Helene Tursten

NACHTRONDE

Uit het Zweeds vertaald door Erica Weeda

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Oorspronkelijke titel Nattrond, verschenen bij AlfabetaAnamma, Alfabeta Bokförlag ab

Oorspronkelijke tekst © Helene Tursten, 1999

Published by agreement with Leonhardt & Høier Literary Agency A/S, Kopenhagen

Nederlandse vertaling © Erica Weeda, via het Scandinavisch Vertaal- en Informatiebureau Nederland en De Geus bv, Breda 2009

Omslagontwerp Studio Ron van Roon

Omslagillustratie © Jean-Lionel Dias/Picturetank

isbn 978 90 445 2869 5

nur 331

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2009.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

Proloog

‘U bent er dus absoluut zeker van dat het de verpleegster op deze foto was, die u vannacht hebt gezien?’

Inspecteur Sven Andersson keek sceptisch naar de magere vrouw achter het bureau. Ze kneep haar lippen samen en zat ineengedoken in haar grofgebreide vest.

‘Ja!’

Met een gelaten zucht slofte de inspecteur naar de gang. Tussen duim en wijsvinger van zijn rechterhand hield hij de vergeelde zwart-witfoto.

Bij ieder raam vertraagde hij zijn pas. Uiteindelijk bleef hij voor een van de vensters staan. Hij keek afwisselend naar de foto die hij in zijn hand hield en naar buiten door het raam. In de grauwe februariochtend werden alle contouren onscherp, maar de foto was ongetwijfeld ooit vanuit dit raam genomen.

Naast de drie personen op de foto was aan de linkerkant een jonge berk te zien. Als hij zijn blik opsloeg, keek hij door het getraliede raam recht in een geweldige boomkruin.

Met aarzelende stappen keerde hij terug naar de vrouw in het kantoor. Hij bleef in de deuropening staan en schraapte bezwaard zijn keel.

‘Tja … zuster Siv begrijpt mijn aarzeling vast wel.’

Het magere asgrauwe gezicht werd naar hem toe gekeerd.

‘Ik heb haar echt gezien.’

‘Maar verd…!’

Hij slikte het laatste in voordat hij verderging:

‘De vrouw op de foto is al vijftig jaar dood!’

‘Dat weet ik, maar toch was zij het.’

Hoofdstuk 1

Nachtzuster Siv Persson was net de gang in gelopen, toen de stroom uitviel. Het flauwe schijnsel van de straatlantaarns dat door de hoge ramen naar binnen viel, gaf niet meer licht in de gang dan een nachtlampje. De stroomstoring leek alleen het ziekenhuis te treffen.

Plotseling stopte de verpleegster en voor zich uit in het donker zei ze:

‘Mijn zaklantaarn.’

Aarzelend liep ze terug naar de verpleegsterspost. Met behulp van het spaarzame licht van de straatverlichting vond ze haar weg naar de bureaustoel, waarop ze ging zitten.

Ze schrok op toen het alarm van het beademingstoestel begon te loeien op de kleine intensivecareafdeling. Het geluid werd gedempt door de gesloten dubbele deuren aan het eind van de gang die de intensive care scheidden van de verpleegafdeling. Ondanks die massieve deuren werd de stilte verscheurd door het doordringende alarm.

Vanaf haar plaats in het kantoortje kon de nachtzuster de ingang van het trappenhuis naar de verpleegafdeling zien. Uit gewoonte wierp ze een blik naar de overkant van de gang. Toen schreeuwde ze het uit.

Aan de andere kant van het raam zag ze een donkere schaduw. De deur werd opengerukt.

‘Ik ben het maar!’

De stem van de arts deed haar verstommen en ze kwam overeind uit haar stoel.

Zonder verder commentaar stormde de arts verder door de gang, in de richting van de deur naar de ic. De verpleegster volgde hem, met de fladderende witte jas van de arts als richtpunt in het donker.

Op de ic was het lawaai oorverdovend.

‘Marianne! Zet dat alarm uit!’ schreeuwde de arts.

Maar de nachtzuster van de intensive care antwoordde niet.

‘Siv! Pak eens een lamp!’

Maar met een dun stemmetje zei zuster Siv:

‘Ik … heb mijn zaklantaarn hier per ongeluk laten liggen toen ik Marianne hielp de heer Peterzén om te draaien. Hij ligt op het instrumentenwagentje …’

‘Zoek hem dan op!’

Struikelend liep ze een paar meter terug in de richting van de deur.

Na een paar seconden doelloos tasten in het duister, stootten haar vingers tegen een hard kunststof oppervlak. Ze pakte de zwarte koffer op en droeg hem in de richting van de arts.

‘Ben … ben ik al bij je in de buurt?’

Een hand op haar arm deed haar hoog opspringen. Hij griste de koffer naar zich toe.

‘Wat is dit? De ehbo-koffer! Wat moeten we daarmee als we geen hand voor ogen kunnen zien?’

‘De beademingsballon en de laryngoscoop zitten in het deksel. De laryngoscoop is opgeladen, die kun je als lamp gebruiken.’

Mopperend rukte de arts de ehbo-koffer open. Na even zoeken vond hij de lamp die gebruikt werd wanneer de beademingsslang in de keel van verdoofde of bewusteloze patiënten geplaatst werd. Hij vouwde hem open met een klik. De smalle, krachtige lichtstraal richtte hij op de oude man in het bed.

Nu konden ze zich gemakkelijker oriënteren in de ruimte. Zuster Siv schuifelde voorzichtig naar het beademingstoestel naast het bed en slaagde erin de knop van het alarm te vinden. De stilte weerkaatste tegen hun trommelvliezen, alleen de ademhaling van arts en verpleegster was te horen.

‘Hartstilstand! Waar is Marianne? Marianne!’ riep de arts.

Hij plaatste het masker van de beademingsballon over de mond en de neus van de patiënt.

‘Jij regelt de ademhaling, terwijl ik hartmassage geef’, siste hij verbeten.

De verpleegster begon lucht in de roerloze longen te pompen. De arts masseerde ritmisch het borstbeen met de muis van zijn handen.

Terwijl ze bezig waren met de reanimatiepoging werd er geen woord gewisseld. Hoewel de arts adrenaline rechtstreeks in de hartspier spoot, slaagden ze er niet in het gestopte hart weer op gang te brengen. Ten slotte gaven ze het op.

‘Het is zinloos! Shit! Waar is Marianne? En waarom is het noodaggregaat niet ingeschakeld?’

De arts pakte de laryngoscoop van het nachtkastje en scheen doelloos met de smalle lichtstraal door het kleine ic-kamertje. In het voorbijgaan ving zuster Siv een glimp op van de instrumentenwagen. Voorzichtig bewoog ze zich in de richting van de wagen, met beide handen op heuphoogte voor zich uit gestrekt. Haar rechterhand stootte tegen de hoek van de wagen. Tastend gleed haar hand over de onderzoeksinstrumenten en kunststof handschoenen. Ten slotte kreeg ze de steel van haar achtergelaten zaklantaarn te pakken. Ze knipte het licht aan.

De lichtstraal trof de arts recht in zijn ogen. Met een halfgesmoorde vloek sloeg hij zijn handen voor zijn gezicht.

‘Sorry! Ik … ik wist niet precies waar je stond’, stamelde zuster Siv.

‘Ja, ja, het is al goed. Mooi dat je een fatsoenlijke lamp hebt gevonden. Schijn eens rond en kijk of je Marianne ergens ziet, ze moet haast wel bewusteloos op de grond liggen.’

Het kamertje was snel doorzocht, maar de ic-verpleegster was niet te vinden.

In de straal van de zaklantaarn kreeg de arts een telefoon in het oog. Hij liep erheen en pakte de hoorn.

‘Morsdood. Buiten werking.’

Nadat hij even had nagedacht, zei hij:

‘Mijn mobieltje ligt boven, in de piketkamer. Ik ga met de zaklantaarn naar boven en dan bel ik daarvandaan de alarmcentrale. Daarna ga ik Marianne zoeken. Je hebt haar toch niet toevallig langs je kantoortje naar buiten zien lopen?’

‘Nee, ik heb haar niet meer gezien sinds we rond een uur of elf hier waren om de heer Peterzén om te draaien.’

‘Dus moet ze via de achterdeur zijn verdwenen. Ik loop via de operatieafdeling naar de piketkamer, dat is de kortste weg.’

De arts liet de lichtkegel naar de deur zwiepen. Achter de deur bevonden zich de trap en de lift naar de operatieafdeling, één verdieping hoger. Eén verdieping lager met de lift kwam je op de begane grond, waar de poliklinieken en de fysiotherapie gehuisvest waren. Nog een verdieping lager was de kelder. Daar waren de röntgenafdeling, de kleedruimten voor het personeel en de machinekamer. Het waren grote oppervlakten om te doorzoeken. Maar als er iemand geschikt was om de Löwander Kliniek te doorzoeken, dan was het wel chirurg en geneesheer-directeur Sverker Löwander.

Hij liet de verpleegster alleen achter in het donker. Op de tast bereikte ze de deur. Nog wat wiebelig op haar benen liep ze de gang in. Voor ze afsloeg naar de verpleegsterspost keek ze uit gewoonte naar buiten door het raam van de zaaldeur.

Het milde schijnsel van de straatlantaarns werd versterkt door het ivoorwitte licht van de volle maan. De grote ramen van het trappenhuis lieten het kille licht binnen en in dat licht bewoog zich een vrouw met haar rug naar de zaaldeur gekeerd. Ze liep de trap af. Haar witte kraag lichtte op tegen de donkere stof van haar kuitlange jurk en op haar strak opgestoken blonde haar droeg ze een witte, gesteven muts.

Hoofdstuk 2

Dokter Sverker Löwander stopte voor de deur naar de intensivecareafdeling en liet de lichtkegel door het trappenhuis dwalen. Het was leeg. Snel liep hij de trap op naar de bovenste verdieping. Op de laatste trede bleef hij staan en hij liet de lichtstraal langzaam door de hal voor de operatieafdeling glijden. Alles zag er net zo uit als anders. Voor de deur van het magazijn aan de linkerkant stonden twee brancards geparkeerd. Naast de trap bevond zich de liftschacht. Hij liep naar de liftdeur, scheen naar binnen door het raampje, om vervolgens te constateren dat de lift er niet stond. De arts draaide zich om en bescheen de deur van de operatieafdeling. Hij rammelde en prutste met zijn sleutelbos totdat hij de loper vond.

Achter de deur van de operatieafdeling was alles stil. De geur van ontsmettingsmiddel prikte in zijn neus. De arts wierp een haastige blik in de twee voorvertrekken en de operatiezalen en constateerde dat alles was zoals het moest zijn.

Snel liep hij verder door de operatieafdeling, hij opende de deur aan het einde van de gang en haastte zich door het kleinere halletje. Weer bleef hij staan en scheen door het deurraampje van de andere lift van het ziekenhuis. Toen hij de lichtkegel omlaagrichtte, kon hij net het dak van de lift zien.

Aan de andere kant van de hal lag de administratiegang. Hij voelde aan de deuren van het kantoor van de hoofdzuster, dat van de medisch secretaresse en zijn eigen kantoor, en constateerde tevreden dat alle kantoren op slot zaten. De laatste deur in de gang gaf toegang tot de piketkamer, de kleine verblijfsruimte voor de dienstdoende arts.

Hij haastte zich naar binnen en vond zijn mobiele telefoon in zijn aktentas. Met trillende vingers toetste hij 112.

De alarmcentrale beloofde zo snel mogelijk een politieauto te sturen. Men zou de servicedienst van de elektriciteitsmaatschappij waarschuwen, maar het was niet te zeggen hoe snel er een elektricien zou kunnen komen.

Sverker Löwander begon in de telefoongids te bladeren, die gelukkig op zijn bureau lag. Met de zaklantaarn tussen zijn tanden bladerde hij door alle Bengtssons in Göteborg. Uiteindelijk vond hij Folke Bengtsson, conciërge, Solrosgatan 45. Het kostte hem nogal wat tijd om de situatie uit te leggen, eerst aan de slaapdronken mevrouw Bengtsson en daarna aan Folke Bengtsson zelf. Laatstgenoemde had echter snel in de gaten hoe ernstig de situatie was en hij beloofde meteen in de auto te zullen springen.

Toen Sverker Löwander de telefoon uitzette, merkte hij pas dat hij nat was van het zweet. Hij haalde een paar maal diep adem voor hij de deur opende en de gang in liep. Zo snel als hij durfde liep hij de trappen af. Bij de verpleegafdeling minderde hij vaart. Voorzichtig opende hij de deur naar de verduisterde afdeling.

Zuster Siv zat op de grond voor de verpleegsterspost te snikken. Ze had haar armen stijf om haar lichaam geslagen en wiegde heen en weer. Toen ze de dokter zag, zwol het snikken aan tot een luid gejammer.

‘Zij … zij! Ik heb haar gezien!’

‘Wie?’ vroeg de arts een tikkeltje scherper dan zijn bedoeling was.

‘Het spook! Zuster Tekla!’

Sprakeloos keek Sverker Löwander omlaag naar de wiegende verpleegster. Hij zag hoe ze met haar ogen knipperde tegen het licht van de zaklantaarn, terwijl de tranen over haar wangen stroomden. Een paar seconden stond hij doodstil na te denken.

‘Hier! Pak de zaklantaarn en ga in het kantoor zitten. Ik kom er zo aan met de politie, dan gaan we uitzoeken hoe het allemaal zit.’

Hij hielp de bevende vrouw overeind, duwde de zaklantaarn in haar rechterhand en loodste haar het kantoor binnen. Willoos ging ze met hem mee en liet zich op de bureaustoel zetten.

Sverker Löwander stormde weg door de afdelingsdeuren, de trap af naar de begane grond. Het felle maanlicht vergemakkelijkte zijn tocht. In de grote hal moest hij vaart minderen. Hier, onder de bogen van de jugendstilpilaren was het duister ondoordringbaar. Juist toen hij op de tast de entreedeur had gevonden en die wilde openen, liep een ijzige rilling over zijn ruggegraat: hij was er zeker van dat hij bekeken werd. Hij had het gevoel dat er tussen de pilaren iemand naar hem stond te kijken. Zijn vingers frunnikten aan het slot. Het scheelde niet veel of hij slaakte een kreet van opluchting toen de zware buitendeur openging. De nachtelijke kou koelde zijn bezwete voorhoofd en hij haalde diep adem.

‘Ik heb de hele bovenverdieping doorzocht, maar geen spoor van Marianne gevonden. Op de tussenverdieping lijkt ze ook niet te zijn. Daar bevinden zich de verpleegafdeling en de ic-kamer. Waarschijnlijk is ze hier, op de begane grond, of in de kelder, als ze niet in de tuin is verdwenen.’

Dokter Löwander probeerde de politie snel te informeren over de zoektocht naar ic-verpleegster Marianne Svärd. Conciërge Bengtsson had zijn eigen zaklantaarn meegenomen. De arts had hem al de kelder in gestuurd om te controleren wat er aan de hand was met de elektriciteitscentrale en het noodaggregaat.

Ook de politiemannen hadden een krachtige zaklantaarn bij zich. De drie mannen stonden in de grote, donkere hal te praten. De oudste van hen had zich voorgesteld als rechercheur Kent Karlsson. Hij liet zijn lichtkegel over de muren van de grote hal dwalen. Dokter Löwander kon, met een zekere geïrriteerde opluchting, constateren dat er niemand tussen de pilaren stond.

‘Als we de sleutels even mogen lenen, dan maken Jonsson en ik een ronde over deze verdieping en …’

‘Hallo! Help! Ze is hier!’

De rechercheur werd onderbroken door een roep uit het onderaardse. Vanuit de diepte werd een dwalend lichtschijnsel zichtbaar en op de keldertrap klonken struikelende voetstappen. De lamp van de conciërge dook op boven de laatste traptrede en verblindde hen, zodat ze hem niet konden zien in het tegenlicht. Maar ze konden zijn geschokte stem duidelijk horen:

‘Het is zuster Marianne!’

‘Waar?’ vroeg dokter Löwander scherp.

‘In de elektriciteitscentrale …! Ik geloof … ik geloof dat ze … dood is.’

Bij de laatste woorden brak Bengtssons stem en veranderde in een hees gefluister. ‘Do… ood’, fluisterde de echo tussen de pilaren.

‘Laat ons zien waar ze ligt’, beval rechercheur Karlsson kort.

Ze lag voorover, dwars over het noodaggregaat. De man in de deuropening kon alleen de achterkant van haar benen zien en haar in een lange broek gehulde achterwerk, hoofd en armen hingen omlaag aan de andere kant. Haar korte jasje was open op de rug. Dokter Löwander registreerde dat ze maar één schoen aan had. Voorzichtig liep hij om het aggregaat heen. Hij boog voorover en legde plichtmatig zijn vingers op haar halsslagader. Maar hij kon voelen dat de lijkstijfheid al was ingetreden. Haar dikke donkere vlecht hing op de vloer. Er liep een scherpe rood-blauwe streep rond haar hals.

‘Ze is dood’, zei hij toonloos.

Rechercheur Karlsson nam de leiding.

‘We gaan deze ruimte uit. Probeer niets aan te raken. Ik ga telefonisch versterking vragen.’

Dokter Löwander knikte en ging volgzaam met de anderen mee.

‘We moeten naar zuster Siv op de afdeling. Ze zit daar helemaal alleen’, zei hij.

Rechercheur Karlsson keek hem verbaasd aan.

‘Nachtzusters zijn er toch wel aan gewend om ’s nachts alleen te zijn.’

‘Natuurlijk, maar ze verkeert in shocktoestand.’

‘Hoe komt dat?’

Dokter Löwander onderdrukte zijn gevoelens voordat hij antwoordde.

‘Ze dacht dat ze een spook zag.’

Hij zei het op luchtige toon, kennelijk in de hoop dat de politiemensen zich er niet te veel om zouden bekommeren. Snel wendde hij zich tot conciërge Bengtsson en zei:

‘Jij kunt met me meegaan naar Siv.’

Hij strekte zijn hand uit naar Bengtssons lamp en liep weg in de richting van de trap. Folke Bengtsson volgde hem dankbaar.

Al om zeven uur ’s ochtends kwamen inspecteur van politie Sven Andersson en rechercheur Irene Huss aan bij de Löwander Kliniek.

De rechercheurs stapten uit de blauwe Volvo die de inspecteur recht voor de grote entree van de Löwander Kliniek had geparkeerd. Beiden bleven staan om het imposante gebouw wat beter te bekijken. Het ziekenhuis was opgetrokken uit roodbruine baksteen. De deftige oprijlaan leidde naar een bordes, dat in een halve cirkel midden voor de romp van het gebouw was aangelegd. De voordeur en de ramen waren rondom rijk versierd met stucwerk en ornamenten. Aan weerszijden van de protserige voordeur waakten twee Griekse goden, die beiden in marmer waren uitgehouwen.

Ze duwden de zware voordeur open. Rechercheur Fredrik Stridh zat op een stoel in de entree op hen te wachten. De reden dat hij zat, was niet om zijn vermoeide benen wat rust te geven, maar omdat hij op een blocnote schreef. Toen hij zijn collega’s in het oog kreeg, schoot hij overeind en liep hun tegemoet.

‘Hallo en goedemorgen’, zei inspecteur Andersson tegen zijn jongste rechercheur.

Energiek begon Stridh te rapporteren:

‘Morgen! De plaats van het misdrijf was door de surveillanten afgezet en de technicus was al in volle gang toen ik hier om half vier aankwam. Malm is hier van de technische recherche, hij zegt dat de vrouw lijkt te zijn gewurgd.’

De inspecteur knikte.

‘Waarom was jij hier pas om half vier?’ vroeg hij.

‘Ik was naar Hammarkullen om een kijkje te nemen bij een kerel die even na middernacht van de achtste verdieping omlaag was gevlogen. Er waren diverse personen in het appartement en het feest was nog steeds in volle gang. Óf ze hebben hem er met z’n allen afgeduwd, óf hij is zelf gesprongen. We zullen zien of de patholoog-anatoom er iets meer over kan zeggen. À propos patholoog-anatoom: ik zie dat ze er net aankomt.’

Ze keken door de dikke ruit van de voordeur naar buiten. Een witte Ford Escort kwam met gierende banden het terrein op en kwam vlak achter de auto van de inspecteur met piepende remmen tot stilstand. De deur aan de bestuurderskant ging open, waarna een vuurrood kapsel zichtbaar werd boven het autodak.

‘Yvonne Stridner!’ kreunde inspecteur Andersson.

Rechercheur Irene Huss voelde irritatie opkomen toen ze de toonval van haar chef hoorde, en ze hoopte dat hij zijn temperament in bedwang zou kunnen houden, zodat ze kennis konden nemen van de waardevolle informatie van de patholoog-anatoom. Stridner was ongelooflijk bekwaam en dat wist ze maar al te goed. Dat zou ook wel door het hoofd van de inspecteur spelen, want hij sjokte naar de deur en hield die hoffelijk open voor professor Yvonne Stridner. Ze knikte minzaam.

‘Goedemorgen. Zo, zo, Andersson, de recherche is dus ook al aanwezig.’

De inspecteur mompelde dat dit inderdaad het geval was.

‘Waar is het stoffelijk overschot?’ vroeg professor Stridner op professionele toon.

Fredrik Stridh wees hun de weg, de trap af naar de kelderverdieping.

‘Het slachtoffer is geïdentificeerd als Marianne Svärd. Verpleegkundige. Achtentwintig jaar. Bijna gemiddelde lengte, slanke lichaamsbouw. Ligt op haar buik dwars over een motor … hm … het noodaggregaat van het ziekenhuis. De kleding is in orde. De rechterschoen ontbreekt. Te oordelen naar de rigor mortis is ze al minstens zes uur dood. Waarschijnlijk iets langer. Livores mortis in de laagst gelegen lichaamsdelen duiden hier ook op. Ik neem de lichaamstemperatuur hier ter plaatse op. De kamertemperatuur is negentien graden volgens de thermometer aan de muur.’

Yvonne Stridner zette haar dictafoon uit en begon het dode lichaam te onderzoeken. Technisch rechercheur Svante Malm probeerde haar niet in de weg te lopen. Inspecteur Andersson trok zijn twee rechercheurs mee naar de gang en fluisterde:

‘Het is tot daaraantoe dat Malm daar binnen is, maar met Stridner erbij krijg ik geen lucht meer. Wat ben jij tot dusver te weten gekomen?’

De vraag was tot Fredrik Stridh gericht. Die haalde zijn blocnote uit zijn zak, likte aan zijn duim en begon te bladeren.

‘Melding bij de alarmcentrale om 00.47 uur. Dokter Sverker Löwander belt met zijn mobiele telefoon en meldt dat er een stroomstoring is bij de Löwander Kliniek. Het noodaggregaat is niet ingeschakeld. Tegelijkertijd wordt er een verpleegster vermist. De surveillanceauto arriveert om 01.10 uur bij het ziekenhuis. Dokter Löwander wacht de surveillanten op in de entree en op hetzelfde moment komt de conciërge van het ziekenhuis, Folke Bengtsson, aan. Omdat Bengtsson een zaklantaarn heeft, vraagt dokter Löwander hem naar beneden te gaan om te kijken wat er mis is met het noodaggregaat. De verpleegster is dus door de conciërge gevonden in de ruimte waar de elektriciteitscentrale en het noodaggregaat zich bevinden.’

Nu pas stopte Fredrik Stridh om adem te halen. De inspecteur wierp er snel een vraag tussendoor:

‘Wat was er aan de hand met het licht? Nu brandt het immers normaal.’

Hij maakte een breed gebaar naar de tl-buizen aan het plafond.

‘Bengtsson zag wat er mis was. Hij scheen op de stoppenkast en zag dat de hoofdschakelaar was uitgezet. Hij hoefde die alleen maar aan te zetten.’

‘En wat was er gebeurd met het noodaggregaat?’

‘Iemand had alle leidingen van en naar het aggregaat doorgeknipt. Het kon met geen mogelijkheid aanslaan.’

Andersson trok zijn wenkbrauwen op in de richting van zijn niet aanwezige haargrens.

‘Verder nog iets wat van belang is?’

‘De schoen van het slachtoffer werd in de lift aangetroffen. Door mij. Een degelijke sandaal van het merk Scholl.’

‘Het slachtoffer. Wat weet je over haar?’

‘Dokter Löwander heeft haar geïdentificeerd als Marianne Svärd, een van de nachtverpleegsters van de Löwander Kliniek.’

‘Heb je met hem gepraat?’

‘Ja. Blijkbaar was hij ’s nachts in het ziekenhuis gebleven omdat er een patiënt aan de beademing lag. Een oude man die eerder op de dag geopereerd was. Hij is trouwens tijdens de stroomstoring overleden.’

De inspecteur haalde hoorbaar adem.

‘Er is dus nog een dode!’

Rechercheur Stridh was de draad kwijtgeraakt en zei enigszins verward:

‘Jaa … dus … het beademingstoestel deed het niet meer. Hij kreeg geen lucht. Hij lag op de intensive care. Dokter Löwander en die oudere verpleegster die nachtdienst had op de verpleegafdeling hebben geprobeerd hem te reanimeren, maar dat lukte niet. Toen ontdekten ze dat het slachtoffer … zuster Marianne … verdwenen was.’

Rechercheur Irene Huss keek haar collega nadenkend aan.

‘Dat duidt erop dat ze al vóór de stroomstoring haar plek had verlaten’, constateerde ze.

Fredrik Stridh haalde zijn schouders op en antwoordde:

‘Blijkbaar. Daar lijkt het wel op.’

Inspecteur Andersson had een grimmige blik op zijn gezicht.

‘Er zijn vannacht dus twee personen overleden in dit ziekenhuis.’

‘Wat had die andere verpleegster te melden?’ vroeg Irene.

Fredrik Stridh snoof hoorbaar:

‘Toen ik bij haar kwam, leek ze heel beheerst. Maar zodra ik vragen begon te stellen over de nachtelijke gebeurtenissen begon ze te janken. Dat mens heet trouwens Siv Persson. Ze beweert dat er vannacht een spook rondwaarde in het ziekenhuis, dat zuster Marianne vermoord heeft! Ze liet me zelfs een foto zien die ze in een of andere kast bewaarde. Een van de personen op de foto zou volgens haar hier hebben rondgespookt.’

Fredrik Stridh werd onderbroken door de patholoog, die de gang in kwam.

‘Ze mag verplaatst worden. De technicus heeft haar bijna ingetapet’, zei Stridner.

Irene zag hoe Svante Malm brede stroken tape op Marianne Svärd aanbracht. Dit om te voorkomen dat belangrijke sporen op het lichaam verloren zouden gaan of er niet ter zake doende sporen bij zouden komen.

De patholoog keek scherp naar Andersson, die onbewust een beetje ineendook.

‘Een bijzonder geval, Andersson. Vandaar dat ik de plaats delict wilde zien. Soms kan die veel informatie verschaffen.’

‘En wat zegt deze plaats delict? Hoe is ze gestorven?’ waagde Irene te vragen.

Yvonne Stridner keek haar verwonderd aan, alsof ze zich nu pas realiseerde dat zij en de inspecteur niet de enigen waren in de keldergang. Ze trok haar wenkbrauwen wat op voordat ze antwoordde:

‘Ze is gewurgd, met een koord. De ruimte waar ze gevonden is, is waarschijnlijk niet de plaats delict. Vuilsporen op haar hielen duiden erop dat ze hierheen gesleept is. Waarschijnlijk heeft de moordenaar de deur geopend en haar in deze ruimte geduwd. Zodoende is ze op het aggregaat beland. Ze is ongeveer rond middernacht overleden.’

Het was doodstil in de keldergang terwijl de politiemensen de informatie verwerkten. Na een poosje vroeg Irene:

‘Zit dat koord nog om haar hals?’

‘Nee, maar het heeft een diep spoor achtergelaten. De moordenaar had sterke knuisten. Nu ga ik naar pathologie. Vanmiddag zal ik haar obduceren.’

De inspecteur haalde zijn gebruikelijke hopeloze charmeoffensief van stal:

‘Er is geen mogelijkheid dat u haar vanochtend al bekijkt?’

‘Nee, tot de lunch geef ik obductiepracticum.’

De patholoog-anatoom stoof met klepperende hakken de keldertrap op, de geur van een duur parfum achterlatend. Irene vroeg zich af wat de inspecteur zou zeggen als ze hem zou vertellen dat Stridners parfum de naam Joy droeg …

Zwijgend stond het politietrio na te denken. Uiteindelijk was het Andersson die de stilte verbrak:

‘Toen Marianne Svärd vannacht werd vermoord, waren er blijkbaar slechts twee andere personen die dienst hadden in het hele ziekenhuis, dokter Löwander en die verpleegster … Siv Persson. Klopt dat, Fredrik?’

‘Ja, maar ze waren niet alleen. Er zijn zes opgenomen patiënten op de afdeling. Plus die oude man aan de beademing.’

‘Irene en ik gaan met de arts en zuster Siv praten. Fredrik, jij gaat naar het bureau en stuurt twee of drie man van de afdeling op pad om een huis-aan-huisonderzoek in de omgeving te doen en de andere patiënten te horen. Daarna ga je naar huis om te slapen.’

‘Maar ik ben niet moe!’

‘Geen gemaar. De richtlijnen van hogerhand zijn glashelder: niet te veel kostbare overuren maken!’

De inspecteur liet zijn wijsvinger heen en weer gaan voor Stridhs neus. De rechercheur sputterde niet verder tegen, maar droop af.

Dokter Sverker Löwander zag er vermoeid uit. Het slaapgebrek had diepe rimpels rond zijn ogen gekerfd. Hij leek niets onder zijn scheef dichtgeknoopte doktersjas te dragen. Met gesloten ogen zat hij diep weggezakt in de fauteuil van de piketkamer, zijn hoofd rustend tegen de hoge rugleuning. De spiertjes in zijn gezicht trokken onophoudelijk en hij draaide onrustig met zijn hoofd. Kennelijk had hij moeite een ruststand te vinden. Inspecteur Andersson en rechercheur Huss stonden zwijgend in de deuropening en observeerden zijn rusteloosheid. Ten slotte schraapte de inspecteur hoorbaar zijn keel en hij stapte de kamer binnen. De arts schrok op en opende zijn ogen. Haastig haalde hij zijn hand door zijn dikke haardos. Het had nauwelijks effect, hij zag er nog net zo slaapdronken uit.

‘Sorry als ik u wakker heb gemaakt. Mijn naam is inspecteur Sven Andersson en dit is rechercheur Irene Huss.’

‘Natuurlijk … hoe laat is het?’

De inspecteur keek op zijn horloge, een digitaal klokje dat hij gratis had gekregen bij het lokale tankstation, waar hij een goede klant was.

‘Kwart over acht.’

‘Dank u. Over een kwartier heb ik mijn eerste patiënt.’

‘U moet vanochtend gewoon opereren?’

‘Ja, dat klopt. Ik moet aan mijn patiënten denken. Godzijdank zijn er geen grote ingrepen gepland voor vandaag.’

‘Kunt u dat opbrengen? Na zo’n nacht als vannacht?’

Sverker Löwander wierp hem een vermoeide blik toe en wreef in zijn ene oog.

‘Ik zal wel moeten, de patiënten komen op de eerste plaats. De meesten hebben vrij genomen van hun werk. Zij hebben er geen begrip voor dat andere gebeurtenissen van invloed kunnen zijn op hun bezoek aan de arts.’

Er viel een stilte waarin de politiefunctionarissen de arts observeerden. Uiteindelijk haalde de inspecteur een kreukelige blocnote tevoorschijn uit zijn jaszak en begon vervolgens zonder succes al zijn zakken te doorzoeken. Sverker Löwander begreep zijn probleem en reikte hem een pen aan uit zijn eigen borstzakje. Het was een reclamepen van donkerblauw plastic. löwander kliniek – zorg verzekerd! stond er met gouden letters.

‘Mag ik u een paar vragen stellen?’

‘Ja, als het maar niet te lang duurt. We zouden ook een afspraak kunnen maken voor vanmiddag, dan heb ik meer tijd. Na half vijf is prima.’

‘Oké, dan stel ik nu maar één korte vraag. Waarom draagt u niets onder uw doktersjas?’

Sverker Löwander schrok en staarde verbijsterd naar zijn scheef dichtgeknoopte katoenen jas.

‘Bedankt dat u me daarop attent maakt! Ik was het volkomen vergeten. Voor ik wegga moet ik me aankleden …’

Half overeind gekomen uit de fauteuil zweeg hij en hij zakte terug. Langzaam ging hij verder.

‘Ik had gedoucht en lag in bed te lezen. Het was een zware dag, gisteren, met allerlei operaties, om nog maar te zwijgen van de complicaties bij Nils Peterzén. Net toen ik het licht wilde uitdoen, viel de stroom uit. Het eerst waar ik aan dacht was natuurlijk het beademingstoestel. Maar ik was niet echt ongerust. Marianne is … was een uitstekende ic-verpleegkundige.’

Hij zweeg en slaakte een diepe zucht. De inspecteur stelde vlug een vraag:

‘Lag u aangekleed op bed?’

‘Nee, ik wilde eigenlijk een poosje gaan slapen. De toestand van Peterzén was stabiel. Waar was ik? O ja, de stroom viel uit. Ik lag te wachten tot het noodaggregaat zou aanslaan, maar dat gebeurde niet. Toen ik in de verte het alarm van het beademingstoestel hoorde loeien, sprong ik uit bed. In volle vaart schoot ik mijn broek en mijn jas aan. Sindsdien heb ik geen ogenblik rust meer gehad, ik heb zelfs geen tijd gehad om erbij stil te staan hoe ik eruitzie.’

Löwander stond op uit zijn stoel en ging op zijn knieën liggen. Hij keek onder de fauteuil en het bed en vond wat hij zocht. Zijn T-shirt was onder het bed gevallen.

‘Excuseert u me, ik moet ervandoor. We spreken elkaar om half vijf, hier op kantoor.’

De arts hield de deur open voor de politiemensen.

Irene parkeerde zichzelf op een keukenstoel vlak bij de deur, om naar het eerste verhoor van nachtzuster Siv Persson door de inspecteur te luisteren.

‘Zuster Siv begrijpt zeker wel dat wij moeilijk kunnen geloven dat een spook de moordenaar is’, begon hij voorzichtig.

Siv Persson trok een zuinig gezicht, maar antwoordde niet. De inspecteur keek peinzend naar de foto die hij nog steeds in zijn hand hield.

‘Hoe zou de zuster haar willen beschrijven?’ ging de inspecteur verder.

‘De inspecteur hoeft me niet te “zusteren”, zeg maar gewoon “jij” tegen me. Volgens mij zijn we ongeveer even oud.’

‘Dank je.’

Hij keek omlaag naar de oude foto.

‘Zag ze eruit zoals op deze foto?’

‘Ja, exact.’

De foto was van bovenaf en van grote afstand genomen. De inspecteur wist zelfs vanuit welk raam in de gang hij was genomen. Dat had hij zojuist gecontroleerd. Uiterst rechts was een grote zwarte auto te zien. Een lange, forse man hield het voorportier aan de passagierskant open voor een aanmerkelijk kortere vrouw. Omdat ze haar hoed vasthield tegen de harde wind, was haar gezicht niet te zien, het ging schuil achter haar hand en de mouw van haar mantel. Dat het hard waaide was te zien aan de fladderende lichte jas van de man en aan de zwiepende takken van de kleine berk, helemaal links op de foto. Tussen de boom en de personen bij de auto bevond zich de verpleegster.

Ze stond en profil. Hoewel de foto van bovenaf genomen was, was duidelijk te zien dat ze lang was. De camera was messcherp op haar ingesteld. Ze was gekleed in een verpleegstersuniform: witte muts met ruches en zwarte banden, witte kraag, witte manchetten, zwarte jurk tot op de kuit en zwarte schoenen met stevige hakken. Met wat moeite kon je onderscheiden dat het opgestoken haar onder de muts blond was. In beide handen droeg ze een koffer.

Langzaam draaide de inspecteur de foto om en las het jaartal, geschreven met zwarte inkt, in een sierlijk handschrift. ‘2 mei 1946’, meer stond er niet.

‘Hoe kom je aan die foto?’ vroeg Andersson.

‘Die ligt hier al zolang als ik op de afdeling werk. Zuster Gertrud liet hem mij zien.’

‘Werkt zij hier nog op de afdeling?’

‘Nee, ze is vorig jaar overleden, exact negentig jaar oud.’

Zuster Siv keek de inspecteur recht in de ogen. Haar ogen werden onnatuurlijk vergroot door de dikke glazen in het ouderwetse montuur. Aarzelend ging ze verder:

‘Zuster Gertrud werd in de herfst van 1946 aangenomen bij de Löwander Kliniek. Zij nam de functie van zuster Tekla als afdelingsverpleegkundige en hoofdzuster over. Gertrud heeft zuster Tekla nooit in levenden lijve ontmoet, alleen als lijk.’

Siv Persson pauzeerde even en strekte haar hand uit naar de foto. De inspecteur gaf hem aan haar. Nadenkend keek ze naar de foto.

‘Gertrud hoorde natuurlijk nogal wat roddels, die ze aan mij doorvertelde. Zuster Tekla was een knappe vrouw.’

Zuster Siv zweeg. Toen ze verder vertelde, klonk ze duidelijk opgelaten.

‘Ik heb het natuurlijk maar uit de derde hand … maar het schijnt dat dokter Löwander en zuster Tekla een liefdesaffaire hebben gehad.’

Inspecteur Andersson schrok op.

‘Wacht eventjes! Ik heb net met Löwander gesproken. Hij was toch amper geboren toen zuster Tekla hier werkte!’

Siv Persson schudde haar hoofd.

‘Ik bedoel natuurlijk de oude dokter, Hilding Löwander. Sverker Löwanders vader.’

Natuurlijk, dat lag voor de hand. Inspecteur Andersson voelde zich waarschijnlijk net zo schaapachtig als hij eruitzag, dacht Irene. Het ziekenhuis heette immers Löwander Kliniek.

‘Blijkbaar kwam zijn vrouw erachter dat ze een affaire hadden en eiste zij dat Tekla het ziekenhuis zou verlaten. Het ziekenhuis was namelijk van mevrouw Löwander. Zij had het van haar ouders geërfd.’

‘De moeder van Sverker Löwander was dus steenrijk?’

‘Ja.’

‘En hoe zat het met zijn vader … Hilding?’

‘Ik herinner me Hilding Löwander nog heel goed, hij was een arts van de oude stempel. Niemand durfde hem tegen te spreken. Hij is als chirurg werkzaam gebleven tot hij bijna vijfenzeventig was.’

‘En wat gebeurde er met zuster Tekla?’

‘Gertrud zei dat Hilding Löwander een liefdesaffaire met zuster Tekla had. Zij was in de dertig en hij was bijna twintig jaar ouder. Het vreemde is dat het mevrouw Löwander niets kon schelen, volgens de roddels althans. Ze gingen er zelfs gedrieën opuit in de weekends en brachten samen de vakantie door. Volgens Gertrud is deze foto stiekem genomen bij een van die gelegenheden.’

Andersson pakte de foto terug en keek ernaar met hernieuwde interesse. Siv Persson ging verder:

‘Het echtpaar Löwander was al jaren getrouwd, toen mevrouw plotseling zwanger bleek te zijn. Ze was al over de veertig. Op dat moment eiste ze dat zuster Tekla zou vertrekken. Op een of andere manier slaagde zuster Tekla erin een baan in Stockholm te vinden en in het begin van de herfst van 1946 verhuisde ze daarheen. Daarna hoorde niemand meer iets van haar tot maart 1947. Toen werd ze hier op zolder gevonden, opgehangen. Ze had zelfmoord gepleegd.’

Het werd stil in het kamertje. Irene besefte dat de inspecteur niet precies wist wat hij met de verpleegster en haar verhaal aan moest. Kennelijk dacht ze werkelijk dat ze de overleden zuster Tekla had gezien, die nacht. Voornamelijk om de stilte te verbreken, vroeg Irene:

‘Hoe ben je aan die foto gekomen?’

‘Gertrud vond hem toen de oude medicijnkast moest worden schoongemaakt. Zij en een collega ruimden alle medicijnen op, en daarbij vonden ze de foto, weggestopt onder een reserveplank onder in de kast. Ze wisten niet wat ze met die foto moesten doen, daarom legden ze hem weer terug op de plaats waar ze hem gevonden hadden. Sindsdien is het als het ware het geheim van de verpleegsters. De foto ligt daar al jaren en alle nieuwe verpleegsters die hier komen, krijgen hem te zien. Iedereen vraagt natuurlijk op een goed moment naar het ziekenhuisspook, en dan wordt steevast die foto tevoorschijn gehaald.’

‘Om te laten zien dat het verhaal waar is?’

‘Maar het ís waar! Gertrud heeft zelf meegeholpen om zuster Tekla los te snijden. Ze had daar al dagen op zolder gehangen en tot er uiteindelijk iemand … iets rook.’

‘Geloof jij werkelijk dat zij hier rondspookt?’

‘In de loop der jaren hebben heel wat mensen haar gezien. Zelf heb ik haar alleen maar gehoord … tot afgelopen nacht had ik haar nog nooit gezien.’

Ze zweeg en gluurde naar de inspecteur. Haastig vroeg Irene:

‘Wat bedoel je met “haar gehoord”?’

Zuster Siv antwoordde aarzelend:

‘Er rammelen bekkens in de bijkeuken, hoewel er niemand is. En er ritselen rokken in de gang. Eén keer voelde ik zelfs een ijskoude luchtstroom langs me trekken. Daarom is niemand van het personeel graag op de gang van middernacht tot één uur.’

‘Ik begrijp het. Wat doen jullie dan?’

‘Gewoonlijk nemen we een koffiepauze, in mijn kantoortje.’

‘Jij en de verpleegster van de intensive care?’

‘Ja.’

‘Zijn jullie het enige personeel?’

‘Ja.’

‘Maar na twaalven krijgen jullie dus versterking van de oude Tekla?’

‘Tussen twaalf en één. Ze vertoont zich nooit na één uur.’

‘Een klassiek spook dat zich aan het spookuur houdt. Hoe gaat het als het zomertijd is? Komt ze dan tussen één en twee?’ viel Andersson haar in de rede.

Zuster Siv begreep dat ze de spot met haar dreven en klemde haar kiezen op elkaar.

Om de aandacht van de spookdiscussie af te leiden, vroeg Irene:

‘Hoelang werkte Marianne Svärd hier al in het ziekenhuis?’

Eerst leek Siv Persson niet van plan te antwoorden. Na een poosje snoot ze echter haar neus in een papieren handdoekje dat ze in haar hand had, en zei:

‘Bijna twee jaar.’

‘Wat vond je van haar?’

Zuster Siv dacht lang na voor ze antwoordde:

‘Ze was heel goed in haar werk. Ze wist hoe je al die nieuwe apparaten moest bedienen. Ik ga binnenkort met pensioen en ik kan dat niet.’

‘Hoe was ze als persoon?’

‘Ze was lief en aardig. Behulpzaam.’

‘Hebben jullie elkaar goed leren kennen?’

De verpleegster schudde haar hoofd.

‘Nee. Je kon gezellig met haar praten, maar als we over familie en dergelijke begonnen, kroop ze in haar schulp.’

‘Was ze getrouwd?’

‘Nee, gescheiden.’

‘Had ze kinderen?’

‘Nee.’

Irene kon geen vragen meer bedenken. De kleine grijze verpleegster leek nog dieper in haar vest te kruipen en haar gezicht was moe en getekend. Zelfs de inspecteur zag het en had medelijden met haar.

‘Zal ik vragen of iemand je even naar huis kan brengen?’ vroeg hij met zijn vriendelijkste stem.

‘Nee, dank je, ik woon op een steenworp afstand hiervandaan.’

Hoofdstuk 3

Algauw constateerde Irene dat geen van de opgenomen patiënten iets aan het onderzoek kon bijdragen.

De vier vrouwelijke patiënten waren allen gewekt door het alarm van het beademingstoestel. Duf van de pijnstillers en slaapmiddelen waren ze echter al snel weer in slaap gevallen. Twee van de vrouwen hadden een verband over hun borst. De andere twee hadden enorme bandages om hun hoofd. Uit de verbanden hingen kleine, doorzichtige plastic drains, gevuld met bloed.

De beide mannelijke patiënten op de verpleegafdeling waren ’s nachts helemaal niet wakker geworden.

Dagverpleegster Ellen Karlsson was een stevige tante van middelbare leeftijd. Met haar grijze pagekapsel en bruine ogen maakte ze een vriendelijke indruk.

‘Wat afschuwelijk! Die arme, lieve Marianne … Onvoorstelbaar! Wie zou haar nu willen vermoorden?’ barstte ze uit met een snik.

Irene Huss haakte er snel op in.

‘Dat is precies de vraag die wij ons ook stellen. Heb je enig idee?’

‘Nee, ze kwam altijd zo aardig over. Maar ik kende haar niet zo goed, omdat zij ’s nachts werkte en ik overdag. Bovendien zaten we op verschillende afdelingen. Je kunt het Anna-Karin natuurlijk vragen, zij is de dagverpleegkundige van de intensivecareafdeling. Zij kennen … kenden elkaar waarschijnlijk iets beter.’

Ze stonden op en liepen de verpleegsterspost uit. Irene werd getroffen door de rust in de ziekenhuisgang. Het was anders dan in alle andere ziekenhuizen waar ze ooit was geweest. Om maar wat te zeggen, vroeg ze:

‘Waarom zijn er zo weinig opgenomen patiënten?’

‘De meeste operaties worden tegenwoordig poliklinisch uitgevoerd. Voornamelijk vanwege de kosten, zowel voor de patiënt als voor ons. Zoals je vast al gehoord hebt, is het een echte privékliniek. Toen ik hier begon, drieëntwintig jaar geleden, hadden we twee verpleegafdelingen. Er waren vier chirurgen in het ziekenhuis. Destijds waren de afdelingen en de ic altijd vol. We werkten natuurlijk ook in de weekends. Tegenwoordig is het ziekenhuis in het weekend gesloten en overdag en ’s nachts zijn er maar twee verpleegkundigen aanwezig, hier op de verpleegafdeling en de ic. Ook het operatiepersoneel is met de helft verminderd, net als het aantal de opnameverpleegkundigen.’

‘Vanwaar die grote afslankingsoperatie?’ vroeg Irene verbaasd.

‘Bezuinigingsbeleid. We doen de zware operaties aan het begin van de week, op woensdag en donderdag worden er alleen poliklinische ingrepen uitgevoerd en op vrijdag zijn er uitsluitend spreekuren en controlebezoeken.’

‘Hoeveel patiënten kunnen jullie opnemen?’

‘Twintig op de verpleegafdeling en twee op de ic. Maar tien van de plaatsen op de verpleegafdeling zijn verkoeverbedden. We hebben een van de grote zalen vlak bij de ic omgebouwd tot een verkoeverafdeling voor de poliklinische operaties. Die patiënten worden verzorgd door de ic-verpleegkundigen.’

‘Daar kunnen de patiënten dan een paar uur bijkomen, voor ze naar huis gaan?’

‘Precies.’

‘Wat doen jullie als er complicaties optreden en een patiënt niet vóór het weekend naar huis kan?’

‘We hebben een afspraak met een grotere privékliniek hier in de stad, de Källberg Kliniek, die naam ken je vast wel. Daar sturen we de patiënten naartoe die nog niet naar huis kunnen.’

‘De Löwander Kliniek is dus nooit in het weekend open?’

‘Nee.’

Ze waren bij de grote dubbele deuren tussen de afdelingen gekomen.

Zuster Ellen hield de ene deur open en ze liepen naar binnen.

Aan weerszijden van een piepkleine receptiebalie stond een bed. In het ene bed lag het stoffelijk overschot van de heer Peterzén. Op het nachtkastje brandde een kaars. Het stille, gedempte schijnsel legde een milde gloed over zijn vredige gezicht. Zijn handen lagen gevouwen op zijn borst en zijn kin was opgebonden met een elastisch verband. Naast het bed stond een vrouw van middelbare leeftijd die naar de dode keek. Toen Irene en zuster Ellen binnenkwamen, schrok ze op en keerde haar gezicht naar de deur.

‘Sorry … we wisten niet … we zoeken zuster Anna-Karin’, stamelde zuster Ellen verward.

‘Ze komt zo terug. Ik geloof dat ze nog wat papieren moest invullen.’

De vrouw bij het bed liep naar hen toe. Het was te zien dat ze gehuild had, maar nu leek ze heel beheerst.

‘Gecondoleerd met uw verlies. Mijn naam is rechercheur Irene Huss.’

De vrouw schrok.

‘Rechercheur? Wat doen jullie hier?’

‘Weet u dan niet dat er … het een en ander gebeurd is in het ziekenhuis, vannacht?’

De vrouw trok verbaasd haar wenkbrauwen op, met een niet-begrijpende blik in haar ogen.

‘Het een en ander? Dat Nils is overleden?’ zei ze vragend.

Men had haar kennelijk niet op de hoogte gesteld van de stroomstoring en de moord op de verpleegster. Omdat dit over een paar uur al in de avondbladen zou staan, besloot Irene verder te gaan.

‘Dat Nils Peterzén is overleden, is helaas een direct gevolg van deze gebeurtenissen. Mag ik vragen wat uw naam is?’

‘Doris Peterzén. Nils is mijn echtgenoot.’

Alleen een lichte trilling in haar stem verraadde haar gevoelens.

Irene keek de kalme vrouw aan. Ze waren ongeveer even lang, dat wil zeggen dat de vrouw voor haar bijna één meter tachtig was. Ze was ongewoon lang voor haar leeftijd en buitengewoon elegant. Hoewel ze geen make-up droeg en gehuild had, was ze ontegenzeglijk knap. Haar haar was vergrijsd tot exquise platinablond, waarschijnlijk met de discrete hulp van een goede kapper. Haar huid was glad en gaaf. Haar grote grijsblauwe ogen werden omkaderd door lange donkere wimpers en haar gelaatstrekken waren perfect. Irene wist dat ze dit gezicht ergens van kende, maar ze kon er niet op komen waarvan. Van dichtbij zag ze dat de vrouw rond de vijftig was, op afstand zou je haar veel jonger schatten. Ze was gekleed in een donkerblauwe wollen mantel met een zwarte bontkraag en een hoed van hetzelfde bont als de kraag.

‘Uw echtgenoot werd immers gisteren aan de beademing gelegd, na de operatie’, begon Irene.

‘Dat weet ik, dokter Löwander heeft me zelf gebeld om dat te vertellen. Maar Nils wist dat zijn longen niet best meer waren. Hij is weliswaar tien jaar geleden gestopt, maar hij heeft meer dan vijftig jaar gerookt. Wij … dokter Löwander dacht dat hij een operatie aan zou kunnen. Die was nodig, omdat de breuk zo groot was.’

‘Hoe oud was uw man?’

‘Hij is drieëntachtig.’

Ze draaide zich langzaam om en liep weer naar het bed. Met gebogen hoofd stond ze bij het voeteneinde te snikken.

De deur naar de trap en de beddenlift werd opengerukt. Een jonge verpleegster met blond stekelhaar stormde naar binnen. Ze had een koortsachtig rode kleur op haar wangen.

‘Zijn ze er al?’ zei ze gestrest tegen zuster Ellen.

Er verscheen een rimpel tussen de wenkbrauwen van de oudere verpleegster en ze antwoordde stug:

‘Nee.’

Irene vroeg zich verward af wie er al zouden moeten zijn, maar het volgende moment kreeg ze daar al antwoord op. In de deuropening achter de blonde verpleegster doken twee mannen op in discrete donkere kostuums. Ze hadden een brancard bij zich, met een donkergrijze zak erop met aan de bovenkant een ritssluiting.

Zuster Ellen liep naar Doris Peterzén en zei zachtjes:

‘De mensen van het uitvaartbedrijf zijn er.’

Doris Peterzén schrok op. Toen ze de mannen met de brancard zag, begon ze harder te huilen. Zuster Ellen legde een arm om haar heen en leidde haar naar buiten door de dubbele deuren. Ze zou de weduwe wel meenemen naar haar kantoortje, dacht Irene. Maar zelf wilde ze blijven om met de jonge ic-verpleegkundige te praten.

Het stoffelijk overschot van Nils Peterzén werd op de brancard getild en in de lijkzak gelegd. De rits werd gesloten en de mannen verdwenen door dezelfde deur als waardoor ze gekomen waren.

Irene liep naar een van de twee ramen van de ic-kamer. Beide keken uit op de grote ziekenhuistuin aan de achterzijde van het gebouw. Irene liet haar voorhoofd tegen de koele ruit rusten. Ze kon zien hoe de brancard door de achterdeur naar buiten werd gereden, naar de donkergrijze stationcar met verhoogd dak en getinte ramen van het uitvaartbedrijf. Het nam niet meer dan een paar minuten in beslag. Waarschijnlijk hadden het personeel noch de andere patiënten in het ziekenhuis er iets van gemerkt.

Irene liep naar de deur waardoor de mannen van het uitvaartbedrijf waren verdwenen en opende die. Boven de deur hing een verlicht bordje met de tekst nooduitgang. De deur was zwaar en met staal bekleed. Aan weerszijden ervan zaten echter automatische deuropeners. Toen Irene het trappenhuis in keek, begreep ze dat dit gedeelte er later aangebouwd was. Het had niets van de typische jugendstilkenmerken van de rest van het ziekenhuis. De trappen waren breed en van traditionele steen. Aan de crèmegele muur was een doodgewone ijzeren trapleuning bevestigd. Midden in het trappenhuis was een lift. Deze had een grijze metalen deur met een klein liftruitje en er stond met zwarte letters beddenlift op.

Irene sloot de deur en wendde zich tot zuster Anna-Karin. De rode kleur op haar wangen was nog niet weggetrokken. Met krachtige, verbeten bewegingen haalde ze snel de lakens van het bed waarin minder dan drie minuten geleden Nils Peterzén nog gelegen had. Het beddengoed propte ze in een witte waszak.

Irene schraapte haar keel en zei:

‘Anna-Karin, zou ik je een paar minuten kunnen spreken? Mijn naam is Irene Huss en ik ben van de recherche. Het gaat om de moord op je collega, Marianne Svärd.’

De verpleegster verstijfde en draaide zich bliksemsnel om naar Irene.

‘Ik heb geen tijd! De eerste polops komen er zo aan!’

‘Pol… wat zijn dat?’

‘Polops! Zo noemen we de patiënten die een poliklinische operatie hebben ondergaan. Twee coloscopieën en een gastro kunnen elk moment binnenkomen. En daarna komt er nog een rhinoplastiek. Het is waanzin om op een dag als vandaag een rhino te doen!’

Irene kon niet anders dan constateren dat de spraakverwarring totaal was bij deze jonge dame. Bovendien kwam ze verward en gestrest over, wat misschien niet zo vreemd was gezien het feit dat haar collega ’s nachts vermoord was. Irene vermoedde dat het niet alleen door gewone stress maar ook door de shock kwam, dat Anna-Karin zo druk was. Ze liep naar de verpleegster en legde voorzichtig een hand op haar schouder.

‘Ik moet even met je praten, omwille van Marianne’, zei ze rustig.

Zuster Anna-Karin bleef staan, haar schouders zakten omlaag en ze knikte gelaten.

‘Oké, we kunnen bij de receptie gaan zitten.’

Met een snel gebaar beduidde ze dat Irene maar op de bureaustoel moest gaan zitten.

Zelf nam ze plaats op een rond krukje van roestvrij staal.

‘Ik weet dat je Anna-Karin heet, maar je achternaam en leeftijd weet ik niet’, ging Irene van start.

‘Anna-Karin Arvidsson. Vijfentwintig jaar.’

‘Hoelang werk je al hier in de Löwander Kliniek?’

‘Anderhalf jaar.’

‘Je bent bijna even oud als Marianne Svärd en jullie hebben hier ongeveer even lang gewerkt. Gingen jullie ook privé veel met elkaar om?’

Anna-Karin keek oprecht verbaasd.

‘Helemaal niet.’

‘Nooit?’

‘Nee. Nou ja, we zijn één keer samen uit geweest om te dansen. Marianne, Linda en ik.’

‘Wanneer was dat?’

‘Een jaar geleden of zo.’

‘En daarna zijn jullie niet meer samen uit geweest?’

‘Nee, behalve dan met het kerstdiner. Elk jaar wordt het hele personeel vóór de kerstvakantie uitgenodigd voor een kerstdiner.’

‘Kende je Marianne goed?’

‘Nee.’

‘Wat vond je van haar?’

‘Aardig. Een beetje teruggetrokken.’

‘Weet je iets over haar privéleven?’

Anna-Karin leek moeite te doen om na te denken.

‘Niet meer dan dat ze gescheiden was. Vlak voordat ze bij ons begon, waren ze gescheiden.’

‘Weet je iets over haar ex-man?’

‘Nee. Alleen dat hij advocaat is.’

‘Had ze kinderen?’

‘Nee.’

‘Waar werkte ze voor ze bij de Löwander Kliniek begon?’

‘In het Oosterziekenhuis. Daar werkte ze ook op de intensive care.’

‘Weet je waarom ze na de scheiding van baan veranderde?’

Anna-Karin Arvidsson dacht na en haalde haar vingers een aantal keren door haar lichte stekeltjes.

‘Dat heeft ze nooit verteld … Maar ik kreeg het gevoel dat ze een of andere man wilde ontwijken.’

‘Wie?’

‘Geen idee. Maar die keer, toen we samen uit zouden gaan, kwamen de anderen eerst bij mij thuis. We aten wat en dronken wijn. Ik vroeg Marianne waarom ze gestopt was in het Oosterziekenhuis en toen zei ze: “Ik kon het niet opbrengen om hem iedere dag tegen het lijf te lopen en te moeten doen alsof er niets aan de hand was.” Maar later wilde ze er niet meer over praten.’

‘Hadden Marianne en die andere verpleegster, Linda, meer contact met elkaar dan jij en Marianne?’

‘Nee, Linda en ik hebben veel contact met elkaar.’

‘Werkt Linda hier ook op de ic?’

‘Nee, op de verpleegafdeling.’

‘Maar niet op dit moment?’

‘Nee, nu heeft Ellen ochtenddienst.’

‘Weet je wanneer Linda weer moet werken?’

‘Haar dienst begint vanmiddag om twee uur.’

Ze werden onderbroken doordat de deur van de beddenlift openging en een brancard met een halfslapende patiënt werd binnengereden. Een in het groen geklede operatieverpleegkundige met een papieren mutsje en mondkapje zei geforceerd:

‘De eerste colon. De gastro komt zo.’

Zuster Anna-Karin vloog op van haar krukje. De beide verpleegsters ritselden met papieren en stonden te mompelen boven de sluimerende patiënt.

Irene besloot op zoek te gaan naar zuster Ellen en Doris Peterzén.

De weduwe zat alleen in de verpleegsterspost. Ze zat recht op de stoel, haar gevouwen handen rustend op haar schoot. De hoed had ze afgezet en op het bureau gelegd, maar de elegante mantel had ze nog aan.

Irene bleef staan op de drempel van het kantoortje, weifelend hoe ze het verhoor van Doris Peterzén zou aanpakken. Was het niet veel te kort na de dood van haar echtgenoot? Aan de andere kant had Irene nog steeds geen tijd gehad om haar uit te leggen wat er die nacht gebeurd was.

De dame in kwestie keerde haar mooie profiel naar Irene en zei vermoeid:

‘Zuster Ellen moest een patiënt uitschrijven of iets dergelijks. Ze komt zo terug.’

‘Mooi zo, ik moet haar spreken. Maar zal ik u intussen uitleggen wat er vannacht in het ziekenhuis is gebeurd?’

Irene koos haar woorden zorgvuldig en probeerde het geheel behoedzaam in te kleden. Maar Doris Peterzén raakte volledig over haar toeren toen ze hoorde van de moord op Marianne Svärd. Ze begon opnieuw te huilen en Irene wist niet goed wat ze moest doen. Om de andere patiënten niet ongerust te maken, trok ze de deur dicht en ging naast de huilende vrouw zitten. Voorzichtig legde ze een hand op haar schouder, zonder dat dit een zichtbaar kalmerend effect had.

Zuster Ellen kwam binnen. Ze wierp een blik op mevrouw Peterzén en zei:

‘Ik denk dat ik maar beter een taxi kan bellen.’

Irene knikte. Ze boog zich naar de vrouw en vroeg:

‘Wilt u dat ik contact opneem met een familielid? Hebt u kinderen?’

Al snikkend wist Doris Peterzén uit te brengen:

‘Gö… ran. Hij is nie… niet thuis. Londen … hij is in Londen.’

Hoofdstuk 4

De rest van de ochtend besteedde het politieteam aan gesprekken met het dagpersoneel van het ziekenhuis. Toen iedereen gehoord was, besloten ze een lunchpauze te nemen. Het avondpersoneel zou pas om twee uur ’s middags komen.

Inspecteur Andersson en Irene vonden een pizzeria in de Virginsgatan. Gelukkig stond er een tafeltje in het afhaalrestaurant en daar streken ze neer, dankbaar dat ze niet in de auto hoefden te eten.

Ze bestelden ieder een pizza en een maltbiertje. Zachtjes bespraken ze wat de verhoren van die ochtend hadden opgeleverd. Irene vond dat zuster Sivs verhaal over de spookverpleegster enigszins merkwaardig klonk. Ze had ook geen goede hypothese over wie of wat de verpleegster had gezien, maar ze meende dat je niet kon uitsluiten dat het werkelijk de moordenaar was. In die geschokte toestand had de oververhitte fantasie van de oude verpleegster de gestalte gekoppeld aan het oude spookverhaal van het ziekenhuis. Dat was de meest waarschijnlijke theorie, dacht Irene.

Haar chef knikte en bromde als antwoord, met zijn mond vol calzone. Vol enthousiasme stortte hij zich op zijn pizza, waardoor de plastic vork afknapte. Toen hij zich tot de bakker achter de toonbank wilde wenden om een nieuw vorkje te vragen, merkte hij dat deze ongegeneerd over de toonbank hing en geïnteresseerd meeluisterde naar hun gesprek. De inspecteur was woedend, maar hij moest zijn mening over deze luistervink inslikken. Het was hun eigen schuld, de pizzeria was te klein voor dit soort gesprekken.

Met een hoogrood gezicht stond hij op en keek de vriendelijk lachende pizzabakker boos aan.

‘Kom!’ zei Andersson tegen Irene, zonder zijn woedende blik af te wenden van de man achter de toonbank.

Op weg naar buiten stopte hij, liep terug naar de tafel en griste de resterende pizzapunt mee.

Ze reden naar het Härlanda-meertje. Irene had het gevoel dat een dosis frisse lucht haar hoofd wat helderder zou kunnen maken. Door een wandeling zou die pizza hopelijk ook een beetje zakken.

Ze parkeerden de auto en stapten uit in de met ijskristallen bezaaide natuur. Irene stampte onderzoekend op de keiharde grond en zei:

‘Dat is het probleem met deze kou. Vannacht was het min vijftien, de grond rond het ziekenhuis is bevroren, dus daar zijn geen sporen te vinden. En sneeuw is er ook al niet.’

‘Da’s waar. Ik vraag me af of Malm binnenshuis nog sporen heeft ontdekt. Hij beloofde dat hij morgen bij de ochtendbespreking aanwezig zou zijn.’

‘Misschien levert Stridners obductie vanmiddag iets op.’

Anderssons gezicht betrok onbewust toen de naam van de professor viel.

‘Ik zal haar bellen, hoewel er dingen zijn die ik liever doe’, zuchtte hij.

Zwijgend liepen ze verder langs het bevroren meer. Het zwakke zonlicht, gefilterd door dunne wolkensluiers, liet het ijsoppervlak van het meer glinsteren. De kou beet in neus en wangen. Irene haalde diep adem. Even slaagde ze erin zich voor te stellen dat de koele, scherpe lucht die in haar longen doordrong helemaal fris en schoon was. Bijna zoals bij het vakantiehuisje van haar schoonouders, diep in de bossen van Värmland. De stem van de inspecteur deed haar opschrikken uit haar natuurdromen.

‘We gaan terug. De middagploeg zal zo wel komen.’

Alleen de verpleegafdeling en de ic hadden een avondploeg. Deze werkte tot half tien, daarna nam de nachtploeg het over.

‘Moet Siv Persson vannacht ook werken?’ begon de inspecteur.

‘Nee, ze heeft zich ziek gemeld voordat ze vanochtend naar huis ging. We hebben een invalkracht geregeld. Maar het lijkt erop dat mijn vervangster het ook laat afweten’, zei zuster Ellen.

Haar stem klonk vermoeid en bezorgd.

‘Linda?’ vroeg Irene snel.

‘Ja, ze had hier om twee uur moeten zijn, maar intussen is het al bijna half drie. Ik probeerde haar net te bellen, voordat jullie hier binnenkwamen. Bij haar thuis neemt niemand op.’

‘Wat is haar achternaam?’ vroeg Irene.

‘Svensson.’

‘Heeft ze familie?’

‘Ja, ze woont samen, maar haar vriend is ook niet thuis. Als er maar geen ongeluk is gebeurd, ze komt altijd op de fiets.’

‘Zelfs als het min vijftien is?’

‘Ja.’

‘Zo, zo, dan moeten we nog maar even wachten op zuster Linda. We kunnen zolang naar de ic gaan om met de avondverpleegkundige te praten’, stelde Irene voor aan haar chef.

Snel zei de inspecteur:

‘Doe jij dat maar, dan blijf ik op Linda wachten. Ik zou graag nog even met zuster Ellen praten. Als dat mogelijk is?’

‘Tja … nou ja … als Linda komt, moet dat wel kunnen. Maar op dit moment ben ik alleen op de afdeling en er moet van alles gedaan worden …’

‘Heeft het ziekenhuis nog meer artsen of is Löwander de enige?’

Zuster Ellen was opgestaan en ze opende de medicijnkast. Ze zoog injectievloeistof op in een spuit, tikte ertegen met de nagel van haar wijsvinger om alle luchtbelletjes eruit te krijgen en antwoordde:

‘We hebben een internist in de polikliniek. Zij werkt maar één dag in de week. In dit ziekenhuis nemen we immers nooit niet-chirurgische patiënten op. Het is voornamelijk een service voor onze bestaande patiënten, als ze liever hiernaartoe gaan dan naar hun gemeentelijke gezondheidscentrum. Natuurlijk is ze ook onze medisch adviseur vóór grotere operaties. En verder hebben we een consulterend röntgenoloog en een fulltime anesthesist. Een narcotiseur dus, hij heet Konrad Henriksson. O, en dan natuurlijk nog dokter Bünzler. Hij is onze zeer bekwame plastisch chirurg.’

‘Is dokter Löwander dan geen plastisch chirurg?’

Zuster Ellen keek de commissaris aan met haar levendige bruine ogen. Het viel Irene op dat Anderssons wangen een tintje roder werden.

‘Nee, hij is algemeen chirurg. Maar omdat er minder werk is in die sector, is hij ook begonnen met kleine plastische ingrepen.’

Ze keek of er geen zuurstofbelletjes in de injectievloeistof zaten door de spuit omhoog te houden naar de plafondlamp en de inhoud tegen het licht te controleren.

Met een onderdrukt lachje in haar stem viel Irene haar alert in de rede:

‘Dan doet hij dus geen rhinoplastiek?’

Zuster Ellen wierp haar een blik toe en zei glimlachend:

‘Nee, sorry.’

De verpleegster zeilde door de deur naar buiten, met de spuit in de aanslag. De inspecteur fronste zijn voorhoofd.

‘Wat kraam jij nu weer voor onzin uit? Rien…, rien… verdorie!’ zei hij.

‘Rhinoplastiek’, verduidelijkte Irene.

‘Wat is dat?’

‘Geen idee! Iets wat volgens Anna-Karin van de ic niet op een dag als deze moet gebeuren.’

Andersson haalde diep adem en zei:

‘Ik dacht dat jij al weg was!’

Irene salueerde bij wijze van grap.

‘Aye, aye! Maar eerst moet ik nog iets anders doen.’

Ze liep naar de boekenplank die boven het bureau hing. Een boek met een groene, linnen band, waar met verbleekte gouden letters Medische terminologie op stond, had haar aandacht getrokken.

Irene sloeg het boek open, liet haar wijsvinger langs ‘rh-’ lopen en vond ten slotte wat ze zocht. ‘Rhinoplastiek: plastische ingreep aan de neus.’ Met een klap sloeg ze het boek dicht. Ze sloeg haar hakken tegen elkaar en marcheerde door de deur van het kantoortje naar buiten.

Met een zucht keek de inspecteur op zijn reclamehorloge, dat 14.47 uur aangaf. Zuster Linda zou nu toch eens moeten komen.

Op de ic-afdeling was het een chaos. Zuster Anna-Karin hing aan de telefoon en probeerde de persoon aan de andere kant van de lijn ervan te overtuigen dat haar boodschap uiterst dringend was.

‘Als A-negatief op is, moeten jullie O-negatief sturen! De patiënt bloedt! De laatste Hb was drieëntachtig!’

Koortsachtig rode vlekken verspreidden zich van haar hals naar haar wangen. Haar korte haar stond alle kanten op en het werd er niet beter op doordat ze voortdurend nerveus haar vingers door haar niet-bestaande kapsel haalde.

‘Oké! Stuur het maar per taxi!’

De verpleegster knalde de hoorn op de haak. Irene kon haar korte ademhaling horen. Anna-Karin keek op en kreeg Irene in het oog. Snel stak ze haar hand op en zei:

‘Stop! We hebben nu geen tijd voor vragen! De toestand van die rhino is kritiek.’

Irene keek naar het bed, waar zeven uur eerder het stoffelijk overschot van Nils Peterzén had gelegen. Een man in groene operatiekleding en een verpleegster van middelbare leeftijd stonden over het bed gebogen. Irene begreep dat het een arts was, maar het was niet dokter Löwander. Voorzichtig liep Irene naar Anna-Karin en fluisterde:

‘Linda is niet komen opdagen voor haar avonddienst. Heb jij enig idee waar ze kan zijn?’

Het duurde even voor het tot Anna-Karin doordrong wat de rechercheur gezegd had. Toen het haar duidelijk was, keek ze oprecht verbaasd.

‘Is ze niet gekomen?’

‘Nee, ze neemt ook niet op als we haar thuis bellen.’

De verwondering van de verpleegster veranderde in ongerustheid.

‘Wat vreemd. Linda is anders altijd op tijd. Zou ze zijn aangereden? Of gewond zijn geraakt of zo?’

‘Voor zover wij weten niet. Maar misschien moeten we maar eens op onderzoek uitgaan. Weet jij waar we haar vriend te pakken kunnen krijgen?’

Anna-Karin verstijfde en klemde haar lippen op elkaar. Ze was een ideale getuige, want ze kon niets verbergen, dacht Irene. Omdat het erop leek dat de verpleegster niet wilde antwoorden, verhoogde Irene de druk:

‘Hoe eerder je antwoordt, hoe minder tijd we nodig hebben. We komen er toch wel achter, maar het zou erg prettig zijn als je antwoord zou willen geven. Vooral met het oog op wat er hier vannacht gebeurd is.’

De verpleegster schokschouderde wat en mompelde:

‘Het is uit. Hij is zaterdag vertrokken.’

‘Zijn ze uit elkaar?’

‘Ja.’

Het gaf een onrustig gevoel dat een verpleegster niet op haar werk verscheen minder dan een etmaal nadat haar collega vermoord was, vond Irene.

‘Hoe heet die vent en waar woont hij nu?’

‘Pontus … Pontus Olofsson. Ik weet niet waar hij nu woont. Het ging zo snel … ik heb nog niet met Linda kunnen praten.’

‘Anna-Karin! Meer cyclocapron! Dezelfde dosis.’

Hun gesprek werd abrupt afgebroken door de dwingende stem van de arts. Anna-Karin haastte zich naar de medicijnkast. Op hetzelfde moment keek de oudere verpleegster die bij het bed stond op van haar werk en ze gaf een tegenbevel:

‘Bel de operatieafdeling en zeg dat Bünzler naar beneden moet komen!’

Het was onmogelijk om nu verder te praten met Anna-Karin. Irene zag in dat ze op een gunstiger ogenblik terug zou moeten komen.

Op het kantoortje van de verpleegafdeling was de onrust voelbaar. Zuster Ellen verwoordde wat iedereen dacht:

‘Als er vannacht niet zoiets vreselijks zou zijn gebeurd, had ik me niet zo ongerust gemaakt. Maar Linda is nog nooit te laat gekomen. Maar er zal natuurlijk wel een verklaring voor zijn.’

Ik heb er geen goed gevoel over, dacht Irene. Ze moesten Linda Svensson zien te vinden.

‘Waar woont Linda?’ vroeg ze.

‘Even denken … In de Kärralundsgatan. Het huisnummer staat wel in het adresboek van de afdeling.’

De verpleegster liep naar het bureau en trok de bovenste lade open. Ze moest eerst wat papieren optillen voor ze vond wat ze zocht. Na wat in het zwarte boekje te hebben gebladerd, vond ze Linda’s adres. Ze schreef het op een papiertje.

‘Ga je er nu meteen heen? Ik bedoel … misschien ligt ze wel ziek thuis.’

Irene knikte. Andersson kuchte.

‘Ja, ga jij er maar naartoe. Ik blijf hier, voor het geval ze toch nog komt opdagen. Misschien moeten we ook de ehbo-posten in de stad eens afbellen.’

Zuster Ellen glimlachte liefjes naar de inspecteur en zei:

‘Dan hoop ik dat de inspecteur die telefoontjes zelf kan plegen, want ik heb nog erg veel te doen. Om nog maar te zwijgen van de hele papierwinkel die moet worden ingevuld voor de patiënten die kunnen worden ontslagen.’

Nog vóór Andersson kon antwoorden zeilde ze alweer het kantoortje uit. Irene krulde haar lippen tot een veelbetekenend lachje, stak een hand op als groet en verdween eveneens door de deur.