Anne Holt

Dode joker

Uit het Noors vertaald door Annemarie Smit

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Oorspronkelijke titel Død joker, verschenen bij Cappelen

Oorspronkelijke tekst © J.W. Cappelens Forlag a.s., 1999

Published by agreement with Salomonsson Agency, Sweden

Eerste Nederlandstalige uitgave © erven Annemarie Smit en De Geus BV, Breda 2004

Deze editie © De Geus BV, Breda 2013

Omslagontwerp De Geus BV

Omslagillustratie © Dennis Galante/Corbis/TCS

ISBN 978 90 445 3032 2

NUR 305

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de achtste druk, 2007.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

1

Toen hij besefte dat hij nog slechts enkele minuten te leven had, sloot hij zijn ogen voor het zoute water. Hij had weliswaar een zweem van angst gevoeld toen hij zich van de hoge boogbrug wierp, maar toen hij na de diepe sprong het water raakte deed het geen pijn. Vermoedelijk had hij beide armen gebroken. Zijn handen lichtten grijswit op en stonden in een vreemde hoek. Ongewild probeerde hij een paar zwemslagen te maken. Het was zinloos. In de sterke stroming waren zijn armen onbruikbaar. Toch voelde hij geen pijn. Eerder het tegenovergestelde. Het water sloot zich met een verbazingwekkende warmte om hem heen. De zuiging die hem naar de diepte trok, maakte hem slaperig.

De anorak van de man golfde om zijn lichaam; een donkere, slappe ballon in een nog donkerder zee. Zijn hoofd dobberde als een eenzame boei en na een poosje hield hij op met trappelen.

Het laatste wat tot de man doordrong, was dat het mogelijk was om onder water adem te halen. Het was niet eens een onprettig gevoel.

2

De vrouw die op de vloer lag, was kortgeleden nog asblond geweest. Dat was nu niet meer te zien. Haar hoofd was van haar lichaam gescheiden en haar halflange haren hadden zich in de vezels van haar afgesneden hals gevlochten. Bovendien was haar achterhoofd verbrijzeld. De dode, wijd opengesperde ogen staarden Hanne Wilhelmsen bijna verbaasd aan, alsof de politie-inspecteur een zeer onverwachte gast was.

Het vuur in de haard brandde nog. Kleine vlammen likten aan een roetzwarte achterwand, het spaarzame schijnsel reikte niet ver. Omdat de stroom was uitgevallen en het nachtelijke donker als een nieuwsgierige toeschouwer tegen de ramen drukte, had Hanne Wilhelmsen zin om meer hout op het vuur te leggen. In plaats daarvan knipte ze een zaklantaarn aan. De lichtstraal bewoog over het stoffelijk overschot. Het hoofd was dan wel van het lichaam van de vrouw gescheiden, maar de afstand ertussen was zo klein dat ze onthoofd moest zijn terwijl ze op de grond lag.

‘Zonde van dat ijsberenvel’, mompelde hoofdagent Erik Henriksen.

Hanne Wilhelmsen liet de lichtkegel door de kamer dansen. De kamer was groot, bijna vierkant en stond bomvol meubels. De advocaat-generaal en zijn vrouw hadden blijkbaar een voorliefde voor antiek. Hun voorliefde voor soberheid was minder ontwikkeld. In het schemerige licht zag Hanne Wilhelmsen traditioneel beschilderde houten schalen uit Telemark naast bleekblauw Chinees porselein. Boven de haard hing een musket. Zestiende-eeuws, nam de inspecteur aan, en ze betrapte zich erop het fraaie wapen te willen aanraken.

Boven het musket gaapten twee sierlijke smeedijzeren haken. Daar moest het samoeraizwaard hebben gehangen dat nu op de vloer lag, naast Doris Flo Halvorsrud, moeder van drie kinderen, een vrouw die haar vijfenveertigste verjaardag niet meer zou meemaken. Die gebeurtenis had over een kleine drie maanden moeten plaatsvinden. Hanne zocht verder in de portefeuille die ze in de hal uit een handtas had opgediept. De ogen die ooit in de camera van een pasfotohokje van het Bureau Rijvaardigheidsbewijzen hadden gekeken, hadden dezelfde verbaasde uitdrukking als het dode hoofd bij de haard.

In een plastic vakje zaten de kinderen.

Hanne rilde bij het zien van drie tieners die vanaf een roeiboot naar de fotograaf lachten, alle drie met een zwemvest aan, de oudste jongen met een bierflesje zwaaiend. De kinderen leken op elkaar en op hun moeder. De bierdrinker en zijn zus hadden hetzelfde blonde haar als Doris Flo Halvorsrud. De jongste zoon had zich eens grondig laten knippen: een knul met een kale kop, puistjes en een beugel, die met magere jongensvingers een V-teken boven het hoofd van zijn zus maakte.

Het was een foto vol felle zomerkleuren. Oranje zwemvesten achteloos over bruine schouders gehangen, rode en blauwe zwemkleding kleefde nat aan de groene bankjes van de boot. Het was een foto die vertelde hoe broers en zussen zelden met elkaar omgaan. Over het leven zoals het bijna nooit is.

Hanne Wilhelmsen stopte de foto terug en bedacht dat ze, afgezien van Halvorsrud, sinds ze hier waren aangekomen niemand had gezien. Ze streek afwezig met haar wijsvinger over een oud litteken in haar wenkbrauw, klapte de portefeuille weer dicht en keek de kamer nog eens rond.

Een halfopen keuken van kersenhout strekte zich uit naar wat de achterkant van het huis moest zijn. De ramen op het zuidwesten waren groot en in het licht van de stad ontwaarde Hanne Wilhelmsen vaag een vrij groot terras. Erachter lag de Oslofjord, die de vollemaan weerspiegelde die ergens bij Bærum over de heuvels schoof.

Advocaat-generaal Sigurd Halvorsrud zat met zijn handen voor zijn gezicht op een massief houten stoel te huilen. Hanne zag de weerkaatsing van het haardvuur in de ingegroeide trouwring aan zijn rechterhand. Halvorsruds lichtblauwe vrijetijdsshirt zat onder het bloed. Zijn dunne haar zat vol bloed. Zijn grijze wollen broek met scherpe vouw en omslag zat onder de donkere vlekken. Bloed. Overal bloed.

‘Ik sta er altijd weer versteld van hoeveel vier liter bloed wel niet is’, mompelde Hanne, terwijl ze zich naar Erik omdraaide.

De roodharige man gaf geen antwoord. Hij stond aan één stuk door te slikken.

‘Frambozenzuurtjes’, bracht Hanne hem in herinnering. ‘Denk aan iets zuurs. Citroen. Aalbessen.’

‘Ik heb niets gedaan!’

Halvorsrud snikte nu echt. Hij haalde zijn handen voor zijn gezicht weg en legde zijn hoofd in zijn nek. De grote man hapte naar lucht en kreeg een hevige hoestbui. Naast hem stond een vrouwelijke politieaspirant in een overall. Omdat ze niet goed wist hoe ze zich op een plaats delict hoorde te gedragen, stond ze er als een soldaat in de houding bij. Aarzelend en zonder dat het veel effect had klopte ze de advocaat-generaal zachtjes op zijn rug.

‘Het ergste is dat ik niet bij machte was iets te doen’, snikte hij, toen hij uiteindelijk op eigen kracht weer op adem was gekomen.

‘Hij heeft godsamme meer dan genoeg gedaan’, zei Erik Henriksen zacht, die met een sigaret stond te spelen en wat tabaksvezeltjes uitspuugde.

De hoofdagent had zijn hoofd van de onthoofde vrouw afgewend. Hij stond nu met zijn handen op zijn rug een beetje wiebelig bij het grote raam. Hanne Wilhelmsen legde haar hand op zijn rug, tussen zijn schouderbladen. Haar collega beefde. Dat kon onmogelijk van de kou zijn. Want al was de stroom uitgevallen, het moest in de kamer dik boven de twintig graden zijn. De geur van bloed en urine hing zuur en bitter tussen de muren. Als de technici – die na een onacceptabele vertraging eindelijk waren gearriveerd – er niet waren geweest, zou Hanne erop hebben aangedrongen te luchten.

‘Fout, Henriksen’, zei ze. ‘Het is fout om conclusies te trekken als je nog helemaal niets weet.’

‘Nog niets weet’, siste Erik, terwijl hij haar van opzij aankeek. ‘Moet je hem verdomme eens zien!’

Hanne Wilhelmsen draaide zich weer naar de kamer toe. Ze legde haar onderarm op Eriks schouder en steunde haar kin in haar hand, een half vertrouwelijk, half neerbuigend gebaar. De warmte was echt niet te harden. De kamer was nu feller verlicht; de mensen van de technische recherche kamden de grote kamer centimeter voor centimeter uit. Ze waren nog maar nauwelijks in de buurt van het lichaam.

‘Iedereen die hier niets te maken heeft, moet verdwijnen’, bulderde de oudste van de technici, terwijl hij de straal van zijn zaklamp herhaaldelijk gebiedend in de richting van de hal bewoog.

‘Wilhelmsen! Neem iedereen mee naar buiten. Nu.’

Daar had ze niets op tegen. Ze had meer dan genoeg gezien. Dat ze advocaat-generaal Halvorsrud had laten zitten waar ze hem hadden gevonden – op een met houtsnijwerk versierde massief houten stoel die veel te krap was voor de grote man – was omdat het moest. De advocaat-generaal was niet aanspreekbaar. En misschien ook onberekenbaar. Hanne kende de jonge aspirante van de meldkamer niet. Ze wist niet of het meisje al zover was dat ze zich in haar eentje kon ontfermen over een in shock verkerende advocaat-generaal die misschien kort tevoren zijn vrouw had onthoofd. Hanne Wilhelmsen had zelf bij het stoffelijk overschot moeten blijven totdat de technische recherche er was. Erik Henriksen had geweigerd om alleen te zijn met de afschuwelijke resten van Doris Flo Halvorsrud.

‘Komt u maar mee’, zei ze tegen de advocaat-generaal, terwijl ze hem een hand toestak. ‘Kom, dan gaan we ergens anders heen. Naar de slaapkamer misschien?’

De advocaat-generaal reageerde niet. Zijn ogen waren leeg. Zijn mond hing half open en zijn mondhoeken waren vochtig, alsof hij zo zou kunnen gaan overgeven.

‘Wilhelmsen’, raspte hij plotseling. ‘Hanne Wilhelmsen.’

‘Dat klopt’, glimlachte Hanne. ‘Kom. We gaan, ja?’

‘Hanne’, herhaalde Halvorsrud wezenloos, zonder op te staan.

‘Kom.’

‘Ik heb niets gedaan. Niets. Begrijp je dat?’

Hanne Wilhelmsen gaf geen antwoord. Maar ze glimlachte nog eens en pakte zijn hand, die hij niet vrijwillig wilde geven. Nu ontdekte ze pas dat zijn handen ook onder het geronnen bloed zaten. In het zwakke licht had ze de strepen die ze op zijn gezicht hadden gemaakt voor schaduwen of een stoppelbaard aangezien. In een reflex liet ze hem weer los.

‘Halvorsrud’, zei ze luid, scherper deze keer. ‘Nu gaat u mee. Nu meteen.’

De stemverheffing had effect. Halvorsrud rilde en sloeg zijn ogen op, alsof hij plotseling weer terug was in een werkelijkheid waar hij niets van begreep. Hij stond stram op van de stoel.

‘Neem de fotograaf mee.’

De aspirante schrok toen Hanne Wilhelmsen haar voor het eerst rechtstreeks aansprak.

‘De fotograaf’, herhaalde de overall niet-begrijpend.

‘Ja. De fotograaf. De man met de camera, weet je wel. Die daarginds foto’s staat te maken.’

De aspirante keek verlegen omlaag.

‘Natuurlijk. Ja. De fotograaf. Goed.’

Het was een opluchting om de deur dicht te kunnen doen en het onthoofde lichaam achter zich te laten. In de hal was het aardedonker en koel. Hanne haalde diep adem terwijl ze met het knopje van de zaklantaarn prutste.

‘De werkkamer’, mompelde Halvorsrud. ‘Daar kunnen we naartoe gaan.’

Hij wees naar de deur links van de voordeur. Toen de lichtkegel van Hannes lamp over zijn handen bewoog, verstijfde hij.

‘Ik heb niets gedaan. Ik … ik heb geen vinger uitgestoken.’

Hanne Wilhelmsen legde haar hand even op zijn rug. Hij gehoorzaamde aan de lichte druk en leidde de twee politiemensen door de smalle gang naar de werkkamer. Toen hij zijn hand op de deurkruk wilde leggen, was Erik Henriksen hem voor.

‘Ik doe het wel’, zei hij snel, terwijl hij zich langs Halvorsrud wrong. ‘Zo. Gaat u daar maar staan.’

Zonder dat iemand hem had horen aankomen stond de fotograaf ineens in de deuropening. Zwijgend wierp hij door zijn dikke brillenglazen een blik op Hanne Wilhelmsen.

‘Hebt u er iets op tegen dat we een paar foto’s van u maken?’ vroeg ze, terwijl ze de advocaat-generaal aankeek. ‘Zoals u maar al te goed weet, komen er bij dit soort zaken veel vaste routines kijken. Het zou prettig zijn als we dat hier kunnen regelen, voordat we naar het bureau gaan.’

‘Naar het bureau gaan’, echode Halvorsrud. ‘Foto’s. Waarom?’

Hanne haalde haar vingers als een kam door haar haren en merkte dat ze ongeduldig werd, iets waar niets of niemand mee gediend was.

‘U zit nogal onder het bloed. We zullen uw kleren natuurlijk bewaren, maar het is goed om er foto’s van te hebben terwijl u ze nog aanhebt. Voor de zekerheid, bedoel ik. Daarna kunt u zich omkleden. Dat is toch beter?’

Het enige antwoord dat Hanne kreeg was een onduidelijk kuchje. Ze besloot dat als instemming te interpreteren en knikte naar de fotograaf. De advocaat-generaal baadde onmiddellijk in een blauwwit flitslicht. Zo nu en dan gaf de fotograaf de advocaat-generaal korte aanwijzingen hoe hij moest staan. Halvorsrud berustte in zijn lot. Hij stak zijn handen omhoog. Hij draaide zich om. Hij stond zijdelings voor de muur. Vermoedelijk was hij zelfs op zijn hoofd gaan staan als hem dat was gevraagd.

‘Dat was het dan’, zei de fotograaf na een minuut of drie, vier. ‘Bedankt.’

Hij verdween net zo stil als hij gekomen was. Alleen het zoemende geluid van de film die in de camera werd teruggespoeld, vertelde hun dat hij terugliep naar de woonkamer en het weerzinwekkende beeld waar hij het komende uur mee zou werken.

‘Dan kunnen we gaan’, zei Hanne Wilhelmsen. ‘Eerst halen we wat kleren, zodat u zich op het bureau kunt omkleden. Ik loop wel even mee naar de slaapkamer. Waar zijn uw kinderen trouwens?’

‘Maar inspecteur’, protesteerde Sigurd Halvorsrud en Hanne zag voor het eerst iets in zijn ogen oplichten waaruit bleek dat hij aanwezig was. ‘Ik was erbij toen mijn vrouw werd vermoord! Begrijpt u dat niet? Maar ik deed niets …’

Hij plofte neer in een stoel. Hij was het bloed aan zijn handen vergeten, of het maakte hem allemaal niet uit. Hij wreef in ieder geval hard over zijn neuswortel. Daarna streek hij een paar keer over zijn hoofd, als in een vergeefse poging om zichzelf te troosten.

‘U was erbij’, zei Hanne Wilhelmsen langzaam, zonder dat ze Erik Henriksen durfde aan te kijken. ‘Voor de goede orde moet ik u erop wijzen dat u geen verklaring hoeft af te leggen zonder …’

Hanne Wilhelmsen werd onderbroken door een totaal andere man dan de huilende, kersverse weduwnaar die enkele minuten tevoren nog als een groot kind bij het onthoofde stoffelijk overschot van zijn vrouw had gezeten. Dit was de advocaat-generaal Sigurd Halvorsrud die ze kende. Ze hield meteen haar mond.

Zijn ogen waren zo koud als ijs. Zijn mond was niet langer een contourloos gat in zijn gezicht. Zijn lippen spanden om zijn buitengewoon regelmatige gebit. Zijn neusvleugels vibreerden zachtjes, alsof hij lucht had gekregen van een waarheid die hij plotseling graag met anderen wilde delen. Zelfs de arrogante manier waarop hij zijn hoofd altijd in de nek wierp, schokkerig en met vooruitgestoken kin, was een moment terug, maar zo kort dat Hanne Wilhelmsen even dacht dat ze zich vergiste.

‘Ik was er niet alleen bij,’ zei Halvorsrud gedwee en hardop voor zich uit, alsof hij bij nader inzien had besloten nog even te wachten met het aannemen van zijn oude identiteit, ‘ik kan u de naam van de moordenaar geven. En zijn adres ook, trouwens.’

Hoewel het nog maar maart was en de lente nog op zich liet wachten, stond het raam op een kier. Een ammoniakachtige geur kroop de kamer binnen en iedereen schrok toen er ineens een kat krijste. In het schijnsel van een tuinlamp bij het hek zag Hanne dat het lichtjes was gaan sneeuwen. De aspirante trok haar neus op en liep naar het raam om het dicht te doen.

‘Dus u kent de … Was het een man?’

De advocaat-generaal zou niets moeten zeggen. Hanne zou niet naar hem moeten luisteren. Hanne Wilhelmsen zou advocaat-generaal Sigurd Halvorsrud zo snel mogelijk naar het politiebureau aan Grønlandsleiret 44 moeten laten brengen. De man moest een advocaat krijgen. Hij moest een douche en schone kleren krijgen. Hij had het recht om dit huis te verlaten, waar zijn vrouw dood en verminkt op de vloer van de woonkamer lag.

Hanne zou haar mond moeten houden.

Halvorsrud keek haar niet aan.

‘Een man’, zei hij met een knikje.

‘Iemand die u kent?’

‘Nee.’

De advocaat-generaal keek eindelijk weer op. Hij ving Hannes blik en er ontstond een stilzwijgende wedstrijd die Hanne niet begreep. Ze begreep de uitdrukking in zijn ogen niet. Ze was in de war door de opvallende veranderingen in het gedrag van de advocaat-generaal. Het ene moment was hij volkomen van de wereld en het volgende moment was hij de arrogante man die hij normaliter was.

‘Ik ken hem absoluut niet’, zei Sigurd Halvorsrud met opmerkelijk vaste stem.

Toen stond hij op en liet hij zich door Hanne naar boven brengen om een kleine weekendtas in te pakken.

De slaapkamer was groot, met openslaande deuren naar een balkon. In een reflex reikte Hanne naar de lichtschakelaar naast de deur. Verrassend genoeg floepten er zes spotjes in het plafond aan. Het leek Sigurd Halvorsrud niet op te vallen dat het licht op de bovenverdieping van de villa het wél deed. Hij had twee laden van een groene commode uitgetrokken en stond voorovergebogen en zo te zien doelloos in onderbroeken en hemden te graaien.

Midden in de kamer troonde een gigantisch hemelbed. Het voeteneinde was rijkelijk versierd met houtsnijwerk en de beddenmaker was niet zuinig geweest met bladgoud. Een ware zee aan kussens en dekbedden gaf de kamer een sprookjesachtig karakter, hetgeen werd versterkt door drie olieverfschilderijen met voorstellingen uit de vertellingen van Asbjørnsen en Moe tegen de achterwand.

‘Zal ik u helpen?’ vroeg Hanne Wilhelmsen.

De advocaat-generaal zocht niet langer naar iets wat hij niet kon vinden. Zijn hand lag op een foto in een zilveren lijstje, die samen met vijf, zes andere familieportretten op de groen gelazuurde commode stond. Hanne Wilhelmsen kon niet eens zien of de man nog ademde.

Ze liep de kamer door en bleef vlak bij Halvorsrud staan. Zoals te verwachten was, was het een foto van zijn vrouw. Ze zat op de rug van een paard en tussen haar en de zadelknop zat een klein kind, schrijlings. Het kind zag er bang uit en klampte zich vast aan zijn moeders arm, die als een autogordel beschermend over de schouder en de buik van het kind lag. De vrouw glimlachte. In tegenstelling tot de foto die Hanne Wilhelmsen op het bleekroze rijbewijs vrij vlak had aangestaard, toonde deze foto dat Doris Flo Halvorsrud een aantrekkelijke vrouw was geweest. Haar gezicht was vrolijk en open, de krachtige neus en de brede kaak getuigden eerder van aantrekkingskracht dan van een gebrek aan vrouwelijkheid.

Sigurd Halvorsrud hield de foto in zijn rechterhand. Zijn duim drukte tegen het glas in het geciseleerde lijstje. Zijn vinger werd wit. Plotseling knapte het glas. Halvorsrud reageerde niet, zelfs niet toen er uit een diepe snee in zijn duim bloed begon te stromen.

‘Ik ken de man die mijn vrouw heeft vermoord niet,’ zei hij, ‘maar ik weet wie hij is. Ik kan u zijn naam geven.’

De vrouw en het kind op de foto verdwenen nu bijna in versplinterd glas en donker bloed. Hanne Wilhelmsen pakte de foto beet en wurmde die uit de hand van de man. Voorzichtig legde ze hem op de commode neer, naast een zilveren haarborstel.

‘Laten we gaan, Halvorsrud.’

De advocaat-generaal haalde zijn schouders op en ging met haar mee. Uit zijn gewonde duim drupte rood bloed.

3

Journalist Evald Bromo had het bij Aftenposten altijd naar zijn zin gehad. Het was een prima krant, in elk geval om bij te werken. Je ontkwam aan de ergste hoererij van de boulevardbladen en het salaris was goed. Zo nu en dan kreeg hij zelfs de tijd om zich ergens in te verdiepen, om echt grondig te werk te gaan. Evald Bromo werkte al elf jaar op de financieel-economische redactie van Aftenposten en hij ging gewoonlijk met plezier naar zijn werk.

Maar vandaag niet.

Evald Bromo’s vrouw zette een bord met twee pannenkoeken voor hem neer. Tussen de pannenkoeken zat boter, en echte Canadese ahornsiroop erbovenop. Ze wist dat hij ze zo het lekkerst vond. Maar in plaats dat hij zich gulzig op het ontbijt wierp, klemde hij zijn mes en vork in zijn handen en sloeg hij er, zonder het te weten, onritmisch mee op het tafelblad.

‘Vind je ook niet?’

Hij schrok en zijn vork viel op de grond.

Evald Bromo’s vrouw heette Margaret Kleiven. Ze was een magere vrouw, alsof de kinderloosheid waarin ze nooit had berust haar vanbinnen had leeggevreten. Haar huid leek te ruim voor haar dunne lichaam, waardoor ze er tien jaar ouder uitzag dan haar even oude man. Aangezien adoptie nooit bespreekbaar was geweest, had Margaret Kleiven haar leven gewijd aan haar werk als lerares op het gymnasium en zag ze haar man als substituut voor het kind dat ze nooit had gekregen. Ze boog zich over hem heen en duwde, voordat ze de vork oppakte, zijn servet beter op zijn plaats in zijn kraag.

‘De lente is voelbaar laat dit jaar’, herhaalde ze een beetje geïrriteerd en ze wees dwingend naar de pannenkoeken. ‘Eet nu. Je bent laat.’

Evald Bromo staarde naar zijn bord. De stroop was uitgevloeid en de boter was gesmolten, alles vormde nu een vettige derrie langs de rand van de pannenkoeken. Hij werd misselijk.

‘Ik heb vandaag niet zo’n honger’, mompelde hij, terwijl hij zijn bord wegduwde.

‘Ben je ziek?’ vroeg ze bezorgd. ‘Heb je iets onder de leden? Er heerst momenteel van alles. Misschien moest je vandaag maar eens thuisblijven.’

‘Welnee. Alleen een beetje slecht geslapen. Ik eet op het werk wel wat. Als ik honger krijg, bedoel ik.’

Hij perste een glimlachje tevoorschijn. Hoewel hij net had gedoucht, stroomde het zweet uit zijn oksels.

Hij stond ineens op.

‘Maar liefje, je moet wat eten’, zei ze beslist en ze legde haar hand op zijn schouders om hem te dwingen weer te gaan zitten.

‘Ik ga’, bracht Evald Bromo uit, terwijl hij de duidelijk onwelkome aanraking probeerde te ontwijken.

Margaret Kleivens smalle gezicht werd slechts ogen; haar mond en neus verdwenen in de overweldigende impressie van haar gigantische, grijsblauwe irissen.

‘Rustig maar’, probeerde hij te glimlachen. ‘Het kan zijn dat ik nog even naar een vergadering ga van … Een vergadering. Niet zeker dus. Ik bel, oké?’

Margaret Kleiven gaf geen antwoord. Toen Evald Bromo zich naar haar toe boog om haar gewoontegetrouw een kus te geven, trok ze haar hoofd weg. Hij haalde zijn schouders op en mompelde iets onverstaanbaars.

‘Beterschap’, zei ze met verongelijkte stem, terwijl ze zich helemaal afwendde.

Toen hij eenmaal buiten was, bleef ze hem echter staan nakijken tot ze zijn rug achter de verwilderde heg van de buren zag verdwijnen. Ze wreef met haar vingers langs de gordijnen en bedacht vaag dat ze nodig eens gewassen moesten worden. Bovendien besefte ze dat de rug van haar man met de jaren smaller was geworden.

Toen Evald Bromo wist dat zijn vrouw hem niet meer kon zien, bleef hij staan. De voorjaarslucht trok ijskoud in een pijnlijke kies toen hij met open mond diep ademhaalde.

Evald Bromo’s wereld zou instorten. Dat zou op 1 september gebeuren. Er zouden eerst nog een voorjaar en een zomer voorbijgaan, en als de herfst begon zou alles afgelopen zijn. Een halfjaar lang zou Evald Bromo rondlopen met de pijn en de schaamte en de angst voor wat er zou gebeuren.

De bus kwam en hij pikte voor de neus van een oude dame een stoel in. Zoiets deed hij anders nooit.

4

Evald Bromo was niet op zijn werk. Uit gewoonte was hij uit de bus gestapt toen die tussen het regeringsgebouw en het ministerie voor Cultuur op de Akersgate was gestopt. Zonder een blik in de richting van het hoofdkantoor van Aftenposten te werpen, vijftig meter verderop in de straat, hadden zijn voeten hem bijna als vanzelf naar de begraafplaats geleid.

Het was stil op het kerkhof. Een enkele gymnasiast holde over de paadjes om nog op tijd te zijn voor het eerste lesuur op de Kathedraalschool. Ondanks de bordjes die er streng op wezen dat aanlijnen verplicht was, liep er een loslopende hond tussen de graven te snuffelen. Een dikke, zwarte hond, die als een bezetene kwispelde wanneer hij iets vond. De eigenaar was waarschijnlijk de even dikke man in een even zwarte jas, die tegen een lantaarnpaal geleund een krant stond te lezen.

Evald Bromo rilde.

Hij trok de rits van zijn leren jack omlaag en maakte de sjaal om zijn nek iets losser. Plotseling had hij vreselijke honger. En dorst ook, nu hij erbij stilstond. Hij nam plaats op een vuile bank bij een grafzerk met een onleesbaar opschrift. Toen trok hij zijn handschoenen uit, hij legde ze netjes naast zich neer, voelde hoe koud hij het had en hoe de honger en de dorst hem nu echt begonnen te plagen. Hij riep beelden van eten op. Hij stelde zich voor hoe hij zijn mondholte na het hardlopen vulde met ijskoud bronwater; hij volgde de gang van het vocht van zijn verhemelte omlaag door zijn keel. Toen trok hij zijn jack ook maar uit.

Hij klappertandde.

Hij had twee e-mailtjes gekregen. Eén mailtje zonder afzender en met een nietszeggend adres: pokerface@hotmail.com. Het andere was ondertekend. ‘Iemand Die Nooit Vergeet’.

Die wat nooit vergeet?

Hij wist niet of het mogelijk was een hotmail-adres op te sporen. Misschien werd dat ergens bijgehouden. Evald Bromo wist dat de politie soms moeite had om toestemming van internetaanbieders te krijgen om uit te zoeken waar een bericht vandaan kwam. Dan moest het voor privé-personen nog moeilijker zijn. Hij had geprobeerd hulp te krijgen van een collega die veel meer van elektronische communicatie wist dan hij. Maar hij had de vraag niet over zijn lippen kunnen krijgen. Toen hij de hitte naar zijn wangen voelde stijgen, had hij hem in plaats daarvan gevraagd of hij hem kon helpen zoeken in een databank waar hij geen toegang toe kon krijgen.

Het ergste was echter dat de mailtjes waarschijnlijk ergens op de netwerkcomputer van Aftenposten stonden. Toen ze met een ‘pling’ op zijn scherm waren verschenen, had hij ze geopend, twee keer gelezen en toen weggegooid. Hij wilde ze kwijt, ze moesten weg. Pas na het wissen van het tweede bericht, dat gisterochtend was gekomen en dat hem echt in paniek had gebracht, had hij bedacht dat beide berichten nog ergens konden zijn. Evald Bromo herinnerde zich vaag een rondschrijven dat een paar maanden geleden in zijn postbakje had gelegen. Aangezien het ging over iets waar hij geen verstand van had, had hij er maar vluchtig naar gekeken. Maar de waarschuwing was blijven hangen. Dat de systeembeheerders om technische redenen genoodzaakt konden zijn om de privé-mail te bekijken. Dat gewiste documenten nog een tijdlang op de netwerkcomputer bleven staan.

Evald Bromo was een goede journalist. Hij was zesenveertig en zijn werk nog lang niet zat. Hij leefde stil en rustig, met een kleine kennissenkring en een in de ogen van zijn omgeving ontroerende zorg voor zijn oude moeder. In de loop van de jaren had hij een soort economische opleiding gevolgd: een bijscholingscursus hier, een schriftelijke opleiding daar. Genoeg om verstandige vragen te kunnen stellen. Meer dan genoeg om de zwakheden te vinden waar de zwakheden lagen. Zoals een goed financieel-economisch verslaggever betaamde. Evald Bromo ging in zijn baan net zo grondig te werk als bij het bouwen van schaalmodellen van schepen, iets wat zich na verloop van tijd tot een tijdrovende hobby had ontwikkeld.

Schepen bouwen en schrijven kwamen op hetzelfde neer.

Nauwkeurigheid. Objectiviteit. Zoals de kleinste details aan een schip moesten kloppen, van de kogels van de kanonnen tot de zomen in de zeilen en in de gewaden van de boegbeelden, zo moesten ook de stukken die hij schreef correct zijn. Kritisch, soms misschien een klein beetje vanuit een bepaalde invalshoek, maar altijd objectief. Iedereen moest aan het woord komen. Iedereen moest zijn zegje kunnen doen.

Evald Bromo had maar één echte zwakheid.

Zijn leven kende natuurlijk ook trieste kanten. Zijn vader, omgekomen tijdens een drinkgelag toen Evald nog maar zes jaar was, had hem sindsdien met enige regelmaat in zijn dromen bezocht. Maar zijn moeder had voor de jongen gedaan wat ze kon. Zelfs nu haar lichaam slechts nog een breekbaar omhulsel was en in haar hoofd al langgeleden kortsluiting was ontstaan, beleefde Evald Bromo een stille vreugde aan zijn bijna dagelijkse bezoeken aan het verpleeghuis. Zijn huwelijk met Margaret Kleiven was nooit een spetterend feest geweest. Maar het bood rust. Veertien jaar lang had hij zorg, eten en rust gekregen.

Kleine meisjes waren Evald Bromo’s zwakheid.

Hij kon zich niet herinneren wanneer het was begonnen. Het was waarschijnlijk nooit anders geweest. In zekere zin was hij hun nooit ontgroeid. Giechelende, kauwgum kauwende meisjes met vlechtjes en kniekousen onder korte rokjes zwermden om hem heen, die lente toen hij twaalf was en hij vijfhonderd kronen van een tante had gekregen. De meisjes werden groter, maar Evald Bromo was niet meegegroeid. Hij had nooit kunnen vergeten wat een van hen hem in ruil voor vijftig glimmende kronen had gegeven, achter de gymzaal en onder de belofte van absolute geheimhouding.

Als jongeman had hij zijn lusten onderdrukt door hard te werken en te trainen. Hij rende als een paard, een uur eerder dan een ander opstond en ook vaak ’s avonds nog een paar uur. Zijn rechtenstudie strandde na anderhalf semester. De uren in de leeszaal, gebogen over boeken die hem absoluut niet interesseerden, waren ondraaglijk. Er was te veel ruimte voor gedachten waar hij niet aan wilde toegeven. Evald Bromo rende, hij rende als een bezetene, weg van de universiteit en weg van zichzelf. Toen hij tweeëntwintig was – in 1974 – kreeg hij een invalbaantje bij Dagbladet. Bovendien kwam hardlopen in de mode.

Op zijn vijfentwintigste verjaardag werd Evald Bromo crimineel.

Hij had nooit een vriendin gehad. Zijn enige seksuele ervaring met een ander had hij gekocht, voor vijftig munten van één kroon die aan een koordje waren geregen. Hij was toen twaalf en een half.

Toen hij twee keer zo oud was, kende hij het verschil tussen goed en fout. Het meisje dat van huis was weggelopen en hem om geld vroeg, toen hij samen met wat zogenaamde vrienden na een wilde avond in de stad naar huis wankelde, kon niet ouder dan dertien zijn geweest. Het meisje ontving driehonderd kronen en een pakje sigaretten. Evald Bromo kreeg vijf minuten intens genot en eindeloze nachten vol spijt en wroeging.

Maar hij kon niet meer terug.

Hij betaalde altijd. Hij was heel gul en hij gebruikte nooit geweld. Soms verbaasde het hem hoe gemakkelijk deze kinderen te vinden waren. Ze zwierven rond, ze waren het uitschot in een stad die de ogen voor hen sloot zolang ze geen bendes vormden. En dat deden ze niet. Deze meisjes niet. Ze waren alleen en ook al probeerden ze met make-up ouder te lijken, Evald Bromo had een scherpe blik voor wat zich onder de nauwe bloesjes en de met watten opgevulde bh’s verborg. Hij kon de leeftijd van een meisje bijna op de maand nauwkeurig schatten. Zes jaar lang had hij zo illegale seks gekocht. Toen ontmoette hij Margaret Kleiven.

Margaret Kleiven was stil, mager en klein. Ze was vriendelijk. Ze was de eerste volwassen vrouw die ooit meer dan collegiale interesse voor hem had getoond. Op seksueel gebied stelde ze erg weinig eisen. Ze trouwden toen ze elkaar drie maanden kenden en toen Evald Bromo de ring aan haar vinger schoof voelde hij vooral hoop en opluchting. Nu zou er iemand op hem letten. Het zou allemaal veel moeilijker worden en daardoor uiteindelijk dus gemakkelijker.

Hij was nooit ontrouw geweest. Zo voelde hij het niet. Toen hij toevallig in een op zijn werk rondslingerend pornoblad een adresje vond, werd de verleiding te groot. Het leek veilig. Het kostte veel meer dan een loslopend grietje van straat oppikken, maar daar stond tegenover dat hij zijn eigen en Margarets huis niet hoefde te bevuilen. In de loop van de jaren waren er nieuwe adressen bij gekomen, uit andere obscure blaadjes, en van tijd tot tijd nóg jongere meisjes, maar hij had zich altijd aan een leeftijdsgrens van tien jaar gehouden. Daar trok hij de grens. Wat hij deed was fout, heel erg fout, en hoe jonger ze waren, hoe fouter het werd.

Hij was nooit ontrouw.

Hij kocht één keer per maand seks.

Hij was in de eerste plaats journalist, en hij bouwde schepen.

Evald Bromo was zesenveertig en dit was de eerste keer in zijn leven dat hij van zijn werk wegbleef. De ochtendspits op de Ullevålsvei begon iets minder te worden en een enkel vogeltje leek te denken dat het al lente was. Er hing een onbestemde geur van natte aarde en stad, en hij had het koud.

Op 1 september zou de hoofdredacteur van Aftenposten een envelop ontvangen. Met daarin een video-opname en vijf foto’s van Evald Bromo met een meisje dat pas over drie jaar belijdenis zou mogen doen. Het mailtje bevatte geen eisen. Geen dreigementen. Geen uitwegen zoals ‘als je me dit niet geeft, dan …’. Alleen een feit. Kort en duidelijk. Dit gaat gebeuren. Op 1 september.

Evald Bromo stond op, stijf van de kou. Hij trok zijn jack weer aan en knoopte zijn sjaal om.

Hij kon niets doen.

Hij kon alleen maar wachten. Nog een halfjaar.

5

De gemeentepolitie van Oslo had een andere naam gekregen. Als onderdeel van een eindeloze reeks reorganisaties moest het langgerekte, grijszwarte gebouw aan Grønlandsleiret 44 nu Politiedistrict Oslo worden genoemd. Niemand begreep eigenlijk waarom. Nadat de provinciale wachtmeesters onlangs bij de politie waren gevoegd en al die goedmoedige plattelandssheriffs ondergeschikt waren geworden aan stedelijke politiecommissarissen met een juridische titel en goud op de schouders, bestonden er geen gemeentelijke politiekorpsen meer in Noorwegen.

De naamsverandering had geen zichtbare sporen nagelaten. Het politiebureau leek nog net zo slecht in zijn omgeving te passen als toen het nog Gemeentepolitie van Oslo heette. In het oosten lag het huis van bewaring, de oude strafgevangenis, zowel door de tijd als door de rijkssubsidies ingehaald. In het westen verrees de kerk van Grønland, koppig en geduldig wachtend op bezoekers, in een wijk waar de helft van de bewoners moslim was en de andere helft sinds hun doop nauwelijks de binnenkant van een heilige ruimte had gezien. Het optimisme waar de omgeving verder door werd gekenmerkt en waar de huizenprijzen in oud-Oslo in twee jaar tijd door waren verdubbeld, had de buurt rond het politiebureau van Oslo nooit bereikt.

‘Een politiebureau blijft een politiebureau’, zei Hanne Wilhelmsen beslist, terwijl ze een dossiermap in een hoek smeet. ‘Sinds ik bij de politie ben is dit bureau al triljoen keren gereorganiseerd. Afblijven!’

Ze sloeg naar de man die over haar heen gebogen stond en die al vier gevulde chocolaatjes had gepikt uit het blauwe emaillen schaaltje dat op haar bureau stond.

De man pakte er nog drie.

‘Billy T.!’ zei Hanne nijdig, terwijl ze een klinkende klap op zijn kont in de strakke spijkerbroek gaf. ‘Laat dat, zei ik! Bovendien begin je ontzettend vet te worden. Moddervet.’

‘Het goede leven’, grijnsde Billy T. Hij sloeg zich op zijn buik en ging in de bezoekersstoel zitten. ‘Ik krijg tegenwoordig zo ontzettend veel lekker eten.’

‘Wat in feite betekent dat je nu eten krijgt’, zei Hanne schamper. ‘In plaats van al dat junkfood waar je al zolang ik je ken op leeft. Ik heb het trouwens nogal druk.’

Ze wierp een dringende blik op de deur die hij zojuist met een knal achter zich had dichtgegooid.

‘Best’, grinnikte Billy T., die een krant naar zich toe trok die onder een overvolle asbak op een plank lag. ‘Ik wacht wel. Je rookt verdomme weer.’

‘Helemaal niet’, zei Hanne. ‘Dat ik zo nu en dan een sigaretje opsteek, wil nog niet zeggen dat ik rook.’

‘Zo nu en dan’, mompelde Billy T. Hij was al verdiept in een artikel over de nieuwe motoren van het voorjaar. ‘Dat wil zeggen twee keer per maand. Zijn die peuken soms van het afgelopen jaar?’

Hanne Wilhelmsen gaf geen antwoord.

De man die aan de andere kant van haar bureau een krant zat te lezen, terwijl hij afwezig in zijn neus peuterde, leek groter dan ooit. Billy T. was al sinds zijn achttiende twee meter twee op zijn sokken. Hij was altijd slank geweest. Nu was hij bijna veertig en het laatste halfjaar was hij zeker twintig kilo aangekomen. Dat extra gewicht leek ook iets met zijn lichaamslengte te hebben gedaan. Zelfs als hij zat, leek er geen einde aan zijn lichaam te komen. Hij vulde de kamer op een onbegrijpelijke manier.

Hanne bladerde in een stukgelezen leerboek strafrecht en deed alsof ze las, terwijl ze stiekem door haar pony heen naar Billy T. loerde. Zij moest nodig naar de kapper. Hij moest nodig afvallen.

Hanne Wilhelmsen had het langgeleden al opgegeven haar relatie met Billy T. te begrijpen. Hij was absoluut haar beste maatje. Na al die jaren gingen ze met elkaar om als een symbiotisch, oud echtpaar: een kibbelachtige, stekelige toon, die meteen verdween zodra een van hen begreep dat de ander het echt meende. Hanne realiseerde zich dat ze zich afvroeg hoe vertrouwelijk ze eigenlijk waren. De laatste maanden was ze begonnen zich af te vragen of ze überhaupt wel in staat was om met iemand op vertrouwelijke voet te staan. Behalve op vluchtige momenten.

Vijf maanden geleden, op een late donderdagavond, was er iets tussen Hanne en Billy T. gebeurd. Als ze haar ogen sloot zag ze hem weer haar flat binnentuimelen, zo zat als een Maleier. Het hele portiek moest hem hebben gehoord, toen hij uitzinnig van geluk brulde dat hij ging trouwen met de moeder van wat binnenkort zijn vijfde zoon zou zijn. Aangezien hij nooit met de moeders van zijn eerste vier zonen had samengewoond, was er alle reden om het te vieren. Cecilie, Hannes vriendin met wie ze al bijna twintig jaar samenwoonde, had Billy T. met loeisterke koffie, milde terechtwijzingen en oprechte felicitaties ontvangen. Hanne daarentegen, was stil geworden van een half pijnlijk, half verongelijkt gevoel dat sindsdien nooit helemaal was verdwenen. Het besef van wat haar eigenlijk dwarszat, deed meer pijn dan het gevoel iets kwijt te raken waarvan ze dacht dat ze het haar hele leven voor zichzelf zou hebben.

‘Heb je al aan de speech gedacht?’ vroeg Billy T. ineens.

‘De speech?’

‘De bruiloft. De speech. Heb je daar al aan gedacht?’

Het was pas over drie maanden. Hanne Wilhelmsen zou getuige zijn, maar ze wist niet eens of ze het zou kunnen opbrengen erheen te gaan.

‘Moet je dit zien’, zei ze in plaats daarvan en ze gooide een mapje met ingeplakte polaroidfoto’s over het bureau. ‘Waarschuwing. Schokkende beelden.’

Billy T. gooide de krant op de grond en maakte het mapje open. Zijn gezicht vertrok in een grimas die Hanne voorzover ze zich kon herinneren nooit eerder had gezien. Billy T. was ouder geworden. Zijn ogen lagen dieper dan vroeger en de lachrimpeltjes eronder zouden met een beetje slechte wil ook op donkere wallen kunnen lijken. Zijn gladgeschoren schedel was niet langer opvallend, hij kon net zo goed zijn haar zijn kwijtgeraakt. Zelfs aan zijn tanden, die zichtbaar werden toen hij van afschuw zijn lippen straktrok, was te zien dat Billy T. van de zomer veertig zou worden. Hanne liet haar blik van zijn gezicht naar haar eigen handen glijden. De winterdroge huid werd niet veel beter van de handcrème waar ze ze drie keer per dag mee insmeerde. De fijne groeven in de rug van haar hand herinnerden haar eraan dat ze slechts anderhalf jaar jonger was dan hij.

‘Holy shit’, zei Billy T. toen hij het mapje dichtklapte. ‘Ik hoorde het al op het ochtendappèl, maar dat daar …’

‘Afschuwelijk’, zuchtte Hanne. ‘Hij kan het zelf hebben gedaan.’

‘Nauwelijks’, zei Billy T., over zijn gezicht wrijvend. ‘Je maakt mij niet wijs dat advocaat-generaal Halvorsrud zich met een samoeraizwaard op zijn eigen vrouw heeft uitgeleefd. No way.’

‘Snelle conclusie, moet ik zeggen.’

Hanne Wilhelmsen krabde geïrriteerd aan haar hals. Billy T. was al de achtste politieman die binnen een halve dag, zonder ook maar de minste kennis van zaken, een duidelijk standpunt innam met betrekking tot de schuldvraag.

‘Natuurlijk kan hij het wel gedaan hebben’, zei ze vlak. ‘Net zoals hij best de waarheid kan vertellen als hij zegt dat hij met een vuurwapen werd bedreigd en daardoor volkomen verlamd was, terwijl zijn vrouw door een krankzinnige werd afgemaakt. Who knows.’

Ze had zin om eraan toe te voegen: and who cares. Weer een signaal dat ze bezig was ergens van weg te lopen. Het ergste was dat ze niet wist waarheen. Of waarom alles op een vage en ondefinieerbare manier veranderde. Er was iets in haar leven gekomen waardoor ze geen puf meer had. Of misschien kon je beter zeggen dat ze er geen zin meer in had. Ze was stiller dan vroeger. Opstandiger, zonder het eigenlijk te willen. Cecilie sloeg haar soms gade, als ze zich onbespied waande. Hanne had de fut niet om te vragen waarom ze zo keek.

Er werd op de deur geklopt, hard, vier keer.

‘Binnen’, brulde Billy T. en hij glimlachte breed toen een politieagente met een dikke buik het krappe kantoortje binnenwaggelde. ‘Mijn aanstaande vrouw en mijn dito zoon!’

Hij trok zijn collega op schoot.

‘Heb je ooit zoiets moois gezien, Hanne?’

Zonder op antwoord te wachten, drukte hij zijn gezicht tegen de buik van de agente en begon hij een onverstaanbare en mompelende dialoog met het kind daarbinnen.

‘Het is een MEISJE’, mimede de hoogzwangere vrouw tegen Hanne. ‘EEN MEISJE!’

Hanne Wilhelmsen begon schoorvoetend te lachen.

‘Een meisje, Billy T.! Word jij uiteindelijk de vader van een meisje? Het arme kind!’

‘Deze man maakt alleen jongens’, zei Billy T. en hij tikte met zijn wijsvinger tegen de positiejurk. ‘En dit, mijn vriendinnen, dit hier is mijn zoon. De vijfde op rij. Zeker weten.’

‘Wat kwam je doen?’

Hanne Wilhelmsen probeerde Billy T. te negeren en hoofdagente van politie Tone-Marit Steen deed een dappere poging om zich los te rukken. Ze slaagden er geen van beiden in.

‘Billy T.!’

Hij keek Hanne met een lelijk gezicht aan.

‘Jezus, wat ben jij tegenwoordig chagrijnig! Heb je chronisch last van pms, of zo? Hou jezelf eens een beetje in de hand, mens.’

Het lelijke gezicht veranderde in een glimlach naar Tone-Marit toen hij uit de stoel opstond en de kamer uit liep.

‘Wat kwam hij eigenlijk doen?’ vroeg Hanne, met een demonstratief wanhopig gebaar.

‘Geen idee’, zei Tone-Marit. Ze probeerde een kreun te verbergen toen ze ging zitten. ‘Maar ik heb iets voor je. Die man die Halvorsruds vrouw onthoofd zou hebben …’

‘Ståle Salvesen’, zei Hanne snel. ‘Wat is er met hem?’

‘Ja. De man van wie Halvorsrud volhoudt dat hij …’

‘Ik weet over wie je het hebt’, onderbrak Hanne kribbig. ‘Wat heb je gevonden?’

‘Dood.’

‘Dóód?’

Hanne Wilhelmsen wist dat niemand Ståle Salvesen had kunnen vinden, sinds ze vannacht zijn opsporing had gelast. Hij lag op een vel papier voor haar.

Leeftijd: 52 jaar. Burgerlijke staat: gescheiden. Werk: afgekeurd. Eén volwassen zoon. Adres: Vogtsgate 14. Inkomen: NOK 32.000 in 1997. Geen eigen vermogen. Geen andere familie dan de zoon. Die in de Verenigde Staten woonde.

Om drie uur ’s nachts waren twee surveillancewagens naar Torshov gereden om Ståle Salvesen te zoeken. Toen hij niet thuis was en de deur van de flat ook niet op slot bleek te zijn, hadden ze een onofficieel kijkje in de woning genomen. Een dieptreurige plek, maar opgeruimd. Een opgemaakt bed. Geen Salvesen. Bedorven melk in de koelkast. De informatie was in telegramstijl in een apart rapportje aan de uitdraai uit het databestand geniet.

‘Wat bedoel je met dood?’ vroeg Hanne onnodig fel. Toen Salvesen vannacht niet te vinden was geweest, had ze stiekem een beetje hoop gekregen dat Sigurd Halvorsrud de waarheid sprak.

‘Zelfmoord. Hij is afgelopen maandag in de fjord gesprongen.’

‘In de fjord gesprongen?’

Hanne Wilhelmsen voelde aandrang om te lachen. Ze begreep niet waarom.

‘Er was een … Oeps!’ Tone-Marit greep naar haar buik en hield haar adem in. ‘Valse weeën, alleen maar’, hijgde ze even later. ‘Een wandelaar heeft maandagavond om even voor elven iemand van de Staurebrug zien springen. De politie heeft Salvesens oude Honda vlak in de buurt gevonden. Open, met het sleuteltje in het contact. Op het dashboard lag een zelfmoordbrief. Simpel, vier regels waarin stond dat hij het niet meer zag zitten, enzovoorts, enzovoorts.’

‘En het lichaam?’

‘Nog niet gevonden. De stroming is hopeloos op die plek, dus dat kan nog wel even duren. Salvesen kan best bij de val zijn omgekomen. Het is meer dan twintig meter.’

Er ging een brandalarm af.

‘Neeee’, gilde Hanne Wilhelmsen. ‘Ik ben dat valse alarm spuugzat! Spúúgzat!’

‘Jij bent tegenwoordig bijna alles spuugzat’, zei Tone-Marit rustig terwijl ze opstond. ‘Er zou trouwens best brand kunnen zijn.’

Ze draaide zich in de deuropening om en keek haar meerdere aan. Even leek het alsof ze nog iets wilde zeggen. Toen schudde ze bijna onmerkbaar haar hoofd en vertrok.