Keigo Higashino

Afrekening in midzomer

Uit het Japans vertaald door Luk Van Haute

Uitgeverij De Geus

breda 2014

Deze uitgave is mede tot stand gekomen dankzij een vertaal- en productiesubsidie van The Japan Foundation

De vertaler ontving voor deze vertaling een werkbeurs van het Vlaams Fonds voor de Letteren

Oorspronkelijke titel Manatsu no hōteishiki, verschenen bij Bungeishunju Ltd., Tokio

Oorspronkelijke tekst © Keigo Higashino, 2011. All rights reserved.

Dutch translation rights arranged with Bungeishunju Ltd., Tokyo through Japan Foreign-Rights Centre/Aitken Alexander Associates New York

Nederlandse vertaling © Luk Van Haute en De Geus bv, Breda 2014

Omslagontwerp Rozemarijn Koopmans

Omslagillustratie © plainpicture/apply pictures (apply pictures)/Hollandse Hoogte

isbn 978 90 445 2886 2

nur 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2014.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Hij vond meteen de doorgang om vanaf de hst over te stappen op de lokale lijn. Toen hij boven aan de trap naar het perron kwam, stond de trein er al met open deuren te wachten. Uit de wagons klonken hem uitgelaten stemmen tegemoet.

Kyohei Esaki stapte in via de dichtstbijzijnde deur en fronste onwillekeurig zijn wenkbrauwen. Obon[1] was al voorbij en zijn ouders hadden gezegd dat het wel niet zo druk zou zijn, maar er waren nauwelijks zitplaatsen vrij. De banken stonden twee aan twee tegenover elkaar, maar bijna overal zaten al minstens drie personen. Liefst zou ik toch alleen of met z’n tweeën zitten, dacht Kyohei terwijl hij door het gangpad liep.

Hij zag overwegend gezinnen op een uitstapje. Er waren ook veel kinderen van zijn leeftijd bij, rond het vijfde leerjaar van de lagere school dus. Ze leken het allemaal naar hun zin te hebben en maakten luidruchtig plezier.

Stommelingen, dacht Kyohei. Waarom zijn ze zo blij dat ze naar een badplaats gaan? Het is toch maar de zee? Als je lol wilt hebben, is een zwembad toch veel leuker? Aan zee heb je geen wildwaterbad. Er is niet eens een reuzenglijbaan.

Hij zag dat de bank helemaal achter in de wagon onbezet was. Ertegenover zou wel iemand zitten, maar hij was toch al dankbaar dat hij een tweezitsbank voor zich alleen had.

Kyohei liep ernaartoe en liet zijn rugzak op de vrije zitplaats vallen. Tegenover hem zat een rijzige man. Hij droeg een bril zonder montuur en las een tijdschrift. Op de omslag van het tijdschrift stond een bizar patroon afgebeeld en Kyohei zag een reeks woorden waarvan hij nog nooit had gehoord. Ook toen Kyohei ging zitten, bleef de man volkomen uitdrukkingsloos in zijn tijdschrift lezen. Hij droeg een hemd met een jasje eroverheen. Hij zag er niet uit als een toerist.

Op de plaatsen naast hen, aan de andere kant van het gangpad, zaten een struise grijsaard en een oud vrouwtje met een rond gezicht. Een getrouwd stel, zo te zien. Het oude vrouwtje goot thee uit een petfles in een plastic bekertje en gaf dat aan de man. Die nam het met een nors gezicht aan, dronk het in één teug leeg en verslikte zich een beetje. Hij klaagde dat er te veel in zat. Ze droegen allebei gewone kleren en ze leken niet op reis. Misschien waren ze op weg terug naar huis.

Even later kwam de trein in beweging. Kyohei zette zijn rugzak naast zich en pakte het plastic tasje met zijn lunch eruit. De in aluminiumfolie verpakte onigiri[2] waren nog een beetje warm. In een Tupperwaredoosje zaten gefrituurde kip en tamagoyaki[3]. Beide waren lievelingsgerechten van hem.

Kyohei nam grote happen van de onigiri en dronk tussendoor water uit een petflesje. Buiten het raam spreidde zich algauw de zee uit. Vandaag was er een heldere hemel met weinig wolken. In de verte glinsterde het zeeoppervlak en dichterbij stoven witte schuimkoppen op.

‘We moeten voor zaken naar Osaka, dus alleen voor die periode. Aan zee spelen is voor jou toch leuker dan in een hotel te zitten wachten, Kyohei?’ Het was amper drie dagen geleden dat zijn moeder Yuri dat tegen hem zei. Tot dan had Kyohei nooit gedacht dat hij in zijn dooie eentje naar het verafgelegen huis van zijn familie zou vertrekken.

‘Zal het wel lukken? Harigaura is een heel eind, hoor.’ Zijn vader Keiichi nam een slok van zijn glas whisky en hij trok een bedenkelijk gezicht.

‘Ach, dat komt wel goed. Hij zit al in het vijfde leerjaar. De kleine Hana van de Kobayashi’s ging zelfs helemaal alleen naar Australië’, zei Yuri terwijl ze op het toetsenbord van haar pc zat te tikken. ’s Avonds in de woonkamer de verkoopcijfers van de zaak berekenen was een vaste bezigheid van haar.

‘Ja, maar haar ouders brachten haar naar de luchthaven en toen ze daar aankwam, werd ze ook weer opgewacht door familie. Als ze gewoon in het vliegtuig zitten, kun je gerust zijn, natuurlijk.’

‘Dat komt toch op hetzelfde neer? Hij hoeft niet méér te doen dan de hst nemen en overstappen op een andere trein. Het is ook niet zo ver van het station. Met een plattegrond lukt het je wel, hè?’ Die laatste woorden van Yuri waren aan Kyohei gericht.

‘Ja’, antwoordde Kyohei kort. Zijn blik was geconcentreerd op de spelcomputer in zijn handen gericht. Wat voor antwoord hij hierop ook gaf, hij wist dat het niets zou veranderen aan het feit dat zijn ouders hem tijdens hun zakenreis naar Osaka zouden wegsturen naar Harigaura, een boerengat waar hij geen enkele band mee voelde. Het was niet de eerste keer dat iets dergelijks gebeurde. Toen zijn grootmoeder nog leefde, kon hij tenminste nog terecht in Hachioji, waar Yuri’s ouderlijk huis was. Maar omdat die vorig jaar was overleden, was zijn nieuwe opvangplaats nu bij Keiichi’s oudere zus en haar man.

Kyohei’s ouders runden met z’n tweeën een boetiek. Ze hadden het doorgaans druk en voor de promotie van hun originele producten gingen ze ook vaak overal naartoe. Soms ging Kyohei met hen mee, maar op schooldagen kon dat niet. Daardoor was het niet langer een punt dat hij een nachtje of zo alleen doorbracht.

Ditmaal had hun reisje naar Osaka blijkbaar tot doel de opening van een nieuwe zaak voor te bereiden. Ze zouden minstens een week wegblijven.

‘Het is eigenlijk waar, hè, hij zit al in het vijfde leerjaar. Nou, geen probleem dan, neem ik aan. Leuk toch, Kyohei, dat je een week lang naar hartenlust aan zee kunt spelen? En het eten is daar ook lekker. Ik zal aan je tante vragen je veel verse vis te geven’, zei Keiichi luchtig. Misschien maakte de whisky hem gladder van tong. De discussie tussen zijn ouders was hoe dan ook louter voor de vorm, want uiteindelijk was de conclusie toch dat ze hun zoon elders onderbrachten. Zo ging het altijd.

De sneltrein zoefde langs de kust. Kyohei had zijn onigiri inmiddels op en hij zat met zijn spelcomputer te spelen, toen in een zijzak van zijn rugzak zijn mobiele telefoon ging. Nadat hij zijn game op pauze had gezet, tastte hij rond in de zijzak. Hij had een telefoon speciaal voor kinderen.

Het was Yuri die belde. Vervelend, dacht hij, maar hij nam toch maar op.

‘Hallo.’

‘O, Kyohei. Waar ben je nu?’

Wat een domme vraag. Had ze niet zelf zijn reisplan opgesteld en voor zijn treinkaartje gezorgd?

‘In de trein’, antwoordde hij met gedempte stem. Hoe hij zich in een trein hoorde te gedragen, wist hij wel.

‘O, oké. De overstap is dus goed gegaan?’

‘Ja.’ Doe niet zo belachelijk, dacht hij.

‘Als je daar aankomt, beleefd gedag zeggen, hoor je. En je cadeautjes afgeven.’

‘Dat weet ik allemaal wel. Ik hang op, hoor.’

‘En ook je huiswerk maken, hè? Iedere dag, al is het maar een beetje. Als je achteropraakt, is het later des te lastiger.’

‘Ik zeg toch dat ik het wel weet’, zei hij kortaf en hij verbrak de verbinding. Ze herhaalde gewoon nog maar eens wat ze hem al zei voor hij thuis vertrok. Waarom deden moeders zo?

Hij stopte de telefoon weer weg en wilde zijn spel hervatten. ‘Hé’, klonk op dat moment ergens een bromstem. Hij dacht niet dat die aan hem was gericht en hij sloeg er verder dan ook geen acht op. ‘Hé, jij daar’, hoorde hij toen. Ditmaal klonk de stem licht geïrriteerd.

Kyohei sloeg zijn ogen op van zijn spelcomputer en hij keek opzij. De oude grijsaard staarde hem dreigend aan.

‘Geen mobiel hier’, zei hij hees.

Kyohei schrok. Deden mensen tegenwoordig over zoiets al moeilijk? Typisch platteland.

‘Nou ja, ik werd opgebeld, vandaar.’ Kyohei tuitte zijn lippen.

De oude man wees met zijn gerimpelde hand naar de rugzak.

‘Zet hem uit. Hier mag je hem niet gebruiken. Kijk maar.’ Hij wees nu naar de wand van de wagon. Daar hing een bordje waarop stond: plaatsen met voorrang aan ouderen van dagen, invaliden en zwangere vrouwen. gelieve in deze omgeving uw mobiele telefoon uit te schakelen.

‘O …’

‘Snap je het nu? Hier mag het dus niet’, zei de oude man triomfantelijk.

Kyohei haalde de telefoon uit zijn rugzak. Maar in plaats van hem uit te schakelen liet hij hem zien aan de man.

‘Dit is een kindermobieltje.’

De oude man fronste argwanend zijn witte wenkbrauwen. Hij leek de betekenis van die uitleg niet door te hebben.

‘Ook al schakel je hem uit, na een tijdje gaat hij automatisch weer aan. Hij is zo gemaakt dat je hem niet kunt uitzetten als je de geheime code niet kent. Ik kan er dus ook niets aan doen.’

De oude man dacht even na en gebaarde toen met zijn kin.

‘Ga dan ergens anders zitten. Hier is het verboden. Dit zijn plaatsen met voorrang aan ouderen.’

‘Schat, laat hem toch’, zei het vrouwtje tegenover hem en ze lachte naar Kyohei. ‘Sorry, hoor.’

‘Nee, het is verboden. Het is een kwestie van sociale regels.’ De stem van de oude man klonk steeds harder. Andere passagiers begonnen hem aan te staren.

Kyohei zuchtte. Tjonge, ouwe zeurpiet. Hij pakte zijn rugzak en het plastic tasje met zijn afval en wilde opstaan.

Op dat ogenblik strekte zich een arm naar hem uit en die drukte op zijn schouder om hem het opstaan te beletten. Vervolgens werd hem de mobiele telefoon uit zijn hand gegrist.

Geschrokken keek Kyohei naar de man voor hem. Nog even uitdrukkingsloos als daarnet stak die man nu een hand in het plastic tasje dat Kyohei vasthield. Hij haalde er de aluminiumfolie uit tevoorschijn die om de onigiri had gezeten.

Kyohei kreeg niet eens de tijd om iets te zeggen. De man vouwde de aluminiumfolie open en wikkelde er toen de mobiele telefoon in.

‘Probleem opgelost.’ De man reikte Kyohei de telefoon aan. ‘Ergens anders gaan zitten is niet nodig.’

Kyohei nam het toestel zwijgend aan. Hij had het gevoel dat hij naar een goocheltruc keek. Was het probleem zo echt opgelost?

‘Wat moet dat? Wat maakt dat voor verschil?’ De oude volhardde koppig in zijn kritiek.

‘Aluminiumfolie houdt elektrische golven tegen’, zei de man tegenover Kyohei, zonder zijn ogen van het tijdschrift op te slaan. ‘Het verzoek in de trein je mobiele telefoon uit te schakelen is een voorzorgsmaatregel, voor de gebruikers van een pacemaker. Of hij nu aanstaat of niet, de golven zijn hiermee geblokkeerd en dus is het doel bereikt.’

Met verbazing keek Kyohei afwisselend naar beide mannen. De oudere gaapte de jongere verbluft aan, maar toen hij zich bewust werd van Kyohei’s blik, leek hij gegeneerd en deed hij mompelend zijn ogen dicht. Het vrouwtje glimlachte, misschien omdat ze opgelucht was dat het dispuut zonder verdere problemen was afgelopen.

Na een poosje begonnen een heleboel passagiers zich te roeren. Ze stonden op en haalden hun bagage van de rekken. De intercom kondigde de naam van de volgende halte aan. Die stond bekend om zijn badplaats.

Even later stopte de trein en zowat de helft van de passagiers stapte uit. Omdat hij nog een eind te gaan had, overwoog Kyohei van plaats te veranderen. Maar voor hij in beweging kon komen, veerde de man tegenover hem al op. Hij pakte zijn tas van het bagagerek en ging toen drie banken van Kyohei vandaan zitten.

Hij was hem te vlug af geweest en Kyohei aarzelde of hij nu nog op zou staan. Hij keek opzij en zag die ouwe zeurpiet snurken.

Deze lijn liep langs de ene badplaats na de andere. Telkens als de trein stopte op een station, verminderde het aantal resterende passagiers. Kyohei’s bestemming, Harigaura, lag nog een stuk verder.

Het gesnurk van de oude man naast hem werd harder. Het vrouwtje dat hem vergezelde leek eraan gewend, want ze staarde met een zorgeloos gezicht uit het raam. Omdat hij zich niet op zijn game kon concentreren, besloot Kyohei dan toch maar ergens anders te gaan zitten. Hij pakte zijn rugzak en het plastic tasje en stond op van de bank.

Er waren inmiddels vrije plaatsen in overvloed. Ik moet zo ver mogelijk weg van die ouwe, dacht hij. Halverwege het gangpad zag hij de rug van de man die tot zo-even tegenover hem zat. Die had zijn benen over elkaar geslagen en zijn tijdschrift opengevouwen. Onwillekeurig wierp Kyohei er van achteren een blik op. Het was de pagina met het kruiswoordraadsel. Een aantal vakjes was al ingevuld, maar met één opgave leek de man op een muur te stuiten.

‘Temperance’, mompelde Kyohei.

Geschrokken draaide de man zich om. ‘Wat?’

Kyohei wees naar de lege vakjes van de puzzel.

‘Vijf verticaal. De opgave “Wie leest beenderen?”. Ik denk dat het Temperance is.’

De man liet zijn blik op de puzzel vallen en hij knikte.

‘Dat past in ieder geval perfect. Is dat iemands naam? Ik heb er nog nooit van gehoord.’

‘Temperance Brennan. Het hoofdpersonage van Bones. Ze leidt van alles af uit de beenderen van een dood lichaam. Het is een buitenlandse tv-serie.’

De man fronste zijn wenkbrauwen en hij keek om de een of andere reden naar de omslag van het tijdschrift.

‘Een fictioneel personage dus? Waarom stoppen ze zoiets in de puzzel van een wetenschappelijk tijdschrift? Dat is niet fair’, mopperde hij.

Kyohei nam tegenover hem plaats. De man ging zonder iets te zeggen door met zijn kruiswoordraadsel. De balpen, die hij tot daarnet stilhield, begon te bewegen, ongetwijfeld omdat hij over die ene muur was gekomen.

De hand van de man strekte zich uit naar een petflesje thee op de zitplaats ernaast. Maar op het moment dat hij het optilde, leek hij zich te herinneren dat het al leeg was en hij legde het terug.

Kyohei hield zijn flesje, dat nog halfvol water zat, voor het gezicht van de man. ‘Neem dit maar.’

Merkbaar verrast zette de man grote ogen op, waarna hij lichtjes zijn hoofd schudde. ‘Nee, dank je.’

Een tikkeltje teleurgesteld wilde Kyohei het petflesje in zijn rugzak stoppen. Op dat ogenblik zei de man: ‘Maar toch bedankt.’ Toen Kyohei verbaasd opkeek, trof zijn blik die van de man. Het was de eerste keer dat hun blikken elkaar kruisten. De man wendde haastig zijn gezicht af.

Ze naderden station Harigaura. Kyohei haalde uit de zak van zijn korte broek een plattegrond tevoorschijn. Die was niet handgeschreven maar gedrukt. De locatie van een herberg stond erop aangeduid. Rokuganso heette die, De Groene Rots. De dag ervoor hadden ze hem door de herberg laten doorfaxen.

Twee jaar geleden was hij er voor het laatst. Toen waren zijn ouders er ook bij. Die keer namen ze echter niet de trein maar de auto. Daarom liep hij nu voor het eerst vanaf het station.

Toen hij de plattegrond openvouwde om te checken waar hij naartoe moest, vroeg de man: ‘Ga je daar in je eentje logeren?’ Waarschijnlijk vond hij de plek ongeschikt voor een schooljongen.

‘Er woont familie van me’, antwoordde Kyohei. ‘Mijn oom en tante houden die ryokan[4] open.’

De man knikte, alsof hij het snapte, en vroeg toen: ‘Hoe is het daar?’

‘Hoezo?’

‘Ik vraag je of het een goeie herberg is. Is de accommodatie nieuw en schoon, is het uitzicht mooi, is het eten lekker, is er iets wat mensen kan aanspreken?’

Kyohei hield nadenkend zijn hoofd schuin.

‘Ik ben er maar één keer geweest en dus weet ik het niet goed meer, maar het gebouw is erg oud. Het ligt een eindje van de zee vandaan en daardoor is het uitzicht ook niets bijzonders. En het eten, nou ja, gewoontjes, zou ik zeggen.’

‘Hm. Mag ik dat even bekijken?’

Kyohei overhandigde hem de plattegrond, waarop de man met zijn balpen het telefoonnummer, het adres en vervolgens de naam van de herberg in de witte marge van het tijdschrift schreef en dat stukje eraf scheurde.

‘Hoe spreek je die karakters uit? Ryokuganso, klopt dat?’

‘Rokuganso. Voor de herberg ligt een grote rots waarin de naam uitgehouwen is.’

‘Ach zo? Dankjewel.’ De man gaf de plattegrond terug.

Kyohei vouwde hem op en hij stopte hem terug in zijn zak. De trein kwam net uit een tunnel. Hij kreeg de indruk dat de kleur van de zee een stuk feller was geworden.

[1]obon – Religieus festival. Voor de huizen worden vuren aangestoken ter verwelkoming van de geesten van de voorouders, die voor een paar dagen weerkeren. Op het eind van het festival laat men lantaarns te water om hun de weg terug te wijzen naar de andere wereld. Omdat veel Japanners hiervoor naar hun geboortestreek reizen, is het een bijzonder drukke periode.

[2]onigiri – Gekookte rijst die, meestal in driehoekige vorm, wordt samengedrukt en een vulling naar keuze (vaak vis) bevat.

[3]tamagoyaki – Soort omelet, die wordt opgerold en vervolgens in plakjes gesneden.

[4]ryokan – Traditionele Japanse herberg, met tatami op de kamers en een gemeenschappelijke badruimte. Ontbijt en avondmaal zijn in de prijs inbegrepen en worden op de kamer of in een aparte eetkamer geserveerd. Het personeel legt ’s avonds een futon klaar om op te slapen. Bij de ingang is een hal, waar bezoekers hun schoenen uittrekken en omruilen voor slippers, die worden gedragen in het gedeelte waar geen tatamimatten liggen.

2

Toen ze haar sneakers aantrok, wezen de wijzers van de oude klok aan de muur half twee aan. Net op tijd, dacht Narumi Kawahata. Met de fiets zou ze over vijftien minuten op de plaats van de bijeenkomst zijn. Als ze vooraf nog zo’n kwartiertje tijd hadden, kon ze met haar medestanders een laatste keer overleg plegen.

‘Mama, ik ga nu, tot straks’, riep ze in de richting van de balie. Achter de lange noren[5] bevond zich de keuken.

Die noren werd opengeslagen en Setsuko kwam tevoorschijn. Ze had een tenugui[6] om haar hoofd. Ze was waarschijnlijk volop bezig met de voorbereidingen voor het eten.

‘Hoelang zal het ongeveer duren?’ vroeg Setsuko. Voor haar vierenvijftig jaar had ze weinig rimpels. Met de juiste make-up zou ze er tien jaar jonger uitzien. Maar zelf leek ze niet geneigd zich mooi te maken en in de zomer hield ze het bij het aanbrengen van wat foundation, die ook als zonnebrandcrème dienstdeed.

‘Dat weet ik niet, maar ik schat een uur of twee’, antwoordde Narumi. ‘Vandaag is er één reservering, hè? Heb je gehoord hoe laat die gast arriveert?’

‘Niet exact, maar het zou rond het avondeten zijn.’

‘Hm. Oké, ik denk dat ik tegen die tijd wel terug kan zijn.’

‘En de kleine Kyohei komt ook nog.’

‘O ja, dat is waar. Hij kwam alleen, toch?’

‘Ja. Ik denk dat zijn trein nu ongeveer aankomt.’

‘Oké. Het station ligt op mijn route, dus ik rij er wel even langs. Als blijkt dat hij de weg niet vindt, breng ik hem mee hiernaartoe.’

‘Ja, doe dat maar, als je wilt. Als hij hier verdwaalt, kan ik mijn broer niet meer onder ogen komen.’

Het leek haar weinig waarschijnlijk dat zoiets in dit kleine stadje zou gebeuren, maar Narumi knikte en ging toen naar buiten. Ook vandaag was de hemel helder en de zonneschijn fel. Naast de ingang blonk het obsidiaan waarin de naam rokuganso stond gegraveerd oogverblindend.

Ze hing de riem van haar schoudertas diagonaal om, ging op haar fiets zitten en begon in de richting van het station te peddelen. In deze streek golfden de wegen overal hevig op en neer. Rokuganso lag op een heuvel en dus reed ze de hele weg tot het station bergaf.

In minder dan vijf minuten was ze bij het station. De trein leek net aangekomen, want er liepen passagiers de trap van het stationsgebouw af. Het waren er hooguit een dozijn.

Onder hen was een jongen gekleed in een rood T-shirt en een kakikleurige korte broek. Op zijn rug droeg hij een rugzak.

Ze herkende de stuurse uitdrukking op zijn gezicht, maar toch aarzelde Narumi een ogenblik om hem aan te spreken. Het was twee jaar geleden dat ze Kyohei had gezien en hij was groter geworden dan ze had verwacht, maar het kwam toch vooral doordat hij gezellig kletste met de man naast hem. Ze had gehoord dat Kyohei alleen kwam en zijn vader Keiichi had ze al vaak genoeg ontmoet.

Het was echter wel degelijk Kyohei. Ook hij merkte Narumi al vlug op. Hij zei iets tegen de man naast hem en rende toen naar haar toe. ‘Hallo.’

‘Hallo. Wat ben je groot geworden, Kyohei.’

‘O, vind je?’

‘Je zit al in het vijfde leerjaar, toch?’

‘Ja. Kom je me speciaal ophalen, Narumi’tje?’ Hij keek naar haar op en het zonlicht leek hem te verblinden.

Het voelde raar door haar neefje van bijna twintig jaar jonger met dat koosnaampje te worden aangesproken. Zijn ouders noemden Narumi zo en dus had hij het kennelijk overgenomen.

‘Ik kwam kijken of je veilig en wel aangekomen was. Ik moet ergens anders naartoe, maar ik heb nog even tijd, dus als je de weg niet weet, breng ik je wel.’

De jongen schudde zijn hoofd en hij wuifde tegelijk met zijn hand.

‘Geen probleem. Ik heb een plattegrond en ik ben er al eerder geweest. Ik moet gewoon deze weg naar boven volgen, hè?’ Hij wees naar de helling voor hem.

‘Ja. Voor het huis ligt een grote steen, dus dat is je herkenningspunt.’

‘Dat weet ik, ja.’

‘Zeg eens, Kyohei, die man, ken je die? Je praatte toch met hem?’ Narumi verplaatste haar blik naar een eind verderop. De man die bij Kyohei was, stond daar in zijn mobiele telefoon te praten.

‘We zaten samen in de trein. Maar ik ken hem niet, nee.’

‘Hm. Je kent hem niet, maar toch praat je met hem?’

Dat is niet zo slim, dacht ze. Maar de man zag er niet meteen als een verdacht type uit.

‘Een rare ouwe vent zeurde tegen me, en toen hielp hij me.’

‘Aha.’

Waarover zeurde de oude man dan wel? vroeg ze zich af. Hoe dan ook, als het zo zat, kon ze er gerust op zijn, nam ze aan.

‘Goed, dan ga ik maar.’

‘Oké, wees voorzichtig, hè. Straks praten we verder.’

Kyohei knikte en hij liep naar de hellende weg toe. Nadat ze hem had nagekeken, zette Narumi haar voet op de pedaal van haar fiets. Ze kon de man van daarnet bij de taxistandplaats zien. Pech voor hem, dacht ze. De taxi’s in dit stadje kwamen alleen naar het station op tijdstippen dat er een trein arriveerde. En dat waren er dan in het beste geval twee of drie. Als er nu geen stond, waren ze al allemaal weg en dan zou de volgende op z’n vroegst over een half uur komen.

Narumi fietste snel over de weg die langs de kustlijn was aangelegd. De wind, die geurde naar het strand, bracht haar haar in de war, maar dat vond ze niet erg. Al ruim tien jaar liet ze haar haar niet meer groeien. Als ze daar zin in kreeg, dook ze in zee en soms ging ze achteraf zelfs zonder eerst te douchen een biertje drinken in een izakaya[7]. Als ze daaraan dacht, kon ze maar beter niet lachen om het gebrek aan make-up bij Setsuko.

Op een bepaald punt boog de weg af van de zee. Hij liep nu licht bergop. Er was een winkelcentrum, met daarnaast een bank, zodat er, zij het in heel geringe mate, een wat levendiger sfeer hing. Verderop stond een grijs gebouw. Dat was het gemeenschapshuis van de stad. Hier vond vandaag in het auditorium een belangrijke bijeenkomst plaats.

Nadat ze haar fiets op de daartoe bestemde plek had gezet, gluurde ze naar de parkeerplaats. Er stond één touringcar. Ze liep dichterbij en keek naar het bordje op de voorkant. groep desmec stond er. Dat was een afkorting. De officiële benaming was Instituut voor Metaalachtige Minerale Delfstoffen in de Zeebodem.

Er zat niemand in de bus. Misschien waren ze sinds hun aankomst al in volle voorbereiding om in actie te komen. Ze mocht zelf ook geen tijd verliezen. Narumi liep naar de ingang.

Bij die ingang controleerde een ambtenaar van het stadhuis de binnenkomers. Narumi liet haar toegangsbewijs zien, liep door en begaf zich naar de lobby.

In de lobby hadden zich al een heleboel deelnemers verzameld. Toen ze zoekend om zich heen keek, riep iemand haar naam.

Motoya Sawamura kwam met grote passen op haar afgelopen. Tot de lente was hij voor zijn werk nog woonachtig geweest in Tokio, maar onlangs was hij naar zijn geboortestreek teruggekeerd. Hij was freelanceschrijver en hielp ondertussen in de elektrozaak van de familie. Zowel zijn gezicht als de armen die uit zijn hemd staken waren donkerbruin.

‘Je bent laat. Waar zat je?’

‘Sorry. En de anderen?’

‘Die zijn er al. Kom.’

Ze liep met Sawamura mee. Hoe hij dat voor elkaar had gekregen, wist ze niet, maar ze mochten een van de wachtkamers gebruiken. Daar zag ze een dozijn of wat gezichten die ze goed kende. Zowat de helft waren leeftijdgenoten van Narumi, de rest veertigers en vijftigers. Hun beroep varieerde, maar het waren allemaal inwoners van Harigaura. Sommigen kende ze vaag van vroeger, maar de meesten had ze leren kennen via deze campagne.

Nadat Sawamura een keer diep adem had gehaald, liet hij zijn blik over het gezelschap gaan.

‘Laten we vandaag eerst luisteren naar wat de tegenpartij te zeggen heeft. In het dossier dat ik daarnet uitdeelde, staan de bevindingen van ons eigen onafhankelijk onderzoek beschreven. Ik neem aan dat de argumenten van onze opponenten onvermijdelijk punten zullen bevatten die niet stroken met die bevindingen. Houd alstublieft in gedachten dat die de kern vormen van deze discussie. Maar het eigenlijke debat is pas morgen. Na het horen van de volledige uitleg van de tegenpartij zullen we vanavond nog een tactische bespreking houden. Zijn er vragen?’

‘Hierin staat niets over geld, zie ik’, zei een man die maatschappijleer gaf aan de middelbare school. ‘Over hoeveel economisch effect deze ontginning zal hebben en zo. Ik denk dat de tegenpartij dat wel zal benadrukken.’

Sawamura lachte naar de leraar.

‘Economisch effect is als mochi[8] in een schilderij. Afhankelijk van wie het tekent, zal het anders zijn, en afhankelijk van hoe je het bekijkt, ziet het er ook anders uit. De tegenpartij zal alleen het positieve verhaal brengen, maar ik denk niet dat we dat zomaar mogen slikken.’

Daar haakte Narumi op in. ‘Wat telt is naar mijn mening niet het geld. Wel hoe we deze mooie zee hier gaan beschermen. Want als het milieu eenmaal verwoest is, kun je het niet meer in zijn oorspronkelijke staat herstellen, hoeveel miljarden je er ook tegenaan gooit.’

Haar toon was tamelijk fel en de leraar maatschappijleer zei schouderophalend: ‘Nou ja, dat zal wel.’

Er werd aangeklopt en de deur ging open. Een jonge ambtenaar gluurde naar binnen.

‘Het is bijna tijd, kunnen jullie naar de zaal komen?’

‘Oké, daar gaan we’, zei Sawamura vol geestdrift. Dat was voor iedereen het signaal om in beweging te komen.

De stoelen in de zaal waren trapsgewijs opgesteld. Als iedereen mooi aansloot, was er wellicht plaats voor zo’n vier- of vijfhonderd mensen. Naar het schijnt was de zaal zo ontworpen om ook voor lezingen en dergelijke te kunnen gebruiken, maar voor zover Narumi zich kon herinneren, was er in deze streek niet één keer een lezing gehouden door iemand met enige faam.

Narumi en de anderen namen hun posities in op de voorste rijen. Ze legden hun dossier op hun tafeltje en hielden zich klaar om aantekeningen te maken. Naast haar controleerde Sawamura of zijn recorder werkte.

De ruime zaal vulde zich geleidelijk. Ze zag ook een aantal burgemeesters uit de streek. Naar verluidt kwamen er naast plaatselijke bewoners ook heel wat mensen uit de omliggende steden, gemeenten en dorpen. Maar terwijl iedereen belangstelling koesterde, wist bijna niemand ergens iets van af – dat was dan ook het thema dat hier nu zou worden besproken.

Bij het bekijken van de deelnemers kruiste haar blik die van een man. Hij was waarschijnlijk de zestig al voorbij. Zijn grijzende haar was kortgeknipt en hij droeg een wit hemd met open hals. De man glimlachte en gaf haar een knikje. Narumi beantwoordde zijn groet, al wist ze niet wie hij was.

Op het podium was een lange vergadertafel gezet, met daarachter een rij klapstoelen. Aan de tafel waren vellen papier geplakt met daarop namen en functies. Het waren bijna allemaal mensen van Desmec, maar naar het schijnt zouden er ook een oceanograaf en een natuurwetenschapper komen. Midden voor het publiek hing een scherm klaar.

Vooraan ging een deur open en de ene na de andere man in pak kwam naar binnen. Ze hadden stuk voor stuk een stugge uitdrukking op hun gezicht. Onder begeleiding van een ambtenaar van het stadhuis namen ze zwijgend plaats op de stoelen die op het podium voor hen gereedstonden.

Op enige afstand van hen was een plaats ingericht voor de gespreksleider. Een man van een jaar of dertig met een bril nam de microfoon in de hand.

‘Het is tijd, dus als u me toestaat, zou ik graag beginnen. Eén persoon heeft wat vertraging, maar hij zal zo dadelijk arriveren en daarom …’

Midden in de zin van de gespreksleider ging met een zwaai de deur open en een man kwam gehaast naar binnen gestommeld. Hij hield zijn jasje in zijn hand.

Narumi schrok. Het was de man die ze bij het station had gezien, de man die bij Kyohei was geweest. Zijn slapen glommen van het zweet. Blijkbaar had hij inderdaad geen taxi kunnen vinden. Was hij vanaf het station hiernaartoe gelopen? Met de fiets was je er zo, maar te voet duurde het wel even.

Op de plek waar de man ging zitten stond: manabu yukawa hoofddocent natuurwetenschappen keizerlijke universiteit.

‘Eh, nu iedereen aanwezig is …’ De gespreksleider nam opnieuw het woord. ‘Laat mij u welkom heten op deze informatiesessie met betrekking tot de ontginning van metaalachtige minerale delfstoffen in de zeebodem. Mijn naam is Kuwano en ik behoor tot de pr-afdeling van het Instituut voor Metaalachtige Minerale Delfstoffen in de Zeebodem. Met uw goedvinden neem ik vandaag de rol van gespreksleider op me. Goed, om te beginnen krijgen we een algemene uiteenzetting door de technische afdeling.’

Een man, die de functie ‘hoofd technische afdeling’ bekleedde, stond op en tegelijk werd het licht in de zaal gedoofd. Op het scherm verscheen pompeus de titel: over de ontginning van minerale delfstoffen in de zeebodem.

Narumi strekte haar rug. Ik mag geen woord missen van wat hij zegt, dacht ze. De zee beschermen was haar missie. De schatten van de natuur mochten niet worden verwoest omwille van de ontginning van delfstoffen.

Deze zomer waren Harigaura en omstreken in rep en roer. De aanleiding was een rapport dat de studiedienst voor Natuurlijke Rijkdommen en Energie van het ministerie van Economie en Industrie had vrijgegeven. Daarin stond dat het maritieme gebied een paar tientallen kilometers ten zuiden van Harigaura een bijzonder veelbelovende testlocatie was met het oog op de commerciële exploitatie van hydrothermale ertslagen in de zeebodem.

Hydrothermale ertslagen zijn rotsmassa die is gevormd door de sedimentatie van metalen deeltjes die ingesloten zitten in heet water dat vanaf de zeebodem opspuit. Tot die deeltjes behoren koper, lood, zink, goud, zilver enzovoort, maar ook een overvloed van de zeldzame metalen germanium en gallium. Als ze in staat waren die zeldzame metalen, die in heel de wereld met schaarste werden bedreigd, op een rendabele manier op te delven, kon Japan met één sprong een grootmacht worden op het gebied van natuurlijke rijkdommen. Uiteraard leverde de regering grote inspanningen voor de technologische ontwikkelingen in deze sector. Desmec kon je hun speerpunt noemen.

Wat bij deze ertslagen in het bijzonder de aandacht had getrokken, was hun ligging op de relatief geringe diepte van achthonderd meter. Hoe ondieper, hoe makkelijker het opdelven natuurlijk, en zo was eveneens een reductie van de kosten mogelijk. Met het oog op commerciële exploitatie was een afstand van enkele tientallen kilometers van het vasteland ook geschikt te noemen.

Toen dit plan bekend raakte, ontstond grote ophef, niet alleen in Harigaura maar ook in de wijde omgeving. Niet zozeer uit woede om de schade die zou worden toegebracht aan hun zee. Nee, veel mensen koesterden de hoop dat een nieuwe industrie zou opbloeien in hun streek.

[5]noren – Gordijn met kalligrafie of decoratieve tekening bij de ingang van een zaak of een vertrek. Het doek heeft een split in het midden, en hangt in de deuropening.

[6]tenugui – Lang, smal katoenen handdoekje, dat koks vaak om hun hoofd wikkelen om het zweet tegen te houden.

[7]izakaya – Typisch Japanse kroeg, waar ook allerlei hapjes worden geserveerd.

[8]mochi – Kleverig kneedsel van gestoomde en gestampte rijst, traditioneel rond Nieuwjaar gegeten.

3

Was deze helling echt zo lang? Kyohei baalde. Hij bleef staan en bekeek de omgeving. Ook bij zijn vorige bezoek was hij hier, op weg van en naar het strand, meermaals langsgekomen. Maar toen zat hij in de auto van zijn vader. Nu legde hij de afstand voor het eerst te voet af.

Het landschap om hem heen leek weinig veranderd in vergelijking met twee jaar geleden. Iets lager dan de hellende weg stond, wat verscholen, een groot gebouw, dat vroeger een ryokan zou zijn geweest. Zowel het dak als de muren waren roetig grijs, en de verflaag van een reusachtig uithangbord was afgebladderd. Hij herinnerde zich dat zijn vader Keiichi het woord ‘bouwval’ had gebruikt toen ze hier de vorige keer langs reden.

‘Dit noemen ze nu een bouwval. De karakters waarmee je dat schrijft zijn een beetje moeilijk. Het is een gebouw waar niemand meer woont en dat vervallen is. Langgeleden was het vermoedelijk een prachtige ryokan.’

‘Waarom woont er niemand?’ vroeg Kyohei.

‘Nou, omdat het niet langer geld opbrengt. Er komen geen gasten meer.’

‘En waarom komen ze niet meer?’

Zijn vader bromde en antwoordde toen: ‘Omdat er elders betere plekken zijn.’

‘Betere plekken?’

‘Leukere plekken. Disneyland of Hawaii of zo.’

‘Hm.’

Naar Hawaii was hij nog nooit geweest, maar Disneyland vond Kyohei ook te gek. Als hij zei dat hij naar Harigaura ging, kende geen van zijn vrienden het. Ze waren dus ook niet jaloers.

Terwijl hij terugdacht aan het gesprek van toen, vervolgde Kyohei zijn weg omhoog. Hij vroeg zich af waarom ze op een plek als deze hoe dan ook een grote ryokan hadden neergezet. Kwamen er vroeger dan wel veel mensen?

Eindelijk herkende hij verderop het gebouw dat hij zocht. Het was qua grootte nog geen kwart van de bouwval van daarnet. Maar qua ouderdom deed het er niet voor onder. De uitbater was Kyohei’s oom, Shigeharu Kawahata, maar die was al de tweede generatie en sinds hij het zo’n vijftien jaar geleden overnam, had hij naar het schijnt niet één keer renovatiewerkzaamheden uitgevoerd. Keiichi zei weleens: ‘Er komen amper gasten, hij kan beter onmiddellijk ophouden met dat krot.’

Kyohei schoof de deur van de ingang open en ging naar binnen. De airco stond net hard genoeg, wat hem een goed gevoel gaf. ‘Hallo’, riep hij.

De noren achter de balie bewoog en zijn tante, Setsuko Kawahata, kwam glimlachend tevoorschijn.

‘O, Kyohei, hallo. Wat ben je groot geworden, zeg.’ Haar eerste woorden waren precies dezelfde als die van Narumi. Zouden ze denken dat een kind blij is als je zegt dat het groot geworden is?

Kyohei boog beleefd zijn hoofd. ‘Tante, bedankt dat ik hier mag verblijven.’

Setsuko grijnsde.

‘Nou zeg, zo formeel. Kom maar vlug naar binnen.’

Kyohei trok zijn schoenen uit en ruilde ze voor een paar slippers. Er was een eenvoudige lobby, met daarin rotan zitbanken.

‘Het was heet buiten, zeker? Ik zal je iets fris brengen. Wat wil je, vruchtensap of woeloengthee[9]? Cola is er ook.’

‘Cola dan.’

‘Cola? Oké.’ Setsuko maakte met haar vingers een V-teken en ze verdween achter de balie.

Kyohei zette zijn rugzak neer en ging op een van de rotan banken zitten. Achteloos keek hij rond in de kamer. Er hing een ingelijst olieverfschilderij, waarop, zo nam hij toch aan, de zee hier vlakbij stond afgebeeld. Ernaast was een kaart geplakt die met illustraties de toeristische plekjes in de buurt aangaf. Maar hij was helemaal vervaald en daardoor bijna onleesbaar. De klok aan de muur, die er ook al oud uitzag, wees twee uur aan.

‘Hoi hoi’, klonk een schorre stem. Hij zag Shigeharu uit de gang achterin tevoorschijn komen. ‘Welkom. Je hebt het dus kunnen vinden?’

Hij was dik als een daruma-pop[10], net zoals toen hij hem twee jaar geleden zag. Zijn haar was nog dunner, zodat je hem nu gerust een kaalkop mocht noemen. Het grootste verschil was dat hij inmiddels met een stok liep. Kyohei herinnerde zich dat Keiichi had verteld dat hij zo was aangekomen dat zijn knieën niet langer zijn lichaamsgewicht konden dragen.

Kyohei stond op en zei hallo.

‘Je hoeft niet op te staan, je oom gaat zelf ook zitten. Hé, hup.’ Shigeharu liet zich op de bank tegenover Kyohei zakken. ‘Hèhè’, lachte hij. Hij kreeg een gezicht als de god Ebisu[11]. ‘En? Alles goed met je vader en moeder?’

‘Ja’, knikte Kyohei. ‘Ze hebben het allebei razend druk.’

‘O ja? Mooi dat ze goede zaken doen.’

Setsuko bracht een dienblad met daarop een thermoskan en glazen. Kennelijk had ze Shigeharu’s stem gehoord, want er waren drie glazen. In een ervan had ze cola geschonken.

‘Nou, ik had ook wel cola gewild’, zei Shigeharu.

‘Niet voor jou. Jij moet suiker mijden.’ Setsuko goot woeloengthee uit de kan in een glas.

Kyohei dronk van zijn cola. Hij had dorst en dus smaakte het.

Setsuko was Keiichi’s oudere zus, maar ze hadden een andere moeder. Setsuko’s moeder kwam om bij een verkeersongeluk toen ze nog klein was. Daarna hertrouwde haar vader en werd Keiichi geboren. Daarom was er een leeftijdsverschil van negen jaar tussen Setsuko en Keiichi.

‘Bij het station zag ik Narumi’tje. Ze zei dat ze ergens naartoe moest.’

‘Ergens naartoe? Waar dan wel?’ vroeg Shigeharu, blijkbaar niet op de hoogte, aan Setsuko.

‘Het gaat weer over je-weet-wel. Die lui van die organisatie, hoe heet hij ook weer? Die zegt dat ze goud of zilver of zo uit de bodem van de zee gaat opgraven.’

‘O, dat dus?’ Shigeharu leek niet bepaald geïnteresseerd. ‘Wat zou daar eigenlijk van aan zijn? Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Het zal wel een fabeltje zijn, hè?’

‘Tja, wie zal het zeggen?’ Setsuko boog haar hoofd opzij. ‘Maar Narumi maakt zich echt wel zorgen dat de zee vervuild raakt als de ontginning eenmaal begint.’

‘De zee …? Dat mag dan niet gebeuren.’ Shigeharu kreeg een serieuze blik in zijn ogen en hij dronk van zijn woeloengthee.

‘O, dat is waar ook.’ Kyohei deed zijn rugzak open en hij haalde er een pakje uit tevoorschijn. ‘Bijna vergeten. Dit is een cadeautje. Ik moest het jullie geven van mama.’

‘Och, dankjewel, hoor. Dat had je niet hoeven doen.’ Ondanks haar gefronste wenkbrauwen nam Setsuko het breed lachend aan. Ze begon vlug de verpakking open te maken. ‘Kijk eens aan, rundvlees gekookt in sojasaus. Dit komt van een beroemde winkel, hè? Ik moet straks Yuri bedanken.’

Kyohei dronk zijn cola op. Setsuko vroeg hem prompt of hij er nog een wilde. Hij knikte en ze nam meteen zijn lege glas mee. Thuis hadden ze hem vast gezegd dat hij het zelf maar moest gaan halen als hij meer wilde.

Misschien is het nog niet zo slecht hier de rest van de zomervakantie door te brengen, dacht Kyohei.

[9]woeloengthee – (Ook: oolongthee) Traditionele Chinese thee, die qua fermentatie tussen groene en zwarte thee in zit. In de zomer meestal koud gedronken.

[10]daruma-pop – Roodgekleurde duikelaar die Bodhidharma, een boeddhistisch leermeester, voorstelt. Als men een wens doet, wordt één oog van de pop zwart ingekleurd en zodra de wens uitkomt het andere.

[11]Ebisu – Een van de ‘zeven geluksgoden’. Hij is o.a. de god van de vissers en wordt vaak lachend afgebeeld.

4

Het hoofd van de afdeling Ontwikkeling stond op en hij begon de plannen voor de toekomst uiteen te zetten. Eerst zouden ze een topografisch onderzoek doen, en daarbij dingen als de hoeveelheid, het soortelijk gewicht en het metaalgehalte van de ertsen nagaan. Tegelijkertijd zouden ze de technologie verbeteren voor de ontwikkeling van de bodemschatten, met name de ontginning en de opdelving. Verder zouden ze de technieken voor het uitsmelten verfijnen. Over tien jaar zouden ze graag tot een niveau zijn gevorderd dat het overwegen van commerciële exploitatie mogelijk maakte. Dat was zo’n beetje de boodschap.

Terwijl ze naar de uitleg luisterde, voelde Narumi zich enigszins gerustgesteld. Uit de mond van de sprekers kwam geen stroperige praat over de veelbelovende perspectieven van een nieuwe industrie ter ondersteuning van de eigen streek of zo. Er waren per slot van rekening nog veel onbekende factoren, en ze zouden ook wel met de nodige omzichtigheid te werk gaan.

En toch, de woorden ‘bodemschatten in zee’ hadden een bijklank die mensen aan het dromen bracht. Het wekte geen verbazing dat wie streefde naar de heropleving van de plaatselijke economie, het gevoel kreeg dat plotseling de Heiland was verschenen. Het stadje Harigaura ging er jaarlijks verder op achteruit. De toeristische sector, die de grootste bron van inkomsten was, kwijnde steeds verder weg.

Maar ze vroeg zich bezorgd af of het om die reden dan oké was onbekende technologieën lichtzinnig te omarmen. Harigaura stond of viel met de zee. En die zee moest mooi zijn, en vol van levenskracht. De zee, waaraan de stad zijn ontstaan te danken had, nu opofferen om die stad in stand te houden, was dat niet het paard achter de wagen spannen?

Hoe dan ook, alleen kon ze niets. Om ten minste haar mening te uiten, was Narumi een blog gaan schrijven. Een eigen site waarop ze de zee van Harigaura introduceerde, beheerde ze al langer.

Toen ontving ze een mail van Motoya Sawamura, die uit Harigaura afkomstig was. Hij was freelanceschrijver en hij werkte actief rond het thema milieubescherming. Hij stond in contact met collega-natuurliefhebbers en was al met de voorbereidingen voor een protestbeweging begonnen. Dus nodigde hij Narumi uit zich daar ook bij aan te sluiten.

Voor Narumi kwam dat als geroepen. Ze schreef meteen een antwoord. Dat ze wilde meedoen aan de acties om de zee te redden.

Daarop volgden dagen van informatie uitwisselen en studeren. Sawamura vertrok uit zijn flat in Tokio en keerde terug naar zijn ouderlijk huis. Om zich diepgaand met de kwestie te kunnen bezighouden. Gebruikmakend van zijn connecties bracht hij mensen bijeen die wilden meewerken aan de protestbeweging. Narumi en haar medestanders benadrukten dat de vernietiging van het ecosysteem op het spel stond, en dat sprak vooral mensen aan die bij de visserij waren betrokken. Zij waren steeds talrijker te zien op bijeenkomsten van de groep.

Toen deze tendens zich doorzette, kwam uiteindelijk ook de staat in actie. Het ministerie van Economie en Industrie gaf de betrokken instellingen de opdracht een informatiesessie te organiseren voor de burgers die te maken hadden met het maritieme gebied waarin de ertslagen zich bevonden.

En die sessie werd dus nu gehouden. Het was een uitgelezen kans. Narumi was vastbesloten haar eigen ideeën over de zee in de discussie te gooien.

Er volgde nog meer uitleg door technici van Desmec. Ze hadden ook een toelichting over milieubescherming voorbereid. Maar wat ze hoorde, kon haar niet overtuigen.

Na afloop van alle uiteenzettingen door Desmec, die ongeveer twee uur in beslag namen, was er gelegenheid tot het stellen van vragen.

Naast haar stak Sawamura onmiddellijk zijn hand op. Hij nam de microfoon in ontvangst en stak van wal.

‘Bij hydrothermale ertslagen in de zeebodem zijn er, zoals de naam al aangeeft, gaten die heet water opspuiten. In de omgeving van die gaten leven allerlei diepzeewezens. U zei dat u een raming wilt maken van de impact die de ontginning zal hebben en de nodige maatregelen wilt bedenken, maar die raming hoeft u niet eens te maken. Die wezens zullen gegarandeerd uitsterven. Bij sommige diepzeewezens duurt het zelfs jaren om een tiental centimeter groot te worden. Hen doden duurt echter maar een ogenblik. Zegt u mij eens – een voorlopig idee volstaat – hoe u die denkt te beschermen.’

De spijker op de kop, bewonderde Narumi hem. Hij verwoordde wat ze zelf dacht.

Het hoofd van de afdeling Ontwikkeling van Desmec stond op om te antwoorden.

‘Zoals u zegt, mogen we aannemen dat er onvermijdelijk schadelijke gevolgen zullen zijn voor een deel van de levende organismen. Daarom verkennen we milieubeschermende maatregelen op basis van genetisch onderzoek. We bestuderen de genen van levende wezens en controleren of ze ook aanwezig zijn in andere maritieme gebieden. Als dit hun enige habitat blijkt te zijn, is het noodzakelijk met betrekking tot die soort een bepaalde bescherming uit te werken. De wijze waarop, dat hangt af van soort tot soort.’

Sawamura hield de microfoon in de aanslag.

‘Met andere woorden: als diezelfde wezens ook op een andere plek voorkomen, mag je ze hier rustig laten uitsterven. Begrijp ik dat goed?’

Met een verwrongen gezicht antwoordde het afdelingshoofd: ‘Nou, daar komt het op neer, ja.’

‘Maar kúnt u de genen van alle wezens hier wel onderzoeken? Bovendien bestaan er rond diepzeewezens nog veel raadsels. Is het niet onmogelijk een volledig beeld te krijgen van wat er zich op een bepaalde plek allemaal bevindt?’

‘Nou, eh, we denken dat het op de een of andere manier mogelijk moet zijn.’

Toen het afdelingshoofd dat zei, klonk plotseling van elders een stem op: ‘Dat kun je niet maken.’ Iedereen op het podium keek geschrokken naar de eigenaar van de stem. Het was de natuurwetenschapper Yukawa die had gesproken.

‘Zo’n uitspraak kun je niet maken’, zei Yukawa nog een keer. ‘Zelfs specialisten kunnen moeilijk beweren dat ze een volledig begrip hebben van de wezens in de diepzee. Wat onmogelijk is, is onmogelijk, daar moet je eerlijk in zijn.’

In de war gebracht klapte het afdelingshoofd dicht. De gespreksleider leek te denken dat hij tussenbeide moest komen en boog zich naar de microfoon. Maar Yukawa was hem te vlug af.

‘Om ondergrondse rijkdommen te benutten moet je ze opdelven. En als je opdelvingen doet, berokken je schade aan levende organismen. Dat geldt zowel voor het vasteland als voor de zeebodem. De mens heeft dat keer op keer opnieuw gedaan. De rest is een kwestie van keuzes maken.’ Na die uitspraak legde hij de microfoon neer en deed zijn ogen dicht, als om te negeren dat alle blikken op hem waren gericht.

Even over half vijf verliet Narumi met Sawamura en de anderen de zaal.

‘Het liep min of meer zoals ik me voorgesteld had. Er was wel minder officiële prietpraat dan ik verwacht had en dus hoefde ik me ook niet zo te ergeren’, zei Sawamura terwijl hij door de gang liep.

‘Je kon volgens mij ook vrij goed hun ware bedoelingen horen. Ze lijken nog in de aftastende fase te zitten. En voorlopig denken ze ook aan de bescherming van het milieu.’

‘Nee, daar kunnen we niet gerust op zijn. Als er zaken te doen vallen, zullen ze halsoverkop met de ontwikkeling beginnen. En dan verschuift het milieu naar het achterplan. Dat ging vroeger altijd al zo. De kerncentrales zijn daar een mooi voorbeeld van. We mogen ons niet laten misleiden.’

Narumi knikte. Hij heeft gelijk, dacht ze. Door haar komst naar de informatiesessie had ze ergens het gevoel gekregen dat ze een zware taak had volbracht, maar de eigenlijke strijd begon nu pas.

‘Bij de voorstanders zitten anders ook wel speciale figuren, vind je niet? Toen je je vraag stelde, kwam die universiteitsprofessor er toch tussen? Hij zei dat je wat onmogelijk is maar beter onmogelijk kunt noemen. O, zulke lui heb je ook, dacht ik bij mezelf.’

‘Die academicus, hè?’ Sawamura vertrok zijn mond. ‘Dat was niet meer dan een stoere pose, hoor.’

‘Maar ik vond het toch gewetensvol dat hij er geen doekjes om wond. Ambtenaren of politici zullen het zelden op zo’n manier zeggen.’

‘Dat wel, ja.’ Sawamura knikte, maar met tegenzin, zo had ze de indruk. Waarschijnlijk wilde hij de vijand geen complimenten geven.

Toen ze het gemeenschapshuis uit liepen, namen ze afscheid van elkaar.

‘Oké, tot later’, riep Sawamura naar zijn medestanders. Die avond zouden ze na het avondeten opnieuw verzamelen om een vergadering te houden ter voorbereiding op morgen.

Narumi sprong op haar fiets en nadat ze even naar iedereen had gewuifd, reed ze weg.

Voorbij het station stapte ze weer af. Omdat het vanaf daar bergop ging, was het een stuk makkelijker haar fiets te duwen en zo naar boven te lopen.

Toen het gebouw van Rokuganso langzamerhand in zicht kwam, werd ze voorbijgereden door een taxi. Ze keek hem na en zag dat hij voor Rokuganso stopte. Wellicht was het die ene gast die voor vanavond had gereserveerd.

De laatste tijd was het allesbehalve uitzonderlijk dat er maar één reservering was. Ook deze zomer zagen ze geen toename van het aantal overnachtingen. Integendeel, met de jaren namen die alleen maar af. En dat gold niet alleen voor Rokuganso. De hele toeristische industrie van Harigaura was ingestort. De afgelopen jaren waren tal van hotels en ryokans gedwongen de deuren te sluiten. Narumi had er zich bij neergelegd dat het ook bij hen maar een kwestie van tijd was. Buiten het hoogseizoen konden ze het zich niet veroorloven iemand in dienst te nemen en sinds Shigeharu slecht ter been was, beredderden Setsuko en zij het met z’n tweeën. En dat lukte hun alleen omdat er zo weinig gasten waren.

De taxi die de gast had afgezet kwam teruggereden. De chauffeur zag ze wel vaker. Toen hij Narumi passeerde, boog hij even zijn hoofd naar haar. Zoiets was eigen aan kleine stadjes als dit.

Toen ze de hal van Rokuganso in liep, stond aan de balie een man het registratieformulier in te vullen. Setsuko, die hem ontving, knikte Narumi toe.

De man was net klaar met schrijven en hij keek om. Narumi schrok even toen ze zijn gezicht zag. Het was de man in het hemd met de open hals, die aanwezig was geweest op de informatiesessie. Ook nu begroette hij haar met een knikje en een milde gelaatsuitdrukking. Het was een uitdrukking die liet doorschemeren dat hij al verwachtte dat ze zou thuiskomen.

‘Goed, dan zal ik u naar uw kamer brengen.’ Met de sleutel in de hand kwam Setsuko achter de balie vandaan. De man liep zwijgend met haar mee. Hij droeg een kleine reistas.

Toen de twee weg waren, glipte Narumi achter de balie om het registratieformulier te controleren. De man heette Masatsugu Tsukahara. Die naam zei haar niets.

Misschien niet meteen reden tot ongerustheid, dacht ze. Het was best mogelijk dat hij naar haar glimlachte als teken van sympathie, omdat ze in het gemeenschapshuis toevallig oogcontact hadden gehad.

Maar toch … Kijkend naar het registratieformulier hield Narumi haar hoofd schuin. Het adres was in de provincie Saitama. Waarom kwam iemand van Saitama naar die informatiesessie?

‘Dag Narumi’tje’, sprak iemand haar aan en dus hief ze haar gezicht op. In de deuropening naast haar stond Kyohei.

‘O, was je in de kelder?’

‘Ja, samen met oom’, zei Kyohei, waarop ze het getik van de wandelstok hoorde. Voorbij de deur bevond zich de trap naar de kelder, waar de boiler stond.

Even later verscheen Shigeharu’s zware lijf. Het was pijnlijk hem zo te zien lopen. Als de brandweer wist dat de bediening van de boiler aan zo iemand was toevertrouwd, zouden ze misschien een fikse berisping krijgen.

‘Narumi, je bent thuis. Hoe was die informatiesessie?’ vroeg Shigeharu.

‘Nou, het was erg leerzaam. Morgen is er nog een debat. Sorry dat ik hier dus niet zal zijn.’

‘Dat geeft niet. Ga maar, als dat je een gerust gevoel geeft.’

‘Narumi’tje, jij voert actie voor het milieu, hè? Wat spannend’, zei Kyohei bewonderend.

‘Spannend is dat niet bepaald, hoor.’

‘Vertel op: gaan jullie ook in een boot walvisvaarders te lijf en zo?’

Narumi gooide haar hoofd in haar nek.

‘Natuurlijk niet. Wij voeren actie om de onbezonnen vervuiling van de zee tegen te gaan. Als ze bodemschatten uit de zee opdelven, heeft dat mogelijk ook invloed op de visserij en zo, toch?’

‘Ja, dat zal wel.’ Kyohei leek prompt zijn belangstelling verloren. Blijkbaar had hij gehoopt verhalen te horen over gevechten met walvisvaarders.

Setsuko kwam terug. ‘Onze gast wil om zeven uur zijn avondmaal.’

Narumi keek op de klok. Het was even voor vijf.

‘O, en nog iets, Narumi: er is op de valreep een reservering bij gekomen’, zei Setsuko. ‘Nadat je vertrok, kreeg ik een telefoontje. Het gaat om één persoon, een man.’

‘Nounou.’

Dat gebeurt ook niet vaak, dacht ze en op dat moment schoof de deur van de hal open. ‘Hallo’, klonk een mannenstem. Narumi schrok op; ze had die stem al eerder gehoord.

Toen ze omkeek, stond daar inderdaad de persoon die ze vermoedde: de fysicus.

5

Rokuganso had op de begane grond een aantal vertrekken waar je een bescheiden banket kon houden, en die werden gebruikt als eetkamer voor de logés. Kyohei zou samen met Narumi en haar ouders in de kamer naast de keuken zijn avondmaal nuttigen, maar om zes uur ging hij toch een kijkje nemen bij de vertrekken voor de gasten. Hij had gehoord dat die Yukawa er om die tijd zou eten. In het voorste vertrek stonden de fusuma’s[12] open. In de gang stond een trolley. Blijkbaar had Setsuko net het eten gebracht.

Kyohei gluurde stiekem naar binnen. In de kamer waar plaats was voor tien zat Yukawa er in zijn eentje wat verloren bij. Op het lage tafeltje voor hem schikte Setsuko de gerechten.

‘O ja? Dan blijven sommige zaken dus toch tot vrij laat open?’ vroeg Yukawa.

Kyohei snapte niet waarover het ging.

‘Nou ja, wat je laat noemt. Het is en blijft het platteland, dus meestal sluiten ze om tien uur of half elf. Als u dat goedvindt, kan ik u wel naar een plekje brengen dat ik ken.’

‘Dat zou ik op prijs stellen. Gaat u vaak uit drinken?’

‘Welnee, “vaak” zou ik niet zeggen. Heel af en toe.’

‘Ach zo?’ Yukawa’s gezicht keerde zich plotseling in Kyohei’s richting. Hun blikken kruisten en dus trok Kyohei zich geschrokken terug.

‘Wat is er?’ vroeg Setsuko. Zij leek Kyohei niet te hebben opgemerkt.

‘O, niets. Smakelijk’, hoorde Kyohei achter zijn rug nog Yukawa’s stem terwijl hij zich geruisloos uit de voeten maakte.

Even later begonnen ook Kyohei en de rest aan hun avondeten. Misschien deden ze extra hun best omdat hun neefje voor het eerst in lange tijd op bezoek was, maar op tafel stonden tal van lekkernijen uitgestald, te beginnen met sashimi.

‘Eet maar flink. Het zou erg zijn als ze zeggen dat hun zoon magerder terugkomt wanneer ze hem aan ons toevertrouwen’, zei Shigeharu terwijl hij het bord met sashimi naar Kyohei schoof. Zijn ronde buik stak uit als een watermeloen.

‘En dan te zeggen dat de kleine Kyohei een gast lokte. Ik was onder de indruk’, zei Setsuko. Kennelijk had Yukawa haar verteld hoe hij van deze herberg hoorde.

‘Ik stond gewoon naar de plattegrond te kijken, hoor. En toen begon hij zomaar het telefoonnummer op te schrijven.’

‘Dat was juist ons geluk. Hij zal wel gedacht hebben: in die herberg laten ze een kind in zijn eentje logeren, daar kan ik dus gerust naartoe.’

Ik vraag het me af, dacht Kyohei, zijn hoofd schuin gebogen. Die indruk had hij anders niet gehad.

Volgens Narumi was Yukawa fysicus en was hij gekomen voor de informatiesessie over de ontginning van bodemschatten in zee. Kyohei dacht terug aan het moment waarop hij zijn mobiele telefoon in aluminiumfolie wikkelde.

Iets voor zeven uur stond Narumi op van haar stoel. Ze zei dat ze nog een bijeenkomst had met haar vrienden van de milieuactiegroep. Kyohei besloot naar zijn kamer te gaan. Er was een tv-programma dat hij wilde zien.

Kyohei wachtte op de lift en toen de deur openging, stapte een bejaarde man met kort haar uit. Hij had blijkbaar al een bad genomen, want hij droeg een yukata[13] en had een blos op zijn gezicht. Toen hij Kyohei zag, keek de man een beetje verrast, waarna hij naar de eetkamers liep.

Kyohei nam de lift naar de eerste etage. In de kamer die hij had gekregen konden vier personen logeren. Setsuko maakte zich zorgen dat hij zich alleen zou voelen omdat het er zo groot was, maar hij was geen klein kind meer en vond het dus helemaal niet erg. Met armen en benen wijd gespreid ging hij op de tatami liggen en stak vervolgens zijn hand uit naar de afstandsbediening van de tv.

Na een uurtje tv-kijken deed hij de gordijnen dicht en tuurde daarbij uit het raam naar buiten. Normaal was in de verte de zee te zien, maar door het donker zag hij niet goed.

Even later hoorde hij de deur van de hal openschuiven; iemand kwam naar buiten. Het waren Yukawa en Setsuko. Waar gingen ze op dit uur naartoe? Shigeharu was niet te zien.

Daarop begon plotseling de telefoon in zijn kamer te rinkelen. Geschrokken haastte hij zich om de hoorn te pakken.

‘Ja?’

‘Hoi, Kyohei. Met je oom. Sliep je?’ zei Shigeharu.

‘Nee, ik zat net nog tv te kijken.’

‘O? Wat denk je? Zullen we vuurwerk afsteken? Ik heb nog wat over van toen ik het de vorige keer kocht.’

‘O ja, daar heb ik wel zin in.’

‘Oké, kom dan maar naar beneden.’

‘Goed.’

Toen Kyohei naar beneden ging, stond Shigeharu al bij het schoenenrek te wachten. Aan zijn voeten stonden een emmer en een kartonnen doos.

‘Iedereen is op stap. Het zou zonde zijn als we ons ook niet een beetje amuseren’, zei Shigeharu.

Kyohei gluurde in de doos. Er zaten niet alleen sterretjes in om in je hand te houden, maar ook dingen die je in de grond plant en dan aansteekt, en vuurpijlen en nog van alles.

‘Oké, daar gaan we. Sorry, maar kun jij die doos meenemen, Kyohei?’ Shigeharu pakte de emmer en terwijl hij met zijn andere hand op de wandelstok steunde, begon hij te lopen. Met de kartonnen doos onder zijn arm volgde Kyohei zijn oom.

[12]fusuma – Japanse schuifdeur, aan beide zijden beplakt met dik, niet-transparant papier. Dient als scheidingswand tussen kamers of voor een kastdeur.

[13]yukata – Dunne, katoenen kimono. Wordt vooral na het baden gedragen.