Peter Minten

Het aarzelen van de tijd

Uitgeverij De Geus

breda 2013

Voor extra’s: www.hetaarzelenvandetijd.com

© Peter Minten, 2013

Omslagontwerp en -illustratie © Berry van Gerwen

isbn 978 90 445 3125 1

NUR 303

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2013.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

stadspark

‘Ik koop snel een zak frieten.’

‘Niet doen, Geert. Ik wil terug naar het hotel,’ zegt Sarah, ‘we hebben een glas wijn verdiend.’

In het maanlicht veegt ze de lange haren uit haar gezicht. De wind voert een vreemde stilte aan uit de omliggende straten. Sarah en ik hebben de hele dag aan de rand van het stadspark op een bank gezeten. We hebben gepraat.

‘Gewoon een zak frieten.’

‘Hè toe, Geert.’

‘Wat maakt het uit? Vijf minuten.’

‘Vijf minuten zijn vijf minuten. En trouwens, ze verkopen op dit uur geen frieten meer.’

‘Er brandt licht in de frietkraam.’ Ik wandel naar de halve lichtcirkel.

Achter het schuifraam staat een rijzige vrouw. Ze droogt met een handdoek enkele kommen af. Dan scheurt ze een stuk papier van een rol. Nauwkeurig veegt ze de randen van een frietketel schoon. Haar schort hangt al aan een haak.

‘Zie je wel, ze gaat sluiten’, zegt Sarah.

‘Een zak frieten,’ vraag ik, ‘kan ik nog een zak frieten krijgen?’

De vrouw draait zich langzaam om. Achter haar staan enkele emmers met gesneden aardappelen. De meeste zijn nog vol. Het is een winderige dag vandaag.

‘Die vrouw wil naar huis, Geert.’

‘Ik vraag haar gewoon iets.’

‘We hebben vandaag afspraken gemaakt, Geert. Jij en ik. Je hebt werkpunten. Je zou niet meer moeilijk doen.’

De vrouw kucht. ‘Ik wacht op mijn man’, zegt ze. ‘Eén zak moet nog net lukken.’ Ze trekt haar schort weer aan.

Ik kijk weg van Sarah. ‘Een zak frieten,’ zeg ik, ‘én een cheeseburger.’

‘Een cheeseburger?’ herhaalt de vrouw, ‘u bedoelt een hamburger met kaas?’

‘Ja, natuurlijk.’

De vrouw knikt en zoekt een hamburger in de koelkast. ‘Doe ik één of twee plakken kaas tussen het broodje?’

‘Gewoon één,’ zeg ik, ‘gewoon een cheeseburger.’

Haar handen snijden onzeker. ‘Het is allemaal nog een beetje nieuw voor me.’ De vrouw lacht nerveus. Onrustig bewegen haar handen. ‘We wonen hier nog maar pas. Mijn man en ik komen uit een stadswijk, aan de andere kant van het park.’

Ik wist dat ik iets merkwaardigs aan haar zag. Ze komt van de andere kant van het park. Ongelooflijk. Ik zie zelden of nooit iemand van de overkant.

‘Hoe is het aan de andere kant?’ vraag ik.

‘We woonden daar in een huis met een tuin. Mijn man was er makelaar. We hadden niets te kort.’

‘Waarom bent u naar dit deel van de stad gekomen?’

‘We hadden problemen,’ mompelt ze, ‘mijn man en ik.’ Ze zucht. ‘Nu zijn we hier.’

‘Hoe slaagde u erin veilig door het park te reizen?’

Ze haalt haar schouders op.

Stilte. Dan even het nijdige zuchten van Sarah.

‘Een mens moet er maar het beste van zien te maken’, zegt de vrouw. ‘Maar mijn man vindt hier geen werk. Het is verschrikkelijk moeilijk om aan deze kant van de stad een job te vinden. Ze voelen dat we niet van hier zijn.’

‘U hebt toch een job. U werkt in de frietkraam.’

‘Als u dit een job wil noemen. Ik begin ’s ochtends vroeg aardappelen te schillen en werk tot tien uur ’s avonds. De eigenaar komt het geld elke ochtend ophalen. Mijn man en ik eten wat de marktkramers elke dag op het plein achterlaten.’

‘Dat is ongehoord,’ zeg ik, ‘u moet protesteren.’

‘En dan?’ zegt ze. ‘Ik vind hier geen andere job.’

Met mijn wijsvinger pulk ik aan het kleine zweertje op mijn kin. ‘U kunt niet meer terug?’

‘Niemand durft door dat park.’

‘Maar u bent toch door het park gekomen?’

‘Ach.’ Ze schudt de frieten. ‘Mijn man komt zo. Hij zwerft de hele dag door de straten. Hij is laat vandaag.’

Sarah ademt snel in en uit. ‘Laat die vrouw met rust, Geert. Ze wil sluiten.’

‘U krijgt uw zak frieten’, zegt de vrouw tegen mij.

De schoenpunten van Sarah tikken op de kasseien.

Uit de schemer duikt een grote besnorde man op. Hij rukt de deur van de frietkraam open.

‘Eindelijk klaar?’ vraagt de man. ‘Ik wil gaan slapen.’

De vrouw wijst naar mij. ‘Nog een zak frieten en een cheeseburger, Henk,’ zegt ze, ‘voor mijnheer.’

‘Je werkt te traag,’ zegt de man, ‘geef toe dat je te traag werkt.’

‘Tien minuten, Henk,’ zegt de vrouw, ‘over tien minuten gaan we slapen.’

‘Geert, laat die mensen met rust.’ De stem van Sarah trilt.

Ik buig me naar de vrouw. ‘Sorry, mevrouw, laat die frieten en die cheeseburger maar.’

De man trekt de koelkast open en kijkt vragend naar zijn vrouw.

Ze schudt haar hoofd. ‘Afblijven, Henk. We kunnen het bier niet betalen.’ Dan richt ze zich tot mij. ‘Wie frieten bestelt, krijgt frieten.’

‘Het hoeft echt niet meer’, zeg ik.

Een harde windstoot grabbelt een puntzak uit de kraam. De vrouw neemt een andere zak en ploft er het zoutvat op. De man leunt tegen de deur en rookt een sigaret.

‘Je mag hier niet roken,’ zegt de vrouw, ‘ga naar buiten, zo kan ik niet werken.’

De man maakt een wegwerpgebaar en knalt de deur achter zich dicht.

Sarah snuift. Haar lange haren glimmen in het maanlicht. Ze staat onbeweeglijk en vloekt.

‘Mevrouw,’ zeg ik, ‘luistert u even. U hebt gelijk, ik bestelde daarnet een zak frieten, maar ik heb me bedacht. Ik wil geen frieten meer.’

‘Geen sprake van’, zegt de vrouw. ‘U hebt een zak en een cheeseburger besteld en u moet betalen. Wij hebben het geld hard nodig.’

‘Het gaat me niet om het geld. Ik zal betalen, ik wil uw man zelfs op een blikje bier trakteren, maar de frieten en de cheeseburger hoef ik niet.’

De man komt de kraam weer in. ‘Ben je nu klaar, verdomme?’ vraagt hij.

‘Hij weigert zijn frieten’, zegt de vrouw. ‘Hij bestelde een zak en nu wil hij die niet meer.’

‘Geert doet altijd moeilijk’, zegt Sarah.

De vrouw knikt naar haar. Dankbaar.

‘Wie bestelt moet betalen,’ zegt de man, ‘dat is overal de regel. Aan de andere kant van het park was de politie er al bijgehaald.’

‘Mijnheer, ik wil betalen, maar uw vrouw hoeft me de frieten en de cheeseburger niet te geven.’

‘Zie je wel,’ zegt de vrouw, ‘hij wil niet.’

‘Ik wil geen friet.’

‘Hij houdt ons gewoon voor de gek’, zegt de vrouw.

‘Hij maakt iedereen gek.’ De stem van Sarah.

De deur van de kraam zwaait open. De man komt vlak voor me staan. Hij heeft een ingevallen gezicht en wallen onder zijn ogen. ‘Vertrekken zonder frieten en cheeseburger, dat kan ik niet toelaten.’

‘U denkt dat u zich alles kunt veroorloven,’ zegt de vrouw, ‘alsof mensen in een frietkraam geen mensen zijn.’

Wanneer de man zijn hand op mijn arm legt, buig ik mijn hoofd. Ik heb Sarah beloofd mijn lichaamskracht niet meer te gebruiken.

‘Oké’, zeg ik. ‘Een zak frieten en een cheeseburger. En een blikje bier voor mijnheer.’

De man grijnst naar de vrouw.

‘Wat moet er op de frieten?’

‘Niets,’ zeg ik, ‘er hoeft niets op.’

Haar hand zwaait met het zoutvat.

‘Sorry, geen zout’, zeg ik.

‘Het zout is gratis.’

Kalm blijven, geen domme dingen doen, ook dat is een werkpunt. ‘Bedankt, maar ik wil geen zout.’

‘Weg met dat zoutvat’, zegt de man. ‘Je hebt hem toch gehoord. Geef me bier.’

De vrouw trekt de deur van de koelkast open en reikt de man een blikje aan. Dan keert ze zich weer naar mij. ‘Wilt u een plastic zak?’

‘Is goed.’ Ik probeer rustig te blijven.

Ze stopt de in papier verpakte frieten en de cheeseburger in een witte plastic zak.

‘Dat is zes euro twintig.’

Ik leg een briefje van tien voor haar. ‘Geen wisselgeld,’ zeg ik, ‘u mag het geld houden.’

‘Wat denkt u wel,’ zegt de vrouw, ‘wij zijn eerlijke mensen. Denkt u dat wij geen eerlijke mensen zijn omdat wij in een frietkraam staan?’

‘Jullie zijn eerlijke mensen’, zeg ik. Ik ben bereid om op alle vragen, over om het even wat, positief te antwoorden. Ik hoop dat Sarah dit onthoudt.

De vrouw strooit het wisselgeld in mijn handpalm. Gulzig drinkt de man van het bier.

Ik laat het geld in mijn broekzak glijden, neem de plastic zak en draai me om. Sarah is verdwenen.

Ik sleep mezelf door de lange smalle straat. Achter mij het gevloek van de man. Een mep. Het gillen van de vrouw. Dan de klep van de kraam die dichtknalt. De in papier verpakte frieten en de cheeseburger haal ik uit de plastic zak en laat het ding los. De zak wordt meegerukt door een harde windvlaag en buitelt in de richting van het park. Al de hele dag waaien kranten en troep naar dat park. Mijn handen warm ik nog even aan het inpakpapier, laat de frieten en de hamburger in een vuilnisbak glijden en sjok naar het hotel, schuin tegenover de frietkraam. Het is een vreemd donker hotel. Het lijkt vergroeid met de parkrand.

De lift klimt naar de eerste verdieping. Ik glip langs de openstaande deur en sluip door de kamer.

Ineengedoken zit Sarah op het balkon. Ze heeft haar rug naar mij gekeerd. Haar lange haren wapperen.

Moeizaam stoot ik de slaande balkondeur open. De wind snijdt even mijn adem af. Ik buig me over haar.

‘Ik heb de frieten niet opgegeten, Sarah.’

Haar hoofd ligt op haar knieën. Praten wil ze niet meer.

Boven het dak van de frietkraam fladderen enkele duiven. Ze slaan hun vleugels uit en laten zich met de wind meedrijven tot boven het park. Ze proberen te zwenken, maar verdwijnen tussen de hoge bomen.

Beneden leunt de man in zijn pyjama tegen de maanverlichte kraam. Het fluiten van de wind. De man probeert een sigaret aan te steken. Hij vloekt, werpt de sigaret weg en verdwijnt weer in de kraam.

De wind giert. Aanzwellend rumoer op de straatstenen. Het zijn de geluiden van buitelende metalen vuilnisbakken. De bakken rollen naar het park. De frietkraam beweegt niet, ze lijkt stevig verankerd.

Met een klap slaat de balkondeur dicht. Ik duw tegen het glas. Ik stoot harder. Mijn vuisten bonzen. Na een poos laat ik me op mijn knieën zakken.

Windvlagen rukken aan onze kleren. Sarah drukt zich tegen de balustrade. Ik maak haar sjaal los. Mijn onderbuik en borst klemmen haar stevig tegen het hekwerk, terwijl ik de sjaal rond onze lichamen sjor en ons veranker aan het ijzer.

Een lege vuilnisbak tolt boven de parkvijver en verdwijnt tussen de grijpende takken. De kracht van de wind neemt nog steeds toe. Misschien komt straks de hevige windstoot die ons van het balkon zal wegrukken en ons vooruit zal jagen naar de donkere klauwende bomen. Of misschien zal de stormwind geen genade kennen en ons vannacht hoog in de lucht meevoeren naar de andere kant van het park.

branko

‘Het is tijd voor Branko’s ochtendwandeling’, zegt Yvette. ‘Blijf niet te lang weg. Hij gedraagt zich de laatste tijd vreemd.’

Ze zit naast het geopende raam aan de ontbijttafel. De grijzende haren hangen los langs haar hoofd. De eerste zweetdruppels van die dag zoeken een weg langs de groeven van haar gelaat.

Branko, zo heet haar hond. Een groot beest met loense ogen. Het dier racet door de keuken, knalt met zijn bek bijna tegen een deurpost en slalomt dan bassend naar de woonkamer.

‘Branko beweegt genoeg’, zegt Marcel.

‘Jij bent het die moet bewegen, Marcel. Kijk eens naar je buik. Als je niet beweegt, val je binnenkort dood.’

‘Ach.’ Sloom richt Marcel zich op van zijn stoel en sleurt een geruit hemd over zijn vlezige buik. Met zijn mollige handen graait hij de leiband van de haak.

Yvette hapt in een beschuit met tofupasta. Sinds kort is ze verslaafd aan die vegetarische rommel. Yvette vertikt het om vlees voor Marcel te kopen. Zelfs ontbijtspek heeft ze na zijn gedwongen ontslag van de boodschappenlijst geschrapt.

‘Kom’, zegt Marcel tegen het beest.

Branko bekrast de voordeur.

Morrend haakt Marcel de lijn aan de halsband. De hond raast door het open deurgat en rent naar de door zonlicht overvallen straat.

De lijn staat strak. Exact vijf meter is de afstand tussen de hond en Marcel.

‘Wachten, verdomd beest.’

Het dier kijkt niet om en sleurt een binnensmonds vloekende Marcel over het voetpad.

Aan het eind van de straat zwoegt een smalle weg door een koel wilgenbos. De hond stormt vooruit, snuift aan het lijk van een kikker, verslikt zich in zijn eigen geraas en rukt weer aan de lijn.

Marcel draait de leiband met enkele forse slagen rond de leuning van een in de grond verankerde zitbank. Vrolijk blaffend springt de hond naar een libelle.

‘Stom beest, je hebt geen snars geheugen, elke dag moet ik opnieuw beginnen.’

Marcel rukt een tak van een wilgenstruik en keilt die een kort eind van de bank. Branko springt vooruit. Marcel verbergt zich achter de struik. Nu is het alleen nog een kwestie van aftellen tot het beest het snapt. Zo ging het alle vorige dagen. Terwijl Marcel tussen de takken gluurt, diept hij enkele toffees op uit zijn binnenzak en propt ze achter zijn vlezige lippen.

De eerste minuten loert de hond vol verwachting om zich heen. Dan bast het beest. De seconden tussen het blaffen worden langer, het beest wordt onrustiger, draait in steeds kleinere kringen en gaat dan op de grond zitten. Nog een laatste kwispel. Dan is er het klagende gepiep. Eindelijk het gepiep van de hond. Het beest moet het begrijpen. Het beest moet begrijpen dat het leven klote is.

Wanneer Marcel de takken van de wilgenstruik doet buigen, springt de hond op en blaft. Vrolijk.

‘Snap je dan niet dat dit geen spel is, snap je niet wat ik met je doe?’ Marcel vloekt.

Het dier is zijn klagende gepiep alweer vergeten.

Snel knoopt Marcel de lijn los van de bank. Met de leiband strak sjokt Marcel achter de hond over het pad naar huis.

‘Branko is terug’, puft Marcel.

‘Geef hem iets te eten.’ Haar stem vanuit de woonkamer.

Marcel grijpt de hond bij de halsband, schudt met een doos hondenbrokken en kiepert de doos ongeopend weer in de kast. Hij grist een blik pils uit de koelkast.

Op het gasfornuis pruttelt groentensoep.

Yvette duikt op in de deuropening.

De hond sluipt in een kleine kring rond Marcel en gaat met zijn kop tussen zijn poten aan Yvettes voeten liggen.

‘Er is iets mis met Branko. Als het niet verbetert ga ik met hem naar de dierenarts’, zegt ze.

Marcel haalt zijn schouders op.

Gerommel aan de buitendeur. Hun zoon Jonas met hun kleindochter.

‘Dag pa, dag ma, ik moet er snel vandoor,’ zegt Jonas, ‘vanavond kom ik Emma weer ophalen, tot straks.’

‘Hallo, kleine meid’, glimlacht Marcel.

‘Branko ziek?’ vraagt het meisje.

‘Hij heeft een dip’, zegt Marcel.

‘Dip?’ zegt het meisje.

‘Ja, een grote dip.’

‘Grote dip’, lacht ze, terwijl ze op zijn schoot kruipt.

Yvette trekt een jas aan. Zo meteen neemt ze het kind mee naar de slager voor een portie vleesgehakt. Emma is de enige die aan de vegetarische dwingelandij ontsnapt. Straks mag hun kleindochter vleesballen rollen voor in haar kom soep.

Wanneer de zon zich in de tuin achter hoge populieren verschuilt, neemt Marcel de leiband van de haak.

‘De hond heeft nog een wandeling nodig,’ zegt hij, ‘voor we gaan eten.’

Branko sleurt hem door de straat. Marcel tracht de hond tevergeefs tot staan te brengen.

‘Wachten, zeg ik, stom dier.’

In het weggetje bindt hij de lijn weer aan de zitbank.

Dan grist hij een zakdoek uit zijn broek. Hij heeft na al die tijd het wapen gevonden. Hij plooit de zakdoek open en grijnst naar twee door Emma gerolde rauwe gehaktballen. Die zal ze niet missen, tellen kan ze nog niet.

Marcel werpt een bal op enkele meters afstand van de hond, net buiten het bereik van de leiband. De tweede bal propt Marcel weer in zijn zak. Daarna verbergt hij zich achter wilgenstruiken.

De strakgespannen lijn trilt en jankt. Het dier doet wat Marcel hoopt. De hond neemt een forse aanloop en springt. Keer op keer snoert Branko zijn eigen strot dicht. Na een tijd gaat de hond liggen. Het is de eerste keer dat het beest tijdens een tocht uitgeteld op de grond ligt. Piepend sluit het beest de ogen. Marcel kauwt voldaan op een paar toffees en veegt zijn handen af aan zijn broekspijpen. Zijn vuisten zijn clean gebleven, dat kunnen zelfs dierenrechtenfundamentalisten niet ontkennen.

Wanneer hij in de avondkoelte terug naar huis slentert, hangt een hoek van de naar gehakt ruikende zakdoek uit zijn broek. De hond sjokt achter hem. De drachtige geur van de avond bedwelmt Marcel.

In de keuken streelt Yvette de hond en haakt de leiband af.

Emma knijpt in een rauwe gehaktbal en laat die in een pan rollen. Dan klemmen haar kleine handen zich om twee nieuwe ballen.

‘Branko heeft een wond,’ zegt Yvette, ‘hier, waar de halsband zit.’

‘Hij trekt veel te hard, dat weet je toch.’

‘Branko pijn?’ vraagt Emma, terwijl ze van de stoel springt.

‘Het is niets, meisje,’ sust Marcel, ‘opa doet er wel wat zalf op, het stelt niets voor.’

‘Branko niet pijn’, zegt het meisje, terwijl ze haar armen naar de hond strekt.

Dan gebeurt het. Het ene moment zijn er de kleine blanke handen, daarna een gil, dan is er het bloed.

‘Het rotbeest heeft in Emma’s handen gebeten,’ brult Marcel, ‘ze bloedt, doe dan toch iets, mens.’

Daarna gaat alles snel. Hun bezoek aan de huisarts, de inenting tegen tetanus, hun zoon die het huis binnenstormt, het gevloek, de huilende Emma, Jonas die niet meer omkijkt wanneer hij Emma naar zijn auto draagt.

Honden hebben dan toch een geheugen. Het werkt traag, maar ze hebben een geheugen.

‘Als we Emma nog willen zien, zullen we het beest weg moeten doen’, hijgt Marcel.

Diezelfde avond rijdt hij het mormel naar het asiel. Marcel chauffeert de Volkswagen Transporter over een weg vol gaten en belandt in een smalle straat, een straat waar je geen straat meer verwacht, een doodlopende weg met afbladderende gebouwen.

Marcel laat het beest achter in de bestelwagen en bonkt met zijn knuisten een houten poort open. De scherpe geur van kattenpis dringt in zijn neusgaten. Een kortademige vrouw spuit melk tussen de krijsende tanden van een kat.

‘Dag’, zegt hij. Hij wacht.

Ze pent iets in een beduimeld schrift.

‘Ik breng onze hond.’

‘Ja, dat zie ik.’ Ze stompt haar veel te kleine bril hoger op haar neus. ‘Wat is er mis met de hond?’

‘De hond heeft een kind gebeten, niet echt erg, maar we kunnen de hond niet houden. Het is ons kleinkind.’

Haar donkere wenkbrauwen lijken een eigen leven te leiden. Ze stijgen en dalen onophoudelijk.

‘Ik bedoel, de hond heeft ons kleinkind gebeten.’

Een zucht. ‘Waarom heb je de hond met het kind alleen gelaten?’

‘We hebben niet opgelet.’

‘Altijd hetzelfde,’ zegt de vrouw, ‘wat verwacht je van mij, wat moet ik met die hond?’

‘Dit is toch een asiel? Mensen brengen dieren naar het asiel.’

We zitten vol. Iedereen rommelt maar aan met zijn dieren. Verdomme.’ Ze verdwijnt tussen de kooien.

‘We kunnen de hond niet houden’, zegt hij wanneer ze even later weer opduikt.

Ze geeft hem de pen.

‘Vul dit formulier in, ergens in deze puinhoop zal er wel een leeg hok zijn voor uw hond.’

Marcel plooit het vel papier dubbel en laat zijn hand zakken. ‘Ik kom gewoon een hond brengen, ik kom geen hond halen.’

‘Brengen of halen, hier gaat niets zonder registratie’, zegt ze. ‘Als u het formulier niet wilt invullen, neemt u de hond maar weer mee.’

‘Oké,’ zegt Marcel, ‘oké.’

‘Als uw hond niet binnen drie maanden door iemand wordt geadopteerd, zal hij een spuitje krijgen. Schrijf uw telefoonnummer op het formulier, ik bel u. Heeft de hond letsels?’

‘Aan zijn hals, een beetje,’ zegt Marcel, ‘van het rennen. De hond doet niets dan rennen en springen. We kunnen de hond niet houden, wij zijn niet meer zo jong, en dan zo’n hond.’

‘Schrijf dat op het formulier, van dat rennen. Beschrijf alles zo nauwkeurig mogelijk en toon me uw identiteitskaart. Het blijft uw hond. Misschien kan ik iets voor u doen. Vul de papieren in en ga uw hond halen.’

Marcel sleurt Branko uit de bestelwagen. Identiteitsformulieren voor een bijtend monster. Het beest is nu geregistreerd op zijn naam. Al dat gedoe. Wat een rotwereld.

Marcel stouwt het dier in een kleine kooi.

‘Uw hond moet eerst wennen,’ zegt de vrouw, ‘daarna kan hij in een grotere kooi. Ik bel u als er een koper zou opdagen. Maar u begrijpt dat die kans erg klein is voor een happende hond.’

Marcel knikt.

‘Ondertussen kunt u nadenken over het lot van uw hond’, zegt ze. ‘Als u over drie maanden bij uw standpunt blijft, moet u het euthanasieformulier van de hond schriftelijk motiveren en handtekenen.’

Yvette kijkt niet op wanneer Marcel de schemerige keuken binnenkomt. Ze zit aan tafel en nipt van haar glas rode wijn.

Hij leunt nerveus tegen de muur, achter haar stoel. ‘Heb je Jonas gebeld?’ vraagt hij.

Ze slikt. ‘Wat een stomme vraag, natuurlijk heb ik gebeld.’

‘Hoe is het met Emma?’

‘Ze hebben de wond genaaid.’

‘En haar handen?’

‘Het komt goed, volgens de dokter.’

‘Is ze erg overstuur?’

‘Ze huilt veel. Wat had je gedacht? Emma is hard geschrokken.’

‘Zei Jonas nog iets?’

‘We zullen Emma een poos niet meer zien.’ Ze zucht. ‘Ik weet niet of hij het meent.’

‘Jonas draait wel bij’, zegt Marcel. ‘Emma is ons kleinkind. Wij hebben rechten.’ Hij laat zich doodvermoeid op een stoel zakken terwijl Yvette haar glas met kleine slokken leegdrinkt.

‘Ik begrijp niet hoe Branko haar heeft kunnen bijten’, zegt ze. ‘Ik pieker me suf, maar ik begrijp het niet.’

‘Het is een rotbeest’, mompelt hij. ‘Rotbeesten bijten.’

‘Heb je iets ongewoons opgemerkt tijdens de wandeling?’

Marcel schudt zijn hoofd. ‘Branko trok hard aan de lijn en hij sprong, maar dat doet hij altijd.’

‘Wat gaat er met Branko gebeuren?’ vraagt Yvette.

‘Ze zoeken een nieuwe eigenaar. Ze vinden makkelijk een koper. Gewoon iemand zonder kinderen.’

Ergens in de straat blaft een hond. Uitdagend.

Marcel duwt zich moeizaam recht en grijpt naar de knop van het raam.

‘Laat het raam open,’ zegt ze, ‘het is vreselijk benauwd.’

De klok tikt.

‘Ik ga slapen,’ zegt hij, ‘het was een rotdag.’ Onder het gewicht van Marcels lichaam kreunen de treden van de trap.

De volgende ochtend zit Yvette in de keuken aan de ontbijttafel wanneer Marcel de deur openduwt. Ze volgt hem met haar blik wanneer hij naar het aanrecht sjokt, een kop koffie inschenkt en zich op een stoel laat zakken.

‘Je hebt nog steeds die hangbuik’, zegt ze.

Hij trekt met de vingers van één hand aan de tip van zijn hemd, terwijl zijn andere hand naar de broodzak grijpt.

‘Je bent nog geen gram vermagerd, Marcel. Bekijk jezelf eens. Je moet meer bewegen, anders lig je in het graf voor je een nieuwe baan vindt. Hoe moet het huis dan afbetaald worden?’

Marcel haalt zijn schouders op.

‘We gaan wandelen’, zegt ze. Ze schuift haar stoel naar achteren.

‘Wandelen. Nu?’

‘Ik ga met je mee’, zegt ze.

‘De zon brandt al.’

‘Zeur niet.’

‘Ik wil ontbijten, Yvette.’

‘We steken wat dingen in een tas. We kunnen in de schaduw van de wilgenbomen ontbijten.’

Marcel kauwt op de gladde binnenkant van zijn wang en zwijgt.

Met de tas bungelend aan haar hand beent ze door de zonovergoten straat. Hij volgt haar. Hijgend. Zwetend.

Wanneer ze aan het weggetje komen, stopt ze. ‘Onder de wilgen is het koel. Laten we op de bank ontbijten.’

Ze plooit een handdoek open, haalt beschuiten en een plastic vlootje tevoorschijn en giet koffie in twee koppen.

Marcel laat zich op de bank vallen en leunt puffend achterover.

‘Ik heb het nagekeken op internet’, zegt ze. ‘Waarom buikvet zo gevaarlijk is weten ze nog niet. Ze weten wel dat vet in de buik heel actief is. Het verstoort het hartritme en allerlei andere dingen. Tot het denken toe.’

Hij ademt snel.

‘Doe iets aan je gezondheid, Marcel.’

Zweet vult Marcels oogkassen. De druppels irriteren zijn ogen. Hij sluit ze.

‘We moeten elke dag samen gaan wandelen. Laten we dat maar doen’, zegt Yvette.

Marcels zweterige vingers zoeken in zijn broek koortsachtig naar de zakdoek met de resterende bal gehakt van gisteren. Hij voelt hoe zijn kant van de bank langzaam wegzakt onder zijn lichaamsgewicht. Hoe de andere kant opwipt. Hij voelt hoe Yvette van de bank loskomt. Hoe ze een lange wilgentak afbreekt en in zijn handen legt. Hoe hij het smalle buigzame gedeelte van de tak knoopt tot een strop en om haar hals legt. Hoe zijn hand zich rond het dikkere gedeelte van de tak sluit. Hij voelt hoe Yvette haar rug plooit om kwijlend naar het vlees te springen. Even houdt hij zijn adem in.

Wanneer hij zijn ogen weer opent, zit Yvette op de bank. Ze verwijdert het deksel van het plastic vlootje en smeert vegetarische tofupasta op haar beschuit.