekte overhemd. ‘En wij kunnen jou ook horen’, zei de technicus en toen was hij weg.

Leon knikte Niels bemoedigend toe. Hij vond het leuk. Niels kon het aan hem zien. Oprechte, kinderlijke blijdschap.

‘Ik voel me niet zo op mijn gemak met die spullen’, zei Niels.

Leon haalde zijn schouders op: ‘De moderne wereld. Wen er maar aan.’

Niels ging onder de politieversperring door en liep de brug op, vanwaar hij de naakte vrouw, die boven op de zwarte lifttoren balanceerde, beter kon zien. Als een standbeeld, dacht Niels. Mager. Het lichaam van een meisje, het gezicht van een volwassene. Vel en botten. De vrouw ging liggen.

‘Bentzon?’

Hij draaide zich om naar Leon, die een stap naar hem toe kwam, heel dichtbij, voorbij de intimiteitsgrens, zodat geen van de andere agenten hem kon horen, en fluisterde: ‘Het lukt vast. Je bent er nog nooit een kwijtgeraakt en dat zal vanavond ook niet gebeuren’, en hij maakte het af met een zeldzaam eerlijke glimlach terwijl hij Niels’ arm een heel licht kneepje gaf. Misschien was hij gewoon blij dat hij zelf niet naar boven hoefde.

4

Station Dybbølsbro. 23.51

Nee, ze mocht nu niet in slaap vallen. Het beeld van de vis aan de haak kwam weer terug. Als ze in slaap viel, zou hij haar meesleuren en haar in en uit het leven trekken. Ze zou heen en weer worden geslingerd; sterven en weer terugkeren. Eindeloos vaak. Een eeuwigheid.

Eeuwigheid.

Van dat woord werd ze wakker. Ze ging zitten, niet helemaal zeker van wie ze was of hoe ze hier terecht was gekomen. Bij het zien van alle toeschouwers kwam er onwillekeurig een lachje op haar lippen. Even verwarde ze de koude reling van de lifttoren met het toneel. Was dat zo? Ze stond weer op. Ze riepen naar haar. Ze wist dat het door de stof kwam die hij in haar bloed had gespoten; die maakte dat haar gezichtsvermogen en haar gehoor verwrongen waren. Ze zag hem onder zich. Tussen de andere toeschouwers. De duivel. Hij glimlachte naar haar, zwaaide. Instinctief deed ze een stapje naar achteren, weg van hem, weg van de angst die hij haar inboezemde.

‘Ik kom nu naar je toe’, zei een stem achter haar.

Was hij het? Of was het iemand anders? Hoe kon hij tegelijk hier en daar zijn? Ze wist het best: de stof in haar lichaam maakte het haar onmogelijk om het onderscheid te zien. Je kunt niet vertrouwen op wat je ziet, zei ze tegen zichzelf. Je kunt niet vertrouwen op wat je hoort. Je mag niet in slaap vallen. In godsnaam. Blijf wakker.

5

Station Dybbølsbro. 23.53

‘Ik kom nu naar je toe’, zei Niels en daarna wachtte hij nog een paar seconden. Hij haalde diep adem en liet de gebruikelijke gedachten komen en gaan: dat hij zich mengde in een uiterst persoonlijk besluit. Dat hij er het recht niet toe had. In dat opzicht was de situatie eigenlijk heel banaal: een vrouw heeft genoeg van alles en wil haar leven beëindigen. Fair enough. Ze is niet de eerste op de wereld die dat wil. Maar de samenleving kan het niet accepteren. Die manier om problemen op te lossen is niet de juiste manier. Jezelf van het leven beroven is een onbeschaafde daad. We hebben er zelfs voor gekozen om er wetgeving tegen te ontwerpen. Zelfmoord is verboden. Zo is het. Je mag eten, drinken, liefhebben, haten, ruziemaken, roken, jezelf naar de verdommenis helpen, jezelf naar de top werken, je mag over het algemeen leven zoals je zelf wilt, doen waar je zin in hebt. Je mag zelfs ophouden te houden van degene met wie je getrouwd bent, dacht Niels en hij voelde een steek van pijn door zich heen gaan. Maar je mag niet doodgaan. Niet door de hand aan jezelf te slaan. Dat is niet toegestaan. Dan verschijn ik op het toneel. De laatste kans van de beschaving. De man die erbij wordt geroepen als we het stadium van psychologen, psychiaters, werkloosheidsuitkeringen, alcoholontwenningsklinieken, relatietherapeuten en wat er verder nog door de samenleving wordt ingezet om te verhinderen dat burgers hier eindigen, voorbij zijn en we hier op een warme zomeravond op de brug van station Dybbølsbro staan met de duidelijke wens om te sterven; de man die erbij wordt geroepen als de situatie zo op de spits is gedreven dat het verschil tussen leven of dood letterlijk bestaat uit enkele centimeters.

Gedurende de ruim vijftien jaar dat Niels bij de afdeling Moordzaken werkte, was hij nu meer dan tien jaar onderhandelaar. Omdat hij goed was met mensen. Goed kon luisteren, goed kon kijken en voelen. Ook als het ging om extreme situaties. Gijzelnemers. Mensen die met zelfmoord dreigden. Psychische wrakken.

‘Schiet op. Ze springt’, riep een van de toeschouwers.

Niels schudde zijn hoofd. Het ging er niet om dat hij opschoot. Eigenlijk het tegenovergestelde zelfs. Hij moest tijd rekken. Hij moest duidelijk maken dat er geen haast was. Integendeel. Als dit achter de rug was, probeerde Niels uit te stralen, lag er een lang leven in het vooruitzicht dat erop wachtte om geleefd te worden. Voordat hij zo ver was geklommen dat ze hem zou kunnen zien, bleef hij stilstaan op de ladder.

‘Ik ben Niels’, riep hij. ‘Ik ben van de politie. Ik ben ongewapend. Ik wil alleen maar met je praten. Verder niets.’

Hij luisterde. Niets, behalve straatlawaai, dronken mensen en een junk die naar haar riep: ‘Spring dan, mens.’

Niels keek over zijn schouder terwijl hij op de ladder stond. Hij hoorde Leons stem in zijn oor, een hijgend gefluister: ‘Let daar maar niet op, Bentzon. Ga gewoon door.’

Niels keek nog een keer achterom naar de mensenmenigte en hij zag dat Leon iemand in de handboeien sloeg met zijn knie stevig tussen de schouderbladen van de dwaas geplant. Niet vergeten: alleen maar eerlijke woorden.

‘Je moet niet naar ze luisteren. Ze zijn gewoon dronken en dom’, zei Niels terwijl hij voorzichtig een stapje verder omhoogging. Nu kon hij haar duidelijk zien. Eerste indruk: zelfverzekerd. Een stijlvolle uitstraling grenzend aan arrogantie. Ze had niet veel ruimte over. Een stapje naar rechts of naar links en ze zou naar beneden storten. Toch was haar rug recht. Haar lichaam rustig. Een verslaafde? Ze was mager, maar nee, haar huid was teer, bijna als zijde. Goed verzorgd. Mooi. Hij was nu bovenaan de toren. Hij keek niet naar beneden. Het deed hem denken aan de hoge duikplank in het zwembad.

‘Ik ben Niels. Ik sta vlak achter je.’

Ze draaide zich om en staarde naar Niels. Ze hadden oogcontact. Niet te lang, zodat ze zich niet genegeerd zou voelen. Ze vocht tegen de slaap, de verdovende stof in haar bloed. Heroïne, dacht Niels.

‘Nog vijf minuten volhouden, Bentzon’, kraakte Leons stem in Niels’ linkeroor. Het was storend. Eén moment overwoog Niels of hij het oortje zou uitdoen, maar nee, die beweging zou voor haar niet veilig zijn. Ze moest weten dat er op dit moment niets anders in zijn wereld bestond dan zij. Niels voelde dat zijn overhemd aan zijn rug plakte.

‘Vier minuten, Bentzon. Dan zijn ze klaar om haar op te vangen’, fluisterde Leon.

Het werkte niet dat Leon hem kon horen. In de vele jaren dat Niels onderhandelde met gijzelaars en zelfmoordkandidaten, was hij er nog nooit een kwijtgeraakt. Hij had geen formule, maar hij wist wat er niet werkte. En Leons stem in zijn oor werkte niet.

Ze keek weer naar de rails onder zich en daarna liet ze haar blik over de menigte gaan. Zocht ze iemand?

‘Versta je Deens?’ De vraag verraste hem zelf ook. Maar ondanks haar zeer lichte huid had ze iets vreemds. Iets bovenaards bijna.

‘Goed bedacht, Bentzon. Probeer het eens met Engels.’

Niels had zin om Leon te vragen of hij zijn bek wilde houden.

‘English?’ vroeg Niels. ‘Do you understand English? Where are you from? Poland? Russia? Ukraine?’

Schudde ze haar hoofd? Heel licht misschien? Maar het Engels leek wel iets op te leveren.

‘Listen. Just tell me your name.’ En toen weer in het Deens: ‘Je naam. Versta je Deens?’

‘Probeer Roemenië, Bentzon. De hoofdstad heet Boekarest’, zei Leon.

Niels deed zijn ogen dicht en probeerde de stem in zijn oor te vergeten.

‘Pak haar dan’, riep een toeschouwer.

De vrouw reageerde door om zich heen te kijken alsof ze op straat stond in plaats van op een lifttoren. Ze is bang om in slaap te vallen, dacht Niels. Bang voor wat iemand haar zal aandoen als de stof het laatste restje macht van haar heeft overgenomen.

‘Je moet niet naar ze luisteren’, zei hij. ‘Kijk maar naar mij. Ik wil je niets doen. Ik ben van de politie. Ik wil met je praten. Je beschermen. Protect.’

Leons stem in zijn oor, als een windstoot op orkaankracht: ‘Twee minuten, Bentzon.’

Niels deed een stap naar voren. Ze ging op haar hurken zitten, ze vocht om haar ogen open te houden. De vrouw stootte een kreet uit die rechtstreeks tegen Niels was gericht. Ze was bang voor hem, bang voor de slaap. Banger voor de slaap dan voor de dood, dacht Niels.

‘Ik ben van de politie. Je bent veilig. Ik zal op je passen als je in slaap valt’, zei hij.

De vrouw keek hem aan, maar ze keek naar iemand anders dan Niels. Wie? Een ex-man? Een achtervolger? Niels neigde naar dat laatste.

‘Hé!’ Niels verhief zijn stem om contact te krijgen, om de toeschouwers te overstemmen. ‘Hoe heet je? Ik heet Niels. Niels’, herhaalde hij en hij klopte zich voorzichtig op de borst, als een soort Livingstone die voor het eerst een inboorling ontmoet.

Ze knipperde met haar ogen, ze kon niet veel langer overeind blijven. Ze deed een stap naar achteren, naar de rand, terwijl ze iemand probeerde te vinden tussen de mensenmenigte die beneden stond. Even dacht Niels dat het te laat was, maar ze bleef met rustige bewegingen stilstaan op de rand van de lifttoren. Van daaraf was het een loodrechte val van een meter of tien, twaalf naar beneden. Hij keek naar haar gezicht. Niet het gezicht van een verslaafde.

‘Please. Let me protect you. Hold you …’

Ze was eind twintig, maar ze zag er misschien iets ouder uit. Een mager gezicht. Donkere ogen. Een ernstige, intelligente blik. Fijne gelaatstrekken, hoge jukbeenderen, wenkbrauwen die een perfecte halve boog vormden. Ze paste niet bij enig beeld dat hij in zijn herinnering had opgeslagen. Niels had zo’n beetje alles wel gezien. Teruggekeerde militairen die doordraaiden en hun gezin doodschoten. Psychisch zieke mensen die de verkeerde medicijnen hadden gekregen en gewone klanten in de supermarkt aanzagen voor de demonen uit hun nachtmerries. Sociale mislukkelingen die hun frustraties botvierden op hun maatschappelijk werker. Verslaafden die te veel van de verkeerde stof hadden ingenomen. Maar dit was anders – ze leek op niemand anders met wie hij ooit had onderhandeld.

‘Verdomme, Bentzon. Praat tegen die griet’, zei Leon in zijn oor: ‘Je moet haar nog één minuut aan de praat houden.’

‘Je bent moe. Dat kan ik aan je zien. Je wilt slapen. Je bent bang voor wat er zal gebeuren als je in slaap valt. Klopt dat? Er gebeurt niets, ik ben er’, zei Niels. ‘Ik zal je helpen.’

De vrouw zei niets. Niels herhaalde het in het Engels, terwijl haar oogleden vochten tegen het onvermijdelijke: de slaap.

‘Ben je bang? Vertel me waar je bang voor bent. Somebody following you?’

Hij keek naar haar linkerhand. Een tatoeage. Van haar pols naar de rug van haar hand. Een hart misschien? Of een naam?

‘Mag ik dichterbij komen? Closer?’

Geen antwoord. Hij keek naar haar blote voeten. Haar hiel hing over de rand, zoals bij iemand die zich voorbereidt op een olympische duik in een zwembad.

‘Wil je iets over mij weten?’

Een klein stapje dichterbij terwijl hij praatte, ongemerkt naar voren.

‘Er is altijd iets om voor te leven.’

Waarom zei hij dat? Je mag niet liegen. Je mag alleen de waarheid spreken. Hij keerde zijn blik naar binnen toe. Meende hij dat? Kende hij zelf niet het gevoel dat alle redenen om hier te zijn waren uitgeput? Ja, dat kende hij. Veel te goed. Maar dat zou hij nu allemaal niet zeggen. De eerlijkheid kende grenzen. Toen hij weer opkeek, nam ze hem op.

‘Praat tegen me. Hoe heet je? Just tell me your name. That’s all. Name? Nome?’

Niels liep naar de rand, hij bleef op ruime afstand van haar. Onder hem was de brandweer alles in gereedheid aan het brengen. Hij moest haar aandacht nog een paar seconden langer vasthouden. Zijn knieën bewogen, onzeker, alsof ze het dreigden te begeven onder het gewicht. Hij luisterde naar haar ademhaling: gejaagd, stotend.

‘Bedenk goed: als je springt, ben ik de laatste die je in leven ziet. Ik ben je afscheidsbrief. Is er iemand aan wie je graag een laatste boodschap zou willen doorgeven?’ Hij stak zijn hand naar haar uit, ze antwoordde door naar hem uit te halen. Ze raakte hem willekeurig en krabde hem met haar goed verzorgde nagel. Niels voelde dat de huid op zijn arm werd opengehaald, maar hij voelde geen pijn. Er kwam bloed tevoorschijn, het liep over zijn hand, onder zijn horloge door en viel toen op de brug. Toen werd de lucht uiteengereten door de kreet van de naakte vrouw.

‘Bentzon!’ riep Leon. ‘Moet ik naar boven komen?’

Ze keek naar de toeschouwers, niet die op de brug, maar die op het perron. Ze had iemand gezien. Iemand voor wie ze bang was.

‘Kijk naar mij! Niet naar hun. Er kan je niets gebeuren. Ik zal je helpen.’

Ze bewoog zich weg van Niels, met kleine pasjes langs de rand. Haar bewegingen hadden iets elegants. Stapje voor stapje. Centimeter voor centimeter. Ze stopte. Keek Niels aan. Opeens was ze in staat om haar ogen helemaal te openen. Een supernova die oplicht voor het onvermijdelijke.

‘Nee’, zei Niels. ‘Niet doen.’

‘Nog twintig seconden, Bentzon’, zei Leon.

Ze tilde haar ene been op, heel makkelijk, en balanceerde alleen nog op de puntjes van de tenen van haar rechtervoet.

‘Als jij springt, spring ik je achterna.’

Toen zei ze iets, één enkel woord dat verdronk in de vele kreten van de mensen op het perron. Heel even, net voor- en nadat ze het zei, keek ze hoopvol. Alsof ze weer in het leven geloofde. Toen liet ze zich achterwaarts over de rand vallen. Niels sprong naar voren. Een moment stond hij op het punt om zijn belofte te houden en haar achterna te springen, door de lucht te zweven, maar in plaats daarvan probeerde zijn hand haar vast te grijpen, zijn vingertoppen raakten nog net de tere huid van haar rug, naast haar ruggengraat. Als jij springt, spring ik je achterna. Hij keek naar beneden. Hij zag het moment waarop haar lichaam onnatuurlijk, mechanisch schokte, toen haar rug en nek de roestbruine rails raakten, zonder een geluid. Meer zag hij niet. Hij was op de rand geland en nu schoven zijn benen eroverheen. Toen hij weer naar beneden keek, breidde de vlek bloed onder haar verbrijzelde achterhoofd zich uit. Haar benen lagen elk naar een kant gespreid. Haar ene arm lag boven haar hoofd, de andere langs haar lichaam. Toen hoorde hij geschreeuw, van de mensen op de brug en op het perron. Hij hing met beide handen aan de rand van de toren. Hij zou los moeten laten. Haar achterna springen. Dat had hij beloofd. ‘Je hoeft alleen maar los te laten, Niels’, fluisterde hij. De beweging die boven alle bewegingen gaat: loslaten. Doe het nu, dacht hij, vlak voordat een sterke hand zich stevig om de zijne sloot.