Petra Hammesfahr

De zondares

Uit het Duits vertaald door Henriëtte M. van Weerdt-Schellekens

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Oorspronkelijke titel Die Sünderin, verschenen bij Rowohlt

Oorspronkelijke tekst © Rowohlt Verlag GmbH, Reinbek bei Hamburg 1999

Eerste Nederlandstalige uitgave © Henriëtte M. van Weerdt-Schellekens en De Geus BV, Breda 2004

Deze editie © De Geus BV, Breda 2013

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © Hollandse Hoogte/Photonica/Gary Isaacs

isbn 978 90 445 2850 3

NUR 332, 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de vijfde druk, 2011.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Op een warme dag begin juli besloot Cora Bender dat ze dood wilde. ’s Nachts was Gereon met haar naar bed geweest. Op vrijdag- en zaterdagavond ging hij regelmatig met haar naar bed. Ze kon het niet over haar hart verkrijgen om hem dat te ontzeggen want ze wist maar al te goed hoezeer hij het nodig had. En ze hield van Gereon. Het was meer dan liefde. Het was dankbaarheid, onvoorwaardelijke trouw, het was iets wat geen grenzen kende.

Gereon had haar de kans gegeven zo te zijn als ieder ander – een normale vrouw. Daarom wilde ze dat hij gelukkig en tevreden was. Vroeger had ze ervan genoten wanneer hij aanhalig deed, maar sinds een halfjaar was dat passé.

Uitgerekend op kerstavond was Gereon op het idee gekomen om een radio op de slaapkamer te zetten. Het moest een heel mooie nacht worden. Op kerstavond waren ze tweeënhalf jaar getrouwd; sinds achttien maanden hadden ze een zoontje.

Gereon Bender was zevenentwintig jaar, Cora vierentwintig. Gereon was bijna een meter tachtig lang en slank gebouwd. Hoewel hij niet sportte omdat hij daarvoor niet genoeg tijd had, kwam hij over als een sportieve, door en door getrainde man. Vanaf zijn geboorte had hij een witblonde haardos, die in de loop van de jaren nauwelijks donkerder was geworden. Zijn gezicht was knap noch lelijk, het was een alledaags gezicht. Gereon Bender was helemaal een alledaagse man.

Ook Cora Bender vertoonde geen opvallende uiterlijke kenmerken, afgezien van een litteken op haar voorhoofd en de vele littekens aan de binnenkant van haar ellebogen. De snee op haar hoofd had ze bij een ongeval opgelopen; dat de binnenkant van haar ellebogen een en al litteken was, kwam door een lelijke ontsteking die door injectienaalden was veroorzaakt toen ze in het ziekenhuis was behandeld, had ze Gereon uitgelegd. Ze had ook gezegd dat ze zich niet kon herinneren hoe dat precies gekomen was. Dat laatste was de waarheid. De dokter had indertijd gezegd dat ernstig hoofdletsel dikwijls gepaard ging met een black-out.

Haar leven vertoonde een zwart gat. Daarin verschool zich een smerige, duistere zaak. Dat wist ze, hoewel ze zich niet kon herinneren wat er precies was voorgevallen. Een paar jaar geleden was ze nachtenlang telkens opnieuw in dat zwarte gat gevallen, vier jaar geleden voor het laatst. In die tijd kende ze Gereon nog niet. En op de een of andere manier was ze er toentertijd in geslaagd het gat te dichten. Dat ze er opnieuw in zou kunnen vallen, daar was ze niet op verdacht geweest sinds ze met Gereon getrouwd was. En toen gebeurde het toch – uitgerekend op kerstavond.

Aanvankelijk was alles in orde, zachte kerstmuziek en de liefde van Gereon die langzamerhand dwingender en intenser werd. Toen gleed hij langzaam langs haar buik naar beneden en werd het vervelend. En toen hij met zijn gezicht tussen haar benen dook en haar zijn tong liet voelen, begon de muziek aan te zwellen. Ze hoorde de snelle roffel van een drumstel, een basgitaar en de hoge, schrille klanken van een keyboard – slechts een fractie van een seconde, een tel later was het alweer voorbij. Dat korte ogenblik was echter al genoeg.

Er knapte iets in haar – je kon ook zeggen dat er iets opensprong als een hermetisch gesloten kluis die met een lasapparaat wordt bewerkt. Het was een onwerkelijk gevoel. Alsof ze niet meer in haar eigen bed lag. Ze had het gevoel dat ze met haar rug op een harde onderlaag lag en dat ze iets in haar mond had, alsof een heel dikke duim haar tong naar beneden duwde; en ze had het afschuwelijke gevoel dat ze stikte.

Als in een reflex kwam ze overeind. Ze slingerde haar knieën om Gereons nek en knelde haar dijen aan weerszijden tegen zijn hals. Het scheelde niet veel of ze had zijn nek gebroken of hem gewurgd. Ze had het niet eens in de gaten, zover was ze op dat moment heen. Pas toen Gereon haar reutelend en naar adem snakkend in haar zij kneep en zijn nagels diep in het zachte vlees van haar middel boorde, kwam ze van de pijn weer tot zichzelf.

Gereon hapte naar lucht. ‘Ben je wel goed snik? Hoe haal je het in je hoofd?’ Hij wreef over zijn nek, hoestte, bevoelde zijn keel en staarde haar hoofdschuddend aan.

Hij begreep haar reactie niet. Ook zij had geen idee van wat er opeens zo walgelijk en afstotelijk was geweest. Zo afschuwelijk dat ze een seconde lang had gemeend dat ze de tong van de dood voelde.

‘Ik vind dat gewoon niet prettig’, zei ze en ze vroeg zich af wat ze had gehoord. De muziek speelde nog steeds, zacht en gevoelig. Een kinderkoor zong: ‘Stille nacht, heilige nacht. Davids Zoon, lang verwacht.’ Wat zouden ze anders zingen op zo’n avond?

De totaal onvoorziene aanval had Gereon alle lust ontnomen. Hij zette de radio af, deed het licht uit en trok het dekbed op tot onder zijn kin. Hij zei geen welterusten en mompelde slechts knorrig: ‘Dan niet!’

Hij viel algauw in slaap. Zij zou later niet hebben kunnen zeggen of ze ook in slaap gevallen was. Op een gegeven moment zat ze recht overeind in bed, maaide met haar vuisten om zich heen en schreeuwde: ‘Hou op! Laat los! Laat me los! Hou op, stelletje smeerlappen!’ En tegelijkertijd flitsten het woeste geroffel van het drumstel, de basgitaar en de schrille tonen van het keyboard door haar hoofd.

Gereon werd wakker, pakte haar bij haar handen, schudde haar door elkaar en schreeuwde ook. ‘Cora! Hou op! Wat is dat voor flauwekul?’ Ze kon niet stoppen en ze kon maar niet wakker worden. Ze zat in het donker vertwijfeld te vechten tegen iets wat langzaam op haar af kwam, iets waarvan ze slechts wist dat ze er krankzinnig van werd.

Pas toen Gereon haar een paar stevige tikken op haar wangen had gegeven, kwam ze weer bij haar positieven. Hij wilde weten wat er met haar aan de hand was. Of hij haar soms iets had aangedaan. Ze kon nog niet helder genoeg denken om hem onmiddellijk antwoord te geven. Ze staarde hem alleen maar aan. Enkele seconden later ging hij weer liggen. Ze volgde zijn voorbeeld, draaide zich op haar zij en probeerde zichzelf wijs te maken dat het slechts een normale nachtmerrie was geweest.

Maar toen Gereon de nacht daarop het verzuim wilde goedmaken, gebeurde het opnieuw, hoewel er deze keer geen radio in de slaapkamer stond en hij ook geen aanstalten maakte om datgene met haar te doen wat hij als het toppunt van liefde beschouwde. Eerst kwam de muziek, iets harder en langer, lang genoeg om te beseffen dat ze dat liedje nog nooit had gehoord. Toen viel ze in het zwarte gat, waaruit ze gillend en met rondmaaiende armen opschrok. Niet dat ze wakker werd – dat lukte haar pas toen Gereon haar door elkaar schudde, haar op de wangen sloeg en haar bij haar naam riep.

De eerste week van januari gebeurde het twee keer, de tweede week nog een keer. Toen was Gereon vrijdags te moe. Dat beweerde hij althans. Maar ’s zaterdags zei hij: ‘Zo langzamerhand ben ik die komedie spuugzat.’ Misschien was dat die vrijdag al de reden geweest.

In maart stond Gereon erop dat ze naar de dokter ging. ‘Geef toe dat dit niet normaal is. Je moet nu eindelijk iets ondernemen. Of moet dat soms altijd maar zo doorgaan? Nou, in dat geval ga ik op de bank slapen.’

Ze ging niet naar de dokter. Een dokter zou haar gegarandeerd hebben gevraagd of ze die eigenaardige nachtmerrie kon verklaren of in elk geval kon uitleggen waarom ze die altijd alleen maar kreeg als Gereon gemeenschap met haar had gehad. Een dokter zou waarschijnlijk in het gat zijn gaan peuteren, zou haar aangepraat hebben dat je dergelijke dingen naar de oppervlakte moest halen. Een dokter zou niet hebben begrepen dat er dingen zijn die te afschuwelijk waren om ze echt tot je bewustzijn te laten doordringen. Ze probeerde het bij een apotheek. Ze raadden haar een licht slaapmiddel aan. Daarmee bereikte ze in elk geval dat ze niet meer begon te gillen en om zich heen te meppen, zodat Gereon veronderstelde dat alles nu weer in orde was. Dat was niet het geval.

Het werd elk weekend erger. In mei al was de angst voor de vrijdagavond net een dier dat haar langzaam van binnenuit verscheurde. Begin juli was de vrijdagmiddag een hel.

Ze zat in haar kantoortje. Dat was niet meer dan een hoek die van de rest van het magazijn was afgeschermd. Boven haar bureau brandde een lamp en aan de rand van de lichtkring stond een faxapparaat dat datum en tijd aangaf.

4 jul. 16:50! Nog tien minuten en dan zat haar werktijd erop. Nog vijf uur voordat Gereon zijn hand naar haar zou uitstrekken. Het liefst zou ze tot maandagmorgen zijn blijven zitten. Zolang ze achter haar bureau zat, was ze vakbekwaam en clever, de ziel en motor van het bedrijf van haar schoonvader.

Een familiebedrijf, alleen zij, haar schoonvader, Gereon en een werknemer, Manni Weber. Een installatiebedrijf, verwarming en water, dat niet zonder haar kon.

Ze was trots op haar baan, had hard moeten knokken voor haar plekje op de hiërarchische ladder.

Op hun trouwdag had haar schoonvader van haar geëist dat ze de administratie op zich nam. En hij accepteerde geen nee. ‘Wat bedoel je, dat kan ik niet? Je hebt toch ogen in je hoofd! Kijk maar in de boeken, dan leer je het vanzelf. Of dacht je soms dat je hier op je luie achterwerk zou kunnen gaan zitten?’

Op haar luie achterste zitten had nooit in haar aard gelegen. Dat zei ze ook. En de oudeheer knikte. ‘Dat is dan geregeld.’

Tot dan toe had hij in zijn vrije tijd zelf de administratie moeten doen. Haar schoonmoeder kon amper met de telefoon overweg. Tot veel meer was zíj aanvankelijk ook niet in staat.

Nooit gaf de ouwe haar een advies, nooit maakte hij haar erop attent hoe hij het zelf tot dan toe had aangepakt. En op de boeken afgaan – dat had wel gekund als de boekhouding helemaal op orde was geweest. Soms leek het wel of de ouwe zich over haar onbeholpenheid verkneukelde. Maar zo onbeholpen bleef ze niet lang.

Ze begreep al snel wat belangrijk was en sloeg zich er doorheen. Niets kreeg ze voor elkaar zonder er veel moeite voor te moeten doen, zelfs om de kantoorhoek met een houten schot van de rest van het magazijn te laten afschermen moest ze een heel gevecht leveren.

Het eerste jaar zat ze daar in haar hoekje met uitzicht op het grote magazijn dat niet verwarmd en altijd smerig was; aan een afgedankte keukentafel waar ze het gevoel had alsof ze bij haar moeder was. Ze had niet de moed om tegen te stribbelen, hoewel de ouwe haar nooit een cent loon betaalde. Ook Gereon kreeg alleen zakgeld. Ze hadden vrije kost en inwoning. Gereons auto stond op naam van de zaak. Als ze verder nog iets nodig hadden, moest Gereon erom vragen.

Zelfs tijdens haar zwangerschap genoot ze geen enkel voorrecht en ook werd het haar in geen enkel opzicht wat comfortabeler gemaakt. Tot op het allerlaatste moment zat ze in de hoek van het magazijn. Toen de weeën begonnen, maakte ze net een offerte voor de aanleg van een centrale verwarming; staande voor de tafel omdat ze vanwege de pijn in haar rug niet meer kon zitten. Haar schoonmoeder werd hysterisch omdat het zo vlug ging. Een paar hevige krampen, toen brak haar water en voelde ze een ontzettende druk in haar onderbuik.

Ze was niet van plan geweest in het ziekenhuis te bevallen. Maar toen riep ze toch: ‘Ik heb een ziekenauto nodig! Bel een ziekenauto!’

Haar schoonmoeder stond er werkeloos bij en wees naar de tafel. ‘Je bent nog niet klaar. Maak dat maar liever eerst af. Zo erg kan het niet zijn. Een kind krijg je heus niet in tien minuten. De bevalling van Gereon heeft een hele dag geduurd. Vader wordt woedend als dat vanavond niet af is. Je weet toch hoe hij is.’

Dat wist ze maar al te goed. Ze woonden immers vanaf hun trouwdag onder hetzelfde dak. De ouwe was een tiran, een uitbuiter. Haar schoonmoeder was een onderdanig mens, het type dat naar boven likte en naar beneden trapte. Gereon kreeg uitsluitend bevelen naar zijn hoofd en zijzelf was een slavin; voor een prikje gekocht op de markt, uitsluitend voor de illusie van een keurig leven, zo goed als gratis.

En zoals ze daar voorover gekromd naast die oude keukentafel stond, midden in de viezigheid, met haar ogen gericht op de plas vruchtwater om haar voeten, met één hand tussen haar benen geklemd, voelend hoe haar buik daar naar voren welfde, vond ze het opeens welletjes. Maak dat maar liever eerst af? Nee!

In het ziekenhuis vond ze de tijd om in alle rust over haar leven na te denken en te begrijpen dat ook dat zogenaamd keurige milieu zijn onverwacht kwalijke kanten had, dat alle hoop dat haar dromen in deze omgeving vanzelf bewaarheid zouden worden, ijdel was. Het was alleen nog de vraag hoeveel ze mocht riskeren. Maar met een kind in haar armen was het gemakkelijker; daar lag zeven pond hulp voor elke eis.

Toen ze enkele dagen later terugkwam, begon ze haar denkbeelden te verwezenlijken. Toen kreeg ze de naam een brutaal en nietsontziend schepsel te zijn. Een wijf met haar op de tanden, zei de ouwe dikwijls. Dat was ze absoluut niet, maar ze kon zich desnoods wel zo gedragen. En om toestemming vragen baatte immers niet.

Ze richtte haar kantoor in, compleet met een bureau, een dossierkast en verwarming. Ze permitteerde zich nog meer vrijheden, betaalde Gereon en zichzelf een salaris. De ouwe kreeg een aanval van razernij en noemde het hondsbrutaal en hebzuchtig. ‘Waar heb je geleerd geld uit de portefeuille van een ander te graaien?’

Haar hart leek uit haar borst te springen van angst maar ze diende hem stevig van repliek. ‘Ofwel we krijgen salaris net als iedereen of we gaan elders aan het werk. Kies maar. Je kunt ook eens informeren naar wat er in andere bedrijven wordt betaald. Dan kom je er wel achter dat je er nog goed van afkomt. En zeg nooit meer dat ik uit jouw portefeuille graai! Ik werk voor mijn geld!’

Het was moeilijk geweest om tegenover de oudeheer op haar stuk te blijven staan. Het was haar gelukt; ruim een jaar geleden had ze hem zelfs een eigen huis afgedwongen. Meer dan eens had ze ondanks het kind gevreesd dat hij haar de deur zou wijzen. ‘Ga maar weer terug naar waar je vandaan gekomen bent.’ Gereon zou er dan slechts bedremmeld bij hebben gestaan. Hij had haar niet één keer moreel gesteund, had nooit zijn mond opengedaan, was nooit voor haar opgekomen.

Kort na de geboorte van het kind was ze tot het pijnlijke inzicht gekomen dat ze aan hem geen enkele steun had. Inmiddels speelde dat geen rol meer. Zo was hij nu eenmaal, hij deed zijn werk, wilde verder met rust gelaten worden – en vrijdags en ’s zaterdags een beetje liefde! Daar kon ze niet tegen vechten, omdat de liefde iets goeds, iets moois, iets heel natuurlijks en normaals was.

4 jul. 16:52! Ze moest nog een factuur maken. Die had ze laten liggen om er de allerlaatste minuten wat afleiding aan te hebben. Een nieuwe verwarmingsketel. Gereon had hem afgelopen woensdag samen met Manni Weber geïnstalleerd. Volgende week moesten er nog twee worden geplaatst. Op grond van de nieuwe milieuverordening moesten de mensen hun oude installatie vervangen. Die verordening was al wel een paar jaar van kracht, maar veel mensen waren voor de kosten teruggeschrokken en hadden voorlopig afgewacht totdat de brandweer dreigde de oude ketel af te keuren en buiten bedrijf te stellen.

Ergens was dat een eigenaardige mentaliteit. Ze wisten precies wat hun te wachten stond. En ondernamen niets! Alsof zo’n oude verwarmingsketel zijn emissiewaarden van de ene dag op de andere geheel uit eigen beweging aan de nieuwe, strengere norm zou aanpassen, alsof een gat in het binnenwerk zich van de ene minuut op de andere weer zou kunnen sluiten.

Vier jaar geleden was dat wel gebeurd. Niet van de ene minuut op de andere, het had een paar maanden geduurd. En toen was Gereon nog niet in haar leven verschenen. Hij had het dagenlange reparatiewerk in één klap weer kapotgemaakt.

4 jul. 16:57! Behalve de factuur viel er niets meer te doen. Afgelopen vrijdag had ze zich nog eventjes met de salarisadministratie kunnen bezighouden. Dat was slechts illusie maar hoe dan ook iets wat de paniek in toom had weten te houden. Het was niet alleen angst, niet simpelweg een gevoel van onbehagen. Het was een grauwrode mist die haar hele brein doordrong, die tot in elk hoekje en gaatje doordrong en al haar zenuwen blokkeerde.

Weekend! Met stramme vingers trok ze het vel papier uit de typemachine en controleerde de specificaties nauwkeurig. Er viel niets te corrigeren, ze moest alleen haar bureau nog een beetje opruimen. Ten slotte sloeg ze het blad van de kalender om naar de volgende week. Maandag! Nog twee keer een eeuwigheid – zoiets als twee keer sterven. En dat terwijl ze al halfdood was.

Haar benen gehoorzaamden haar niet. Houterig liep ze via het kantoortje en het magazijn het erf op. De zon stond als een babygezicht aan de wolkeloze hemel te lachen. Het licht was zo verblindend dat haar ogen begonnen te tranen. Dat had waarschijnlijk echter niet veel met het licht te maken.

Aan de straat stond het huis van haar schoonouders. Hun eigen huis stond op de plek waar vroeger de tuin was. Het was een groot, modern ingericht huis. De keuken was een droom van wit, gebleekt eikenhout. Normaliter was ze apetrots op alles. Momenteel had ze geen gevoelens van trots of zelfbewustzijn. Alleen maar angst, die waanzinnige angst om gek te worden. Gek zijn was in haar ogen erger dan de dood.

Tot even voor zeven uur hield ze zich bezig met het huishouden. Gereon was er nog niet. Vrijdags ging hij regelmatig met Manni Weber naar een kroeg en dronk dan een of twee pilsjes, nooit meer dan twee, of als het er meer waren, alcoholvrij. Klokslag zeven uur zagen ze elkaar bij haar schoonouders, waar ze dan aten.

Om acht uur gingen ze naar hun eigen huis. Hun zoontje nam ze mee en ze stopte hem meteen onder de wol. Ze hoefde het kind alleen maar in bed te leggen. Een schone luier had haar schoonmoeder hem al omgedaan en ze had hem ook zijn pyjamaatje al aangetrokken.

Gereon ging voor de televisie zitten, keek eerst naar het journaal en toen naar een film. Om tien uur kreeg hij een nerveuze blik in zijn ogen. Hij rookte nog een sigaret. Voordat hij die aanstak, zei hij: ‘Eentje steek ik er nog op.’

Hij was gespannen en onzeker. Al wekenlang wist hij niet meer hoe hij zich moest gedragen. Na enkele minuten drukte hij de sigaret uit en zei: ‘Ik ga alvast naar boven.’ Voor hetzelfde geld had hij haar met een zweep kunnen afranselen of iets anders afschuwelijks kunnen doen.

Ze kwam nog maar net uit haar stoel overeind, toen hij even later om haar riep. ‘Cora, kom je? Ik ben klaar.’

Hij had zich gedoucht en zijn tanden gepoetst. Hij had zich nog een keer geschoren en wat aftershave op zijn huid gedept. Schoon, geurig en knap stond hij daar bij de badkamerdeur. Hij had alleen een slip aan. Onder de dunne stof stond zijn erectie duidelijk afgetekend. Hij grijnsde verlegen en streek met zijn hand over zijn nek, omdat zijn haar daar bij het douchen nat geworden was. Toen vroeg hij aarzelend: ‘Of heb je geen zin?’

Ze had gemakkelijk nee kunnen zeggen. Dat flitste haar ook door het hoofd. Alleen was het probleem daarmee niet uit de wereld. Uitstel was geen afstel.

In de badkamer was ze snel klaar. Op het planchet boven de wastafel lag het doosje met het slaapmiddel. Het was een sterker middel dan ze voordien had gehad en de verpakking was nog nauwelijks aangebroken. Met een half glas water nam ze twee pillen in. Toen, na enig aarzelen, slikte ze de overige zestien tabletten in de hoop dat het genoeg zou zijn om er een eind aan te maken. Ze liep de slaapkamer in, ging naast Gereon liggen en dwong zichzelf om naar hem te glimlachen.

Zonder veel omhaal deed hij zijn best om het maar vlug tot een goed einde te brengen, bracht zijn hand naar het doel, schoof een vinger bij haar naar binnen en onderzocht de mogelijkheden. Die waren er niet. Sinds zijn poging haar daar te kussen, waren ze er niet meer. Daar was hij intussen aan gewend en hij had een glijmiddel aangeschaft dat hij zachtjes inmasseerde voor hij op haar ging liggen en bij haar binnendrong.

En op dat moment begon de waanzin. Het was doodstil in de kamer, afgezien van Gereons adem, eerst ingehouden en daarna hijgender en luider. Behalve die ademhaling was er niets. En desondanks hoorde ze het, als werd het door een onzichtbare radio gespeeld. Na een halfjaar was het ritme even vertrouwd als haar eigen hartslag; het razendsnelle tromgeroffel, begeleid door de akkoorden van de basgitaar en de hoge, schrille tonen van het keyboard. Toen Gereon sneller begon te bewegen, nam het volume toe totdat ze dacht dat haar hart zou exploderen. Toen was het voorbij, heel plotseling en precies op het moment dat Gereon van haar afrolde.

Hij draaide zich op zijn zij en viel vrijwel meteen in slaap. Zij staarde in het donker en wachtte tot de zestien pillen hun werk zouden doen.

Haar maag leek wel met vloeibaar lood gevuld, brandde en rommelde alsof hij in vuur gedompeld was. Toen kwam het heet en bijtend haar keel in. Ze wist ternauwernood de badkamer te bereiken en begon te braken. Daarna huilde ze zichzelf in slaap, huilde zich door de droom heen die haar die nacht in duizend stukken scheurde, huilde nog steeds toen Gereon haar bij haar schouder schudde en niet-begrijpend aanstaarde. ‘Wat is er met jou aan de hand?’

‘Ik kan niet meer’, zei ze. ‘Ik kan gewoon niet meer.’ Aan het ontbijt was ze nog steeds misselijk en ze had barstende hoofdpijn. Dat had ze dikwijls in het weekend. Gereon repte met geen woord over wat er die nacht was voorgevallen en keek haar enkel wantrouwend en twijfelend aan.

Hij had koffie gezet. Die was iets te sterk uitgevallen en daarvan kwam haar gekwelde maag nog meer in opstand. Gereon had ook het kind uit zijn bedje gehaald en zat hem op zijn schoot een snee witbrood te voeren die hij dik had besmeerd met boter en jam. Hij was een goede vader en zorgde zo vaak hij maar tijd had voor het kind.

Door de week zorgde haar schoonmoeder voor het kind en sliep het ook bij haar schoonouders, op de kamer die vroeger van Gereon was geweest. In het weekend nam ze hem dan mee naar hun eigen huis. En zoals hij daar bij Gereon op schoot zat, leek het kind haar het beste wat ze in haar leven had gepresteerd.

Gereon veegde hem de jam van zijn kin en uit zijn mondhoeken. ‘Ik kleed hem wel even aan’, zei hij. ‘Je zult hem wel mee willen nemen als je boodschappen gaat doen.’

‘Ik ga vandaag een beetje later’, zei ze. ‘En in deze hitte neem ik hem liever niet mee.’

Het was pas negen uur en de thermometer wees al vijfentwintig graden aan. De pijn in haar hoofd drukte haar ogen bijna uit hun kassen. Ze kon amper nadenken, ze moest het zorgvuldiger voorbereiden en uitvoeren. Een spontane beslissing zoals vannacht was niet goed, dan hield ze met te veel dingen geen rekening. Terwijl Gereon het gras maaide, haalde ze bij haar schoonmoeder een sterke pijnstiller die je alleen op doktersrecept kunt krijgen. Daarna sopte ze haar keuken, de badkamer, de trap en de hal secuurder dan ooit. Alles moest er spic en span uitzien.

Om elf uur bracht ze haar zoontje naar haar schoonmoeder en liep met twee lege boodschappentassen naar de auto. De auto leek haar de gemakkelijkste oplossing. Maar toen ze wegreed, verwierp ze die gedachte weer. Gereon was op de auto aangewezen. Hoe kon hij maandag anders bij de klanten komen? Het lag ook niet in haar aard om iets te vernielen wat zo veel geld had gekost als een nieuwe auto.

Op de automatische piloot reed ze naar de supermarkt. Terwijl ze haar winkelwagentje vulde, woog ze andere mogelijkheden tegen elkaar af. Er viel haar niet onmiddellijk iets in. Bij de slagerijafdeling stonden een stuk of tien vrouwen te wachten. En ze vroeg zich af hoeveel van hen reikhalzend naar de avond uitzagen en hoeveel van hen het precies zo zouden ervaren als zij. Niet een! Daarvan was ze overtuigd.

Zij was een uitzondering. Ze was altijd al een uitzondering geweest, de buitenstaander met het stempel op haar voorhoofd. Cora Bender, vijfentwintig jaar oud, fragiel en slank, drie jaar getrouwd, moeder van een zoontje van amper twee, dat ze bijna staande had gekregen toen ze amper goed en wel in de ambulance was gestapt.

Een stortbevalling, hadden de artsen gezegd. Haar schoonmoeder was een andere mening toegedaan. ‘Alleen iemand die met Jan en alleman naar bed is geweest, is van onderen wijd genoeg om op die manier van een kind af te komen. Joost mag weten wat ze vroeger allemaal heeft uitgespookt! Veel fraais kan het niet zijn geweest als haar ouders niks meer met haar te maken willen hebben. Ze zijn niet eens op de bruiloft geweest. Dan vraagt een mens zich toch af: waarom niet?’

Cora Bender, schouderlang kastanjebruin haar dat zo over haar voorhoofd viel dat de snee in het bot en het rafelige litteken erdoor aan het oog werden onttrokken. Een knap, smal snoetje waarop een zoekende, onzekere uitdrukking van zelfverwijt lag, alsof ze slechts had vergeten om een bepaalde boodschap in haar winkelwagentje te leggen. Kleine handen waarmee ze de duwstang van het wagentje zo vast omklemde dat haar knokkels wit en puntig uitstaken. Bruine ogen die onrustig over de boodschappen in het wagentje gleden, die de bekers yoghurt natelden en bij de kartonnen schaal met appels bleven hangen. Zes appels, dik en sappig, op een gelige schaal. Golden Delicious. Daar hield ze van. Ze hield ook van het leven. Maar dat bestond voor haar niet meer. Strikt genomen was er nooit van een leven sprake geweest. En toen kreeg ze opeens een idee, hoe ze een einde aan dat leven kon maken.

’s Middags, toen de ergste hitte achter de rug was, reden ze naar het Otto Maiglermeer. Gereon zat achter het stuur. Hij had niet erg enthousiast op haar voorstel gereageerd maar hij had er ook geen bezwaar tegen gemaakt. Hij maakte zijn wrevel op een andere manier kenbaar en had niet in de gaten dat ze daardoor alleen maar vastbeslotener werd. Een kwartier lang reed hij rond op de stoffige parkeerplaats die vlak bij het toegangshek lag.

Verderop waren er wel parkeerplaatsen vrij. Daar attendeerde ze hem meermalen op. ‘Ik heb geen zin om de hele santenkraam zo’n eind te slepen’, zei hij.

Het was heet in de wagen. Onderweg had hij haar verboden de raampjes open te draaien. Het kind zou best eens verkouden kunnen worden als het tochtte. Bij het wegrijden was ze rustig. Van dat rondjes rijden werd ze nerveus. ‘Zet hem nou maar ergens neer’, eiste ze. ‘Anders is het niet meer de moeite waard.’

‘Waarom heb je zo’n haast? Op een paar minuten zal het heus niet aankomen. Misschien rijdt er iemand weg.’

‘Onzin. Om deze tijd gaat toch nog niemand naar huis. Zoek nou eindelijk een plek of laat mij uitstappen, dan loop ik alvast vooruit. Dan kun jij hier wat mij betreft tot vanavond rondjes blijven rijden.’

Het was vier uur. Gereon vertrok zijn gezicht maar hij zweeg en reed een eind achteruit hoewel hij wist dat ze daar niet tegen kon. Toen parkeerde hij eindelijk in, zo dicht tegen een andere auto aan dat het portier aan haar kant niet helemaal open kon.

Ze wurmde zich naar buiten, opgelucht vanwege het briesje dat over haar voorhoofd streek. Toen stak ze haar bovenlichaam weer in de verstikkend hete auto, pakte de schoudertas, hing die over haar schouder en bevrijdde het kind uit het kinderzitje op de achterbank. Ze zette hun zoon naast de auto neer en liep naar achteren om Gereon te helpen uitpakken.

Ze hadden alles bij zich wat je voor een middag aan het meer nodig had. Niemand mocht achteraf vermoeden dat het opzet was geweest. De plaid en de parasol klemde ze onder haar arm met de schoudertas. De twee opvouwbare stoelen pakte ze in één beweging in haar andere hand. Gereon hoefde alleen de badlakens, de koeltas en het kind voor zijn rekening te nemen.

Ze knipperde met haar ogen tegen de zon. Schaduw was er op de grote parkeerplaats nergens. Er stonden slechts een paar struiken aan de rand, eerder stoffig dan groen. Haar zonnebril lag onder in de schoudertas. In de auto had ze die niet opgezet, ze had alleen de zonneklep naar beneden geklapt. Onder het lopen sloegen de stoelen tegen haar been. Een metalen onderdeel stak uit en schuurde hinderlijk tegen haar blote huid, zodat er een rode streep zichtbaar werd.

Gereon was inmiddels bij het toegangshek en wachtte daar op haar. Met zijn ene arm wees hij naar het ijzeren hek en legde het kind iets uit. Hij had alleen een korte broek en sandalen aan. Zijn bovenlijf was naakt, de huid was bruin en glad. Hij had een goed figuur, brede schouders, gespierde armen en een smal middel. Ze wist zeker dat hij met zijn uiterlijk binnen de kortste keren een andere vrouw zou vinden. Toen ze bij het hek kwam, bleef hij staan en maakte ook geen aanstalten om iets van haar over te nemen.

De entreekaartjes moest je op de parkeerplaats tegelijkertijd met het parkeergeld betalen. Zij had de kaartjes bij zich. Ze zette de vouwstoelen naast zich op de grond en begon in de schoudertas naar haar portefeuille te zoeken. Haar hand wroette door luiers en schoon ondergoed heen, kwam twee appels, een banaan en het pak koekjes tegen, voelde een plastic lepel voor de yoghurt en vervolgens voelde ze het lemmet van het schilmesje tussen haar vingers. Bijna had ze zich gesneden. Eindelijk voelde ze het leer, deed de portefeuille open, kreeg de entreekaartjes te pakken en liet die aan de vrouw bij het hek zien. Toen pakte ze de vouwstoelen weer op en schoof achter Gereon aan het poortje door.

Ze moesten een heel eind over het platgetrapte gras lopen, tussen talloze plaids, gezinnen en spelende kinderen door slingeren. De riem van de schoudertas sneed in haar vlees. De arm waaronder ze de plaid en de parasol geklemd hield, begon langzamerhand lam aan te voelen. En haar been deed zeer op de plaats waar de metalen delen van de stoel haar huid kapotschaafden. Dat was maar buitenkant, dat stoorde haar niet meer. Ze had met haar leven gebroken, het enige waar ze nog op lette was dat ze zich normaal gedroeg en niets deed wat Gereons argwaan zou kunnen wekken. Hoewel het onwaarschijnlijk was dat hij een verraderlijk gebaar of een bepaalde zin correct zou hebben geïnterpreteerd.

Eindelijk stond hij stil op een plaats waar althans nog de illusie van schaduw bestond: een armetierig boompje met een lichtdoorlatende kruin, dat zijn bladeren liet hangen alsof het sliep. Het stammetje was nog niet eens zo dik als een arm.

Ze legde de plaid, de tas en de stoelen op het gras, klapte de parasol open en zette hem met de punt in de aarde, spreidde de plaid daaronder uit, klapte de stoeltjes uit en zette ze naast de plaid neer. Gereon zette het kind op de plaid en schoof de koeltas naar achteren tot onder de parasol. Toen hurkte hij neer, trok het kind zijn schoenen, sokken en het dunne shirtje uit en trok het kleurige broekje naar beneden.

Het kleintje zat daar in een wit slipje met de luier eronder. Met zijn bolle kapseltje zou hij bijna voor een meisje kunnen doorgaan. Ze keek naar hem en vroeg zich af of hij haar zou missen als ze er niet meer was. Waarschijnlijk nauwelijks, hij bracht immers het grootste deel van de tijd bij haar schoonmoeder door.

Het was een vreemd gevoel om daar tussen al die mensen te staan. Achter hen lag een grote familie, verspreid over meerdere plaids. Vader, moeder, opa, oma, twee meisjes van ongeveer vier en vijf jaar in bikini’s die met ruches waren afgezet. In een wipstoeltje lag een baby te trappelen.

Net als in de supermarkt vroeg ze zich af wat er in het hoofd van die andere mensen omging. De oma speelde achter het boompje met de baby. De beide mannen lagen in de zon te soezen. Opa had een krant op zijn gezicht gelegd, de vader had een pet op waarvan de klep zijn ogen aan het gezicht onttrok. De moeder maakte een geagiteerde indruk. Ze riep een van de beide meisjes toe dat ze haar neus moest afvegen en zocht in een tas naar de papieren zakdoekjes. Rechts van hen stonden twee ligstoelen waarin een ouder echtpaar lag. Links was een stuk gras waar niemand lag. Daar speelde een stel kinderen met een bal.

Ze trok haar T-shirt over haar hoofd uit en liet haar rok op haar voeten glijden. Ze had er een badpak onder aan. Toen zocht ze in de schoudertas naar haar zonnebril, zette hem op en ging in een van de stoelen zitten.

Gereon zat al. ‘Zal ik je even insmeren?’ vroeg hij.

‘Dat heb ik thuis al gedaan.’

‘Maar op je rug kun je niet overal bij.’

‘Ik zit toch ook niet met mijn rug in de zon.’

Gereon haalde zijn schouders op, ging achterover zitten en deed zijn ogen dicht. Ze keek uit over het water. Ze werd er als door een strak gespannen stuk elastiek naartoe getrokken. Het zou voor een geoefende zwemster vermoedelijk niet eenvoudig zijn. Maar als ze van tevoren een flink eind zwom en zich daarbij tot het uiterste inspande … Ze kwam weer uit de stoel, zette haar zonnebril af en zei: ‘Ik ga het water in.’ Het was nergens voor nodig om hem dat te vertellen. Hij deed niet eens zijn ogen open.

Ze liep het grasveld en de smalle strook zand over en waadde door het ondiepe water aan de kant. Het water was koel en schoon. Toen ze erin dook en het water zich boven haar hoofd sloot, voer er een aangename rilling door haar leden.

Ze zwom naar de afscheiding tussen het bewaakte strand en het open water en zwom daar een eindje langs. Plotseling kwam ze in de verleiding om het meteen te doen – over de afscheiding heen en wegzwemmen. Verboden was dat niet. Ook op de andere oever lagen een paar plaids en groepjes mensen, die geen entree wilden betalen en die het niet uitmaakte dat ze tussen stenen en struikjes moesten liggen. Maar de strandwacht in het houten torentje op het verharde deel van het strand hield ook die kant in de gaten. Alleen kon hij niet alles zien en niet snel genoeg ter plaatse zijn als er ver weg iets gebeurde. Bovendien was het een vereiste dat iemand om hulp riep of ten minste met zijn armen zwaaide. Als er in de krioelende menigte gewoon een hoofd naar beneden zakte …

Naar verluidt was er in het meer ooit een man verdronken. Het lijk hadden ze nooit gevonden. Of dat waar was, wist ze niet. Als het zo was, moest die man nog daar beneden zijn. Dan zou ze daar met hem kunnen wonen, tussen de vissen en de algen. Het zou zeker heel mooi zijn in een wereld van waterdruppels, waar geen liedjes en geen boze dromen bestonden, waar het alleen maar bruiste en geheimzinnig groen of bruin was. De man in het meer had op het laatst gegarandeerd geen tromgeroffel gehoord. Alleen zijn eigen hartslag. Geen basgitaar en niet de schrille klanken van een keyboard. Alleen het suizen van zijn eigen bloed in zijn oren.

Bijna een uur later zwom ze terug, hoewel ze dat moeilijk vond. Maar het grootste deel van haar krachten was ze in het water al kwijtgeraakt. En opeens had ze er behoefte aan nog een poosje met haar kind te spelen, hem misschien uit te leggen waarom ze weg moest. Het kleintje begreep het immers niet. Ook wilde ze onopvallend afscheid nemen van Gereon.

Toen ze op hun stekje terugkwam, was het oudere echtpaar rechts van hen verdwenen. Alleen de twee ligstoelen stonden er nog. En de plek links van hen was niet meer vrij. De spelende kinderen en hun bal waren in de verste verte niet meer te bekennen. Er lag nu een lichtgroene plaid, zo dicht bij haar vouwstoel dat het aluminium onderstel van haar stoel er tegenaan stond. Midden op de plaid stond een grote radiocassetterecorder waaruit jengelende muziek in de middaghitte doordrong.

Om het apparaat heen zaten vier mensen, allemaal ongeveer even oud als zij en Gereon. Twee mannen, twee vrouwen. Twee stellen! Het ene stel zat rechtop met opgetrokken benen en praatte alleen maar. Ze zag de beide gezichten en profil. Het tweede stel had vooralsnog geen gezicht. Ze lagen languit, de vrouw onder, de man boven op haar.

Van het hoofd van de vrouw was alleen het haar te zien, heel lichtblond, bijna wit – en heel lang, het reikte tot op haar heupen. De man had een stevige bos donker haar dat in zijn nek krulde. Zijn gespierde benen lagen tussen de gespreide benen van de vrouw. Hij hield zijn handen om haar hoofd heen. Hij kuste haar.

Bij die aanblik kromp haar hart onverhoeds ineen. Ze had moeite met ademhalen, voelde het bloed in haar benen zakken. Haar hoofd werd leeg. Alleen om haar hoofd weer te voelen bukte ze zich onder de parasol en pakte een handdoek. En uitsluitend om het kabaal te overstemmen waarmee haar hart weer begon te bonzen, streelde ze het kind over zijn bolletje, zei iets tegen hem, diepte de rode plastic vis uit de schoudertas op en gaf die aan het kind.

Toen draaide ze haar stoel om, zodat ze met haar rug naar de mensen met de radio gekeerd zat. Desondanks had ze de aanblik van hen nog steeds op haar netvlies. Slechts zeer geleidelijk vervaagde het beeld en werd ze rustiger. Wat het stel achter haar deed, ging haar niet aan. Het was een normaal, onschuldig vermaak en de muziek was niet eens storend. Iemand zong een Engelstalig liedje.

Behalve de muziek hoorde ze een hoge vrouwenstem en een rustige mannenstem, waarschijnlijk de stemmen van het stel dat rechtop zat. Uit zijn woorden maakte ze op dat hij de vrouw nog niet lang kende. Hij noemde haar Alice. Die naam deed haar denken aan een boek dat ze in haar kinderjaren had gehad. Eén dag! Alice in Wonderland. Gelezen had ze het niet. Daar was ze in die paar uur niet aan toegekomen. Vader had haar verteld waar het over ging. Maar wat vader had verteld – dat was niet meer waard dan de belofte die hij haar eens had gedaan: ‘Ooit wordt het beter.’

De man achter haar stoel vertelde dat hij een eigen praktijk wilde beginnen. Hij had een aantrekkelijk aanbod gekregen om tot een groepspraktijk toe te treden, legde hij Alice uit. Van het liggende stel was niets te horen.

Gereon gluurde langs haar arm heen en grijnsde. Automatisch wierp ze een blik over haar schouder. De donkerharige man was overeind gekomen. Hij zat op zijn knieën, nog steeds met zijn rug naar haar toe, naast de witblonde vrouw van wie hij het bovenstukje van haar bikini had uitgetrokken; hij had zonnebrandolie tussen haar borsten gegoten. De plas olie was duidelijk te zien. Hij was bezig de olie uit te smeren. De vrouw rekte zich onder zijn handen ongegeneerd uit. Ze leek er duidelijk van te genieten. Toen ging de vrouw ook zitten. ‘Nou jij’, zei ze. ‘Maar eerst zetten we fatsoenlijke muziek op. Van dat gejengel val je gewoon in slaap.’

Naast de benen van de witblonde vrouw lag een kleurige stoffen zak. Ze stak haar hand erin en haalde er een cassettebandje uit. De man met het donkere haar protesteerde: ‘Nee, Ute, niet dat bandje. Dat is niet eerlijk. Waar heb je dat vandaan? Geef hier!’ Hij deed een uitval naar de arm van de vrouw. De vrouw liet zich achterover vallen en de man viel boven op haar. Ze stoeiden en rolden bijna van de plaid af.

Gereon grijnsde nog steeds.

Vervolgens lag de man onder, de vrouw zat schrijlings op hem, stak haar arm met het cassettebandje in de lucht, lachte en hijgde: ‘Gewonnen, gewonnen. Wees nou geen spelbreker, schatje. Die muziek is fantastisch.’ Ze boog naar de cassetterecorder toe. Haar lange, witblonde haren streken over de benen van de man, terwijl ze het bandje in de cassetterecorder deed en op een knop drukte. Toen draaide ze de volumeknop hoger.

Bij de zin ‘wees nou geen spelbreker’ en bij het woord ‘schatje’ had ze een steek in haar hart gevoeld en was er iets in haar binnenste in beroering gebracht. Toen de eerste maten van de muziek weerklonken, liet de witblonde vrouw zich voorover vallen en nam het gezicht van de man in haar beide handen. Ze kuste hem en wiebelde met haar heupen op zijn schoot.

En Gereon kreeg een nerveuze blik in zijn ogen. ‘Zal ik je nu insmeren?’ vroeg hij.

‘Nee!’ Zo fel had ze het niet willen zeggen. Maar wat die vrouw daar deed en de reactie van Gereon daarop maakten haar woedend. Abrupt stond ze op. Het werd tijd om afscheid te nemen van het kind. Dat wilde ze in alle rust doen, niet met zo’n wijf in haar onmiddellijke nabijheid dat haar overduidelijk onder de neus wreef waar het bij haar op stukgelopen was.

‘Ze zouden in elk geval de muziek wel wat zachter mogen zetten’, zei ze. ‘Harde muziek is hier verboden.’

Gereon keek haar misprijzend aan. ‘Vandaag of morgen wordt hier het ademen nog verboden. Doe toch niet zo opgefokt. Ik vind die muziek gezellig en de rest ook. Zij heeft in elk geval peper in haar kont.’

Zijn woorden lieten haar koud. Ze nam het kind op haar arm en greep met haar vrije hand naar de rode vis. Het gevoel van het warme, stevige lijfje tegen zich aan, de dikke luier onder het witte broekje, het mollige armpje om haar nek en het babysnoetje zo vlak bij haar ogen, het deed haar goed en kalmeerde haar.

In het ondiepe water vlak bij de oever zette ze haar zoontje neer. Hij kromp ineen. Het water was koud nadat hij zo lang in de warmte had gezeten. Na enkele seconden ging hij op zijn hurken zitten en keek naar haar op, met knipperende oogjes tegen de zon. Ze gaf hem de rode vis aan, hij dompelde hem onder water.

Het was een knap kind, een rustig kind. Hij zei niet veel, hoewel hij over een betrekkelijk grote woordenschat beschikte en duidelijk kon spreken, in korte zinnen. ‘Ik wil eten.’ ‘Papa moet werken.’ ‘Oma maakt pudding.’ ‘Dat is het bed van mama.’

Op een keer, kort nadat ze in hun eigen huis waren getrokken, hij was toen net een jaar oud, had ze hem bij zich in bed genomen, op een zondagmorgen. Hij was in haar armen weer in slaap gevallen. En het voelde innig, warm aan toen ze hem zo vasthield.

En nu, nu ze daar rechtop naast hem stond, op zijn smalle, witte ruggetje neerkeek, op zijn vuistje dat de rode vis door het water draaide, op zijn gebogen kopje met het bijna witte haar, zijn tengere nekje, nu kwam dat gevoel terug. Als ze niet al genoeg redenen had gehad, zou ze het alleen voor hem hebben gedaan. Opdat hij vrij en onbezwaard kon opgroeien. Ze hurkte naast hem neer en kuste hem op zijn schoudertje. Hij rook schoon en lekker fris, naar zonnebrandcrème. Gereon had hem ingesmeerd terwijl zij aan het zwemmen was.

Ze bleef een halfuur met het kind in het ondiepe water, vergat de twee stellen op de groene plaid, vergat alles wat het afscheid zou kunnen verstoren. Toen werd het grasveld langzamerhand leger, het liep tegen zessen, en ze begreep dat het de allerhoogste tijd werd. Als ze het kind niet bij zich had gehad, zou ze zijn weggezwommen, zonder ook nog maar een gedachte aan Gereon te verspillen. Het hulpeloze kereltje alleen op de oever achterlaten, dat kon ze niet over haar hart verkrijgen. Misschien zou hij haar achternakomen.

Ze nam hem weer op haar arm, voelde op haar buik, door haar badpak heen, zijn nu koele beentjes en zijn natte broekje, zijn mollige armpje weer om haar nek. De rode vis hield hij bij de staartvin stevig vast.

Toen ze naderbij kwam, zag ze dat er op de groene plaid niets was veranderd. De muziek klonk nog even hard als tevoren. Het ene stel zat te praten zonder elkaar aan te raken. Het andere stel lag weer.

Ze trok zich er niets van aan, deed het kind een schone luier om en trok hem een droog onderbroekje aan. Toen wilde ze gaan maar werd daar nogmaals van weerhouden.

‘Ik wil eten’, zei het kind.

Op een paar minuten kwam het niet aan. Ze was met alle vezels geconcentreerd op de laatste ogenblikken met haar zoon. ‘Waar heb je zin in? Yoghurt, een banaan, een koekje of een appel?’

Hij hield zijn hoofdje scheef alsof hij diep over haar vraag nadacht. ‘Een appel’, zei hij. En zij ging weer in de stoel zitten en pakte een appel en het schilmesje uit de schoudertas.

Gereon had haar stoel verschoven terwijl ze weg was. Ze zat nu niet meer met haar rug naar de plaid gekeerd. De plaid bevond zich naast haar, zodat hij beter langs haar heen kon kijken. Hij zat met zijn benen uitgestrekt en met zijn handen op zijn buik en deed net alsof hij naar het water keek, maar in werkelijkheid keek hij met een scheef oog naar de borsten van de witblonde sloerie. Zo eentje zou hij vast en zeker uitkiezen als ze er niet meer was.

Dergelijke gedachten hadden haar woedend moeten maken, maar dat was niet het geval. Ze werd er niet eens verdrietig van. Het deel van haar dat tot voelen in staat was, was al dood, ergens in de laatste zes maanden gestorven zonder dat iemand het had gemerkt. Ze dacht slechts na over een manier om het zichzelf gemakkelijker te maken.

Niet tegen het water vechten. Op de plaats waar de afscheiding begon, stak een kleine, met struiken begroeide landtong uit in het meer. Op die plek zou ze meteen uit het gezichtsveld van de anderen weg zijn. En dan naar het midden van het meer zwemmen. Meteen duiken. Dat zou haar krachten ondermijnen.

Uit de recorder bonkte een drumsolo. Hoewel ze er geen notitie van nam, dreunde hij na in haar hoofd. Ze hield de appel stevig in haar hand, voelde het trillen in haar nek, voelde hoe de spieren van haar schouders zich spanden. Het werd hard in haar rug, en koud, alsof ze niet in de warme buitenlucht zat maar op een koude ondergrond lag. En iets als een heel dikke duim gleed in haar mond. Precies als met Kerstmis, toen Gereon het extra mooi wilde maken.

Ze slikte onbeheerst, bracht het schilmesje in de juiste positie en sneed de appel in vier stukken. Drie ervan legde ze op haar gesloten benen.

Achter haar zei de inmiddels vertrouwde stem van Alice: ‘Daar zit een hoop vuur in.’

De zittende man antwoordde: ‘Daar acht niemand hem nu nog toe in staat. Het is ook al vijf jaar geleden. Dat waren Frankies wilde weken. Langer dan een paar weken heeft het namelijk niet geduurd. Hij wordt er niet graag aan herinnerd. Maar ik vind dat Ute gelijk heeft. De muziek is fantastisch, daar hoeft hij zich niet voor te schamen. Het waren drie vrienden, helaas zijn ze nooit verder gekomen dan het cafécircuit. Frankie zat achter het drumstel.’

Frankie, dat echode even na in haar hoofd. Vrienden, café, drumstel, dat bleef hangen.

‘Was jij erbij?’ vroeg Alice.

‘Nee,’ kreeg ze ten antwoord, ‘ik kende hem in die tijd nog niet.’

Gereon rekte zich uit in zijn stoel en wierp een blik op het stuk appel in haar handen. ‘Hij eet vast en zeker niet alles op. Geef de rest maar aan mij.’

‘De rest eet ik zelf op’, zei ze. ‘En daarna ga ik nog een rondje zwemmen. Pak maar een andere appel, er zit er nog een in de tas.’ Tot slot een stuk appel! Golden Delicious, die had ze als kind al heel lekker gevonden. Alleen al bij de gedachte liep het water haar in de mond.

Op de plaid van de buren kwam de witblonde vrouw overeind. Dat zag ze vanuit haar ooghoeken. ‘Wacht even’, zei de vrouw en ze drukte een knop op de recorder in. ‘Ik spoel het bandje een stuk vooruit. Wat we tot nu toe hebben gehoord is niets vergeleken met “Song of Tiger”! Dat is het beste wat jullie ooit hebben gehoord.’

De donkerharige man rolde zich op zijn zij en greep weer naar de arm van de vrouw. Voor het eerst zag ze zijn gezicht, het kwam haar niet bekend voor. Ook zijn stem ging bij haar precies als eerst het ene oor in en het andere uit toen hij opnieuw, en deze keer feller, protesteerde. ‘Nee, Ute, nu is het genoeg geweest. Dat nummer niet. Doe me dat niet aan.’ Hij leek het serieus te menen. Maar Ute lachte en weerde zijn handen af.

Cora dacht aan haar huis. Dat haar schoonmoeder gegarandeerd elk hoekje en gaatje zou doorzoeken en niets zou kunnen vinden om op te vitten. Alles was brandschoon. De administratie was ook in orde. Niemand kon stiekem over haar vertellen dat ze een sloddervos was geweest.

Een partje van de appel had ze van het klokhuis ontdaan en zo dun mogelijk geschild. Ze hield het kind het partje voor en pakte meteen het tweede kwart van de appel om ook daar het klokhuis uit te snijden. Op dat moment begon de muziek weer te spelen, nog harder dan voordien. Ze wilde niet opvallend naar die mensen kijken maar gluurde desondanks vanuit haar ooghoeken opzij en zag hoe de witblonde vrouw zich achterover liet vallen. Ze hield de man met beide handen aan zijn schouders vast en trok hem mee naar beneden. Ze zag hoe hij zijn ene hand in het witblonde haar strengelde. Hoe hij eraan trok en het hoofd van de vrouw in een hem welgevallige positie bracht. Toen kuste hij haar. En het drumstel …

De stukken appel vielen in het gras toen ze opsprong. Gereon kromp ineen toen ze begon te schreeuwen. ‘Stop, stelletje smeerlappen! Hou op! Laat haar los! Je moet haar loslaten!’

Bij de eerste zin had ze zich opzij gegooid en zich op haar knieën laten vallen, bij de laatste zin had ze het mesje al een keer in het lichaam van de man gestoten.

De eerste steek trof hem in zijn nek. Hij gilde het uit, rolde met zijn bovenlijf over de grond en probeerde haar bij haar pols te grijpen. Die kreeg hij ook te pakken en hield hem een of twee seconden stevig omklemd. Tegelijkertijd keek hij haar aan. En toen liet hij haar los en keek haar alleen nog maar aan. Hij mompelde iets. Ze kon hem niet verstaan. De muziek stond te hard.

En dat was het! Dit was het liedje uit haar hoofd, het liedje waarmee de waanzin een aanvang nam. Het schalde over het platgetrapte gras, rakelings langs ontstelde gezichten en verstarde lijven.

Met de tweede steek raakte ze zijn keel van opzij. Hij sperde zijn ogen wijd open maar gaf geen kik meer, greep slechts met één hand naar zijn keel en keek haar daarbij recht in haar ogen. Het bloed spoot tussen zijn vingers door, even rood als het plastic visje. De witblonde vrouw zette het op een krijsen en probeerde onder zijn benen weg te kruipen.

Ze stootte het mes weer in hem en nog eens. Een steek in zijn keel. Een steek in zijn schouder, een steek door zijn wang. Het mes was klein maar heel puntig en vlijmscherp. En de muziek stond zo hard. Het liedje vervulde haar hele hoofd.

De man die tot dat moment alleen met Alice had zitten praten, schreeuwde iets. Het klonk als: ‘Hou op!’

Natuurlijk! Daar was het immers om begonnen. Ophouden! Hou op, stelletje smeerlappen! De zittende man stak een hand uit alsof hij haar in de armen wilde vallen. Maar dat deed hij niet. Niemand deed iets. Het leek wel alsof ze allemaal in de tijd waren gestold. Alice drukte beide handen tegen haar mond. De witblonde vrouw jammerde en krijste beurtelings. De kleine meisjes in de bikini’s met ruches klemden zich aan hun moeder vast. De grootvader haalde de krant van zijn gezicht en kwam overeind. De grootmoeder pakte de baby met een ruk op en drukte hem tegen haar borst. De vader maakte aanstalten om op te staan.

Toen was Gereon eindelijk overeind gekomen en stortte zich het volgende moment op haar. Hij sloeg haar met zijn vuist op haar rug, wilde de hand met het mes pakken, toen ze opnieuw haar arm ophief. Hij brulde: ‘Cora! Hou op met die flauwekul! Ben je gek geworden?’

Nee, nee, ze was helemaal helder in haar hoofd. Alles was goed. Alles was in orde. Het moest zo gebeuren. Dat stond voor haar als een paal boven water. En de man wist het ook, het stond in zijn ogen te lezen. ‘Dit is mijn bloed dat voor uw zonden vergoten wordt.’

Toen Gereon zich op haar wierp, schoten de zittende man en de vader van de kleine meisjes hem te hulp. Ze hielden haar elk bij een van haar armen beet, terwijl Gereon haar het mesje uit haar vingers rukte, haar met zijn ene hand bij haar haren greep, haar hoofd naar achteren trok en haar meerdere malen met zijn vuist in haar gezicht stompte.

Gereon bloedde uit twee of drie wonden in zijn arm. Ze had met het mes ook naar hem uitgehaald, hoewel ze dat niet had willen doen. De zittende man schreeuwde Gereon toe dat hij moest ophouden. Dat deed hij uiteindelijk ook. Maar hij hield haar met een ijzeren greep bij haar nek vast en drukte haar gezicht op de bebloede borst van de man.

Het was stil in die borst. Ook voor het overige was het bijna stil. Nog een paar ritmes, een laatste drumsolo en toen was het bandje afgelopen. Er volgde een klik. Op de recorder sprong een knop omhoog, het was voorbij.

Ze voelde de greep van Gereon, de verdoofde plekken op haar gezicht daar waar zijn vuist haar had getroffen, het bloed onder haar wang en de smaak van bloed op haar lippen. Overal in het rond hoorde ze gemompel. De vrouw met het witblonde haar jammerde.

Ze strekte haar hand uit om die op het been van de vrouw te leggen. ‘Wees maar niet bang’, zei ze. ‘Hij zal jou niet slaan. Kom. Laten we gaan. Laten we verdwijnen. We hadden hier niet heen mogen gaan. Kun je alleen opstaan of zal ik je helpen?’ Op haar eigen plaid begon het kind te huilen.