Chuck Palahniuk

Rant

Een orale biografie van Buster Casey

Vertaald uit het Engels door Jos den Bekker

Uitgeverij De Geus

breda 2014

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Vlaams Fonds voor de Letteren

Oorspronkelijke titel Rant. An Oral Biography of Buster Casey, verschenen bij Doubleday, New York 2007

Oorspronkelijke tekst © Chuck Palahniuk 2007

Nederlandse vertaling © Jos den Bekker en De Geus bv, Breda 2009

Deze editie © De Geus bv, Breda 2014

Omslagontwerp Riesenkind

Omslagillustratie © Jacob Magraw

isbn 978 90 445 2840 4

nur 302

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2009

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1 – Een inleiding

Wallace Boyer (autoverkoper): Zoals de meeste mensen leerde ik Rant Casey pas kennen toen ie al dood was. Zo gaat dat meestal met beroemdheden. Als ze de pijp uit zijn, rijst hun vriendenkring ineens de pan uit. Een dooie beroemdheid kan niet over straat gaan zonder tig van z’n beste maatjes tegen te komen die ie, toen ie nog leefde, nooit gekend heb.

Doodgaan was het beste wat Jeff Dahmer en John Wayne Gacy ooit voor hun carrière deden. Toen Gaetan Dugas dood was, steeg het aantal sekspartners die zeiden dat ze met ’m geneukt hadden tot tophoogte.

Zoals Rant Casey altijd zei: de mensen bouwen voor zichzelf een reputatie op door je aan te vallen als je nog leeft – of door je te prijzen als je niet meer leeft.

Ik, ik zat in een vliegtuig en er komt zo’n boerenheikneuter naast me zitten. Dat vel van ’m, dat ziet eruit als een autowrak, je ogen doen er zeer van – vol littekens van beten, vol putten en gaten, het vel van z’n hand is een vreselijk zooitje.

De stewardess, die vraagt aan die heikneuter wat ie wil drinken. Die stewardess vraagt ’m of ie me alsjeblieft m’n drankje wil doorgeven: whisky met ijs. Maar als ik die monstervingers rond dat plastic bekertje zie, die afgekloven knokkels, krijg ik ’m niet meer aan m’n mond.

Je kunt niet voorzichtig genoeg zijn met die epidemie. Op het vliegveld stond vlak achter de metaaldetector waar we doorheen moesten zo’n koortsmeter die ze voor het eerst gebruikten om de verspreiding van sars onder controle te houden. De meeste mensen, zegt de overheid, hebben er geen idee van dat ze besmet zijn. Iemand kan zich prima voelen, maar als die meter piept omdat je temperatuur te hoog is, dan verdwijn je de quarantaine in. Misschien wel voor de rest van je leven. Geen proces, niks.

Om aan de veilige kant te blijven klap ik enkel mijn eetplateau naar beneden en neem het bekertje aan. Ik kijk toe hoe de whisky bleek en waterig wordt. Het ijs smelt en verdwijnt.

Iedereen die z’n brood verdient met auto’s aan de man brengen zal het je vertellen: herhaling is de moeder van alle vaardigheden. Als dealer maak je omzet door een band met je klanten te smeden.

Overal waar je bent, kun je je vaardigheden opbouwen. Een goeie truc om een naam te onthouden is de persoon net zolang in de ogen kijken tot je ziet wat voor kleur ze hebben: groen of bruin of blauw. Dat heet een ‘patrooninterruptie’: die voorkomt dat je het vergeet, zoals je normaal doet.

De ogen van die onbekende koeiendrijver zien er lichtgroen uit. Antivriesgroen.

Die hele vlucht tussen Peco Junction en de stad deelden we een armleuning samen, ik aan het raampje en hij aan het gangpad. Neem me niet kwalijk dat ik het zeg, maar de schilfers droge stront vielen de hele tijd van z’n cowboylaarzen. Misschien dat ie op school sjans had met die tochtlatten van ’m, maar nou zijn ze grijs van z’n slapen tot aan z’n kaak. Ik zal maar niks zeggen van z’n handen.

Om het smeden van een band te oefenen vraag ik ’m wat ie voor z’n ticket betaald heb. Als je niet achter de behoeften van een klant kunt komen, als je de hotbuttons niet weet te vinden van een of andere onbekende naast wie je terecht bent gekomen in een vliegtuig, dan zul je van z’n leven geen mens de ‘mentale eigendom’ kunnen aanpraten van een Nissan, laat staan van een Cadillac.

Om iemand in een auto over de streep te trekken is er een andere truc: je programmeert de eerste keuzeknop van de radio op een zender met gospelmuziek. De tweede zet je op rock-’n-roll. Nummer drie op jazz. Als je potentiële klant van het commanderende, eisende type is, dan zet je gelijk als je het portier opent de radio op een nieuwszender of een zender met politieke praatprogramma’s. Voor een sandaaltype druk je op de knop van de culturele zender. Met dat ze het contactsleuteltje omdraaien, vertelt de radio ze wat ze horen willen. In iedere auto op het terrein heb ik knop nummer vijf op van die techno-raver shit gezet, voor het geval er zo’n gozertje komt dat aan partycrashen doet.

De groene kleur van die heikneuter z’n ogen, de stront aan z’n laarzen, verkopers noemen dat ‘mentale kapstokken’. Vragen die maar één antwoord hebben, heten ‘gesloten vragen’. Vragen waarmee je een klant aan het praten krijgt, dat zijn ‘open vragen’.

Bijvoorbeeld: ‘Hoeveel heb je voor dat vliegticket moeten dokken?’ Dat is een gesloten vraag.

En die man drinkt van z’n eigen bekertje whisky en slikt. Hij kijkt recht voor zich uit en zegt: ‘Vijftig dollar.’

Een goed voorbeeld van een open vraag zou zijn: ‘Hoe hou je het vol met die enge afgekloven handen van je?’

Ik vraag: enkele reis?

‘Retour’, zegt ie en z’n gerimpelde hand vol kloven giet whisky in z’n gezicht. ‘Dat heet een nabestaandentarief’, zegt die heikneuter.

Ik kijk naar ’m, half in m’n stoel gedraaid, ik vertraag m’n ademhaling om gelijk op te komen met het rijzen en dalen van z’n cowboyshirt, de technische term daarvoor is ‘actief luisteren’. Die onbekende schraapt z’n keel en ik wacht effe en schraap m’n keel, ik doe ’m na, dat is wat een goeie verkoper bedoelt met een klant ‘pacen’.

M’n voeten, de enkels gekruist, de rechtervoet over de linker, net als hij, ik zeg: bestaat niet. Standby-tickets zijn geeneens zo goedkoop. Ik vraag: Hoe heb ie die deal voor mekaar gekregen?

Terwijl ie van z’n whisky nipt, zegt ie: ‘Ten eerste, wat je moet doen is ontsnappen uit een gesloten psychiatrische inrichting.’ Dan, zegt ie, moet je dwars door het land liften met alleen plastic overlaarzen aan en een papieren pak dat van achteren niet sluit. Je moet ongeveer een hartslag te laat komen om te verhinderen dat een verstokte pedofiel je vrouw verkracht. En je moeder. Als vrucht van die verkrachting moet je een zoon opvoeden die een karrevracht ouwe, uitgevallen tanden van mensen bij mekaar verzamelt. Na de middelbare school gaat die weirdo van een zoon van je ervandoor. Sluit zich aan bij een of andere sekte die alleen ’s nachts leeft. Rijdt z’n auto in de prak, zo’n vijftig keer, en papt aan met een soort-van-zo-ongeveer-niet-helemaal hoertje.

Onderweg zaait die zoon van je een besmettelijke ziekte waaraan duizenden mensen doodgaan, zo veel dat de staat van beleg wordt afgekondigd en wereldleiders dreigen om te vallen. En als laatste gaat die jongen van je dood in een grote, vlammende vuurhel, bekeken door iedereen in de wereld met een tv.

Hij zegt: ‘Zo simpel is dat.’

Die man zegt: ‘Dan, als je z’n lijk gaat ophalen voor de begrafenis,’ en hij giet whisky in z’n mond, ‘geeft de vliegmaatschappij je een speciale korting op je ticket.’

Vijftig ballen retour. Hij kijkt naar m’n whisky op het eetplateau voor m’n neus. Warm. IJs, niks van over. En hij zegt: ‘Ga je dat nog opdrinken?’

Ik zeg tegen hem: neem maar.

Zo snel kan je leven veranderen.

Van dat de toekomst die je morgen hebt niet meer dezelfde toekomst is als die je gisteren had.

Mijn dilemma is: Vraag ik hem om z’n handtekening? Ik vertraag m’n ademhaling, ik pace m’n borst met de zijne, en ik vraag: Is ie familie van die gozer … Rant Casey? ‘Weerwolf Casey’ – de ergste Patiënt Nul in de ziektegeschiedenis? De ‘superbesmetter’ die het halve land aanstak? De ‘Kussende Killer’ van Amerika? Rant ‘Dolle Hond’ Casey?

‘Buster’, zegt die man, z’n monsterhand gaat naar m’n whisky. Hij zegt: ‘M’n jongen kreeg de naam Buster Landru Casey mee. Geen Rant. Geen Buddy. Buster.’

M’n ogen zuigen al elk geplooid litteken op z’n vingers op. Elke rimpel, elke grijze haar. M’n neus registreert z’n geur van whisky en koeienstront. M’n elleboog heb de aanraking van z’n flanellen hemdsmouw onthouden. Ik begin al de rest van m’n leven over die vreemdeling op te scheppen. Ik hou elk moment met ’m vast, ik hamster elk woord en elk gebaar van ’m. Ik zeg: Jij bent …

‘Chester’, zegt ie. ‘De naam is Chester Casey.’

Vlak naast me zit ie. Chester Casey, de vader van Rant Casey, Amerika’s wandelende, pratende Biologische Massavernietigingswapen.

Andy Warhol had het mis. In de toekomst zullen de mensen niet een kwartier beroemd zijn. Nee, in de toekomst zal iedereen minstens een kwartier naast een beroemdheid zitten. Typhoid Mary of Ted Bundy of Sharon Tate. Geschiedenis is niks als monsters of slachtoffers. Of getuigen.

Dus wat zeg ik? Ik zeg: Sorry. Ik zeg: ‘Da’s ook klote, dat je zoon doodging.’

Ik schud m’n hoofd, uit sympathie …

En een paar ademhalingen later schudt Chet Casey z’n hoofd, en met dat gebaar weet ik niet zeker wie nou precies wie pacet. Wie van ons zat hoe het eerst? Misschien zit die strontlaars míj wel te observeren. Me te kopiëren. Proberen m’n hotbuttons te vinden en een band te smeden. Net of ie me wat probeert aan te smeren, zo knipoogt die levende legende, Chet Casey, tegen me. Nooit meer als vijftien keer per minuut ademhalen. Hij keilt z’n whisky achterover. ‘Hoe je het ook bekijkt,’ zegt ie en stoot me aan, ‘het blijft een mirakels goedkoop vliegticket.’

2 – Engelbewaarders

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms (historicus): De jachthond is voor Middleton wat de koe is voor de straten van Calcutta of New Delhi. Midden op elke onverharde weg ligt wel een of ander mormel van een wasberenjager in de zon te hijgen, z’n druipende tong uit z’n bek. Een soort met bont beklede verkeersdrempel zonder halsband of penning. Bepoederd met fijn kleistof dat van de geploegde akkers waait.

Om in Middleton te komen moet je vier volle dagen achter mekaar rijden, wat de langste tijd is die ik ooit in een auto heb gezeten zonder tegen een andere op te botsen. Dat vond ik het deprimerendste van m’n pelgrimages.

Neddy Nelson (partycrasher): Heb jij er een verklaring voor hoe in 1968 de amateur-paleontoloog William Meister in Antelope Spring, Utah, een blok leisteen spleet op zoek naar fossiele trilobieten en in plaats daarvan de gefossiliseerde, half miljard jaar oude voetafdruk van een menselijke schoen vond? En hoe kwam een andere gefossiliseerde schoenafdruk, die in 1922 in Nevada werd ontdekt, in gesteente uit het Trias terecht?

Echo Lawrence (partycrasher): Onderweg naar Middleton, in de auto, dwars door al dat kloteland midden in de nacht, zat Shot Dunyun op de knoppen van de radio te hengsten voor verkeersberichten. Om naar eventuele actie te luisteren die we misliepen. Verkeersberichten tijdens de ochtend- of avondspits van oceanen ver weg. Files en verkeersopstoppingen waar het nog gisteren is. Dodelijke kettingbotsingen op snelwegen waar het al morgen is.

Het is echt weird om te horen dat iemand morgen is doodgegaan. Net of je die pendelaar nu, op dit moment, nog zou kunnen bellen in Moskou en zeggen: ‘Blijf thuis!’

Van Autobaanradio Alweer Verkeer: Hou rekening met een kijkfile als u oostwaarts over de Meadow Ringweg door het gebied Richmond rijdt. Rem af en steek uw nek uit om eens lang en goed te kijken naar de botsing met dodelijke afloop tussen twee auto’s op de meest linkse rijstrook. Het voorste voertuig is een zeegroene Plymouth Road Runner uit 1974 met een gietijzeren V8-blok van 7200 cc, voorzien van een four-barrel carburateur. Origineel ijswit interieur. De chauffeur van de coupé was een spetterende vierentwintigjarige vrouw, groen-streepje-blond met een schoolvoorbeeld van een breuk-streepje-dislocatie van de wervelkolom bij het atlanto-occipitaal gewricht en een volledige transectie van het ruggenmerg. Moeilijke woorden voor een zo zware whiplash dat je je nek breekt.

De achterste auto was een blitse tweedeurs hardtop New Yorker Brougham St. Regis, crèmekleurig, met het optionele luxe chroompakket en vaste zijruitjes. Een lekker bakkie. Terwijl je reikhalzend voorbijrijdt, merk s.v.p. op dat de chauffeur een zesentwintigjarige man was met een niks-speciale transversale fractuur van het borstbeen, tweezijdige ribfracturen en zijn longen geperforeerd door de gebroken ribben, dat alles ten gevolge van zijn klap tegen het stuurwiel. Plus, zo vertelden de boys van de vleeskar me, ernstige inwendige exsanguinatie.

Dus – riemen vast en afremmen. Voor Alweer Verkeer, dit is Tina Dinges, uw verslaggever.

Echo Lawrence: We overtraden de spertijd en de quarantaine van de overheid en reden door dat uitgestrekte niks. Ik voorin naast de chauffeur. Shot Dunyun achter het stuur. Neddy Nelson zat achterin een boek te lezen en vertelde ons dat Jack the Ripper nooit was doodgegaan – hij was teruggekeerd in de tijd om z’n moeder af te slachten en zichzelf onsterfelijk te maken – en nou is ie de president van de U.S., of de paus. Misschien wel zo’n lijpe theorie over dat ufo’s in werkelijkheid menselijke toeristen zijn die ons vanuit de verre toekomst bezoeken.

Shot Dunyun (partycrasher): We reden, laten we zeggen, naar Middleton om al die plekken te zien waar Rant het over had gehad, en ‘z’n mensen’, zoals ie dat noemde, te ontmoeten. Z’n ouders, Irene en Chester. Z’n beste vriend, Bodie Carlyle, met wie ie naar school ging. Al die uit de klei getrokken families, de Perry’s en de Tommy’s en de Elliots waarover ie maar niet ophield. Partycrashen was voor het grootste deel maar wat in auto’s rondrijden en kletsen.

Wat een stelletje eikels. De bedoeling was om de verhalen die Rant had verteld in te vullen. Hoe weird is dat? Ik en Echo Lawrence, met Neddy op de achterbank van die Cadillac Eldorado van ’m. De auto die Rant voor Neddy had gekocht.

Ja, en we gingen bloemen enzo op Rant z’n graf leggen.

Echo Lawrence: Terwijl ie op de knoppen van die radio ramt, zegt Shot: ‘Weet je, we missen vanavond een goeie Soccermom-nacht …’

‘Nee, vanavond niet’, zegt Neddy. ‘Kijk maar in je agenda. Vanavond was het Leerlingchauffeurnacht.’

Shot Dunyun: Voor ons uit markeert een streepje licht de horizon. Het streepje zwelt aan tot een bol wit licht, een halve cirkel, dan een volle cirkel. Een volle maan. Vanavond missen we een geweldige Bruiloftsnacht.

Echo Lawrence: We vertelden mekaar verhalen in plaats van naar de radio te luisteren. De verhalen die Rant had verteld, over hoe ie opgroeide. Die verhalen van Rant, die moesten we in mekaar puzzelen met details die we op moesten diepen uit de kelder van de kelder van de kelder van ons geheugen. Iedereen kwam onder het rijden met een herinnering, we droegen allemaal onze verhalen bij.

Shot Dunyun: De sheriff van Middleton hield ons aan en we vertelden hem de waarheid: we maakten een pelgrimstocht om te zien waar Rant Casey geboren was.

Op een avond als deze, als iedereen in het stadje sliep, was Rant Casey altijd aan het amateurzenden. Met z’n koptelefoon op. Als jonge jongen zat Rant op een avond als deze altijd aan de zenderknop te draaien voor verkeersberichten uit Los Angeles en New York. Luisteren naar verkeersopstoppingen en files in Londen. Langzaam rijdend verkeer in Atlanta. Drie auto’s die op mekaar botsen in Parijs, een reportage in het Frans. Spaans leren met termen als pinchazo en atasco. Een lekke band en een verkeersopstopping in Madrid. Imbottigliamento voor een verkeersopstopping in Rome. Bouchon, een verkeersopstopping in Parijs. Die hele onzichtbare wereld van het verkeersgebeuren.

Echo Lawrence: Ja, zeg. Zo’n plattelandsgat, als je daar tussen middernacht en zonsopgang rondrijdt, dan loop je risico. De politie daar heb niks anders te doen als met hun sirene tegen je te loeien. Die sheriff van Middleton hield onze rijbewijzen in de straal van z’n zaklantaarn terwijl ie ons de les las over de stad. Van dat Rant Casey vermoord was door naar de stad te verhuizen. Stadsmensen waren allemaal moordenaars. Wij, bedoelde ie.

Die sheriff boostte een of ander Texas Ranger-maniertje, ingeplugd in een of andere John Wayne-hersenchemie en dan geloopt. Boost een drilsergeant door een scherprechter en boost dat weer door een dobermannpincher, en dan krijg je die sheriff. Z’n schouders hield ie naar achteren getrokken, kaarsrecht. Z’n duimen achter z’n riemgesp. En hij wiegde van achteren naar voren op de hakken van z’n cowboylaarzen.

Shot vroeg: ‘Is er al iemand langs geweest om Rant z’n moeder te vermoorden?’

Die sheriff droeg een bruin shirt met een koperen ster op z’n ene borstzak gespeld en een pen en een dichtgevouwen zonnebril erin, en z’n shirt in een spijkerbroek gestopt. Op die ster stond gegraveerd: sheriff bacon carlyle.

Ja, zeg. Over de stomste vraag gesproken die Shot had kunnen stellen.

Neddy Nelson: Vertel mij maar eens: hoe kon die natuurkundige, Sir David Brewster, in 1844 een spijker vinden in een blok zandsteen uit het Devoon van meer als driehonderd miljoen jaar oud?

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: Als je van New York naar Los Angeles vliegt, heb je kans Middleton te zien, en dan vraag je je altijd af hoe mensen kunnen leven in zo’n oord. Stel je maar eens voor: vettige zitbanken op veranda’s gekwakt. Auto’s in de voortuin geparkeerd. Huizen half van hun fundering gezakt, schuin op sintelblokken, met eronder kippen en honden die liggen te slapen. Als je het vindt lijken op iets waar net een ramp gebeurd is, dan komt dat alleen maar omdat je het nog nooit eerder hebt gezien.

Neddy Nelson: Hoe verklaar je het feit dat een huisvrouw uit Illinois, mevrouw S.W. Culp, een stuk steenkool openbrak en er een gouden halsketting in vond?

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: Ondanks de treurige aanblik is het allemaal heel seksueel, die stadjes. Dat komt door al die individuen die op jonge leeftijd mooi en seksueel volwassen worden en hier vast komen te zitten. De jonge mannen en vrouwen die perfecte borsten en spieren krijgen voordat ze weten hoe ze die macht het beste kunnen gebruiken, die raken zwanger en komen zo vlak bij huis in de problemen te zitten. Door die cyclus worden de beste genen geconcentreerd op plaatsen waar je het nooit zou verwachten. Zoals in Middleton. Kleine nestjes van waanzinnig aantrekkelijke idioten die zich voortplanten en nog lang en lelijk leven. Venussen en Apollo’s. Kleinsteedse goden en godinnen. Als Middleton één opmerkelijk fenomeen heeft voortgebracht in de saaie, eentonige, stoffige geschiedenis van die gemeenschap, dan is het wel Rant Casey.

Echo Lawrence: ‘Dé reden waarom mensen uit een klein stadje weggaan,’ zei Rant altijd, ‘is dat ze dan kunnen blijven malen over teruggaan. En de reden dat ze blijven, is dat ze dan kunnen malen over weggaan.’

Rant bedoelde dat niemand ooit gelukkig is, waar ie ook is.

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: De centrale metafoor voor macht in Middleton, en vooral binnen de familie Casey, was de organisatie van hun maaltijden op christelijke feestdagen. Voor die gelegenheden – Paasontbijt, diner met Thanksgiving en Kerstmis – werden de familieleden in twee verschillende klassen ingedeeld. De volwassenen dineerden met het antiek porselein dat al generaties in de familie was: borden met handgeschilderde randen, guirlandes met bloemen en goud. De kinderen zaten aan een tafel in de keuken, maar niet echt één tafel, meer een paar vouwtafels die tegen elkaar waren geschoven.

Echo Lawrence: In de keuken was alles van papier, de servetten en het tafelkleed en de borden, dus dat kon je allemaal opfrommelen en makkelijk zat afvoeren. Als de volwassen Caseys aan tafel gingen om het brood te breken, baden ze altijd hetzelfde: ‘Dank u, God, voor deze zegeningen van familie, voedsel en voorspoed waarmee we ons omringd weten.’

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: Ouder wordende Caseys die nog aan de kindertafel zaten, baden om salmonella. Om graten in luchtpijpen. De leden van de jongere generatie hielden elkaars hand vast en bogen het hoofd om te bidden voor zware beroertes en hartaanvallen.

Echo Lawrence: Rant zei altijd: ‘De grote troost van het leven is dat je over je schouder kunt kijken en mensen zien die er erger aan toe zijn, die achter je in de rij staan.’

Shot Dunyun: Voor we ’s avonds gingen partycrashen, als we met ons team gingen eten, dan keek Green Taylor Simms altijd smalend naar Rant, die al z’n eten met dezelfde vork at. Rant was geen lijpo, maar hij was gewoon nooit verder gekomen als eten met een plastic vork.

Achter Rant z’n rug noemde Green hem altijd ‘Huckleberry Flikker’.

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: De heer Dunyun noemt Rant ‘De Tandenfee’.

Echo Lawrence: Moet je horen. Rond twaalf uur ’s nachts in Middleton parkeerden Shot Dunyun en ik bij de afslag naar hun boerderij, naast een brievenbus waar casey op geschilderd stond. Het huis stond midden tussen een hoop gewassen, het was wit, met een veranda langs de hele voorkant, een steil puntdak en een dakkapel boven de veranda: Rant z’n zolderslaapkamer met het cowboybehang.

Struiken en bloemen groeien tot aan de fundering, en gemaaid gras loopt tot aan een afrastering van harmonicagaas. We konden een bruingeverfde schuur zien, die haast helemaal schuilging achter het huis. Al het andere is graan, tot de platte cirkel van de horizon toe, die aan alle kanten rond Neddy z’n Cadillac loopt. Shot pielde met de radio, op zoek naar de laatste verkeersberichten.

Van Autobaanradio Alweer Verkeer: Waarschuwing. Opgepast voor een lichte aanrijding tussen twee auto’s in de rechterberm, in westelijke richting bij kilometerpaal 67, op de stadsroute naar het centrum. Het schijnt dat het twee bruidsauto’s zijn, compleet met een rits lege blikjes aan hun achterbumper. Langzaam rijdend verkeer als gevolg van het feit dat de automobilisten rubbernekken naar de pasgetrouwde stelletjes die elkaar gillend met bruidstaart bekogelen. Kijk uit voor bruidsmeisjes en witte rijst op het wegdek …

Echo Lawrence: Shot viel in slaap, snurkend hing ie achter het stuur, tegen het portier. Ik wachtte op een teken dat Irene Casey nog leefde en nog niet door een mysterieuze vreemdeling was gewurgd of doodgestoken.

Neddy Nelson: Vertel mij maar eens: hoe kon in 1913 de antropoloog H. Reck een moderne menselijke schedel vinden in de bodem uit het Vroeg-Pleistoceen van de Olduvaikloof? Leg maar eens uit: hoe kan het dat er ook moderne menselijke schedels zijn opgegraven in aardlagen uit het Vroeg- en Midden-Pleistoceen, respectievelijk in Buenos Aires, Argentinië, en Ragazzoni, Italië?

Shot Dunyun: We liepen om dat lullige kerkhofje heen, een zooi gemaaid onkruid, maar we konden Rant z’n graf niet vinden. Hoe weird is dat? We vonden de naam van z’n beste vriend in het telefoonboek, Bodie Carlyle, en toen vonden we z’n stacaravan aan het eind van een zandpad. De amaranten groeiden tot aan de vensterbanken en een pitbull aan een ketting blafte op de kale grond voor de deur. Dat was uren voor zonsopgang. We klopten geeneens aan.

Echo Lawrence: Louwloene. Ik heb Irene Casey nooit te zien gekregen. We klopten geeneens bij d’r aan. Voorzover we wisten lag ze al dood in die boerderij.

Wallace Boyer (autoverkoper): Verkoop lang genoeg auto’s en je komt er wel achter: niemand is helemaal origineel. Elke eenzame weirdo komt uit een groot nest van weirdo’s. Wat weird is, is dat je naar een of ander gat in Slowakije kunt gaan, en dat dan ineens Andy Warhol doodnormaal is.

Echo Lawrence: Maak het nou. Als het licht wordt stopt die kleikever van een sheriff naast onze auto en brult dat we de Rampenwet Volksgezondheid en de doeg-spertijd overtreden. We wilden mevrouw Casey niet onbeschermd achterlaten, maar Groot Opperhoofd Sheriff richt z’n revolver op ons en zegt: ‘Wat dacht je van meekomen naar het bureau voor verhoor …?’

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms: In Middleton hebben slapende honden altijd voorrang.

3 – Honden

Bodie Carlyle (jeugdvriend): In de winter zwerven de honden van Middleton in troepen rond. De gewone erfhonden hier in de omtrek, die gaan ervandoor, en dan zijn ze weg, behalve dat je ze ’s nachts nog kunt horen janken en blaffen. Andere honden, die worden door mensen uit de auto langs de kant van de weg gezet. In de steek gelaten. Stadsmensen denken altijd dat elke hond z’n eigen wel redden kan, maar de meeste van die mormels verrekken van de honger, tot het zo erg wordt dat ze opvreten wat ander uitschot heb laten liggen. Die shit barst van de vliegeneieren. De meeste van die achtergelaten honden gaan dood aan de wormen.

Andere honden, die kruipen bij mekaar om warm te blijven. De honden die het overleven. Die jagen in troepen op konijnen en muildierherten. Als het winter wordt, horen die erfhonden ’s nachts de troep janken bij een verse prooi tussen de bomen ginder langs de rivier, en dan gaan die erfhonden ervandoor.

Een schoothond hoort dat gejank, en hoe hard je ’m ook roept, zelfs de gehoorzaamste hond vergeet dan hoe ie heet. Buiten dat janken zijn ze de hele winter door pleite, ze kunnen net zo goed dood zijn. Het begint te sneeuwen en die huishond van je, die beste vriend van je, is alleen nog maar het wolfmangeluid van ver gejank in de nacht. Geluid draagt ik weet niet hoe ver als de lucht koud wordt.

In de winter was het ergste wat je als jongen kon overkomen, dat je na donker naar huis liep en een troep honden hoorde, al dat gejank en gekef dat in het donker steeds dichterbij kwam en harder werd. Iets met tig tanden en klauwen. Als je een muildierhert vond dat door een troep honden gevangen was, dan was z’n schedel meestal het grootste stuk dat van ’m over was. De rest van het vel of de botten was door tanden in stukken uit mekaar gereten en overal verspreid. Als het een konijn was, vond je misschien nog één klein pootje in een berg verspreide vacht. Overal bloed. Zo’n konijnenpootje, met een beetje natte, zachte vacht, zo’n ding dat de mensen bij zich dragen omdat het geluk brengt.

Die hond van Casey’s, die rende elke winter met de troepen mee tot ie verdween. Hij sprong op de bank, keek ’s nachts uit het raam, z’n oren gespitst, als die troepen honden rondzwierven. Op jacht. Die troepen waren meer een gerucht als dat je ze ooit echt zag. Half-en-half legende. Het enige monster dat we hier in de omtrek hebben. Meer als half-en-half. Het idee dat die honden, misschien zelfs je eigen honden, dol worden en jacht maken op jou. Je eigen honden die na school jacht op je kunnen gaan maken. Je spoor volgen door het struikgewas langs de weg. Dat ze je stalken. Je eigen hond die je opjaagt en aan stukken rijt, beet voor beet. Hoe je ook ‘Fido’ roept, of tegen ’m zegt: ‘Af!’ tegen ’m zegt: ‘Zit!’ die hond, die je vanaf puppy zindelijk hebt gemaakt, die je met een krant op z’n flikker hebt gegeven, die hond klapt z’n tanden om je luchtpijp en rijt je keel open. Fido die jankt als je doodgaat en het hete bloed drinkt dat uit je liefhebbende hart kolkt.

Sheriff Bacon Carlyle (jeugdvijand): Ik heb geen meelij met ’m. Ook op de lagere school vroeg Rant Casey al om een gruwelijke dood. Slangen of hondsdolheid. De Caseys, die hond van hun, die noemden ze ‘Vat’. Een beetje jachthond, beetje beagle, beetje rottweiler, beetje bullterriër, beetje vuilnisbakkenras. Zo noemde Chester Casey die hond: ‘Vat’.

Edna Perry (jeugdbuurmeisje): Als je ’t weten wilt: die drie Caseys, die noemden mekaar bij verschillende namen. Irene Casey noemde d’r man ‘Chet’. Hij noemde haar ‘Rene’, kort voor ‘Irene’, en alleen in d’r gezicht. Niemand anders noemde Irene Casey zo. Rant noemde Chester ‘Pap’. Irene noemde d’r zoon ‘Buddy’, maar z’n vader noemde hem ‘Buster’. Nooit ‘Rant’. Alleen Bodie Carlyle noemde hem Rant.

Het is waar, Rant noemde Bodie ‘Pad’. Ik zweer het je.

Iedereen gaf iedereen een andere naam. Buster was Rant was Buddy. Chester was Chet was Pap. Irene was Mam was Rene. De manier waarop die lui beslag legden op iemand van wie ze hielden was dat ze je een naam van hun eigen gaven. Zo plakten ze een etiket op je, van: dat is van mij.

Sheriff Bacon Carlyle: Net als een hond dumpen, het ergste wat iemand kan doen is z’n eigen van iedereen los gooien.

Echo Lawrence (partycrasher): Moet je horen. Rant zei altijd tegen iedereen: ‘Je bent voor iedereen die je tegenkomt een ander mens.’

Soms zei Rant: ‘Je bent hoogstens iets in de ogen van andere mensen.’

Als je een spreuk op z’n graf wilt beitelen, z’n favoriete uitspraak was: ‘De toekomst die je morgen hebt, is niet dezelfde toekomst als die je gisteren had.’

Shot Dunyun (partycrasher): Da’s gelul. Rant z’n favoriete uitspraak was: ‘Sommige mensen worden gewoon als mens geboren. Wij hebben een heel leven nodig om zo ver te komen.’

Bodie Carlyle: Ik weet nog dat Rant altijd zei: ‘We zullen nooit meer zo jong zijn als vanavond.’

Irene Casey (moeder van Rant): Buddy ging al z’n leven op zondag met opoe Esther naar de kerk wandelen. Als het goed weer was, reden Chet en ik met Buddy naar Esther toe en zetten ’m daar af. De kleine Buddy maakte er een gewoonte van, want hij had niemand om mee naar de kerk te wandelen. Ze woonde maar een klein eindje verderop, aan de weg voorbij de christelijke school. Een oud dametje met d’r kerkhoedje en een klein jongetje met een aangeclipt vlinderdasje die hand in hand over een zandweg lopen, dat was zo lief om te zien.

Op een zondag, na de openingspsalm en na de eerste bijbellezing, halverwege de preek, zijn Buddy en Esther nog steeds niet in de kerk. We geven de collectemand door en de kerkdeur vliegt open. Er komt een gestamp buiten de trap op, het stampt over de planken van het kerkportaal en de grote deuren zwaaien zo hard open dat de klink aan de binnenkant een gat in de muur slaat. Iedereen verrekt z’n nek met omkijken en de kleine Buddy strompelt hijgend naar binnen. Hij leunt voorover met allebei z’n handen steunend op z’n knieën, de deur achter ’m staat nog open en om hem heen fel zonlicht, en Buddy maar hijgen, z’n haren hangen in z’n ogen, hij hapt naar adem. Geen vlinderdasje. De slippen van z’n witte overhemd hangen uit z’n broek.

Dominee Curtis Dean French zegt: ‘Wil je zo goed zijn om de deur dicht te doen.’

En Buddy hijgt en zegt: ‘Ze is gebeten.’

Hij krijgt net genoeg adem om te zeggen: ‘Opoe Esther. Ze is ziek, zwaar ziek.’

Omdat het koud was, dacht ik aan een troep honden, het zou kunnen dat een hond haar gebeten had. Wilde honden.

Sheriff Bacon Carlyle: Neem me niet kwalijk dat ik het zeg, maar geen van die Caseys heb ooit betaald voor het dichtmaken van het gat dat Rant met de deurknop in de kerkmuur sloeg. Ook aangenomen dat ie ’t per ongeluk deed.

Irene Casey: Buddy zegt dat Esther door een spin gebeten is. Een zwarte weduwe, zo te zien. Buddy en z’n opoe wandelden, ze waren halverwege toen zij stilstond en z’n hand losliet. ‘God!’ roept Esther, en met twee handen rukt ze d’r hoed van d’r hoofd, de spelden trekken hele strengen van d’r grijze haar mee. Een geluid, zegt Buddy, als van een krant die doormidden wordt gescheurd. Haar zwarte kerkhoed, rond en zwart, ongeveer zo groot als een doos met badpoeder. Met één zwaai van d’r hand smijt ze die hoed in het zand. Met allebei d’r kerkschoenen stampt Esther dat zwarte satijn in het stof. Haar zwarte schoenen, grijs van het stof. Stof opgestampt in een wolk rond d’r zwarte jas. Haar tas zwaaiend aan haar andere hand, en ze gebaart Buddy weg, ze zegt: ‘Raak het niet aan.’

Nog vastgepind aan d’r hoed, aan de wortel uitgetrokken, zitten dikke plukken van Esther d’r grijze haar.

Met de neus van één kerkschoen gooit ze die hoed om en allebei gaan ze op hun hurken zitten om te kijken.

Tussen het stof en het grind, de platgestampte sluier en het verkreukelde satijn, net nog trekkend met één poot, één poot die hij uitsteekt, zit een spin. Een stoffige zwarte spin met een rode zandloper op z’n buik.

Uit de veldaantekeningen van Green Taylor Simms (historicus): De zwarte weduwe, van het genus Latrodectus in de familie van de kogelspinnen, verwant aan de Australische roodrugspin, bouwt zijn nest meestal op beschutte plekken, zoals in ongebruikte kleerkasten of latrines. Voordat binnenshuis sanitair regel werd, liepen mensen meestal beten op in de billen of de genitaliën. Tegenwoordig bijt de spin gewoonlijk als hij klem komt te zitten tussen een kledingstuk en de huid van het slachtoffer – bijvoorbeeld als hij zijn nest in een zelden gedragen schoen of handschoen heeft gebouwd.

Irene Casey: Opoe Esther voelt boven op d’r haar, twee vingertoppen tussen de strengen van d’r haar, die d’r krullen eerst de ene, dan de andere kant op duwen, tot ze een plekje vindt waarvan d’r mond openvalt en ze d’r ogen stijf dichtknijpt. Als ze d’r ogen opendoet, zegt Buddy, knippert z’n opoe van de tranen.

Ze klikt d’r tas open en haalt er een zakdoekje uit. Als Esther het zakdoekje boven op d’r hoofd drukt, zegt Buddy, als ze dan naar het zakdoekje kijken, zit er een rode vlek op van vers bloed. Dan zegt Esther tegen hem: ‘Ren zo hard als je kunt, ga je vader halen.’ Esther Shelby zakte op één knie, toen ging ze zitten, daarna liggen in het stof van de wegberm, en ze zegt: ‘Vlug, jongen!’

Echo Lawrence: Rant zegt dat z’n oma tegen ’m zei: ‘Hard rennen, maar als je niet rap genoeg bent, denk eraan dat ik toch van je hou …’

Cammy Elliot (jeugdvriendin): Ik mag doodvallen als ik lieg, want ik lieg niet, maar die honden in Middleton werden wilder als het keihard waaide. Een flinke windvlaag en alle vuilnisbakken vallen om. Dat vinden honden wel lekker.

Het eerste wat je als meisje leert in de zesde klas is wat een septic tank niet kan verteren. Vrouwelijk afval, dat moet je in een krant vouwen en onder in de vuilnisbak stoppen. Als de boldootkar je tank komt leegpompen en ze vinden meer als alleen natuurlijk afval, dan betaal je extra.

Als de wind tegen een vuilnisbak waait, dan heb je vanzelf, hangt af van het huishouden, vuil maandverband dat alle kanten op wappert. Op van die winderige dagen is het net of opoe bij iedereen op bezoek komt. Dik en dun maandverband dat ervandoor gaat, als een marcherend leger voortgedreven door de wind. Ze vallen uit het krantenpapier waarin ze gevouwen zitten, en je ziet donker bloed dat onder het zand en de klissen komt. Gestippeld met graszaden. Met elke vuilnisbak die omwaait wordt dat leger van weggegooid bloed dat met de wind mee marcheert groter. Tot ze bij een afrastering komen. Of een cactus.

Shot Dunyun: Dichtbij hoorde Rant de troep honden blaffen en grauwen. Hij wilde z’n oma niet in de steek laten, maar ze zei dat ie moest gaan.

Cammy Elliot: Ongelogen waar. Een gewone driedraads afrastering van pikdraad ziet eruit als een kerstboom met die witte plukken. Kom te dichtbij en je ziet de condooms die aan de punten zijn blijven haken, net leeggelopen feestballonnen. Grijs of groen of lichtblauw hangen ze te flapperen, elk kapotje nog van onderen verzwaard met wit spul.

Flapperend tegen je in de wind, vastgepind op die scherpe draadpunten, zie je inlegkruisjes en dik, strap-on maandverband voor ’t doorbloeden. Gladde en geribbelde kapotjes. Merken condooms en maandverband die je nooit hebt gezien op de schappen van de Trackside Drogist.

Oud bloed en klonten zo zwart dat het wel wegenteer lijkt. Bloed zo bruin als koffie. Waterig roze bloed. Sperma dat is verschaald tot haast doorzichtig water.

Bloed is bloed voor de meeste mensen, vooral voor mannen, maar je zou er nog moeite mee hebben twee dezelfde tampons te vinden op een stuk van anderhalve kilometer pikdraad.

Hier en daar vind je schaamhaar. Blonde, bruine, grijze haren. Een straf briesje steekt op en iedereen in Middleton, wij met z’n allen, staan te kijk als vogels op een telefoondraad. Als zo’n uitstalling op de jaarlijkse landbouwbeurs.

Sheriff Bacon Carlyle: Het ergste was, als je het mij vraagt, de honden binnenshuis houden. De mensen hoefden geeneens het geil en het bloed aan het pikdraad te zien hangen om te weten dat de wind iemand z’n vuilnis had gedumpt. Die honden werden dol, ze jankten en krabden onder aan de deurkier, maakten krassen in de verf en rafelden de matten, om bij die geur te komen, die zo vluchtig is dat alleen een hondenneus hem op kan pikken.

Het is anders als naar buiten willen om hun behoefte te doen. Honden ruiken die kapotjes en kutdeksels die in de wind zwaaien, en dan beginnen ze te kwijlen.

God verhoede dat je die deur openmaakte. De meeste mensen hingen gelijk aan de telefoon, mekaar de schuld geven en iemand anders bellen om de troep op te ruimen.

Cammy Elliot: Het land hier is zo plat dat je alle kanten uit kunt kijken. Gewone mensen hechten te veel aan fatsoen om tegen een Seks Tornado in de hort op te gaan. Niemand wil gezien worden terwijl ie schaamte staat te oogsten als rijpe tomaten.

Het is ofwel mensen ruimen hun eigen boel op, of niemand doet het.

Altijd doen wie de sterkste is. Een patstelling om ’t fatsoen.

Mary Cane Harvey (onderwijzeres): Als ik niet nog steeds lesgaf, god, de verhalen die ik zou kunnen vertellen over Buster Casey. Een bijzondere jongeman.

Sheriff Bacon Carlyle: Vergeet niet dat sommige mensen, onder andere de fbi, zeiden dat opoe Esther Rant z’n Slachtoffer Nummer Eén was.

Mary Cane Harvey: Buster haalde altijd maar net een voldoende voor zijn opstellen, maar je had het gevoel dat Buster de hele wereld voor je kon bouwen, gewoon van houtjes en kiezelsteentjes en de paar woorden die hij geleerd had. Ik vergeleek het altijd met van die knutselwerkjes die ze in de gevangenis maken, of die zeelui vroeger maakten op maandenlange zeereizen. Schaalmodellen, bijvoorbeeld, van het Vaticaan, gebouwd van lucifershoutjes, of de Akropolis van aan elkaar gelijmde suikerklontjes. Dat zijn kunstwerken gemaakt met beperkte materialen en primitieve hulpmiddelen, maar die wel een geweldige hoeveelheid tijd en aandacht vergen. Monumenten van geduld.

Bodie Carlyle: Om aan te geven hoe populair Rant werd in het laatste jaar van de middelbare school: op een avond begonnen de honden te janken en aan de deur te krabben. Het waaide en de zon hoefde niet te schijnen om te zien dat het weer zo’n Seks Tornado was.

Rant kwam bij ons op de keukendeur kloppen. Terwijl ons ma aan de telefoon hangt om een ander de schuld te geven, wenkt Rant me naar buiten. Over z’n schouder heb ie een lege jutezak hangen.

Ons ma ziet die gonjezak en schudt van nee tegen me. Maar ik schup de honden bij de deur weg en ga Rant buiten in het donker achterna, de wind sloeg in onze haren en sloeg de kraag van ons overhemd aan één kant omhoog.

Aan de afrastering hangt een dot wit vulsel te wapperen, wild en levend als een konijn in een val. Condooms wapperen als grijze tongen met spuug aan de punt. Rant plukt er een kapotje af en houdt het onder z’n neus, de schuimende bud akelig dicht bij z’n bovenlip, en hij snuift. Hij zegt: ‘Dominee Curtis Dean Fields’. Hij lacht en zegt: ‘Ik herken die stank overal.’

Rant stopt het vulles in z’n zak. Hij plukt er een kutdeksel af, deze heb een ietsepietsje rood midden in dat witte kussentje. Het rood ziet er zwart uit in het maanlicht. Rant ruikt eraan en fronst.

Hij snuift weer, met z’n ogen dicht deze keer, en zegt: ‘Dat is LouAnn Perry, dat is zeker, maar ze moet weer aan die fluorpillen zijn …’

Rant biedt me die rooie dot aan, maar ik schud van nee.

Voor er een christelijk iemand kan komen om te helpen heb Rant onze hele afrastering leeggeplukt en elke lul en kut geraaien.

Mary Cane Harvey: Er is zo weinig om jonge mensen te stimuleren in Middleton. Het maatschappelijk leven speelt zich af rond de kerk of de school. Elk weekend organiseert de Boerenschuur een samenkomst, soms in het voorjaar een danspartijtje, en een handwerkbeurs tijdens de vakantie. Of de welpen organiseren een spookhuis om geld in te zamelen rond Halloween.

Bodie Carlyle: Rant Casey kon ruiken als een hond. Hij was een menselijke jachthond, hij kon elk geurspoor volgen. Doordat ie ’s avonds laat buiten bleef, kon ie nóg beter ruiken. Omdat ie het populairst was op school, kende ie de naam achter elke geur. En tegen het laatste jaar van de middelbare school kon ie eindelijk al die talenten bundelen en er z’n voordeel mee doen.

‘Moet je dit eens zien’, zei Rant en toonde me een wit kussentje met een klein rood bloempje in het midden. Klein als een viooltje. Zonder er ook maar aan te snuffelen zegt ie: ‘Juf Harvey, van Engels.’

Het gehuil van onzichtbare honden dat met de wind wordt meegevoerd, dat om ons heen glipt.

Het is Juf Harvey, dat kan ie zien aan die rooie vorm. ‘Geeft een poesjesafdruk’, zegt Rant terwijl ie met één vinger langs de buitenkant van die rooie vlek gaat. ‘Honderd keer zo uniek als je vingerafdruk.’ Die vlek, zegt ie, ziet er precies zo uit als een kus van tussen d’r benen.

Je hoefde niet te vragen hoe Rant wist hoe Juf Harvey d’r delen eruit zagen. Net als met dierensporen in de sneeuw of het zand, hij kon je met de hand de kus van een hele rits plaatselijke poesjes uittekenen. Van hier of op doorreis. Gewoon door te kijken hoe ver een kapotje was afgerold kon Rant zien van welke lul ie afkomstig was.

Een eind verderop, in het keukenraam van ons huis, kon je de omtrekken van ons ma aan de gootsteen zien, d’r ene elleboog opzij omhoog, d’r hand om de omtrek van een telefoon die ze opzij tegen d’r haar drukt. Misschien houdt ze ons in de gaten. Waarschijnlijk houdt ze ons in de gaten.

Rant plukte nog een witte tod met een donkere spat erop. Hij rook eraan en keek achterom naar ons huis.

Ik vroeg ’m: ‘Wie is dat?’ en knikte naar het ouwe bloed.

Die nieuwe poesjesafdruk, een grotere bloem als die van Juf Harvey, een zonnebloem vergeleken met haar kleine viooltje.

En Rant maakte z’n zak open en zei: ‘Lamaar.’

Nee, echt, zei ik en stak mijn hand uit naar die zak. ‘Laat me ruiken.’

Rant liet die vlek zo groot als een zonnebloem in z’n jutezak vallen. Hij liep een endje van me vandaan, naar het pikdraad, en zei: ‘Ik weet haast zeker dat het jullie ma is.’

Ons ma, die stond te kijken. Met d’r oor nog steeds luisterend om iemand de schuld te geven over de telefoon.

Als je met Rant Casey het land op ging, dan had de tijd de gewoonte om stil te blijven staan. Dat moment was er ook zo een dat de tijd stilstond. Dat moment voor altijd, en voor altijd gedoemd om in m’n kop te blijven gebeuren. Die sterren, dezelfde ouwe aftandse sterren waar de mensen nog steeds een wens bij doen. De maan van vanavond, net dezelfde maan als toen.

Sheriff Bacon Carlyle: In de tijd dat Rant Casey naar de kerk rende en de tijd die wij nodig hadden om bij die ouwe Esther te komen, hadden de hondentroepen haar al gevonden. Irene d’r moeder. Ze lieten iets gruwelijks voor d’r achter om bij mekaar te rapen.

Bodie Carlyle: Of Rant Casey ons ma ooit genaaid had, dat durfde ik niet te vragen.