Liza Marklund

Nora’s verdwijning

Uit het Zweeds vertaald door Wendy Prins

Uitgeverij De Geus

breda 2014

Oorspronkelijke titel Lyckliga gatan, verschenen bij Piratförlaget

Published by agreement with Salomonsson Agency

Oorspronkelijke tekst © Liza Marklund, 2013

Nederlandse vertaling © Wendy Prins en De Geus bv, Breda 2014

Omslagontwerp Mijke Wondergem

Omslagillustratie © vrouw: Christine Schneider/Corbis/Hollandse Hoogte, trap: Jarek Blaminsky/Arcangel Images

isbn 978 90 445 3146 6

nur 331

Niets uit deze uitgave mag verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Geus bv, Postbus 1878, 4801 bw Breda, Nederland.

Telefoon: 076 522 8151.

Deze digitale editie is gemaakt naar de eerste druk, 2014.

Wilt u het gratis magazine Geuzennieuws met informatie over onze nieuwe uitgaven ontvangen, ga dan naar www.degeus.nl en meld u aan.

#

het eerste wat haar opviel was de stilte. De hond blafte niet. Normaal gesproken stond hij naast de garagedeur zo tekeer te gaan dat het schuim op zijn bek stond, hij bleef net zo lang aan de lijn rukken tot de druk van de halsband op de luchtpijp het gekef in een amechtig sissen veranderde.

Er was iets mis met die hond, dat had ze altijd al gedacht. Was het een mens geweest, dan had hij een of andere adhd-diagnose gehad, daar was ze stellig van overtuigd. Eigenlijk was hij best schattig om te zien, een zwartglanzende vacht en dikke pootjes, maar zijn ogen stonden scheel en zijn tanden waren te groot. Hij maakte een onbeheerste en onbetrouwbare indruk. Dat hij nu niet blafte bezorgde haar een vluchtig en onbestemd gevoel van opluchting.

De opluchting verdween echter ogenblikkelijk toen ze bij de achterdeur kwam en merkte dat deze niet op slot zat. Ze maakte hem geruisloos open, bleef even in de deuropening staan, voelde de droge warmte uit het huis in haar gezicht stromen.

Binnen weergalmde de leegte. Daarna kwam de geur. Die was niet afstotend, alleen maar vreemd. Een beetje zoet en scherp tegelijk. Die hoorde hier niet thuis.

Snel stapte ze de bijkeuken in en trok de deur zo stil mogelijk achter zich dicht. Het gevoel van onbehagen nam toe. Het was erg stil. Ze hoorde haar eigen hartslag in haar hoofd suizen.

Langzaam en geruisloos boog ze zich voorover en trok haar laarzen uit. Op de vloer was al een plasje water ontstaan. Zonder erbij na te denken pakte ze een vaatdoekje van het aanrecht en nam het vocht op. Haar pantoffels stonden naast de wasmachine, maar om de een of andere reden liet ze ze daar staan. Ze stopte de handschoenen in haar jaszak, trok haar jas uit, deed haar muts en sjaal af en hing alles samen met de handtas aan het haakje bij de achterdeur. Liep vervolgens op kousenvoeten door naar de keuken. De geur werd scherper.

Boven het aanrecht brandde licht. De derde fout, dacht ze.

De hond. De achterdeur. Het licht boven het aanrecht.

Milieubewustzijn, dacht ze. Je moet milieubewust zijn. Elektriciteit sparen. Voor een politicus is het belangrijk om geloofwaardig te zijn. Een toonbeeld te zijn voor de kiezers, het goede voorbeeld te geven.

Ze deed het licht uit, liep om het aanrecht heen en kwam uit in de hal.

Daar lag de hond.

Eerst dacht ze dat het een andere hond was. Hij leek zo klein. Het levenloze had hem kleiner gemaakt. De vibrerende energie die hem bij leven had omgeven, was verdwenen en had hem als een dweil achtergelaten op het kleed in de hal, het Perzische tapijt dat nep was. Het was onmogelijk om dat kleed met de stofzuiger schoon te krijgen, ze moest altijd na afloop nog een roller gebruiken. Het bloed van de hond was niet door het plasticachtige acrylmateriaal opgezogen maar erbovenop blijven liggen en ingedroogd tot een bruine koek.

Ze kreeg moeite met ademhalen en begon onder haar oksels te zweten, precies zoals vroeger als het geluidsniveau hoger en hoger werd, als de leerlingen op haar oude school zich niet langer op hun boeken concentreerden maar met hun schoenen op de betonnen vloer stampten. Ze probeerde zich te vermannen.

Eigenlijk had ze nooit van die hond gehouden. Stefan heette hij. Hoe kon je een dier zo’n naam geven?

Ze liep vlak langs de muur en kwam uit in de woonkamer. De gordijnen waren dicht. Ze knipperde een paar keer met haar ogen in het donker. De kamer was leeg. Het was er warm en benauwd. Ze slikte. Ze zou hier weg moeten gaan. Meteen.

Iemand moest de hond gedood hebben. Het was geen ongeluk. Waarom had iemand hem gedood?

Ze hoorde een geluid. Iemand kreunde. Of hoestte misschien. Een zwaar geluid, een man.

Ze verstijfde.

Het kwam van boven, uit de slaapkamers.

Ze keek in de richting van de trap.

De echtgenoot mocht haar niet zien. Hoe moest ze dit uitleggen? Wat deed ze hier? Hoewel, de deur was los geweest, hij zat niet op slot. Iedereen had binnen kunnen komen.

Ze keek weer naar de hond.

Hij moest de hond gedood hebben. Waarom had hij de hond gedood? Was er iets met de kinderen gebeurd? Stel dat de kinderen boven waren!

Ze meende weer iets vanaf de bovenverdieping te horen, maar ze wist het niet zeker.

Wat moest ze doen? Het huis had leeg moeten zijn. Op slot, donker.

Ze bleef een paar minuten in de hal staan, of misschien was het niet zo lang.

Daarna veegde ze haar handen aan haar broek af, liep in enkele snelle passen langs het hondenlichaam en haastte zich voor ze zich kon bedenken geluidloos de trap op. Ze meed de vijfde en de zevende tree, die kraakten.

De deur naar de kamer van de kinderen was dicht. Ze maakte hem voorzichtig open, wist dat hij niet zou piepen. Een paar weken geleden had ze de scharnieren nog geolied. Het rolgordijn met de konijnen was omlaag getrokken. De knuffeldieren lagen in hun poppenbedjes ingestopt. Verder was de kamer leeg. De bedden van de kinderen waren opgemaakt en niet beslapen, die van Isak en Samuel, en het bedje van de kleine Elisabeth bij het raam. Ze slaakte een zucht van verlichting, deed de deur achter zich dicht. Ze liep door naar de grote slaapkamer.

De echtgenoot lag in het tweepersoonsbed, als hij het tenminste was. Ze kende hem alleen van de trouwfoto, en zijn gezicht was niet herkenbaar. De mond was wijdopen, de voortanden misten. Het lichaam lag in een onnatuurlijke houding, ze wist niet dat benen en armen zich in zo’n positie konden bevinden. Hij had een broek en een overhemd aan. Geen sokken. Zijn voetzolen waren gebarsten.

Ze staarde naar de man en merkte dat haar lichaam met iets warms en zwaars werd gevuld, het vulde haar van binnenuit, waardoor ze haast geen lucht meer kreeg.

Iemand had de echtgenoot dit aangedaan. Stel dat diegene nog in het huis was?

Er kwam een gorgelend geluid uit de keel van de echtgenoot. De zwaarte verdween uit haar benen, ze struikelde achterwaarts boven de hal in, hervond haar evenwicht en passeerde de kamer van de kinderen, de trap af, langs het hondenlijk, de keuken in en daarna door naar de bijkeuken.

Het zweet stroomde langs haar zijden terwijl ze nerveus haar jas dichtknoopte. Ze huilde toen ze de achterdeur achter zich op slot deed, brandende tranen van gemis, en misschien een beetje van schuld.

#

de lift plingde, vertraagde en opende met een zuigend geluid zijn deuren. Nina Hoffman wierp een onzekere blik op de digitale bordjes, klopte dit?

Ze liep de roodgeverfde overloop op, de deuren schoven achter haar dicht. Een doffe bastoon verried dat de lift achter haar ergens in het hermetisch afgesloten gebouw verdween. Ze bleef alleen in de stilte achter.

Ja, het klopte, juiste trappenhuis en juiste verdieping.

Aan de linkerkant was een glazen deur met een alarm en codeslot.

Ze liep ernaartoe en drukte op een knop waarvan ze aannam dat het een bel was. Ze hoorde niets.

Met een droge mond en keel bleef ze staan wachten. Een van de liften suisde voorbij, ze kon niet zeggen of hij omhoog- of omlaagging. Even voelde ze een zwarte, duizelingwekkende onzekerheid opkomen, waar was ze mee bezig? Wilde ze zich hier werkelijk aan blootstellen – nog een keer?

Daarna hoorde ze het gedempte geluid van hakken die dichterbij kwamen. Aan de andere kant van de glazen deur dook opeens een gezicht op. Nina deed onwillekeurig een stap achteruit.

‘Nina Hoffman?’

De vrouw was klein en blond, welgevormd en hooggehakt. Barbiepop, dacht Nina.

‘Welkom bij de Rijksrecherche. Kom verder.’

Nina stapte de gang in. Het plafond was erg laag. Ergens bromde een ventilator. De vloer was glimmend geboend.

‘Ik kom voor de introductiecursus’, zei Nina verklarend. ‘Misschien kun je me doorverwijzen naar …’

‘De cid-chef heeft gezegd dat hij je meteen wil spreken, weet je waar hij zit?’

Hoe zou ze dat moeten weten?

‘Nee’, antwoordde ze.

De barbiepop legde het uit.

Nina’s voetstappen klonken zwaar op de synthetische vloerbedekking, maar ze weergalmden niet. Ze passeerde openstaande deuren, fragmenten van stemmen dansten voorbij, daglicht kwam van smalle ramen onder het plafond. Aan het eind van de gang ging ze naar links en kwam uit bij een hoekkamer met uitzicht op de Bergsgatan.

‘Nina, kom binnen.’

Commissaris Q was in rang gestegen. Hij had de afdeling Geweldsdelicten bij de politie Stockholm verlaten en was cid-chef geworden bij de Rijksrecherche: chef van de Criminele Inlichtingendienst.

Ze ging de kamer binnen, knoopte haar jas los.

‘Welkom bij de Rijksrecherche’, zei hij. Kennelijk was dat de vaste begroeting voor nieuwe medewerkers.

‘Bedankt.’

Zonder het al te duidelijk te laten merken nam ze de man achter het bureau op. Zijn felgekleurde hawaïshirt contrasteerde scherp met de inrichting van de overheidskamer. Ze hadden eerder contact gehad, toen politieman David Lindholm vermoord gevonden was (toen zij David vermoord gevonden had), ze vroeg zich af of hij daar nog over zou beginnen. Zijn bureau was helemaal leeg, op een koffiemok, een laptop en twee dunne mappen na. Hij stond op, liep om het bureau heen en begroette haar met een ferme handdruk.

‘De weg in dit labyrint al leren kennen?’ vroeg hij, wijzend naar een bezoekersstoel.

Hoe zou ze daar tijd voor moeten hebben gehad? Ze was pas vijf minuten geleden begonnen.

‘Nog niet.’

Ze hing haar jas over de rugleuning en ging goed zitten. De stoel was hard en ongemakkelijk. Hij liep terug naar zijn plek, leunde achterover en keek haar onderzoekend aan.

‘Het is de bedoeling dat je vandaag de introductiecursus gaat doen, of niet?’

De hele week, had men haar gezegd.

‘Ja, dat klopt.’

Hij trok een van de mappen naar zich toe, zette een leesbril op, sloeg de eerste pagina open en las hardop voor uit haar cv.

‘De politieacademie’, zei hij. ‘Daarna politiedistrict Katarina op Södermalm, aspirant, surveillant, agent. Vervolgens opnieuw aan de studie, aan de Universiteit van Stockholm, 240 punten in gedragswetenschap. Criminologie, sociale psychologie, een cursus etnologie.’

Hij keek haar over zijn bril heen aan.

‘Waarom gedragswetenschap?’

Omdat ik het spoor bijster ben, omdat ik de mens wil begrijpen.

‘Het leek me … interessant.’

‘Je spreekt Spaans, heb ik begrepen. En Duits en Portugees?’

‘Ik ben opgegroeid op Tenerife. Mijn vader was Duits. Ik versta Portugees, maar ik spreek het niet perfect.’

‘Engels?’

‘Jawel.’

Hij sloeg de map dicht.

‘Toen ik deze baan aannam, stond ik erop mandaat te krijgen om wat eigen mensen aan te nemen. Jou wil ik hier hebben.’

Ze gaf geen antwoord, nam hem alleen aandachtig op. Wat bedoelde hij? Waarom haalde hij haar opleiding erbij?

Q legde de map opzij en schoof zijn bril op zijn voorhoofd.

‘Waarom ben je bij Katarina gestopt? En ben je weer gaan studeren?’

Ze bleef hem een paar lange seconden aankijken.

Omdat mijn hele familie al generaties lang crimineel is. Omdat ik dezelfde weg heb gekozen, maar dan van de andere kant. Omdat ik mijn broer op een hasjfarm in Marokko heb doodgeschoten.

‘Ik merkte dat ik me verder wilde ontwikkelen … dat ik meer te bieden had.’

Hij knikte weer, keek haar rustig aan.

‘Wij gebruiken hier geen smerisjargon’, zei hij. ‘Wij zijn op zoek naar het ongewone, het afwijkende is bij ons een pre. Wij willen vrouwen, homo’s, allochtonen, lesbo’s, academici, mensen die van de norm afwijken.’

Was hij erop uit haar te choqueren? In dat geval moest hij beter zijn best doen. Of viste hij naar haar seksuele voorkeuren?

Ze gaf geen antwoord.

Hij glimlachte een beetje.

‘Aangezien je gediplomeerd politieagent bent, heb je nog steeds politionele bevoegdheden, je kunt dus verhoren afnemen en dergelijke voorzover je dat noodzakelijk acht, maar je functie is die van Operationeel Analist. Hoe belangrijk is het voor je om die introductiecursus te volgen?’

Ze keek hem aan zonder te antwoorden.

‘Ik bedoel, tijden registreren kun je al, Lamia kan een pasje, een computer en inloggegevens voor je regelen, rondgaan om kennis te maken met collega’s kan altijd nog.’

Lamia was de blondine.

Ze had de cursus graag gevolgd, wist niet eens zeker of ze zich nog herinnerde hoe je tijden moest registreren. In de vier jaar die verstreken waren sinds ze bij de politie was gestopt, waren de systemen ongetwijfeld veranderd.

De cid-chef vatte haar zwijgen op als toestemmen.

‘Ken je Ingemar Lerberg?’ vroeg hij.

Nina zocht een fragment van een seconde in haar geheugen, een politicus, die opstapte.

‘Jazeker.’

Commissaris Q sloeg het andere document open en trok de leesbril weer op zijn neus.

‘Lerberg is mishandeld aangetroffen in zijn huis in de villabuurt Solsidan in Saltsjöbaden, het is onzeker of hij het overleeft. De politie Nacka heeft ons om ondersteuning gevraagd, heb jij contacten daar?’

Solsidan, was dat niet een comedyserie op tv?

‘Nee, niet direct.’

Hij reikte haar de map over het bureau heen aan.

‘Vandaag in de loop van de dag stellen we een onderzoeksteam samen, om te beginnen slechts een man of twee, drie. Ik wilde je vragen om daar een kijkje te gaan nemen. Vraag gerust, mocht er iets onduidelijk zijn, zie het als een introductie op je werk.’

De commissaris keek haar aan en leunde achterover tegen de rugleuning.

‘Morgenochtend om negen uur komen we in de briefingroom samen. Neem dan mee wat je hebt. Lamia regelt een auto voor je.’

#

het was een vrijstaand huis, aan het eind van de straat, niet zo ver van het kleine station vandaan.

Annika Bengtzon zette de ruitenwissers uit, leunde naar voren en tuurde door de voorruit. De blower blies muffe warme lucht in haar gezicht, ze draaide de ventilator lager en keek de straat af.

De politie Nacka had de keerplaats, het achterste stuk van de weg, het hele erf en een deel van het gazon van de buren afgezet. Verscheidene andere journalisten hadden hun voertuigen al in de berm geparkeerd en zaten achter beslagen ruiten in de warmte te schuilen of hingen bij de afzetting rond. In het eerste nieuwsbericht was per ongeluk gemeld dat Ingemar Lerberg dood was, maar later werd dat veranderd in ‘zeer ernstig gewond’. Die initiële fout was waarschijnlijk de reden voor de opvallend grote mediaopkomst. Een vermoorde politicus was een vermoorde politicus, ook al zat hij alleen maar in de Raad voor Sociale Zaken van de gemeente Nacka. Lerberg was bovendien een controversieel parlementslid geweest, zo iemand van wie er volop foto’s in het archief te vinden waren.

Annika haalde diep adem. Geweld bezorgde haar nog altijd gevoelens van onbehagen, bijna net zo sterk als grote hordes journalisten.

Ze besloot om zo lang mogelijk in de auto te blijven zitten.

Het woonhuis zelf stond achter op het erf en werd gedeeltelijk aan het oog onttrokken door een open seringenhaag en een paar appelbomen, allemaal druipend van het vocht. Achter het huis verhief zich een heuveltje, geelgrijs van kleur door de onderliggende rots en het verdorde gras. Het was geen bijzonder huis. Rood met witte hoeken en een Franse kap, waarschijnlijk in de jaren twintig gebouwd, maar in de jaren zeventig gerenoveerd en van een nieuwe gevel en grote ramen voorzien. Het resultaat was een ratjetoe geworden, een geforceerde poging om modern te lijken. Het zou nog lastig worden om het pand door te laten gaan voor de luxe villa die haar nieuwschef voor ogen had. Maar dat was iets waar ze zich niet langer over opwond. Alles was relatief, een schrijftechnische kwestie. Voor haar moeder, thuis in Hälleforsnäs, was een verbouwd houten huis in Saltsjöbaden absoluut te classificeren als luxe villa. Het zou wel lukken.

Ze stond even stil bij haar pragmatische houding, wanneer was die eigenlijk ontstaan?

Lerberg was naar het ziekenhuis gebracht, zoveel wist ze. Er stond al een smartphonefilmpje op YouTube, waarop te zien was hoe hij in een ambulance werd afgevoerd. Foto-Pelle had de maker ervan gesproken en een bod gedaan op de rechten om het filmpje op de website van de Kvällspressen te mogen plaatsen, maar hij had verloren van de rijkere Concurrent.

Het zag ernaar uit dat het bleef regenen. Een grote tv-bus draaide de smalle straat in en werd zo geparkeerd dat ze het huis niet meer kon zien. Ze kwam er niet langer onderuit. Ze zette de motor af, trok de capuchon over haar hoofd, hing de tas over haar schouder, pakte het statief en stapte uit de auto. De wind rukte meteen aan haar regenjas. Het was echt akelig koud. Ze groette tv4 en de Keurige Ochtendkrant, maar deed net of ze Bosse van de Concurrent, die bij de keerplaats veel te hard in zijn mobiele telefoon stond te praten, niet zag. Ze keek op haar horloge. Ze had de kinderen weliswaar niet deze week en hoefde niet op een bepaalde tijd ergens te zijn, maar ze wilde hier wel zo snel mogelijk vandaan. Jimmy, haar vriend, zou vanavond koken en ze had beloofd om voor het eten thuis te zijn. En er viel hier toch niets exclusiefs te halen, niets op te graven of te onthullen, alleen maar plichtmatige verslaggeving. Snel en efficiënt. Wat beelden verzamelen voor web-tv en wat citaten van een of andere politieagent, en dan al die feiten en feitjes tot een verhaal zien te smeden.

Mishandeld in zijn eigen huis. Zeer ernstig gewond.

Ze zette de driepoot voor de afzetting op straat, amper een meter bij de reporter van de lokale radio vandaan, diepte de videocamera op uit haar tas en schroefde hem op het statief vast.

‘Zal ik de paraplu boven de camera houden?’ bood de radioreporter aan, een lange, dunne man die ze wel van gezicht maar niet van naam kende. Hij had zendapparatuur op zijn rug met vier antennes en een knipperend lampje, waardoor hij net een insect leek. Ze glimlachte voorzichtig naar hem.

‘Hartstikke aardig. Hoewel mijn camera ondertussen zijn zwemdiploma heeft gehaald, en ook al geleerd heeft om zwarte pistes te nemen …’

‘Compleet zinloos’, beaamde de insectenman. ‘Waar komt al die regen vandaan? Het zou toch een keertje moeten ophouden …’

Ze duwde het microfoonstekkertje in de geluidsingang, schraapte haar keel, drukte op play en ging voor de camera staan.

‘Hier,’ zei ze, strak in de lens kijkend, ‘midden in de idyllische villabuurt Solsidan in Saltsjöbaden, is vanmorgen de politicus Ingemar Lerberg zwaar mishandeld aangetroffen. Hij is per ambulance naar het Söderziekenhuis in Stockholm gebracht en zijn toestand zou nog steeds kritiek zijn.’

Ze keek de radioverslaggever aan.

‘Dat was vijftien seconden, of niet?’

‘Misschien veertien’, zei de reporter.

Ze liet de microfoon zakken, liep naar de camera, startte een nieuwe opname en liet de lens over de omgeving gaan: de druppelende afzetting, de grote mediabelangstelling, de figuren boven in het huis, die vagelijk achter de gesloten gordijnen te zien waren. Ze zou de beelden bij haar verhaal gebruiken zodra ze wat meer over de zaak wist. De reporter hield de paraplu nog steeds boven haar hoofd.

‘Het is hier niet zo patserig als ik verwacht had’, zei hij.

‘Het zijn de adressen die chic zijn, niet de huizen’, zei Annika.

Ze drukte op stop en deed de camera in haar tas. De reporter trok de paraplu weg.

‘Weet jij wie er alarm heeft geslagen?’

‘Alleen dat het alarm om 09.36 uur binnenkwam.’

Annika keek in de richting van het huis. De radiojongen en haar nieuwschef waren niet de enigen die iets veel grandiozers hadden verwacht. Ingemar Lerberg was een politicus die zich met grote gebaren en veel aplomb uitdrukte, die zich ‘zakenman’ noemde en zich geregeld aan boord van grote zeilboten liet fotograferen.

‘Waarom stapte hij op? Uit het parlement?’

‘Er was iets met de belasting’, zei Annika. ‘Iets met zijn bedrijf.’

Ze maakte een hoofdbeweging naar enkele burgerauto’s van de politie binnen de afzetting.

‘De Rijksrecherche?’

‘Ik denk het’, zei de reporter.

Annika richtte haar blik weer op het huis. Op de bovenverdieping werd nog een felle lamp aangedaan, het vocht op het raam schitterde in het bijtende blauwwitte licht.

‘Als de Rijksrecherche er nu al is, dan moet het daarboven wel heel erg zijn’, zei ze.

‘Of de politie Nacka wil alleen maar rugdekking hebben’, zei de insectenjongen.

Ze keek hem aan, die pas afgestudeerden waren tegenwoordig niet op hun achterhoofd gevallen.

‘Annika Bengtzon’, zei een stem achter haar.

Ze voelde een klomp in haar maag, wierp een blik over haar schouder maar draaide zich niet om.

‘Dag, Bosse’, zei ze.

Ze kon niet begrijpen dat ze ooit iets voor die idioot gevoeld had.

‘Zo vroeg op de dag al op pad om de wereld te veranderen?’

Ze kon hem negeren, wat een oorlogsverklaring zou betekenen, of ze kon een praatje met hem maken. Hij was het hoe dan ook niet waard om zich over op te winden. Dus draaide ze zich om en glimlachte.

‘Brood op de plank, Bosse. Niet iedereen kan van dividend leven.’

Bosse zat graag in café-restaurant Pressklubben om over zijn wilde aandelenspeculaties te vertellen, vaak met geleend geld. Het jachtgeluk in de aandelenjungle was zelden van lange duur. Zijn glimlach werd wat geforceerder.

‘Tjonge,’ zei hij, ‘dat je nog steeds met ons gewone stervelingen in de modder rondbanjert.’

Annika trok vragend haar wenkbrauwen op.

‘Moet je niet in Norrköping in een of ander staatspaleis zitten?’ zei Bosse. ‘Je nieuwe vriendje gaat toch de Zweedse immigratie overnemen?’

Annika had het gerucht gehoord: dat haar nieuwe vriend, Jimmy Halenius, het aanbod had gekregen om directeur-generaal van de Immigratie- en Naturalisatiedienst te worden. Ze zuchtte theatraal.

‘Bosse,’ zei ze, ‘je stelt me teleur. Ik dacht dat je een man van de wereld was.’

‘Er gebeurt iets daarboven’, zei de radiojongen.

Annika haalde instinctief de videocamera tevoorschijn en stelde scherp op het huis. Enkele politiemensen, twee in uniform en drie in burger, kwamen door de voordeur naar buiten. Een van hen was een jonge vrouwelijke agent in burger. Ze had een rechte rug, brede schouders, slanke benen en een lange, bruine, kaarsrechte paardenstaart op haar rug. Annika merkte dat haar adem stokte, dat kon niet waar zijn.

‘Dat is Nina Hoffman’, zei Bosse met een hoofdbeweging naar de vrouw. ‘Zij was betrokken bij de moord op David Lindholm. Ik dacht dat ze was weggebonjourd.’

De verslaggevers keuvelden verder, maar de woorden drongen niet tot Annika door. Nina Hoffman was afgevallen. Ze trok de lichtblauwe beschermhoesjes van haar schoenen en liep naar een van de burgerauto’s, deed net alsof ze alle journalisten niet zag.

Annika ademde diep in en hield haar adem vast. Ze hadden elkaar in Marokko ontmoet, op Fatima’s farm even buiten Asilah. Waarschijnlijk wist Annika meer over Nina en haar familie dan iemand anders.

De politiemensen op het trappetje bij de voordeur bleven met elkaar staan praten, een van de mannen in burger gebaarde druk. Daarna zette hij koers naar de verzamelde pers. De journalisten werden als magneten door hem aangetrokken, de politieman bleef een meter van de afzetting staan en liet zijn blik over hen heen glijden. Annika maakte haar blik los van Nina en richtte de camera op de politieman, de radiojongen stak zijn microfoon naar voren.

‘Ik kan bevestigen dat het inderdaad Ingemar Lerberg is die hier in het pand achter mij bewusteloos is aangetroffen’, zei de politieman, terwijl hij iedereen in de drom journalisten streng aankeek. Annika kon de regendruppels horen vallen.

‘We hebben besloten met het bericht naar buiten te komen’, vervolgde de politieman, ‘hoewel er naaste familie is die nog niet op de hoogte is gesteld.’

‘Wie is er nog niet op de hoogte gesteld?’ riep een vrouw van een lokale televisiezender die vrij ver achter in de groep stond.

De politieman negeerde haar. Een straaltje regenwater sijpelde over zijn voorhoofd omlaag.

‘Ingemar Lerberg is naar het Söderziekenhuis overgebracht en wordt op dit moment geopereerd; ons is verteld dat zijn toestand kritiek is.’

‘Wie heeft 112 gebeld?’ schreeuwde de vrouw van de lokale televisie.

Annika verplaatste haar gewicht van het ene been op het andere. De politieman wiebelde op zijn voeten.

‘Het onderzoek is in volle gang’, zei hij. ‘Diana Rosenberg, hoofdofficier van justitie in Nacka, is aangewezen als leider van het vooronderzoek. We zullen later met nadere informatie …’

‘Wie heeft er alarm geslagen?’

De vrouw gaf het niet op.

‘Het was een anonieme tip’, zei de politieman.

‘Was het een vrouw of een man?’

‘Daar kan ik geen antwoord op geven.’

‘Kan niet of wil niet?’

De politieman had er genoeg van. Hij draaide zich om om terug te lopen naar het huis. Zijn haar lag plat op zijn schedel geplakt, zijn popeline jas was donkergestreept van de regen.

‘Hebben jullie enig idee wat het motief was voor de mishandeling?’ riep de vrouw van de lokale televisie hem na. ‘Werd Lerberg bedreigd? Zijn er tekenen van inbraak?’

De politieman bleef even staan en keek haar over zijn schouder aan.

‘Het antwoord op alle vragen is nee’, zei hij, en hij dook dieper in zijn kraag en liep snel door naar het huis.

Annika stopte de camera weer terug en tuurde over de mensenmassa in de richting van de politieauto’s. Nina Hoffman zag ze nergens.

‘Wil je een lift naar de stad?’ vroeg ze aan de radiojongen.

‘Dank je, maar ik moet nog live verslag doen in de nieuwsuitzending van twee uur’, zei de jongen.

‘Heb je over Schyman gehoord?’ zei Bosse.

Annika keek hem vragend aan. Bosse grijnsde van oor tot oor.

‘Hij heeft de Grote Journalistenprijs met bedrog gewonnen. Die artikelenreeks over die miljonaire die verdween.’

Annika trok haar wenkbrauwen op.

‘Wie zegt dat?’

‘Nieuwe gegevens op internet.’

Lieve hemel, dacht Annika.

‘Het was een tv-documentaire’, zei ze terwijl ze de autosleutels opviste.

Bosse knipperde een paar keer met zijn ogen.

‘Geen artikelenreeks’, zei Annika. ‘Schyman kreeg die prijs voor een tv-documentaire. Beide keren.’

Ze liep naar de auto, zwaaide naar de insectenman en sprong achter het stuur. Terwijl de blower op gang kwam en de beslagen voorruit schoonblies, zag ze Nina Hoffman langsrijden en in de regennevel verdwijnen.

#

hoofdredacteur anders schyman bestudeerde Ingemar Lerbergs welbekende glimlach op het computerscherm: de krijtwitte tanden, de kuiltjes in de wangen, de neonblauwe ogen. Hij stond op de kade voor een grote olietanker, openhangend sportjack, bovenste knoopjes van zijn overhemd los, wind door zijn haar.

Vreselijk aardige gozer. Ze kenden elkaar al tien jaar, misschien nog langer, vijftien? Een paar jaar hadden ze samen in het programmacomité van de Rotaryclub gezeten, maar na de onthullingen over Lerbergs belastingzaken (de Kvällspressen kon natuurlijk niet een oogje dichtknijpen enkel en alleen omdat Schyman als verantwoordelijk uitgever Rotarybroeder was van het onderzoeksobject) was het contact tussen hen beiden enigszins bekoeld.

Wie had hem willen afranselen?

Schyman ververste de pagina om het laatste nieuws over de mishandeling te lezen. Annika Bengtzon had een foto van de plaats van het misdrijf op Twitter gezet, de mediabelangstelling voor de zaak leek vrij groot te zijn. Er was geen motief, Lerberg werd niet bedreigd en er waren geen sporen van braak. Lastige situatie.

Hij keerde terug naar Lerbergs homepage (of beter gezegd, de homepage van zijn bedrijf, www.itc.se, dat voor International Transport Consultant bv stond). Hij was een goede zakenman, Lerberg, werkzaam op het gebied van schepen en zeevaart, iets met digitale systemen voor de coördinatie van zeetransporten. Daarnaast ijverde hij voor een nieuwe jachthaven in Saltsjöbaden, een super-de-luxe haven voor jachten en cruiseschepen.

Hoewel hij natuurlijk het bekendst was geworden als politicus.

Schyman zocht op lerberg politicus saltsjöbaden. De eerste hits waren afkomstig van zijn eigen krant, het gaf hem altijd zo’n goed gevoel als dat gebeurde, hoewel hij natuurlijk wel wist dat de hits speciaal op zijn persoon waren toegesneden. Zijn blik gleed over de pagina omlaag, om bijna helemaal onderaan op een thread in een discussieforum te belanden. Geschrokken schoot hij naar voren:

Geruchten over de machtige mannen van Saltsjöbaden

Naast Lerbergs naam en de namen van een groot aantal anderen zag hij zijn eigen naam staan.

Anders Schyman, de Ridder van de Waarheid

Wat was dit?

Hij had niet de gewoonte om zichzelf te googelen, hij deed het in elk geval niet vaak, maar dit had hij nooit eerder gezien.

Nieuwsgierig klikte hij de link open. Prompt rolde er een afbeelding over het scherm, een brandende kaars en een foto van hemzelf, bij een of andere feestelijke gelegenheid genomen. Hij stond met een glas in zijn hand, breed glimlachend naar de camera, ogen en voorhoofd licht glimmend. Kon de foto misschien na een debat op de Publicisten Club genomen zijn …?

Wij kennen hem allen, iedereen kent hem, onze held, de ridder van de realiteit, Hij Die Ons Behoedt Voor Machtsmisbruik en Corruptie, de geweldige redacteur en verantwoordelijk uitgever van de krant de Kvällspressen.

Hij bracht zijn gezicht dichter naar het scherm, wat was dit in hemelsnaam …?

Er zijn weliswaar mensen die beweren dat hij zijn moraal en ethiek op het altaar van de zakenfamilie en het kapitalisme verkocht toen hij de staatstelevisie verliet en de minst serieuze en meest schreeuwende tabloid van Zweden overnam, maar het Licht van de Waarheid veroordeelt niemand zonder de persoon in kwestie gehoord te hebben, openheid en tolerantie staan bij ons hoog in het vaandel, wij beperken ons tot datgene wat gestaafd kan worden.

Schyman liet zijn blik naar de bovenrand van het scherm glijden, ja, de blogger noemde zichzelf blijkbaar ‘het Licht van de Waarheid’. Dat klonk onheilspellend.

We kennen allemaal zijn fantastische geschiedenis, zijn bijzondere charisma, zijn gedegen journalistieke achtergrond: gastdocent aan de universiteit, voorzitter van de Vereniging van Krantenuitgevers, de redacteur die de Kvällspressen tot de Grootste Krant van Zweden maakte – en bovendien twee keer de winnaar van de Grote Journalistenprijs! Twee keer! Wat een buitengewone prestatie! Wat een triomf! Een wapenfeit dat door (bijna) niemand geëvenaard is! Laat ons allen eenstemmig in een jubelend Halleluja uitbarsten!!

Nou ja, zo bijzonder was het nou ook weer niet. Er waren ondertussen nog meer die de prijs twee keer ontvangen hadden.

Maar het Licht van de Waarheid heeft zijn naam niet voor niets gekregen. Hier woont het Licht dat de Werkelijkheid en het Wezenlijke belicht. Hier is ruimte voor Bronkritiek en Tegendraads Denken, de Oppositie tegen de akelige Politieke Correctheid van het media-establishment, noem mij gerust de schrik van de Huichelaars en Hypocrieten.

Laat ons Anders Schymans grootse journalistieke prestaties eens nader bekijken. Laten we allen het Licht een stap dichter naderen, zijn grootse daden wat beter onder de loep nemen …

Waar ging dit in godsnaam over?

De eerste keer dat de uitzonderlijke onderscheiding die bekendstaat als de Grote Journalistenprijs aan Onze Held werd toegekend, kan niemand zich meer herinneren.

Het is Anders Schymans tweede journalistieke prestatie die het verdient om grondig belicht te worden, zijn gigantische mediasucces, de documentaire die hem ertoe deed besluiten uit de grauwe schaduw van de staatstelevisie te treden en onze met standaardmeubels ingerichte woonkamers binnen te gaan – Geacht Publiek, Beste Vrienden:

Laten we de Schijnwerpers richten op Viola Söderland.

‘Hij leeft nog.’

Anders Schyman schrok en keek op. Nieuwschef Patrik Nilsson stond wijdbeens aan de andere kant van het bureau, in zijn stem klonk duidelijk teleurstelling door. Schyman klikte het blogbericht snel en schuldbewust weg, hij had de glazen deur niet open horen gaan. Hij zag Viola Söderland in al haar kunstmatig verworven elegantie voor zich.

‘Ik wist het zo zeker als maar kan’, zei Schyman. ‘Ze was vrijwillig verdwenen.’

Patrik Nilsson keek hem met een lege blik aan.

‘Het Söderziekenhuis heeft een nieuw communiqué uit laten gaan’, zei hij. ‘Lerberg kreeg een hartstilstand op de operatietafel, maar na reanimatie hebben ze hem weer aan de praat gekregen. Hij wordt nu vanwege zijn verwondingen in slaap gehouden.’

Schyman voelde zijn gedachten als lava door zijn hoofd stromen en probeerde neutraal te blijven kijken. Hij schraapte zijn keel, keek naar het lege scherm voor zich. Het blogbericht had hem meer van zijn stuk gebracht dan hij dacht, de insinuerende nonsens plakte nog aan zijn gezicht.

‘Herinner jij je Viola Söderland?’ vroeg hij.

Het gezicht van de nieuwschef veranderde van uitdrukkingsloos in verward.

‘Wie?’

Schyman stond op uit zijn stoel en liep naar de bank, draaide zijn rug naar de computer en de weggeklikte tekst, maar de letters brandden nog steeds, ze staken hem als naalden in zijn rug.

‘De miljardaire. Guldtornet Spiran.’

Hij liet zich in de doorgezeten kussens zakken. Patrik Nilsson hees zijn spijkerbroek onder de beginnende bierbuik op en liet zijn blik over de redactie aan de andere kant van de glazen wand gaan.

‘Die vrouw die verdween? Met een gigantische belastingschuld?’

Eerst was Schyman beledigd, een seconde later opgelucht. Het Licht van de Waarheid leek de gedetailleerde kennis over zijn grote journalistieke daden extreem te hebben overschat.

Niemand was er nog in geïnteresseerd. Het was niets om zich zorgen over te maken.

‘Die vrouw die verdween’, bevestigde hij.

‘Wat is er met haar? Is ze boven water gekomen?’

‘In zekere zin. Gaat Lerberg het redden?’ vroeg hij.

Patrik Nilsson fronste zijn wenkbrauwen.

‘Wat is er met die miljardaire? Dit heb ik gemist.’

Schyman ging weer staan, waarom leerde hij het ook nooit om zijn mond te houden?

‘Dus we hebben geen politieke moord?’

‘Hij kan nog doodgaan voor we ter perse gaan,’ zei Patrik hoopvol, ‘dus voorlopig bewaren we de Eén.’

De iets te enthousiaste voorpagina waarop de man al dood was, was klaarblijkelijk al gemaakt. Nou ja, daar kon hij niets van zeggen, het was een onuitgesproken regel dat de deadline gehaald moest worden.

‘Laten we hopen dat we een nieuwe moeten maken’, zei Schyman, wat Patrik als een wenk opvatte dat het tijd was om weer aan het werk te gaan. Hij haalde op een overdreven manier adem, trok de deur open en verliet de glazen kooi zonder de deur goed achter zich te sluiten. De geluiden van de redactie sijpelden door de smalle opening naar binnen: een onregelmatig geroezemoes van stemmen, het getik van hakken, de tv-jingles van de nieuwszenders, het doffe geruis van de ventilatie.

En binnenkort was het voorbij, in elk geval voor hem. Het bestuur van de krant was geïnformeerd en had zijn vertrek, veel te gemakkelijk, geaccepteerd. Over een kleine week zou zijn vertrek openbaar worden gemaakt en de jacht op zijn opvolger serieus losbarsten.

Hij kon met een tevreden gevoel vertrekken. De cijfers van het voorgaande jaar hadden ze vast weten te houden, de Kvällspressen was opnieuw de grootste krant van Zweden. Hij had de Concurrent verslagen, en nu was het eindelijk tijd om uit te rusten.

Schyman liep terug naar zijn computer en bekeek de afbeelding op het bureaublad: de zwart-witfoto die zijn vrouw genomen had van de platte rots op hun eiland in de scherenkust van Rödlöga. Eigenlijk was het niet meer dan een rotseilandje. Geen water, geen riolering, en elektriciteit dankzij een generator aan de achterkant van het huis, maar voor hen was het het paradijs.

Met een windmolen op het strand, dacht hij, zou je er het hele jaar kunnen wonen. Een schotelantenne om de buitenwereld binnen te halen. Een steiger voor een vrij grote boot. Een paar zonnepanelen op het dak voor warm water, en een satelliettelefoon voor noodsituaties.

Hij besloot uit te gaan zoeken waar je een bouwvergunning kon aanvragen voor een windmolen.